Hn225a_fol
author: Nicolaus, de Tudeschis

.

=

—
D
„
„
*
,
2

N 1245 11891944
EIIIIuIII

4
—

021

—
—

uB Tübingen

.
X
.
7
„

. –
—
.
4*
D
„
—
2
*
₰
.
2
7
1
.
„
=
/
.
5*
„
* 2
.
9
— — — — ———

RD

— „V õ — —
7
4
. „
—
.
* .
7R
5
. *
.*
4
N
„ *
1
.
HW
—
4
—
.
1
.
„

ℳ

—

426

gninus minimus vtriu

ſunt ſi non notetur quaſi neglecta videantur tum vt fertilioꝛ in agris

LC.auditoꝛis digniſſimi abbatis monaceñ
compilata ſcribẽda rogantibus comodare
incognita erant vt gem me pꝛecioſe licet ale
gabant adeo vt ego continuis moleſtijſafficiebar a

Am ſepenumero a pluribus iure conſultis ac pleſſoꝛibus optimis requiſitus fniſſem. Ego Ludouicus bolo
inus as doctoꝛ ⁊? eques iura cinilia in almo Ferrarie gymnaſio de mane oꝛdinarie in pꝛe-
ſentia tradens. Et pꝛeſtantiſſimi ac eloquemtiſſimi monarce Mieolai de tudeſchis Olim ſanctiſſ mi noſtri pape
reuerendi conſilia als per eũ ſumma cũ maturitate ac ſummis vigilijs
m que apud paucos reperiebantur. Et vt quid ſingulare fere omnibus
necta.⁊ qui illa habebãt ceteris incognita tenebãt atqʒ dene⸗
cinquietus reddebar a quibus pꝛeſtanda erant.nec per me lici
aut aliquo iuſto velamẽto denegari poterãt. Statui tum ex pꝛedicta cauſa tum ne ea que ſpecialiter notanda
. ſeges hec omnibusreddatur. Opus hoc ſingulare diligenter ac fi

deliter per me emendatũ ac de verbo ad Proan ſerioſe pernotatum litteris eneis impingendum tradere.vt ea que longo tempoꝛe lati

tarunt nunc omnibus nota reddantur.
te ⁊c.

MMec eſt tabula per alpbabetum ad inueniendum materias

omnes ⁊ caſus contentos ĩ quotidianis ac aureis conſci

tijs reuerẽdi domini nicolai de tudeſchis de ſicilia abba-
tis monaceñ.edita ac compoſita per celeberrimum vtri
uſ iuris doctorem equitemq;ʒ inſignem domini Au⸗
douicum bologninum de bononia.

An appcllat poſſit petere aliquid addi vel minui fentẽtie

late ĩ fauoꝛem ſuum interpoſita appellatiõe perapppei-
lantem aduerſarium. ANide dominum abbatemi conſi⸗
An poſit appellari ab eo qui reduxit laudum latum per ar-
bitros ſeu arbitratoꝛes ad arbitrium boni viri. Vide do
minum abbatem in conſilio. ij. - in conſilio.xxxviiij.in ſe
ndo dubio.
n adulterium comittatur abſq; dolo.? quomodo⁊ quan
do puniatur. Vide dominum abbatem in conſilio.iiij.
Ktotum illud conſilium. . JM
zuot ſunt pene adulterij ? que.vide dominum abbatem
vbi ſu pꝛa pꝛoxime in dicto con.iiiſ.
truʒ ? quado poſſit appellari ab interlocutoꝛia. vide do
Nminum abbatem in con. xxx viij in pꝛimo dubio.
ESi. arbiter aſſumitur per partes cum hoc vt ꝓnunciet ſm
ius ? ipſe pꝛonunciauit contra ius.an valeat laudum.vi-
de dominũ abba.in con.xij.
d pꝛobandum adulterium. vide dominũ abba ĩ con xlij.
Etrum arbiter poſſit pꝛo parte lanudsre ? pꝛo parte nõ. vi
de dominũ a bba. in con.xliiij.
bcic, ex foꝛma ſtatuti nulla exceptio poteſt opponi cõ
a laudum arbitratoꝛum quomodo intelligitur ⁊ quore
medio ſuccurratur. vide dominum abbatem in conſilio

Slrin in pꝛima colũ.

iremouetur appellatio per ſtatutum vel alr que appella
tiones intelligantur remote.vide dominum abbatem in
con ſilio. xliiij. .
uid impoꝛtet verbum aſpirare. vide dominum abbatez
in conſilio.xlvij.in pꝛima colũ.
Muo dicatur eſſe factum antiquum. vide dominum ab-
batem in conſilio.lxj.

Eltrum de bonis aduenticijs poſſit filiuſſamilias teſtari ad

⸗2

niin compꝛomiſſo.vide dominum abbatem in conſilio

xiiij. in principio.
õ tres arbitros quoꝛum duo
pꝛonunciauerunt irrequiſito tertio an pꝛeualeat pꝛonun
ciatio eoꝝ. vide dominũ abba. in conſi.ixiiij.
an arbiter laicus poſſit cognoſcere de materia vſuraria ⁊z
quis dicatur contractus vſurarius. vide dominum abba
tem in conſilio.lxiiij.
Atrum poſſit arbiterpꝛonunciareſ uper rebus liquidis. viĩ
de dominũ abbatẽ in conſi. iriiij.
ne videantur dequei in compꝛomiſſo facto in arbitrum
er clauſulã generalẽ. vide do. abbotẽ in cou.lxiiij.
n ſi comp:omiſſũ eſt factũ in arbitrum ? iuratũ de nö pe
tendo requctionẽ ad arbitriũ boni viri poſſit non obſtan
te iuramẽto cõtraueniri. vicle do. abba. in con.ixiiij.
Ki arbuer tunt lauduʒ quod per partẽ dicitur iniquum vel

„

ꝛedictis inſuper tabulam addens quonam nocomnnes caſus dicto operi iſen ſacile corn⸗
dus notg ſer duid ſipe . Eth ni itempoꝛe cnm quid otij nactus
endantur putans nihil fuiſſe actum cum quid ſupereſſet ad agendum. Et hec omnia oc vacanti tempo⸗ D
kechen peregt dinno domini · M. cccc.lxxiiij.die.x. octobꝛis in pꝛedicta ĩclita ciuitate ferrarie.diuo Hercule eſtenſi leliciter regnan

nullum cui incunibat onus pꝛobandi hoc. vide dominũ
abbatem in conſi. lxriiij.
x quibus ? quomodo pꝛobetur arbitrum inique pꝛonun
ciaſſe.vide dominũ abba. in conſi.lxiiij.
Anarbitratoꝛ teneatur facere ſcripturas de geſtis coꝛaʒ ſe
an veroſufficiat ſe infoꝛmare extraiudicialiter. vide domi
uum abbatẽ in con ſi.lxiiij. W
n⁊ quando credatur arbitris. vide dominum abbatem
in conſilio. xiiij.
n nullitas laucd lati per arbitrum in vno capitulo vitiet
alia capitula.vide do.abba.in conſi.lxiiiſj.
n per appellationem ſuſpendatur vel extinguatur ſenten
lia. vide dominum abbatem in conſi.xix.
(An ille qui non appellat videatur appꝛobare ſententiam tã
n cinilibus qᷓ; in criminalibus. vide dominũ abbatem in
conſilio.lxxiij. L
(Kn quando poſſit ſummi argumentũ a contrario ſenſu.

un do. abba. in conſilio.ilxxv.in.j.colũ.

uando ? quomodo videst᷑ ꝓphibitum argumentũ a con

trario ſenſu in ſtatutis.vide dominum abbatem in conſi
lio. lxxv.
n ius alimentandi quo tenetur pater erga füliũ ſit de iure
natur ali vel non. vide dominũ abba. in conſi. lxv. vbi po
fit accuſatio de inſultu cum armis ⁊ percuſſione ⁊ ſãgui
nis effuſione ? poſtea non pꝛobatur niſi ſimplex inſultus

eriam ad de legitima debita quo iure ſit debita.
i

an ꝓcedat accuſatio.vide dominum abbatem in conſi

lio. lxxviij. B
uomodo ⁊ quaudo accuſatoꝛ deficiens in pꝛobatione ex
cuſetura pena calumnie. vige dominum abbatem in cõ
fſlio.ixx viij.

7 quando valeat argumentuz ab ethimologia vocabu

i. vide do. abba.in conſi.lxxxij. in.j. colũ.
uando operetur aliquid paohibitio alienatiõis facta per
teſtatoꝛẽ in teſtamento. vide dominum abbatem in cõ

filio. lxxxij.
AAn filius arrogatus tranſmittat in deſcendentes quartam
ibi debitam a patre ꝗrrogatoꝛe.vide dominum abbatez
in conſilio.ixxxv. .
Muando tractatur de ſucce ſſoꝛe aui. vtrum filiuſ ſuccedat
in locum patris. vide dominum abbatem in con.lxxxvj.

in pꝛims colũ.
¶ Ntrum abbas ⁊ alij pꝛelati poſſint peter e reſtitutionem
in integrũ ꝓ eccleſia. vide do. abba.in conſi. xxxvij.
In abbas poſſit vendicare monachũ. vide dominũ obba
Mien in conſi.lxxxviij.
uando quis dicitur apoſtata.vide dominum abbatem i
conſilio.xxxxvj. L
An cauſa appellationis ? nullitatis poſſint fimul deduci in
eodẽ iudicio. vide do. abba. in conſi.lxxxxvij. in pꝛin.
Kuands relictum dicatur eſſe factuʒ pꝛoanima. vide do.
abbatem in conſi.cvj.quod eſt con ſiium domini dioni
ſij. non autem domini abbatis.? hec ſunt que comode
tani potuerunt ad hancpꝛimam alphabeti litteram
nnnne wicfencſn ſunt alia que in littera. G. connenire

viſum fuit.
65

Anregula ſancte bꝛigide ſit appꝛobara velnon. vide do.
abbatem in conſilio.viij.per totum.
uomodo capitur hic verbum bonoꝛum. vide dominum

Ie la ſ Pe la M A- ALeſorn.1

„

abba. in conſi. xNlbfßf. “ð
iĩ reperitur baſilica ⁊ dubitatur in cuius dioceſi ſit poſita

gquid ſit pꝛeſumendum.vide dominum abba. in cõſ · liiij.
uomodo? ad quid tenetur ille qui vocauerit aliquẽ ad
bpellum. vide do. abba. in con.lx. in vltima colũ.
Muando mandatur glicui vt pꝛouideat certe perſone de
bẽeneficio quomodo intelligitur. vide dominum abba⸗
tem in conſi.lxxxxvj. . . .
Multa ex quibus pꝛeſumatur bona fides. vide dominuʒ
abbatem in conſi. lxxxviij. . . .
6 En banniti habeant filios in poreſtate.vide do. abba·ĩ cõ
iio.ciiij.ſen vittim.— .
An filius poſſit concedere teſtium. vide do. abba. in conſi.

.

ioA. ſeu vltimo per totum.

¶An clerici teneantur conferre ad conſtructionem muroꝛũ
pꝛo cuſtodia fiendoꝛum vbi habitant ad refectioneʒ põ
tium ⁊? itinerum.? ad collectas? ad angurias ? ad ſoſſa

ia facienda. vide ſingulariter ? beliſſime dominum ab-⸗

hatem in conſi.iij. per totũꝗü.
An clerici teneantur ſoluere cenſus vel tributa ſi bona tri

Puiaria vel cenſualia ad eos perueniant. vide dominũ
abba. in conſi.iij· ?. v. . .
uomodo fiat tranſitus de vno contractu ad alium. vide
dominum abba. in conſi. v. in pꝛtiin. .
n clerici mittentes animalia ſua ad paſcua communita-
tis teneantur ſoluere ſicut alij ciues. vide dominum ab
atem in conſi.o.
(En⸗ quando clerici ſoluant gabellas ꝓ rebus pꝛopꝛijs.vi
de dominum abba.in conſi. vj. ð
n colonus gaudeat eodem pꝛiuilegio.quo gaudet domi
nus fundi in fundo ſeu ratione fundi quem tollit. vide
do. abba. in conſi.ix. in vlti.collul. .
trum canʒellarius ſit idoneus teſtis in factis commuita-
tis. vide do. abba.in con.xviiſ;· H
uid opet᷑ cõmiſſio fca alicui ꝑ papã.vt ſe de ↄtẽtis ĩfoꝛ
met ⁊ de eius ĩpoꝛtãtia vide do.abba.in con.xlj.
Auomodo debet ꝓbare ille qui dicit libꝛum vel aliã rem
foꝛe caſu ammiſſam.vide do.abba.in conſi.xlij.
uomodo pꝛobetur conſuetudo.vide dominum abbateʒ
in conſilio. xlij. .
Id pꝛobandum conſanguinitatem vide dominum abba.
in conſi. xlij.
n⁊ quando cecus poſſit habere officia vel eligi ad pote-
ariam. vide do.abba.in con.xlvij.ꝑ totum.

. ¶ An cecus poſſit ſuccedere patri baroni vł habẽti iuriſdicti

onem.vide do.abba.in con.xviſjJůl.
An.⸗ ? q poſſit fieri cumulatio pluriũ actionũ. vide do.ab-
atẽ in conſi.l.in toto conſi.

nid impoꝛtet iſtud verbum confidens ⁊c. vide do.abba.

in conſi. ..
in ſeruitoꝛes clericoꝛum gaudeant pꝛluilegijs clericis cõ-
eſſis.vide do.abba.in conſi.liij.

Wue⸗ Tolegia ſint appꝛobata vel ne.vide do.abba.in conſi

n ille qui nõ põt alienare certã rẽ poſſit compꝛomittere

ſuper illa re.vide do.abba.in con.lvj.in.j.colũ.
uõ ⁊ quando per copulã et inducatur coniũctio.vide do
minũ abbatem in conſi.lvij.
ncarcerati poſſint ſe obligare.vide do.abba. in conſilio.
Ix.in pꝛima colꝗü.
uis valeat committere cauſas ſine ſtrepitu⁊? figura iudi
cij cognoſcẽ̃das.vide do.abba.in conſi.lxj.
(aiud operetur confirmatio.⁊ an pꝛeſumat᷑ facta ex cer ta
ſcientia.vide do. abba.in conſi. xij. H
1 Yquando a inducat᷑ certa ſcientia.vide do.abba.in cõ⸗
llio. lxij.
EAnr. quando valeat pactum legis commiſſoꝛie in pignoꝛi
bus. vide do. abba.in conſi. lxiiij.
An 7 quando poſſit fieri citatio per edictum generale ? qñ

debeat fieri perſonaliter.vide dominum abbatem in cõ⸗

ſilio.lxij.in pꝛima colũ.

An vbicitatur abſens qui neſcitur vbi ſit ſufficiat vnica ci
erle⸗ 4 E

4 nn ee e 2 ſe 2
C.-us 2ν τααιοιτ α .α Eer dſe o uNn

tatio peremptoria tantũ.vide do.abba.in con. lxvi.
ur. len auramt plures cauſe que pꝛeualeat · vide do·.
Abba. in conſi.lrr. .
Etrü ſtatuta loquentia de contractu habeant locuz in qua
ſi contractu. vide do.abba.in con.lxi.in. pmo dubio.
N6conuerud habeat locum in rebus exiſtentibus in ter-
ritoꝛio vel extra.vide dominum abbatem in conſi.lxxii.

inpꝛima ⁊ vlti.colũ. V
An quando valeat conſuetudo damnola eccleſijs. Aide

do. abba. in con.lxvij. in vlti.coluB6atw—vnP
Anbomines caſtri ſubditi ciuitatis dicantur ciues ciuitatil

quid teneant᷑.vide do.abba.in con.xxxxxrx.
trũ caſtris ↄcedet᷑ in integrũ reſtitutio tanqᷓ reipublice.
vide do.abba.in con.lxxxix.
n⁊? quando curatoꝛ detur adultis inuitis.maxime in ter-
minis ſtatuti loquẽtis de curatoꝛe dando.vide do. abba.
in conſi. xxxxj. in pꝛin. “
(Kuando committuntur plures cauſe in iudicio.ſi tulit ſen
tentiam in vna cã. an dicat᷑ functus officio quo ad reliqᷓs
ide do.abba.in con.lxxxxvij.in.ij.colũ. .
Sicommittitur cauſapetitoaij ⁊ poſſeſſoꝛij iudicij. ? fert
ſententiã in vno an dicat᷑ functus in reliquo.vide do.ab
ba. in conſi. lxxxvij. . ..
1 nidimpoꝛtet verbum confirmemus. vide do.abb.in cõ-⸗

An a ſanocentu dicatur ſeruitus.vide do.abba.ĩcon.
lij. in. j. colũ.
Anꝛ quando ꝑ ſolutionẽ cenſus vel alia ſimilia pꝛeſumat᷑
ſubiectio. vide do. abba.in con.lxxxxviii.

ciuitates non recognoſcẽtes ſuperioꝛẽ habeãt merum

imperiũ ⁊ plenã poteſtatẽ ⁊ circa que.vide do.abba.in
conſi· vltimo in.j. colũ̃. ðð

Ruandolata culpa equiperetur dolo ⁊ maxime in delictis
vigde do.abba.in con.iiij.in vlti.coluu.·
n filia que nupſit ſine cõſenſu patris ſui poſſit petere do
Iẽ apatre.vide do.abba.in con.xij.

An ſoroꝛ poſſit petere dotẽ ſibipꝛomiſſã per frarrẽ necnõ

etiã legitimã.vide do.abba.in conſi.xii.
(Weinaſen legis filiuſfamilias.ff.ad mace.ſ.de fratre dã

trũ ⁊ quãdo teneat᷑ frarer dotare ſoꝛoꝛẽ· vide do.abba.

uomodo pꝛobetur ſolutio decimarũ ꝑ teſtes diuerſa di⸗
entes.vide do.abba.in conſi.xlij.

uomodo dans dotẽ videatur donare. vide do. abba. in

conſilio. xliij.
n poſſit donare habens liberg adminiſtrationẽ.vide do.

abba. in conſi. xl vi.

Stante ſtatuto ꝙ maritus lucretur dimidiã dotis vtrũ lu-

ccretur argumetum eius. vide do. abba.in conſi.xlvj.in
zincipio ?7 per totum.
E auando dos poſſit augeri.vide dominũ abbatẽ in cõ
lilio. xlvi.
e bons videantur datain dotem. vide do.abba.in con
io. xlvi. B
trũ pecunia data cauſa dotis matrimonio nõ ſecuto poſ
t repeti ⁊ aquo an a muliere an ab eo quid dedit dotẽ

o ea.vide do.abba.in conſi.xliii.in tertio dubio.
uando ex foꝛmaa ſtatuti vel legis velteſtatoꝛis debet ſta

ri dicto alicuius ſi ille dixerit. vtrum poſſit pꝛobari cõtra

rium per alias pꝛobationes.vide dominum abbatem in
conſilio lj.in pꝛima colũ. 4
n? quando ſecunda donatio tollat pꝛimam donationem
de do.abba.in conſi.lv.

¶ Cui eccleſie debeantur decime an parrochialian baptiſma
li. Aide dominum abbatem in conſi.ixviii.in pꝛima co⸗

lumna.? pe rtotum.
n delegatus poſſit committtere vices ſuas multi ſaltem
Lollege.vide dominũ abba.con.ii.
trum delegatio poſſit fieri laicis per iudicem ecceſiaſti
e Do dr⸗ in cõſi.lxxvii.in vltima colũ.
o lex vel ſtatutũr uirij do ificetur i
uùα dele P ⸗ 8 te Aum an veriſit enm inl

es 1 e;

e dotem ſoꝛoꝛi viuente patre de pecunia ſibi mutuata.

ta culpa. vide do. abba. cõſ lxviii.

. quibus tollatur pꝛeſuinptio doli vel frauckis. vide domi

num abba. in conſi. lxviij.
trum paſſus ſecunduʒ decretũ.poſſit recuperare infra
aliquod tempus ſoluendo creditoꝛi.vide dominum ab⸗
batem in conſilio.lxviij.in vlti.colũ.
¶ Atrum domnium pꝛobe tur ex cõceſſione empbiteotica
ſolutionis pꝛeſtatione. vide dominum abbatem conſi
lo. xxiiij.in.j. dubio.
n⁊ quando dos debeat reſtititui fʒ Ile. vinente patre. 2 ſit
Vipſi ſius filie.videdominũ obbatem in conſilio.lx xxj.ĩ pꝛi
a columna.
Onando legatum factũ ſilie ꝑ patrẽ cõpenſetur cum dote
ide do.abba. in con.lxxxj.in vlti.colũ.
1 donatio ſacta eccleſe per imperatoꝛem conſtantinum
valuerit vel non.vide dominum abba.in conſilio. lkxrij. .
Z in con.lxxxiiij.
frum donatio excedens ſummã quingentoꝛum aureoꝛũ
valeat ſine inſinuatione intercedente auctoꝛitate pꝛinci
is. vide dominum abbatem in con.lxxxiiij.
Sh fit delegatio alicui expꝛeſſo nomine pꝛopꝛio ⁊ appella
uo.an dicatnr realis vel perſonalis vide dominum ab-⸗
batem in cõſi. Exxv.
nãdo delegatus dicatur functus officioſuo. adeo ꝙ exi⸗
ret eius officiũ. vide do.abba.in conſilio.lxxxvij.
1 delegatus poſſit reſeruare ſibi executionẽ ſentẽtie.vi
de do. abbbatem in con.lxxxvij.
uid impoꝛtet verbũ dent᷑ an ſcilicet neceſſtatẽ velnon.
ide dominum abbatem in con.lxxxij.
trum delegatio facta ſub noĩe di
mine expꝛeſſo tranſeat adſi vicend

(Rn conſi.lxxxiiij.
trũ depoꝛtatus poſſit cõtrahere poſt ſentẽtiã depoꝛtatio
nis lata..vide do.abba.in con.lxxxxix·

E

trũ ratio equalitatis inducẽde habeat locũ in ſtatutis.vi
de dominũ abba.in conſi.j.in vlti.colũ.
In pacta facta eum epiſcopo per communitatem ⁊ pꝛiui-
gia ſibi ↄceſſa extẽdat᷑ ad clcoſ.vide do.abb.in con.vj.
An⁊ qñ verba enũciatiua diſponẽt. maxime ad pias cauſaſ
gide do.abba.in conſi.xi.
n ſit iuſta cauſa exheredandi filiam ex eo ꝙ nupſit ſine cõ
enſu patris. vide dominum abbatem in cõ öſi. xij.
An excommunicatio facta appellatione pendente valeat?
quomodo ſuccurratur aduerſus eam.vide dominum ab
datezi in conſuio.xxxiij.
n⁊ qñ excõ icatus debet vitari ⁊ quid in actibus iudicia
ibus non nec extraiudicialibuß vide dominũ abbatem in

conſilio.xxxiij.
Rnecdtei a heres inſtituta fi nõ cõficiat inuentarium tene
antur vltra vires bereditarias ſicut alij pꝛinati.vide do
inum abbatemin conſilio.xxxiii.
n epiſcopus poſſit pꝛoꝛo gare terminũ indultũa lege he⸗
Arechbus adimplendum voluntatem teſtatoꝛis. vide do-

inum abbatẽ in con ſi. xl.
* 7 qñ valeax alienatio reieccleſiaſtice.⁊ que ſollẽn itateſ
quirantur. vide do.abbatem in conſi.xl.per totum vbi
latiſſime locutus eſt.
n tollãtur ſollẽnitates requiſite circa alienationẽ reruʒ ec
cleſiaſticarum ꝑ certam commiſſionem factaʒ a ſummo
pontifice circa alienattonem. Aide dominum abbatem
conſilio.xli.

is vel pꝛopꝛio no

n alienatio rerumeccleſiaſticarum facta conſanguineis

Aenatie pꝛeſumatur fraudulenta. Nide dominum ab

tem in conſilio. xlj.
I n circa ſollẽnitates requiſitas in alienatione rei eccleſiaſti
Leantendaturi ius canonicũ vel ciuile.⁊ ꝙ deroget alteri
ide dominum abbatemin conſilio.xlj.
trũ percõfeſſionẽ prelati? cõuẽtus pꝛeiudicetur eccleſie
ide dominum abbarem in conſi. xſj.
ĩſtatutüremouet omnẽ exceptionẽ ⁊ defenſionem.quo
odo intelligitur. vide dominũ abbateʒin conſiliv.xliiij
in pꝛima columna.

nita
oꝛem. vide dominũ ab

Aue ſtratio dicti iſatnmti. vide dominu abbatemi in con
lio vbi ſupꝛa.

An epiſcopus poſſit donare bona eccleſie cum canſa velſi

ne cauſa.vide dominum abbatemi in conſilio. xl v. wbij⸗ P5p
ma late de hoc.

Luih cöferat ſeu mibuat electio fimplex. Aide dominum

tem in conſilio.xlvij.in.j.colũ.
Quot debeant concurrere ad hoc exceptio rei iindicate ob

ſtet in alio iudicio. vide dominum abbateʒz in conſilio.l. .

in pꝛima columnga.
n⁊ quomodo bons eccleſiaruz teneantur adonera. vide
minum abbatem in conſi.liij.in.j.colũ. 1
ou uam vocem habeat epiſcopus ⁊ capitulum ? quis maio
rem.videdominũ abba.in con. lvij. in.j. colll.
. Auõ ? qñ requiritur conſenſus epiſcopi⁊ capituli vel ma⸗
ꝛis partis.vide dominũ abba.in con.lvij.
n⁊ qñ poſſitapponi conditio per laicos eccleſie in d ote
danda.vide do.abba.in conſi.lvij. Z
(Anepiſcopus poſſit infra annum de executione teſtamẽ-
8 ſe mntihſc le do. abbatem in connilio.lviiij in ſecũ
dDubio.
d quem deuoluitur poteſtas erequendi teſtamenta poſt
annũ. vide dominum abba. in con. lviiij.
U

is dieat᷑ pꝛopꝛie executoꝛ ⁊ quis fideicõmiſſarius.vide

do. abba. in conſi. lviiij. in vlti. colãõ.
AX An poſſit licite ſolui ercommunicatis.· vide dominũ i abba.
lx.in vltima colꝗ.
4 Requani valeat ſtatutum contralibertatẽ ? cõmodita
tem eccleſiaſticam. vide do.abba.in conſi.lxiij.
An⁊ quando epiſcopus poſſit ſolus tollere ſtatutũ vel con
ſuetudinẽ eccleſie.maxime circa reſidentiã faciendã. vi-
de do.abba.in con.lxvij.in.j.colũ.⁊ vlti.circa ſi.
nad epiſcopum pertinest receptio canonicoꝝ. vide do.
abba. in conſilio. xvij.
In valeat pactũ vel cõſuetudo cõtra naturã cõmactus em
iteotici.vide do.abba.in conſi.lxxij.
ue dicatur eſſe de ſubſtãtia vel accidetia cõtractus em-
do.abba.in conſi.vbiſupꝛa.
emphiteotateneatur exhibere nſtrumentũ dño ⁊ ſiñ
exhibet quid pꝛeſumitur contra eũ.vide do.abba.in con.
lxxiiij. in pꝛimo dubio ⁊ in pꝛima colũ.
(Aruodi ? quando empbiteota cadat a iure ſuo ⁊ ꝑdat
melioꝛationes non ſoluẽdo vel alienaãdo.vide do.abba.
iucon. xxiiij.in ſecundo dubio.
(An emphiteoſiseccleſiaſtica tranſeat adheredes extrane-
os vel quomodo ⁊ an poſſit fieri in perpetuũ. Aide do.
a· in con.lxxiiij.in.ij.dubio.
An emphiteota poſſit ꝑmutare irrequiſito dño. vide do.
abba. in conſi.lxxiiij.in ſecũdo dubio.
nemphiteota fiſci poſſit donare ius ſuum.vide dominũ
abba.in conſilio.lxxiiij.in.ij.dubio.
Ruoaremedium inducit᷑ cõtraſucceſſoꝛẽ emphiteote õn
ſoluentẽ.vide do.adba.ᷣin con.lxxiiij.in vlti. colu.·
uid ? que temeritasrequiratur ad hoc vt quis ↄdemne
in expenſis.vide do.abba.in con.lxcv.i vlti.colũ.
an ⁊ qñ puniatur nõ opponẽs exceptionẽ ſibi cõpetenteʒ
vide do. abba.in con.ixxxij.in vlti.colũ.
Quangdo ſtatuta dicant᷑ eẽ cõtra libertatẽ eccleſiaſticã · vi⸗
de do.abba.in con.lxxxij.in.j.colũ.
uam facultatẽ habet vicarius epiſcopi.vide do.abba.in
onſi. lxxxviij.
¶ An deputatus ad eligendũ infra certuũ tempus poſſit poſt
tempus eligere. vide do. abba.in con.lxxxxiij.
¶ e electione cuiuſdam medici fienda.vide dominũ abba.
conſi.lxxxxiij.per totũ.
An eccleſia que diu non ſoluit onera cõmunitati incũbẽtia
potuerit pꝛeſcribere. vide do. abba.in conſi.lxxxxiiij. per
totũ. fthec lſuffi ciant adlitteri. F.

Anfn ſeatemtates Ru ſocietates dicantur eſſeloc pia. vide
abba.inconſi.xtj.in pꝛima colũ.
n fraternitates ſubſint epo ciuitatis ſicut alia loca pia. Vi
de do.abba in con.xxxj · vvi.s. ꝓxime.

(Si ilegat᷑ aliquid fratribus minoꝛibus cui acquiratur ið ius
ide do.abba.in con.xxxiſj.
uid ſit factoꝛ vel adminiſtratoꝛ iſtoꝛum fratrũ mino. um
vide do. abba. in conſilio.xxxij. in pꝛima colůü.
d quẽ ſpectat cura legatorum factorũ fratribus minori-
dus. vide dominum abbatem vbi. 5. chrime⸗
n⁊ quando appellatione filij cõpꝛehẽdat filia· vide do.
abba. in con.xxxvj.in pꝛima colꝗ.
n? quando appellatione fratris.an teneak. vide do. ab⸗
a.in conſi. xxxvj. in.j. colũ.
d ꝓbandũ famã que requrank. viae do. abbatẽi in con⸗
ſilio. xiij.
An fieiuſſo poſſit agere ad dammna ? intereſſe cötra pᷣn
cipalẽ ũ ſolũ ad ſoꝛtẽ. vide do. abba.· in conſi lv· in pꝛima
colũ.
An⸗ 2 qñ ñ fideiuſſoꝛ teneatur opponere exceptiones compe
entes pꝛincipali.⁊? ſi non admittantur quid iuris. vide
dominum abbatem in conſi.lx.in pꝛima colũ.⁊ in con.
lxxxij.in vlti:colũ.in finalibus verbis.
An⸗ dicatur fraus committi · Aide do. abba. in conſi.
xix.in.j.colũ.
Auando dicatur pꝛopꝛie factum. vide do. abba.i in conſilio
ix.
8 ſienda ſit interpꝛetatio contra fiſcuz in dubio. vide do.
bba.in con.lxix..in vlti.colũ.in fine.

n filius teneat ad debita paterna ſi abſtinuit ſe ab heredi

tate patris. vide dominũ abbatem in conſi.lxiij. in pꝛin.
n ⁊ quando fideicõ.grauatus de reſtituendo teneat᷑ caue
Ein⸗ cum ſideiuſſoꝛibus vel ſine ·· vide do · abba · in conſilio
lxxix..in.j.colũ.
nde dicatur feudum. vide do. abba. in conſi. lxrrij.

vigdde do.abba.in conſi.lxxxij.
ue dicantur eſſe bona feudalia. vide do. abba in conſi⸗
lio.xxxij.
uod dicatur eſſe feudam franchum. vide dominum ab
batem in conſi.xxxij.
(Gu⸗ habeat cognoſcere in cauſa feudali. vide dominum
abbateʒ in conſi.lxxxij. .
n infeudo admittantur aſcendentes.vide dominum ab⸗
ba.in conſi.lxxxij.
Zin frater ſuccedat fratri in feudo.vide dominum abbatẽ

in conſi. xxxij.
n bona feudalia poſſi nt diuidi. vide dominum abbatem
in conſi.lxxxij.
EAnin viuiſione feudirequiratur conſenſus omnium. vide
o. abba. in conſi. lxxij.
n de feudo poſſit din poni per vaſſe alu. Wicke do · abba · in

onſi. lxxxij.
(Her que iura debeat decidi feudũ.vide do. abba. in conſi

io.lxxxij.in vlti.colũ.
(Kaal quid teneatur ille qui pꝛemiſit facturũ. vide do. abba. in
cõſilio.xc.
n fideiuſſoꝛ qui pꝛomiſi ſit p duobus i in facto teneat᷑ vno
oꝛtuo.vide do. abba.in con.xxc.
n fratres vel ſoꝛoꝛes tecij oꝛdinis ſancti franciſci.ſint mo
achi vel monace.⁊ contrah ant matrimonio. vide do.
bba.in conſi.do. vgo.poſt cõſilia dñi abba.
(A uomodo ꝓbetur filiatio.vide do. abba.in conſi. domini
dioniſij ij poſt coſilia do. abba.· in . j. colũ.

aemoo 7 quando debeat ſolui gabella 7 que pena iun
atur non ſoluẽti ſed ꝓfitenti tm. vide dominum abba.
in conſi.lxv.in pꝛima colũ.
i quis ſoluit gabellã ꝓ anno pꝛeſenti. 7 de gabella anni
elapſi mentionẽ nõ faciat. an incidat in penã. Vide do.

a. vbi. S.
Elſtuuiimn il diſponit gabellam ſolui vbicunq; tranſfertur
dominiũ ſeu poſſeſſio an ſi quis habuit dominiũ ĩ certa
re.⁊ illud perdidit etiam ex facto voluntario incidat ĩ ſta
tum. vide do.abba.in conſi.lxix.
n materis gabelle dicat᷑ odioſa vel fauoꝛabilis. Aide do.

n z quando feudatarius debet petere inueſtiturã a dño.

4

abba. in con. xix. 4.
uõ intelligitur pꝛimogenitus Muccedhet in regno vide
do. abba.in conſi.lxxxxviiij.
Anbl pꝛimogenitus pꝛeferatur patruo ĩmaioꝛittate. vide do.
abba. in cõſilio.xxxv.
quo conſequitur pꝛimogenituſi. ius ſt uccedendi· vide do.
abba.in con.lxxxxyv.
(Tonn⸗ fraudes gabe le. vide do. abba in conſilio quod at
ibuitur domino Toanni de bandinis cõbonienſi meo.
Epoſt conſta d do·a atisinfra.

4 uõ heres conficiens inuentariũ teneatur vltra vires h e
reditarias 7 qũ nõ.vide do.abba.in con.xxxiiij.

uõ ⁊ qñ heres nõ implens voluntatem defuncti ⁊ negli

gens Peiuetur hereditate.iuxta auc.hoc amplius.⁊ ĩ coꝛ
poꝛe vnde ſumitur. C. de fideicõ. vide do.abba.in conſi.
Al.⁊? in.v. vbi latiſſime de intellectu dicte auctentice hboc
amplius ·
(Ad quem deuoluant bona pereditaria. an ad epiſcopũ vel
ſubſtitutum ꝓ exequẽdo volũtatẽ teſtatoꝛis ſi heres nõ
exequitur . vide do.abba.in conſi.xl.
Quõ pꝓbetur per teſtes diuerſa deponẽtes aliquie hereti⸗
ctoe vid dominum abbatem in conſilio.xlij.in pꝛima co
lumna. in pꝛincipio.

62 n⁊ quõ ꝓhibeatur ab ecclia certi habitus inuentio.vide

— conſi. lv.

An fratres boſpitalarij ſint monaci vel canonici regulares

vel clerici an liberti vel ſerui.vide do · abb.ĩ coſ · do vgo.

„. poſt cõſilia do· abba.in.j. dubio.

(An Lboſoitalari equiperent᷑ tutoꝛibus vel curatoꝛibus. vi-
Age dominum abba. in cõſ · do. vgo. pdicto ĩ vlti .· colũ.

iudex qui pꝛonunciauit pꝛocedendum eſſe ad vlteri-
oꝛa reſeruatis⁊ ſaluis omnibus exceptionibus vtriq; ꝑ-

ti dicatur inferre grauamen · adeo ꝙ poſſi⸗ it appellari. vi-

de do. abba. in conſi.iiij. in · j. colũ.
n iudex teneat᷑ expꝛimere cauſã.in ſ. ententia vel ne · AUi
de dominum abbatem in conſi·vij.ꝑ totũü.
E verba poſita in margine inſtrumentoꝛũ inducãt pꝛeſũ
ptionem falſitatis vel reddãt inſtrumentũ vicioſũ. Ni⸗-
ge do.abba.in conſix.
n⁊ quõ iuramatũ obliget minoꝛẽ iurantẽ in contractu.2=
vtrum poſſit peti abſolutio a tali iuamẽto ꝑ minoꝛc.vi

. de dominumabba.in conſilio.xij.in vltimo dubio.ibi fa

cto per eum.
n ⁊ qñ inſtitutoꝛes teneant er tractibus eoꝝ eẽ finito of
ficio.vide do.abba.in con.xvj. in.j.colũ.
(Dus – inſtitutoꝛ. vide dominũ abba.in conſilio.xvj
n.].colu.

poſſunt facere inſtitutiones ratione ſuiofficij. Aide

ominnʒz abbatem i in conſi.xvj.
d ꝓbandũ iudiciũ quot teſtes reeuirãt. Nide do.abb.in
conſilio. xvj.
d quem ſpectet diſtributio i incertoꝝ. vide do.abba.in cõ
ſilio.xxv.in vltima colũ.in fi.
Anignoꝛantia legis vel ſtatuti poſſit ꝓbari per ſolum iura
mentum allegantis ignoꝛantiam. vide do. abba. in con.
xxxv.in vltima colũ.
Eni iuramentũ obliget impuberẽ doli capacem. ſicut pube
rem.iuxta auc.ſacramenta puberum.C.ſi aduerſus ven
ditionem..vide dominum abbatem in conſilio.rxxviiij.
in vlti.coliꝗ.
iuider poſſit alterare tẽpoꝛe ſeuterminos alege ſtaru⸗
os.vide do.abba.in conſi.xl.
a pꝛobandum iuriſdictionẽ que ſint neceſſa aria. vide do.
bba. in conſi. xlij.
( quid tenet᷑ qui i pmiſit cõſeruare indemnẽ. vide do. ab
ba. in conſi.xlij.in pꝛima colũ.
nacta facta in iudicio ſummario faciant ſi dem in plena-
io. vide do.abba.in conti· lv · in pꝛima colũ.
Jrugerer: H reſul u r&1 Aß rle ruaf 9“

4 5K 2

õõ

e

☚

.

C Atrũ iuhũmati ſaciant collegiũ licitũ vel illicituʒ.vide do.
abba. in cõſi. lv.per totũ. .
An p indulgentiãconceſſã videatur appꝛobari ſtatus illiui
cui conceditur. vide dominũ abba. in conſi. lv.
In iuriſdictione pꝛoꝛoganda quis conſenſus requiratur.an
eerpꝛeſſus vel tacitus.vide dominũ abbatem in con. lxj.
DQnõ ⁊ per quot actus acquirat᷑ poſſeſſio iuriſdictionis. vi
qde dominum abbatem in conſilio.xj. H
n iudexoꝛdinarius poſſit ꝓnunciare vltima die ſue iuriſ
dictionis. Nide dominũ abbatem in conſilio. lxiiſ.
(An credatur indici.an vero actis. Aide dominum abbatẽ
in conſilio.lxiiſ. R—⸗ .
Aus capiat᷑ hoc verbũ inſtrumentũ.vide do.abba.in con.

AAn iuramentũ poſſit annullari ꝑ ſtatutũ. vide do.abba.in

conſi.ixxj.in pꝛimo dubio. .
An iuramẽtũ tollat remediũ legie ſecũde.C.de reſcin. vẽ.
vide dominũ abba.ᷣin conſi.ixxj. in ſecũdo dubio.
Quis dicatur inteſtatus. vide dominũ abbatem. in conſilio
lxxv.
Aninimns dicatur decedere inteſtatus. vide dominũ abba
tez in conſilio.lxxv. . H
Quid poſſit capere iudex ꝓ ſalario vel ſpoꝛtulis. vide do.
abba. in cõſi.xx viij..in viti.colũ.
1 ñ incerta debẽt pꝛeſtari pauperibus.vide do.abbbatem
in con.lxxxj. per totum.
Aaquo imperatoꝛ recognoſcat imperiũ.vide dominum ab⸗

batẽ in conſi.lxxrij.
(An imberator poſſit legitimare in terris eccleſie.vide od⸗
minum abbatem in conſilio.lrxxiiij:in pꝛima colũ.
MAue iuriſdictio ſpectet ad imperatoꝛẽ. in tempoꝛalibus.
vige dominum abbatem in conſi. xxiiij.
¶ An valeat imperatoꝛis pꝛiuilegiũ quo ad nõſ ubditos vide

7 2

do. abba.in conſilio.ixxxxvij.
.α uis ſit competẽs iudex ꝓ legato facto ad pias cauſas. vi
de in con.dioniſij poſt conſilia.do. abba.in.j.coli.

¶ An liberatio facta in vno caſu extẽdat ad alium ? ad quas
perſonas. vide dominum abbatem in conxx.
An legitima poſſit peti de bonis regni vel ducatus vl mar
chionatus. vide do. abba. in con. xij.

¶ An ſoꝛoꝛ poſſit petere legitimꝗ ⁊ dotẽ a fratre. Nide do-
nminum abbatem in conſilio.x-iij.
A quo tempoꝛe incipit lex vel ſtatutũ ligare. vide do. abba.
in conſi · xxxv. in pꝛincipio.
uõ ⁊ qñ quis cõpellat ad exhibitionẽ ſuoꝝ libꝛoꝛum.vi⸗
ge do. abba. in con.xlij.

Quomodo capiatur verbuʒ lis. vide dominum abbatem

(An 7 quando ſtetur libꝛis pꝛopꝛijs.vide dom inum abba. in

conſi.ij..ĩ pꝛima columna.
1 uid continetur appellatione libꝛoꝝ vide dominumabba
n conſilio.lj.in.j.colũ.
En quando lex ſpecialis tollat legẽ generalem. Vide do.
aobbatem in conſi. lj.
nlaudum latum ? appꝛobatum per pꝛocuratoꝛem poſſit
impꝛobari per dominum.vide do.abba.in conſi.lvj.per

En lglina debita inre nature 2 trebellianica debeantur
atri ſicut debentur filijs. vide dominũ abbatem in con

ſilio. lviiij. in. j- dubio.
Einum egitima debita filijs ſſt debita de iure naturali vel
quomodo. videdominũ obbatemin conſilio.lxiij. Et in
coſilio.lxxv.
NAir ſilij poſſint pꝛiuari legitima a parentibus etiã relin⸗
quentibus ad pias cauſas. vide do. abbain conſi. kxiij.
¶ Altrum legitima poſſit mimui vel augeri per ſtatutum. vi
de dominum abbatem vbi.S. hoc in conſilio. lriij. Et
in conſilio. lxxv.
A quo tempoꝛe debeatur legitima filijs. vide dominuʒ ab
batez in conſilio. lxv. in vlti. colũ.
Altruũ verba libelli intelligantur contra libellantem an pꝛo

libellante. vide do. abb. in con. xxiij. in zima columna.
V'Hit eſens ſnr Bac .N Bin ilj i m

An credatur ivꝛis antiquis. vide dominũ abba in con. xv.
in. j. dubio. in fine.
An 7 quando ſiat legum coꝛꝛectio e᷑ idẽptitate vel maioꝛi
tate rationis. vide dominum abbatem conſilio.lxxv.
n legitima debita parentibus poſſit tolli vl minui per ſta
tutum.vide abbatem in con.ixxv.
n⁊ adque extendatur liberatio generalis. vide do.abba.
in conſi. xxxj. in pꝛima columa.
Anz quando libꝛi merchatoꝛum pꝛobent vel non.⁊ quam
fidẽ faciant.vide do.abba.in con.lłxxxj.

62 An legitimatione debeant vocari agnati.vide do.a bba.in

con. xxxiij..in.j.colũ.

7 An imperatoꝛ poſſit legitimare in terris eccleſie. vide do

2„

minum abba. in confilio.lxxxiiij.in.j·colũ.
Anlegitimatus ſuccedat agnatis. vide dominum abbateʒ
in cõſi.lxxx vj.in.j.colũ.

71 An per legitimationem ſuperuenientẽ rumpatur teſtamẽ

tum patris.vide do.abba.in con.lxxxvj. .
An⁊? quando noua lex tollat antiquã. vide do.abba.in con.
Quis dicatur pꝛopꝛie legitimatus. vide domi. abba.in con
ſilio.lxxxxvj.in.j.coliU.

„

. uando dicatur eſſe matrimonium pꝛopꝛie. vide do. ab-
b.⸗a. in conſi. j.
M liceat ſequi mentẽ legis vel ſtatnti ? recedere a verbis.
Alige do. abba. in conſi. j.
An in maleficijs voluntas coacta babeatur pꝛo voluntate.
vige do. abba. in conſilio.iiij. vbi ponit quandam cõtin-
gentid factã de quadã mul ere adulterata per viʒ.
n in matrimonio attendatur ius canonicũ vl ciuile.vide
VAn marchionatus ⁊ ducatus ⁊ regna poſſint diuidi ĩter fili
a marchionis ducis ⁊ regiſ.vide dominum abba.in con
n⁊ qñ maſculinum concipiat femininum.vide do.abba⸗
tem in conſilio.xxxii.in vlti.colu.⁊ in conſi.xxvj.
nĩ mutuo ſcõ eccleſie ſit neceſſe pꝛobare verſũ. vide do.

abba. in con ſilio. xlj.
R uõ ⁊ quando pꝛobetur miſſa per teſtes deponẽtes vnũ
. de euangelio ⁊ aliũ de epiſtola.vide do.abb.in con. xlij.

uomodo ⁊ quando filij ſecundi matrimonii ſuccedant
matri vna cum filijs pꝛimi matrimonij vel non. vide do.
abba.in conſi.xliii.
Quomogdo mulier obligetur in inſirumẽtis. vna cũ marito
Vige do.abba.in conſi.xliiiin pꝛima colũ.
O maritus emit aliquid conſtãte matrimonio.an videat᷑
emere de pꝛopꝛiis pecuniis vel ne.vide dominũ abba.
inm conſi. xlvi.in vlti.colũ.
n requiratur conſenſus mulieris in ſponſalibus ab initio:
an vero poſſit pater vel affines obligare vel pꝛomittere
eam. vide dominũ abba. in con.xl viii.
An⁊ quando ſponſus vel ſponſa poſſintcompelli ad cõtra
hendum matrimoniũ per verba de pꝛeſenti.vide do.ab
ba.in conſilio.xlviii.
n in matrimonio poſſint interuenire obligationes ⁊ pꝛo⸗
miſſiones 7 pene.videdominum abbatemin con.xlviii.
n maritus dicit aliqud eſſe vxoꝛẽ.= ipſa negat. cui ſtan⸗
Qdum ſit. vide do.abba.in con.li.
(Kui ſubſint monaſteria exempta.vide do. abba.in conſilio
lvi.in vlti.columna.
Si minoꝛ iurauit ſe maioꝛem ſuper obſeruatione cõtractꝰ
an obligetur. vide dominũ abba.ĩ con. lxxi. in.j.dubio.
NAn contractus initus cum minoꝛe nullus er defectu ſollẽ⸗
tatis ſtatutarie poſſit ratificari 2 ſuſtentari interuenien⸗
te iuramento tempoꝛe maioꝛis etatis. Atide dominum
bbatem in conſilio.xxxi..iin ſecundo dubio.
An minoꝛ poſſit petere abſolutionẽ a iuramento.vide do

nannce exrcudat jnum pel econtra in ſucceſſione fili.
am de iure communi ꝙᷓ municipali. vide do. abba.i cõ
ſſo v. umcip abba · ĩ cõ
n quis dicatur habere malã fidẽ. vide do. abba. in con.

lxxvi.in vltimo dubio.ij. Vlti ij.
r lo. in vltima colũ

Wiſuae * ν nſe 3 △* KEE 11 2

—

minum abbatez in conſilio. xxi. in. iij. dubio. W rBa.

—
τ11*²*

61 nis dicatur pꝛopꝛie mercatoꝛ. vide do. abba. in conſilio
xviii in pꝛima cofff.
Muõ ꝓbetur mala fides.vide do.abba.in conſi.xxxi.i pꝛi

acolũ. ”””J”MD .
n monachus poſſit agere aduerſus pꝛelatum ſuum. vide
do.abba.in con.lxxx viii.in pꝛima colũ.⁊ ꝑ tortil.
n poſſit eſſe obligatio inter monachum ⁊ pꝛelatum. vide
do. abba · in conſi.lxxx viij.⁊ in conſi · c. in. colũ??⸗
n poſſit monachus habere ꝓpꝛiũ.vide do.abba.in coõn⸗

ſi. lxxx vii.

(En monachus poſſit eſſe in ſtudio ſine licentia abbatis vl

„

mn monachus poſſit vacare ſtudio. vide dominum abba
m in conſilio. xxxviij.
uius expenſis debent monachi inſtrui ab initio. vide do.
ninuito abbate poſſit epiſcopus dare licentiã monacho
undi ad ſtudiũ.vide do.abba.in cõſilio.lxxxviij·

(nonathrod⸗ do. abba.in conſi.lxxxviij.

n monachus exiſtens in ſtudio poſſit obligare monaſteri

um ꝓpter neceſſitates ſuas. vide do. abbatem. in conſi

io. lxxx viii. .
(Ann epiſcopus teneat᷑ emere libꝛos monachiſ ⁊ veſtes
2 alia neceſſaria ꝓ ſtudio. Aide do.abb.in con.lxxxxviij.
AVtrũ vicarius epiſcopi poſſit dare licentiã monacho eun
i ad ſtudiũ.vide dominũ abba.in conſilio.xxxviij.
ui eanigerctu minoꝛ habens curatoꝛẽ.vide do.abba. in
onſi. xci. =èM
uãdo mandat ur aliquid quid cõpꝛehendat᷑ in mandato
quot.vide do.abba.in conſi.xciii. .. .
4 n tranſiens ad aliquod monaſterium ſine ſollẽnitatibus
rrequiſitis poſſit pꝛopꝛia auctoꝛitate redire ad pꝛimum.
vige dominum abba. in con. cxvi.
n cuius manibus debeat monachus facere pꝛofeſſionez
vide do.abba.in conſilio domini vgo.poſt conſilia domi
ni abbatis. “ .

uando di cantur pꝛopꝛie nuptie.⁊ quõ capianturi niure
vige do. abba. in conſi. j.
En ? quando credatur notario.vide dominũ abba. in con
ſilio.xlii.

4 Auando dicatur neceſſitas ? quis dicatur caſus neceſſi-

as vide dominum abba.in conſi. xvij.in pꝛima colũ.

Quod dicatur notoꝛiuʒ. vide dominumabbateʒ in conſi-⸗

io. xliiij.
ſua.vide do.abba.in conſilio.liij.
An offerẽs ſe monaſterio gaudeat pꝛinilegijs ilius mo
haſterij vide domi. abba.in conſilio.lij.
QRuando quis dicatur vocari per nomen collectiuũ vel
peliatiuũ.vide do.abba.in conſi.l.viſj.

conſi.lxxix.in vltima colũ.⁊ hec ſufficiat in littera M.

An officiales maxime eps pꝛeſumant᷑ diligentes in officio

ſuo.vide do.abba.in conſi.xij.

Sire nõ pꝛiuilegiata pueniat ad perſonã pꝛiuile giatã an
fficiatur pꝛiuilegiata.Aide do.abba.in conſi.ix.
An pꝛocuratioꝛ teneatur etiaʒ finito officio.vide do.abba.
in con.xvj.in.j.colũ. =
ln? qñ ꝓbationes iugantur ad faciendã plenã pꝛobatio-
nẽ. vide dominum abbatem in conſi.xvj in vlti.colũ.
4 Hi pꝛelatus eccleſie liberauit aliquẽ vtrũ poſſit per ſucceſ
ſ qnullari ⁊ impugnari liberatio.vide do.abbatẽ in cõ
lio.xxxj. W

¶Quis dicatur pius locus.vide dominũ abbatem in conſi.

xxj·in pꝛima colũ.⁊ in con.lv.
An dicantur pia loca iſte fraternitates. vide do.abba.in cõ

* P Pe I ſa⸗

2 A* AαEDG —
Pa ES A et .

uis dicatur pꝛopꝛie nepos.vide dominum abbatemin

An ? qudo offerens ſe monaſterio videaturofferre boua

ndah valenti agere currat pꝛeſcriptio.vide do. abba.
in con. xxxij. in pꝛima collluu.
uõ⁊? quãto tẽpoꝛe pꝛeſcribatur cõtra locũ religioſũ.vide
Aalani abbatem in con.xxxij.in pꝛima colũ.

n aduerſus pꝛeſcriptionẽ concedatur reſtitutio.vide do.

abba. in conſi. xriijJJlJl.
6 An tẽpus quadriennij aduerſus pꝛeſcriptionẽ in reſtitutio
ne concedenda ſit vtile vel continuum. vide do.abba.in
conſilio.xxxij.
Anprcbanoineligatur eſſe pꝛeparatoꝛia vel dilatoꝛia. vi
AJe dominum abbatẽ in conſi. xxxii.
/apa poſſit reuocare facta ꝑ ſe vel ꝑ pꝛedeceſſoꝛẽ ſuũ
Aide dominum abbatem in conſilio.-.
aa ius habeat papa in bonis eccieſie. vide do.abba.in
uõ berr poſſeſſio per diuerſos teſtes de diuerfis tẽpo
ibus deponẽtes.vide do.abba.in con.xtiij.
uõcapiatur illud verbũ ꝓpꝛiũ. Aide do.abba.inconſi-
lio. lj.
iot modis competit ius patronatus.vide dominum ab
batem in conſi.liiij. in pꝛin.
x quibus ꝓbetur poſſeſſio iuriſpatronatus.vide do.ab-
in conſi.hriij.

ſit potioꝛ. ide do.abba.in conſi.liiii.
S uõ diuidatur ius patronatus inter heredes. Vide do⸗
minum abbatem in conſi. liij.
(Anã ius patronatus tranſeat ad heredes extraneos.vi-
de do.abba.in conſi.liiij.in vlti.collil.
Atrũius patronatus tranſeat ad feminas.vide dominum
abba. in cõſi. liiii.ĩ vlti. colil.
An pꝛelatus poſſit facere tranſactionẽ ſuper rebus eccieſie
vide do.abba.i cõſi.lvi.vbi ponit an poſſt cõpꝛomittere

ſuper rebus eccleſie.

4 n ⁊ quando ſufficiat cõſenſus maioꝛis partis.vide do.ab

ba. in conſi. lvii.
quem ſpectat pꝛeſentatio ad pꝛebendas.vide dominũ
atem in conſilio.lvij.⁊ in.iiii.dubio in vlti.colũ.

in vltima colũ. S B
Anreauniur ſcientia poſſeſſoris in acquiſitione iurium
incoꝛpoꝛalium.vide do.abba.in conſi.ri.
4 n tranſactio facta ꝑ pꝛelatũ cenſeatur perſonalis vł realiſ
ide do.abba.in con.lxxxiij.

An quis poſſit habere plures capellas vel pꝛebẽdas.vide

uando pꝛeſcribitur vigore ſtatuti an requirat urbona fi-

Auungon abbatem in con.lxxiij.
des.vide do.abba.in conſilio.lxxvi.in vltimo dubio in

.„2

Vltima colu. .
¶u incerta debeant pꝛeſtari pauperibus.vide do.abba.in
ſilio. xxxxiiii. in. j. colũ.

con.lxxx.per totum.
5 n⁊ qñ pꝛeſcribat᷑ ꝑ ciuitates vel caſtra cõtra eccleſiã vel
impe ratoꝛẽ. vide do. abba.in con.lxxxij.in.j.colũ.
4 n pᷣſumẽda ſit pᷣſcriptio vel nõ.vide do.abb.in con.lxxxii.
ne poſſit facere pnceps ex certa ſcia.vide do.abba.in cõ
An pꝛinceps in legitimatione debeat vocare agnatoſ.vide
do.ab ba.in con.lxxxiiii.
uos defectus poſſit ſupplere pnceps. vide do.abba.in
on. xxrxiiiii.

4 En in pꝛincipe reſcribente contra ius ſit pꝛeſumẽda cauſa

vide do. abba.in con. xxxiij.
n pꝛiuilegiũ ſuperueniẽs eximat quẽ a iuriſdictione vel
aliter. vide do.abba.in con.lxxxv.in vltima colũ.
n fan iliares pape in abſentia habeãtfructus ſi uoꝝ bene⸗

ſicio:um. vide do. abba. in con.xxxviii.
tru poſſit p̃ſcribi iuriſdictio.vide do abb.in cõ.lxxxviij.

iuris.vide do. abba.in con.lxxcix.
n cõtra agentẽ poſſeſſoꝛio debeãt admitti pbationes cir
a effectum ꝓpꝛietatis. vide do. abba. in con. lxxxix.
ñ poteſtnena peti ? cõtractus hẽat etiã effextũ ſuũ.vide
c ires chebiltcoimhecar commiſſionẽ pe-

—

i vna pꝛeſentatio fiat pꝛopꝛietario alia a poſſeſſoꝛe que

ui acquiratur ius patrouatus.vide do.abba.in con.lvii.

n⁊ qñ admittatur ꝓbatio in cõtrariuʒ cõtra pꝛeſũptionẽ

—

—

. S 5 1S, o1
ne. vide do. abba.in con. xci. Sec S .2
pilcop

((S patronus pꝛeſentet vnũ ad clefs vacahte· Yepiſco
diſtulit ſine cã ⁊ patronus aliũ pꝛeſẽtauit qnẽ epᷣs inſtitu
it quis ſit potioꝛ in benefitio.vide do.abb.in con.xci.
. ue ſunt illa in qnibus nõ cadit pꝛeſcriptio.⁊ ſic ſũt inpꝛe-
ſcriptibilia. vide do· abba.in con. xciiij. .
trũ pꝛeſcriptio cõtra legatos ſedis apoſtolice valeat·vi-
gde dominum abba. in con. xciieiiſ.
6 AVtrũ eccleſia pꝛeſcribat conira aliq eccleſiã ⁊ quanto tẽpo
re. vide domi. abbatem in conſilio.xcij.
Der quot aetus interrũpatur pꝛeſcriptio.vide dominum
4 bbatem. in conſilio.xciiij.in vlti.coliũ.

Duangdo pꝛeſcribitur pernon vſum. Aide do. abbatemĩ
conſi· xcvij. ee,e 1 =W 31 FLi.

uibus tẽpoꝛibus n poſſt æſcriptio. vide do
minum abba. in confi. xcvijj.
trum pꝛiuilegium interpretetur cõtra pꝛiuilegiatũ.vide
do. abb. in con. xcvij. in vlti. colũ. ⸗—
trü ? quanto tempoꝛe pꝛeſcribarur contra eccleſiã.vide
dom inũ abbatem in conſilio.xcvij. in vltima colũ.
uanto tempoꝛe pꝛeſcribatur cenſus.vide dominum ab
batem in con.xcviij.

24 pꝛeſcriptionẽ complẽdã an fama ſufficiat ꝓ titulo.vi-

currere

de dominũ abba.in conſilio.xcviij.
ue requirantur ad hoc vt pꝛinceps videatur velle pꝛeiu
icare iuribus tertij.vide do.abba.in cõſi.xcviij.

uomodo debent intelligi pꝛiuilegia. vide do. abba. in cõ
lio.xcviij.
ue veniãt appellatione pannoꝝ vel pãni lini vel lane.vi
e do. abba.in con.quod conſiliũ attribuitur dioniſio de

bamganis in vlti · colũ.poſt cõſilia do.abba.
„◻

lene ſt ratio ꝙ quarta debetur epiſcopo de relictis factis
piljs locis. vide dominum abbatem in conſilio.xxxj. ⁊ in

conſſilio.xxxvijJ.
4 An quarta debeatur epiſcopo de relictis factis pauperibus
certi loci.vide dominum abbatem in cõſi. xxxj.
4 An quarta debeatur epiſcopo de relictis factis collegijs ap
pꝛobatis. vide dominũ abbateʒ in conſilio.xxxſ.
7 An quarta debeatur epiſcopo de relictis factis hoſpitalibꝰ
vige do.abba.in conſi.xxxj.
4 quarta debeatur epiſcopo de relicto facto loco vdi ſũt
lepꝛoſi.vide do.abba.in con.vbi.... H
n quarta debita epiſcoporatione relicti ad pias cauſas
poſſit pꝛeſcribi vel conſuetudine tolli. Aide dominum

abbatem in conſilio.xxxj.in vlti.columna.Et in conſilio

4

4 An monaſteria teneantur ad pꝛeſtationem quarte de reli-
* .

ctis ſibi faciis.vide dominum abba.in con.xxxvij.in.j.co
lũ.⁊ in pꝛimo dubio.

n exemptio tollat quartã debitam epiſcopo.vide do.ab⸗
in cõſi. xvij.in. ij. dubioo.
1 n monaſteria exempta teneantur pꝛeſtare pape quartaʒ
e relictis ſibi factis ex quonõ tenetur epiſcopo.vide do
minum abba. vt. 8.

De ſignificatione huius verbi quandoq;. vide do.abba.·ĩ
con.xliij.in vltima colũ.

8

uid ſit petitio reductionis ad arbitrium. vide do. abbatẽ
in conſilio.ij. in pꝛima couum.
n qui petit reductionem ad arbitrium boni viri exiniqui-
tate debeat pꝛobare iniquitatem.vide dominũ abbatem
in con. ij. in.j. colũ.
An poſſit reclamare qui ſemel appꝛobauit laudũ.vide do.
abba. in con. ij. in vlti. colũ.
(Fniruer teneatur ſoꝛoꝛi reddere rationem adhniniſtratio
is in bonis paternis. Aide dominũ abbatem in conſi⸗

uid debet facere pꝛimogenitus qui ſuccedit in regno cir

a pꝛouiſionem alioꝛum fratruʒ. Aide dominum abba

4

—.

tem in conſilio. xiſ. . .
n ? quando ſit licitumfundare nouam religionem. Vide
do. abba. i cõſilio. lv. H Hr
Si rectoꝛ eccleſie eſt inſirmus an debeat habere redditus
ecleſie ⁊ alimentari ab eccleſia. vide do.abba.in conſi.
lxx. vbi late de hoc.
An rectoꝛinfirmus poſſit obligare eccleſiam vel pꝛeſbyte
rrbeneficium ſuum.vide dominum abbateʒ vbi ſup:a iĩ

ltima columna.
Aud impoꝛtet relatiuum quis vel qui.iunctum verbo ſu
turi tempoꝛis. Vide dominum abbatem in conſilio.
n in regno nepos ex
in conſi. lxxxv.
oꝛã quo debet peti reſtitutio in integruʒ pꝛo eccleſia per
eius adminiſtratoꝛes. vide dominum abbatem conſilio.
lerexxvij.
An religioſus qui tranſit a d arctioꝛem religionem pꝛiuſ de
beat petere liceutiam a ſuperioꝛe. vide do. abba.in con
ſilio. xcv.ĩ pꝛima columna.in.j.pꝛemiſſo.
AQuo tempus inſpicitur ad ſciendum quando vna religio
dicatur largioꝛ vel ſtrictior altera. vide do. abba.in conſi
lio. xcv. in. ij. pꝛemiſſo.
A uis poſſit facere ꝙ quis tranſeat de ſtrictioꝛi ad largio⸗
rreum. vide dominum abbatem in conſilio.xcvj.

cludat patruum. vide dominũ abba.

OQuando quis tranſit de vna religione ad aliaʒ an debeat ſa

cere ibi pꝛofeſonem de nouo.vide do.abba.in conſilio.
xcvj.in vlti.colũ.

trum ſtipulatio habere licere ſub certa pena committat᷑
ſiue de facto ſiue de iure res euincatur · vide do.abbatẽ
in conſilio. xliij. in. j. colũ.
ue ſit legitima cauia reſtringendi ſtatutum. vide do.ab⸗
ba. in conſi. lj.
4 Si ſponſalia ↄtrahunt᷑ pure.ab initio ⁊ poſtea de die cõtra
hendi matrimonium fiat conuentio an reſtringatur pꝛi-
ma obligatioꝛ vide do.abba.in conſi.xlviij.
(An ſponſalia diſſoluantur per incontinentiaʒ vuius ex ſpõ
is. vide dominũ abba.in conſi.xlviij.
ue ſunt pꝛeſumptiones ex quibus inducat᷑ cõtractus ſi-
mulatus.vide dominum obbateni in conſilio.xlviij.per
totum. Ludo.bolo.
QAuando ſententia lata in vno iudicio pꝛeiudicet in alio. vi
de dominũ abba.i con.l.fere per totum.vbi latiſſime lo
enuael, Gatur M
n ⁊ quando credatur ſcripturis pꝛopꝛijs. ſcribẽtẽ vel
ſcribẽte.vide dor abbalenn cn. .. 1
4 uando continetur in ſcriptura aliquid incidenter quõ ?
ß̃ ſtetur illi. vide do.abba.in conſi.liiij.
8 Quõ ⁊ qñ poſſit acquiri ſocietatiper ſingulareshoĩes ſocie

—

tatis. vide dominũ abba.in conſi.lv. .
Auando ſubſtitutio dicatur fideicõmiſſaria.vide domi.ab
in conſilio.lviiij.in.j.colũ.
n ſubſtitutio in dubio cenſeat᷑ directa an fideicõmiſſaria
cide do.· abba. in con.lviiij.
uõ ⁊ qñ poſſit opponi cotraſententiã exceptio incõpe-
tentie. vide do.abba.in con.lxj.
AQuõ uando ſententia poſſit dici nulla.vide do.abba/in
Aconf.
¶An ⁊ quando impecliatur executio ſententie excauſa nulli⸗
tatis. vide do. abba. in conſi. xiiij.
An ſtatatũ poſſit tollere facultatẽ dicẽdi nulũ lauduʒ. vide
dominũ abba.in conſi.xiiij.
In ⁊ qñ ſocij teneantur communicare aliunde queõta vel
vnus teneatur ſentire damnũ alterius.puta ſi vnus ma-
rit auit filiã. vide do. abb.in con.ixv.per totůũ.
An ſententia poſſit reſcindi per iudicem vel ferri ſub con-
ditione. vide do.abba.in con.lxxiij.

An ⁊ quando pꝛeſumẽdũ ſit pꝛoſententia.vide do.abb.in

n ſtatutum excludens filiã feminam intelligat
. ur exclude
re neptem vel matrem intelligitur excludere auum ma-
ternum.vide do. abbatem in con.lxxv.

iatati cklucdens ſind in isuor lilij inteuigatur etiem
idẽ ſacere in fauoꝛẽ nepotis. Aide do. abba. in conſilio.
krv. Audo bolo.
ue conuẽtiones appꝛobantur inter ſocios quo ad dam-
mnumm ⁊? lucrum. vide dominum abbarem in con. xxvii.
Mñ ? exquibus caſibus admittat diſparitas lucri? damni
in ſocietate. vide do. abba.in con.xxx vij.
n petitur executio ſententie in bonis a tertio poſſeſſis
aun tertius poſſit impedire executionẽ. vide dominũ ab
ba. in con. lxxrij. .B ,
In ? quomodo impediri poſſit executio ſententie. Vide
do . abba. in conſilio.lxxxii. . ⸗ .
uando ſtatuta dicantur eſſe contra libertatẽ eccleſiaſti-
am. vide dominum abba.in conſilio.lxxxiij.in.j.colũ.
( 7 quando valeant ſtatuta laicoꝛum in fauoꝛem eccleſie
vide do. abba.in conſi.xxxiij.in.j.colu.
Nne ſtudia attribuant pꝛiuilegiuʒ monachis ⁊ alijs vt poſ
ſint ſtare in ſtudio abſentes ⁊ habere fructus beneficioꝛũ
vige do. abba. in con.xxxviiſj.
Vtrũ monachus poſſit vacare ſtudio.vide dominũ abba.
in conſi. lxxxviij.
( uius expenſis debeant monachi inſtrui ab initio.vide do
minũ abbatẽ in cõſilio.lxxxviij. .
(An inuito abbate poſſit dare epiſcopus licentiã monaeho
eundi ad ſtudiũ. vide do.abba.in con.lxxxviij.
(An monachus exiſtens in ſtudio poſſit obligare monaſte-
riũ ꝓ ſuis neceſſitatibus. Nide do.abb.in con.lxxxviij.
uantũ durare debet licentia data ad hoc vt quis poſſit
ſtare in ſtudio.vide dominũ abba. in conſilio. lxxviij.in
AVlti.columna.
. ¶An ſententia lata contra ius litigatoꝛum valeat. VWide do.
a.in conſi.lxxxix.in.j.colu.
En enuten ſententie pbatio que traſmittit in notoꝛium
vige do.abba.in conſilio.ixxxir⸗ ürafa las
xXcurſu quanti fempoꝛis pꝛeſumatur ſententia iuſta. vide
do. abba. in conſi. lxxxix.
An ſubditi conuenti poſſint nocere domino defendendo
el agendo cum tertio.vide do. abba.in conſi. lxxxix.
trum ſententia lata cõtraſubditos noceat domiuo. vi⸗
de do. abba. in conſi. xxxix.
In ⁊ quando ſententia nulla poſſit ratificari conſenſu par⸗
tium vt valtat inde contractus. vide do. abba. in conſi.
xcij. per totũ.
¶An ſit ſufficiens ĩpugnatio ſententie. dicẽdo ego nõ fui ci⸗
tatus nec ſententia hoc cötinet. vide dominum abbatẽ
in conſi. xcij.
V (A trũ poſt tres ſentẽtias latas poſſit pꝛocedi ſuper cã nulli
tatis.vide dominum abbatem in conſi xcvij.
Ain deſectus citationis reddit ſentẽtiã nullam. Vide do.
Abba.in conſilio.xcviſj.
An per verbũ ſancimus inducatur confirmatio. vide domi
nũ abba. in con ſilio. xcvij.
uot modis inducatur ſeruitus. vide do. abbatem. in con

ſilio. c.

enmmiſemtione verbi tantum. vide dominum abbatez

in conſilio. ſ. S
Quando teſtis dicit vnũ extra iudiciũ? poſtes contrarium
in iudicio cui credatur vel ſtetur. vide do.abba.in conſi
lio. ij. in pꝛima colũ.
An ſoꝛoꝛ ⁊ vxoꝛ poſſint eẽ teſtes maxime in cauſis ciuilibꝰ
vige do. abba. in cõſilio.lij. circa pꝛin.
Atrũ valeat dictü teſtis ſine iuramento quado deponitur
de volũtate teſtatoꝛis.vide do.abba.in con.lij.
An trebellianica ceſſet ad pias cauſas ſicut falcidia. Vide
dominum abba. in conſi. lviiij. in vlti. colũ.
Duich operatur timoꝛ tyrãnoꝛum.vide do.abba.in conſi-
lio.lviiij.in vltima colũ.

n ille cuius bona publicata ſunt poſſit teſtari etiã ad pias

cauſas.vide do.abba.in conſi.lxij.
* e intellectu ſegis iubemus.C. ad trebel. vide do.abba.
in conſi. xxx. vbi latiſſime locutus eſt.
uõ ⁊ ex quibus pꝛobetur titulus.vide dominuz abba. in
conſilio.lxxxij.
An ⁊ quando tacens videatur conſentire.vide do. abba. in
Gri en iſ. .
MDe expenſis teſtamẽti.vide do.abba. in con.ciij.
Epen ite lneti ce do abba. in con. ciij

ασ&GH1ß1

uõ ? quando committantur vſure. vide do. abba in con.
lrij. Et in con.lxxvij.
( n ⁊ quando tranſferarur dominiũ ex venditione facta.vi
e do. abba. in conſi xvj.in pꝛima colů.
ſ n⁊ quando vẽditoꝛ poſſit retinere rẽ venditã liclte 2 ca
pere ſructus in tot vel /ꝓp parte.vide dominum abba. ĩ
con.lxvj.per totum.
n in ſtatutis ⁊ in alijs diſpoſitionibus admittat᷑ commu-
is vſus loquẽdi. vide do. abba. in conſilio.lxxv.
x quot ⁊ ex quibus cõiecturis inducatur cõtractus vſura
rius. vide do. abb. in con. xxvj. in. j. dubio. 2 in con.lxxvij
in vltima colũ.in fine.
An qui pꝛomiſit facere inſtrumẽtũ vẽditionis intelligatur
peomiſiſſe vendere vel nõ. vide do. abba.in con/lxvj. in
ſecundo dubio. —

Qñ reqninitur veditio cũ certa cõditione 2 qualitatate an

ſi illa nõ interuenit haheat locũ diſ⸗ oſitio de ea
. Aide do. abb. in con. xviij. 5 ſoquens
6(2 n⁊ qñ vaſſallus debet petere inueſtiturã a domino. vide
do abb. in cõſi. xxxiij.
An vaſſailo poſſit remitti iuramentũ.vide do. abba.in con

4

. »

An vaſſallus poſſit pꝛoꝛogare iuriſdictionem alterius iudi
cis. vide dominum abbatem in conſilio.xxxij.
n pꝛeſumpno cõtra vaſſallũ noceat domino. vel alia con
a vaſſallũ noceat domiino. vide do. abba.i con. lxxxij.

An vaſſallus poſſit diſponere de feudo in teſtame nto. vi
e do. ahb in conſi.ixxxij. Ntoe

Finis tabule conſiliox Reuerendi domini nicolai abbati⸗
icolai abbatis
— per celeberrimũ iuris vtriuſq; docto:em
dominũ ludouicum bologninn.

4

brincn.

lchetan
n e

comm⸗
v.

1s vſur

dligann
wlevin

tirttenn
loqvens

no. de
a in On
erinoiucd

lala con
lnn⸗

ento⸗x.

jabbatis
octozen

¶kPe ec eſt qnedam adiectio tabule quatuoꝛ conſulioꝛnm re-
uerendi domini abbatis que deſiciebant ⁊ addita fuerũt
per pꝛefatuʒ dominũ ludouicũ bologninum pꝛout infra
iuxta tamẽ ⁊ ſm oꝛdinem ſuum de quo ſupꝛa circa que
vnum eſt notandum ꝙ vbicunq; in tabula fiet mentio ð
numero.xcviij.recurrendum ẽ ad conſiliũ.cij.⁊ ſic ſ ucceſ
ſiue in alijs poſtmodũ ſubſequentibus.maxime vbi fiet
mentio de conſilio vltimo recurrendũ erit ad conſilium
cviij. ⁊ hoc fuit neceſſarium ꝓpter dictq adiectionẽ di-
ctoꝛum quatuoꝛ conſilioꝛum ante quoꝝ inuentione pał
dicta tabula iam compilata erat pꝛout.S. que in ceteris
veriſſima eſt ·

in in facto notoꝛio poſſit appellari· Aide do. abbatem in

cCöoõſilio. cj·

An cimiterium dicatnr locus eccleſie ⁊ que alia. vide do.
abba. in conſi · cj ·

n quis poſſit vii pluribus exceptionibus. vide do · abba ·
conſilio.xxxxviii.

uõ ⁊ qñ iudex dicat᷑ functus officio ſuolata ſentẽtia. vi⸗
de do. abba. in con. xxxxviiſj.
2ain poſiit addi vel minui aliquid in inſirumẽtoꝑ notarium
poſtꝙᷓ ẽ partibus redditũ. vide do. abba. in conſi· c·

ſ inſtrumentum reperitur falſuʒ in vno an pꝛeſumetur
contra illud in ceteris.vide do.abba.in conſi·c.in vltima
columna.
uando habeat loc um interdictũ vnde vi. vide do.abb.i

conſi.cj.

uando dicatur lis pendere.vide dominũ abbateʒ in con
ſilio.lxxxxix· .

trum cauſa nullitatis ? appellationis poſſint deduci in
eedem libello. vide do· abba in con.lxxxx viii.in.j. colũ.
n poſſit agi de nullitate poſt tres ſentẽtias.vide do.abba
tem vbi ſupꝛa. ”
nülle qui expꝛeſſit tantũ vnã canſã nullitatis in libello poſ
fiit aliam ꝓponere. WHide doabba. in cõſ. vbi. ö.
u quando quis admittatur ad agendum de nullitate.
vide do. abba. in conſi · vbi. .

npꝛiuilegiũ conceſſũlite pendente valeat vel ne non fa
a mẽtione litis. Nide do. abba.in conſi · xc viiii.
x quot ⁊ ex quibuſ poſſit pꝛiuilegiũ impugnari ſeu gratia
vigde dominum abbatẽmn conſi.xxrir.
NQuando quid dicat᷑ publicũ.vide do.abb.in con.c.
uõ ⁊? qũ acquiritur poſſeſſio ciuilis ⁊ naturalis. vide do.
abba · in conſilio.cj· in pꝛima colũ.
¶Muomodo 7 qũ poſſeſſio dicatur vi
aAbba. in con. cj.

olenta. vide dominũ

ℳ
—
„
—
4
)
*
2
1*
.
— S £ ð

1
;—

ei omnipotentis nomineamen.
nfraſcripta ſunt cõſilia ſeu allegationes facte ſeu com
ĩte per Reuerendum patrem ? dominum dñuʒ NHico

laum de ſicilia abbatem mamacen. decretoꝝ doctoꝛeʒz ſub

tiiiſſimum. anno dñi. .. CCCC.xxv.

AEXJ contingentia talis eſt.
Quidam. A. contraxit ſponſalia
per verba de pꝛeſenti cũ quadam
ab ea recepit dotis nomine
mille. Contingit ꝙ anteiᷓ ſit de⸗
ſponſata duceretur ad domuʒ vel
aitei conſumaretur matrimoniuʒ
Vita nerinkellnenanir
an dict? ſponſus lucretur dimidiaʒ
Ddoltis Aiſo ſtatuto infraſcripto.
z ſi quã deceſſerit ſine filijs e viro cuinupta eſt: tempo-

re ſui obitus remaneat dimidia pars ſuoꝛum dotium apud

maritum non cõputato in dicta dimidia lucro donationis

Poptern 30 .
oſt modum facte fuerunt alique adlitiones ad di-
ktam atutum in quibus ſemper facta fuit mentio de filijs
exiſtentibus vel non. ¶ Et chꝛiſti ⁊ eiuſdem matris no-

minibus inuocatis. Yrguitur pꝛimo vt veritas magis eln⸗

ceſcat ad pattem affirmatiuam ſic ſtatutum in defferendo
hoc lucrum marito ſolũ requirit duo.ſ.vt nupta mulier ſit.
⁊ vt decedat ſine filijs ex marito · Sʒ hic duo contingerũt
in facto pꝛopoſito vt ſtatim pꝛobabo. Ai debet habere
medietatem dotiuʒ ↄnntia de ſe ſatis eſt nota.⁊ maioꝛetiã

pꝛobatur. Maʒ veruʒ eſt dicere quod iſta deceſſit ſine filijs

ex marito cũ nemo appareat ⁊ facta nõ pꝛeſumũtur vt.c.in
pꝛeſentia de pꝛoba.⁊.c. Raynũcius ⁊.c. Raynaldus er̃ de
teſta.⁊ in.c:cum in iure de offi.dele.cuʒ ſy.ꝙ fuerit nupta
apertiſſime. pꝛobo per tex. valde notabil.iudicio meo in.l:.
cui fuerit· ff.de condi.?⁊ demõ. vbi apertiſſime ꝓbaturnu-
pta. dicilz non fuerit cognita.Et ꝙ plus eſt etiã ſi nõ fue-
rit ducta.⁊ ſatis eſt q interuenit ad matrimoniuʒ cõſenſus
de pñti: qui ſolus facit matrimonium ⁊ non carnalis cõmi
ſcio: v kig ibi in fine illius.l. ⁊ latius hoc tenent glo.2=
Bar. ibi/

nium dicitur ⁊? maritus ⁊ vxoꝛ dñr contractis dũtaxat ſpon
ſalibus per verba de pñti non interuenerit carnalis copu
la⁊ ſic concludit ibi glo.ꝙ ſicut donatio etiã conſtante ma-
trimonio ꝓhibetur inter viꝑ ⁊ vxoꝛẽ conſumato matrimo
nio. ita ? matrimonio non coſumat ex quo interuenit cõ-

ias. qua parte maritus pꝛiuari non poſſit ?cC.

ecundo pꝛobat᷑ per.l.iij.ff.ð don a.inter vi.
2Z vx·iuncta glo.in verbo ↄcubine.vbi notatur ꝙ matrimo

lenſus de pñti ? qquam glo. ibi dicat hoc ð iure canonico
tenere dico idem ð iure ciuili vt ꝓbatur in auct. de nup. 5.
nuptias ⁊ ibi bona glo.Et optime facit ille tex. ad iſtã par-

tem vbi pꝛobatur marime iuncta glo. nuptias coutrabi ex

ſolo conſenſu vtriuſq; ſcilicet viri ⁊ mulieris ſʒ aliud non in
feuenerſt/ ertio pꝛobo ꝑ multa iura canonica que cõ
muniter dicunt matrimoniuʒ eſſe veꝑ.ex ſolo conſenſu de
pꝛeſenti licet aliud non interuenerit adeo ꝙ per ſecunduʒ
etiam cũ copula non tollitur pꝛimũ quia habuit iam ex ſuo
conſenſu ſuam eſſentia vt pꝛobatur in. cfi. de ſpon. duo ⁊
xxvij. q.ij.c. ſufficit· c. cũͦ nunciatur cuʒ multis ſequentibus

ad idem.c. vnicuʒ deuoto.li.vj.⁊ notatur per Hoſti.in. c.·

exr publico de conuerſi.coniu. ſcit enim diffinitio matrimo
nij que ponitur ⁊ de claratur.xxvij. 11 in pꝛinci? inſti. de
nup. in pꝛin. vbibonus ter. cũ go. Quarto videt᷑ de hac

ꝙ pꝛima fronte caſus marime iunctis dictis HBal ibiin. ·
deo nobis. C. de epi. ? cle. vbi dici᷑ pꝛobari ꝙ pactuʒ delu

cranda certam partẽ dotis in caſu moꝛtis ſoꝛtitur effectum

ſuuʒ altero coniugũ intrante religionem ⁊ tñ certum eſt ꝙ

„ 7

poſt conſumationem matrimonij non licet alteri coniugũ

—

intrare Kiſtonern conũ.ↄiu.c.cum ſit ⁊.c.ex publico cũ

multis ſimilibus. Sic videt᷑ intelligendus ille tex. quando

—

alter intrat religionẽ coniũcto matrimonio ⁊ nondũ conſu
mato ꝗꝛ ſilicet etiam altero ĩuito vt ĩ.c.expublico ⁊.cij.e.
ti. Et ſecundũ hoc videt᷑ pꝛobare ille tex. ꝙ dictum pactuʒ

delucrãda certa parte dotis in caſu moꝛtis vendicet ſibi lo
cum etiaʒ interueniente moꝛte poſt cõtracta ſponſalia per
verba de pnñti matrimonio nondũ conſumato ſicut contin
git in caſu noſtro.? per hoc faciunt ea que legunt᷑ in.l.non

ſine. C. de bonis quelib. z hijs non obſtantibus cõtra-
rium de iure puto veꝝ ſcilic

eiure put ilicet dictus vir nil lucretur pꝛe
textu dicti ſtatuti. Et pꝛimo ſacio pꝛo fondamẽto duo ſup

poſita. Oꝛimũ quod vᷣbuʒ nuptie multipliciter in iure.ca

pit᷑ qʒ capit᷑ ꝓ ipla mera eſſentia cõiugij que ſolo cõſenſu
de pᷣſenti interueniente cauſat᷑: vt pꝛobaturin dicta.l. cuʒ
fuerit in dicto.S. nuptias.c.omne nuptiaruʒ bonuʒ. xxvij.

q·ij. cum ſi. quandoq; ſumitur pꝛo ipſa cõmixtione carnali
que interuenit contracto pꝛius matrimonio vt pꝛobatur in

c.cauſam ⁊ luce clarius pꝛobatur in.c.genuit maxime iũcta
glo.iij · que hoc tenet apertiſſime ea.cauſa ⁊.q.⁊=.ibi aliquid
per archi.quandoq; ſumitur pꝛo apparatu ⁊ feſtiuitatibus

que fiunt tempoꝛe quo vxoꝛ ducitur ad domum viti vt pio

batur in. c.noſtrates ⁊.femine.xxx:q.v.⁊ ſic capit᷑ in euan
gelio vbi dicitur facte ſunt nuptie in canna gallilee quando

heſus ibi fecit de aqua vinũ ⁊ hec vltima expoſitio videt᷑

mag pꝛopꝛia ⁊ conſentanea vulgo vñ eſt vulgare quoꝛun
“

rit.
lilla larga interpꝛetatione. Item pꝛeiudicatur iure cõmuni
cum debeat ſoluo matrimonio dos redire ad mulierem.vt
in. c.i.de dote poſt.di.reſti:cuʒ multis ſy.⁊ pꝛefacto.ex ſo⸗
lo capite.debeat accõmodar ſtatuto ille intellectus maioꝛ
cum omnis receſſus.a iure cõmuni ſit odioſus ⁊ ideo reſtri
gendum: vt in. c.i.?.ij.de filijs pꝛeſbi.li.vj.⁊ dicto.c.cũ di⸗

dam locoꝝ vbi dicik le noʒe ⁊ ſentit gaſ. de cal.ſuper . de

ſpon./ Secuduʒ pꝛe poſitum eſt ꝙ verbuʒ matrimonium
ſeu coniugium quandoq; verificatur in matrimomio con-
tracto per verba de pꝛeſenti.? carnali copula.nũdum inter
uenienti. Et vulgariter dr ſponſalia per verba de pꝛeſen

ti.⁊ ſic ſolent nücupari a multis nondum ad domumadu-
cta viri.yt clariſſime apparet ĩ.c.ſicut ex lr̃iſ⁊ pñte de ſpõ.
⁊ clarius in.c.in loco de pꝛeſump.cum ſi.quandoq; ſolum
verificatur verbuʒ matrimonij ſeu verbum vxoꝛe ⁊ mariti

in coniugio carnali copula conſumato vt pꝛobatur in epa.

debitum de biga:in pꝛinci.⁊? in.ca.ex pub.de conuer. iu.

Et elegantius pꝛobatur in.c.ſi quiſ deſponſata.xx vij.qij.

vbi dicitur ſi quis deſponſata ⁊? tradita vtatur.vere coniu/
gium appellatur.ad idem.c.quaꝑpꝑ.vnde ſurgit hec diuer-
ſitas ſatis colligi poteſt ex hijs que leguntur ⁊ nõ.ĩ dicto.c.
quapꝛopter per.d.c.debitus ⁊ per glo.in dicto.c.ex pub.ſe
pe glegara⸗/ ijs pꝛeſuppoſitis infero ad deciſionẽ que
ſtionis noſtrè hoc modo cum verbuʒ vxoꝛ ⁊ verbuni mari
tus verificatur ⁊ verificata reperiuntur poſt matrimoniuʒ
conſumatum ⁊ non antea.⁊ mavime verbum nupta quod
pꝛopꝛie adaptatur ſaltim ad illã que ſolẽniter ducitur.Er-

go hec interpꝛetatio ſcripta fienda ẽ in caſu noſtro antece-
gens ſupꝛa ple.pꝛobatuʒ fuit. conſequẽs auteʒ apertiſſime
ſic pꝛobo iuſta cauſa reſtringendi ſtatutum eſt quando ſim

pliciter.⁊ late intellecto quis indebite lucrum caperet vel
aliter danum pateretur. . ꝛimũ notabilit᷑ pꝛobatur ĩ.l.
vt gradatiʒ.S.ſed ſi lege.ff.de mu.⁊ ho.⁊.ciabbate de ver.
ſig. Gecũdum pꝛobatur in. /.ij. ?.l. adigere.. uis ð iu-
re pa.⁊=.l.fi.ff.S.in computatiõe. Et quod ibi not.ð iuf.

deli. ⁊ vtrũq; longe melius ꝙᷓ; alibi pꝛobatur in.c.cum dile-

ctus de conſue · ibi vel alteri non pꝛeiudicatur iuri cõi non
ſolum reſtringuntur verba ſtatuti ad intellectum quod ad

mogum extraneum multuʒz a longe verbis adaptabile vñ
verbum electis relatum ad quoſdam capitur pꝛo confirma

tione ⁊ hanc theoꝛicam firmauit etiam Mar.in.l.om̃s po
uifre ulaine,,Aaiem uen ſtatuta ſunt pe

nalia que ſatis dñr.penalia ex quo dimittũt patrimonium

alicuius vt not. Jo.an. in. c.i.de elec.li.vj. verba debent
reſtringi. vt non capiant illum intellectum quaſi caperet
ſecundum latam ſignificatiouẽ verboꝛum hoc pꝛobatur in
c.cum in euentu.de elec.iuncto.c.ſi compꝛomiſſarius.e.ti.

lio.ij.?⁊ per Joã. an.in regula odia. de r eg.iur.liꝰ.vjꝰ. In
mercu.facit ꝙ ipſe not.in.c.ſtatutum de elec.liꝰ.vj. Sed

cum in caſu noſtro non ſolum diſtributiue:ſed colligite om
nia.hec ſupꝛadicta interueniunt. Ergo debet fieri pꝛedicta
reſtrictio ꝙ patet. Mam iſte vir inlicite.? nulla iuſta.cau-
ſa exigente caperet hic medietateʒ dotium lʒ matrimoniũ
non Wanhandes ſolemniter ſponſam ad domũ duxe⸗

tem hered ☚ paterentur graue damnuʒ ex

lectus.Ad idẽ nobile edictu ʒ Inno.in.c.cum dilecti ð do

na.vbi dixit ꝙ pꝛiuilegia in quantuʒ tangunt iura concedẽ

tium late interpꝛetramur vt ibi in· cap.olim de verbo.ſig.

⁊.l.fi.de ↄſti.pꝛi.ſed inquantũ tangunt iura alioꝝ ſtricte.vt
in. c.ex tua.de auto.⁊ vſu.pal.⁊ idem Joan.an.in dicto.c.
olim.⁊ aduco tex.in.l.ij.S.ſi quis a pncipe.ff.nequid in lo.
pnbli⸗ ergo hoc ſtatutum cum ſit tale etiam ſi ſit pꝛeuile-

giatum dz ſtricte intelligit ĩpꝛeiudicium heredum puelle?z

maxime ſi conſiderabimus cauſꝗcatutũ hͥ valde odio-
ſum in duces. ſine cauſa ſecundumituʒ vagum intellectuʒ
diſparitatem inter ſponſuʒ ⁊ ſponſam ſeu viꝝ ⁊ mulierem

cum viro pꝛemoꝛtuo maxime ante traditionem ⁊ conſuma
tionem matrimonij nulluʒ lucrum conſequitur mulier nec
ſuoſtinuit vir aliqua onera: matrimonij contra. ꝓfecto mẽ

teʒ.l.fi. ede dona.ante nup.æ.c.fi.de dona.inter virum ⁊
vxo. ecundo pꝛincipaliter in hanc ſententiam me mo

uet etiam mens ſtatuti que multifarie colligitur. Bꝛĩo et

pꝛiuatio ipſius dum dicit deceſſerit ſine filijs ⁊c.que refer

runtur ad illa verba tempoꝛe ſui obitus deceſſerit ſine filijs

ꝙ patet ex ſe ⁊ theoꝛica Gar.in.l.ex facto.ff. de vul.? pu.
vbi dicit ꝙ qualitas adiecta in aliqua ofe intelligit᷑ ſecundũ

Iαπςοια

tempus verbi cui adicitur. pꝛo hoc glo.notabi.in · c. ſtatutũ

ĩ pꝛinꝰ.in verbo canonicus ĩ fi.q̃ ſic dʒ intelligi de reſ cript.
li.vj.Ex quibus pꝛofecto verb.videntur ſtatuentes ð mu
liere intellexiſſe que erat in ſtatu ⁊ potentia ſui obitus faciẽ
di filios. hec enim verba ſine filijs ⁊c.includunt:in ſe pꝛiua
tionem filioꝝ ⁊ includunt in ſe habilitatem ⁊ potentiã actꝰ
ſeu habitudinis filioꝝ ⁊ notabiliter pꝛobatur in ſimili in.l.i.
ff. de ſuis ⁊ le.vbi per Bar.in verbo.in teſtatus:ſed in cãu
noſtro.hec mulier tempoꝛe obitus non erat in tali ſtatu.⁊
potentia cum non fuiſſet adhuc ducta in domũ viri.Ergo
clariſſime patet.q illa verba ſtatutinon verificantur in ea
marie cum per eam quo minus duceretur non ſteterit ar.
c.ſicut ex litteris de ſpon.eſt etisam aduertendum ꝙ in om
nibus additionibus factis ad illud ſtatutü ſemper filioꝛum.
cõmemoꝛatio.⁊ ex coniecturis pꝛeſumitur euidenter menſ
ſtatuentis.l.licet.ff.de le.pꝰ.ʒꝰ.pondero pꝛincipaliter. illa
verba ex viro.cui nupta eſt ⁊c̃. in pꝛopꝛie ſecundũ cõeʒ
vſum loquendi qui contraxit ſponſalia per verba ð pꝛeſen-
ti ante quam ducat mulierem ad domuʒ ſuam.non dicitur
vir illius mulierl.niſi ex conſuetudine quoꝛundam locoꝛuʒ.
vt pꝛobatur in.c.genuit.xxvij.q.ij.vbi dicit Jero.cum au⸗
dienſ Joſeph virum MMarie ſuſpicio tibi· non ſubeat nu⸗
ptiarum.i.coniunctionis carnalis:ſed recoꝛdare conſuetu-
dinis ſcripturarum ꝙ ſpo nſi viri ⁊ ſponſe vocentur vxoꝛes
2.· . aperte ſentit vbi etiam JYero.ꝙ contrahens per ver-
ba de pꝛeſenti ſicut contraxit beata virgo cum Joſeph. ꝓ
pꝛie dicitur potius ſponſus qᷓ; vir.ex quo adhuc non eſt du⸗
cta:ſed vocatus fuit Joſeph vir pꝛopter conſuetudinẽ ſcri
pturarum.pꝛo hoc illud.c.ſicut ex litteris ⁊.c.vlti.de ſpon.
vbi appellant᷑ ſponſalia de pꝛeſenti.⁊ per hoc qð ante tra
ditionem alter poteſt altero mutgeinrare religionem ⁊ diſ⸗
ſoluere matrimonium vt.S.dixi. Ergo non poteſt dici ſtri⸗
cte vir ſuus ⁊ quicquid de pꝛopoſito ſignificato.Illud tam
in circunſtantijs eſt veꝝ.⁊ hoc verbũ vir ⁊ mulier ſepe po-
natur pꝛo eo qui conſumauit matrim oniuʒ ⁊ maxime excõ
muni noſtre tꝑis conſuetudine ergo iſte intellectus debeti
anima noſtra reſtringibiliter capi pꝛo ea que ſuperius dixi⁊z
per reglam odia reſtringi.de re.iuz.li.vj.Et quia ſtatuta ð
bent reduci ad ius cõmune q;tum fieri poteſt. vt pꝛobatur
in. c. cum dilectus de conſue. l. ij. C. de Pornno no⸗
cauſamqʒ de reſcrip.? War.in.l.omnes populi.ff.ð iuſti.
* ⸗,Bien ſtatutum dicit nupta⁊ pleniſſime de h ver
bo diri. S. in pꝛin. Item dixit apud marituz ⁊c. Sed in mul
tis locis ⁊ ſcriptis appellatur ſponſus anteqꝙᷓ traducat ? nõ
maritus.vt.S.plene allegaui ⁊.d.c.genuit.⁊ maxime atten-

t conſuetudine huius ciuitatis ⁊ fere omniuʒ locoꝝ in qui-

bus fui ſecundum quam appellatur ſponſus. etiam illa die
qua ſolenniter duxit in domum donec conſumaret matri⸗
moniuʒ ⁊ cõmunis vſus loquendi attendendus eſt etiaʒ in
ſtatutis quia in qualibet diſpoſitione cõis vſus loquend i pᷣ
fertur pꝛopꝛig ſignificatio vocabuli etiam in materia reſtri
e tuʒ de elc. li. vj. ?· Bar.
in.l.om̃s popuii.ff. de iuſti.? iuĩ. Inno.i.c.oliʒ de ver.ſig.
⁊ glo.in.· c.non nulli.de reſcrip.iura hoc pꝛobantia non alle
go quia copioſe allegantur in dictis aae) Aund addu
co pulcrum motiuuʒ ꝙ alicui ex dictis pe.? p.pꝛincipali

ter in.l.non dubiñ. C. de leg. ? facit ꝙ ibi nõ. bal. in.l.ſci⸗
re. ff. de excu. tu. ? in.l.ſi quis ſeruo.C. de fur.? ſer.coꝛ.⁊ ꝑ

Syp.in regla.ſi.de re.iur.li.vj. Nõð motiuum tale eſt non

ſolum debemns recedere a verbis.l.? ſeruare mentem vbi

mens expꝛeſſa eſt.ſed etiaʒ vbi mens ſeu ratio non eſt in.l.
expꝛeſſa dũmodo illa ratio pꝛefinita ſit naturalis.?⁊ natura
liter ⁊ cõiter poſſit pꝛobari per ſileʒ per quam rationẽ etiã
ſi lex eſſet in contrarium imaginari poteſt. vt notabiliter ꝓ
bari poleſt per.l.ſcire opoꝛtet. .ſufficit.ff.de excu.tu.duʒ
dicit ibi tex.ex naturali inſtitut.act᷑. Ad idem.l.mulier.iun

cta glo.ff.ſol.ma.vbi coniecturatur mens contra ipᷣius ver

ba. adidem de ver.ſig.c.de intelligentia.⁊.j.q.j.marchion

2⁊.l.ſcire leges.ff.de legi. Naʒ vt notabily dicit bal.ſicutho

mo conſtat non ſolum ex anima ſed ⁊ coꝛpoꝛe italex exr mẽ-

te ſeu ratione ⁊ verbis.⁊ verba ſe hñt vt coꝛpꝰ⁊ ſuperficieſ

Ratio autem ſe habet vt ſpũs.⁊ anima.⁊? hicmagi debent

reſtringi ꝙᷓ ſuperficies verboꝛuz vt.d.l.ſcire.cum ſy.ad cõ

iecturandum autem rationem.l.vbinon eſt expꝛeſſa debe⸗

mus coniecturare ꝙ feciſſerſeu qua ratione fuiſſet motus

vir ſapiens cum talis pꝛeſumatur legiſlatoꝛ.lex eniʒ dz eſſe
rõnabilis.

rationabilis.iiij. dj.erit auteʒ.⁊ doctoꝛĩ ⁊ iudici data eſt po

teſtas.l.interpꝛetandi.l. vna. C. ð pꝛofeſ.qui in ciui.oſtan.
lib.xij. Mõ. Inno.in.c.cum ſpᷣali.de app.ſed certe in caſu

noſtro non poteſt pꝛeſumi ꝙ cauſa lucri fuit affectus coniu

gij. ſeu reliquie ſponſalioꝛum de pꝛeſenti quia eadem ratio

ne poꝛrexiſſet conſimile lucrum ad muliereʒ.qꝛ vir ⁊ vxoꝛ
non debent in iſtis ad imparia iudicari.c.gaudemus de di
uoꝛ.⁊ melius quo ad pꝛopoſitum in.c.ſi.de do.poſt diuoꝛ.
reſti· 2.l.vlt.S.penul.C.de dona.ante nup.nec poſſumus
coniecturare ꝙ ratio fuerit qð vir eſt caput mulieris. hec
enim ratio non ſufficit vt patet in.d.c.ſi.⁊ ꝙ nõ.gl.in.l.ðo
nobis. C. de epil.⁊ cle.nullam g aliam bonam efficacem ra
tionem poſſumns coniecturare in hac diuerſitate inter vi-
rum ⁊ vxoꝛem niſi qui a vir intranſducendo ad domum.⁊ ĩ

ſuſtinendo onera matrimonij facit multas expenſas naʒ fe

re expendit totam dotem in oꝛnamentis ⁊ conuiuio. ila ꝙ
ſi vellet illa oꝛnamenta vendere non reperiret dimidiuʒ er
ꝙ expendit 5Bien expenſas factas in conuiuio inuſita/
bilia. ⁊ ſunilibꝰ nullo recuperat merito ne vir remaneat cõ⸗
ſumptus.voluit ſtatutum ſibi pꝛouidere in lucro medieta-

tis dotium ſicut in ſimili ſibi pꝛouidii lex in reſtitutiõe do-

tis in.l.alia.ff.ſo.ma.in vxo:e autẽ ceſſant bec rationes me
rito ſtatutum ſibi lucrum non attulit cũ ergo hec ⁊ non alia
ſit ſtatuti rationalis ⁊ ſuſſiciens ratio non debet habere lo-
cum in caſu noſtro vbi ceſſat ranio.l.⁊ licet foꝛte fecerat ali
quos ſumptos nõ tamen fecit illos Feelkuo qui ſolent fie
ri in ſolẽni traditione de modicis. Mon enim eſt curandũ
l. ſeyo. ff. de inte. reſti 7.c.i- eo.li. Maã ? ſponſa aliquos ſum
ptus facit inter conſanguineos ⁊ ſalam ad honoꝛandum ſe
pꝛima vice in qua tamen ſtatutum non vr habuiſſe conſi-
derationem. Exhijs clariſſime infertur ad deciſioneʒ hu-

.

HH caſus vt dictus vir nil lucxetur virtute dicti ſtatuti.
Reſtat nunc reſpondere ad pꝛimuʒz ? vltimuʒ motiuuʒ ꝗa

ad alia ſatis patet reſponſio ex pꝛedictis Et pꝛimo ad.l.cui
fuerit.dico enim vt.S.dixi ꝙ verbü nuptiaꝝquandoq; ve

rificatur in coniugio contracto ex ſolo conſenſu.ſ quãdoq;
con. vt.S.plene pꝛobaui. Nam in.d.l.ideo ſufficit contra

here per ſolum conſenſuʒ quia ibi ſumus in teſtamentis in

quibus fit larga interpꝛetatio.vt in.c.cum dilecti de dona.

merito capitur ille largus ſenſus ſed in caſu noſtro ſumusi
materia ſtricta merito debet capi alius intellectus ſtrictioꝛ
nec hoc inuſitatum eſt. vt idem verbum aliter ſumatur in

mat eria larga. alr in materia ſtricta imo expꝛeſſe pꝛobatur

hoc de poſſe? debere fieri in· c. cum dilectus de conſuet.⁊?

ĩ.c.ſtatu. iunctis ibi nõ. . Jo. de elc. li. vj. facit G noõ. Bar.

Item in. d/l. cui fuerit. ſatis fuit ſatiſſactum menti ſtatuẽ

zien SS.ait pꝛetoꝛ.ff.de dã.infec.⁊ hoc cotidie vſtamus

tium vt.S.dixi. Reſtat mdere ad.l.deo nobis.C. de epiſ.?
cle.ad quam reſpondeo dupliciter.
do colligitur ꝙ matrimonium non eſſe conſumatũ nec va
leat illud ꝙ poſt conſumationem poteſt cum conſenſu alte
rius vt.c.cum ſis ⁊.c.vxoꝛatus ⁊.c.de aplica.de cõuer. iu.
⁊ tali caſu poteſt intelli = reſpondco ⁊ ſub
tilius ibi pactum lucri erit cõe ⁊ viro ⁊ mulieri.vt ibi in tex.
7 glo.ldeo ꝙ ſi fuerit aliqua diſparitas reducitur ex diſpo

ſitione iuris ad paritatem vt ibi m intellectum glo.quo ca
ſu non poteſt dici ꝙ lucrum ibi de fere tur pꝛopter expẽſas

vel onera matrimonij quia non vindicaret ſibi locũ in mu-

liere per pꝛedicta ſi neceſſario oꝑi intelligitur pꝛopter illaʒ

paritatem qð pꝛopter affectionem matrimonialem cedit il
lud lucruʒ que affectio accidit vt ſola eſſentia matrimonij
de cõuer. ↄiu.ex publico de vo.eo ti.li.vj.ideo vendicabat
ſibi locum ante etiam traditionez æ conſumationem matri

monij marime cuʒ vterq; poſſit ibi eſſe in lucro ⁊ danno.⁊=
ſic eadem iuris diſpoſitio. ita eſt ĩ caſu noſtro quia ceſſat ra
tio ſtatuti. ceſſare debet ſtatuti diſpoſitio.in iunibus vulga

tis vide bonã glo.in ſili in replicatione doli.que quandoq;

conceditur.quandoq; negatur eadeʒ ratione remanente ſꝑ
vt nõ.in.c.delec.de exgeh adlnan ſine. C. de bo. que lib.
dico ꝙ non obſtat quia loquitur in diſpoſitione fauorabili.

ſecus in odioſa. vt ibi cõiter notatur ⁊ maxime per Bal. ꝗ
videtur contrariari hijs que ſenſit in.d.l.deo nobis.Et ꝓ
fecto omni affectione ceſſante hanc parteʒ puto veriſſiniä
nec mouere debet iudicem in contrariuʒ aliquoꝝ foꝛte ſin
guloꝛuʒ opinio quia aut interminis eoꝛum non concurrunt
omnia pꝛedicta aut tanꝗꝙᷓ euidenter pꝛobata per pꝛedicta.

runt tandem ad pꝛobationem. ⁊ pꝛo parte domini

con feſſionibus. Alij vero du
bare pꝛeceptum poteſtatis dicto Buce Johãani factum

ꝛimo ꝙ ibi nlomo

. Mon eſtſequenda quandoq; eſt euidenter pꝛobata per
pꝛedicta.non eſt ſequenda quandoq; eſt euidenter falla vł

pꝛobabilibuſrationibus poteſt conuinci vt bonus iudex acu
tiſſimi ingenij extimabit ſᷣm eum de ferijs cap.allego ad
x.nõ.in.l.i.S.ſed neq; ex multitudine.C.de ve.iur.enu.
thec ſufficiant. Laus deo. Micolaus de Cicilia abbas
docfamoſiſiwmuus.e

Aſus dum eſſet materia queſtionis inter quen
dam dominum Aohannem ex vna parte ? quẽ
am Huihelmum ex alia parte de caſtellionis
occaſione mutui. Candem inſtante ptãte dicti
locicõpꝛomiſſerunt in quendam Ouaſpareʒ tanꝙᷓ arbitra
toꝛem ⁊ amicabilem compoſitioneʒ quiillico iu palatio po
teſtatis vbi factum fuit copꝛomiſſum.auditis petitionibus
dicti domini Johãnis actoꝛem ⁊ reſponſioneʒ dicti Gui
helmi.⁊ quibuſdam eoꝝ iuribus pꝛomulgauit arbitramen
tum ⁊ lauduʒ condẽnantes dictum Bibetmuzad ſoluen
duʒ dicto domino Yohani flloꝛ. xv.in alijs vero abſoluit eũ
ab impetitione dicti dni Johanis qui dñs Johaneſſtatimn
anteqꝙ; exirent de palatio appꝛobauit dictum lauduʒ demũ
oſt determinatum officium dicti dñi poteſtatis dominus
obanes pꝛoclamauit petendo illud arbitrium reduci ad
equitatem boni viri dicens ſe enoꝛmiter leſum cum debe⸗
ret habere a dicto Ouihelmo longe maioꝛeʒ quantitatem
dicebat etiam non ſibi obſare illam appꝛobationem ⁊ emo
logationem arbiramen ti iaihl aʒ fecerat per impꝛeſſio⸗
nem dñi poteſtatis qui iniuſſit eiæ nullo modo exire pala-
tium niſi appꝛobaret dictum arbitramentũ.ꝙ poteſtas er-
rat terribius contra ſibireſiſtẽtes.dictus vero Ouiheimꝰ
ſic pꝛouocatus reſpondit.qð totuʒ laudum erit iniquuʒ ⁊ in
iuſtum.cum in nullo teneretur dicto domino Job nni vn
de petebat totum laudum anullari ⁊ canʒellani ⁊c·
ohan

ne⸗
nis fuerunt pꝛoducti duo teſtes ſuper mutuo ⁊ duo poſt ter
minum qui tamen iurauerunt infra terminuʒ datuʒ ad pꝛo
bandum.pꝛinn duo depoſuerunt ſuper confeſſione facta ð
dicto mutuo a dicto Ouihelmo. fuerunt tamen ſingula-
res in depoſitionibus ſuis quas deponebant ſuper diuerſis
lij vero duo teſtes ſatis videbantur pꝛo

modo pꝛedicto. Dꝛoparte vero Guihelmi fuerunt pꝛo⸗
ducti aliqui teſtes qui etiam fuerunt ſingulares ĩ dictis ſuis
deponentes ſuper confeſſionem dicti aninn qui multaſ
⁊ certas quantitates pecuniaꝝ receperat pꝛo reſtitutione a
dicto Guihelmo ⁊c. Querebatur que eſſent partes iudi
Mꝛiſti eiuſq; matris nominibus inuocatiſ.Cõ
ſilium ꝙ iudex deberet retractare ⁊? anullare to-
tum lauduʒ ? arbitramentum declarare dictum
Suihelmuʒz in nullo tenen dicto dño Johan⸗
ni ac imponere ſibi ſientium ⁊ abſoluere dictum Gui. ab
ipetitione illius ⁊ condẽnare illum in expenſis factis in hac
cauſa¶ Et quanꝙ; hoc nudum conſilium debuiſſet ſuffice
re cũ pateretur a iudice ⁊ ſic eſſet deciſiuum ⁊ nona parti
bus ſicut obſeruatur ĩ ſententia ferenda iuxta conſiliũ doc
in. c.ſicut de re iudi.per Jo.an.in addi.in ti.de ſen. ꝓla..
qualiter. v. ceteruʒ. Et no.qdð conſiliarij.ne tamen foꝛtaſſe
ex conſilij nuditate aliquoꝝ animis in ſcandalum agrauare

tur aliqua bꝛeuiter animuʒ meum ad hoc iuditium moꝛiẽti

inſerui.Et pꝛo fundamento euidentaliter pꝛemitto plura.
ꝛimo ꝙ petitio reductionis ad arbitrium boni viriẽ
uali quedam appellatio.l.i. C. de arbi.cum ibi nõ.tamen
toluit pꝛeſumptionem laudi vt in imili nõ. in appellatione
ab excõicatione.que licet non ſuſpendit excõicationẽ vt.c.
paſtoꝛalis de ap.ſuſpendit tamen pꝛeſumptioneʒ iuſlitie ⁊
pꝛoceſſus ⁊ deuoluit cauſam ad ſuperioꝛem vt nõ. Inno.
in.c.bone.⁊ pꝛimo de elec.⁊ in.c.quoniam contra de ꝓba:.
facit ꝙ nõ.glo.in.c.ad repꝛimendum de off.oꝛ.Item etiã
pꝛemitto qd petens reductionem ex iniquitate habet pꝛo-
bare ipſam iniquitatem ? grauasmen quam iniquitateʒ ſeu
glauamen pꝛobare poteſt aut ex antiquis act autex nouis
iuxta tamen diſtinctionem Har. in.l.ſi ſocietatem. S· arbi

nen Pe ſocio.⁊ perfectius in conſuio.cc.lxxv.⁊ in ſpe.

de arbi. 5. vlti.ver.ſed nunqꝙᷓ.·⁊ vide Joanan.in addi.ſpe.

eo.ti.ꝭ.pꝛealle.ver.item quid ſi compꝛomiſſuʒ.⁊ per An.

butri.in.c.quintauallis de iur.iuran.non tamen eſt quia ex
eo pꝛeſumatur multuʒ pꝛo dicto arbitratoꝛie.iuxta nõ.i.c.
poſt ceſſionem de pꝛoba.ſed qꝛ hec eſt intentio actoꝛis pe
tenteslaudum reſcindi. Lertio pꝛemitto ꝙ licet appellatꝰ
quiſententiam appꝛobauir non poſſit ex ſua perſona pete

re confoꝛmationem ſententie de re.iu.c.qð ad conſultatio

nem. Lamen ſi appellans inſtat contra ſententiam poteſt
appellatus petere vt illi ſententie addatur vel detrahatur
⁊ ſic vel aliter infoꝛmetur.quia appellatio licet ab vna par-
te ſuppoſita ſuſpendit totam ſententiam.i.i.ff.ad turpil.⁊
c.venientes de iur.iuran.cum ſi.vnde ex perſona alterius
conſequitur appellatus ꝙ ex perſona ſua conſequi non poſ-
ſet.⁊? ſimile habetur in.c.auc.martini de conceſ.pꝛeben.li.
vj. ⁊? in.l.petende.C.de temp.in inte.reſti.Ad pꝛedictum
fac t.c. Raynũcius ⁊.c. Rapnaldus de teſta.=.l.omneʒ ho
noꝛem:.C. quando pꝛouo.non eſt ne.? hanc concluſionem
notabilem tenent domini de rota deciſione.ccc.lviij. ⁊ ſic
dicunt in curia fuiſſe obtentum. Scquitur anto.de bu.in
c.cum Yoannes in fi.de fi.inſtru ¶ Et pꝛo hoc facit quare
iudex appellationis ſuccedit loco iudicis a quo.⁊ ſic debet
facere totum id qð totum facere poterat ⁊ debeat iudex ad
quẽ.bonus tex.in.c.cum cauſa de ſen.⁊ re.iudi. Quar⸗
to pꝛemitto ꝙ ſi iudex ad quem inſpectis actis antiquis vel
nouis.non videt ſententiam iuſtificari.debet illaʒ retracta
re in.c.cum ſedem.de reſti.ſpo.no.doc.in.c.in pñtia de re
nun.⁊ nõ.in.l.per hanc.C.ð kann b. i pꝛemiſß ife
ro.ad deciſionem pꝛeſentis materie. Cum enim ex dedu-
ctis nunc in iſto iuditio reclamationis clare conſtitit dictuʒ
dominuʒ Yoannem non habere plenam pꝛobationem ſuꝑ
mutuo cum teſtes fuiſſent ſingulares quibus fides non ad-
hibetur vt in.c.cuni dilecti ð elec.⁊.c.licet de pꝛoba.maxi
me inſpectis pꝛobationibus alterius partis infertur dictuʒ
ar bitrum ſeu arbitratoʒes iniuſte ? inique.condemnaſſe di-
ctum emn floꝛ.xv. Judex ergo pꝛouocationis qui ſuc⸗
cedit loc H ſeu arbitratoꝛ.debet dictum Gui.in totũ
Abſoluere In petitione illius actoꝛ. ſicut a pꝛinꝰ.debuiſſet fe
ciſſe ille arbitratoꝛ ad hoc ꝙ nõ.in dicto.S.arbitratoꝛum ⁊
icto.c.cum ad ſedem facit ꝙ nõ. Mar.in.l. i.ff. dele. ij. 2.

Inno. in.c.ſtatutum de reſcili.vj.⁊ olim incipiebat pꝛeſen

ti vbi ſingulariter dñt ꝙ ab iſto iudice reclamationis nõ po
teſt appellari ſicut nec ab bono viro cum ſuccedit loco illiꝰ.
Nec obſtat ſi dicatur iſtum Gui.apꝛobaſſe laudum latuʒ
quia videtur appꝛobaſſe inquantum alia pars voluerit ap-
pꝛobare ⁊ admittere ſuam appꝛobationeʒ ſicut ĩ ſimili nõ.
glo.in. c.itj.de eo qui mit.in po.⁊ ſicut ſupꝛa dixi in appella
to qui conſequitur ex perſo ius ꝙ ex pꝛopꝛia perſo-
na conſequi non ⸗Penatatl partes aſſumpſe
runt diſputationem de iniuſtitia ⁊ de iniquitate totius lau
di.⁊ conſtitit eo ipſo ꝙ claruit Joanni pꝛedicto ius non cõ
petere.ergo i ebet totum laudum retractare ſicut in
ſimili nõ. dic? Inno. in. c. cum dilecti de. fp..c.cum bar-
toldus de re.iu.vbi vult etiam in ſententia que tranſiuit in
rem iudicatam.poteſt etiam dici ꝙ illa depoſitio teſtiũ fa⸗
cta extra terminum datam ad pꝛobandum non valuerit ex
quo.j.terminum non adhibuerit aliqua ſolicitudinẽ vt te⸗
ſtes examinarentur. Et notabiliter dicit Mar. rępꝛobãdo

butri.in.l.damni.F.Gabini.ff.de damno inſec. Et facit

nõ.d.de rota deciſione ſeptima. ⁊ ita tenui ſcribendo in.c.
licet de pꝛoba.vbi plenius hoc pꝛoſequoꝛ ⁊ hec ſufficiãt vt
pꝛius dixi.hoc ſit conſiliuʒ deciſiuũ ⁊ ſic quaſi ſententia ⁊c.
Taus deo omnipotenti. Nicolaus abbeos.

dam potens dominus ad petitionem quorun-
dam ſubditoꝛum ſuoꝛum decreuit ediſicare ſeu
,EVnſtrui.? edificare facere muros in quadaʒ vil
la poſita in ſuo territoꝛio· pꝛo tuitione hominum ibideʒ ha
bitantium ſeu hahitare volentium.vt tutius poſſunt ibidẽ
degere pꝛopter hoſtiles incurſus. Nerũtamen cum quo⸗
dam ſolenne monaſterium habeat ibidem certas poſſeſſio
nes ⁊ domus que coluntur ⁊ habitantur perhomines dicte
ville. Inſtat dominus maxime ad poſtulationem inhabitã
tium in dicta villa quatenns monaſterium debeat pꝛo rata

Aſus ſuper quo confiliuʒ petitur talis eſt. Qui

contribuere ad ſumptus fiendos in edificationè dictoꝝ mu
roꝛum. reſiſtit monaſterium allegans imuũitantẽ eccleſiaſti

cum diuino iure ⁊ humano conceſſaʒ·queritur quid iuris.
Doſtulato pꝛius diuino ſuffragio de cuius honoꝛe agi.
ur. Aidetur pꝛimo dictum monaſterium pꝛo rata teneri.
vbicũq; enim cõis vtilitas clericoꝝ ⁊ laycoꝛũ verſatur onꝰ
debet eſſe vtriuſq; cõe.ad hoc tex.optimus in · c.peruenit

de immu. eccle.vbi viri eccleſiaſtici ſubeunt cuſtodias mu-

roꝛum contra inimicos ſicut iſti layci quatenus vigilantibꝰ

melius valeat ciuitatis cuſtodia pꝛocurari vt ditcit tex.ĩ di⸗

cto.c.peruenit.Si ergo tenetur ad onera perſonalia inſtan
te cõmuni vtilitate foꝛtius ad realia cum facilius excuſent᷑
clerici a perſonalibus ꝙᷓ a realibus cuʒ in pꝛimis obſtantur
a diuinis officijs ar.xxxiii:q.viij.repꝛehenſibile in.l.placet
C. de ſa. ſ⸗ erce Beennc notanter inducitur.il.ad
inſtructionem. C.eò.ti.vbi dicit tex.ꝙ ad conſtructionem
itinerum vel pontium etiam venerabiles domus ſeu eccle⸗

ſie tenentur. pari ratione debent teneri ad edificationẽ mu-

roꝛũ cum vtriuſq; verſatur vtilitas publica ⁊ pietas.Ergo

Cxy:i Mertio facit.l.ad poꝛtus.C. ð oper.pub.vbi expreſ
ſe cauetur de muroꝝ edificatione ⁊ reparatione ⁊ ſ itur

E, Kan degentes ꝙ tenueret quidã vt refert ibi

neminem excuſanduʒ foꝛe dignitatis pꝛiuilegio. uar
to reducitur ratio certum eſt bona eccdleſiarum expoſita fo
re pietati.⁊ pauperuʒ tamẽ cõmuni.vnde pꝛo alendis pau
peribus eiuſdem ab impꝛeſſionibus defendendis ⁊ capti-
uis redimendis etiam ipſarum rerum eccleſiaſticaruʒ dñia
exponi ⁊ alienari poſſunt vt in.c.aurum ⁊ in.c.ſacroꝛuʒ.xij.
q.ij.⁊ ibi de hoc in ſima. Ged in caſu noſtro agitur vt pau
peres ibidẽ degentes eripiantur ⁊ ſubleuentur aut non cap

tiuentur. Ergo eccleſie non debent eſſe imunes ab oppꝛeſ·
ſionibustyranoꝛum ⁊ inimicoꝛum.⁊ tunc vt non captiuen
tur. Frgo eccleſie non debent eſſe ĩmunes ab hijs collatio

nibus. Ethanc opinionem ſenſerunt quidam moderni in.
c.non minus de ĩmu.eccł.poſt glo.⁊ ibi hoſti.qui videt᷑ ibi
glo.ſequi.que tainen non loquitur expꝛeſſe in edificatione
muroꝛum ipſe tamen hoſti.contrarium aperte tenuit in ſũ-⸗
ma vt ſubitiam. Et pꝛimo adduco. ed his non obſtã
tibus contrariam ſententiam arbitro: verioꝛem quam pꝛo

babo pluribus rationibus. Et ſũmoꝛum doctoꝛum aucto-

ritatibus.Et pꝛimo adduco.c.non minus pꝛeal.vbi tracta
tur de foſſatis fiendis que pꝛofecto concernunt cuſtodiã ci
uitatis.⁊ tã vtilitatem publicam clericoꝝ ꝙᷓᷓ laycoꝛum.⁊ tñ
deciditur qꝙ a clericis non dʒ exigi aliqua contributio.ĩmo
pꝛohibetur ſub anathematis diſtinctione niſi ep̃us tam ne
ceſſitatem vel vtilitatem inſpernerit ⁊ ſine aliqua coactiõe
ad reuelandas cões vtilitates vel neceſſitates vbi laycoꝛuʒ
non ſuppetunt facultates ſubſidia. per eccleſias exſtiment
offerenda.⁊ pondera illud verbum cões vtilitates ⁊c.iun-
cto.c.aduerſus coci Erauo patet qð etiam ĩminente cõi
vtilitate clericoꝛum ⁊ laxcoꝛum non tenentur clerici aliqᷣd
conferre niſi ſponte velint appꝛobãte epᷣo ⁊ clero ⁊ vbi lap
coꝛum non ſuppetant facultates. ⁊ hodie per.ca.aduerſus
pꝛeall.nõ poſſunt clerici in caſu pꝛedicto ſpõte ſoluere Ro
mano pontiſice inconſulto vt fuit illud ſancitũ pꝛopter quo
rundam impꝛudentiam ſepe allegantium taleʒ neceſſitatẽ
vel vtilitatem. ecnndo adidem adducitur tex.nõ.in
auc.idem nulla cõmunitas.C.de epi.⁊ cle.vbi generaliter
pꝛohibetur ne quiſ audeat ab eccleſijs exigere collectas exa
crationes angarias vel per angarias.que omnia ꝓpter pu
blicam vtilitatem in deſfenſionem rei publice in qua inclu⸗
ditur vtilitas laycoꝛuʒ ⁊ clericoꝛum exigumtur. A idem
etiam.c.i.de ĩmu.eccle.li.vj.⁊.c.quanqᷓ; pena eo.ti.⁊ li.?⁊

de pꝛeſenti eo.ti. 2.c.fi.de vi.? ho.cle.⁊.l.placet.C.de ſa.

ſan. eccle.l.ij. C. de epi.⁊ dle.xvj.q.i.generaliter cum infini
tis.ſi:que eximunt eccleſias ⁊ ipſarum bona ab omnibus
collectis gabellis exactionibus ginle Pobr quar
to hac ratione bona eccleſiarum ſunt deputata publico vſu
ſpũ̃ali.xij.q.j.videntes.xvj.q.j.qm de pꝛeben.rõ.⁊ dicta.l.
placet.·hinc dicit tex.i.c.nulli liceat.xij.q:ij. ꝙ omne id qd
eccleſie conſecratur ſiue fuit anima ſine ag.ſauctoꝛum do⸗
minoꝛum efficitur ⁊? ad ius pertinet erchrun ergo
debent mundano vſui.⁊ publico deſeruire quia ſemel deo
dicatum ad humanos vſus amplius tranſferre non debet.
vt regula ſemel deo dicatum de re.iur.li.vj. Aus enim pu
blicum etiam conſiſtit in ſacerdotibus.i.di.ins publicum.

laypci ergo

layci ergo cum ſint mundani ⁊ pꝛincipaliter habent vtilita
tem ex re publica mundana debent ſubire onera rei publi-
ce mundane . bona vero eccleſiarum que ſunt dei debent
deſeruire rei publice ſpirituali. SGimile videmusin perſo⸗
nis. Mam milites ſeculares militant mundo.milites vero
celeſtes militant deo.Et ſic illi in tꝑalibus iſti in ſpirituali-
bus.vr in.c.repꝛehenſibilłe.⁊.c.q caſu.xxiij.q.vlti. Recte
ergo dirxit tex. in dicto.c.non minus ꝙ quaʒ diulaycoꝛuʒ fa
cultates ſuppetunt etiam ſponte non debet eccleſie aliquid

elargiri niſi ſubtrahãtur bona vſui ſpirituali.hinc nõ.tex in

cle.quia cõtingit de reli.do.dicit ꝙ deputato certu vſui lar
giltione fiqelium non debent deputari ad alium vſum au-
ctoꝛitate Romani pontificiſ dũtaxat excepta hinc tex.in d.
c.non minus.hec onera publica dicit tex.eſſe laxcoꝛum vt
patet ibi.iſti vero onera publica ſua ⁊c.licet in ſequentibus
tractet de cõmuni neceſſitate vel vtilitate Sed dixit ila
laycoꝛum quia in eis incumbunt rationibus pꝛedictis.licet
quidam ⁊ male intelligunt illum tex.per illud verbũ ſua ⁊c̃.

qð loquatur de neceſſitate vel vtilitate laycoꝛum dũtarat

ꝓpꝛofecto non eſt verum replicaſſet poſtmoduʒ de laycis

ſed dicit de cõibus ⁊ idem dirxit in dicto.c. aduerſus.?⁊ maxi

me dum pꝛopꝛia ibi dicit qð ſua intereſt pꝛouidere cõibus
vtilitatibus intelligit ergo de vtilitate clericoꝛum ⁊ layco/
rum hanc etiam ſententiam pꝛobat cõmunis theoꝛica do
ctoꝛum vtriuſq; iuris.de qua per canoniſtas in.c.ſi.de vi.
⁊ ho.cle.⁊ in.c.j.de immu.ec.li.vj.in cle.pꝛeſenti ð cenſi.
per Jo.de lign. per · Mar.in.l. reſcripto.ff.de mu.⁊ hono.
⁊ in.l.placet C.de ſa.ſan.eccle.⁊ in conſimilibus locis.di⸗
cunt enini ꝙ bona eccleſiaruʒ non tenentur ad aliqua one
ra mundana niſi pꝛius fuiſſent certum tributaria ſen fenſua
lia anteqꝙᷓ veniſſent ad eccleſiam ita qð ſoluiſſent certũ tri
butum vel cenſum.aliter autem nõ tenentur quamqᷓ; pꝛio
res poſſeſſoꝛes pꝛius ſoluiſſent tempoꝛe neceſſitatis vł vti
litatis aliquas collectas vel factiones.ad hoc multa iura ſu
perius allegata.hanc ſententiam pꝛeciſe quo ad caſum no
ſtrum. ſ.in refectione muroꝛum tenet gloſatoꝛ ſubtilis in de
cretis.xvj.q.j. .nouaꝝ.vbi expꝛeſſe dicit glo.per l.admi⸗
niſtrationem. Ideʒ apertiſſime voluit ille iuẽ. canonici ſpe
culum ꝗJo.an.in dicto.c.non minus ſuper glo.vbi dicit ꝙ
clerici non tenentur quia nulla lex nec digeſtoꝛum nec.C.
nec nulla lex auc.potuit reſtringi eccleſia imunitas.hãc eãẽ
dem ſententiam ſecutuſ eſt gloſatoꝛ iuris ciuilis clariſſimꝰ
in dicta.l.adinſtructionem. vbi firmauit eccleſias nõ tene-
iad refectionem vei conſtructionem muroꝛum. Ademibi
Waramtocnuſtülaminatod genoc dicta.l.adinſtructio
nem. in partę coꝛrigitur per auẽ.nulla cõmunitalſ pꝛeall.di
ſtinguit Ommia realia.? ea que imponuntur perſonis ꝓre-
bus pꝛopter bona vt ad pꝛima teneantur eccleſie ad ſecun
danõ. vnde pꝛo refectione ponintu 7 muroꝛum onera
ĩponuntur perſonis pꝛo rebus.nullo enim iure cauetur poſ
ſeſſionis ad heconera obligata foꝛe.quid plura ipſemet ho
ſti coꝛrexiſſe: videtur opi.ſuaʒ quam tenebat in.c.non mi
nus.nouiſſime in ſũma ſua in ti.de mieccle.S.a quibuſ.vꝰ.

ad extraoꝛdinaria vbi dicit q hodie eccleſie ſintimmunes

ab omnibus iſtis oneribus concernentibus ſiue publicam
vtilitatem ſiue pietatem per dictam auẽ. nulla comunitas
cum ſi. Et ſic ꝙ hodie non pꝛocedat ex toto diſpoſitio.d.l.
ad inſtructionem.⁊ ſic incidit cum opi. War. multi etiam
alij doc antiqui hanc opinionem ſecuti ſunt de quibus nõ
curo cum in hanc ſententiam habemus iuris illuminato-
res vt gloſatoꝛ vtriuſq; iuris.? Joann.an.⁊ hoſti.?⁊ Bar.
7Aa ergo auderet oppoſitum conſulere maxime con

a religionem cum non modica 1 ratio.que pꝛo religiõe
facit.l.perſone de reli.? ſump.fu. H quis pon-

derat glo.in dicto.c.non minus.non ſentit opi.in pꝛin.adu

ctam ĩmo contra ſentire videtur. Naʒ illa glo.eſt poſita ibi
ſuper caſu excepto quando epiſcopus ⁊ clerus inſpexerint
neceſſitatem vel vtilitatem cõmunem ⁊ laycoꝛum faculta

tes non ſuppetunt ⁊ tũc abſq; vlla coactione poſſunt elar-
giri vnde glo.voluit ibi potius exemplificare de hac vtilita

te vel neceſſitate cõmuni quam pondere caſum exceptum
a diſpoſitione illius.c.⁊= ſatis patet dum dicit conferre eniʒ
debent E ſic per verbum eniʒ continuat ſe ad tex.Si

enim voluiſſet ponere caſum except dixiſſet conferre ta-

men debet vel per verba ſimilia fuiſſet locutꝰ. Et quicꝗd
ſenſerit ſatis hec opinio ſupꝛa recitata fulcita eſt iunbꝰ ra⸗

*.

um in conſulenð Nomanuʒ pontificẽ.
nem allam.ſatis.S.eſt reſponſum. Ad.l.po⸗ n ob. qe
non loquitur de eccleſia.vt ſatis voluit glo.in.d.l.ad inſtru

lentiam ſibi a quodam viro in magiſtratu in loco Er

tionibus ? auctoꝛitatibus. Quare concludo dictum mona
ſterium ad hec onera ſubeunda teneri non debere niſi ſer⸗

uar etur diſpoſitio illius.c.non minus.ſ. Komano pontifi-

ce pꝛius conſulto.vt dicilur in dicto.c.aduerſus Et ſic ſer
uatum fuit alias facta cõiſſione excellenti vtriuiq; doctoꝛi
domino An. de roſellis. Et mihi per potentes dominos

pꝛioꝛes cõmunis Senaꝝ pꝛopꝛie ĩ queſtione facti que ver

ſabatur cum magnifico ⁊ deuotiſſimo monaſterio ſancte
arie montis oliueti de claſura.licet nudo verbo ⁊ ſuc
cinte tunc fecerimus tunc relationẽ on obſtant huic

concluſioni contraria ſuperius foꝛmdta. Et pꝛimo reſpon

deo ad.c.peruenit.habet enim varios intellectus. Dꝛĩo
enim intelligitur in terris in tempoꝛibus eccleſie ſubiectis.
Secundo intelligitur ſecundum illa tꝑa in quibus illa ciui-
tas terrecena oppꝛimebatur ab ihmon 2 vi

ſubitaneus.⁊ in pꝛouiſus vt ibi nõ. Inno / JItem
intelligitur de dericis qui non ſunt a diuinis ſubtrabendi.
xxiij.q:viij.repꝛehenſibile.ſed de hominibus eccleſie que
alias gaudẽt dicta munitate.l:.ij. C.de epiſ.⁊ cle.⁊.nij.q.ij.
eccleſiarũ ſeruos.niſi eſſet neceſſitas vrgentiſſima.vt nõ.
hoſtien.in ſumma eo ·ti.in dicto.S.a quibus.v.moꝛe etiaz
bernala el emt uan⸗ non loquitur de fructibus ⁊ bo
nis diſtrabèndis.ſed de quadam cuſtodia ad neceſſaniam
tutionem ciuitatis que ĩminetin caſu nonrorſien pꝛe-
ſumptio ꝙ ſic eſſet magna neceſſitas debet obſeruari te-
noꝛ.c.non minus ⁊.c.aduerſus cum nullum ſubſit pericu/
Id.l.inſtructio

1

ctionem. Itemilla.l. ſecundum vnam ſolutionem ibi da⸗
tam in glo.poteſt induci pꝛo hac opinione noſtra cum dicit
qð graduati pꝛopter bonum publicum qð fouent ſunt ab il

lis oneribus pꝛiuilegiati foꝛte debent eſſe exempte ecdeſie
popter bonum publicum ſpirituale. ⁊ ꝑ alias rationes ſu

perius allegatas. ¶ Ad quartum motiuum reſpondeo

pꝛocedunt pꝛo redimendis captiuis vel pauperibus alẽdis
eccleſia ſua bona diſtrabit ſecus hoc caſu vbi eccleſie nulla
A vtilitas ⁊ dominus caſtri recipiet totum cõmodũ

ui enim ſentit cõmodẽ ſentixe debet onus.vt in re

gula qui ſentit.de re.iur.li.vj.¶¶ Item non debent ſubtra

hi cultui diuino.⁊ pauperibus ac alijs religioſis ſumptui ?

neceſſarijs vt erpedianturin cauſam non ſĩc neceſſariam.
2⁊ vbi non ita directe fauetur pietati ⁊ ſi neceſſitas maxime
pꝛetenditur.ſeruetur ꝙ habetur in.c.non minuſ ⁊.c.aduer

ſus.video enim ꝙ eccleſie non tenentur ſubuenire dñis tẽ
poꝛalibus niſi in quantum velit ⁊ ſic cultus diuinus in nul
lo altererur. vt in dicta.l.placet.⁊ auc.nulla cõmunitas foꝛ
tius non tenetur contribuere ad ediſicationem muroꝛum.
Alterius me non extendo cum religioſi fauoꝛ.tantoꝛum
viroꝛum clariſſimoꝝ auctoꝛitate fulcitus ſatis habunde in
hac re ſuppetere videatur ad indiuidue trinitatis. Amen.
Zaro deo, Eſico-abbas: —

2%7

oneliij.

cti contingentia talis eſt. Quedsʒ mulierac
ſata de adulterio a viro ſuo ad lucraidam do
em ? diuo:tium quo ad. thoꝛũ faciendum mu
lier tanᷓ pꝛegnans ab alio conitincta allet vio⸗

te illatani ⁊ eam excõiectu.ſufficientibuſ pꝛobat⸗/Que⸗
ritu an ex hoc debeat euitare penam.l.Et videtur pꝛimo
quod non.quia coacta voluntas in maleſactis nõ excuſat
apeccato nec rurſus a pena peccati.ij.q.j.in pꝛimjs.xxiij.
q· vj. Item ne vbi dicitur ꝙ quis debet potius omnia ma
la pati quam malo conſentire. Ratio huius dicti eſt ꝙ ius
conditionalis non tollit conſenſum vt.c. au Brnnch

⁊· c. merito.xv.q.j.⁊.l.ſi mulier.ff.q; me.cau.⸗ Secundo
hoc pꝛobatur a ſimili in.c.ſacris ꝙ metus cauſa vbi comu/
nitas excõita per metum incidit iu penam excõmunicatio
nis. ſicut ille qui cõicat ſponte redditur ratio ibi quia licet
metus culpam attenuet eam tamen pꝛoꝛſus non excludit.
((Lend inducitur.c.nunc autem.xxj.di.vbi patet papã
arcellinum fuiſſe depoſitum quia rdolis thurificauit.licʒ
gentilium metu indutus feciſſet ita ergo hec mulier ð qua
queritur alterius libidini.ſe pꝛoſtrauerit ⁊ ſic mariti thoꝛuʒ
violaueritnon debet pꝛopter metum vindictam euadere
netun ma;

d.l.poꝛtus non ob.qꝛ

per iura ſuperius allegata? multa glia que bꝛeuitatis canſa
bmittumtur. (Seg hijs non obſtantibus cõtrariũ ſenten-
tiam arbitroꝛ de iure verioꝛeʒ infraſcriptis rationibus mo-
tus ⁊ multoꝛum auctoꝛitatibus.Aut enim hec mulier vipᷣ
ciſ apaſſa fuit.⁊ tunc in dubio dicendum penã pati non de-

bet:quinimo nec vllam peccati macu laʒ contraxit. ĩmo ex

coꝛdis caſtitate meretur niſi pꝛobatur contrarium.xxxij.q.
V.c.j.⁊.ij.? dicto.c.in ſacris violentia ſeu metus fuit con
ditionalis.Et dico qð licet aliquod peccatuʒ contraxit?⁊ pe
nitentia digna ſit quare adminus affuit aliqualis conſenſuſ
tamen penam aduiteriſpati non debet.⁊ ſic non debet pꝛi-
uari dote ⁊ conſoꝛtio mariti.cum ſit adulterij pena.hoc ꝓ⸗
batur expꝛeſſe in.l.vim paſſam ⁊ in.l.vxoꝛ.S.ſi quis plane.
ff.de adul.⁊=l.fediſſintã.C.e.ti⁊.l.i.O.remouet.ff.ð poſtu.
⁊ ratio eſt quia adulterium reſpectu legis nõ.admittitur ſi
ne dolo. licet fuerit ſeu interuenerit aliqualis culpa vt nõ.
pꝛobat in.l.pnlt.ff.de adul.tex.iuncta glo.fi.xxxiiij.qij.in
lec.⁊.xv.q.j.inebꝛiarunt. Et iura pꝛocedunt etiam in me⸗

t conditionali.vt apertiſſime volnit glo.ſeu ſentit in duo⸗

bus locis.xxxij.q.v.pꝛopoſito.alias incipit lucretia.pꝛo hoc
quia dolus eſt caliditas machinatio ad circüuenienduz ⁊c.
l.i. ff.de dolo ꝗui etiaʒ ceſſant interueniente metu licet cõ

ditionali.¶ Et aduertendum ꝙ minoꝛ metus excuſat mu

lierem qᷓ; virum pꝛopter ipſius imbecillitateʒ. vt dicit glo.
nõ.in·c.cum locum de ſpon:.qꝙ plena.nam arbitratoꝛ ꝙ nõ
ſolum metus illatus per illum virum habeat excuſare mu-

lierem a pena adulterij.ſed etiam pudoꝛ ⁊ verecundia que

dam quam incidere timuit mulier in clamando cum videt᷑
ſed maxime noctis tꝑe a viro pꝛeſertim poterit obxeſſam.
ratio quia ibi ceſſat dolus qui requiritur ad incurrendaʒ pe
nam adulterij.vt.S.dixi.hoc ualde no.pꝛobatur in.c.pꝛo⸗
poſito.vel incipit lucretia pꝛeall.iuncta glo.cum veri facti

ontingantur. Mam illa lucretia nobilis ? pudica in roma

omana pꝛopter hanc ignominiam ? confuſionẽ vitanda
expoſuit ſe libidini filij toꝛquini regis.nec adultera fuit iu/
dicata ab Auguſtino viro ſanctiſſimo ⁊ doctiſſimo. immo

de caſtitate mentis cõmendata vt ibi intelligit glo.⁊ bene

ꝙlicet quo ad deum nõ fuerit maculata ab adulterio.ꝑ iu-
ra ſuperius in pꝛinꝰ allegata tamen quo ad penaʒ legilſ fuit
adulterio excuſata cum non cõmittatur ſine dolo.vt ſupe-
rius dixi. ¶¶ Noncludo iſtam mulierem non debere pati
ſubſcrpt᷑ penaʒ adulterij.Ad iura in contrariũ allegata poſ
ſet multipliciter reſponderi.Sed vnica reſponſio genera⸗
lis ad omnia ſufficit dicendo ꝙ vbi ad incurrendam penaʒ
requiritur dolus non ſufficit culpa.l.j.C.de ſicca.nõ.in.l.ĩ
actionibus.ff.de in lit.iur.⁊ inſti.de ſuſpec.tu.S.ſuſpectus
⁊.·l.qð nerua.ff.depoſiti.AYd incurrendam auteʒ penã adul
terij requiritur dolus.qui excluditur per metum.vt.s.ple
niſſime pꝛobatum eſt. ⁊ ita videtur firmare Bar.in.l.qðᷣ
nerua pꝛeall.⁊ etiam quo ad penam pecuniariam lata cul-
p. non equiperatur dolo vbi lex expꝛeſſe requirit doluʒ. ?
idem glo.nõ.in.l.magna negligentia.ff.de ver.ſig. Et ſic
licet hic non agatnur criminaliter ad penam adulterij ex quo
tamen agatur ad penam non ſufficit illa culpa ſine dolo pꝛe
ſertim cum hic agatur ad grauem penaʒ vt.ſ.perdat patri-
monium ſuuʒ.dos enim mulieꝝ cenſetur patrimonium.’.
iij . ff.de mino.⁊ vt ſeperaret a viro. Et ſic pꝛiuetur ⁊ iure
petendi debitum coniugale.⁊ vires alimentales paſſiue ꝙ
quam graue ſit quibus deſcernere poteſt. Et hec ſufficiãt
⁊c. Hico.abbas. Sð S

— —

Empꝛonins quandam domuʒ ſuam locauit ti/
tio tempoꝛe annoꝝ octo.conſtituta penſiõe ſex
oꝛ?. in anno.immediate poſt dictam locationẽ
vendidit dictam domũ titio conductoꝛi pro pᷣ⸗
tio.Cc.floꝛ.auri.qð quidem pꝛetium dicto titio emptoꝛe ha-
buiſſe confeſſus fuit.non ſub ſpe future numerationis·⁊ re
nunciauit exceptioni non numerate pecunie.poſt hec di⸗
ctus titius emptoꝛ non obſtante confeſſione pꝛedicta ſuper
receptione pꝛetij facta per ſempꝛonium venditoꝛem fecit
⁊ conſtituit ſe pꝛincipaleʒ debitoꝛem ⁊ pagatoꝛiũ dicto ſim
ponio venditoꝛi in dictis centum floꝛ. auri pꝛo pꝛetio di-
cte domus.quos centum floꝛenos auri dictus titius ꝓmit
tit dare ⁊ ſoluere ad terminum octo annoꝛum.⁊ interim an-
no pꝛomiſit quolibet ſex floꝛenos auri nomine pẽſionis ſ̃ᷣm

pactuniocationis pꝛedicte.cum pacto ꝙ ſi dictus titiꝰ ali
quam partem dictoꝝ centum floꝛ. offerret dicto ſemp:
nio ipſe ſempꝛonius deberet illã partem recipere ⁊ pꝛo pa
teinnuere penſionem dictoꝝ ſex floꝛeno: uʒ./j Accidit q;
inter tempus octo annoꝛum nulia pars dictoꝝ centum fio⸗
renoꝝ fuit ſoluta dicto ſempꝛonio per dictum titium.ſʒ ſol⸗
uit ſibiſex floꝛenos dicto rermino octoꝛum annox elapſo.
ſempꝛoniꝰagit contra titiũ ad ſolutionẽ ⁊ ex actionẽ dictoꝝ
centum floꝛenox. titius ipſe allegat ⁊ dicit iã ſoluiſſe.xlviij
floꝛ.⁊ offert ſe paratum ſoluere floꝛenos.lij.pꝛo reſiduo di
cte quantitatis.ſ.dicens ſe domum emiſſe vt patet inſtru-
mentuʒ emptionis ⁊ ideo non tenebatur ſoluere penſioneʒ
q ſoluit illud fuit pꝛo vſura centum floꝛenoꝝ pꝛedictoꝝ
⁊ ꝙ in fraudem vſurariun fuit dictum vt ſolueret nomine
penſionis. ⁊ ſic debet computari ſolutum in veram ſoꝛtem
dictoꝝ centum floꝛenoꝛuʒ. Sempꝛonius replicat. ꝙ ᷓuis
vendiderit domuʒ ? confeſſus fuerit recepiſſe tamen ĩ ve
ritate nullum pꝛetium habuit ꝙ debeat colligi. ex confeſſio
ne ⁊ obligatione ĩmediate facta per titium emptoꝛem⁊ ſic

pꝛetiuʒ non ſoluto non dñium dicte domus non fuit tralla

tum in emptoꝛeʒ.ideo detitur ſibi penſio donec totuʒ ſol-
uere pꝛetium dicte domus? ſicut dicti.xlviij.floꝛ.nomine
penſionis ſoluti non haherent cxiſtimare dictuʒ pꝛetinʒ cẽ
tum floꝛenoꝝ.⁊ ſic pꝛetiuʒ domus eſt integre ſoluendum.
ueritur quid iuris ⁊c.
Kini eiuſq; matris nominibꝰ inuocatis.omiſſ
argumentis que ſatis friuole in fauoꝛeʒ dicti vẽ
ditoꝛis poſſint fieri ivpſam rem ſubſtantiatim ſic
atringam ico enim melioꝛi iuditio ſemper
ſaluo dictu mtitiũ emptoꝛem non teneriad ſoluendum.lij.
floꝛ.⁊ ſic.xlviij.floꝛ.ſoluti nomine penſionis debent com-
Aean in vero pꝛetio dicte domus.qð pꝛobo multipliciter.

ꝛimo ſic vʒ eo ipſo enim qð dictus locatoꝛ emptoꝛi vẽ
didit domuʒ recepto pꝛetio vel ſaltim habita fide de pꝛetio
⁊hic fui t perfectus contractus ?⁊ dñium domus tranſiuit i
emptoꝛem ⁊ receſſuʒ fuit a contractu locationis.hoc aper
tiſſime pꝛobatur in.l.ſi quis.ff.de acqui.poſſ.⁊ inſtide re
rum diui.S. interduʒ ⁊. S. vendite.⁊ qð hic fuit ſaltem habi
ta fides de pꝛetio clariſſime patet ex confeſſione ipſius vẽ
ditoꝛis.que ſi eſſet fictitia tamen lſatis ex ea colligitur q in
tendebat de pꝛeſenti tradere rem ratione venditionis habi
ta ſide de pꝛetio hñdo in futuꝝ.vt ſatis etiam colligitur ex
obligatione ⁊ confeſſione poſtea facta per dictum titiũ em
ptoꝛem.cum ergo dñiuʒ fuit tranſlatuʒ in dictum empto-
⁊ꝛem ⁊ receſſum a contractu locationis vt.S.luce clarius ꝓ
batum eſt. non potuit de nouo illã confeſſioneʒ ſubſequen
tem conficere ⁊ ſuſcitari contractuslocationis ⁊ recedi a cõ
tractu venditionis ⁊ emptionis perfecto? re non integra.
C.quando liceat ab emptiõe di.il.i.⁊.ij/ Tertio quia iſti
hoc non agebant.ĩmo volebant contractuʒ emptiõis ?⁊ v
ditionis exiſtere in ſua firmitate.vt patet er verbis empto
niſ ſeu confeſſionis.patet ergo ex pꝛedictis qð nomine pẽ-
ſionis non valebat illa ſolutio cum de re pꝛopꝛia quis pen/

ſioneʒ ſoluere non poteſt vt dicta.l.qui rem pꝛopꝛiam.vñ

etiam pꝛeſupponendo qð nulla fraus vſuraꝝ interuenerit
hic tamen qui ſoluit indebitum poteſt illud compenſare in
verbo deſoluendo.l.etiam.ff᷑. de compenſa.de ſide inſtru.
c.cum ꝗJo.facit.l.cuius per erroꝛem.ff.de regl.iur.⁊.c.fi.
de ſol. cum ibi nõ. Puto tamen ꝙ etiaʒ ex alio capite po
terit ipſe venditoꝛ iſſos.xlviij.floꝛenos in verum pꝛetium
computare quoniaʒ ſi diligenter omnia geſta ponderentur
hec penſio fuit conſtituta in fraudem. ⁊ ſic eſſet vſura pꝛo
dilata ſolutione. illoꝝ cenen floꝛenoꝝ de quibus ſupꝛa.ſeu
continguitatis cõtractus.Si enim incontinenti intẽdebat
vendere.⁊ vendidit qn confiteri pꝛetiuʒ recepiſſe.ad qusd
oppoꝛtebat pꝛemittere contractum locationis cuʒ non ſit
pꝛeſumptio ꝙ quis velit in continenti a pꝛioꝛi pꝛopoſito re
cedere.l.nam ea.ff.de condict.⁊ demonſtra.⁊ de baptii
mo maioꝛes.Et ex his que in continenti fiunt oꝛitur pꝛeſũ
ptio fraudis in.c.officij.cum ibi nõ.de elec.⁊ que inconti
nenti fiunt videnturibi eſſe.l.lecta.ff.ſi cer.pet.Secun
do pꝛeſumitur fraus ex eo quia pꝛius fuit venditoꝛ confeſ/
ſus recepiſſe pꝛetium non ſpe future numerationis imo re.
cũciliauerat excepf.non numerate pecunie ? tamẽ poſtea
emptoꝛ confeſſus eſt ſe debitoꝛeʒ in centum floꝛenos occa
ſione pꝛetiiiliius domus.? exhis contrarietatibus reſuxtat
pꝛeſumptio

nefi.Tertio oꝛitur pꝛeſumptio ratione pꝛeſumptionis
ſolutionis fiende pꝛo penſione contra naturam iillius con-
tractus venditionis qui pꝛoceſſerat ad hoc qð legitur ex no

pꝛeſ⸗ uuptlo franai⸗ in. c. vt noſtra pꝛeſumptio vt eccle be

tatis in.c.ex illo pacto oppoſito vt ſi in tempus octo anno-

rum ſolueret aliquam partem dictoꝝ centum floꝛenoꝝ de⸗

beret fieri diminutio penſionis pꝛorata. Si enim domini

vj.in cle.pñti eo.ti.⁊ dicam latius in an gumento ſubſequẽ
ti.non reperiuntur pꝛiuilegiati vt poſſint vti pꝛo ſe ⁊ ani-
malibus eoꝛum rebus cõitatis larcoꝛuʒ ĩmo potius con-
tra de iure diuino in.l. habuerunt de terra pꝛomiſſionis.
ſedilla ſolum ex diſpoſilione diuina fuit tradita laycis.cleri
cis vdn fuerunt ſolum reſeruate decime ⁊ quedam alie per
tinẽtie.vt habetux numeri xviij.⁊ nõ.in · c.i.de deci.li.vj.

um domus non traſmiſſum eſt in emptoꝛem vt allegat v·
ditoꝛ ad quid fieret ila diminutio pꝛo rata cum adhuc do
minium eſſet penes venditoꝛem. Mon eniʒ poteſt dici qgd
pꝛo parte tranſeat dominiuʒ ſicut pꝛo parte ſoluitur pꝛetiũ
l. traditionipus. C. de pac. Ergo clare ex eo concluditur ꝙ
pꝛo mercede ſolutionis dictoꝛnm centum floꝛenoꝛuʒ licite
fuit conſtituta dicta penſio vt ſic ex onerata parte debitiex

Si ergo volunt vti rebus cõmunitatis laycoꝛuʒ debent ſol
uere ſicut vellent paſcere animalia in lociſ pꝛiuatis agit enĩ
cõmunitas pꝛo rebus ſuis ſicut pꝛiuatus pꝛo ſuis ar.in.c.te
net de Roba eConceſtnade fo.compe.⁊ clerus eſt di⸗

uiſusa populo. Mã alius clerus alius populus in. c. ſi ſept
tia de ſenten.exco.li.vj.⁊.xij.q.j.duo ſunt genera. tez

onerari debebit onus penſionis ſeu mercedis. Ex his eniz

omnibus ⁊ tam vberrimus coniecturis ⁊ pꝛeſumptionibꝰ

debet talis contractus iudicari in fraudem vſuraruʒ ↄfect.

inxta ea que ponuntur ? habentur in.c.ad noſtraʒ de emp.
⁊ ven.⁊.c.illo nos de pig Et ſi diceres quomodo hic de⸗
beret pꝛeſumi? iudicari cum non interuenit mutuum ſine
quo vſura non committitur vt patet ex diffinitione vſure
ſt enim lucrum ex mutuo ⁊c.vt ple.nõ.per Joan.an. in
regula Deccatum de re.iur.li.vj.in mercu.facit.c.conſul
uit de vlu. W. ꝙ licet ex foꝛma ſui non appareat contractꝰ
vſurarium tamen pꝛopter mentem contrabentium debet
iudicari vſurarius. Ex quo enim ex dilata ſolutione pꝛetij

debebat iſte venditoꝛ recipere illud lucrũ fingit ius qd em-/
ptoꝛ ſolnit pecuniam venditoꝛi· Et ꝙ vendito: illam ſibi

mutauerit ⁊ pꝛo mercede volueritillud lucruʒ. Mec videa

tur extraneum quia calus expꝛeſſus in iure in ſimilibus. ca
ſus in. c. in ciuitate.⁊ in.c.nauiganti de vſu.vbi dicitur ſecũ
dum cõem intellectum illum venditoꝛem iudicandum vſu

rarium. qui vendit rem plus quam valet ex eo quia ſolutio
nẽ pꝛetij differt ⁊ ſic non eſt contractus vſurarius ex foꝛma

ſui quiibi non ſit ibi veꝝ mutuum ſed fingitur modo pꝛedi vrn FPg

cto pꝛopter mentes contrabentium. Cõmittitur ergo vſu-
ra ſiue ſit mutuum verum ſiue fictum modo pꝛedicto ⁊ ita
cõiter nõ.in iuribus pꝛeallegatis. Ex quibus omnibus con
cludo ꝙ ex duplici capite poteſt iſte emptoꝛ obtinere intẽ-

tionem ſuam.vel quia ſoluet vel vſuram qualitercunq; ca
piatur poteſt deduci in incompenſationẽ pꝛetij centuʒ floꝛ.

dicto.c.illo nos.cum ipi nõ.⁊.c.cum contra de pigno.de iu
re debitoꝛes cum ſi. Et hec ſufficiant ⁊c

Alſus ſuper quo petite fuerunt allegationes.
QAuidam dominus Franciſcus canonicusmaſ

frumentum poꝛcos ⁊ ſimilia ⁊ in eis dicitur ne-

gotiari. habetq; aliqua animalia que mittere vult ad loca

paſture cõmunis maſſitañ. ſine aliqua ſolutionequam cõi
ter faciunt ciues ibi pꝛo reuelandis rebus oneribus cõmu-
nitatis nec etiam in rebus patrimonialibus in quibus nego
tiarij dicitur vult ſubici ſtatutis ciuitatis ſoluendo gabellas
datia pedagia ⁊ ſimilia excuſando ſe duplicitenilꝛimo
ratione clericat᷑ ¶ Secũdo exquodã pacto inito inter ipam
cõitateʒ maxĩe ⁊ epiſcopuʒ ⁊ oapitulum maſſitan.eccleſie

vt liceat epiſcopo ⁊ caplo ſine aliqua ſolutione mittere ani

git nunc dubitari de dusbus.
ciſcus debeat ſoluere paſſus paſcuis cui frequenter inſerit
admittit animalia ſua pꝛopꝛia ad dicta loca cõitatis ſᷣm qð
ſoluent alij ciues iuxta foꝛmã ſtatuti cõitatisX⸗⸗ Ad pꝛimuʒ

malia ſua ad paſcendum in Kibe cõmunitatis./Contiĩ

dicendum qð ſi loca paſture eſſe conſueuerunt ⁊ ſunt vni-

uerſitatis ſeu cõitatis laycoꝝ tunc puto dictum dominum
Si eileumn teneri a
cõitatis ſi velit animalia ſua mittere ad illaloca.cõitatis ra
tio huius eſt quia non dicitur hoc caſu cõitas legem impo⸗
nere clericis nec dicuntur collectare clericos.vel datia ſeu
gabellas ab eis exigere ſed dicuntur vſu vendere ſeu vſum
fructum rerum cõmunis qui poſſunt ſine iniuria cuiuſq;.
Wam in ſua re quiſqʒ eſt legittimus.moderatoꝛ.⁊ arbiter.
in.l.in.re mandata.C.mandati.⁊.c.de his de ſepul.quam
iᷓᷓ enim clerici reperiantur pꝛiuilegiati.vt de rebus eoꝛum
non ſoluant gabellas vel dana. vtin.c.quãqᷓᷓ de conſi :.l’i.

ſitañ.ex patrimonialibus vendit vnumibladum

dꝛzimo nunquid dñs Fran

luenduʒ ſᷣm foꝛmaʒ ſtatuti leges

video ꝙ onera cõmunitatis incumbunt lapcis ⁊ non cleri· .
cis.vt nõ.in.c.non minuſ ⁊.c.aduerſus de immu.eccle.Cũ

ergo volunt ſentire onera rerum cõmunitatis lapcoꝛum ̊
nec non comoda ſentire debent.non enim ferendi ſunt illi
qui lucra ⁊ comoda capere volunt ⁊ onera ſubire nolũt.C.
de cadu.toll.i.S.pꝛo ſo.in regula qui ſentit onus de re.iur.
li. vj. Et ſi diceres quia clerici tenentur ad iſta.⁊ non ad ſo

lutionem gabelle ſeu datioꝛum. W. ꝙ gabelle ⁊ datia ſoluũ⸗
tur de rebus pꝛopꝛijs vnde cum perione ſint exempte ſic?ꝝ

res eoꝛum quia ſequũtur conditionem perſongrum vt nõ.ĩ

dicto. cepꝛeſenti de de.⁊?.c.quãqᷓ eo.ti.l..vj. Mõ ergo poi

ſunt layci a perſonis non ſubiectis ⁊ exemptis hoc exigere.
ſed in caſu noſtro non ſoluunt pꝛo rebns ipſoꝛum clericoꝝ
ſed quia conueniunt rem cõmunitatis ſeu emunt vſum vel

vſufructum perſone pꝛiuate cõmunitatiſ merito tenentur

ſoluere ſicut ſi conducereut vel emerent vſum ſeu vſum⸗
fructum perſone pꝛiuate.facit.c.j.de in inte.reſtit. Si ve⸗
ro iſta loca paſture fuiſſent ad vſum cõmunitatis clericoꝛuʒ

⁊ laycoꝛum ? ſic foꝛent cõmunia clericis ⁊ laycis tunc nõ te

nereturdominus Frede.ꝙ per ſtatuta laycoꝛum non tenẽ

tur clerici abſoluere tůmen quia ſtatuta laycoꝛum nõ affici
unt clericos in.c.bene quidem.xcvj.di ⁊.c.eccleſia.ſancte

arie de conſti.tum quia in rebuslcõmunibus non poſ-
ſent ſoli layci roſtituere in peiudin⸗ alioꝛum per ius in re-⸗
bus habentium quare per omnes tangit debet ab omnibꝰ
appꝛobari.c.qð omnes de re.iur.li.vj.⁊.c.ad hec de off.ar
chy.tum quia inti communi potioꝛ eſt conditio pꝛobibeni

regula in re cõmuni de re.iur.li.vj.⁊.l.ſaluus.ff.cõmuni di

8 .

in parem non habet imꝑuum.c.innotuit de elec.

on obſtat pꝛedictis pactum factum cum epᷣo ⁊ capto

ane.eccleſie vt licitum ſit eis paſcendi facere animalia

eoꝛum in paſcuis territoꝛij meſſan. quia illud fuit cõceſſu,ʒ

caplo nõ ſingulis ꝑſonis de caplo.habebit ̊ locũ iĩ aĩalibus
epiſcopalibus non autem in animalibus ſinguloꝛum cano-

nicoꝛum quia aliud capim aliud ſinli indultum ergo caplo

non extenditur ad ſingulos in.c.qui mãumittitur . xii.qliii.
⁊ in.c.fi.ð pꝛeben.li.vi.⁊ in.l.ſed ſi.SO.qui manumittitur.ff.
de in ius vo.quinĩmo illud pactum potius facit contra di-
ctum dominum Franciſcum quia inuit tacite illa loca non
fuiſſe comunia clericis ⁊ laycis.ſed laxcoꝛum ⁊ hoc ad pꝛi-⸗
nnumn oubium Aaſegn dubium huius dico de pꝛedici

non tenentur ſoluere gabellas ſeu datia quia ab his clerici .

eccleſie ſunt exceptis cum omnibus rebus eoꝛum. Nõ enĩ
tenentur ſoluere laycis qui non ſubiciuntur nec ſtatuta ipo
rum ſubſũt vt pꝛobatur clariſſime ĩ dicto.c.quãqᷓ.⁊.d.cle.
pꝛeſenti per ſpe.de immu.eccle.in ar. ð.de ſenis con
ſilio.cc. Hec eſt verum qð vendendo vinum bladium ole

um ⁊ ſimilia ex rebus ſuis dicatur negotiari.vt ſic ſit locus.

c.fina.de vi.⁊ honeſta.cle.cum ſi.l.allegandis.ille enim ꝓ

pꝛie dicitur negotiari qui emit rem vt eã integraʒ lucri cau-
ſa vendat non ille qui emit rem vt eam reducat ad aliquam

foꝛmam vel ſi vendat vinum ſeu bladum de rebus ſuis re-
collectum vt pꝛobatur in.c.eiciens lxxviij.di.nõ.doct.in
materia noſtra in dicta cę.pñti.⁊ dicto.c.quãq; Frede.di
cto conſilio.cc. aen⸗ tamen ꝙ ſi emeret rem vtintegraʒ
lucri cauſa venderet ꝙ tenetur ſoluere ſcõm ſtatuta patrie
ſi tertio per epᷣum monitus non deſiſtit.vt pꝛobatur in di⸗
cto.c.fi.de vit.⁊ bone ce Bea ante monitionem non
tenentur ad pedagium.vt in dicto.c.quami;.d.cle.pñti.a
contrario ſenſu. Mõ.reð.in loco pꝛeall.⁊ ſpe.vbi ſupꝛa.
⁊ hoc caſu iura non videntur facere meniionem de moni/

tione quia foꝛte layci poſſunt nõ pati illa introduci abſq; ſo

lutione debita gabelle ſeu pedagu. Et hec ſufficiat per alle

gationibus.ad plenum videatur materia in dicta cle.pñti.
7. d. c. quaniᷓ ⁊.c.ſfi.de vi:⁊ ho.cle.Laus deo.abbas.

Lon. vij.

Aeſitum fuit a me in queſtione facti.vtrimn in
ententia teneat᷑ iudex expꝛimere cauſam ſi poſ
ent ex generalitate ſententie plures cauſe elici.
Rñdi conſulendo ꝙ ſi ex varietate poſſet parti
Reiudicium generari debet tunc iudex expꝛimere cauſam
vt puta ſi poſſit dubitari an reus fuerit abſolntus ab impe-
titione libelli an qð actoꝛ non pꝛobauit an pꝛopter defectũ
inſtantie an quia reus non poſſidebat vel quid ſimile. hoc
videtur pꝛobart.in.l.pꝛoperandum.C.de iudi.⁊ ibi expꝛeſ
ſa glo.vꝰ ideo etiam eſt de mente doc.in.c.ſicut de re iudi.
⁊ ſpe.in ti.ð ſen.pꝛola..qualiter.v.veꝝ ſi rationes.⁊ Jo.
an.in.c.ſi non de dolo.2⁊ ↄtu.⁊ butri.in.c.exanimata dẽ iu⸗
— ,S .- di.⁊ ſpecul.in ti.S.alla.vbi ponunt aliquoscaſus in quibus
C . z; n, g. 2. cauſa expꝛimenda eſt vbi non poteſt alia ratio illoꝝ caſuuʒ

. . elici.niſi vt euitentur equiuoca non tamen in pꝛeiudituum
S. iik wmn 14 qð poſſet nõ ponere parti vel aliter quoquoniõ.ideʒ MWar.
ſ. Zr, n h= S quidam alij in. bij.5. ignomine. ff. ex qui. c. mo. infa. hoc
77211 etiam pꝛobam alia ratione vbicũq; ex narratis ĩ libello poſ-
7 * ſunt elici plures ? diuerſe actiones debet iudex compellere
ve libellantem ad expꝛimendum nomine actionis vel tali ne-
ganti denegare audientiam vt euitetur ĩ certitudo.vt nõ.
in.l.edita.C.de eden.⁊.l.i.ff.eo.per canoniſtas in.c.dilecti
de iudi ·⁊ dicit Inno.in.c.ij.de oꝛ.cog.qð ſtultus eſt iudex
qui aliter libellum recipit.Ecce erg ꝙ licet alias in libello
non ſit expꝛimenda ipſa actio.vt n di⸗ quo iure.⁊ dicto
c.dilecti ⁊ dicta.l.edita.tamen ex pꝛedicta cauſa compellit
iudex expꝛimere cauſam foꝛtius debet g iudexipſemet cãʒ
vt euitetur incertitudo iſta in ſententia expꝛimere cum ſen
tentia debeat eſſe clarioꝛ libello. Inſti.de act᷑.S.curare.nõ.
Inno.in.c.tanta.de exceſ.preiũputo tamen q ex omiſſio
ne cãe non coꝛruat ſententia.ſe interpꝛetamur omninora⸗
tionem cauſe congruentis.⁊ ſi multipliciter eſt interpꝛeta-
mur illam que eſt minoꝛis pꝛeiuditij.ad hoc ꝙ nõ. Inno.ĩ.
c.ij.de oꝛ.cog.⁊ ſpe.in ti.de offi.iud.S.deſeruiſſe.v.in finẽ
⁊ ſequenti vbi dicit ꝙ reo ſimpir abſoluto.non obſtat acto
ri iterum agi volenti exceptio rei:? in eptam petitionẽ po⸗
terit pꝛobare m eum.⁊ admitti debet per iudices ⁊ conſi-
liarios cãe ar.in.l.iij.ff.de ſuppe.tu.Ego puto ꝙ etiam de
ficientibus pꝛobationibus interpꝛetabimur cauſam mino⸗
ris pꝛeiuditij ar.in pꝛedicta.l.iij.?⁊ eoꝝ que nõ. Inno.in di
c to.c.ii.de oꝛ.cogni:abbas. .
Con. viij ·

Veritur an religio. Inſtituta perbeatam. Gꝛi
gidam que fuit per papam confirmata.⁊ demũ
per ſucceſſoꝛes in papatu.in dubium reuocata
dicatureſſe contra ſanctoꝝ patruʒ decreta.ſeu
canonicas ſanctiones pꝛeſertim.ꝙ in tali religione inſtituẽ
de ſunt etiam ſacerdotes ſeu fratres qui debent deſeruire
eiſdem monialibus in diuinis. Laus ðo omnipotenti. Mi
colaus abbas.
Mꝛiſti eiuſdem matris ac ipſiius Mꝛigide cuiꝰ
factum agitur pꝛeſidio innocato. Dꝛimo vide
tur arguendo ad partem affirmatiuam vt mo-
ris eſt Een religionem eſſe contra ſanctoꝛuʒ

pałrum decreta. Er pꝛimo pꝛobari videtur per.c.mona
ſteria.xviij.q.ij.expꝛeſſe dicitur ꝙ monaſteria puellaꝝ lon
ge a monaſterijs monachoꝝ eſſe conſtituenda pꝛopter inſi
dias dyaboli.aut oblocutionem hominum. Sed in dicta re
ligione Sannte MWꝛigide ſacerdotes ſeu fratres conſtituũ
tur in mõaſterio puellaꝝ ſaltem ſub clauſura generali ergo
expꝛeſſe eſt contra pꝛohibitionem iuẽ.⁊ honeſtiſſima cau-
ſa factam. Secundo ad idem inducitur.c.in nullo. eadeʒ
cauſa monachi ⁊ moniales non debent in vno monaſterio
cohabitare. quinimo etiam mõaſteria duplicia pꝛohibẽtur
a iure vel vbi ſunt duo collegia monachoꝝ ⁊ monialiuʒ. vt
in dicto.c.in nullo.⁊ diffinimus.Si ergo dicamus eſſe vni
cum monaſterium in quo ſunt fratres ⁊ ſoꝛoꝛes ſiue ſint di
uerſa collegia ⁊ diuerſa monaſteria a iure videtur pꝛohibi/
ta.ſaltim pꝛopter inequitatem ⁊ familiaritatem.⁊maxime
hoc videtur pꝛobari in.c.in decima.xviij.q.ij.vbi pꝛohibet᷑

ipſi abbatiſſe. vt.in.c.xij. Eiuſdemi regule uo capi-

puto de iure veꝝ.

familiaritas ilo monachoꝛum qui habebant coꝛrigere il-
las moniales:/ Nem ſibene ponderentur illa iura ſupe-
rius allegata. Ratio pꝛohibitionis eſt duplex · MPꝛima pꝛo-
pter ccimẽ inceſtus.quod ex pꝛopinquitate ⁊ familiatitate
cohabitantium pꝛouenire poſſet ⁊c. Secunda ratio pꝛopt
malam opinionem ⁊ pꝛopter oblocutiones hommum. licʒ
iſte due rationes vrgent ? militanraduerſus dictaʒ religio
nem ſancte WBꝛigide. Ergo eadem pꝛohibitio eſſe debet
⁊ vbi fit eadem ratio idem ius ſit ſtatuenduʒ.vt in.c.trꝗſla
wo de conſti. .c. cum dilecta de confu.vti.vel inuti.¶ Itẽ
inter cetera que continentur in dicta regula.cauetur in.c.
xij. ꝙ abbatiſſa monaſterij debet eſſe capud? domina mo
naſterij ? confeſſoꝛ generalis pꝛeter iuditia fratrum ⁊ con-
ſeruatione oꝛdinis abſq; conſilio abbati ſeduihil omnino
faciat ſed ipſa abbatiſl⸗ tanquã capud monaſterij eſt de ne
gotijs ⁊ bonis monaſterij oꝛdinandiſ conſulenda.⁊ ſic abba-
tiſſa ſcdõᷣm eãdem regulam videtur capud ommnium tam vi
roꝛum qᷓ mulierum.qð ſonat in abſurdum cum ſcdᷣm aplm
vir dñt eſſe capud mulierum. ⁊ non econtra.⁊ idem habet᷑
in.c.hec mago.⁊.c.cum capud ⁊.c.eſt oꝛdo.xxxiij.q.v.Idẽ
facit id ꝙ pꝛopter non nullos obicitur videlicet ꝙ cum fra-
tres teneantur obedire confeſſoꝛi ⁊ non abatiſſe ⁊ ſoꝛoꝛes

ta.⁊ cõiter duo mõaſteria ⁊ duo conuentus. ltimo vi
detur amplius non inſiſtendum cũ ipſe dommnuſpapa mar
tinns quintus diernus expꝛeſſe ĩ ſuis litteris reuocaturus
aſſerat per illam regulam duo duplicia monaſteria conſſi-
tuti contra iuris pꝛohibitiones ⁊ verbis pap e ſtandum eſt
om̃no.ex quo ſuper eis fundat intentionem ſuam.vt ĩ de.
litteris de pꝛoba. . Sed his non obſtantibus oppoſitum
Et pꝛimo moueoꝛ per id qð habetur ĩ di
cta regula.c.xꝰ.vbi dicitur ꝙ ſoꝛoꝛes inſtituende in mona-
ſterio habebunt clericos qui canonice miſſam ⁊ officiũ eis
decantabunt. ⁊ ꝙ ipſi clerici a monaſterio ſoꝛoꝛum omni
no ſint ſepati habentesin ſe curiam in qua habitabunt ⁊ de
curia introitum in eccleſiiam ⁊ choꝛum inferioꝛ;. habebũt
choꝛum ſuperius ęleuatum ita qð ſacra videre ⁊ officiũ au
dire valeant ⁊c. Ex quibus verbis pꝛimo pondero q in
tentio beate MWꝛigide non fuerit concolocare ſeu inſtrue-
re duo monaſteria.ſ.viroꝛum ⁊ mulierum.neq; in vno mo
naſterio inſtiuere maſculos ⁊ feminas.ſed dũtaxat at ĩſtine
re moniales ſeu collegium monialium. Et ꝓiſti clerici ſeu
fratres non eſſent ibi tanqᷓ facientes collegium. ſed tanqᷓ;
ſingulares ⁊ ſeruitoꝛes in diuinis.qð patet clare exillis ver
bis cum dicit. clericos habebunt. Atem ex alijs verbis duʒ
dicit in eodem caplo.ꝙ iſti clerici habebunt vnam curiam
per ſe ita quod ſint omnino ſeperati a monaſterio ſaq oꝛuʒ
que verba ſonant q iſti clerici ſeu fratreſ non faciunt per ſe
monaſterium nec eſt niſi vnum monaſterium ſacoꝛum.cũ
dicatur quod a monaſterio ſatroꝛum ſint omnino ſeperati.
Sed cunria ſignificatetiam locuʒ habitationis ſicut fierivi-
demus hodie in omnibus monaſterijs monialium.que nõ
valentes per ſe pꝛopter defectum ſexus celebrare miſſas.
2 pꝛedicare vt.c.noua.de pe.⁊ remiſſ.habent ſacerdotes
⁊ ſeculares pꝛope monaſterium eis celebꝛantes.⁊ pꝛedicã
tes pꝛo qua obſeruantia facit.c.dilecta de exceg.pᷣla.⁊=.c.fi.
de ſta. regu.⁊.c.dilecta fratres ſeu clerici ſubſtiniuntloco il-
loꝛum ⁊ cum pꝛeſumãatur ſancti om̃es pꝛopter multas au⸗
ſteritates quas pꝛomittunt obſeruare pꝛeſumendi ſunt ho-
neſtioꝛes ſeu ſanctioꝛes xvſepi·lnon nulli.c.doctos. Cuʒ mer
enim non poſſunt ſoꝛoꝛes ſine ſacerdotibus eſſe eis diuina
miniſtrantibus melius eſt ꝙ habeant iſtos homines aptio-
res ſeu ſanctioꝛes electos ⁊ inſtitutos per tam deuotiſſimã
ſanctam quã qð habeant alios ex quibus foꝛte ad mala fa-
cilius peruenierent. Hec obſtat ſi opponatur contra iſtos
de familiaritate ⁊ choabitatione.quia reſpondeo qð ſibeñ

ponderent᷑ verba regule ſuperius recitata iſti clerici ſeu fra

tres debent ſtare omnino ſeperatia monaſterio ſoꝛoꝛum.⸗
pondero verbum omino poſitum quod denotat ſeꝑationẽ
continuam ⁊ remotionem non modicam. Item in.c.xxij.
regule dicitur ꝙ nunꝙᷓ; confeſſoꝛ vel aliquis pꝛeſbiteroꝛuʒ
vel fratrum monaſterium monialium ingreditur niſi quan
do infirmis donanda ſunt ſacramenta.vel ſoꝛoꝛ moꝛtua.ſe
pelienda quibus caſibus etiam ſecularibus clericis liceret.
nec vitatur omis ſamiliaritaſ.? cohabitatio adeo quod etiã
in dicto.c.regule continentur ĩ dicto monaſterio foꝛe etiã

1

i

——

hanc ſententiam me mouet ꝗꝙ habetur po

ferias oꝛdinatas ſed quando ſoꝛoꝛes confitentur audiri ꝗq
dem poſſunt minime videri.Secundo keincihelter in

L poſt pꝛincipiü eiuf
dem regule in fine pꝛohemij in.c.quod icipit hanc igit᷑ ⁊c̃.

iti dicitir quod ad honoꝛem eate viꝛginis hanc religio
nem fundare voluit per mulieres. pꝛimo ⁊ pꝛincipaliter ?

nulla mentio fit de fratribus quinimo plus dicitur in. c. xiij
quod iſti ſacerdoteſ dinino tantummodo officio ſtudioq; ⁊
oꝛatione vacare debent.nullis que alijs ſe implicare nego-⸗

tio vel ſocij offitijs que verba ſatis iudicant monaſteriũ nõ

eſſe cõmune. nec ibi eſſe vt collegium. ſed vt ſeruitoꝛes in
diuinis. Et ita intendunt verba pꝛecedentis.c. vbi dicitur
qnod negotijs ⁊ bonis monaſterij ſemper eſt abbatiſſa cõ⸗
ſulendſa hoc eliam intelligitur dum in dicto.c.dicitur quod
confeſſoꝛ generalis monaſterij debet ab epiſcopo loci reci-
pere poteſtatem ſigandi atq; ſoluendi coꝛærigendi atq; refoꝛ

mandi.omnes ſacerdotes. fratres ⁊c.perque verba etiam

arguitur fratres non eſſe ibi vt collegium perſſtens. Maʒ

ſi eſſent vt collegium eligerent ſibi pꝛelatuʒ qui ex ſola elæ-

ctione ⁊ confirmatione epiſcopi ſubſecuta conſequeret᷑ di-

etam poteſtatem ligandi ſoluendi ⁊ coꝛrigendi alios fratreſ
vt in.c.pꝛimo de elec.xviij.qij.c.j.⁊.c.abbates 7. c. nullaʒ
de offi. oꝛdi. cum abeccleſiarum. Tertio pꝛincipaliter
induco dictum.c.monaſteria.xviij.q.ij.quod ſi upꝛa induxi.
In contrarium alio mõ inducendo vt optime facit ad ma-
feriam.ibi eniʒ in conſilio generali communi conſe enſu om
nium decrefum fuit vt monaſteria virginum in pꝛouincia
bethica monachoꝛum adminiſtratione atq; pꝛeſidio guber.

nentur. Et ſubditur ibi tunc tantum ſalubna. in chꝛiſto di⸗

catis virginibus pꝛobamus.i.damus quãdo eas patres ſpi
rituales eligimus quoꝛum non ſolum gubernatione tueri.
ſed etiam doctrinis edificari poſſint ⁊c./ Ex quibus ver
bis optime arguere poſſumus dictam regulaʒ non eſſe cõ B
tra dicta ſanctoꝝ patrum cum ibi per totum conſilium ge⸗
nerale deputati fuerunt monachi ad regendum gubernan
dum ? refoꝛmandum monaſterium monialium ita in caſu
noſtro ſine aliqua violentia iuriſ deputan poterunt dicti ſa
cerdotes ſeu fratres adminiſtranduʒ diuina dictis ſoꝛoꝛibꝰ.
Mec obſtat ſi diciatur quod in dicto.c in decima.omnino

pꝛohibeatur familiaritas monachoꝛum ⁊ monialium ita vt

nec ad veſtibulum.i.ad parlatoꝛium accedere familialiter
non eſt permiſſum. quia in dicta regula ſancte Hꝛigide ſi
bene ponderentur verba ſuperius inducta non dicitur o⸗
ſitum imo fere idem.cũ vt ſupꝛa dixi illi ſacerdotes ſeu fra
tres debent ſtare omnino ſeparati a monaſterio monialiuz
7 nunquam poſſunt pꝛocedere ad parlatoꝛium niſi raro ex
cauſis honeſtiſſimis.quod nec ĩimo audiendo confeſſiones
poſſunt eas videre. Si ergo ponderentur verba regule ⁊
omnia pꝛedicta non poteſt dici eos habere monaſteria du⸗
plicia. Mec quod habitent in vno monaſterio.cum debeãt
ſtare fratres ſeparati omnino a monaſterio ſoꝛoꝛuʒ.nec ad
eas eſt ſamularis acceſſus.vnde ſaltim negare nõ poſſumꝰ
iſtũ modum viuendi non fuiſſet hactentusa iure pꝛohibi⸗
tuʒ nec debemus extendere materia in hoc actu odioſo cũ
retentione tantoꝛum monaſterioꝛum maxime eo attento
quod ſancta Gꝛigida fuit nobiliſſima ſancta adeo quod ſu-
is operibus expoſcentibus fuit per ſummum pontificeʒ ca

noniʒata. ? ipſa cum tanta ſolemnitate aſſeruit reuelationẽ
ipſius religionis.celitus a chꝛiſto domino ſibi factã ⸗ Ac.

cedit nõ.per Inno.in. c.ne immitaris de conſtitu. vbi dicit

ta non reperiuntur. ¶ Item exrepꝛobatione multa mona
ſteria tunc pꝛobarentur.cum docti ſacerdotes ſeu fratres.
non habent nec habere poſſunt ſecunduʒ illam regulam p
ſe monaſterium ſeu collegium ſed ſunt ibi deputati tanquã
ſeruitoꝛes in diuinis.vnde opoꝛtet eis dare nouam regulã
⁊ bona vnde viuere poſſint. cum ſoꝛoꝛes in hoc nonteneãẽ
tur cum omnia bona ſint monaſterij ipſarum monialium 2

dicta ſanctoꝛum n Sreneruze quo aperte repꝛoba

nullam in eis cõmunionem habeant dicti fratres. vt patet

ſatis in.c.x.⁊.c.xiiii.eiuſdem regule.Et ſic non habet locuʒ
diuiſio bonoꝛum de qua in ea ⁊ dominus papa in dictis lit⸗
teris retractatoꝛiiſſacit mentionem. Et vt ſupꝛa dixi. cum
nune actemusfe tractabili de facto ⁊ reuocatione eius
pluries appꝛobatum fuit per Romanos põtifices debemꝰ
facere in dictis iuribus que obuiare videntur ſtrictiſſimaʒ

interpꝛetationẽ ar.in regla.odia ⁊ regla ĩ penis ð re iur.li.

vi. x.l..plt.ff. de penis ⁊ ijnõ glo.in. c. decʒ ðimmu eccle.
li.vi. Ronclaudo ergo melioꝛi iuditio ⁊ maxime dicto no-

.
ſtro ſemper ſaluo dictam religionem ſancte rigide nõ eſſe 3

aliquatenus violandam.ex eo ꝙ monaſteria dicantur du.
piicia vel qð in eodem monaſterio habitent malſculi ⁊ femi
ne.( Munc reſpondeo ad argumenta pꝛo parte contraria
ſuperius foꝛmata.Et pꝛimo nõobſtat.c.monaſteria. quia
loquitur quando duo monaſteria eque pꝛincipalia ſunt fun
dandatunc enim cu nulla neceſſitas cogat ſcu vrilitatis ſua
deat.debet vt euitetur malum re ipſa in opinione diſt qtia
inter ſe collocari.ſed ſibene conſidtur dicka regula.caſuſ vi
detur eſſe pꝛoꝛſus diuenus cum vnicum monaſterium ſit
monialium tantum. Sed ſacerdotes ſeu fratres tanquã de⸗
putati ad ſeruiendum tantum in diuinis habeant quãdam
habitationem dumtaxat omnino ſeꝑatam a monialiũ mo
naſterio.vt ſupꝛa dixi in dictaregula continetur. Mon ob-
ſtat in.c.non nullo.quia vt ſupꝛa dixi. fratres ⁊ ſoꝛoꝛes non
habitant ſimul in vno monaſterio.vt ſupꝛa dictum eſt. nec

habent per ſe monaſterium. ſed quandam curiam ſeu babi

tationem vt facilius poſſint ſeruire ſoꝛoꝛibus in diuinis.?
ſic non poteſt dici monaſteria duplicia.vt ſi upꝛa etiam ple-
ne dixi. Ad.c.in decima ſatis ſupꝛa reſpondi. MNon ob⸗
ſtat dupliciter ratio pꝛohibitionis dictoꝛum iurium fateoꝛ
tamen ꝙ vbi monachi faciunt per ſe collegiumꝰ regulam
debent longius inſtitui a monaſterio monialium quia tunc
nulla ſubeſt neceſſitas vel vtilitas ſed malum re ipſa vel in
opinione incidere poſſent. Et ideo non mium ſi iura pꝛo
hibuerunt cum in vna parte ſit. periculum ? in altera ma-
lum ar.in c.cum ab ommi ſpetie de vi.⁊ ho.cleri. ſed in ca⸗
ſu noſtro ſubeſt ratio vtilitatis.⁊ neceſſitatis cum habeant
eis deſeruire in dictis officiisitaq; de facili non poſſent co
tidie ſilongius ſtarent venire in dicto nionaſterio maxime
cum non decet dietos fratres ? tanqᷓ; deo deditos deuotiſ
ſimos fratres cotidie exire cũctis hoꝛi per vicos 7 plateas
ciuitatis ar.xvi.q.i.ſi cupis.Nec curandum quid os loquẽ⸗
tium loquatur inique dũmodo non recedamꝰ a tramite ve
ritatis. Ded dicendum eſt ſicut chꝛiſtus dixit de phariſeis
de ſcandaliʒantibuſ.Siinte ceci ſunt.⁊ duces cecoꝛum. vt
habetur in.c.magne.de voto. Nec obſtataliud motiuuz ꝙ
ſit ſecundum vnum de.c.regule de abbatiſſa cum ſimulier
videtur capud cum contrarium potius debet eſſe. Mam
hec pꝛocedunt data paritate inter virum ? mulierum. Sʒ

in caſu noſtro abbatiſſa ratione dignitatis ſue habet inriſdi

etionem ſupꝛa dictum monaſterium ? poſſet habere iuriſ⸗

dictionem in clericos ſeculares. licet in caſu noſtro nullam

iuriſdictionem habeat in fratres vt in dicto.c.dilecta ð ma

id. ? obe. de exceſſ.pꝛela. dilecta.imo mulier ratione ſucceſ

ſionis in regno poſſet habere iuriſdictionem pleniſſimam ĩ
omnes ſubiectos.ᷣ vt in.c. deuotiſſimam. xii.qłii.? in.c. di⸗
lecti de arbi. 4 Mon obſtat pſt. motiuum quia in caſu no-
ſtro non ſunt ðuo capita eque pꝛincipalia eiuſdem coꝛpoꝛi
imo abbatiſſa eſt ſupꝛa monaſterium ſuum ⁊ moniales ſu⸗
as ſicut de iure eſſe debet. confeſſoꝛ vero generalis eſt ſu⸗
pꝛa fratres loco epiſcopi.cum recipiat poteſtatem ⁊? aucto
ritatem abepiſcopo. vt regula dicit. Et ſic non ſunt diuer-
ſa capita eiuſdem coꝛpoꝛis. ſed diuerſarum perſonarum 2
diuerſo reſpectu.⁊ in quibus caſibus vnum ſuboꝛdinatur
alteri ſubeſt. ſicut videmus in epiſcopo⁊ in pluribus pꝛela
tis inferioribus. Mon obſtat vltimum ar.de cle. itteris re
pꝛobatoꝛiis de pꝛoba.⁊ quod ſtandum ſit verbis pape quia
contrarium pꝛocedit quando papa fundat intentionem ſu
am ſuper facto pꝛopꝛio ſecus.ſi ſuper facto alieno tunc enĩ
ſaltim admittitur pꝛobatio. In contrarium cum papaĩ fa-
cto alieno de facili poſſet errare. vt notabiliter dicit glo. in

dicta cle. litteris. SGed in caſu noſtro papa dicit in dictis lit

teris reuocatoꝛiis quod in dicta regula ſancte bꝛigide inter

alia cauetur expꝛeſſe vt monaſterium huius oꝛdinis fundã

dum ? conſtruendum pꝛo habitatione fratrum ? ſoꝛoꝛuʒ ð
bent eſſe duplicia quod rei a falſum eſt. quia ſi bene inipi
ciuntur verba realiter iſta monaſteria non poſſunt dici du

plicia.ſed monialium vt ſupꝛa dixi.ſed dominus papa ſi ex

falſa relatione potuit veriſimile eſſe deceptus cum dicta re
gula conſiſtat in facto ⁊ non in iure ar.in.c.de conſti.li.vi.
Et hec dicta ſufflciant. vidi poſt hoc conſiliuʒ litteras bul
latas domini martini confirmantes pꝛedictam religioneʒ
ſecundum deciſionem huius conſilii. Micolaus abbas.

460

Aaus deo ? ſancte Bꝛigige.
— Con . viiij.

Annentus fratrum minoꝛuʒ terre Sancti ge
neſij. habeant quendam oꝛtuʒ neceſſarijs.qua
re acquiſiuerunt quandam petiam terre.conti
guam eoꝛum oꝛtum.quam redegerunt in oꝛtuʒ
⁊2 ſic fecerunt ex illa terra nouiter acquiſita ⁊ eoꝛum oꝛto
vnum oꝛtum ac obtinuerunt a cõmunitate terre ſancti ge-
neſij vt nõ tenerentur aliquid ſoluere pꝛo libꝛa ſeu extimo
ab olim impoſita dicte petie terre. Contingit quandoq;
quod dictum oaum faciunt laboꝛare per colonuni parcia-
rum ſeu mediarum quando per colonum pꝛetio conductũ
ſeu famuluʒz monaſterij qui ſubſtentatur ex bonis monaſte
rij petitur decima tum a fratribus ꝙᷓ a colono. Jem aco⸗
lono vt ſoluat pꝛedicta terra ſecundum libꝛam ab olimim.
poſitam. fratres in contrarium allegant pꝛiuile gium ſuper
decimis non ſoluendis de eoꝛum cætis vt virgult eis cõcel
ſum. Item reſpectu libꝛe ſeu ſemij allegant in vnitatẽ eis
concæſſa aciſo communi. Queritur quid iuris c.
4 Hꝛiſti nomine amen. Hic cadunt quattuos du
bia. Dꝛimum nunquid fratres teneantur ſol-
uere decimaʒ pꝛeſbitero perrochiali proſlla pe
NAMNMtia terre nouiter acquiſita. Secundo qð de co-
lono. Tertio nunquid fratres teneantur ſoluere extimum
olim impoſitum dicte petie terre antequaʒ erueniret ad
manus eoꝛnm. Quartum quid de colono. tbꝛeuiſſume

4

hec attingendo potius decidendo quaʒ ad partes inſtado.

irca pꝛrimum puto ꝙ ſi pꝛiuilegiuʒ fuit eis ſumpliciter
conceſſum vt allegatur vt de oꝛtis eowum non teneant᷑ ſol /
uere decimam quod non poterant cogi ad ſoluendum de
ila petia terre que eſt redacta ad oꝛtum ergo etiam ſuper

illa pꝛiuileglati.ſuper oꝛtis eoꝛum ar.optimumin.c.qui ar

cha. de pꝛiuil. Mec debet vna ?⁊ eadem res diuerſo iure cẽ

ſeri. de ſeruit. l. eum autſlie apparet ratio quare magis
deberent ſoluere ꝓ dicta petia terre nouiter acquiſita quã
pꝛo pꝛimo oꝛto cum qualibet terra non eſt ſuppoſita oneri
decimarum vnde ea ratione qua non ſoluunt de pꝛima pe
tia ita nec de redacta facit habetur in ſimili in.l. grauiter
ff. de fideiuſſ. Et per Joann. an. in. c. cum olim ðre iudi.
zZin regula his qui in ius de regu.iur.li.vj. Et ſi res nõ pai-
uilegiata peruenit ad pꝛiuilegiatas aſſumit pꝛiuilegium eo
rum vt in. c.vno de iure patro.li.vj· quod wi nõ.in nouel
la.? in.c.dilectus de pꝛeben.facit ꝙ nõ.ĩ auẽ quas actiões
de ſa.ſanc.eccle.⁊ ex contrario ſequeretur abſurdum finge
enim ꝙ a pꝛincipio nullum vel valde modicum oꝛtum ha
buiſſent dicemus ne quod non potuerunt de nouo acquire

re ſine onoꝛe decimaꝛum . an certe abſit cũ nil pꝛodeſſet eis

Aanoꝛum pꝛiuilegium contra.c· in his de pꝛiuil. Pꝛedicta
tamen intelligo vera niſi oꝛtus quoꝛuʒ eſſet ita magnus vt

illum facerent tolli ? oꝛtalitia pꝛetio diſtrahbi hoc enim non
licet vt in cle.exiui de paradiſo de verbo.ſigni.hoc enim re

pugnat eoꝛum rele.vt in dicta cleexiui:⁊? tunc putarem ſol

uendum decimamquia ad hunc caſum ſe non extendit pꝛi
uilegium. vt dicta cle.exiui· 5. licet. ?⁊ hoc de pꝛimo dubio.
d ſecunduʒ de colono dico ſic. ꝙ aut colit nimis ſe ex

iſis quas habet a monaſterio ⁊ non teneo ſoluere deci
mam pꝛedialem quia illud lucrum pꝛouenit a terra cuʒ ſi pꝓp

duct vel ne ſemper habet mercedem ſuam. vt nõ. in. c. tua
de decimis. aut eſt mediarius aut partiarius. æ tunc debent
inſpici verba pꝛiuilegij ipſoꝛum fratrum. Si enim eximit

oꝛtus ab onere decimarum tuncnon tenetur colonus ſolue

re decimaʒ pꝛedialem.quia terra eſt pꝛiuiłe giata ⁊ exempta
ab onere decimarum. aut ſunt exempti fratres vt quia dici
tIur in pꝛiuilegio ꝙ fratres non tenentur ſoluere ſeu nõ poſ⸗

ſunt cogi vel ſimilia ⁊ tunc talis colonus tenetur ſoluere de

„

parte ſua quia illa pas peruenit a terra que non eſt pꝛiuile⸗

giata. Sed perſone fratrum ſunt pꝛiuilegiati. ? alia eſt obli

tio domini ? alia coloni vt in. c. a nobis ⁊.c.tua de deci.
t idem ibi paulus ? cõmuniter doc. ? hoc de ſecundo.
enio ad tertium in quo dico ꝙ fratres non tenentur

ſoluere aliquid pꝛo ſtima ſeu libꝛa olim impoſitatum pꝛo-

pter imunitatem quam habuerunt ab hominibus dicte ter

re quam etiam reuocare non poſſũtiuxta no. Anno.? alio
rum in.c.nouit de iudic.⁊ in regula qðſ emel placuit de re.
iur. li. v)·l.f·ff. de decre.ab oꝛ.ter.fa.tuʒ quia puto eos exe

ptos a iure communi cum onus certumꝰ mirabile nõ eſſet
annexum dicte terre iuxta nõ.per doc · in · c· fi. de vi. ⁊ hon.
cleri· pꝛeſenti· decenſi non obſtante theoꝛica bar.in.l.reſcri
pto. ff. de mu. ? hone. Ad quartum putocolonum non

teneri ad ſoluendum de parte ſua quia illam partem recipit
vt lucrum pro opere ſuo non auteʒ dominus. ſed poſſeſſoꝛ:

oꝛti ar.in.l.male agitur.C.de pꝛeſcrip.xx.anno maxime B
pꝛocedit in caſu noſtro vbi colonus nullam poſſeſſionẽ ha
bet dicti oꝛti· ſed onera que ſoluuntur pꝛo poſſeſſionibus
ſunt tantum onera patrimonialia vt.l.munerum.5. patri-

monialia.ᷣ ff. mu. ho.? ideo imponi debent dominis ſeu
poſſeſſoꝛibus rerum qualis n n eſt iſte oꝛtolanus domini.·

Veba dehi vt ſupra dixi. thec bꝛeuiſſime ſufficiant.
Laus deo Micolaus abbas. .

= Con.x.

EHꝛiſti eiuſq; matris nominibus inuocatis. In
cauſa ⁊ queſtione vertente inter clerum piſanũ
ex vna parte. ? Matheum hoſpitalarium ho-
Hitalis noui dicte ciuitatis piſane nomine ipſft“
hpoſpit alis ex alia parte.vt pꝛoljritati per eam dimittam ar
gumenta queq; ad partes ſieri a pleriſqʒ ſolentꝰ deſcendcia
concluſiue ad deciſionem a m. Buatuor enim alle⸗
gantur contra cerum. Dꝛinio inſtrumentum deliberatio
nis ⁊ liberationis facte per pꝛeſidentes ſeu capitaneos di⸗
cti cleri. Secundo inſtrumentum liberationisfacte per do
minnm Ealanum ſindicum ⁊ camerariuʒ dicti ceri. CTCer
tio aliud inſtrumentum quaſi eiuſdem effectus ad manda-
tum dicti ſindici confectum. QNuato ſententia lata per bo
noꝛabilem poteſtatem piſanum in hac parte delegatuʒ ma
gnificoꝛum pꝛioꝛum ciuitatis Floꝛentie que ommia pꝛofe-
cto non obuiant intentioni dicti cleri.ſi omnia per ſe bene
diſcuciantur. Et iuxta oꝛdinem Aenio ad pꝛimum ꝙ;
fundamentum in tota materia noſtra.ſ.ad liberationen fa
ctam per dictos capitaneos dico enim illam nõ obſtare cle·
ro piſano ⁊ per conſequens releuare dictum hoſpitalariuʒ
reſpectu onerum uouiterimpoſitoꝛum occaſione interei-
ſe⁊ pꝛouiſionum fiendarum pꝛo ſoꝛte iam dudum confeſ-
ſa ad duo enim eque pꝛincipaliter erunt clerus ⁊ dictus ho
ſpitalarius obligati. ad ſoluebdum ipſum capitale iam im
pofitum ad diſtribuendum ? ad ſoluenduʒ intereſſe ſen ꝓ
uiſioneʒ de ſoꝛte eis iam mutuata ergo facta per dictos ca
pitaneos reſpectu quantitatis iam impoſite ? diſtribute nñ
debent extendi ad aliquam quantitatẽ que adhuc non erat
impoſita.neq;ʒ diſtributa licet hec quantitas deſcederet oc
caſione pꝛime quantitatis reſpectu cuius dictus hoſpitalis
fuit liberatuʒ pꝛo trecentis libꝛis pꝛedictos capitaneos.hoc
pꝛobatur.S.non ſolum iuncta glo.in .l. eleganter. ff. de dolo
2.l.iij. S. idem iulianus.ff.de eo.qꝙ cer.loco.⁊ per nõ.in.l.
iij. C. de po.⁊ per Mar.in.l.centum capue.ff.de eo ꝙcer.
lo.pꝛo hoc quia ex ſeparatis non fit inllcõ.de tranſla. pꝛela.
eo.ti. facit. c. dilecti de fo. compe.. c.peruenit de fideiuſſ.
vbi ergo pꝛincipaliter quis compellitur ſoluere intereſſe ſi
cut ipſum debitum pꝛincipaliter liberatio.ergo contingẽs
in vno non debet referri ad reliquum.maxime hoc dicen-
dum eſt in caſu noſtro in quo capitanei cleri animo donan
di fecerunt illam remiſſionem pꝛincipalem pꝛo centuʒ libꝛ.
vnde cum hec donatio redundet in pꝛeiuditium alterius.ſ.
totius cleri:debet reſtringi iuxta nõ. Inno.in.c.dilecti de
dona. ? per Jo.an.in · c· olim de verbo.ſigni¶ ¶ DZecundo
pꝛincipaliter patet in ſimili vbi ſunt duo ſeruitutes reſpe-
ctu eiuſdem rei remiſſio vnius non excludit remiſſionem
alterius.vt in.l.ſi domus.ff.de ſerui.vr.pꝛe.⁊.c.ex tuarum
de au.⁊ vſu.pal.Ergo idem dicendum in caſu vbi cõniſio
facta hoſpitali reſpectu partis hoſpitale cõtingentis de to-
ta ſoꝛte tantum abolet impoſita.Et qð hec uberatio fuit ſa
cta reſpectu p:incipalis tantũ.apertiſſime colligitur ex ver
bo dicte collationis liberationis liberarunt enim hoſpitale
ab onmmi debito contento in libris ratione impoſitionũ ſeu
diſpoſitionum iam factarum. ſed hec impoſitio nouẽmili
um floꝛ.que fit nunc nondum erat tunc impoſita nec erat
deſcripta in libris cleri.per conſequens illa verba genera-
lia liberationis non extendunt ad hunc caſum.quia verba
non poſſunt caſum adaptari.⁊ a verbis non eſtrecedendũ
niſi apparet expꝛeſſe ð mente diſponentis.l.non aliter.ff.

— — — —

bi.
81.
jde

pe⸗
jem
um

iſio.

lo⸗
tfa⸗
ver⸗
gle
ſeu
nii
rat
ra⸗
Th

ff.

de le. in. c. ſi · de ver. ſig. tum quia verba. generalia reſtrin⸗

guntur ad ea tantum de quibus fuit expꝛeſſe actum vt.l.ꝗ

cum tutoꝛibus.?.l.cum aquilinia. ff. de tranſ.ac. ⁊ nõ.in.e.
l.extra eo.ti.l.qui rome.S.duo fratres ff.de ver.ob.nõ bar.
ibi maxime qui in fi.⁊ de his quantum tamen fit actum ex
verbis ipſius liberationis ⁊ alioꝛum inſtrumenioꝛum inꝗq-
bus ſemper fit mentio de omnibus iã impoſitis abolet ⁊ di
ſtribuitur non autem de imponendis ⁊ diſtribuendis vltra
ſoꝛtenilicet uvorriſe aſo⸗ obſtant verba poſt⸗
modum alterius manu in margine appoſita que videntur
ſe extendere etiam adimponenda occaſione qᷓᷓtitatis pꝛin-
cipalis quia dico qð ſi bene volumus aduertere potius faci
unt contra hoſpitale quam pꝛo quia cum ſint alterius ma-

nu deſcripta.⁊ concernuni ſubſtantiam negotij de quo agi

tur inſirumentum redditur vitioſum ? ſuſpectum ? ſic nõ
pꝛobat vt clare pꝛobatur in c.cum venerabiilis de reli.do.⁊
in. c.inter dilectos de fi.inſtru.⁊ ſic de conſenſu partiũ no⸗
tarius appoſuiſſet ſeu apponi ſeu feciſſe apponi debuiſſet
ſaltim in fine dicere qualiter ipſe appoſuit ſeu apponi fecit
per alium ⁊ cauſam ⁊ tunc ſaltem pꝛobaſſet alias ſecus.vt
colligitur ex.c.cum inter de ſen.⁊ de re iudi.⁊ exhis que le
guntur ⁊ notantur in dicto.c.inter dilectos ⁊ clarius in.i.i.

⁊. l: cancelauerat.ff.de his qui in te dele.Et per MWar.ĩ di

cta.l.? archi. ⁊ in.c.clerici.rx.q.viiij. vnde cum hoſpitale
ſeu ad eius petitionem videatur dicta falſitas facta videtur

dubitaſſe de iure ſuo ⁊ ſic quo ad verum inſtrumentum ſe

non extendit adhunc caſum ar.c.cum olim de offi. dele. 2.
c.oliʒ de reſcrip·⁊ per Gar.in dicta.l.i.niſi fauoꝛe religio
nis aliud dicamus.iuxta ea que leguntur ? notantur ĩ c.ve
nerabilis de excep. At hec ſufficiant quo ad tollendam ob-

ſtantia m dicte deliberationis facte ꝑ dictos capitaneos clde
ri. Benonng ad ſecundum ⁊ tertium ⁊ expediã ſimul
quia eiuſdem ſunt effectus ⁊ ab eadem perſona.ſ.ſindicoꝛn
dicuntur ab eo emanaſſe ſeu ipſo diſponente confecta.? di

—

co ꝙ multis ex cauſis poſſint reſcindi ⁊ euacuari.Et illa ra
tione pꝛedicta quia verba concernentia effectum huius pᷣ⸗
ſentis negotij fuerunt appoſita alterius manu ⁊ ſic non fa-
ciunt fidem ſed potius concludunt rationem fallacitatis cõ
tra hoſpitale vt pꝛedixi in preſentihuo ,
le ſindicus non agebat de nouo liberare ſecundum omnia
facere ſecundum liberationem ſeu deliberationem illoꝛum
capitaneoꝛum cleri.qð patet expꝛeſſe vbi dicebat ſecunduʒ

deliberationem ⁊c. Et ſic nil vltra inducunt quaʒ contiua

tur in illa deliberatione capitancoꝛum ex quo eſt facta ad in
ar illius licet plura verba contineantur in iſtis iuxta nòᷣ. p
nno. ? pe minn canker dilectos de n rze⸗
it deceptus ex verbis falſis appoſitis in dicta deliberatio
ne ex quo arguo pꝛimo pꝛincipale nõ tenet per conſequẽs
nec acceſſoꝛiuʒ nec omne id ꝙ ex eo nec obid pꝛoceſſit. vt
eſt ter. n.in ſili in.c. inter dilectos.j.ceterũ pꝛcal. er
tio ⁊ foꝛtius facit quia dicta inter limatura ſeu ſcriptura fa
cta in margine etiam ſi non feciſſe mentionem de dicta li.-
beratione adhuc ex alia cauſa dicam in inſtrumenta libera-
tionis findici non poſſunt hoſpitali quia ex quo hoſpiale e
rat obligatum ad contribuendum vna cum reliquo clero in
inpoſitione fienda reſpectu intereſſe ⁊? pꝛouiſionis ⁊ lbe-
ratio facta fuerat per capitaneos cleri dũtarat re ſpectu ſoꝛ
tis non valuit liberatio facta per ſindicum cleri vt ab hoſpi
tale non poſſit peti aliquid etiam occaſione illiuſſoꝛtis quia
illa eſt quedam donatio quam adminiſtratoꝛ facere non po
teſt in tantum nec poteſt donare liberam adminiſtrationeʒ
niſi habeat ſpeciale mandatum ad donandum in. c.fi.ð

vi.li.vj.l.contra iu. ff. de pac.l.filiuſta.ff. de dona.⁊.l.pꝛe/ V
ſes. C. de tranſac.? dictus ſindicus non habebat mandatuz
ad donandum quia illa inſtrumenta non pꝛoſunt in aliquo

reſpectu eius ꝙ nunc petitur ab hoſpitali ergo nõ pꝛodeſſe
tpꝛimo quia fuit lata ſentenia ⁊ nunc attingam ſenten-

tiã que licet videatur abſoluere ab omni ꝙ pᷣuenire poteſt

occaſione ſoꝛtis.dico tamen ſubſtantiaʒ multis ex cauſis ho
ſpitali non pꝛodeſſe.Et pꝛimo quia fuit lata pꝛetextu falſo
ruminſtrumentoꝛum.⁊ ideo anullari poteſt.iurta ea que le
guntur ⁊ notantur in. c. licet de pꝛoba. ?.c. ſi ex fal.inſtru.ꝑ

drinde Biar ff. de re iudi.⁊.l.ſi pꝛetoꝛ.S. marcellus.ff.

de iudi. ¶Secundo quia fuit lata a iudice non ſuo.ð iudi.
c.at ſic f 2ð
tempoꝛe impetrate delegationis nulla erat contentio inter

ecundo quiail

clerum ⁊ hoſpitale ⁊ ſic non valuit reſpectum ad futuram

guntur ⁊ nõ.in. c.ſi·de reſcrip/ Ex his concludiſfur ꝙ iu⸗

cum non ineſſet qualitas cui = que le

ra alegata pꝛo parte ipſius hoſpitalis non pꝛoſunt ad con-
cludendum intentionem cleri.⁊ ſictenetur boſpitale con/

tibuere ad poꝛtionem nouiter fact pꝛo ſolutione intereſſe

ſeu pꝛouiſionis fienda occaſione — Et hec ſuf

ſiciant. Laus deo omnipotenti. Micolaus abba⸗

Mcauſa que venitur. Inter hoſpiral S.
¶Harie de miſericoꝛdia ciuitatis Aretine.ex
vna parte.⁊. Francifcũ ⁊ ARlccurſium filios quõ

aʒari mercatoꝛis aretini.pꝛocedam potius dicen⸗-
do ſecundum iudicium animi mei.quaʒ moꝛe lolito ad par-

tes arguendo quia ſatis per alios ad vtranq; partem argu·

tum eſt. Et pꝛo clarioꝛi deciſione queſtionis diſcutiaʒ duo⸗/
membꝛa. ꝛimum nunquid pꝛimum teſtam̃ in quo fuit

inſtitut a heres dicta fraternitas. valeat etiam ceſſante ſe-

cundo aſſto teſtamento ſine ſcriptiſ conditio in quo dicunt
in tituti heredes dicti Franciſci? accurſius nepotes dicti
Naʒari teſtamentoꝛum.ſi.fili fraires dicti a TSeam
dum membꝛum poſita validitate ipſius teſiamenti. Pei
mum queritur de validitate ipſoꝛum teſtamentoꝛum q ſ. .il

loꝛum ſit pꝛeferendum. Et quia materia ſatis diſcuſſa eſtt
alios.ideo pꝛocedam ſuccinte.¶ Tirca pꝛimum dico teſta⸗
mentum in ſe validum foꝛe quia habet omnes ſuas ſolenni

nitates requiſitas.maxime quia in Moſſtlone ad piss ean
ſas ceſſat ſolennitas iuris humani.⁊ ſu

in.l.i.? ibi per omnes.C. de ſa.ſanc.eccle. Que enim ſpᷣu

dei aguntur non ſunt ſub lege de regl.iur. c.ð licet ⁊.xix.q.iſ.

duo ſunt. Mec obſtant illa verba teſtamentoꝛuiu poſtcur-

ſum x. annoꝛum pꝛolata.qð nolebat illnd teſtamentum va⸗

ere. ? ſic videtur teſtamentum anihilatum per.l.ſanctimui
C. de teſtam.quia ſi bene ponderentur illa verba teſtato

dentiſſime extra caſumn illius legis Mam illa.l. loquitur
tantum quando teſtatoꝛ ſimpliciter ixit quod nolebatte-
ſtamentum ſuum valere ⁊ ſic receſſit ex toto a pꝛioꝛi volun

cum verbis ⁊ factis per eum pꝛolatis . geſtis. ſumus eui⸗

4

tate cum curſu.x. annoꝛum. ſed in caſu noſtro non dixit ſin

pliciter ꝙ nolebat illud teſtamentuʒ valere.ſed limitiue.iſ.
eo modo ⁊ foꝛma quo ſeu qua condtum erat.⁊ ſic habuiſ⸗
ſet voluntatem in aliquo addendi vel detrabendi qð clare
patuit ex ſequentibus. lam poſt illa verba ademit legatũ
ſactum eccleſie ſancti ranciſci.⁊ hoc ſcripſit in copia ſeuĩ
margine copie illius teſtamenti.⁊ ſic deduxit ad effectum
pꝛioꝛa verba per eum in genere pꝛolata.nec videt ur aliter
valuiſſe a pꝛioꝛi teſtamento recedere ar.etiam.l.pꝛecipimꝰ
in fi. C. de ap. 1
tur verba obſcura.l.ſi ſeruus plurimum ⁊.l.qui filiabus.ff.
del.pꝛimo.ſi enim voluiſſet plura renouare plura ſcripſiſſʒ
ſicut facit adimendo legatum factũ fratribus nugatoꝛia eni
fuiſſet illa adẽptio legati ſpetialiter facta ſi voluiſſet ex to-
to teſtamentum irritare. ſic ergo in eſſe ſuo.recipit tantuʒ

limitationem in expꝛeſſis vt in.cle.exiui de ver.ſig.?⁊ maxi
me quia in egritudine conſtitutus dixit ſe feciſſe tetamen
tum ⁊ non poterat intelligi niſi de iſto cum nullum aliudap
pareat tunc feciſſe ar.in.l.ij.C.de au.pu.pꝛeſ.⁊ qð ibi no.

⁊ marime hec verba ſunt in teſtamemo condito ad piaſ cau

ſas.Sicut enim conditum inter liberos pꝛobatur quibuſc,d

qꝙ; iudicijs.vt eſt tex.nõ.in.l.fi.C.fam.hercil.ita dicenduʒ
in teſtamento condito ad pias cauſasmarime non obſtanti
bus liberis teſtamentoꝛum. Mon enim eſt hec diſpoſitio

minus pꝛiuilegiatnquam illa que fit inter liberos vt nõ. bar.

in. d.l.i. C. de ſa.ſanc.eccie.facit.xix.q.vlti.ſi qua mulier.a
nima eſt pꝛia cunctis diligenda.xij.q.j.pꝛecipimꝰ.⁊ maxi⸗

me in extremo vite. cum non ſit amplius locus penſteutie

ſentare.xxv.di:qualis. Item pꝛeſuppoſito ſine veritatis
pꝛeiuditio quia per illa verbe
toꝛ totaliter recedere a pꝛioꝛiteſtamento.tamen exquo in

quia qualis huic quiſq; Ane tlis in alio ſcimus repꝛe⸗

extremis poſitus dixit ꝙ faceret teſtamentu videtur qus
ſi de nouo illam voluntatem veluti vitimam amplexatam

anch.

am Gregoꝛij ex alia ꝑte ſuper hereditate quuõ

as ceſtatſe fficit ſola iuf naturs
lis ⁊ diuini ſolennitas vt in.c.relatum de teſt.⁊ qõ ibi nõ.x·

am per pꝛecedentia ⁊ ſequentia declaran-

erba pꝛius pꝛolata voluiſſetteſta

19

ſuiſſe cum nullum oliud teſtamentum reperiatur pꝛius fe-
cilſe vt.S. diri. (Mecobſtat ſi dicatur ꝙ illa fuerunt verba
enuuciatiua ob aliud pꝛolata ſcuicet per modum cauſe que

plene non pꝛobant vl timam voluntatem licet aliud ſit in

bis enunciatiuis pꝛincipaliter pꝛolatis pꝛopter ſe iuy ea que
leguntur ⁊ nõ.in.l.ex hac ſcripta.ff.de dona. Hico enim il⸗
lud pꝛocedere in vltimis voluntatibus non ad pias caulas.
Mam ad pias cauſas pꝛobatur vltima voluntas per verba
enunciatiue pꝛolata etiam per modum cauſe.vt ex tex.ĩ ter
minis in. c. fi. de ſuc. ab inteſta ⁊ tenet ibi bofit⸗r Poan⸗ an⸗
2 Har in. d.l.j. 2 facit. d.l·fi· C. famul. per. cum poſſit pꝛo-
bari quibuſcunq; iudicijs. vt. . dixi. ⁊ maxime in hoc caſu
vbi apparet teſtamentum pꝛius conditum ſuper quo veri-
ficantur illa verba.5. poſita. ? ſicoperabuntur renouationẽ
illius voluntatis pꝛeſuppoſito quod ab illa receſſiſſj ar. In
ſti. mili· teſt. 5. ſed ? ſi quis. Et pꝛeſumptio illa vba enũ⸗
ciatiua plene non pꝛobarent ſed ſemiple.vt in.d.c.fi· ſecun
dum alium intellectum qui non eſt ita communis ſicut pꝛe

cedens nihilominus hoc ſufficeret ad referendũ qõ. . dixi.

ꝙ non habuit animum extoto recedendi a pꝛima volunta
te qð colligitur ex multis poſtea ſubſequentibuſ vt patet in
pꝛemiſſis ⁊ in caſus poſitione. Mer qð concludo ad pꝛimũ

membꝛum qð dictum teſtamentuʒ ine uo fuit inſtituta fra

ternitas validum ? firmum exiſtit. ¶ Munc venio ad ſecũ
dum ꝙ eſt magis difficile ꝙ illoꝛum alteri pꝛeualet ⁊ puto

qð iliud in quo fuit inſtituta fraternitas? obmiſſis multiſ q

poſſunt adduci.fundamentum eſt hoc vbicuncq; quis ha⸗
beat pꝛeſumptionem ⁊ veri ſimilitudinem contra ſe graua
tur foꝛtioꝛi oneri pꝛobandiquam aliter a iure requiratur in

tali actu vnde pꝛobationes debent eſſe apertiſſime ⁊ tales

teſtes de quibus non ſit aliqua veriſimiſis dubitatioq de
beant deierare hoc pꝛobatur in tex.? glo. in. l.non eſt veriſi⸗

mile. ff. ꝙ me. cau. ? in. c· quia veriſimile de pꝛeſump.? in.

c. ſuper boc de renun· Sed in caſu noſtro multe ſunt pꝛepo
ſitiones que inducunt aperte ſecundum teſtamentum non
fuiſſe veriſimile conditum ſaltem per ea verba que aſſerun

Dꝛima pꝛeſumptio eſt qd teſtatoꝛ vi

tum pꝛobandum. na pꝛeſun
um mutandi pꝛinium teſtamentum ſo

detur habuiſſe a

tur a parte ergo rnar aduerſa ad ipſum teſtamen

lum aduenientibus filijs naturalibus.? tanien dicitur poſt⸗

modum mutaſſe ? nullam mentionen feciſſe de pꝛioꝛi te-
ſtamento.l.ſi quis in pꝛin.ff. dele. iij. t maxime in calſuno
ſtro erat fienda mentio cum pꝛimum fuiſſet teſtatus ad pi-
as cauſas pꝛo anima ſua.⁊ poſtmodum dicitur teſtatus in/
ter agnatos tranſuerſales ? nil reliquiſſe ad pias cauſas.ad

quas pꝛius effu

non veriſimile eſt. quia ſaltem aliquam uiutatio nez feciſſet

»

de pꝛi oꝛi teſtamento.⁊ aliquid reliquiſſet ad pias cãs maxi

.

me quia mercatoꝛ erat qui facilime grauari debebat ere alie

no.⁊ non licita cauſa queſito ðᷣ pe.di.v.qualitas.⁊.lxxxviij.
di. eicies ⁊.c.quoniã facit optime qð legitur ⁊ nõ.per Lp.iĩ
auẽ. hoc inter liberos. C· de teſta.arguendo de diſpoſitiõe
inter liberos ad pias cauſ as. vt. S.dixi.?⁊ maxime debet va-

lere illa diſſimilitudo in caſunoſtro ĩ quo pia cauſa non cõ
currit cum libr teſtatoꝛe ſed cum trãſuerſalibus.facit etiam

derat fere totum patrimonium qdcerte

c. cum olim de reg.iur. vbi patet qð ſi pꝛinceps dicit ſe pꝛo⸗

uiſurum alicui in negocio certo.qð ſi poſt modum pꝛoui-
dit alio non facta mentione pꝛeſumitur non deliberate fe-
ciſſe ſed potius circũuentus.? facit qð nõ. Mar.in.l.quod
iuſſit.ff.de re iudi. Sed in caſu noſtro teſtatoꝛ in pꝛioꝛi te-

ſtamento ſolum reſeruauit ſibi voluntatem mutandi teſta-

mentum ſuperuenientibus liberis ergo non videtur poſt⸗
modum per verba ſimplicia voluiſſe recedere a pꝛioꝛite-
ſtamento de illo mentione non facta.
ptio eſt ꝙ teſtes non fuerunt in ſo aſſto rogati ſicut realr ĩ
quolz teſt aẽto rogari debet.? ad hoc adhiberi vt.l.heredes
palam. 5. in teſtamentis. ff. de teſta. in l. hac conſultiſſima.
C.eo.etiam ſi ſit teſtamentum militis vt in.l.diuus.ff. oe
teſta. mi. licet in eo ſit ſpftitiale quando moꝛte aſtringitur
iu nõ.in. d.l. diuus ⁊.l.milites.C.eo. (Mam plerũq; hec
verba te heredem relinquo pꝛoferuntur ad complacentiaʒ
alicuius ideo fidem non faciunt niſi teſtes fuerunt rogati.
Vt roilnunag , on obſtat.l.hac conſultiſſima.S.ſi ꝗs

vbi patet ſufficerẽ pntiam quinq; teſtium quando inſtituũ

tur venientes Inteſtato adeo vt veniant exteſtamẽto imp

fecto reuocato vbi erant extranei inſtituti ⁊ ſaltim veniant

ecunda pꝛeſum

As

e1.es

ℳ

in cauſa inteſtati. dico enim illam. .. non pꝛocedere in caſu

noſtro vbi fuerat vt ita dixerim inſtituta anima ipſius teſta

oꝛis ſeuipſe deus qui hon oꝛatur in perſonis pauperũ quẽ
debe mus ſuper animã diligere. ? ex viribus ⁊ toia mente.
hec enim pia cauſa magis eſt fauorabilis quam vementin.
inteſtato.maxime cum non ſint de liberis vt. nõ. in. dic. l. i.
marime per bar. Et ſic ceſſat ratio illius.l.naʒ voluntas ad
pias cauſas mmus ſolemmis facit ce ſſare pꝛioꝛem ſolẽnem
iux id ꝙ habetur in ſinuili in.d.l.hac vonſultiſſima.S.ex im
perfecto nõ.in. d.l.foꝛtius non debet vinci ſi fuit ſolenniſ ꝑ
fecundam voluntatem minus ſole mnem. vt in . ulto
magis. C'de epiſ.⁊ cle.⁊.c.cum in cunctis de elc. Et per
hoc dico ꝙ in ſecundo teſtamento pꝛefato non debent ſuffi
cere quinq; teſtes quia ſumus eỹ caſum illius.l. ð iſte due
pꝛeſumptiones videntur ex totᷣ alidare ſeu reddere ſecũ
dum teſtamentum aſſertum ertia pꝛeſumptio eſt qꝛ
plures interpellatus ſemper relſ ondit ſe velle ſtare in pꝛio
riteſtamento in quo vt diri effuerat quaſi totum patrino
nium in pias nao, Ande non eſt veriſimile ꝙ teſtatoꝛ
voluerit ex toto a bono pꝛopoſito recedere a pꝛioꝛi volun⸗
tate totiens confirmata reſiiire ſaltem nil relinquendo ĩ pi-
as pꝛeſertim cum adueniente notario poſt aſſert teſtamen
tum ſine ſcriptura nuniꝙᷓ voluit reſpondere imo vertit ſe ĩ
latus ⁊ idem fecit venientibus bolmochn alijs duobus no
tarijs quaſi in extremovite ſue. Exbis enim extremis de
bemus pꝛeſumere de medijs.ſ.ꝙ non habuit animumre⸗
cedendia pꝛioꝛi teſtamento iur̃ gio.notabileʒ in.c.accedẽs
de conuer. comu. Quarta pꝛeſumptio oꝛitur ex dicta
vroꝛe que dicit ſe ſemper aſtitiſſe tteri mariti? nunꝗᷓ audi
uiſſe ꝙ voluit mutare prioꝛem voluntatem ⁊? teſtamentuʒ
denouo condere. Mec obſtat pꝛioꝛi teſtamento ſicut lega-
taria quia ſaltem facit pꝛeſumptionem iuxta plene nõ.in.c
inſuper de teſti. Joan. an. ? alios quia foꝛte in omnem euẽ
tũ eſſet conſecutura ſuum legatum quia in pꝛioꝛi teſtamẽ/
to erat cła codicillarũ.qð ð pꝛeſenti non unnno. Au G
ta pꝛeſumptio patet quia omnes fere teſtes ſunt a nenteſ
iſtoꝛum nepotum.de quoꝛum quomodo maxime agitur. ?
quan de iure videantur tales poſſe adduci ibi teſtes teſta
mento cum ſoluʒ excipiatur pater heredis ⁊ fratres qui ſũt
in eadem poteſtate cum herede quia tunc videtur cõmu⸗
ne negocium agi.vt pꝛobatur. Inſti. de teſta.oꝛdi.S.in tt⸗
ſtibus. cum ſequentibus facit.l.qui teſtamento.ff.eo.tamẽ
cum bic non fuerit adhibitus notarius non videtur eis tan
ta fides adhibenda cum totum teſtamentum hoc caſu oꝛia
tur.ex eis maxime vbi ſunt tot pꝛeſumptioneſ contra dictũ
teſtamentum facit glo. norabilis in · c. ĩ litteriſ de teſti. Nec
fienda eſt extimatio de illis mulieribus cum nõ poſſunt eẽ
teſtes in teſtamẽto.l heredes palaʒ pꝛeall.Concludo ergo
cum in caſu noſtro ſunt tot pꝛeſumptiones contra ſecun
um vt redderit illud veriſimir emanaſſe a voluntate ſa-
tem deliberata teſtatoꝛum deberent nepotes illud pꝛoba-
re per pꝛobationes apertiſſimas longe maioꝛes a lege rcq-
ſitas .S. viri. Sech ipſi hoc pꝛobare nõ poſſunt quinimo
non habent pꝛobationes alias requiſitas ſatis cum eis de-
bitis ſolennitatib us vt.s.plene dixi.ergo debent ſuccum/
bere. Z⸗ pꝛeſuppoſito facto dubio debet iudicari pꝛo cau
ſa pia ⁊ ſalutifera anime defuncti dei religionem concernẽ?
te pauperum recreamina vt omnia iura clamant.? na⸗
turalis ratio vrget. Item data contrarietate ⁊ conflictg ꝓ
bationum ſemper ſianduʒ eſt magis veriſimili vt nõ. In.
c.i.eo.ti:li.vj. Et qð magis nature negotij de quo agitur
ↄuenit ·l.iij. ff. ð teſti. ⁊· iiij . q.iij. ſi teſtes · Et hec ſufficiũt.
Con. xij.
Aſus talis eſt. Aagnificus dominus Joan⸗
nes dixar. duxit in vxoꝛem VMagnificam do⸗
minam Timboꝛem de Capꝛaria filiam domi
ni Mernardi de Capꝛaria. dicto domĩo WGer⸗
conſentire nolente ſed reluctante quantũ in eo fuit

conconſenſu tamen oũm conſanguineoꝛum ⁊ affiniuʒ.nul
le dotes fecerant ſibi conſtitute pꝛeter pꝛomiſſionem per
candem dominam Timboꝛem de omnibus actionibꝰ cõ
tra ſuum genitoꝛem ſeu alium competentibus numero do
Sen ſeu legitime in bonis paternis ⁊ maternis dicto dño
oanni loco dotis factũ. Deniq; dominus Bernardus

dare ⁊ conſignare nomine dotis

agdminiſtrationeʒ de receptis reddere.& u
obligationis pꝛopꝛie ſe reſpondit fuiſſe minoꝛeʒ ⁊ deceptü.

na Timboꝛ teneatur reddere ad

Jounnes ð Capraria filius legittimus ⁊ naturalis dicti.d.
MWernardi vigeſimum ſue etatis annum excedens dicto
ſuo genitoꝛ adhuc viuente pꝛomiſit dicto domino Joanni

ſue. xviij.mill.floꝛ.
arogonenſium.⁊ anteqꝙᷓ pater ei et ⁊ ipſius heredi-
tatem adeptus fuerit ? de hac pꝛomiſſione fecit ſcripturã
manu ſua ſcriptam trium teſtium ſubſcriptione iuramento
2z ſigillo ipſus dominiSernardi Joaunis roboꝛatam.
¶2Boꝛitur poſtmodum dictodõminus Bernarcdus ge
nitoꝛ adipiſcitur filius hereditarem ? interpellatur vt iuxta
pꝛomiſſionem ſuam debeat dotem ſoꝛoꝛi pꝛomiſſam ſolue
re.? conſignare qui refugit ſoluere duas vel tres cauſas al-
legans. ema quia dicta domina Timboꝛ ipſius ſo⸗
roꝛ perdidit omne ius ſibi a dote competens cum nupſerit
patre ipſius inuito . ¶ Secunda quia cum dicta domina
Cimboꝛ cumolim viuente patre tenuerit ? adminiſtraue
rit certo tempoꝛe cõmunitatum Regni ſcicilie reſpiciendo
redditus ⁊ pꝛouẽtus dictis naner Per ante omnia
ertio reſpectu

Megantur omnia per partem aduerſaʒ ⁊ petitur quale ius
competat dicte domine Timboꝛe aduerſus dictum fratrẽ
ſuum. Queritur inſuper nunquid habet aliquod ius in do
tibus maternis cum mater deceſſerit ab inteſtato relictis ſi
bitribus filijs videlicet dicto domino Joanne bernardo ?z

dicta domina Timboꝛe 7 quadam alia domina Sabena.

HMeſu chꝛiſti ſaluatoꝛis matris pie patrocinio
pumiliter inuocato. vt clare materia thematiſ
liqueat octo dubia elicio. Mꝛimuz nun⸗
dicta domina Timboꝛ nubendo contre u

Tatem patris perdiderit facultatem dotis petende.Se-
cundum dubium pꝛeſuppoſito ꝙ non: nunquid illa petitio

ſeu iudicis imploꝛatio que competebat contra pattem com
petat hodie contra fratrem qui ſucceſſit patri ĩ cõmunitatu
Tertio an dicta domina Timboꝛ poſſit petere legiti-

mam in bonis patris ſibi debitam iure nature ⁊ in quibus

bonis intelligendo qð velit deſiſtere a petitione dotis con
ſtituende ex bonis paternis. ¶ Quartum dubium quidð
dotis maternis. ¶ Quintum dubium nunquid poſſit pe-

tere legitimam iure nature vna cũ dote ſibi pꝛomiſſaa fra-

tre ⁊ ſic frater teneatnr de bonis ſuis ratione ſue obligatio
nis dotem pꝛetextatam ſoluere. 4 extum an dicta domi
niniſtrationem de reddi-
tibus cõmunitatus. ex quo pater non petijt adminiſtratio-
nem in vita. ? ipſam opoꝛtuit gentes armigeres ad defen-
ſionem dicti cõitatus agere. ¶ Septimum dubium ſi licẽ

tia non ſufficit ad dotis conſtitutionem ſecundum dignita

tem mulierum pꝛeſuppoſito q frater non teneatur ex ſua
obuigatione.quia minoꝛ nunquid poſſit compelli ad dotan
dam ſecunduʒ dignitatem ipſius domine qua frater ſucceſ
ſit in comitatu. i⸗ Octauum ⁊ vltimum an dictus domi-
nus Yoannes valeat in effectu ſea ſua obligatione iurata

liberare vigoꝛe minoꝛis etatis petendo ſaltem abſolutio-

nem aiuramento. ¶ Mis diſcuſſis lucide patebit. Et vi⸗
debitur quale ius competit ipſe domine Timboꝛe aduer⸗
ſus fratrem. ¶ Aenio ad pꝛimum ? videtur pꝛimo ꝙ non

poſſit petere dotem cum nubendo ſine conſenſu patriſ effi
ciebatur adeo ipſi fratri ingrata. vt abeo exheredari poſſit

C. de inoff. teſt. in auc. = ſi poſt in coꝛpoꝛe vnde ſumitur cũ

appel. cogno.5. aliud quoq;. C. v. ſi vero⸗ Et hoc ius ciui⸗

le videtur in effectu appꝛobatum per ius canonicum vt in
c.honorantur.xxxij.q.ij.vbi dicitur ꝙ non eſt virginalis pu
doꝛis querere maritum.ſed cure pate relinquenduz
eſt maxime cum per hoc conſulatur ipſis mulieribus ſepe
contra pꝛop:ia commoda laboꝛantibus pꝛopꝛie.⁊ ſexus in
firmitatis nec poteſt de patre conqueri qð eam nuptui non
tradiderat.ex quo ſue etatis annum. xxv.non exceſſerat vt
in. d.auẽ.? maxime videtur qð doteʒ petere non poſſit qꝛ
cum pater non teneatur dotare filiam ex pꝛouiſſione iuris *teeſi⸗
ciuitł.vt.l.qui liberos.ff.de ritu.nup.2.l.fi.C.de do.ꝓmiſ.
potuit illud ius lucrum ſeu pꝛouiſionem ab eo inductaʒ cer
tis cx cauſis maxime honeſtis ſubtrahere etiam in acceſſo-
rijs ad matrimoniu oc glo.nõ.in.c.cum ſecunoum
leges de here. l. vj. ¶ Item pater compellitur dotare filiã
an ex iudicis officio vt reperiat cui nubere poſſit. vt in di⸗
ctis iuribus nõ. Gar. in.l. obligamur. ff. de act. 2 obli. ergo

ria ſuper.c.fi.xxxij.q.ij.⁊ ĩ c.de ratoꝛibꝰ.xxxvj.q.j.⁊ ĩ vtro

Pilominus tenetur pater eam dotare per.d.l. ? per aliquaſ

non valens aliter nubere quia ſiinuenit aliquem cui nu-

42

ex quo nupta eſt deficit ſibi remedium dotis petende cum
ceſſet iuris ratio.vt nõ.bar.ponit poſt alios in.d.l.obliga-
mur.ff. de ac.? obl.Ad idem ⁊ ratio iura ad dotem conſti-
tuendam filie compellunt patrem quia nullum remedium
competat filie patre viuente in bonis patris que ratio ceſ-
ſat patre defuncm.cum habeat ſeu habere poſſit inguam

iure noſtro.quia ſine cauſa a patre pꝛiuari non poſſit. l. ſan

ctimus ⁊.l.quoniam in pꝛioꝛibus.C. ð inoff. teſt. de teſti.
c. rapnuntius ? Rainaldus ⁊ ĩ auc.⁊ cum de appel.cogno.
S.aliud quoq; caplm pꝛeall. Sea pꝛedictis non obſtan-

tibus puto ſic dicenduʒ qð aut dicta domina imboꝛ nu

pſit poſt.xxv. annum etatis ſue ⁊ nulla ingratitudine de iu⸗
re ciuili uotari poteſt in auc. pꝛeal.aut ante illam etatem ⁊
pater pꝛo hoc expꝛeſſe nõ exheredauu eam.ſed cauſaʒ ſub
ſtinuit etiam pꝛetereundo eam in teſtamento.⁊ adhucnon

poteſt per heredem filio ingratitudo obici.imo teſtamen-

tum euacuare poteſt ex pꝛeteritione de quo tamen dicen-

dum. vt legitur ⁊ nõ.in.l.oĩoꝰ. C. de inoff.xteſt.⁊ in.d.auc.
vt cum de app.cog..ſi autem hec obſeruata non fuerunt.

¶ Sed dubium iminet . ſi pater eam expxeſſe ob hanc cau
ſam exheredauit ? hoc caſu arbitroꝛ ilam cauſam non eſſe
ſufficientem cum de iure canonico nnſꝛa debent eſſe libe
ra ab omni coactione.⁊ pene.c.cum locum ⁊.c.requiſiuit ð
ſpon · in. c. gemma cum ibi nõ.de ſpon.? in. c.plt.? vlt.⁊ ꝙ
in eis nõ.de ſecun. nup. Ex pꝛouiſione iuris ciuilis neduzʒ
impeditur libertas matrimonij· in expectando conſenſum
paternum qð imo pꝛeſtatur cauſa mulieribus ad foꝛmatio
nem cõmittendam cum non poſſit matrimomialiter coniu

gi ſaltem vſq; rannos ſine ingratitudinis iuditio.Et

per hoc optime faciunt nõ. Jo.an.in. c.ſtatutuʒ de hei · li.

vjj. vbi foꝛmat queſtionem. q unquid valet ſtatutum ꝙ; im

ponitur penam contrahenti matrimonium cum filiofami-
lias ſine conſenſu patris.⁊ poſt multa concludit qð non qꝛ

bera facultas illud contrabendi. ¶ Item quia matrimoniũ
2 eius cauſa.ac ipſius pendentia pertinet ad foꝛum eccle-
ſiaſticum cum ſit ſacramentum maxime in eccleſia.c. dubi
um de biga.c. tuam de oꝛ. cog ⁊.c.latoꝛ.qui fi.ſint.le.ergo
non potuit ius ciuile ſeu ſtatutum larcoꝛum ſuper eo diſpo
nere ar. in.l. fi· ff. de iuriſdic.om.iud.c. vt animarum de cõ
ſti. li. v. ¶ Videmus enim ob hanc cauſam multas ciui-

perhoc ſtatutum intimidatur eSlenaun impeditur li

les leges eſſe coꝛrectas.xxx·q:ij.c.vno ⁊ qð in eis uõ ⁊ per

doc. in. d. c. plt. ⁊ vlt.de ſecun.nup. Et per Jeder.de ſe-
nis ponꝰ.xxxv.vbi dicit cum matrimonium ſit vnum ð
ſeptem ſacramentis debet cumi acceſſoꝛe ⁊ dependentibꝰ
regi.⁊= diſpõi iure diuino ⁊ canonico.⁊ non ciuili.nec tenẽt
leges que requirunt conſenſum patris vel ꝙ rectoꝛ pꝛouin
tie non poſſit contrahere cum pꝛouinciali vel tutoꝛem cum

pupilla ? ſimiles. Ad idẽ glo. nõ. vt. S. quibus verbis.xvj.

q· ij. que dicit non eſſe ſtandum legibus que pꝛohibeat ma

trimonia contrabi inter raptam ? raptoꝛeʒ. Hec pꝛius etiq
lugi.quia cum de iure canonico licite inter tales contraba⸗/

tur matrimonium de rapto.c. cum cauſa ceſſare debet ſter
dictio legal.? oĩs pena appoſita. Et ſi quis recte inſpexe-

rit dicet hoc non eſſe contra legem ciuilem Ham in his

hbuiuſmodi ſpiritualibꝰ z acceſſoꝛijs ĩtelligenda ſunt iura qᷓ

dicunt qð leges non dedignantur ſacros canones imitari ·

c.clerici de iudi.? in auc.vt clerici apð pꝛo epiſcopol.ꝭ.pe.
coll.vj. videtur ergo.ldiſpoſitionem ſuam reuocare ſentẽ
tiam ſi canon dicat contrarium ad hoc qð nõ. glo. in regula

Joan. an. in regula ſine cłpa

poſſeſſoꝛ de regul.iur.li.vj. ? Joa
id plena de hoc eſt glo.oꝛdina

eo.ti.⁊ hoc in mercu. Qu

q; loco volunt ꝙ licet filia nupſerit ſine conſenſu patris ni· / , =

rationes pꝛedictas ſaltem vbi filia non eligit ſibi indtigaum 2
hoc etiam voluerunt ibi archy. ? alij ⁊ bar.in dicta.l.obliga iſn
mur. Limitat tamen hoc quando filia pꝛomiſit dotem .
pfit ſine dote ceſſat legis pꝛouiſio ⁊ tenendo hanc limi⸗
tationem bar. Agdhuc habemus intentum ĩ caſu noſtro
cum donlnns Yo⸗ direr noluit eaʒ recipere ſine dote imo
recipit pꝛomiſſionem ſeu ceſſionem eidem domine in hoc
competentẽ vt ſupꝛa. pꝛemittitur in narratione facti.ergo
in hoc dubito ꝙ dicta domina Tinwoꝛ er contractu ma-
trimonij marime interueniente conſenſu neceſſarium liz

patre reſiſtente non perdiderit ius ſibi competens adlegi
timam poſt moꝛtem patris vt.j.dicam nec dotem a patre
petendã ſeu ab alio ſecundum iuris pꝛomiſſiouem cum nu

mino Joanni.¶ Mon ob. contraria. S. allegata ad iura enĩ
ciuilia ſatis.s.reſponſum eſt.Ad.c.honoꝛamur reſi ponde-
tur qð loquitur de boneſtate ⁊ non ð neceſſitate.vt ibi nõ.
in.c.ſi.ea c.=.q.pꝛo glo.æ doc.in.c.j.de ſpon.in pꝛin. n
iſtis enim ſpiritualibus conſenſus patris de neceſſitate non

pfſeri perſone Fulen⸗ ac moꝛibꝰ digniſſime vʒ dicto do

eſt requirendus in.c.ſi annum de iudi.li.vj.⁊.d.c.ſufficit.

Mec valet ſtatutum per qõ etiam ad tempus impedire-
tur libertas matrimonij in.d.c.penul.⁊= vlti:de ſecun.nup.

Ham ⁊ ibi patet ꝙ non potuit lex impedire matrimoniuʒ

etiam infra annum luctus.licet ſubeſſet cauſa honeſtiſſima
vt ibi nec tenet pena appoſita.vt ibi foꝛtius nec debet te⸗
nere in caſu noſtro vbi impedit apponendo penam ſeu in-

tardando matrimonium per penam ingratitudinis a tem-

poꝛe pubertatis ideſt a.xij.anno vſqʒ ad.xv.vt.d.5S.ſi vero
MHon ob.glo.in./c.cum ſecundũ.quia aut non bene dirit.
Et contrarium tenet glo.decreti in.d. .quibus verbis aut
pꝛocedit ſolum quando tollit ſolum lucrum per.l.delatum
7 ita pꝛopꝛie loquitur ſed in caſu noſtro imponetur pena cũ
dos in muliere cenſeatur patrimoniuʒ vt.l.iij.ff.de mino.
⁊ ſuccedit ſibi loco alimentoꝛum iuxta nõ.in.c.cum habe-
ret de eo qui da.in mat rimonium.¶ INem legitima debe⸗
tur iute nature ſeilicet quantitas ſeu quota ſit determinata
per.l.ciuilem iur nõ.in.c. Rainaldus de teſta.⁊ per Dy.iĩ
regula in dubiuʒ de reg.iur.li.vj.ideo ſi liceret ⁊ patri ex eo

qð filia nupſit ſine Iñia exheredare filiaʒ. ⁊ denegare ſibi do

tem.iam maximam penam imponeret.⁊ ſic timoꝛe huius
pence tolleretur ſaltem ad tempus libertas matrimonij pe-
lie autem appoſitio non valet in hoc vt illa met glo.voluit
ad vltimum contrarium. ¶ Satis poſſet dici ꝙ ſilñia ſibi
debita eſt ſufficiens ad dotem conſtituendam ſibi iuxta di
gnitatem ſuam non poteſt agere contra fratrem quani he-
redem patris ad conſtituendam ſibi dotem.quia ceſſat hoc
caſu.l.ratio compelli enim patriud dotandam filiam vt in
ueniat cui nubere poſſit.iux nõ.per Mar.iĩ.d.l.obligamur
que ratio ceſſat moꝛtuo patre cuʒ competebat ſibi iuſlegi
timam ? poteſt dotem ſibi conſtituere.ceſſat enim remedi
um extraoꝛdinarium ex quo competit ſibi oꝛdinarium.
MWec debet habere ex bonis paternis dotem ⁊ legitimam.
vt in auẽ.ex teſtamento.⁊.l.filie.C. ð colla. Et hoc quo ad
pꝛimum dubium ex cuius excuſſioneremanet declaratum
ſecundum. ¶ Venio ad tertium nunquid dicta domina
Timboꝛ poſſit petere legitimam ⁊ in quibusbonis ⁊c · Et
Reuiter dico ꝙ legitimã petere poterit ſi aliud non obſtat
vt patet ex his que dixi in pꝛimo dubio. ¶ Sed eſt dubiũ

ex quibus bonis debetur cum ipſius genitoꝛ haberet comi

tatuʒ⁊ alia caſtra ⁊ bona mobilia. Hec queſtio ſatis de cidi
tur ern Per Yo an, vallosin-c l et de voto. ( Sciendũ
eſt enim egna. Oucatus. Marchionatus. 72 Lomi
tatus non diuiditur inter filios pꝛemoꝛtui.ſed deferunt᷑ oꝛ
dine geniture pꝛopter bonum publicuʒ qvnus ſit pꝛinceps
Nam multitudo pꝛincipum noxa eſt. Atteſtante phyloſo
pho.⁊ oꝛdine nature.vnus debet eſſe pꝛinceps.vij.q.j.in

apibus nec diuidunt dignitates cum ſint idiuiſibiles. Re-

ſtat ergo ꝙ debeant diferere oꝛdinem genitis excluſis alijs

filijs. vt pꝛobatur in. c. licet ? hoc appꝛobatur conſuetudi-
ne? iure diuino ? humano.⁊ ibi plene no.per Oldra.con.

xcvij.Ad idem ꝙ habetur in libꝛo feudoꝛum ð feu.nõ alie.

in. c. imperialem. 5.pꝛeterea vbi dicit ꝙ pꝛedicte dignita⸗
tes non debent diuidi de comitatibus ergonon debet do⸗

tari dicta domina Timboꝛ vel habere legitimã.ſed debet
re linquere pꝛimo genito locoſue legitime. Nam defertur
regnum loco ſiue comitatus iure hereditario vt ple diſpu
tatur. Et concludit Oldra. in pꝛedicto con. de reliquis ve

t

ſuam vna cum alia ſoꝛoꝛe.⁊ hec legitima erit ſecune ʒ ius

ro bonis mobilibus ⁊ immobilibus habere debent legitimꝗ

diſtinguenðᷣ. vttum fecerit teſtamentum vel ne.in anc. no

uiſſima. C. de in off. teſt. .l. quoniaz in pꝛioꝛibuſ 2.l. cimꝰ
eo.ti. Nec eſt fienda diſtinctio in iſtis bonis inter fliosma

ſculos 7 feminas.vt.l.maximum vitium. C. de lib. pꝛete.iĩ
auc. de here. ab inteſt. ¶ Ex his infertur ad quartum du-

bium.quid ð dotibus maternis rndẽeduʒ eſt de dotibus ma

ternis debent enim de iure cõmuni omnes tres filij qualit

ſuccedere cõmuni matri nec dictus Mer- Joannes debet
eſſe potioꝛ quia vt dixi ſublata eſt hodie in hoc dia ſexus?
equaliter omnes ſuccedunt in pꝛedictis iuribus.vt in auẽ.
in ſucceſtonie.C.ad tertul. Ad quintum dubium nunꝗd
dicta domina imboꝛ poſſit petere iure nature debitam
7 dotem ſibi a fratre liberaliter pꝛomiſſam nõ inſtando mul⸗
tum in allegationibus.Credo ꝙſic moveoꝛ per tex.nõ.in
l.vna.S.accidit cum ſe.C.de re.vx.ac.vbi dicitur ꝙ ſi extra
neus pꝛomittit vel tradidit dotem pꝛo muliere videtur ea
ſibi donare de ſuo patrimonio.At dicitur extraneus qua-
tum ad hoc quilibet qui non habeat dotandam in poteſta“
tem vt ibi ſingulariter habetur ꝙ pꝛocederet etiam ſi ſit ali
as debitoꝛ mulieris dũmodo mulier negotia eius non gerit
vt nõ. dicit War. poſt glo. in. l.fi. C. de do. pꝛomiſſ. Aum
igitur dictus dominus Jo. Gernardus frater dicte domi
ne Limboꝛ ſoꝛoꝛius ſue tempoꝛe pꝛomiſſe dotis negocia
non gereret nec dicta domina Limboꝛ in eius pœeſtatem

vigdetur dotem pꝛomiſiſſe ð ſuo patrimonio futuro animo

donandi.⁊ maxime in eo fienda eſt hec interpꝛetatio qui ᷣ

bebat ſolus ſuccedere in comitatibus paternis ſoꝛoꝛiłłxcul

ſis facit ꝙ in ſimilinõ.in.l.cnm quid.ff.ſi cer.pe.? quia pꝛo
pꝛium nobilium ⁊ comitum eſt donare vt nõ.in.c.ij.de ſu
ple.ne pꝛelati.li.vj.⁊ in.c.j.de dona. mꝗxime ſuis neceſſa-
rijs ⁊ conſanguineis.lxxxvj.di.non ſatis.c.⁊ ſi queſtiones.
de ſymo. poteſt igitur petere doteʒ a fratre tanqᷓ; ſibi dona
tam ? legitimaʒ in bonis paternis ⁊ maternis iure pꝛopꝛio.
Nec ob ſi dicatur dictum dominum anardum ſoan
nem pꝛomiſiſſe dotem cum fuerit adeptus ad here itatez
paternam.⁊ ſic effectus pꝛomiſſionis fuit deſtinatus ad tẽ
pus quo geſturus erat negocia ſoꝛoꝛis igitur pꝛoinde debet
eſſe ac ſi tunc pꝛomiſiſſet vt.j.qð ſponſe.⸗ ꝙ ibi nõ. C. de
dona. ante nupti.⁊.c.de vxoꝛi.de ſepul. VBico enim qo ne⸗
ceſſario infertur ꝙ poſt moꝛtem patris debent gerere ad-
miniſtrare bona ſpectantia ad dictam ſuam ſoꝛoꝛem. cum
non poſſit frater in vita ſoꝛoꝛe capere omnia bona cõia pa⸗
tris.⁊ ſic non pꝛobat hoc eſſe qð ad hoc contingit ab eſſe.l.
neq; natales.C.de pꝛoba.⁊ in.c.ij.de tranſia.pꝛela.nõ igi
tur videtur ſenſiſſe cum haberet poſſeſſionem comita tus
quia tempoꝛe pꝛomiſſionis nil habebat cum eſſet filiu
milias. ?2 ſi diceretur non poterat iſte ſe obligare umniſer S
minoꝛ ⁊ filiuſfamilias vel ſaltem poteſt petere reſtitutionẽ .
in integrum reſponde pꝛo vt.j.dicam in vltimo dubio.
Sed huic concluſioni obſtare videtur.l.filiuſfamilias.ff
ad mace. vbi dicitur ꝙ ſi filiuſfamilias recipit pecuniaʒ mu
tuam pꝛo ſoꝛoꝛe maritanda agitur contra patrem actione ðᷣ
in rem verſo.quia patri queritur actio dotis ſoluto matri-
monio.⁊ ſic vult qð non videatur filius ðdiſſe de ſuo. Sʒ
reſpondeo illa.l.loquitur quando filius dedit dotem agẽ
do negocium patris.Sed hic illa ratio ceſſat cum pꝛomiſe
rit dare dotem poſt moꝛtem patris.⁊ ſic videtur pꝛomiſiſ⸗
ſe poſt moꝛtem patris quia ad idem tempus conferebatur
effectus obligationis.vt.d.l.quod ſponſe. ¶ Capio nunc
ſextum dubium nunquid dicta domina Zimboꝛ teneatur
reddere rationem adminiſtrationis ⁊c. Et videtur pꝛimo
ꝙ ſic quia quilibet adminiſtratoꝛ nego.geſto.tenetur red-

dere rationem nmerloni ſue.vt in.l.j.S.offit io.⁊

ibinõ.ff. de tute.? ra. diſtra.¶ In contrarium facit quia fi

lia eſt quaſi domina viuente patre.S.ſui. Onnti oe hz.qutaia-

differet. ⁊ ĩ. l. ſuis.ff. de libe.⁊ poſt.non igitur debet tener
ad rationem reddendam ſicut extraneus adminiſtrato? ar.
in.l.ij.ff.re.amo.qð dicemus. ¶ Ego quið conſidero in h
dubio tres caſus. Pꝛimus cum certum ſit aliquid ex red-

ditibus comitatus apud eam fuiſſe tempoꝛe moꝛtis patris

⁊ pꝛofecto illud veniet in diuiſione patris illud veniet in di
uiſione hereditatis diuidende. ex quo non pꝛobando ſibi re
lictum fuiſſe a patre. Nec ſufficit ꝙ patre nihil dixerit in
vita quia exquo pꝛouenit ex ſbã paterna venjit ad diuiſio-

nem niſi pꝛobetur relictum hoc probatur in.ſ.filie licet in ſa

cris. C. de colla.⁊.l.cum opoꝛtet poſt pꝛin.? maxime iun-
cta glo. C. de bo. que lib.l.certum. C. faml.herciſ. Et opti

me pꝛobatur perlocum a ſpᷣali in.d.l.cuʒ opoꝛtet.. ſin au

tem res vbi in bonis aduenticijs quoꝛum vſufructus acg⸗

ritur patri.vt ſi pater noluerit poſſidere ſed noluit penes
filium cuius eſt pꝛopꝛietas eſſe ? nihil dixerit in vitanon
poſſunt heredes patris queſtionem de illarum rerum vſu

fructu filio facere cuʒ pater exilla diuturna pacientia videt᷑
vſufructum

„8

te⸗
et

tur
mo
ec⸗

7
Sian
ee
N.
inb

nndi
bire⸗
ttin
ſſo⸗
nſe
un⸗
pti
au
g⸗
ges
on
ſu
det
m

dicta.l.filie licet in ſacris iuncta glo.vlti.

pebent alii filij mendicare. ſed eſt eis per pꝛimogenituz tẽꝗ

ra. diſtra. poſt pꝛin.ſi ergo teneatur alere ergo ⁊ feminã do-
nun par ſi i

nus abilla obligatione dotis ſoluende liberare petendo ſal-

vſufructum fino donaſſe vt ibi ergo in alijs bonis non adve
ticijs ſed paternis ſecus eſt ad hoc ꝙ ibi nõ.glo.poſt pꝛin -
in dictis iuribus ſuperius allegatis. ¶ Secundus caſus eſt
quando pꝛobatur aliquid perueniſſe ad dictam timboꝛem.
ſed conſtat illud conſumptum viuente patre.⁊ tunc non te
netur deducere in diuiſione quia us anu pꝛo B

Tertius caſus

quando pꝛobatur certum quid ad eam pe eniſſe viuente

patre nũquid pꝛeſumatur affuiſſe tempoꝛe moꝛtis patris.

vt ſic computet ſibi in legitimam.⁊ poteſt ſatis dubitari ſa
tis enim puto ꝙ ſi allegat conſumptionem teneatur obſtẽ
dere in quam cauſam conſumpſit ar. optimum m. d.l.cum
opoꝛtet.v.ſed ĩ hac ſpetie vbi ſpetiale ſtatuitur in patre qui
adminiſtrat bona aduentitia filij quoꝛum vſufructus ſibi q̃⸗
ritur vt non teneatur reddere rationem.ſecus ergo in filio
qui non facit ſuum vſufructum reddere adminiſtrationem
in bonis paternis. Si ergo ſpetiale eſt ibi in pꝛe pꝛopter li-

beram adminiſtrationem quam habet in bonis aduenticijs

ſecus ergo in fiio reſpectu bonoꝛum paternoꝛum. Ad idẽ
dictus..ſi autem res.arguendo etiam per locuʒa ſpᷣali.vt
ỹ.facit.l.tres fratres.ff.de pactis ⁊.l.ſi ſoꝛoꝛ.C.de coll.pu
to tamen ꝙ non eſt ab ea exigenda.iſa ſtricta ratio ſicut ab
extraneo ratione conſanguinitatis ſed ſatis ꝙ generaliter
oſtendit quantum potuit veriſimiliter expendere in ſtiven
darijs. ¶ Itemi pꝛo curia ſua ⁊ ſimilibus nec tenetur oſten
dere ſpecifice quantum expendebat in die in canibus vl ſi
milibus ratione pꝛedicta. Hec opoꝛtet pꝛoducere teſtes ſʒ
ſufficit ꝙ veriſimiliter ſumptus fecit.vt in ſimili ns. Jun:
in.c.cum plantare de pꝛiui· Septimum dubium fuit ſi
legitima non ſufficit ad dotandam dictam dominaʒ Tim
boꝛẽ ſecundum dignitatem ſuam nunquid teneatur dictus
dominus Bernardus Yoannes ad dotantam eam qꝛ fra-
ter.⁊ quia ſucceſſit in comitatu.pꝛeſumptio quia ipſe obli
gatione ſua non tenentur. In hoc dubio bꝛeuiter cõcludo
ad partem affirmatiuaʒ.ſ.ꝙ teneatur dupli vinculo.pꝛimo
ꝙ beres patris capit enim comitatus iure hereditario vt
S.dixi.quẽadmodum ergo ipſe pater ad hoc tenebatur. vt

diri in pꝛimo dubio ⁊ ipſius heres ad hoc.l.poſtulante ⁊ qðᷣ

nõ.ff.ad trebel.⁊.l.quedam perſone.S.nec intereſt de edẽ.
⁊.l.veteres iuẽ.C· de contrahen.⁊ cõmittenð.ſtip.Ad ideʒ
ꝙnõ. Joan. an. ⁊ hoſti.in.c.licet de voto vbi dicit ꝙ licet
pꝛimo genitus ſolus ſuccedat in comitatu.non tanien per H̊

tum tribuendum vnde viuere poſſint ar.in.l.j.ff. de tute.⁊=

.

₰

non. omni.C.de admi.tu.⁊ n.in.lʒ.ſi quisliberis tenetur g&
dictus Wernardus JYoannes dotare dictam donunã F
boꝛeʒ tanqᷓ heres patris ſi non ſufficit ſua legitima eſſe ſiñ
habet aliunde bona:.¶ Secundo capite tenetur tanꝙᷓ fia-
ter ⁊ hoc in quantum dicta domina Timboꝛ non habebat
vnde ſe dotet.vt legitur ⁊ nõ.in.l.cum plures.ff.de admi.
tut.⁊ per glo.⁊?⁊ Cy.in dicta.l.non omni.vtilius eſt ergo di-

cte domine Timboꝛe in quantum ſua legitima non ſuffi-
(it. ? in calu ꝙ dictus dominus WBernardus Joan. non ſit
ydoneus vt tanq contra heredẽ patris qᷓ; tanꝙᷓ contra fra-

trem ratione pꝛedicta agat.¶ AYltimum dubium fuit vtrũ
dictus dominus Bernardus Joannes valeat ſe aliquate-

tem abſolutionem a iuramento.Et certe iſte articulus poſ
ſet multum dubitari pꝛopter ea que habentur vtnõ. in.c.
cum contingat de iure iuran.⁊ in auẽ.ſacramenta puberuʒ
C.ſi aduer.ven.⁊ in.lʒ.ſi quis pꝛo eo.ff.de fideiuſſ.⁊ pleniſ
ſime dixi in quadam mea diſputatione que incipit Stante
ſtatuto 1 Ben hic tranſibo leuiter attingendo ſolum deci
ſiue hunc articulum.Et pꝛimo dico dictum dominuʒ ber.
o.obligatam ex illa ſua pꝛomiſſione. Mꝛimo per.l. filiuſ
anuilias· ff.de acti.? obli.⁊ ad macedo.:.ſi filiuſſamilias. .j
vbi patet filiuſſamilias obligari regulariter ex contractu vĩ
quaſi ex quo nõ recipit pecuniam mutuo ⁊ maxime hoc ca-
ſu vbi effectus contractus relatus exiſtit ad tempus quo fu

de ſepul. Meg obſtitit minoꝛitas quia iurgmentu .
tauit eum maioꝛem.vt.d.auc.ſacranm puberum ⁊.c.j.ᷣ de v D aas
lroner pler poteſt petere reſtitutionem integrum ra-

tione mnioꝛis etatis quia non cenſetur ex qno interuenit iu

. . „„ e „ 22. „
ramentum. vt in. d.auc.ſacram.cum ibi nõ.tamen quia ad

uerſus iuramentum pꝛopꝛium non competit reſtitutiolicʒ

ex cauſa quandoqʒ fiat abſolutio.vt notabiliter dicit In.in

c.ij.de iu.iur. Sed aduerſus iuramentuʒ alterius bene da
tur minoꝛi reſtitutio in integrum. vt.l.nam ⁊ poſtea.ff. de
ma. Munquid autem debeat petendo abſolui ab illo iura-
mento poſſent multa allegari pꝛo ⁊ contra. Sed in hoc ca

ſu credo eum non audiendum cum hoc iuramentum nullaʒ

contineat turpitudinem ex parte iuramentis vel ex parte
recipientis. Non enim eſt turpe vt qui ſucceſſurus erat in
duobus comitatibus pꝛomitteret dotem.xviij.mill.ſloꝛ.
aragonenſiuʒ pꝛo ſoꝛoꝛe ſua. Mec recipit ſoꝛoꝛ turpiter obli
gationem cum excludatur a ſnccelſeneil mn dignitatuʒz
vt. S. dixi. Et quia pꝛopꝛium eſt nodiſiſſimuʒ donare maxi

me ſuis ⁊ domeſticis.vt in iuribus pꝛealegatis.Ergo h̊ iu-

ramentum neceſſarium eſt ſeruandum per eum? papanõ
poſſet abſoluerc a iuramento licite pꝛeſtito cauſa nõ exiſtẽ

te cum iuramentum ſit de iure diuino vt nõ. Inno.i.c. cũ

inter de reiur.⁊ glo.⁊ docto.in.c.auẽc.xv.q.vj.ſacit glo. in
c. non eſt de voto.⁊ tex in.c.⁊ ſi chꝛiſtus de iu.iuran. Mec
eſt hic aliqua deceptio.marĩe re ipſa velex pꝛopoſito. Ita

concludit dolum etiam pꝛeſumptum ar.l.omnes.. luti

us.ff. de his que infrau.⁊.l.creditoꝛ..lucius.ff.man.⁊.l.q
teſtamentum de pꝛoba.æ.l.ſi quis cum aliter.ff.de.v.obli.
quo caſu ratione minoꝛis etatis ⁊ enoꝛmis leſionis poſſet
foꝛte peti abſolutio a iuramento vt nõ. per aliquos in.d.c.
cum contingat.⁊ in.c.ij.de pac.li.vj.⁊ facit.c.j.de iure iur.
Bico tamen ꝗꝙ bicnon eſt talis deceptio.Gedò nula ſi cõ

fſiderentur qualitas pꝛomittentis ⁊ illius cui facta fuit pꝛo-

miſſio ⁊ tempus pꝛomiſſonis ⁊ coniunctio ſtrictiſſima ĩter
eoſ que conſideranda ſunt in qualibet donatione · vt in.c.⁊
ſi qualibet donatione in.c.⁊ ſi queſtiones de ſymo.c.ma
gne de voto.facit.l.ſi ſeruus cõmunis.ff.de dona.inter vi.
⁊ vxo.⁊ ꝙ nõ.in.d.l.cum quid.ff.ſi cer.pe.¶ Nunquid autẽ
huic petuioni dotis hãt obſtare illa exceptio vt pꝛiꝰ reddat

rationem de adminiſtratione bonoꝛum paternoꝛum.credo

ꝙ non cum hoc caſu non agitur iuditio fratrum hẽ quo cãu

phaberet locum.ũi.filie licet in ſacramentis.C.de colla.ſed ex

pꝛopꝛia pꝛomiſſione ipſius domini bernardi Joannis.⁊ de
non liquido ad liquidum non fit compenſatio.l.fi · C. de cõ
pen.cum ibi nõ.maxime cum hec queſtio de adminiſtratio
ne non poſſet tamen infra tempus expediri quo dicta pꝛo-
miſſio erat mandanda executioni iu nõ.per bar.in.l.aufer
tur.S.qui compenſatione.ff.de iur.fiſ ler obſtat ꝙ obli⸗
gatio fuit reddata ĩ ſcriptura pꝛiuata ſatis enim eſt ꝙ poſ-

ſit facti fides ꝙ fuerit dicti domini bernar. Jo. iu materiaʒ

l.comperationes. C. ðᷣ fide inſtru.?.l.ſcripturas.C. qui po.
in pi.maxime cum hic ſit ſigillum ipſius vt per Inno.in.c
ij. de fide inſtru. caſus in rertio loco de pꝛoba.⁊ maxime in

caſu noſtro vbi agitur de re fauorabili. ar. l.j.5. accedit. C.
de re. vx. ac. cum ibi nõ.Ex omnibus ergo pꝛedictis con
cludo dictam dominam Timboꝛem poſſe petere tertiam

partem in bonis paternis.vel tertiam partem habita diffi⸗

nitione pꝛedicta ſige valeat teſtamentuʒ conditum per pa-
w in caſu quo dictus frater ſuus non ſeperiatur obligatus

tem dotem ſibi pꝛomiſſam a fꝛe. Item

nomine pꝛopꝛio ⁊ legitima ſibi competens in bonis pater

nis ad eam non ſufficeret ad eam dotandam ſecundum cõ
Aditionem perſone ſue poteſt agere contra fratreʒ tanqᷓ cõ

tra heredem patris ad dotem complendam ſicut tenebat᷑
ipſe pater.poteſt etiam compelli tanꝙᷓ frater.vbi omnia re

Alſus eſt. Quedam mulier ſemen habens maſ
culum ⁊ feminam ex viro pꝛemoꝛtuo nupſerit
ſecũdo viro ex quo ſuſcepit duas filias feminas
⁊ ſecundo viro ſuperſtite diem ſuum clauſit ex-

mecdia ſibi deficerent· vt plene patet ex pꝛedictis Laus ðo

Micolaus abbas.

teurnum pꝛius condito teſtamento in quo in omnibus boniſ
ſuis tam in pꝛele gando quam inſtituendo omnes filios tã

pꝛimi quam ſecundi matrimonij equales fecit pꝛeterẽᷓ in
quarta parte bonoꝛum ſuoꝛum nam inter viuos per pꝛius
cõtulerat filiabus ſecundi matrimonij poſt moꝛtẽ dicte do
mine omnes filie ⁊ filius maſculus in miſcueruut ſe pariter

cum bona concoꝛdia hereditati exigẽdo mults debiin here
bz

₰ℳ2

ditaria ? vendendo aliqua bona recipiendo quiſqʒ poꝛtio
nem pꝛo rata inſtitutionis ⁊ pꝛelati. Munc filius pꝛimi ma
trimonij vult excludere aſucceſſionem ſoꝛoꝛem ſuam pꝛe⸗
legatam ⁊ conſanguineam vigoꝛe ſtatutoꝛum. We quibꝰ
oꝛiturpugna iuns. t pꝛimo videtur dumtaxat filium de
bere ſnccedere in totum dicte matri.excluſa ſoꝛoꝛe.ꝙ vide·
tur pꝛobariiunctis duobus ſtatutis illo vʒ ſub Nica qmu⸗
lieres habentes ⁊c.quod incipit. Si qua mulier dotata pa
truo.qualis fuit dicta ſoꝛoꝛ contra quam agitur non poteſt
ſuccedere matri ab inteſtato quãms ſuper ſit fillius maſcn-
lus ex ea.ſed hec mater defuncta videtur ĩ effectu deceſſiſ
ſe ab inteſtato reſpectu trium partium bonoꝛum ſuoꝛuʒ vt
colligitur ex ſecundo ſtatuto ſuperiuſ all.vbi dicitur ꝙ niu
lier habens filios vel filias non poſſit relinquere vel dona
re vltra quartam partem bonoꝛum ſuoꝛum.ſed de qnarta
patte poſſit diſponere in pꝛeiudicium filij maſculi. ꝛo
hoc facit rubꝛum illius ſtatuti ⁊ licitum eſt a rubꝛo arguere
ex quo a parte non contra dicit nigro.vt nõ plene per JSo.
an.in addi.ſpe.in ti.de diſpu.⁊ alle.iĩ fi.⁊per glo.de pe.di.
pꝛima.S.hec autem verba.⁊.C.etiam ob tero.pe.pi.ð p.
ſuper Nica.⁊=.C.ne fideiuſ.doc.den.⁊ vna.C.de pꝛofe qui .
in vr.conſtan.li.xij.cum multis ſi. Item ratio ſtatuti e
dentis filias dotatasa ſucceſſione fuit vt conſeruaret ur E
gnitas agnationis.ad h.l.j.S.ſed ſi ſeruus.ff.de ven.inſpi.
⁊ per ar.in.l.ij. C. que ſunt lon.conſue. Sed certe hec
eadem ratio non videtur fuiſſe in ſecundo ſtatuto vt mulr
non poſſit diſponere vltra quartã partem ? q relique tres
partes diuidantur inter filios pꝛo rata ergo ſatis eſt qund
mulier diſpoſuerit inter viuos de quarte parte.de tribus
ergo partibus non potuit diſponere aliquid vt in Nica ſta-
tuti ⁊ per conſequens videtur deceſſiſſe in illis ab inteſtato
ar. in. l.j.ff.de here.inſti. ¶Sed his non obſtantibus que
ſi bene ponderentur non obſtant.contrarium puto de iure
verius. A pꝛimo hec ſoꝛoꝛ habet intentionem fundatam
pꝛo ſe exteſtamento cum fundamento iuris communis in
auẽ.vt cum de ap.cogno.s.aliud quoq; capituluʒ.2.C.ad
oꝛfi.ſi qua illuſtris./ Videamus ergo nunc an ſtatuta pꝛe
dicta eam excludere velint. Et pꝛo parte negatiua. Rrĩo

induco omnia ſtatuta fere que loquuntur ſuper hereditte
decedente abinteſtato ⁊ reſeruant diſpoſitionem volunta
ri patris vel matriſ ergo ipſa mulier diſponente poterunt
filie ſuccedere cum maſcuſis ar.in.l.cum pꝛetoꝛ. ff.de indi.
xxv.di.qualis de pꝛeſũp:nonne.⁊.l.comodiſſime.ff.de lib.
7 poſtu.⁊ maxime quia iura antiqua non debent coꝛꝛigi. in
quantum reperitur poſſe. C. de ap.l.pꝛecipimus. nec per
ſubauditiones debet induci.l.coꝛretio.vt nõ.glo.iĩ.c.cnpis
tes. S.ceteruʒ de elec.li.vj.vnde ſtatuta ne coꝛꝛigenturius
cõmune debemt ſtrictillime intelligi ? reſtringi q;tum fieri
poteſt de in iur. in noſtra.ᷣ facit.c.j· ?.ij. de fi.pꝛeſ.li.vj.nec
E ſimilitudinẽ rationis debent extendi.l.quod vero contra
rationem.ff.de legi.per War.in auẽ.quasactiones.C. de
ſa.ſan.eccle.Nec obſtat illud ſtatutum ſuperius allegatum
ꝙ videtur tollere mulieri diſponendi facultatem de tribuſ/
partibus quia ſi bene ponderat᷑ non obſtat. Sicit enimq
mulier habens filios vel filias ⁊c.⁊ ſic non tantum filis ma
ſculis voluit pꝛouidere ſed etiaʒ feminis. Item non tol
lit ſimpliciter poteſtatem diſponendi de tribus partibus ſſʒ
cuʒ limitatione ſi de ſua diſpoſitione filij pꝛiuarent᷑. Itaq
tunc non poteſt diſponere niſi ſua parte quando filiſ.pꝛiuꝰ
rentur a ſucceſſione ita quod ad eos ille tres partes non ve
nirent.ſtatutum ergo valuit pꝛohibere dumtaxat in offitio
facti ſeu in diſcretam voluntatem ſeu diſpoſitionem mak·
nam non autem volnit tollere iuſtam ⁊ legibus conſenta-
neam diſpoſitionem quando diſponit equaliter inter libe
ros. Hon obſtat ſi datur ſtatutum facere mentionem de
malculis tantum. dum dixit ita ꝙ filij pꝛiuarentur ⁊c.qꝛ in
illlis verbis femine compꝛehenduntur tum quia maſculi-
num compꝛehendit femininum in hac concluſione fauoꝛa
bili plene iuxta nõ.in.l.j.ff.de ver.ſig.⁊ per archi.in.c.ſi ꝗſ
ſuadente.xvij.q.iiij.? per Cy. in.l.quicunq;.C. de ſer.ſu.
tum quia ex quo in pꝛincipio fecit mentionem de filiabus
verbum ſilij compꝛehendit etiam filiam ar.opfime in.lv qg
filiabus.ff. de deł.pꝛimo. Mon obſtat ꝙ rubrum ſimplici-
ter dicit qd mulieres habentes filios non relinquaut vltra
m verbis diſponens loquatur ge⸗

neralibus ? magis ſpeciſice etiam aſſignando cauſam dz

48

rubꝛum ſuppleri? intelligiſecundum nigrum vtẽ glo.nõ.
in.l.j. C. etiam ob.ciro.de ſuꝑ.⁊ ibi nõ.⁊ notatur in auc.ad
hec.C.de vſu. in glo.⁊ doc· in pꝛohemio decreta. Et huic
intellectui fauent quinq; conſide rationes pꝛimo enim per
hunc intellectum fauetur teſtamentum cui valde fauendũ
eſt vt in.c. cum dilecti.de dona.⁊.l.j.E.de ſa.ſan.eccle.⁊ ð
re iudi.c.fi:vbi tex.optimus. Secundo minus receditura⸗
iure cõmuni ⁊ ſemper in ti.debemus reſtringere verba ſta
tuti vt minus ledant iuſ cmune quam poſſunt.maxie vbi
etiam verſatur pꝛeiudicium vt eſt tex.nõ.ſ.c.cum dilectus
de conſue.⁊ dicto.c.ĩ noſtra.⁊ facit.d.l.qð vero.ff.de legi.
Tertio non fit tanta differentia inter maſculum ⁊ feminãꝗ
⁊ ſic minus cõmittimus contra maximum vitium.C. ð lib.
pꝛete.Quarto filie non in tantuʒ excluduntur a bonis ma
ternis ⁊ ſic ex parte earum eſt fauoꝛ.ex parte filij eſt odium
cuʒ ipſe filie tractarent de non perdendo iſto iure quaſi na-
turali.⁊ filius tractat de iure querendo ⁊ nõ eſt par eadẽq;
ratio lucra capere ⁊ queſita perdere.l.ſi ſponſus..ſi mari-
tus.ff.de dona.inter vi.?⁊ vx.Quinto ⁊ vltimo quia in du
bijs ſemper debemus ſequi equitatem.l.placuit.C.ð iud.
de tranſac. c· fi. ⁊. ff.de eo qui cer.lo.qð ſi epheſi.in fi. vo⸗/
luit ergo ſtatutuʒ pꝛouidere filijs ab inteſtato ſecus ergo qñ
ipſa mater vult diſponere de bonis ſuis equaliter inter om
nes filios ⁊c.vt patet ex pꝛedictis non obſtante qdð.s.dixi ö
conſeruando iure agnationis ⁊c.quia in veritate non ẽ ea-⸗
dem ratio quando decedit ab inteſtato quando vul con-
dere teſtamentum quia fieret maximum pꝛeiudiciumniu
lieri in auferendo ſibi poteſtatem teſtandi vt.l.j. C. de ſa.
ſan.eccle¶ Item obſtant rationes ſuperius allegatas. Et

hec ſufficiant.
Con.xiiij.

Mdiuidue trinitatis. Momine amen. In caſu
Alſa ſeu queſtione vertente inter Andream anto
nij Aretini ex vna parte. Et Laʒarum thoma
ſij Confameñ.ex alia parte ſuper petitione re-
uctionis cuiuſdaʒ audi inter eos lati ad arbitrium boni vi
ri./ Viſis omnibus coꝛam me pꝛoductis hunc articulum
concludendo bꝛeuiter illud dumtaxat qð queſitum extitit.
an wne a grapatno ertlirpaſſ it habere per iudi
cem recurſum in eo qð ipſi Qaʒaro excipienti locum reklan
ctioni ad arbitrium boni viri non fuiſſe ? dictum iudicem
audire potuiſſe per dictum Andream multis cauſis ?⁊ ma
Yime municipalis obſtante dictus iudex pꝛefirxit terminum
dictis partibus ad iuſtificandum pꝛedictum⁊ ſic pꝛonũcia
uit ad vlterioꝛa merita cauſe pꝛocedendum.ſaluis tamen
reſeruatis vtenq; partis omnibus ⁊ ſingulis ſuis ⁊ cuilibet
earum exceptionibus ⁊ opoſitionibus que quolibet veniit
reſeruande ⁊ reſeruari ðbent? poſſunt ipſis partibus ⁊ cii
libet earum pꝛo vt latius colligitur ex dictis actis que habe
ant hic pꝛo expꝛeſſis quatenus contingant hunc articuluzʒ.
Et videtur pꝛimo ꝙ nullum grauamen exilla ſola interio
cutoꝛia ſeu pꝛefixione termini eidem Laʒaro iniunctũ fue
rit qð pꝛobatur ſic ſuper qualibet exceptione incidenti.oʒ
iudicem pꝛonunciare tacite.ſ.pꝛocedend ad actum vlte-
rioꝛem oxceptione contrarium vel expꝛeſſe per ſuam inter
locutoꝛiam iuxta e leguntur ⁊ nõ.in.c.j.de oꝛ.cog.?.
i. Erde oꝛ.iud. ¶Mec refert vtrum iudex expꝛeſſe ſuper
ea pꝛonunciet an tacito tranſeundo ad vlterioꝛa.vt pꝛoba⸗
tur in.c.ex parte.ni.de ap.⁊ ibi per doc.? Jo.an.in.c.dile·
cti eo.ti.?· Har.in.l.a pꝛocedente.C.de dila.⁊ ideo opus
eſt appellare ſi pars ſentit ſe grauatam ex pꝛeteritione vel
actus tranſit in rem iudicatam vt plene no.in locis pꝛeall.
Sec in caſu noſtro iudex ſtatuendo terminuʒ ſuper me
ritis cauſe videtur exceptioneʒ aduerſe parti repuliſſe. Et
ſie ſuper eam interlocutum fuiſſe. ergo ſatiſfactum eſt iue
nec poteſt dicere grauare ex eo ſolo qð exceptionem reu-·
lit eum iudici ſit attributa poteſtas repellendi vel admitt
di exceptionem que ſibi videtur.nec ex eo ſolo grauat q er
ceptionem pꝛobabilem repulit.quia potuit mouere exiuſn
cauſa.Ad eam non admittendam expꝛeſſe nõ. Inno.in.
poſt electionem de conceſſ.pꝛeben.pꝛope ſinem.? Jonn.

An. in.c.ſuper eo.el pꝛiꝰ.de ap.hoc pꝛobatur in.e.interpo⸗

ſita eo.ti.vbi patetqð appellatio interpoſitaa reiectione 4⁴%½
babilis exceptiõis non iuſtiſicatur eo ſolo pꝛobato.qd exce⸗·
ptio legitima fuit appoſita.? non admiſſa. Bed opoꝛtet
fVVtproberrr

vt pꝛobetur veritas ipſius exceptionis ⁊ ibi dicitur expꝛeſ-c ααι nes grauauit tamen in o q voluit facere tranſiti adme

in pꝛopoſito niſi pꝛobetur veritaſ.i.qreducioni ad arbitriſ
boni viri locusnon erat non eſt pꝛobatum grauamen ex i
la ſola pꝛonuntiacione. Secundo clarius videtur pꝛoba
ri ſic.iudex iſte reſeruauit partibus ⁊ cuilibet eoꝛum excep/
tiones pꝛopoſitas igitur nulli pꝛeiudicauit cum remaneat
cuilibet ius ſuum ſaluum ⁊ ꝙ hoc potuerit facere eſt tex·in
c.ad diſponendum de eoe;, pu.facit.c.cumana de elec

ſe ꝙ non conningit ex alio niſi ex ratione pꝛedicta ita i

cum ibi notatis igitur ⁊c. Sed his non obſtantibus que
vere non obſtant contrarium puto. Et pꝛimo inducotex.
in.c.romana.S.ſi vero cuʒ duobus.s.pꝛecedentibus ð ap.

li. vj. vbi dicitur ꝙ ſi contra appellantem excipitur q in ca · n

ſibus a iure non conceſſis appellauit.debet iudex ante onn
nia de hoc cognoſcere vt ſi appellatione per oppoſitioneʒ
ſit ad eum deuoluta iuriſdictio.Ad idem ꝙ habetur in.S.pᷣ
ccdentbus. Sedin caſu denegabatur iuriſdictio fiebatur.
Sed exceptio.ſ.ꝙ recurſus fuerat factus ad iudicem in ca-
ſu vetito a ſtatuto ciuitatis. Et ſic denegabatur iuriſdictio
ergo pꝛius fuit de hoc cognoſcendum ꝙ; faceret tranſitus

ad merita cauſe.hec enim petitio reductionis eſt appellattö. Prn. Y

nis ſpecies vt.l.non diſtinguemus..cũ quideʒ.ff.de arbi.
nõ.in.l.ſi ſocietatem.S.arbitroꝛium.ff.pꝛo ſo.⁊ in:.c.quinta
uallis de iur.iuran.¶ Secundo pꝛobatur ſic vbicunq; ne-
gatur iuriſdictio per obiectum exceptionis declinatoꝛie de
bet iuder ante omnia ſuper ea pꝛonũciare tacite vel expꝛei
ſe.vt nõ.per Joau.an.⁊ alios in.c.j.de oꝛ.cog. Nec debet
ante fieri tranſituſ ad merita cauſe etiam reſeruatis excep⸗
tionibus pꝛoba.in.c.ſi clericus laycum de fo.compe.ſfacit.l
fi. C.de excep.nõ.in.c.inter monaſterium de re iudi.⁊ ꝑer
Mar.in.l.quidam conſulebant.ff.eo.ti.⁊ pꝛobatur ĩ.l.ſi ꝗs
ex aliena.ff. ð iudi. ? in.lij.ſi quis in ius vo.⁊ vtrobiq; n
2 per na. inci uper litteris de Np.⁊ glo.in.c.j.deoſ
dele.li.vj.⁊ in.c.romana de penis eo.li.Sed ĩ caſu noſt
opponebatur taliſ exceptio quia declinabatur iuriſdictio iun
dicis ergo iudex grauauit nõ pꝛonunciando pꝛius ſuper üla.
e⸗ obſtat ſi dicatur ꝙ pꝛonunciauit tacite tranſeundo
ad vlterioꝛia quia nec etiam tacite hic pꝛonunciauit cum re
ſeruauerit partibus excepiiones.⁊ ſic illa reſeruatio potius
nocuit ꝙᷓ pꝛofuit.ſi enim pꝛonunciaſſet expꝛeſſe repellen-
do exceptiones Qaʒari vel tacite tranſeundo ad actum cõ
cepti ſine illa pꝛeſeruatione ⁊ exceptionum. Ad videnduʒ
vtrum intulerit grauamen opoꝛtet cõſiderare ſtatuta ⁊ om
nia allegata per ea que.S.dixi. Ged i caſu noſtro non opoꝛ
tet hoc examinare ꝙ eo ipſo grauauit qð voluerit cognoſce
re de meritis laudi pꝛiuſ pꝛonunciato an ſibi competerit iu
ridictio.⁊ hoc declaro ſic aut enim volebat ſimul cognoſce
re de illis exceptionibus declinatoꝛijs ⁊ de meritis cauſe ſi
mułæ ſemel ? reſultat quedam contradictio nam ad excẽp
tionem declinatoꝛiam dicunt pꝛocedendum ⁊ pꝛocedendo
ad vlterioꝛa.dicit contrariũ ⁊ hoc de directo eſt contra ca-
ſum.C.exhibita de iudi.2.c.tuam de oꝛ.cog.⁊.c.latoꝛ.qui
fi.ſi ſint legi.nõ.tangit ꝙre.conꝰ.22i.aut voluit pꝛius pꝛo
cedere ſuper meritis laudi ?⁊ poſtmodum ſuper exceptioni⸗
bus declinatoꝛijs ⁊ oꝛdo eſt perueſſus⁊ per poſterius ex cu
ius pꝛouiſiõe vel redditur pꝛoceſſus nullus quia eſt peruer
ſio oꝛdinis eiuſdem cauſe iuxta plene nõ.in.l.pꝛolatam.C.
de ſen.vel ſaltem tribuit facultateʒ appellandi.iuxta.lł.j.C.
de ap. ⁊ nõ.in.c.ij.de oꝛ.cog. Nam grauamen infert parti
bus non modicum.ſi enim exceptiones ðᷣclinatoꝛie ſunt ve
re non tenebit pꝛoceſſus ſuper pꝛincipali ex quo iudex pꝛiꝰ
non pꝛonunciauit ſuper ſua iuriſdictione vt plene nõ. In.
in. c.pʒeterea de dila.? per Yo.an.in regula ſine poſſeſſio-
ne de re.iur.li.vj.in mercur.reperiretur igitur partes fru⸗
ſtra ligaſſe. ꝙ quantum ſit graue quiſq; ſentit.¶ Atẽ ? ter
tio obſtat materia acumulatiõiſ ðᷣ qua in.l.edita.C. de edẽ.
⁊.l.fundi.⁊.l.fundum ⁊.l:ſed ſi.ff.de excep. Abicunq; enĩ
ſenteutia ſuper vna eam patet exceptionem in alia non ð
bent ſimul acumulari.vt in iuribus pꝛeallł¶ Sed ſic erat in
caſu noſtro.nam ſi pꝛonunciatur exceptioni reductioniad
arbitrium boni viri obſtare ſtatutum vel conuentionem lo
cũ non haberet obſtat exceptio ſuper cognitione ſeu in pur
gatione laudi igitur ⁊c. ¶ Et pꝛo hoc remanent ſoluta pꝛi
ma contraria. Gico enim ꝙ ſuper illis exceptionibus iu-
der p:onunciauit etiã tacite pꝛopter pꝛeſeuerationem exce
ptionis.· idem licet non grauauerit non repellendo exceptõ

vt dixi

noꝛum quibt ic
tionem realiter mutuauit.⁊ videtur pꝛio ꝙ ſic quicquid eni

rita cauſe pꝛius non diſcuſſiſſet examinat exceptionibus jᷣ
clinatoꝛijs.hoc expꝛeſſe voluit Anto. de butrio.c.exhibita

in pꝛima col.vbi dicit qð non debet fieri talis tranſitus reß

uatis exceptionibus.Et hoc omnes tenent licet fuerit va
rietas inter doc.nũquid pꝛoceſſus teneat appellatione ⁊ ex
ceptione non interpoſitis ꝙ ibi plenius pꝛoſequoꝛ ſed hicñ
tango quia non facit ad pꝛopoſituʒ.Toncludo ergo iſtũ
Laʒarum fuiſſe grauatum ex illa pꝛonunciatione.⁊ per cõ

ſequens in omnibus alijs actibus poſtea ſecutis concernen

tibus meritalaudi.⁊ per hoc tamen non concludo dictum
Andream feuere in iuſticiam ſuper pꝛincipali.non eni fuit

mihi commiſſum vt conſulerem vtrum potuerit peti re-

ductio illius laudi ad bonam equitatem. Sed ſolum vtruʒ
dictus Aaʒarus fuerit grauatus ex pꝛonunciatione iudicis
ꝙ ſic perpꝛedicta ⁊c. Abbas.

. Mor.xv.

1 iheſu chꝛiſti namine. Ruſdem, genitricis
AQNueritur an pꝛedictus contractus ſit fenerariꝰ
cum vltra locationem locato: obligauerit ſe ad
minnendum floꝛenos decẽ pꝛo tempoꝛe ſex an

Stocatio eſt duratura ⁊ ſic exequendo obliga

ex mutuo iungitur pacto pꝛecedente vel actione ſubſequen

te ꝗcquid ſit illa vſura eſt.xiiij.qiij.c.j.ij.⁊.iij.quinimo io/

la ſpes aliquid exmutuo conſequendi ſecuta datione facit
hominem vſurarium.vt in euangelio luce.mutuuʒ dantes

nihil inde ſperantes. Et tranſitiue in. c.conſuluit de vſuu.
Sedin caſu noſtro cõmodum reale extimabile venit.ex i

lo mutuo cum alias iſte condutoꝛ non obligaſſet ſe ad tan-
tam penſionem. conſtituendam ergo eſt contractus vſura-
rius cum quicquid accedat ſoꝛti ex parte accipientis.vſura
eſt vt in iuribus pꝛeall. Item conuentum fuit cum mu/
tuum fuerit gratuitum ſed animo habendi maioꝛem penſio
nem igitur ⁊c.Ad idem facit.c.ſi quis obiecerit.j.q.iij.vbi
dicit ꝙ ſi vendo vnum ex duobus ſi qð alterum non contin
git ⁊ alterum cenſentur venditum.Sed in caſu noſtro non
fuiſſet conſtituta tanta penſio reſpectu locationis niſi inter
ceſſiſſet mutuum igitur totus contractus poteſt dici vſura
rius. Sed his non obſtantibus que videtur obſtare con
tarium puto de iure verum. Et pꝛimo eſt ſubtiliter conſi-

derandum qð vbicunq; ex vno ⁊ eodem contractu interue
niunt due ſpeties contractus ſeu duo pꝛopoꝛcionabiſia di·

uerſus contractibus iudicandus eſt contractus a pꝛincipa

li intentione contrahentium vbi non apparet de intentiöe

recurrendum eſt ad coniecturas.hoc expꝛeſſe voluit Joã.
an. in.c.ad queſtiones de re.permut.?· Gar. in.l.ariſto. de
dona.ſenſit Oy in.l.cum te.C.de pac.int᷑.emp.⁊ ven.⁊ ꝓ

batur in.l.tenere.S.ff.de ac.emp.⁊ in.l.ſi tibi.ff.ſi cer.pe.?

lquicquid de acqui.re.do.⁊ in.d.c.ad queſtiones.vbi pa-
tet ꝙ pꝛo alia ſpetie non iudicatur contractus permutatio
nis habito reſpectu ad ſpetiẽ que interuenit ſed potius vẽ-
ditio habito reſpectu ad pecuniam ⁊ pꝛincipalem intentio⸗/
nem contrahentium. Inſti.de emp.⁊ ven.S.pꝛetiuʒ. Ita

econtra ſi permutaui rem meam cum tua.⁊ quia mea plu/

valebat adieciſti certam quantitatem pecunie non iudica-
tur empiio pꝛopter pꝛecium ꝙ venit accõꝛie.ſed permuta-
tio pꝛopter ſpecies permutalas ⁊ pꝛincipalem intentioneʒ
permutarxe volentium. vt pꝛobatur in.d.c.⁊ ſi queſtiones.
2 nõ. Har.in.d.l.ariſto.ita dico ad pꝛopoſitum.in iſto con

tractu interuenerunt duo hñtia naturam diuerſam.videlʒ
locatio ⁊ conductio.coniecturari multum ex conuentione.

debemus ergo iudicare hinc contractum ſecundum inten-
tionem contrahentium locationem ⁊ conductionem ⁊ cla

re patet ex verbis contractus licet mutuum veniat acceſſo
rie ad ſeruandum ipſi conductoꝛi vt meliui poſſit habitare

in re locata.gitur lucrum inde pꝛoueniens non debet at⸗

tribui mutuo ſedlocationi. Sced pꝛeſuppoſito ⁊ non cõo/

ceſſo ꝙ hic non apparet de mente contrabentium tamen
coniecturis hoc colligitur euidenter. Dꝛimo quia anteq;

ſubmitteretur obligatio mutui iam ex contractu locatiois

vinee conductoꝛ ſe obſigauerat ad affictum ſiue penſionẽ

illam pꝛo vinea umtaranſ Mer aliquid dicitur ꝙ ratione

mutui. Yem ipſares loca eſt longe pꝛecioſoꝛ ꝙᷓ ipſa qus

p

ge plures ⁊ vberioꝛes fructus.

.

titas mutui. Item ꝙ fuit actnm vt pecuniam mutuatam
poſſit reſtituere quandoq; nec per hoc aliquid diminuitur
de penſione ſtatuta ratione locationis. t hec eſt maxima
coniectura quia reſpectu mutui penſio non fuit ſtatuta als
fuiſſet actũvt ſoluto mutuo penſio diminuet᷑ſalteʒ ꝓ pte.
Item non poterat iſte ocatoꝛ repetere mutuum quaudo
cũq; durante tẽpoꝛe locationis ergo ratione locationis fuit
factum al potuiſſet repetere quadoq;.vt eſt de natura mu
tui ita ꝙ poteſt dici ꝙ non ſit ex toto verum mutuum ſeu
non habet omnia ſua accidentalia ſeu naturalia contractus
Ad hoc ꝙ nõ.per glo.in.l.ſi penam.ff.de ver.obli.in dicta

lL.ſi tibi. ſicer. pe. ¶ Quid vltra inſpiciatur conſuetudo
regionis in qua mecharijs quaſi ſemper aliquid pꝛeſtatur vt
poſſit ſe melius regere.ad hoc de pigno.c.ille vos ⁊.l.quia

ſemiſſem. ff.de vſuf.⁊.ff.de edili.edic.qð ſi nolit.S.quia aſ

ſidua.? qð nõ. War.in.l.nemo eſt qui neſciat.ff.de duobꝰ
reis. Ex contractu vero locationis non oꝛitur vſura ſed tã

tum ex puro contracto mutui vt in.c.eiciens.lxxxviij.di.

nõ. plene per Joan. an. in regula peccatum de re iu.ii. vj.
in mercu. Mon obſtat ꝙ interuenit mutuum. Mam ex ſti

pulatione poteſt quis ſe obligare ad mutuandum vt.d.l.ſi
penam. ff. de ver.ob. vnde obligauit iſte ſe vt ille facilius

poſſit ſe regere in re locata hoc idem pꝛobatur in pꝛeall.c.

ad q̃ſtiones iuncſj ibi nõ.ꝑ Inno.vbi patet ꝙ vna eccleſia

cum ſuis poſſeſſionibus poteſt cõmutari cum alia eccleſia

⁊ ſuis poſſeſſionibus ⁊ ſi altera habundat in poſſeſſiombuſ
Poter licite per aliam partem refundi pecunia.Mec per

oc dicitur dari pꝛo iure ſpetiali ſed potius pꝛo fundis dum

moꝗo contractus ſuiſeperati ſaltim qyad naturaʒ.vt ibi di
cit.Inno.cum non agant pecuniam imiſcere cum ſpiritu-
alibus ſe d pꝛo tempoꝛalibus.ita dico ad pꝛopoſitum ex quo

pen ſio non eſt conſtituta pꝛo ipſo mutuo ſed pꝛo re locata.
. e collr ex contractis ⁊ pꝛedictis ⁊ vemis contractis.
cunig

Non obſtat interuentio mutui cum poſſuʒ tibi donare
cuniam cum hoc vt tu illam mihi mutues dicta.l.ſi tibi.
ita poſſum tibi conſtituere certam penſionem ex re tua mi
hi locata.cum hoc vt mihi certam q;titatem mutueſ. Mec
ago ex mutuo conſtituere penſionem fed volo ate hanc pᷣ⸗
rogatiuam ⁊ commoditatem nam cum illa pecunia poſſuʒ

Itẽ ⁊ vltimo in caſu no-

multa bona age re etiam cum re gaerzn 7 percipere lon

ſtro deeſt diffinitio vſure ergo ⁊ ipſuʒ diffinitum.vt nõ.ſu

per Wica de ſum.tri.⁊ inſti.de ob.in pꝛin. Eſt enim vſura
lſucrum ex mutuo pacto debitum velexactum. vt nõ.in di
cta reguſa peccarum. Sed hiclucrum non pꝛeuenit e mu
tuoſſid ipſa locatione. vt patet in contractu ⁊ ex pꝛedictis
ergo non eſt vſura ad iudicandum autem contractum vſu-
rarium vt in foꝛo contentioſo debet inſpici foꝛma contractꝰ

vt in.c.in ciuitate de vſu. Sed iſte ex foꝛma ſui eſt locatio⸗

nis ⁊ conductionis. Non obſtant contraria ſuperius allega
ta quia nego qð penſio conſtituatur hic ratione miutui.ſed

ratione rei locate nec aliquid hic pꝛincipaliter datur occa-

ſione mutui ſed totuʒ attribuitur locationi licet conductoꝛ
voluerit hoc comodum a locatione vt faceret ibi aliquam
pꝛeſtantiam duraturam tempoꝛeę locationis vt foꝛte poſſet
emere boues inſir̃a vel ſimilia.Loncludo ergo contra-
ctum non iudicandum ex ſui foꝛma vſurarium.ſed locatio-
nis ⁊ conductionis ⁊c. Nicolaus abbas.

Ndꝛiſti nomine inuocato. Ad claram deciſionez
1 dictus Bonatus tenetur cõmuni caſtilioni tacᷓ
inſtituta ipſius cõmunis ſeu dicto Andree. Se
an ſalſtim fit obligatus ratione pꝛomiſſionis ſue quã

Dicitur feciſſe dicto cõmuni ſecundum affectionem pꝛefa-
teoꝛum ſic de ponentium ꝙ eſt querere verum dicta illoꝛuʒ
teſtium plene pꝛobent per dictum factum. Tertio an ſal⸗
tinm omnibus deficientibus teneatur Sonatus commune
ſecqueſtri ꝙ dicitur ſibi factum per cancellarium communiſ
caſtelionis. Doſſit addi quartum an pꝛedictis ſufficiẽ-
tibus diſtributiue ad pꝛobandam intentionem dicti cõmu-
niis ꝓbant᷑ ſallem in vnũcollecta. Et pꝛimo reſpectupmi.

videtur dictm Sonatum obligatum foꝛe. vt inſtitutoꝛeʒ

Mam inſtituto obligatur ex contractibus per ei geſtis eti

„

pniis dubij tria ſunt examinanda. ſſdꝛimo an

. π

functo officio.cum illud officium ſit voluntarium. ſicut di
cimus in pꝛocuratoꝛe ⁊ ſimilibus vt no.glo.? Mar. in. l. ꝓ
curatoꝛ qð.ff.de pꝛocur.videtur ibi tex.⁊ in.l.ſeruum titij.
ff.man.licet quidam tenuerunt contrarium ſed pꝛimum vi
detur cõmunis opinio.⁊ hoc ſentire videtur glo.in:c.ſicut.
xlviij. di. Sed pꝛedictus Gonatus fuit inſtitutoꝛ cõmuniſ
7 dicti Andree ꝙ pꝛobatur. Maʒ inſtitoꝛ eſt qui pꝛofertur
aliene negotiatiòi queſtuarie vt.l.inſtitoꝛ ⁊.lquicũqʒff.de
inſtito plene per Inno.in.c.qdð quibuſdam de fideiuſſ. Sʒ
dictus Sonatus fuit pꝛepoſitus negotiariſalis per dictuʒ
Andream.⁊ ſic fuit eius inſtitutoꝛ⁊ per conſequenſobliga
tus eitſtit coĩtatis caſtelioniſ.⁊ cuicunq; aleri ratione con
tractus.l.j.ff.de exerci.poteſt dici ꝙ fuit inſtitutoꝛ cõmuni
tatis caſtilionis.in qtum geſſit negocium ſuum.⁊ eins no-
mine ſal vendebat. Sed his non obſtantibus que vere non
obſtant contrarium puto de iure verum. Mam inſtitoꝛ nõ
tenetur.nec oꝛitur illa actio inſtitoꝛie contra euʒ vel contra
pꝛe ponentem niſi reſpectu contractꝰgeſti.per eũ in officio
ſibi delato.vnde ceſſante altõ.ceffſat dicta actio.⁊ ita in ca
ſu nonro ceſſat. Hlam dictus Monatus ſolum fuit pꝛepo-⸗
ſitus ad vendendum ſalad minutum non autem ad emen
dum.uec ad recipiendum ſal a communi floꝛ.vel ab aliqua
alia perſona igitur non poteſt teneri tani inſtitoꝛ ex con-
tractu facto per Andream magiſtrum ſuum hoc expꝛeſſei
I.quicunq; pꝛeall.ff.de inſtito.in.S.non tñ omne vbi dicit
ꝙ ſni aliquis fuit pꝛepoſitus ad vendendum ſolum tenetur

qquatenus vendidit non autem ſi emit. ⁊ idem econtra. Itẽ

non obligatur inſtitoꝛ niſi quatenus ipie contraxit in offtio
ſibi deſtinato.vt.in.l.j.de exerci.S.non autem ex omni ca

ſu. Sed in caſu noſtro dictus HGonatus non contraxit cuʒ
coõmuni caſtelionis nec cum eo vigoꝛe ſui officij contrahe-

re poꝛẽrat cum ſolum eſſet pꝛepoſitus ad vendendum ſal
ad minntuʒ ⁊ dicto cõmuni nõ vendidit ſal nec ab eo emit

nec tanqꝙᷓ inſtitoꝛ emere potuiſſet cum exceſſiſſet fineʒ ſui

officij . ¶ Solum ergo obligabatur dictus Andreas quate
nus ipſe contraxit tanꝗᷓᷓ inſtitor vendendo ſal.⁊? ſic non offi
nitio cui erat ꝓpoſitus. Mec põt dici fuiſſe inſtitoꝛẽ dicti
cõmunis cum per ipſum cõmune non fuit pꝛepoſituſ alicui

negotiationi. Ergo non fuit eius inſtitoꝛ. .l. inſtitutoꝛ 7.l.

quicunq;. Hec geſſit negocium cõmunis.ſed ſolum ipſiuſ

Aiungdree nec poteſt dici obligatus communi ex eo quia ſal

erat ipſius cõmunis.quia ex venditione ⁊ traditione facta
in ipſum Andream fuit acquiſitum dñium ipſiius ſalis.ki
tradinonibus. C. de biei⸗ ed pꝛeſuppoſito non tamen
conceſſo ꝙ ſalipſum remanſiſſet in dñio dicti cõmunis.ta
men pecunia inde pꝛoueniens non eſt cõmunis ſed illius Gk]
vendidit vel cuius nonine vendidit.l.pꝛetiuʒ. C.ſi quis iĩi
bi vel alter. AUnderectius dictus Sonatꝰ ſoluit pecuniaʒ
dicto andree nec in aliquo tenetur dicto cõmuni obligatur
enini Andkee ratione contractus .etiam er traditione rei
aliene.l. ſi vrbane.ff.de condic.inde. Inno.in.c.in litteris
de reſti. vbi nõ.dieit per.d.l.ꝙ ſoluens locatoꝛi rei aliene li
beratur cum dicto locatoꝛe teneatur ratione contractus.
Mec poteſt conueniri per dominum rei quia cñ eo nulinz
contractuʒ gent. ſSecnndo pe cipaliter faciunt nõ.per
doc. ⁊ glo.in. c. michael de vſu. E onceluditur communi
opi.ꝙ nudus miniſter ad vſuram exercendam non obliga-
tur ad reſtitutionem cum ſolus fuerit pꝛepoſitus ad mutu

andum ⁊ lucrum recipiendum ideo vltra id qð geritnon na

ſcitur obligatio licet glo.in.d.c.ſicut aliud ſenſerit fundan-
do ſe quia rẽ a iure repꝛobatam geſſit. Sed non in caſu no
ſtro videtur quo ad mẽtem iuris conuenire vt iſte Dona
tus teneatur cum remi licitam geſſit ⁊ nudus miniſter fuit
ad vendendum ſalad minutum. quia nec tacite nec expꝛeſ
ſe ſed ad hoc tantum.nec aliquid cum cõmuni geſſit. Nõ
ergo debet obligari cõniuni ad pꝛetium ſalis vel ad ſoultio⸗
nem gabelle ex contrario ſequeretur ad ſecundum —
miniſter obligaretur in his que geſſit cum magꝰẽ ex.offitiũ
S.deputatum contra.l.in omnibux negotijs.ff.de ac.⁊ ob.

Et hec quo ad pꝛimum ⁊ ſecundum an obligetur ratione
alſerte pꝛomiſſionis. ¶ Sec
ſtium pꝛobetur aſſerta pꝛomiſſio videtur ꝙ ſic.nam realit᷑

ed nunquid per dicta illoꝛuʒ te

in qualibet re probanda ſuffciunt duo teſtes.etiam exlege

diuina.vt in euangelio.in oꝛe duoꝛum vel trium ⁊c.⁊ habe

tur in iu.in multis locis in.c.licet de teſta.?.ij q.iiij.pto⸗
tum⁊ ium ſatis i boc vulgaria ſunt ſed in caſunoſtro nedũ
unt duo

di
8
Vi
Uk.
nil
ur
de
u
94
o.
uni
ho⸗
on
n
ne
ſcio
nc
nen.
ug
on⸗
ſſei
dicik
etur
F
fſto
nicz
e
ſal
nit
ſi

te
fi
6
l.
ſu
ſl
eta
i
nen
S
ne

isſ.

unin;
gatnr
Merei
tteris
jeneli
tus.
gulnz
ſöper
umoni
obige⸗
dmum
thonna⸗
unden⸗
CAuno
Don
ſter
ceipeel
1.
vultio⸗
ud⸗
ffltiü
70.
gtione
Nuzte
realit
exlege
habe
ein
Ntou⸗

ſunt duo teſtes ſed ionge pſures. Mam ſunt quatuoꝛ qui
erant tunc de pꝛioꝛibus dicti caſtri qui teſtificari poſſunt iĩ
cauſa conitatis.vt pꝛobatnr in. c. inſuper ⁊.c.cuʒ nunc eiꝰ
de teſti. ?.c⁊ ſi chꝛiſtus in ſi.de iur.iuran.⁊.xiiij.q.ij. ſuper
ꝛudentiam ? maxime in negotijs que gerunturin ipſa cõ⸗-
munitate ar.in.l.conſenſu.C. de repu.per qdð in.l.parẽtes.
C. de teſti. ⁊. c. veniens el.ij.de teſti.in.c.tertio loco de pꝛo
ba. Atem adſunt hic alij duo teſtes qui audiuerunt dictuʒ

Bönatum dicentem obligatum foꝛe dicto cõmuni pꝛedi-/

cto Andream plene non pꝛobante de per ſe quia deponit
ſuper verbis enunciatiuis pꝛolatis pꝛopter aliud in.c.ſi pa-
pa de pꝛiuil.li.vj.nõ.in.l.ex hac ſcriptura.ff.de dona.⁊ i.c.
ſi.de ſuc.ab inteſt.tamen inducant pꝛeſumptionẽ que mul
tum adiuuat dictum alioꝛum teſtinm pꝛo hoc bonus tex.cũ

glo.in.c.illud pꝛeſumi ⁊ in.c.cum olim de cenſi.⁊ pꝛobatur

in. d.c. ſi ¶ Atem adeſt ſeu concurrit dictum canʒellarij qui
dicit audiuiſſe ſepe dictum Andream pꝛeponentem in arẽ

geria.ꝙ dictus Bonatus ſoluat cõmuni. Sed his non

obſtantibus puto ꝙ ex dictis illoꝛum teſtium plene non pꝛo
betur ꝙ dictus Donatus ſe obligauerit cõmuni. Mam di⸗
cti homines qui fuerunt ex pꝛioꝛibus illio tempoꝛe multipli
citer poſſunt repelli a teſtimonio. Iꝛimo quoniam vbicũ
qʒ ſingles ð vniuerſitate deponuntin fauoꝛem vniuerſita
tis in actu qui ſuccedit poſtmodumin fauoꝛem commode
ſeu in commode ſinguloꝛum de vniuerſitate non ſunt taleſ
idonei teſtes.quia in effectu deponerẽt ſuper facto pꝛopꝛio
⁊ confequuntur cõmodum.hoc pꝛobatur ratione naturali.
Bebemus enim attendere effectum rei vt apertiſſime te
nent doc.⁊ mayime ꝗJoan.an.in.c.nuncius pꝛeall.⁊ in.d.l
parentes.vbi dicit qd ſi communitas contendit de paſcuis
ipſius cõmunitatis vbiſunt paſcue ſinguloꝛum illi de vni-

uerſitate non ſunt idonei teſtes. &t maxime hoc pꝛoceditĩ

vniuerſitate ſecnlari. Mam ſinguli non ſunt affecti ad ip̃aʒ
vniuerſitatem vnde non pꝛobãt ita plene ſicut alij nec etiÜ
tractatur ſolum cõmodum vniuerſitatis.vt nõ.archi.ĩ pn.
ſed in caſu noſtro nedum tractatur ð cõmodo ⁊ fauoꝛe vni

nerſitatis ſecularis. Sed in conſequentia de pꝛeiuditio ſin
guloꝛum quis deficiente dicta pꝛomiſſione collecta venit ĩ
ponenda ſingulis ad ſatiſſiendum omnibus cõmunitatis.=
pꝛo hoc facit qð no. Gar. in.l.deferre.ff.de iure.fil.? in.l.
omnibus. C. de teſti. vbi dicit ꝙ pꝛocuratoꝛ ad negocia nõ

eſt idoneus teſtis.quando perdita ipſa remaneret obligatꝰ
Item ⁊ ſecundo dicti qui fuerunt pꝛioꝛes repelluntur a

teſtimonio ratione ſuſpitionis danni eis immunentis quo

ſubſidium.ff. de magiß.conuen.ff.per totum.¶ Mec obſtat
ſi dicatur ꝙ ex ſuperhabundanti non ex neceſſitate recepe
runt dictam fideiuſſionem. Mec hic reperiatur expꝛeſſe in
ſtatuto cõmunitatis tantum tamen ex quo conſuetudo an
tiquiſſima eſt in dicta cõmunitate vt pꝛioꝛes recipiant ſide
iuſſoꝛes ab emptoꝛibus gabelle pꝛedicte eo ipſo qð aſſum-
pti fuerint iſti ad officiuʒ pꝛioꝛatus videantur obligari ad ſa
tiſfaciendum qð per alios ſolitum eſt fieri.pꝛo hoc videtur
tex.in.c.eccleſiaſticum.⁊ in.c.his xj.di.bene facit tex.in.l.
nolit in..quia aſſidua.ff.de edili.edic.pꝛo hoc ꝙ nõ.
Gar.in.l.nemo eſt qui neſciat.ff.de duo.re.⁊ ibi dicit ꝙ in

niam non reperiendo idoneos fideiuſſoꝛes ipſitenentur in

contractu tacite venit id qð ſolituʒ eſt fieri.⁊ ideo dicti quo

modam pꝛioꝛes non ſunt in hac re idonei teſte cum euitent

dãnũ de facili depõeret ſuper dicta ꝓmiſſione.Itẽ? ter

tio non ſunt idonei teſtes quoniam vbicnnq; offciales ẽt
depoſito offitio volunt deponere de actu geſto coꝛaʒ ſe vl
per ſe ex cuius geſſione vel amiſſione laus.vel vituperiuʒ
poſſet eis aſſcribi.non ſunt idonei teſtes ⁊ eſt.nõ.doc.in.c.
cum nobis de teſti. per Inno.in.c.iij.de arbi.ed in caſu

noſtro vituperium vel ignoꝛantia poſſit eis aſſcribi ſicuti

Et tres iſte conſiderationes etiaʒ ſingles conſiderate vi
dentur ſufficere ? multo foꝛtius vbi omines conuenerunt.
vt in caſu noſtro.nec ob dictum illoꝛum duoꝛum teſtium.
Mam pꝛimum vt pꝛedixi ſolum deponunt de verbis enũ

Aruerilee⸗ nec fecerunt vt alij pꝛeceſſoꝛes igitur ⁊c.

ciatiuis pꝛolatis pꝛopter aliud. nec faciunt pꝛeſumptioneʒ
quia ſunt ſingles.nam deponunt ſuper diuerſis confeſſiõi-
bus.⁊ non ſnper eadem vnde licet verus teſtis faciat pꝛe-

ſumptionem quando deponit ſuperipſo facto de quo que-

ritur ſecus tamen eſt quãdo deponit in iudicio opoꝛtet enĩ
qðduo teſtesad minus pꝛobent iudicium nec vnus teſtis

in.caſu noſtro illa verba enunciatiua ſolum faciunt iu
ium cum fniſſent pꝛolata pꝛopter aliud nec pꝛobanturꝑ
duos teſtes. Et ideo non releuauit nec coadiuuant ? pꝛo
hoc.c.cum dilecti de elec.c.cum litteris de teſn.maxime ĩ
abñtia ꝑtis.l.certum. .ſi quis abñte.ff.de confeſſ.⁊ qð nõ
in. c. fi. eo.ti. Nec obſtat dictum canʒellarij quianon eſt in
ratus nec diſpoſuit in foꝛma leſtimonij vt in ſequenti mẽ-
bꝛo latius dicetur. Item neceſſario non concludit obligatõ
nem ſubſecutam ſed ſolum dicit qui Andreas dicit ſe factu
rum ꝙ Bonatus ſolueret cõmuni.vnde non ſequitur qui
fecerit maxime cuʒ ipſemet Andreas poſtea diſpoſuerit di
ctum Bonatum nunqᷓ ſe obligaſſe. Et per hoc haft gg
dicendum in o ⁊ ſatis patet roſponſio in contrariũ.Ad
tertium nam quii obligetur ratione fcdi? non ſtandoĩ ver

Zlfne⸗ nõ.ſenſit glo.? apꝑtius Rar.in.l.fi.ff. de queſti.
e

bis dico pꝛimum ꝙ cum ſequeſtrum non appareat niſi per

litteris canʒellarij confectio poſtmodum ad requiſitionem
dominoꝛum nullo modo pꝛobatur ſequeſtrũ poſſe etiam ſi
canʒellarius nunc atteſtaretur ſequeſtrum fuiſſe ſactum in
pleniſſima ſoꝛma.⁊ hoc pꝛobatur apertiſſime pꝛimo quia
viue voce notarij non eſt credẽdum vt nõ.hoſti.in.c.poſt
ceſſionem de pꝛoba.quinimo ſcriptura ſua non facit fidem
etiam concepta ſuper actu niſi habeat inſcriptionem teſtiũ
vt in auc.de here.⁊ fal.S.ſi vero abſunt.⁊ in auẽ.de tabel.
⁊ in auc.de ſi.inſtru.ſed hoc caſu etiam ſcriptura notarij nõ
apparet quia iſte littere canʒellarij mere teſtimoniales atte
ſtantes factum de pꝛeterito nec fuerunt ſcripte tẽpoꝛe quo
dicitur ſogatus.nec eſt in pꝛothocollo ſuo ergo nullam fidæe
faciunt.vt in dictis iuribus legitur ⁊ notatur. em no-⸗

tarius deponens ſuper aliquo actu non facit maioꝛem fide

quam vnus teſtis.ſed computatur in numeroteſtium.vt.l.
domicius.l.ab eo.ff.de teſta.⁊ clarius in.c.cum Jo.de fi.ĩ
ſtru.⁊ in caſu noſtro non habet vim vuius teſtis quia non
deponunt in foꝛma iuramenti nec citata parte nec pꝛeſtito
iuramento ⁊ ideo nihil valet dictum ſuum.vt pꝛobatur aꝑ
te in.c.tua de choa.cle.⁊ mu.⁊ in.c.in ſuper.in.c.tuis ð te
. Biem pꝛeſuppoſito to ꝙ nunc veniret ⁊ iuraret in
foꝛma teſtimonij non faceret plenam fidem quia vnus te-
ſtis non ſufficit etiam ſi epali.pꝛefulgeat dignitate.vt dicit
tex in. c. licet. c. quedam de teſti.Et per hoc infero ad id ꝙ
dixi de quarto dubio nunquid debeant omnes iſte pꝛobatõ
nes ſeu pꝛeſumptiones ſimul coniungi ad faciendum ple-
nam fidem iur̃ regulam que non pꝛoſunt ſingula multa iu-
uant in.c.cum cauſam de teſti.⁊ in.l.iij.ff.eo.⁊ bꝛeuiſſime
dico ꝙ coniungi non debeant.quia vbicunq; conueniunt
pᷣſumptiões diuerſe ſpei nõ coniunguntur ad faciendum
plenam pꝛobationem qnia cum non comitantur in vnum
non ſunt cõmiſcibiles hec eſt theoꝛica MWar in.l.admonen
di.ff. de iur.iuran.? Jo.cal.⁊ alioꝛum in.d.c.cum cauſam.
edlita eſt in caſu noſtro. nam ſequeſtrum eſt vnum facti
de per ſe ſeperatum a pꝛomiſſione aſſerta ergo non poteſt
coniungi.nec quo adiunuant dictum illoꝛum teſtiuʒ qui quo

modam fuerũt pꝛioꝛes.⁊ dictum duoꝝ in nullo relenat.vt.

8. dixi. Quare concludo pꝛedictis attentis dictum Sona
tum non eſſe comitatis caſtilionis aliqualiter obligatuʒ igi

tur ⁊c̃. Mi.abbas. -

Lante ſtatuto tenoꝛis. Infraſcripti vʒ. ſi qua
mulier habens filios vel ſilias legittimas vnam
vel plures cuiuſcunq; ſexus fecerit teſtamentũ
vel codicillos vel donationes non poſſit reli-n
quere dare vel vendere vel alienare ita qð filij eius qui re- „

manſerunt poſtea poſſint pꝛiuari a bonis ſuis niſ cauſa ne

ceſſitatis vel victus ſaluo q quartam partem bonoꝛuʒ ſuo
rum pꝛo ſuo arbitrio diſpenſare vel de ea poſſunt diſpone

re non obſtante diſpoſitione ꝙ pꝛimo facta erat poſtea fuit

facta aditio.vt ibi dicit filios habens dicit etiam nepotes
deſcendentes ex ea ⁊ detractu fecerunt illa verba.vʒ fece⸗
rit teſtamentum vel codicilios vel donationes.⁊ fuit addi/
tuʒ in fine relique tres partes pꝛo rata diuidantur. 1 tez
alio ſtatuto pꝛouiſum fuit ꝙ nulla interpꝛetatio ſiat vel ad

mitti debeat ſuper aliquo capitulo ſtatutoꝛum ſed ſicut ver
ba iacent e 7 vulgariter intelligantur abſqʒ vlla ĩ

terpꝛetatione.· Contingit in facto ꝙ mulier quedam ha-

bens foꝛte ſexaginta in bonis non habens aliter vnde viuat

„

donauit illa bona quibuſdem attinentibus cum hoc vt de⸗
berent eam regere. Necad hoc requiſiuit iudicem locinec
nepotem filiam filie. Queritur nunqd pꝛeiudicat᷑ ex hoc
dicto nepoti quo ad tres partes. Mꝛeuitatis cauſa arbitroꝛ
ꝙ ſic ita ꝙ dicti ſui attinentes habebunt illa bona pꝛo vt in
ter eos conuentum exiſtit. Doueoꝛ pꝛimum ꝙ pꝛedictũ

ſtatutum excepit a pꝛouiſione ſua caſum neceſſitatis nec ca

ſum exceptum aliter determinauit· ergo pure relinquit ſub
diſpoſitione iuris cõis.pꝛo hoc qð de exceptione.nõ.glo.ſu

per Nica de regul. iuris li. vj facit optime.c. ſuſceptum de
reſcnp.li. vj.⁊.l. cömodiſſime. ff. delib. poſtu. Sed de iure
comuni poſſunt parentes aſcendentes de ſuis bonis libere
diſponere non requiſita filijs vel nepotibus.nec iudicibus

dumodo non faciunt in fraudem deſcendentium vt nõ.in
l.hereditati.ff.de bo.auct.in po.vbi per ar.i.c. Rainũ
cius de teſta.itaq; filij nil habebunt.poſt mo:tem parentuʒ
vt vbi ergo licuit iſti mulieri ſeruando ius cõmũi contrahbe
re pꝛo vt fecit nepte vel iudice non requiſito. Secũdo
ad idem pꝛobatur ſic. vbicunq; ſtatutum emanat contra iu
ris diſpoſitionem eſt ſtrictiſſime intelligenð. recedenduʒ
eſt ad terminos iuris cõmunis.quantum fieri poteſt· vt.l.i·
5. hec autem verba. ff. de ne. gel.l. ſi vero. 5. de viro. ff. ſo.
ma.in. c. in noſtro de iniuã.nõ. Inno.in.c.cum canſam de

relc ip.? Gar.in.l. omnes popuuli de iuſti.? iuꝛ. Sed in ca

ſu noſtro ſtatutum hoc eſt contra ius cõmune vt mater nõ
poſſit diſponere niſi de quarta.ergo quartus excipit cauſazʒ
neceſſitatis debet induci ad ius comune.vt libere ĩ caſune
ceſſitatis poſſit diſponere de omnibus bonis ſicut poteſt ð
iure cõmuni etiam neceſſitate ceſſante. Satis enim ſtatu-
tum operatur contra ius cõmune cuʒ pꝛeiudicet extra cau
ſam neceſſitatis. ¶ In caſu ergo neceſſitatis ceſſare debʒ
cõmunis interpꝛetatio ? additio quare non poteſt fieri re-
curſus ad iudicem vel ad nepotem ſine leſione iuris cõniu-
nis ꝙ non eſt neceſſario fiendum quia ſtatutum debet re-
ſtringi vt reducatur ad terminos iuris cõmunis in.c.cuʒ di
lectus de conſue..l.ij. C. de noxa. Mon ergo debet ampli
gri ? late intelligi vt recedatura libera facultate iuris cõmu

nis ſicut fieret in caſu noſtro ſi eſſet opus recurrere ad iu-

dicem vel nepotem.idem ex iſto intellectu contrariun ſe⸗
queretur qð mulier teneretur recipere alimenta ab ea foꝛ-
te a qua non vellet ꝙ nunꝙᷓ fuit de mente ſtatuti. ſed tantũ
voluit compelſcere illicitam ? effrenatam diſpoſitionẽ mu
lieris in pꝛeiudicando ſuis deſcendentibus. ¶ Iteʒ ? quar
to ſtatutum in pꝛin cipio dicit realiter mulierem non poſſe
alienare poſtea excepit ſimpliciter caſum neceſſitatis ſui vi

ctus. Ergo tunc poteſt alienari ſine requiſitione nepot vl

iudicis als autem non diceretur non poſſe ſimpliciternaʒ
non ſimpliciter dicitur poſſe qui habet victa habere alteriꝰ
conſenſum vel ſeruare aliquaʒ ſolemnitatem.l:.tutoꝛ qui re
pertoꝛium. ff. de auto.tu. ?. C· de pꝛeðᷣ.mi.ſiue decre.ꝑ to
tum.id enim dicimus poſſe ꝙ de iure poſſumus.c.facit ho
mo. xxij.q.ij. ⁊.l.filius.ff.de condic.inſti. Et marime ad iu
dicem nen tenetur ire ar.optimum.l fi.C. ð pꝛeð.mi.ſine
decre. non ali.ll.x. vbi patet ꝙ decretum pꝛouiſum in cer-
ta ſpᷣe glienationis contra iuris dil poſitionem non extendit᷑
ad alium caſum non pꝛouiſuʒ. Ita dicendum eſt in caſu no

ſtro. Et ſi diceres ꝙ non dicitur iſta facere ex neceſſita-

te victus quare neceſſitas eſt quando non habet aliter vnð

ſubueniat in.c.quanto de conſue.Sediſta habebat reme-
dium petendo a nepote dico ꝙ ſtatutum noluit qõmi:r iret

mendicando alimenta ſua etiam per manus filioꝛum vl ne
ptum.ſed ſolum vt relinqueret er̃ caſum neceſſitatis.bene
enim ſciuiſſet ſtatutum hoc etiam dicere ſi voluiſſet ar.de
deci· ad audientiam.ſatis enim grauauit eum ẽ caſum ne
ceſſitatis.vnde noluit tollere pꝛouiſionem a iure conceſſaʒ
in caſu indigentie cum non debeat addi afflictio. afflictio
de clłe · ergo per totum.nec pꝛopꝛie dicitur ſine neceſſitate
ſi per mendicata ſuffragia habeat querere alimenta quiañ
dicemur poſſe vbi honeſtas reſiſtit dicta.l.fſuiꝰ.oppoꝛobꝛiũ
eſt mendicare.xciij.di.diaconus.videtur inſuper de B ca-
ſu in auẽ.contra roga.C.ad treb. vbi dicitur ꝙ rogatus nõ
eſtituat quicquid ſuper de hereditate tenet᷑ ad minuſ qnar
ram conſeruare ſideicõmiſſario niſi alienet pꝛo neceſſitate
tui victus.? ſic ſimpliciter concedit in alienationem cauſa
ſyictus. Necrequirit vt pꝛius ſuper hoc recurrat ad fidei-
cõmiſſarium in cuius fauoꝛeʒ erat pꝛohibita alienatio quis

nec decet ꝙ vadat ad iudicem nõ. in ſimiii per Bar . auẽ.
res que cõmunia de e. ergo foꝛtius non fuit necęſſe ire ĩ ca
ſu noſtro ad iudicem vel requirere neptem vbi agitur de ꝓ

pꝛijs bonis ipſus mulienis ⁊ vbi alter intelligeretur fieret

treceſſus aiure cõmuni ? ſine culpa. Ita grauiter pꝛeiudi-

caretur mulieri contra nõ per War in. l. omnes populi. ?
marume hoc oicendum eſt in caſu noſtro vbi ag tur de bo⸗
nis modicis in quibus ceſſat ſolennitas vrgente nece ſſita⸗
te etiam a iure aducta. vt pꝛobatur in· c.terrulas iuncto.c.ſi
ne exceptione.xij. qij. AErboc pꝛofecto cre do tenendum
licet in contraꝛium reputemus foꝛe aliquoꝛum doc.theoꝛi
ca ſed non poteſt pꝛocedere in caſu noſiro vbi lederetur iuſ
cõmune.? ita amare pꝛeiudicaretur mulieribuſ.⸗ Quare
concludo dictam conuentionem factam cum dictis agna⸗
tis valuiſſe.ex quo in quo ĩ veritate fecit ex neceſſitate ſui
victus. vt ſatis colligitur ex tenoꝛe ipſius conuentionis licʒ
aliter non adiuuerit iudicem nec ipſum nepotem requin-
uerit. Laus deo abbas. .
Lon. xviij.

ſus quedam domina Dominica vroꝛ cuiuſ⸗
dam Ambꝛoſij poſt condito teſtamento viro in
ſcio.in quo heredem extraneum inſtituit.ð hoc
Ateſtamento poſtea non habita mentione fecit ſo
lemniter quandam compoſitionem cũ viro ſuo vt ipſa pꝛe
moꝛiente certa bona ipſius mulieris venirent ad virum cũ
certo honoꝛe ad pias cauſas ⁊ illa bona conſtituebãtur qua
ſi maioꝛem partem bonoꝛum ipſius mulieris.⁊ ſic econtra
pꝛius decederet maritus deberent ad ipſam peruenire bo-
na pertinentia ad mantum cum certis oneribus etiam ad
pias cauſas.demun abter dicto teſtamento non reuocato
deceſſit dicta mulier. Wrnerie nunc an compoſitio pꝛe-
iudicet teſtamento.cum de eo nulla fuerit facta mentio vl
econtra.

Hꝛiſti eiuſq; matris nominibus inuocatis vide
tur. MDꝛimo ꝗ dicta compoſitio non valuerit
Pꝛmo quia videtur auferre voluntatem te-
andi ſeu teſtamentum mutandi extante com-
poſione quando omnia bona mulieris venirent qð eſt cõ⸗
tra.l.ſtipulatio hoc modo concepta.ff. de ver.obii.eſt enim
contra moꝛes vt quis habeat heredem contra liberam vo⸗
luntatem quedam eſſe ambulatoꝛia vſq; ad extremum vi⸗
te.l.iiij. ft. de adimnẽ. le. 2.· c. cum marte. de cele. miſ. Mec ob
ſtat ꝙ iuramentum in hac compoſitione fuit appoſitum·qꝛ
Vt no. dicit bar. in dicta.l.ſtiplo non obligat c.non eſt obli⸗
gatoꝛium de regl.iur.li.V.⁊ maxime hoc videtur pꝛocede
re ex parte viri· qui pꝛomiſit vroꝛi per ſolemneʒ ſtipulatio
nem omnia bona ſua.¶ Secũdo pꝛobatur ſic donatio int
virum facta non valet.vt de dona.inter vi.⁊ vxo.lʒ.j.⁊.ij⁊.
c.fi.eo.ti . Sed hec fuit quedaʒ donatio cũex mutuo amo
re coniugali hoc pꝛoceſſit igitur ⁊c. Et ſecundum quoſdaʒ

talis donatio non firmatur iuramento quia vidęetur contra
bonos moꝛes ſi mutuo amoꝛe ſe ſpoliant. vt nõ.in. c.cumi

contingat de iur.iuran.? in.l.ſi quis pꝛo eo.ff.de fideiuſſo.

2.l. ſeius ⁊ augerius. ff. ad.l.fal. ertio facit ꝙ teſtamẽæę
tum ſemel compoſitum non reuocatur niſi per aliud ſolemn

niter perfectum.l.ſantimus ⁊.l.hac conſultiſſima C.de te
ſta. Sed teſtamentum non ſuit reuocatum expꝛeſſe nec ta
cite hoc dicendo iuxta ea que habetur ⁊ nõin dictis.l.ergo
debet ſtare firmum ⁊ pꝛeiudicari compoſitioni pꝛedicte.
Sed his non obſtantibꝰ que non obſtant nec vrgent cõ
tra compoſitionem arbitroꝛ dictam compoſitionem vali-
dam foꝛe ⁊ pꝛeiudicare teſtamento quo ad contenta mea.
Et pꝛiꝰ adduco tex.in.l.reʒ legatã.ff.de adimen.le.vbi pa

tet ꝙ legatuʒ teſtamento teſtatoꝛ ex mera libertate alij do⸗

naint. ¶ Item vltima voluntas eſt ambulatoꝛia vſq; ad fi
nem moꝛtis.vt in iuribus pꝛeall. e poteſt quis ſibi ſta-
tuere legem in teſtamento a qua non ſiceat recedere etiaʒ
ſi iurauerat.vt plene nõ.per Joan.an. in regla qð ſemel de
re.iuris li.vj.in mercu.nõ.xiij.q.ij.vltima voluntas.videt᷑
tex.in.:.ſi quis in pꝛin.ff.dele.iij.vnde poteſt teſtatoꝛ ð bo
nis ſuis libere diſponere in contrahendo taʒ in teſtamento
qᷓᷓ poſt teſtamento vt.i.heredes palam.ff.ð teſta.⁊.d.c.cũ
marthe.licuit ergo dicte dominice de rebus ſuis etiaʒ poſt

teſtamentum diſponere nulla etiam habita mentione de

teſtamẽto.maxime contrahendo vt fecit. vt ſatis pꝛobatur

Oðòðä

— — — — — – — — —

— ———— -4-—————èß

, — — —

biu

in iuribus prealle. Solum ergo reſtat videre vtrum dicta
compoſitio pꝛedicto modo valuerit. ?æ maxime inter mari
tum ? inter voꝛem ⁊ ſic in directe reſpondetur ad conttra

rium? dico ꝙ ſic· Nam ſi bene inſpiciantur verba compo

ſitionis non in ea alicui coniugium ſublata libertas teſtandi
ſeu teſtamentum mutandi.nec per ea fuit derogatum here
dis reſtitutioni in teſtamento facte non eniʒ pꝛomiſit dica

domina Bominica heredem facere maritum. Nec con-

tra nec dedit omnia ſua bona pñtia ? futura. quo caſu pol
ſunt militare nõ.per. Bar.in.d.l:.ſtipulatio ⁊ per y. 2 ali ·

os in.l.fi.C.de pac.Sed ſolum vxoꝛ diſpoſuit de quibuſdã

rebus particularibus.? maritus diſpoſuit de rebus pꝛeſen

tibus non autem futuris quo caſu valet ſtipulatio ſedʒ glo.
2Z · Gar. ? omnes in dicta...fi.⁊.l.ſtipulatio cum poſſint te⸗

ſtari de rebus acquirendis in futuruʒ.? teſtamentum dicte

Bominice remanet valið in rebus ⁊ iuribus non compꝛe
benſ.in dicta compoſitione teſtamento extant quo tempo
re moꝛti nil vltra remanſerit nil tamen habet obſtare ſatis
eni eſt ꝙ remanere potuit ⁊ ꝙ in pꝛeſenti poteſt heres adi
re hereditatem cum hereditas conſtitit etiaʒ ſine bonis cũ
ſit nomen iuris.l.herediſ appellatio.ff.de ver.ſig.⁊ hoc col
ligere ex nerbisdicſe compoſitionis de qua obſeruanda nõ
obligauerunt afuͤ⸗
certis bonis dumtaxat paciſcendo quinĩmo dico ꝙ ſi heĩs
adijt hereditatem ex illo teſtamento tenetur ⁊ obligat᷑ ma.
rito ad obſeruantiam dicte compoſitionis. ad hoc.l. vete⸗
res.C:de cont ſahen.⁊ cõmittẽ.ſtip.⁊ ꝙ nõ.in.c.j.de deſt.
Et piꝰ dico quod ſi omnia bona pñtia ⁊ futura donaſſent

valeret donatio maxime interpoſito iuramento non obſtã

te opi. Mar. quam modernioꝛes non fuerunt ſecuti cu, te·

ſtatoꝛ poſſet fieri ſine bonis particularibus cum bereditas
ſit nomen iuris vt pꝛedixi.⁊ ipſemet bar.hoc ſenſit in auc.ĩ
greſſi. C. de ſa. ſanc. eccł. Mec obſtat.d.l.ſtipulatio quia ibi
tollebatur directe facultas heredem inſtituendi qð non con
tingit in caſu noſtro quicquid ſit de hoc caſu tamen noſtro
non obſtat opi.bar.ſed concoꝛdat cum in hac compoſitione

non ventrint bona pntia ⁊ futura nec pꝛomiſerunt ſe inſti

tuere heredes ſed potius ſenſerunt contrarium vt pꝛedixi.
⁊ per hoc tollitur pꝛimum ⁊ vltimum motiuum. 1 Non
obſtat illud de donatione pꝛohibita inter virum ⁊ vxoꝛem
multiplici ratione. ꝛima quia fuit moꝛte confirmata qð
ſieri poteſt. c.fi. de dona. inter virum ⁊? vxoꝛem vt.l.dona⸗
tionis. C. eo. ti. Item quia non fuit donatio inter viuos ſi
cauſa moꝛtis que non pꝛohibetur inter maritum ⁊ vxoꝛem

cum hoc non efficiatur alteri pauperioꝛ vt.l.in donationii
bne. C. ad.l.fal. .l.ſi cauſa moꝛtis.ff. de dona. Item in on

tra poteſt dici ꝙ non fuit donatio ſed quedam compoſitio

vt mutuum pactum de lucrandis certis bonis matrimolo

diſſoluto per moꝛteʒ alteri ꝙ licite fieri poteſt inter coniu

ges. vt. d. c. fi. de dona. inte vi. ⁊ vxo.?.l.deo nobis. C. de
epil.⁊ der lgon enim poteſt dici ſinpliciter donatio qᷓ fuit
d conſequendi ſeu remunerandi vt.l.hoc iure.i

animo alin
fi.ff. de dona.nõ. Har.in pꝛohemio.ffoꝝ.qualis fuit iſaa.
Concludo ergo ꝙ teſtamentum dicte dominice rema
et validum.? compoſitio facta per eam cum marito eſt
omnia obſeruanda maxime ratione iuramenti? diſpoſitio

ſufficiant.

nis facte ad pias cauſas ar. c.relatuʒ. el pꝛi de teſta. Ethece

CE. on.xix.

Aedam mulier pꝛomiſit recẽtos nomine do-

miſſa ſtipulatione dos fuit reſtituta dicte mulieri. Seniq;
dicta filia tranſeunte ad ſecunda vota pꝛomiſit dicta mulier
eius mater ſecundo viro trecentos nomine dotis.hoc iter

cetera. Adiecto ꝙ ſi matrimonium diſſolueretur per mor:·

tem eius filie ſuperſtitibus filijs ex ipſo matrimonio. tunc
dos remaneret apudipſum maritũ retinente nomine ipſo

rum filioꝛum ita qð dos cedereripſis filijs dumtaxat ⁊ ad

obligauit ſe ⁊ ſuos heredes per ſolemnem ſtipulationẽ mo
ritur poſtremo dicta fili ad cuius ſucceſſionem veniunt fi
lij pꝛimi matrimonij dicentes ſe debere ſuccedere in dicta

erè liberam facultatem teſtandi ſed de HW

—

8 pꝛo filia ſua.marito recipienti ? ſtipulanti
ſe ⁊ nomine ſuo hoc inter cetera in ipſo contra⸗ H
ctu adiecto.ꝙ matrimonio diſſoluto aliter S bk
moꝛtem filie ſue dicta dos deberet ſibi reddi.poſtmodum
natis filijs ex dicto matrimonio deceſſit maritus ⁊ ſic com

dote cum filijs ſedᷣi matrimonij maxime occaſione ſtatuti
loci in quo inter cetera diſponitur ꝙ ſi qua mulier tranſiue
rit ad ſecunda vota ⁊ deceſſerit ab inteſtato relictiſ filije ex
pꝛimo matimo⁊ ex ſcdo als quocunq; alio tunc ⁊ eo caſu fi
lij pꝛimi matrimõij ⁊ ſcdi ⁊ cuiuſlibet matrimonij ſuccedãt
ab inteſtato dicte eius matri equali poꝛtione tam in dotiba
eoꝛuʒ matri vndecũq; habuerit ⁊ pꝛoceſſerit quam in alijs
quibuſcunqʒ eius bõnis non obſtante aliquo pacto appon
to in teſtamẽto dotali ipſius matris ⁊c.ſcdᷣs maritus oppo
nit de ſtipulatione pꝛedicta.Queritur quid iuris ⁊c.
ꝛiſti eiuſq; matris nominibus inuocatis. Ai

icendum de iure comuni. Saecund' nunquicd
arietur in hoc iuris cõmunis diſpoſitio vigo-
re dicti ſtatuti in pꝛimo obmiſſis argumenti que ad partes
fieri ſolent ſic mihi videtur diſtinguenduʒ q; aut mater do
tauit fliam de ſuis pꝛopꝛijs bonis aut de bonis ipſius filie ?
hoc depꝛehenditur de adminiſiratione bonoꝛum ipſius fi⸗
lie. Nam mater adminiſtrabit tempoꝛe pꝛomiſſionis bona
filie. tunc videtur enim de ſua dotem contuliſſe hoc colli-
gitur ex his que leguntur ⁊ nõ.in.l.fi.C. de dotis pꝛomiſſ.
2.l.vna.C.de rei.vx.act..accedit.pꝛimo caſu cum dotem
contuſerit ex pꝛopꝛia ſubſtantia potuit etiam in pꝛeiuditio
filioꝛum futuroꝛum dotem ſibireddi ſti pulari ſicut quilibet
extraneus.vt in.d.S.accedit ⁊.l.quotiẽs.ff.ſolu.ma.⁊ ſic li⸗
cite potuit dando dotem ſecundo viro apponere pactum
excluſiuum filioꝛum pꝛimi matrimonij cumin re ſua potue
rit apponere quodlibet pactuʒ.C.man.in re mandata.⁊.c.
de his de ſepul.hoc ergo caſu excluſis filijs pꝛimi mami 0
nij dos ipſa erat filioꝝ dumtaxat ſcõᷣi matrimonij. e⸗

cundo caſu cum mater dotauit de bonis filie non valuit pa
ctum appoſitum in pꝛeiuditium filioꝛum pꝛimi matrimonij

ſicut enim directe nõ poſſet ipſa mater excludere filios pꝛai
mi matrimonij a ſua ſucceſſione.l.cum filijs. C· de fis nup.
⁊ in auẽ.vt cum de appel.ↄgno.s. aliud quoq;. Cita ⁊ foꝛ
tius non potuit iſta dotando de bonis filie apponere pactũ
ſilioꝝ pꝛimi matrimonij excluſiuũ ar.i.l.nemo potet del. i.
T. l.ius agnationis.ff.de pac.ꝭ/ Sed hoc caſu arbitraretur
ipſam auiam teneri ad ſupplendum ſecundo marito de ſua
ſubſtantia cuʒ obligauerit ſe ⁊? ſuos heredes ⁊ ad implemẽé

tum omniuʒ que venerunt in contractu qᷓ;tum ergo ſibi au

fertur ex filijs pꝛimi matrimonij tantum eſt ſibi ſupplenduã
per dictam auiam de ſua ſubſtantia cum potuerit ad hocſe
obligare ar. in.l.rem alienatam.ff. de contraben.emp.=.l.
eleganter.ff.qui repꝛobos.ff.de pigno.act.⁊.l.exempto de
act.emp.⁊ bene facit in ſimili.c.inter cetera.de pᷣben. Hec
pꝛocedunt inſpectu diſponi iuris comunis. Sed nunc exa⸗
minandum eſt quid dicendum eſt inſpectis verbis cenſu-
re municipalis. Et videtur pꝛimo nam dictum ſtatutũ de
bet quantum fieri poteſt reduci ad terminos cõmunis etia
per impꝛopꝛiationem verboꝛum ſi expedit.⁊ in.c.cum dile
ctus de conſue.⁊.l.ij.E.de noxał.per doc.in.c.cauſamq;.
de reſcrip.ᷣintelligatur ergo dictum ſtatutuʒ ꝙ voluerit tol⸗

lere pactum appoſitum in dotem pꝛofecta ab ipſa filis vel

cum non teneatur dotare filiam dicta.l.mater debet pꝛohi
beri paici dotem ſibi reddi contra.multa iura ſuperius alle
gata ⁊ ſimilia. MNam cauſa iuſta reſtringi ſtatutum eſt cum H
quis ſine culpa pateretur dannum. vt nõ.bar.in.l.omines.

ipſius patre.ſecus ſi ab extraneo.vt eſt mater in hoc caſu qᷓ

ff. de iuſti. ? iui. verum cum verba ſtatuti ſatis ĩ hoc videã⸗

tur clara ?⁊ generalia excludunt enim quodcunq; pactum ĩ

inſtrumentibus dotis appoſitum vndecũq; mater hsbue

rit dotem vel pꝛoceſſerit ipſa dos.ergo includit ſtatutũ do
tem pꝛofectaʒ a matre cũ dicat.vndecunq; pꝛoceſſ. erit 7.
generalia enim verba generaliter ſunt intelligenda. xix. di.
ſiromanoꝛum.xxx.q.jſi doꝛmuerit.⁊ pꝛo hoc cein ſilinõ.

tuto cauetur de reo citando in faciem vel ad domnm fuffi
cit qð fit citatio perſonalis.vel ad domum. Nec debetad
terminos iuris cõmunis vt intelligatur ꝙ pꝛius ad faciem
ſi reperiri poteſt inde ad domum.quia ſ. ecundum huncin-
tellectum nil adderet ſtatutum ad iuscõmune.¶¶ Zü ergo
in caſu noſtro verba fint clara diſponentia ſ uper dotez ma
ternam vndecunq; pꝛoceſſerit generaliter ſunt intelligen⸗·
da facit.c.in his de pꝛiuil.? ꝙ fuerit mens ſtatuentiuʒ eolly
clare ex additione vbi in pꝛeiuditiuʒ ſtipulat᷑.dotem ſibi red

4

endum eſt pꝛimo pꝛo ipſius clara deciſione qgd

dji diſponit᷑ vt certo caſu dos remaneat ibi penes dotatam
ſuos hercdes ⁊ maxime hoc pʒocedit cum filia dot ata a ma
tre exdudatur ſucceſſione m atris ⁊c. pꝛo vt ibi latius con-
tinetur. Gic viden tur ſtatuentes hoc caſu voluiſſe pꝛeiudi

Mſirumento dotali debeant venire ad ſuc ceſſionem matris
pꝛimi filij ? ſcdi matrimonij. Concludo ergo in caſu no
ſiro ꝙ ſiue dicta dos pꝛoceſſerit ex ſubſtantia matris dota-
tis ſiue ex bonis ipſius filij omnes filij tam pꝛimi quam ſe⸗
cundi matr imonij veniunt ad ſucceſſionem matern equa
liter ? in viriles poꝛtiones vt in dicto ſtatuto continetur?
facit dic ta.l.cum filijs. Sed ipſa mater quem nomine pꝛo⸗
pꝛio ſe obligauit ſcdo marito tenebatur tantum de ſuo ſup
plere qᷓtum fuerit ſibi ſt ub ſtractum a filijs pꝛimi matrimo-
nij vt in iuribus pꝛeallegatis. Muando autem maritus
tenebatur dare partem eoꝛum que habuit filijs pꝛimi ma⸗

.

trimonij dico ꝙ realiter maritus non compellitur ante lap

are dot ti. vt non obſtante quocunq; pacto appoſito in

ſum anni reſtituere dotem que conſiſtit in rebus inmobili
bul. ficut in caſu noſtro vt.l.vna.S.ex actione.C. de rei vx.
ac. Auia autem reſpectu partis ſue non repefitun in hoc
pꝛiuilegiata. vnde tenetur tradere infra tempus boni viri
arbitrio computandum . iuxta nõ. in. l. ij. ?· l iiij ff. de re . iu
ris ⁊.l.ij. C. de vſu. rei · iudi. cum ſimilibus. Et hec ſufficiãt

Mico.abbas.

Aper aueſtione vertente inter cõmune ſeu ho
mines planſtangari ex vna parte. ? not arius ar-
tis lane ex alia parte.ſuper eo videlicet an ſtatu-
tum cõmunis Senarum pꝛohibens panos de-
ferri interritoꝛio ſeneñ.⁊c. pꝛo vt plene ⁊ late continetur in
dicto ſtatuto ꝙ incipit Aenduto che grande quantita ⁊c.
habeat locum in dicto conſtꝰ planicaſtangari:? maxime re⸗
ſpectu foꝛenſium cleri non ſoluta gabella. de quo i dicto ſta

. „

tuto continetur introduxerunt certam quantitate; panoꝝ

chꝛiſti nomine amen. Chꝛiſti poſtulato ſuf⸗
fragio videtur pꝛimo ꝙ ſic.ſiue inſpiciamus di⸗
ſpoſitionem iuris cõmunis ſiue continentiam
capituloꝛum iam dudum initoꝛum inter magni
ficum comune ſenarum ex vna parte ? cõmune ? homineſ
dicti caſtri ex alia.de iure enim cõmuni licuit dicte cõitati ſe
narum in toto teritoꝛio ſeu diſtrictu gabellas rerum vehen
darum inducere ? certarum ſpetierum delationem pꝛohi⸗
bere cum vtatur in toto ſuo teritoꝛio iuribus pꝛincipis ⁊ taã
to tempoꝛe. his iuribus dicta ciuitas ſenarum eſt vſu.qꝙ nõ
eſt memoꝛia in contrarium. vt in.c.ſuper quibuſdaʒz ð ver.
ſig. in.l. infameʒ in fiff. de pub.iudi.facit o nõ.Inno.in.c.
cum te. de re iudi. ? in.c. cum p. tabellio.de fi. inſtru. Et ſic
non obſtat.l.vectigalia.ff.de publi.que pꝛohibet gabellas in⸗
duci per inferioꝛem ab imperatoꝛe. Certum eſt dictum ca
ſtrum planiſtangarij eſſe de territoꝛio ſeu deſtrictu ſenen.
Mam dicitur territoꝛium a terrendo.? diſtrictus a diſtrin-
gendo ideo vbicunq; quis habeat poteſtatem terrendi ſeu
diſtringendi.totum illud dicitur de territoꝛio ſeu diſtrictu
ſuo vt in.l.pupillus. .territoꝛium.ff. de ver ſig.per Bar.
in.l.non dubito.ff. de capti.⁊ poſtil.facit ꝙ legitur ⁊ nõ.in
cle.ne romani de elec. vnde licet poſſe diſceptari vtrum di
ctum caſtrum ſit de comitatu ſeneñ. marime per id qð ha⸗
betur in.xx.ca.dictoꝛum pactoꝛum tamen negari non põt
quin ſit de territoꝛio de iuriſdictione diſtrictu vt clare colli-
gitur ex pꝛedictis iuncta ſũmiſſione facta per homines di-
cti caſtri.· vt patet clariſſime ex tenoꝛe ſubommiſſiõis dictũ
igitur ſtatutum concernens totum territoꝛium diſtrictum
ſeneñ.extendit vinculum ⁊ vires ſuas ad dictum caſtroꝝ.
qua pꝛopter ex non ſolutione gabelle dicti panni inciderunt
in comiſſum.vt in.c. cum ſcðʒ leges.de here.ii.vj.⁊ in.l.fi.
ff. de publi. cum ſi.nec capitula ſeu pacta inita e ciuitatẽ
ſeneñ.= dictum caſtruʒ habent in aliquo impedire vires di
cti ſiatuti ſeu penas commiſſionis in ſurgenter ex eo. nam
ſi ponderentur nõ aufferunt poteſtatem cõmuni ſeneñ.ſta
tuendi ? punitendi in dicto caſtro. Gria enim videntur
capitula ad materiam facientia vʒ.ſecundum nonum ⁊ vi-
geſimum. videntur enim illa capitula ſolum eximere homi
nes ⁊ cõmune dicti caſtri a gabell ⁊ alijs grauaminibꝰ. Nõ
enim dant poteſtatem poꝛtandi de alijs locis ſpeties veti-

maioꝛ in iuriſdictione i

tas maxime reſpectu foꝛenſium quinon reperiuntur pꝛiui-

le giati· nec pꝛiuileg ium vni conceſſum ad alium extenden
dum eſt nec·l.perſonalis alias.extendenda·xxix.di.per to-
tum. dicta vero pacta tanqꝙᷓ; inita habet vim legis vt in. l. ce
ſar. ff. de publi.non poſſunt ergo homines caſtri aque pen.
denti qui detulerunt pannos ad dictum caſtrum planiſtan
garij contra tenoem dicti ſtatuti vigoꝛe dictoꝛum pactoꝝ
le defendere. Eei his non obſtantibus que iuditõ meo
non obſtant puto.ꝙ vigoꝛe dictoꝛum pactoꝛum dictũ ſta
tutum non vendicet ſibilocum in dicto caſtro planiſtanga-
rij. etiam nec in alienigenis deferentibus pannos ad dictũ
caſtrum. Et pꝛ imo per dictum capitulum ſcðõᷣm dictoꝛum

pactoꝛum in quo inter cetera continetur ꝙ non ſolum ho⸗
mines ſed cõmune dicti caſtri debent eſſe exempti ⁊ liberi

tam in genere ꝙᷓ in ſpetie ab omnibus taxijs datijs gabell?
alijs quibuſcunq; grauaminibus realibus ⁊ perſonalibus
pʒo tempoꝛe viginti annoꝛum tunc pꝛoxime futuꝛoꝛum.
Zed certum eſt ꝙ ſi ex delatione pannoꝛum etiam per fo
renſes delaroꝛuʒ gabella in dicto contento ſoluentur igreſ⸗
ſu caſtri pꝛedicti·non eſſet dictum caſtrum ĩmune a gabel⸗

is ſeu liberum ? exemptum cum in directe collectarentur
2 gabellarentur homines ⁊ cõmune dicticaſtri.cum opoꝛ-

teret aut carere dictis pannis deferentibus aut pꝛo maioꝛi
ſolito emerent cum delatoꝛes venderent carius ꝓpter one
ra gabelle. ad hoc.l.fundi partem.ff.de contraben.e np. fa
cit.c.quanto de pꝛiuil.⁊=.c.fi·de inmu.eccle·li.vj. PBeen
tenendo contrarium de directo cõmittentur cõtra dict.ca⸗
pitulum nonum dictoꝛum pactoꝛum in quo capitulo diſpo
nitur ꝙ omnes intrate redditus oꝛdinarij extraoꝛdinarij di

ccte terre planiſtangarij cuiuſcunq; conditionis exiſtant bã

coꝛum ciuilium ⁊ penaꝛum condennationem ⁊c.ſint ⁊ eſſe

debe ant comitatis hominmm planiſtangarij pꝛo dicto tem

poꝛe.xx.annoꝛũ nec negari poteſt quin gabella vel pena po
ſita in dicto loco non ſit contra immunitatem ac bonum di
cti caſtri.ſaltem in quandam conſequentiam ergo ⁊c. Atꝑ
conſequens concludo ꝙ dictum ſtatutum non vendicat ſi
bi locum in dicto caſtro nec ni alienigenis deferenti
bus pannos ad dictum caſtrum. Micolaus abbas.

.

ſo dubio de quo queritur An vicarius domini

epiſcopi pꝛeferendus ſit domino archidyacono
vononienſi ? econtra. &t pꝛimo videtur dicen
dum dominum archy· pꝛeferendum cum eius officium ſit
perpetuuʒ ·⁊ officium vicarij tem oꝛale.vnde dignioꝛa ſũt

pꝛopꝛio permanentia q tempoꝛalia pꝛeterea archy. dicitur

eſſe vicarius epiſcopi. vt nõ.pen Joann.an.in.c.i. de off.
archy. Kamen his non obſtantibus que vere nõ obſtãt
contrarium puto verius. t pꝛimo adduco quia ille qui eſt
in dubio pꝛeferendus eſt ibi minori
in ceſſionibus vt in.c.ſtatuimus.xvij.di.).fi · · c. ſequẽ. Ar
chidyaconus autem nullam poteſtatem habetin vicarium
epiſcopi. Nec etiam habet in aliqueni iuriſdictionem con
tencioſam de iure comuni. Red dumtarat intentionem ſu
am fundat de iure cõmuni ſuper duobus expenſis in· c. ad
hoc in.c.in quadaʒ de off.archy.⁊ reliqua nõ.que leguntur
inti.de off.archy.pꝛocedunt potius ſecundum varias con
ſuetudines locoꝛum ꝙᷓ de iure cõmuni.vt nõ. Joan.anin.
5S. quadam. ad idem bona glo.eſt in. c. ad hoc de exceſſ.pꝛe
la. ¶ Item in bo vicarius epiſcopi dicitur aſſociari epiſco

ysin luriſdictione.vt dicit tex.in.c.in nouatione.xvj· q.vij

go pꝛeferendus eſt poſt epiſcopum omnibus dyoceſi.
ar. in. c. recolentes de ſta.·regu.⁊ in.c. cum in tua.dyoceſi.ð
cleri. m? tertio quanto quiſqʒ melioꝛibus tanto ma
ioꝛ eſt ? honeſtioꝛ. vt dicit tex.in auc.de defen · ciuit.in · ·
nos igitur. Sed vicarius epiſcopi pꝛeeſt ĩ melioꝛibus qᷓᷓ ar
chydiaconqa omnibus de dyoceſi vt. S.dictum eſt ?⁊ habet
iuriſdictionem oꝛdinariam ? archydiaconus nullam habet
lcanem contencioſam de iure cõmuni.vt.S.dixi.
Mſt ergo longe maior ipſi archydia. ergo ille pꝛoferendus.
Item ⁊ quarto gñalis officialis epiſcopi.facit idem con-
ſiſtoꝛium cum ipſo epiſcopo ⁊ ꝑticipat de iuriſdictiõe ipſiꝰ
epiſcopi ⁊ in. c.ii.de conſue.li.vi.⁊ in·c.romana de appel.
co.li.ergo honoꝛandus eſt pꝛepoꝛtionibus poteſt epiſcopũ

E N Hꝛiſti eiuſqʒ matris nominibus inuocatis. Ai

len
lo⸗
lee
den
ſen
tor
meo
üſt⸗
ngr⸗
dici
Num
nho.
ſberi,
elt
Abs
un.
berſo⸗
Oobel.
entur
opor⸗
mio
teroye

cte⸗
diſo
Priſdi
ntbi
teſſe
tem
1apo⸗
mdi
ſ⸗
atſi
endi

Gi
omini
Ncono
dicen
unſ
nſit
ſdic
ſdeaf
öobſti
leqhick
imine
equi⸗N
Niccriun
—
tonemtn
Sin
eſegontut
nn
DaneN⸗
eſſ
niepi
N
Pdſoctf
ſoceſd
tantoms.
iutinf⸗
lbus in

——— papa qui facit ið conſiſtoꝛium cum deo.⁊=

nõ. Inno.⁊ hoſuen.in.c.iiij.de tranfac.pꝛela.vt poſt deuʒ

peeommibus debet honoꝛari. Ad idem bonus tex.c.fi. xciij.
di. Mon obſtant committi ſupcrius foꝛmata. At pꝛimo ad
ꝛimum reſpondetur ꝙ vicariꝰ epiſcopi habet dignitatez
qdiu eſt in offitio licet ſecundum quoſdam extingatur eo
moꝛtuo vel remoto vel de nouo creatur aliquo iſtituto nõ.
in cłe.pꝛincipalis in.d.c.quoniam abbas.⁊ ſatiſeſt ꝙ poſſit
eſſe perpetuus.i.ad vitam ſuam tenere ſi non remoueatur
aliud inſtituto.iur nõ.in cle.⁊ ſi = ſatis eſt

dim vicarium obtinet habet oꝛdinariam ſupra ipſuʒ ar-

hydiaconum. ergo pꝛeferendus⁊ dignitas vicariatus pꝛo
peio eſt vnde iuſta tractt ſeperatam de offitio vicarij. Et
licet iuriſdictio pꝛocedat ex iuriſdictione ipſius epiſcopi ta-
men habetur allego ⁊ nõ imediate ab ipſo epiſcopo aliaſ nõ
eſſe oꝛdinaria iur nõ. per I
off. ? or.⁊.l.⁊ quia.ff.de iu.om.iudi. 1 d.ſecunduʒ argu

mentum ſeſvondetuu urchr diacon dicitur vicari epi
1

ſcopi quia illa duo que ſibi cõputant de quibus in dicto. 5. ĩ
quadam pertinebunt olim a iuriſdictione epiſcopi.vt nõ.
an. in.c.j.de off. archy. Oed generalis officialiſ epiſco
pi eſt vicariuſ in tota iuriſdictione iuxta tamen ea que habẽ
tur.in.c.licet de off.vicari.i.vj.¶¶ At facit idem conſiſto⸗

rium cum epiſcopo.At ꝙ non facitarchydiaconus. lam

obſtat facit tertium argumentum qð dicitur tenere locum
epiſcopi quoniam ex eo dicitur locum tenere epiſcopi quia
iuriſdictio eſt eadem cum iuriſdictione epiſcopi.ratione au

tem dicitur ex ea vt habeat poteſtatem in pꝛeſentia epiſco

pi dumtarat imo habet etiam in pꝛeſentia vt.S.dixi.vnde

dẽ ſibi adiunctus in adminiſtratiõe vt in.d.c.noua.õ ob.

vltimũ argumentum archydiaconus dicitur maioꝛ poſt
officialis ẽ epiſcopi.quia ipſe debet honoꝛari.vt epiſcopꝰ.
vt.S.dixi cum habeat iuriſdictionẽ epiſcopus in archydiaco
num. Oed dicitur maioꝛ reſpectu alioꝛum clericoꝛum dyo
ceſ. Nam vt. ð. dixi vicarius facit idem conſiſtoꝛium cum
epiſcopo.vnde poſito epiſcopo per conſequentiam ꝓ eius
vica. Et pꝛedicta ſufficiant.
Alit ame queſitum poſtea. Muũquid valeat ſu
pꝛaſcriptio caſu quo conſuetudo eſt cõtraria om
niiure. Mꝛimo diuino. vt ſatis colligit᷑ ex caꝰ.
v ad bec. lxxviij. di. e oꝛdini naturali.

Wron
t colligitur ex. c. eſt oꝛdo. xxxiij. q. v. Item iure canoni⸗
cocum maioꝛ in adminiſtratione pꝛefe
ne fuit legumn Ben ciuili vt colligitur ex.l.vt grada
tim.ff.de mu.⁊ hono.⁊=.l.j ff.de albo.ſcriben.ergo inſcripti
bilis ⁊ potius dicitur peſtis qᷓ conſuetudo.inxta ea eha
bentur in ſimili in.c.ad noſtr in tex.⁊ glo.de pꝛoba
conſuetudo contra honęſtatem non valet.vt in.c. cum de⸗
coꝛem de vi. ⁊ ho.cle. Ot nimirum cum pꝛincipale ꝙ req

ritur ĩ.l.ſit ipſa honeſtas.vt.iiij.di. Erit autẽ.ij.honeſta ⁊c.

Si ergo iſta pꝛocedunt ex conſenſu expꝛeſſo non valent ſi
ne ratione vt ibi qᷓ;to minus conſuetudo. foꝛtius non valet
conſuetudo que induciturex conſenſu tacito ⁊ regulariter
minus operatur ex conſenſu tacito qꝙᷓ expꝛeſſo iuxta nõ.in.
c.dilecti.de conſuetu.⁊ in.l.ij.C.que ſit lon.conſue.⁊.viij.
di. mala conſuetudo ⁊.c.conſuetudo.Ied hec conſuetudo
eſt contra rationem.vt patet ex pꝛedictiſ.ſolum enim vide
tur pꝛoceſſiſſe ex quadam vecoꝛdia⁊ ambitione ſeu ſtultitia
vt innuit tex.in.c.legimus in pꝛinci.xciij.di.ergo non valet

⁊ qð ratiõe caret extirpare neceſſe eſt.lxviij di · coꝛfepiĩ fi.

⁊ maxime hec conſuetudo que potius eſt coꝛruptela omni-
no extirpanda eſt.quia eſt contra pꝛimum gradum humili⸗
tatis ad neceſſarium ꝛimus enim gradus humilitatis
eſt deferre maioꝛi ⁊ non pꝛeferre ſe equali.vt nõ.glo.nota-
bilis in cle.i.de reli.do.ſuper verbo humilitatis.que pꝛoſe-
quitur alius gradus ⁊ facit.c.de conſtantinopolitanus.xxij.
di. hinc eſt ꝙ ius pꝛouiditur contra iſtos qui volunt ſe perti
naciter pꝛeferre dignioꝛibus vt in penam teneant vltimuz
locum. vt in.c.fi.xciij.di.expreſſe q talis conſuetudo non
valet.vult tex.in.d.c.legimus vbi repꝛobatur mos quorun
dam locoꝛum in quibus dyaconi volebant ſe pꝛoferre pluri
bus quibus tamen non erant ſubditi reſpectu iuredictionis
foꝛtius non valet hoc caſu vbi vicarius habet iuriſdictionẽ
in archydiaconum vt pꝛedictumeſt facit.xciij.di.illud qqᷓ
in fauo:em archydiaconi allegetur quodam pꝛiuilin quo ĩ
ter cetera cauetur ipſum archydiaconum debere poſt epi⸗

nno. in. c. cum ab eccleſiarum ð

rendus ſit.vt.s.ple

ſcopum pꝛimam ſedem obtinere tamen pꝛiuilegium ſic ge
neraliter loquens iuditio meo intelligi debet reſpectu aliox

clericoꝛum iuriſdictionem non habentium in dictum archy/

diaconum nam pꝛimlegium generaliter loquens debet in
telligi ⁊ reſtringi vt abſurditas euitetur vt eſt tex.nõ.in ſili

materia in.c.ex oꝛe.de pꝛiui.abſurdum eniʒ foꝛet archydias

dictis.¶ Item pꝛiuilegium dat pꝛimam ſedeʒ poſt epiſco

conum pebere pꝛecedere vicarium epiſcopi.vt patet expᷣ
pum. SGed inter epiſcopum ⁊ vicarium ſuuʒ in ſua dyoceñ

non eſt dare gradum cum repꝛeſentant idem tribunal? cõ

ſiſtoꝛium. vt in.c.ij. de conſue.li.vj.⁊ in.c.romana de ap.
co.li. dicitur ergo habere pꝛimam ſedem poſt epiſcopuʒ. ſi
immecdiate ſequitur epiſcopum.⁊ vicarium ſuum. .MWamvi
carius cõꝛuſcat exradijs epiſcopi.⁊ iuriſdictio ſua eſt ſicut ĩ
ſimili dicimus in vxoꝛe que notabiliter ex genere mariti.l.

ſi.C. de incoł.li.x.· Et hec ſufficiant.Ab.

Kon. xxij.

quã conſultatio ad maioꝛem vt arbitroꝛ clarita⸗
tem ſit.quatuoꝛ ex thema cligere dubia.tamen
uñun effectu tam pꝛima in vnum redigi poſſunt.
videlicet an teſtamentum minoꝛ i annis.xxv.⁊ maioꝛixiiij
non pꝛeſtita pꝛius cautione ſecundum foꝛmam.c.quanꝙᷓ; dðᷣ
vſu li.vj.valuerit cum non pꝛobetur aꝑte.⁊ foꝛmaliter vſu
ram exercuiſſe ſe palam ⁊ publice vendidiſſe res ſeu mer.
ces carioꝛi pꝛetio pꝛopter dilatam ſolutionem pꝛetij quam
quando pꝛetium illico ſoluebatur. Et videtur pꝛimo ꝙ di⸗
ctum teſtamentum valuerit. Mam.c.quanꝙᷓ pꝛealłirritat
dumtarat ex defectu cautionis non pꝛeſtite teſtamentũma
nifeſti vſuranij vnde nõ ſufficit ꝙ teſtatoꝛ fuit vſurari niſi

⁊ fuerit manifeſtus ergo teſtamentum ex eo capite impu⸗

gnarinon poteſt.conſequentia eſt nota maioꝛ ꝓbatur in. d.

4

c.quanqꝙᷓ.minoꝛ vero pꝛobatur hac ratione.vſura non com

mittitur niſi in contractu mutui ꝙ patet ex diffinitione ipDi

.

us eſt enim lucrum ex mutuo ⁊c.vt plene nõ.per Joã. an.

ini regula peccatum de re.iur.li.vj.in mercuri.⁊.xiiij.q.iij

quaſi per totum de vſu. conſuluit. in contractu emptionis
⁊; venditionis non cõmittiturvſura etiaʒ ſi altera pars enoꝛ
Veitrze patet in.c.cuʒ dilecti extra de emp:⁊ ven.

Sed pꝛedictus ſolum ebat merces carioꝛi pꝛetio

non cõmiſit vſuram./ Iteʒ ⁊ ſo de. hoc videtur tex.

in. c. in ciuitate de vſu. vbi xpꝛeſſe dicitur ꝗ huiuſmodi cõ
tractus ex tali foꝛmanon poteſt cenſeri vſurarius.quanꝙᷓ
venditoꝛes pertum incurrant niſi d biũ ſit illa merces pluſ
minuſſe tempoꝛe ſolutionis valibahupotet ergo dictus

minoꝛ excuſari etiam a peccato pꝛopter pꝛobabile dubium
7 ſolutionis tempoꝛe dicte merces foꝛent plus valitare;.

Item pꝛeſuppoſito ꝙ petcauerit ceſſante dubio varia⸗
tionis pꝛetij non tamen incurrit peccatum vſurarum. cuʒ
Re interuenit mutuum. vt innuit tex.in.d.c.in ciuitate.

4

1

vſurarius cum tales contractus ex foꝛma non apparet vſu
rari vt dicit tex.in.d.c.in ciuitate. manifeſtum autem eſt

id qð clare patet. Mec tergiverſatiõe reuelari poteſt. vt ĩ. c.
manifeſta ⁊.c.de manifeſta.ij.q.j.⁊.c.euidentia de acoeu.
Qnarto pꝛeſuppoſito ꝙ ex dictis contractibus publice
habit᷑: reſultet vſura manifeſta in perſona tanien dicti mino
ris.iſte effectus canſari non poteſt cum municipali ceſſura
cauetur minoꝛem ſine certa foꝛma que in dictiſ contractibꝰ
non fuit ſeruata contrahere non poſſe.fuerunt enim dictꝰ
contractus vel non poſſe fuerunt contra legem. vt in.l.nõ
dubium. C. de legi.⁊ in regnla que contra iuſ de re.iu.li.vj.
Mon enim videtur contraxiſſe quo ad iuris effectum.

Sed his non obſtantibus que vero iuditio non obſtant

contrariam ſententiani arbitroꝛſequendaʒ. t pꝛimo tex.
apertiſſimus in. c.nauiganti de viu.vbi dicitur taliter con
trahentem tunc demum excuſare a crimine vſurarum cuʒz
veriſimiliter deputatur q plus vel ad minus ſolutionis te
poꝛe merces vendite foꝛent valiture. Mec eti ſufficit hec
dubitatio niſi tempoꝛe contractus pꝛo viſioꝛi pꝛetio dans

merces non fuiſſet venditurus pꝛominoꝛi pꝛetiotunc obia

to quinſmo quibuſcunq; offerebat pꝛetium in continenti
vendebat pꝛo minoꝛi pꝛetio ꝙᷓ venderent ilłqui in tẽpoꝛe

N nomine ſaluatoꝛis eiuſq; matris.Amen.qᷓ

Item ? tertio pꝛeſuppoſito ꝙ in effectu cõmiſerit vſu⸗
m taliter contrahendo non tamen poteſt dici manifeſtus

41

differebant ſolutionẽ. ? lariſſitue pꝛobatur perlibꝛos ſuos
qui fidem faciunt in cle.vnica.de vſu.hoc etiam voluit gl.

„ 2

iu. d. c. in ciuitates in. v. venditoꝛes. que declarat tex.illum

dum dicit ꝙ huiuſmodi contrahentes incurrunt peccatuʒ
exponit.c.vſurarium per.d.c.nauiganti.⁊ dicit intelligen⸗
dum.d.c.in ciuitate ſecundum diſpoſitionem illius.c.naui

.

ganti. Et in hoc glo. optime loquitur quia vnum ius eſt in

terpꝛetandum ſecundum dil poſitionem alterius · cum iu⸗

ribus fint concoꝛdanda iura in. c. cum expediat de elect. li.
vj.? nwnica⸗ Gre inoff. do. Kkcrun iſtos contractus fa
ceret palam ? publice ⁊ ad hoc haberet ſtationem paratam
ſatis dicitur vſura manifeſta.Ad hoc ꝙ no.glo.in· c.j. ?.ij.
de vlt arii ſre urt. 7 ꝙ nõ. in. c. iij.· de vſu.
tem ⁊ ſo qualitas manifeſta que requiritur in· d.c quã
&; non debet ſumi pꝛo notoꝛio ſed pꝛo vt manifeſtũ eſt ſpe
ties diſtincta a notoꝛio.nam hic pꝛopꝛia huius vocabuli ſi.-
gnificatio eſt.nam manifeſtum eſt id quod pꝛobari poteſt
vt notat.glo.in.capitulo.noſtra de choa.cle.⁊ mu.⁊ tenet

quod medium inter occultum ⁊ notoꝛium vel ſaltim mani

feſtum dicitur ? famoſa inſinuatio ⁊ communilſ ⁊ certa ſciẽ
tia ⁊ ex certis pꝛoueniens.ſed in caſu noſtro dictus contra-
ctus pꝛobari poſſunt.ac erat publica fama.⁊ cõmunis opi:
de iniquitate illoꝛum contractum tempoꝛe vite dicti mino
ris.ergo ſatis poteſt dici dictum minoꝛem fuiſſe vſurarinz
manifeſtum. ertio hoc pꝛobatur per tex.nõ.in.c.cum
dyoceſi.de vſu: vbi habetur qð per famam ?⁊ argumẽta ꝓ⸗
batur quis vſurarius manifeſtus ac in caſu noſtro non ſoluz
concernunt argumenta ſed vera pꝛohibitio contractuum
vſurarioꝛum. Quinimo qð plus eſtreperio fuiſſe conſultũ
per Gar. Gal. de Cal. ? Dominum Cardinalem floꝛen
tinum ꝙ licet quis in vita non exercet qu publice vſuram
ſi tamen poteſt pꝛobari ꝙ erat tempoꝛe vite vſurarius ſaſ
pꝛobatur eum fuiſſe manifeſtum vſurarium etiam ad efle⸗
ctum mutandi teſtamentum ꝙ manifeſtum erat delictum
qð pꝛobari poterat quanꝗᷓ rede.in conſiijs ſuis ab h vl-
timo deuiare videatur Mon obſtant contraria ſuperius
foꝛmata. Et pꝛimo ad pꝛimum fatendum eſt ꝙ. dicti con-

tractus ex foꝛmalitate non apparent vſurarij cum ſint em-

ptionis ⁊ venditionis.⁊ ſic quo ad foꝛmam ⁊ apparentiam
loquitur.d.c.in ciuitate. Se in ſpette alijs circunſtantijs
maxime illa. quia alijs vẽdebat conſiles nierces pꝛo mino
ri pꝛetio ſolutione in continenti facta ſatis pꝛobantur con-
tractus vſurarij.vt apte innuit tex.in.d.c.nauiganti. Nec

obſtat ꝙ hic non interuenit mutuum. quia dico ꝙ ĩmo int᷑

uenit mutuum factum nam videtur emptoꝛ fuiſſe illico p
tium iuſtum ⁊ ſtatim fuiſſe ſibi a venditoꝛe inſtituendum
in tempus cum incremento illius pluris ꝙ ſoluit pꝛo dilata
ſolutione vt nõ.doc.in.d.c.in ciuitate ⁊ nauigãti.iura eniʒ
non ſunt impoſita verbiſed rerum effectui in.c.cõmiſſa. ð
elec.li.vj.⁊ fi diceremus oppoſitum parata eſſetvia eludẽ
di materia pꝛomulgata contra vſurarios qð non dicenduz
E vt patet i.c.ad noſtrã de emp.⁊ ven.⁊.c.illo voſ.de pign.

facit in. c. qᷓto.de pꝛiuil.=.c.gaudemus de diuoꝛ. Mon ob

ſtant.c.manifeſta ⁊.c.de manifeſta.ibi enim capitur mani
feſtum pꝛo notoꝛio ⁊ non in pꝛopꝛio ſignificato nam a pꝛo⸗

pꝛio verboꝛum non eſt recedendum ſignificato.ex quo nõ

conſtat de mente contraria. vt.l.non aliter delł.iij.⁊ ĩ.c.fi.
de e lig em poſſet dici iſtum notoꝛium vſurarium
ex quo notoꝛie tenebat banchũ paratum ad merces tali mo-
do vendendas ad hoc nõ.glo.in.d.cC.j.⁊.ij.de vſu.li.vj.iũ⸗
cto.c.nauiganti.nam ſi dicti contractus faciunt iſtum vſu⸗

rarium vt.S.pꝛobatum eſt.⁊ publice per eum extendeban

tur vti pꝛeſupponitur in caſu ergo negari non poteſt quin
fuit vſurarius publicus ⁊ manifeſtus. iſlon obſtat vltimuʒ
motiuum ꝙ non obſtante ſtatuto non poterat contrahere.
Rñndeo enim dupliciter. pꝛimo ꝙ contractus cenſetur pꝛo
hibitus minoꝛi quat᷑.alteri obligatur non autem quarenus
alter ſibi obligatur.vt probatur ĩ.l.iul. .plt.ff.de ac.emp.
facitl.non eo minus/C. de pꝛocu. qð in ſimili habetur de
eccleſia.xij.q.ij.ſiqua de rebus ⁊ per glo in.c.j.ne ſede va

can.per doc.in. c.j.?.c.tua.de his que fi.a pꝛel. Mon ergo

trimonium ſuum. ecundo Æα* qð ins canonicum irri
tando teſtamentum

tu ifeſti vſurarij habuit reſpectum
ad odium hominis. Mon autem ad validitatem contra-
ctuum ꝙ patet mani

ſte ex eo quia contractus ſuper vſu-

obſtabit ſtatutum a minus illo modo augmentaret pa-

minoꝛ ligatur ſtatuti peg a hoc.cCc.j

— abbas.

ram ſoluenõ ſnnt ipſo iure nulli.vnde nulla obligatio acq⸗
ritur vſurario vt in. c. debitoꝛes de iure.iu.⁊ ſolute poſſunt
repeti · vt in.d.c debitoꝛes.⁊ de vſu.cum tu.vnde pꝛeſup
pono qð minoꝛ non potuerit contrahere nec valuerit con-
tractus.nihilominus tum in eo fuit crimen vſurarium cõ
traxit.vt in obligatione qð contrabitur ex pacto conſiderat
ipſum factum. vt in.d.c.debitoꝛes iuncto.c.quanꝙ facit · c.

nuper de biga. 2. l. obligamur. ff. ac.? ob. Hec obſtat minoꝛ

etas quia vbi pens ipſo iure aiure imponitur cõmittens de
lictum pꝛohibitum incidit in illam penam.licet aliquo reſp⸗
ctu venient mitius puniendus.vt nõ. Gar. in.1. ij. ff. ð re
cepta. Sed.d.c.quani irritat teſtamentum ipſo iure ergo
j. de ðlic. pur. ?. c.ij. eo.
ti. qð videtur obſtare. Sed eſt reſtringendum ſecundum il
lam lec.⁊ ſm illam theoꝛicam Oar.in loco pꝛeall. Mõ ob.

generalis conſuetudo mercatoꝛum ciuitatis quia qð in ſe

peccatum eſt ẽxcuſatur per generalem conſuetudinem ſeu
verius coꝛruptellaʒ totius oꝛbis.vt.in.c.adulterij malũ ⁊c.
2.c.flagitia.xxxij.q.ij. quẽadmodum non excuſarentur ho
mines ſi directe palam ⁊ publice exercent impꝛobum fenꝰ
vlurarium. Mam non refert quid ex equipollentibus fiat ĩ
c.licet ex quadam de teſti.⁊ in delicto contrahendo non in-
ſpicitur foꝛma ſed effectus.vt in.c.ea que de ſimo. Mona
enim denominatio malum non excuſat.nec valet conſue-
tudo in contrarium vt ibi.⁊ eſt ad hoc ille bonus tex.cum
glo. Et hec ſufficiant quo ad tria pꝛima queſita. ¶ Aenio
ad vltimum queſitum qð quia ſatis.facile eſt bꝛeuiter Re
ſpondeo dico enim ꝙ que ius dicendi teſtamentuʒ nullum
competit ſoꝛoꝛibus que tanꝙᷓ ab inteſtato ſuccedunt ð iu-
re cõmuni fratri equaliter cum matre. vt in auẽ.de here.q̃
ab inteſt. defe. Nam.c.quaniᷓ.ſolum mutat teſtamentuʒ

non auteʒ excludit Uenientes ab inteſtato facit vt hodie ha

betur in auc.bona dãnatoꝛum.C.de bo.pꝛeſcrip. Coꝛam
quo autem iudice hec queſtio nullitatis ſit agittando. dico
ꝙ coꝛam iudice eccleſiaſtico per nõ.in cle.compendioſam
de iudi.⁊ in.c.cum ſit generale de fo.compe.⁊ in eo ꝙ que⸗
ritur de ſequeſtratione fructus. que fienda queſtione pen-
dente dico ꝙ ſatis poteſt fieri ſequeſtrum ſi timetur veriſi
militer de dilapidatione ſi poſſeſſoꝛ bonoꝛum non eſt po-
tens ad ſatiſfaciendum de fructibus ĩterim percipiendis in
caſu emptionilſ.iuxta nõ.in.c.ij.⁊ fi·de ſequeſt.poſſ.⁊ frnc.
ſecus puto ſi poſſeſſoꝛ eſt potens ad ſatiſſaciendũ quia tũc
ſolus dilapidationis fructuum timoꝛ non ſufficit ad ſeque-
ſtrationeʒ fructuum per. d. c.fi.l. YImperatoꝛes.ff.ð appel
vbi ponitur ſpetialem caũm poſt appellationem. In omni
tamen caſu poterunt bona ⁊ fructus deſcribi.iuxta theoꝛi-
ca Mar.in. · vnita· C. de ſeqneſt. Et hec ſufficiant Aaus

14

CLon xxiij.

perttionem Petri Wartholomei. Sactũ
fuit ſequeſtrum certe quantitatis pecuniarum
die.xxj. Anno domini.:.C CO.xxxiij.apud
Franciſcum Joannis contra Jeronimuʒz An-

toni per offitiales mercancie Ciuitatis Senarum. deinð

xxx. die men eiuſdem comparuit. quidam Antonius ſuo
ꝛopꝛio nomine ?⁊ pꝛiuato ⁊ vt pꝛocuratoꝛ Jeronimi ꝓ vt

apparere dixit manu Joannis mathei de Aiano notarij ?

obtulit ſtare iuri ⁊ de iure reſpondere ⁊ ſoluere iudicatum.
⁊ fecit citare dictum Detruʒ atkolome per Bomi⸗
nicum del dota nuncium curie.MQui nuncius retulit ſe ci-
taſſe ad domũ ſolite habitatiõis dicti MDetri.?⁊ dicto De
tro non comparente officiales fecerunt reſtitui pecuniam
ſequeſtratam dicto domino pꝛomittente fideiubente obli-
gante renunciante iurante hec verba ita generaliter repe⸗
riuntur ſcripta per notarium apud acta dicte curie.deniq;
pluribus d pluribus menſibus elapſis moꝛtuo dicto Yero-
nimo agitur pꝛo parte dicti Metri bartholomei anno do⸗
mini.ſ.CCCC.xxvj. contra dictum Antonium exci-
pitur per dictum Alntonium ꝙ non eſt obligatus eo maxi

me quia non ſunt illi officiales coꝛam quibus pꝛomiſit cum

fücti ſint eoꝛuʒ offitio. Queritur quid iuris.
Hꝛiſti eiuſqʒ matriſ pꝛeſidio inuocato.videtur
dictu m Wetrum non eſſe obligatuʒ in aliquo
non enim tenetur tanꝙᷓ pꝛocuratoꝛ cum ipſius
offitiuʒ expirauerit. per moꝛtẽ dicti Jeronimi
. re integra.l.

./

re integra.l.mandatum.C.man. ⁊ cle.fi.de pꝛocur.⁊ ꝑ con
ſequens non debet teneri de aña geſtis pꝛocuratoꝛio nomi
ne ſicut dicimus in tutoꝛe fũcto offitio.vt in.l.poſt moꝛteʒ
ff.quando ex factotuto.ad idem.i.fi.ff.de inſti.non tenet᷑
functo offitio.nec debet teneri pꝛopꝛio nomine tanqᷓ fide-
iuſſoꝛ.quia cum eſſet fideiuſſoꝛ non contractus ſed de iudi
tio fiſci nec de hoc fecit ipſe aliquam ſcripturaʒ pꝛopꝛia ma
nu liberatus extitit ex quo infra duos menſes dictus De⸗
trus bartholomei non fuit pꝛoſecutus negotium iudicium
vt eſt tex.nõ.in.l.ſi fideiuſſo.C.de fideiuſſo. Quinimo nõ
ſolum infra duos menſes non egit imo plures menſes ſunt
elapſi ergo ĩ illo videtur dictus Antonius tenetur ad reſpõ
dendum pꝛo dicto Aeronimo. ertio obſtat ꝙ cautio
etiam de iudicato ſoluendo non habeat vires coꝛaʒ alijs iu
dicibus ſeu in alia inſtantia.cum apud ⁊.l.cum lite moꝛtua.
ff. iudi.ſol. Sed in caſu noſtro non ſunt illi officiales.coꝛam
quibus facta fuit pꝛomiſſio ergo extincta eſt cautio.¶ Sʒ
his non obſtantibus que iuditio meo nihil non obuiant cõ
trariam ſententiam puto veram. Et pꝛimo dico hunc tene-⸗
ri pꝛocuratoꝛio nomine per tex.expꝛeſſum in.l.pꝛocuratoꝛ
qui pꝛo euictione.ff.de pꝛocu.vbi pꝛobatur ſᷣm lec.bar.⁊ fe

re olm ꝙ pꝛocuratoꝛ ꝗ obligauit ſe teneturreſpondere eti ꝓcαια

ani finito offitio.Ad idem.l.ſeruum titij.ff.man.Sed iſte
antonius expꝛeſſe obligauit ſe etiam pꝛiuato nomine vt pa
tet ex narratione facti.igitur remanſit obligatus poſt moꝛ/
tem dicti Jeronimi. Mec obſtat lapſus plłium menſium vl
anni quia cum ſit actio ex ſua pꝛomiſſione oꝛta contra eum

mæarxime perſonalis illa non tollitur niſi ſpatio.xxx.annoꝛuʒ

l.ſicut.C.de ſcrip.xxx.an.ĩmo non videtur ꝙ currat pꝛe-
ſcriptio obſtante mala fide ex diſpoſitione iun canonici.ſʒ
nõ.cõmuniter per modernos in.c.fi.de pꝛeſcrip.licet aliud
ſenſerit Gar. in.l.ſequitur.S.ſi viam.ff.de vſuca.Sed cir
ca hoc caſu non inſiſto quia non eſt neceſſarium quo ad ca
ſum noſtrum cum non ſit fluxum tm̃ tempus.vt dicatur cõ⸗
pleta pꝛeſcriptio contra hanc perſonalem ¶ Sed videtur
hunc Antonium obligatum fideiuſſoꝛio nomine potuerũt
eniʒ officiales in abñtia dicti Detri in reuocatione ſeque
ſtri capere fideieſſoꝛem in fauoꝛem dicti petri.vt in.c.pe.
de eo.qui mit.impoſſ.⁊ eſt glo.oꝛ.in.c.j.eo.ti.in.v.parati.
⁊ tenet ſpec.in ti:de pꝛiꝰ.decre.s.tam de effectu.ver.ante
pnłt.que quidem obiigatio non expirauit per lapſum anni.
vel bienij durante obiigationem pꝛincipali contra Jeroni-

mum . hoc pꝛobo ſic obligatio fideiuſſoꝛ. non ſoluitur reali- . et⸗le⸗⸗
ter durante obligatione pꝛincipali niſi in caſibus quibꝰ poſ J

ſit inſtare contra pꝛincipalem vt eum liberet a fideiuſſione
vtlegentur ⁊ nõ.in.c.fi.de fideiuſſ.⁊ in.l.ſi pꝛo eo contra
quam.C.eo.ti.nec poteſt compellere aduerſarium ad agẽ

dum ad fineʒ liberationis conſequende.vt in.l.ſi fideiuſſoꝛ

ff.eo.nõ.in.c.conſtitutus.eo.ti.Sed ceſſat obligatio fide-
iuſſox. realiter finita obligatione contra pꝛincipalem.vt in.
l.grece.in fi.ff.de fideiuſ.ab hac autem reperimus caſuʒ ex
ceptum in.d.l.ſi fideiuſſoꝛ.vbiliberatur per lapſum duoꝛũ
menſium.quiquidem caſus cum ſit diuerſus a regulis iuriſ
debet ibi ſtricte intelli⁊ non extendi ad caſuʒ non expꝛeſſuʒ
ar. in.l.pꝛecipimus in fi. C. de app.Sed in cau noſtro ſumꝰ
extra illum caſum.l.ſi fideiuſſoꝛ.ergo debemus de eo iudi
care ſecundum regulam pꝛedictam. qꝙ autem ſumus extra
caſum illiuſ.l.pꝛobatur illa enim.il.loquatur in eo qui fideiuſ
ſit dumtaxat deſiſtendo quem in iuditio. Sedin caſunon
ſuit pꝛoceſſum ad vlterioꝛa quia pꝛomiſit ſtare iui.⁊ reſpõ
dere ac ſoluere iudicatum ⁊ in ſine ſimpliciter obligauit ſe
⁊ fideiuſſit pꝛo AJeronimo hoc patet in ſcriptura contentaĩ
actis curie vnde aduertendum ꝙ dicta l.ſi fideiuſſoꝛ ꝓpꝛie
loquitur quando iuditio inchoato quis dat fideiuſſoꝛem ð
ſiſtendo in iuditio vnde cum actoꝛ teneatur liteʒ conteſtari
infra duos menſes ⁊ ſic pꝛeſtat cautionem.iij.q.in libelluʒ
⁊ in auẽ.generaliter.C. de epiſ.⁊ cle.ſi inra duos menſes
non pꝛoſequitur actoꝛ videtur retro ceſſiſſe ab intentione
ſua merito.l.intꝛoduxit vt fideiuſſoꝛ liberetur cum ille vide
atur in culpa in non pꝛoſequendo ⁊ tacite videtur actũ ĩfra
duos menſes litem cont.⁊ videtur vera ratio decidendi ⁊

multum notabilis ad illam.l.quã ſeutit hoſti in ſumma eo.

ti. F. qualiter fit fideiuſſio. ob hanc igitur rationem ⁊ tacitã
partium conuentionem illa.l.in caſu illo receſſit ⁊ deuiauit
a cõmunibus regulis ſi liberando fideiuſſoꝛem exlapſuilliuſ

modici tempoꝛis.hinc eſt ꝙ fideiuſſoꝛ de iuditio ſiſti libera

tur per cauſam ſuperuenientem in perſonamrei.vtĩ.l.ſan
ceimus.C.eo. Sed in caſu noſtro omnia pꝛedicta ceſſant
hic enim nnõ erat lis inchoata. Mec ſpettes inchoandi de
pꝛoximo ſed factum fuit ſequeſtrum quia dictus Jeroni⸗
mus erat ſuſpectus. Item fuit pꝛeſtita fideiuſſio de ſtando

iure pꝛiuato nõine ?⁊ in fine in lnegin⸗ ſequeſtri obli

gauit ſe ſimpliciter fideiubendo. ¶ Ande aduertendum
2 illa ſcriptura que eſt apud acta curie eſt abꝛeuiatur a cõ-
ecta moꝛe notarioꝛum.que debet extendi ᷣm eoꝛum con-

ſuetudinem iuxta nõ.in.c.cum ꝑ tabellio de fide inſtru.⁊ in

l. gallus. ff. de lib. ⁊ poſtu. Et ſi diligenter ponderetur ha-
bet duas partes nam in pꝛima parte in pꝛinꝰ comꝑitionis
obligauit ſe ſuo pꝛopꝛio etiam pꝛiuato nomine ⁊ vt pꝛocu
ratoꝛ dicti Jeronimi ſtare iuri ⁊ reſpondere iudicato nec

adhuc obtinuerat ſequeſtruʒ reuocari. ſed fecit citare dictũ
ſdetrum illo vero non comparente obtinuit ſequeſtrum
reuocari. ? de nouo pꝛomiſit pꝛo dieto Jeronimo ac obli-

gauit ſe ac fideiuſſit ſimpliciter nec fuit dictum de iudirio ſi
ſti.? ꝙ fuerit illa obligatio noua ex interuallo facta pʒ poſt
pꝛimam obligationeʒ de qua in pꝛincipio illius ſcripture di
cit ꝙ fecit citare dictum Netrum ⁊ ꝙ nunciuſ retulit ſe ci
taſſe ilum ad domum ⁊ ſic opoꝛtuit interuallum intercede
re ⁊ poſtea illo non comparente obtinuit reuocationem ſe-
queſtri.fideiubendo pꝛo dicto Jeronimo ſimpliciter ſicut
fieri debet in reuocauone ſequeſtri iuxta nõ.per p.in.l.
vna.C. de pꝛoh.ſequeſt.⁊ per canoniſtas ĩ.c.ij.eo.ti.ergo

dicta obligatio durat in pꝛeſenti.⁊ poteſt cõueniri effetus

liter ex quo dictus Jeronimus vel eius heres eſt ĩpotens
ad ſoluendum iuxta materiam auc.pꝛeſente.C.de ſideiuſ.
ltimo alia ratione fideiuſſio fuit hic pꝛeſtita vt vitare
tur ſeqneſtratio iuxta theoꝛicam doc.in dictis iuribui ⁊ per
War. in.l.litibus.C. de agri.⁊ cenſi.li.xj.2.l.fideiuſſoꝛ.ff.
qui ſatiſda.co.⁊ in.l.ſenatus de off.pꝛeſi.debuit ergoſape-
re naturam ſequeſtrationis vt in.c.eccleſia que vt lit.pen.
⁊z in.l.ſi rem ⁊ pꝛetium.ff.de pet᷑.hi. Inno.in.c.ex ratione

de appel. Sednatura ſequeſtranionis eſt vt duret donec

lis finem accipiat.iuxta nõ.in.c.examinata de iudi.⁊ in.l.ſi
oleum.ff.de dolo.ergo ⁊ fideiuſſio per quam euitatur ſeq̃
ſtratio debet durare vſq; alillud tempus.⁊ hoc videtur aꝑ
tiſſime de mente tex.in.d.lł.litibus.⁊.liſi fideiuſſoꝛ ⁊.l.ſena
tus.Et ſi diceremus ad pꝛopoſitum illud remedium fide-
iuſſionis non eſſe ſufficiens ad fideiuſſionem euitandam.
Non ergo hec fideiuſſio ſapit ſimplicem naturam fideiuſ⸗
ſionis de iuditio ſiſti. MNec liberaretur hic ſideiuſſoꝛ ꝑ moꝛ
tem pꝛincipal ſicut liberatoꝛ cum obligauit ſe ad ſiſtendum
reum in iuditium.cum non eſſet actoꝛi ſufficienter ſatiſſa⸗
ctum. Mon obſtant ſuperius in contrarium allegata ſoluit
enim mandatum re integra.Sed hic non erat res integra
cum obligauerit ſe pꝛo domino. Item hic obligauit ſe ꝓ
pꝛio ⁊ pꝛiuato nomine ⁊ fuit offitium voluntariuʒ.⁊ ſic ceſ
at contrarium.l.poſt moꝛtem. Mam ibi non obligauit ſe -
ſtitoꝛ vt dicitur in tex. Sed in caſu noſtro ſic ad.l.fideiuſſoꝛ
ſatis fuit ſupꝛa reſponſum ad.l.cum apud ⁊.l.cum lite dico
ꝙ pꝛocedunt in fideiuſſoꝛe de iuditio ſiſti.ſeu iudicato ſol⸗
uendo. Sed hic fuit ſimplex fideiuſſio facta in reuocatio-
ne ſequeſtri.vt.S.dixi. Idem illa iura pꝛocedunt quando
quis pꝛomiſit ſimpliciter.de iudicando ſoluẽdo non expꝛeſ
ſo nomine propꝛio iudicis. Nam tunc tenetnr ex pꝛomiſſi
one coꝛam iudice ſucceſſoꝛem eiuſdem tribunał quia vide
tur idem iudex.l.pꝛoponebatur.ff.de iudi.⁊ hoe aꝑte tenet
ſpe.in ti.de lega..excipi.v.ſed qui ſi plures.⁊ aꝑtius bar.
in.l.cum apu d ⁊ ita fuit in caſu noſtro. Quare ex omnibꝰ
pꝛedictis concludo dictum Antonium obligatum ad reſ-
pondendum ⁊ ſolnendum iudicatum ſecundum pꝛedicta.
Et hec ſufficiant ad pꝛeſentem articulum ⁊c· abbas.

Con. rriiij.

MVgolphus ciuis Coꝛneti habens domicilium
iterb. eſſet in Coꝛneto mandauit
eu perſuaſit Martinum.ciuem Coꝛneti int᷑.
fici.ꝙ ibidem factum eſt ipſo rodolpho Miter

dbio reſidente.poſt dies aliquos Subernatoꝛ vtriuſq; Ci-

uitatis habensa domino noſtro papa oĩodam le gati de la-
tere poteſtatem veniens Coꝛneti audita infamia dicti bo
micidij in reditu ad ciuitatem viterbieñ.dictũ Rodulphuʒ

8

inciuitate viterbij capi mandauit? fecit ipſuʒ in manibue

poteſtatis poni agitur nunc in Coꝛneto de inq uiſitione fa
cienda? de pꝛoceſſu foꝛmando contra dictum Rodulphũ
de homicidio petit remitti per poteſtatem Coꝛneti ad lo-

cum delictum viterbio ?⁊ Coꝛneti ſint ſub eodem pꝛeſide.

2? ſupplicatur Oubernatoꝛi fiue pꝛeſidi vt mandet poteſta
ti viterbij Rodulphum remitti ad locum maleficij perpe
trati. Bubitatur nunc de quatuoꝛ. Et pꝛimo vtrum ad
requiſitionem poteſtatis Ciuitatis Coꝛneti Gubernatoꝛ
ſeu pꝛeſes teneatur mandare poteſtati Aiterbij vt illum
remittat. Et ſi ad mandatum gubernatoꝛis poteſtas viter
bij teneatur illum remittere. 6* Secundo queritur an Ro
dulphus pꝛedictus de homicidio in Coꝛneto perpetrato

„

ratione domicilij quod habet viterbij poſſit puniri in viter

bio vbi detinetur captus. marime cum dicte ciuitates ſint

ſub eodem gubernatoꝛe. ¶ Tertio queritur anremiſſio

debeat fieri ante inchoationem pꝛoceſſuſ contra dictũ Ro

dulphuʒ vel poſt. ¶ Quarto an gubernatoꝛ pꝛedictus ba
bens plenam poteſtatem legati delatere potuerit dictum

„ „

Rodulphum in dicta ciuitate viterbij facere detineri ratõ

ne delicti in Coꝛneto perpetrati ad hoc vt ibi puniatur an

ad locum delicti remittatur.¶ Nenio ad pꝛimum. Et vi-

detur ꝙ gubernatoꝛ ſeu pꝛeſes non teneatur remiſſionem

facere vel fieri mandare ſed potius illum captum relaxare
vel relaxari facere quia delictum fuit confirmatuʒ extra ter
ritoꝛium viterbij vnde etiam pꝛeſuppoſito ꝙ mandatum
fuiſſet de homicidio perpetrando in ipſa ciuitate viterbij.
⁊ qð tantum non ibi ſed in Coꝛneto delictum ſecutum eſt.
non poteſt ex eo in viterbio conueniri iur.nõ.per Gar.ĩ.
l.ſi vt pꝛoponitur.ff. de fideiuſ.⁊ in.l.non ſolum.S.ſi man-
dato.ff.de iniurijs.videtur tex.iuncta glo.in cle.paſtoꝛalis
de re.iudi.in.vꝰ.nec non pꝛocedendo.t nõ.per aliquos in
c.fi.de fo.compe.ergo remiſſio fieri debet ad locum delicti
quia ante capturam non fuit contumax in loco delicti· ergo
capi in dicta ciuitate viterbij ad finem remiſſiõis fiende ñ
potuit iuxta nõ.in.l.j. C. vbi de crim.agi opoꝛ.⁊ videĩ tex.
in auẽ.vt nulli.9.ſi vero quis cõpꝛehenſoꝛi coll.ix· tez
pꝛeſuppoſito qdð capi in viterbio potuiſſet videtur ꝙ Gu⸗
bernatoꝛ non teneatur mandare poteſtati viterbij vt illum
remittat quia remiſſio ad locum delicti videtur potius de
vrbanitate ꝙᷓ de neceſſitate ar.in.d.cle.paſtoꝛalis.in.v.de

moꝛe.nõ. Mar.in.l.ſi cui.ff.de accu. tem foꝛtius con

ſuetudo habet per totam Italiam vt non fuit remiſſio.vt
nõ. Har.iĩ.l.ſepulchꝛi.ff.de ſepul.vio. Igitur venit relaxã
dus. Mon enim poteſt puniri viterbij quia ibi non deliquit
non remitti coꝛnetuni quia conſuetudo remiſſioni contra⸗
dicit. ¶ Item non fuerat contumarx in loco delicti igit ⁊c.
Item pꝛo hoc facit quia dictus Rodulphus habet domi-
cilium in viterbio vt pꝛeſupponitur in caſu narrationis vñ
pꝛeſuppoſito ꝙ delictum non fuiſſet cõmiſſum in territo-
rio viterbij tamen ratione domicilij potuit accuſari ⁊ inqui
ri de delicto alibi cõmiſſo.⁊ ex hoc debita pena cõpꝛimi·de
o videtur caſus in.c.cum contingat de fo.compe.tenet.
Yo. an. ihc. vt animaꝛum de conſti. li.vj.? Jo.cal.in. c.j.ð
rap.? Bar.poſt Cy.in.l.cunctos pplos.Q.de ſum.trini.⁊
Jo. de ligna. in cle. paſtoꝛalis pꝛeall. videtur tex.cum glo. in
l.j.?.ij.in auc.quia in pꝛouincia.C.vbi de crim.agiopo.ex
pꝛeſſa idem Jo.an.in addi.ſpec.poſt Odofre.in ti.de cõ-
pe.iudi.addi.ꝭ.j.v.vj.ratione criminis. videtur tamen ibi
velle qð de iure cinilli hoc dictum pꝛocedat quando pꝛoce⸗
ditur per viam accuſationis .ſecus per viam inquiſitionis
tunc quia iudex agit ad vindictam ⁊ ſua non intereſt.ex quo
deliquit extra territoꝛium ſuuʒ nam in loco domicilij poteſt
conueniri non ex eo quia deliquit.ſed quia ibi ſoꝛtitur foꝛuʒ
⁊ ſic audire debet accuſantem ex hoc capite poteſt illum pu
nire ſi delictum pꝛobetur.¶ Sed inquiſitio delicti pꝛeſen
tis concernit delictum qð non contingit iudici eſſe ſi extra
territoꝛium ſuum fuit cõmiſſum.⁊ ad iura canonica que la
te permittunt inquiſitionem.dicit ꝙ pꝛocedunt in ſuo foꝛo
ſed dominus archy.dicit in.c.ſi.de fo.compe.q etiam ð iu
re ciuili poteſt pꝛocedere iure domicilij per viam inquiſi-
tionis de delicto alibi cõmiſſo.nam cauſa quare in loco do
micilij poteſt accuſari licet alibi deliquerit eſt.quia vbicun

q; deliquitur ſubditus eſt iudici domicilij ⁊ hec cauſa locuʒ

habet ſeſgonſent per viam accuſationis ſiue inquiſi-
tionis. ¶ Item ſicut intereſt iudicis delictis purgare pꝛo-

ninciam ſuam malis hominibus vt.l.congruit.ff. de off·

pꝛeſb. ita inter eſt iudicis domicilijs caſtigare ſubditos ?

uinciam ſuam purgare talibus hominibus licet alibi deliq-
rit. d.l. congruit ⁊.l.pꝛeſes.eo.ti.⁊ hoc reperio tenuiſſe bar.
in. l.cunctos populos de ſum.tri.qð videtur verius ⁊ iu cãu
noſtro multum refert quia ĩ terris eccleſie ſeruamus ius ca
nonicum.vt in.e.ſi duobus de applł.nõ.in.c.de clericis de
ſo. compe. ¶ Item ſibene ponderetur caſus non expedit
ex alio capite hoc multum diſcutere quoniaʒ Bubernatoꝛ
ſeu pꝛeſes habet iuriſdictionem nedum in loco domicilij ſʒ
etam in loco delicti.⁊ ſic potuit per totam ſuam pꝛouinciã
illum facere capi · vt in. d. . ſi vero quis compꝛehenſoꝛum.
2 in.c.nouit de off.le.vbi bonus tex.in ſili. Mam tota pꝛ:o
nincia eſt ſibi vnum territoꝛium ⁊ ſic delictum fuit conimiſ
ſuʒ in ſuo territoꝛio ⁊ in ſuo territoꝛio captura facta.potuit
ergo ? debuit Gubernatoꝛ ſeu pꝛeſes in qualibet parte ſi
territoꝛij illum capi facere.ex quo in ſuo territoꝛio deliquit
etiam ſi fuiſſet extraneus.vt.d.l.pꝛeſes.⁊ de off.le.c.ij.nã
pꝛeſes ſeu legatus pꝛopꝛie habet in pꝛouincia ſibi decreta
iuriſdictionem quam pote ſt in loco exercere quilibet oꝛdi⸗
narius quicunq; ſit ille ⁊ eſt maioꝛ omnium poſt pꝛincipeʒ
vt.l.ex omnibus cum ſe.ff.de off.pꝛe.nõ.ſpe.in ti.de lega.
S. nũc obſtendendum.v. legatus.⁊ ſequenti.⁊ in.S.ſuper ẽ
v.j.eo.ti.legitur ⁊ nõ.in.d.c.ij.⁊.c.j.eo.ti.in antiquis.po/⸗
tuit ergo illum capi facere ⁊ alteri tradere vt iuſtitiaʒ faciat
iuxta.c.fi.ne.cle.vel mo.li.vj.¶ Ex pꝛedictis infero ad de
cinonem vltimi dubij ⁊ concludo affirmatiue ꝙ dominus
HBubernatoꝛ nedum potuit ſed debuit etiam erx officij ſui
debita dictum Rodulphum capi facere in dicta Ciuitate
viterbij.¶ Reſtat nunc examinare tria pꝛima dubia ſimul
an poſſit Rodulphus puniri viterbij an poſſit remitti coꝛ
neti. vel de neceſſitate ſit illuc remmittendus.⁊ obmiſſis cã
bꝛeuitatis argumenta que ad partes fieri poſſunt.dico con
cluſiue ꝙ vbi non petitur remiſſio per iudicem Coꝛneti in
dubio puniri poſſit in loco domicilij.vt in.l.j.C.vbi de cri.
agi. opoꝛ.⁊ ibi hoc tenent ar.bal.⁊ Jo.cal.in. c. j. de ra⸗
pto.pꝛobari videtur in.d.c.cum contingat.⁊.d.l.j.⁊? ſi con

trarium dicemus fruſtra tractaremus ð domicilij foꝛo cuzʒ

ſemper quis conueniatur aut ratione delicti aut contractu
autem rei. Eſt enim foꝛus ratione domicilij generalioꝛ alij
vnde poteſt ibi conuenire de exiſtente re alibi vt nõ.in.lʒ.fi.
C.vbi in reʒ ac.⁊ in.c.fi:de fo.compe.¶ Item de contra
ctu alibi geſio.vt legitur ⁊ de delicto alibi commiiſſo vt in iu
ribus pꝛeall.? maxime in caſu noſtro ĩ quo pꝛeſupponimꝰ
Sewernaroren hic iuriſdictionem etiam in loco delicti.
i vero remiſſio petitur per iudicem coꝛneti arbitroꝛ ꝙᷓ
de neceſſitate non ſit fienda.ſed poterit puniri in viterbio.
Moueoꝛ pꝛimo ꝙ.S.ſi vero quis compꝛehenſoꝛuʒ.quis
delinquens exiuit pꝛouinciam delicti.⁊ in territoꝛio alteriꝰ
pꝛeſidis ſe contulit ꝙ non accidit in caſu noſtro.cum ſit ſub
eodem gaeſgle⸗ tem pꝛeſes eſt maioꝛ iudice Coꝛneti⁊
poteſt cognoſcere ⁊ punire omnia que fiunt in ꝓuincia vt.
d.l. pꝛeſes.⁊=.l.ex omnibus. Nam ⁊ in loco delicti pꝛeſes vt
dixi eſt maioꝛ poteſtate coꝛneti non ergo poteſt pereum re

quiri vt remittat ad eum vt dictis legibus. Item ⁊ ſcõo

non eſt de neceſſitate fienda remiſſio quia conſuetudo cõ
munilſ Atalie non neceſſitat ad remittendum iuxta ea que
Bar. nõ.vt.S. ſed cal. aꝑtius ⁊ latius hoc tractat in. d.c.j.
de rap.⁊ concludit ꝙ ſi delinquens non eſſet in domo do/
micilij vel valeret conſuꝰ.quia per hoc publica vtilitas le⸗
deretur que requirit vt delicta non remaneant impunita.
eſſet talis coſuetudo ⁊ grauoſa.ideo non valet de conſu.c.
j.⁊.c.fi. Sed conſuetudo per quam iudex domicilij non re
mitteretur ad iudicem delicti vel ⁊ contra bene valeret dũ
modo alter pꝛedictoꝛum in cuius territoꝛio degit vellet de
linquentes punire.quia tunc ceſſaret ratio pꝛedicta ⁊ ſcom
hanc diſtinctionem arbitroꝛ reſtringendum dictum Bar.
pꝛopoſitum ergo cum delinquens ſit captus in lo⸗
co domicilij ⁊ agitur vt ibi puniatur ſatis poteſt obſeruari
illa conſuetudo de non remittendo ⁊ hec ratio cõcludit qð
etiam ſi iudex viterbij ſine auctoꝛitate gubematoꝛis illum
cepiſſet non tenetur remittere ad locum coꝛnetipoteſt ex-
terno capite vt remiſſio non fiat defenditenendo opi. Jo.
cal.in. d. c.j.de rap. Mlaʒ doctoꝛes diuiſerint ſe in materia
diuiſionis quidam aſſentes de neceſſitate eam fiendam ni
ſi cenſet conſuetudo ꝙ de vrbanitate.⁊ plene nõ.perglo.
ncle.paſtoralis

in cle. paſtoꝛalis in.v.de moꝛe. Yo.cal.capiẽs mediã viaʒ
diſtin xit aut criminoſus degit fub iudice domicilij qui in
tendit eum punire ⁊ pꝛocedit opi.ꝙ ex ſola vrbanitate fa-
cit remiſſio.aut degit ſub alio iudice domicilij vl iudex do
micilij non curat punire. ? pꝛocedat illa opi· fiat de neceſ
ſitate fienda ergo ex multiplici capite poteſt defendi vtre

miſſio ex neceſſitate non ſicut patet per pꝛedicta. Sed nũ

quid voluntarie poteſt remitti ad locuʒ delicti dicerem ꝙ
aut gubernatoꝛis ⁊ poteſtatis viterbij voluntas concernit
⁊ tunc in dubio fieri potuit quia congruentius exercetur iu
ſticia in loco delicti ad terroꝛem alioꝛum. ⁊ vbi ceſſet ſcan-
dalum in.c.j.de rap.ij .q.vj.⁊.l.capitalium..fſamoſos.ff. ð
penis cum multis ſi. Mam licet conſuetudo habeat vt non

cogatur iudex domlcilij remittere non tamen habet vt re⸗
mittere non poſſit cum iſtud ſit mere facultatis. Si vero

Gubernatoꝛ vult remittere poteſtati viterbij conſtituen-
do enm ſuum delegatum ⁊ potuit illum eo inuito remitte
re.quia poteſtas hodie tenet in ciuitate locuʒ pꝛe ſidis iuxta
nõ. per glo.in.l.fi.C. de pꝛeſcrip.lon.temp.⁊ per Bar. ff.
de dam. infec. Ande licet gubernatoꝛ ſit eo maioꝛ ſicut eſt
maioꝛ epiſcopo ⁊ in iuribus ſuperius all. Mon tamẽ poteſt
ſine alia rationabili cauſa extra here captuʒ de manibus oꝛ
dinarij cum locus ſit inter eos pꝛeuentioni reſpectu cogni-
tionis ibi enim cauſa fit fienda vbi incepta.l.vbi inceptum
ff. de iudi. facit ꝙ legitur ⁊ nõ. in. c. ex tenoꝛe de reſcrip. Et
cum hoc caſu reciſio ſit voluntaria non eſt deſentiendũ ter
tium dubiuʒ quia opoꝛtet fieri remiſſio ante ⁊ poſt inchoa
tionem pꝛoceſſus ſed eo caſuquo veniret remiſſio neceſſa
rio fienda debet pꝛecedere aliqua ſumaria cognitio vbi de⸗
lictum non eſſet notoꝛium ſed famoſum.de quo per glo.in
d. cle. paſtoꝛalis.? per MWar. in dicta. l/j. C. vbi de cri. agi ·
opoꝛ. Et hec ſufficiant quo ad dubia. Möcludo ergo di⸗
ctum Rodulphum potuiſſe capiim viterbio ⁊ poſſe ibi iu
dicari ⁊ puniri nec neceſſario eſt remittendum ad ciuitateʒ
Coꝛneti licet voluntarie remitti poſſet iuxta diſtinct pꝛe-
dictam ⁊? contraria ſuperius foꝛmata ſatis remanent ſoluta
nam pꝛocederet pꝛimum vbi non conueniretur in loco do⸗
micilij. Itez Gubernatoꝛ habet iuriſdictionẽ in loco vtro
qʒ vt pꝛẽdixi declarantur enim omnia æ limitantur ſecun⸗
dum pꝛedicta. ideo aliter ſpeciſice cauſa breuitatis non re
ſpondeo.Aaus deo abbas

Con. xxv.

Anonicus regularis expꝛeſſe pꝛofeſſus regulaʒ
beati Auguſtini in cathedrali eccleſia peruſina
in clauſtro eccleſie dicte ĩ nocte quarte ferie ma
ioꝛe ebdomade dum canonici eſſent in matuti-
nis furatus eſt centum floꝛ.cuidam Canonico qui deputa-

tus fuerat ad collectoꝛem per clerum peruſinum ad exigen⸗

dum certum pecunie quantitatis pꝛo faciendo quoddã mu
nus domino noſtro pape. Furtum iſtud pꝛobatur tam per
confeſſionem quam etiam per vnum ſuum cjericuʒ qui eũ
ſociauit dum per dictum pꝛedicte pecunie ſubtrabentur vi
carius abſente archypꝛeſbitero peruſino habente ad h̊ͥ mã-
datum ab epiſcopo.pꝛoceſſit dictum vſqʒ; ad ſentẽ⸗
tiam diffinitiuam excluſiue. ¶Contingit de tribus dubi⸗
tari. DOꝛimo an pꝛoceſſus iſte valuerit cum non nullis pꝛe
tendatur. ꝙ non quia pꝛoceſſus non per vicarium epiſcopi
ſed per ar. rebiterum eius locum tenentem debuit ex⸗
plicari. ¶ Secundo pꝛeſuppoſito ſine veritatis pꝛeiuditio
qð ad archypꝛeſbiterum ſeu eius locum tenentem iuriſdi-
ctio pertinuiſſet an öfectus iſte ſuppleri poſſit per Guber
natoꝛem vfuſun habentem plenam poteſtatem legati
de latere. ¶Tertio qua pena veniat iſte canonicuſ pu-
niendus ⁊ ſic pꝛiuari poteſt poꝛtione quam pꝛocurationeʒ
vocant eccleſie cathedralis peruſine cum non ſint diſticte
pꝛebende ſed capituluʒ aſſignauerit vnicuiq; canonico cer
tam poꝛtionem quam poꝛcurationem vocant. ⁊ ſic quilibʒ
canonicus ſit diligentioꝛ in faciendo pꝛocurationem ſuam
laboꝛare ⁊ anno ſinglo aduocato capirulo quilbet canoni-
cus reddit adminiſtrationem pꝛocurationis ⁊ pꝛopter aſſi-

gnationem ipſius poꝛtionis non viuunt in cõmuni.ſed ĩ eo

dem clauſtro per ſe in cameris ſuis ex quo ſequitur ꝙ de ſa
cto quiibet eoꝛum habet pꝛopꝛium ita etiam pꝛeſupponit
ꝙcanonicus iſte de quo queritur habet quandam eccleſiaʒ

parochialem conſuetam tamen conferri canonicis regula-
ribus ⁊ c.
. Aluatoꝛis eiuſq; matris pꝛeſidio humiliter ĩiuo
cato.attingam iſta dubia concluſiue committẽ⸗
do argumenta ad partes ꝓplixitatis vitande cã.
Et iuxta oꝛdinem circa pꝛimum dico ꝙ archy⸗
pꝛeſbiter iuriſdictionem non habet maxime in canonicos
foꝛi contentioſi.ſed pertinent ad epiſcopum . xj· q.j· de per
ſona. de off. oꝛ. c.j.de fo.compe.ſiquis contra clericum de
iudi. ac ſi cerici iuramenta in hoc ſunt quaſi infinita:.quam
quidem iuriſdictionem circa actum inquirendi potuit de-
mãdare vicario ſuo in. c.licet.de off. vica.li.vj.de iure ergo
cõmuni valuit pꝛoceſſus foꝛmatus per vicarium. Si vero
de conſuetudine pertinet ad archypꝛeſbiterum ꝙ eſſe põt
iuxta.c. inrefragabile.. receſſus de off.oꝛ. Cunc aduerten
dum ꝙ cum iſta pꝛeſcriptio ſit contra ius cõmune opoꝛtet
qdᷣcurrat titulus coloꝛatus.? tempus.xl.annoꝛum vel ceſ⸗
ſante titulo requiritur tempuſ de cuius initio memoꝛia non
exiſtat vt in.c.j.2.c.non eſt de conſue.li.vj.⁊ qð pertineat
ad iuriſdictionem epiſcopi pꝛobatur in.c.cum ab eccleſiarũ
2:c.paſtoꝛalis de off.oꝛ.⁊ pꝛeſuppoſito ꝙ iſta pꝛobent᷑ tunc
eſt videndum an pꝛoceſſus iſte foꝛmatus per vicarium va
luerit. MNam videtur pꝛimia fronte ꝙ non quiaa iudice nõ
ſuo. vt in. d.c. ac ſi clerici.. C. ſia non compe.quaſi perto
tum. Sed hoc non obſtante dico ꝙ iſte canonicus inquiſi-
tus vel conuentus coꝛam vicario epiſcopi non excipit de in
competentia nec dixit iuriſdictionem pertinere ad archy-
pꝛeſbterum vnde iuriſdictionem vicarij ſeu epiſcopi pꝛo/
rogaſſe videtur ⁊ ſic valebit pꝛoceſſus.de hoc eſt tex.cum
glo. in. l.j. C. vbi de cri. agi.opoꝛ.⁊ ſcðm Mar.⁊ bal.Nam
in criminalibus habet locum pꝛoꝛogatio coꝛam iudice ha-
bente iure pꝛopꝛio conſiſem iuriſdictioneʒ vt ibi nõ.ꝑ glo.
? bar.⁊ per Anno.in.c.de cauſisde off.dele ⁊ per glo.in.l:.
j. C. de iuriſdic. om. iudi. ¶ Bed dubium eſt nunquid hoc
pꝛocedat in clerico ſine licentia ſui iudicis que hic non int
uenit. Gt videtur ꝙ non per.c.ſignificaſti de fo.compe.
¶ Sed hoc non obſtante contrarium poteſt dici hoc caſu
cum pꝛoꝛogatur iuriſdictio epiſcopi.que eſt naturalis ⁊ oꝛ-
dinaria.nam res de facili redit ad naturam ſuaʒ. xxvj. di.ab
exoꝛdio.l.ſi vnus.ff. de pac.ſe cus vbi pꝛoꝛogaretur iuriſdi-
ctio alterius per ſubdituʒ epiſcopi ſine licentia epiſcopi tũc
enim non valeret pꝛoꝛogatio: ſic loquitur.d.c.ſignificaſti.
⁊ placet in dubio in caſu noſtro in quo iſte canonicus nõ ha
bebat ab archypꝛeſbitero.neq; oꝛdinem neq; beneſicium.
vnde eſt ſibi ſubditus reſpectu nudi exercitij iuriſdictionis
vnde eadem ratio que eſt in eo derico qui pꝛoꝛogat ſine li-

centia ſui iudicis eſt in iſto clericoquo ad caſum noſtrunn.
iuxta S Ne venneat Serbarcein KEt
quo ad pꝛimum dubium. ¶

enio ad ſecundum pꝛeſup-
poſito qð dictuſ pꝛoceſſus non valuerit vtpote quia iuriſdi
ctio pertinebat ad archypꝛeſbiterum nec interuenit pꝛoꝛo-
gatio modo pꝛedicto. Nunquid per Gubernatoꝛem poſ-

ſit defectus ſuppleri⁊ bꝛeuiter dico ꝙ non quia cum actus

iudicial hoc caſu eſſent nulli non poteſt legatus etiam dela

tere talem deſectum ſupplere quia eſſet facere circa ſolẽ⸗
nitatem iudicioꝛum multis vigilijs ⁊ laboꝛibus ex cogitam

contra cle.ne romani de elec. c. infe rioꝛ. xvj di. t hoc ap⸗
te voluit ſpec.inti.de le.S.nunc oſtendendum.x.xviij vybi
dicit qð hec ſuppletio pertinet ſolum ad papam.⁊ maxime

pꝛocedit hoc in caſu noſtro vbi non ſolum eſt ſupplere ðfe

ctum circa ſolẽnitatem iuditioꝛum ſed dare iuriſdictionem

non habenti in pꝛeiudicium pꝛopꝛij iudicis. ⁊ ſic pꝛiuate ali

um iu ſuo qð legatus facere non poteſt. nam ſolus pꝛinci-
pis eſt vnius dare alteri iuxta nõ. in. c. cõſtitutus de reli. do.

v. q·ij. viſʒ. Quinimo glo. dubitat in papa nunquid poſ
ſit ius vnius eccleſie ſine cauſa alteri donare.vt notatur in

c.j.di. xxij. ſuper.v.in inſtuntiam.de quo per ſpe·in ti. ð le.
5§. pꝛeallł.v.lvij.· Ad pꝛedicta facit glo. nõ.in.c.p.ð here.li.
vj. que diſputatio concludit legatum non poſſe cõmittere
cauſam ſui natura plenariam ſine ſtrepitu ? figura iudicij

tractandum.quia eſſet tollere ſolẽnitates iudicioꝛum.⁊ ita

ſpe. in ti. de lega. 5. ſi ger eſt. . nunquid poteſt cognoſcere

facit qð in ſinuli nõ. Anno.in.c.pꝛudentiam de offi. dele.

vbi vult qð geſta coꝛam iudice non ſuo ratificari nõ poſſũt
per iudicem pꝛopꝛinm etiam ſi ſuo nomine fuerũt geſta qꝛ
currunt ex defectu ſol enitatis iudicioꝛum cuiꝰ libera diſpo
c2=

48

ſitio non pendets poteſtate pꝛopꝛij indicis ſed pꝛincipie. ?
illud dictũ cõmuniter ſecunt᷑ ibi doc facit ꝙ nõt. in glo.ix.
q.ij. in ðð venio ad terti um dubium qua pe
na iſte canonicus veniat puniendus. 3 n quo aduertenduʒ
ꝙ ius canonicum facit differentiam in quantitate pene ſe⸗
cundum modum pꝛocedendi regulariter contra crimẽ gra
ue inducit diſpoſitionem ſi de eo conſtat per viam accuſa⸗
tionis.ſed per viam inquiſitionis pena eſt minoꝛ ita qð cir⸗
ca diſpoſitionem pena videtur arbitraria. poteſt tamen pꝛi
uani benefitijs vel alia pena affici niſi ſint talia delicta lue
impediunt oꝛdinis excõmuſſcalionem etiaʒ poſt per acts
penitentiam vt ſæ homicidium. ⁊ de hoc eſt tex.in.c.ing
ſitionis ⁊ in.c.qualiter.el.ij.de acc.⁊=.c. dilectus de ſimo.lʒ
ſus ciuile non videat᷑ differentiam facere.l.iiij. C.de ſepu.
vio.in.l.oꝛdo.ff.de publi.iudi.in.l.ea quodam.C.de accu.
ſentit Mar. in.leij. F. ij. de adul.2.l.iij..·pꝛeterea de ſuſpe.
tuto.ſed de ſuſpectione canonica reperiuntur alique pene
iuris ciuilis que volunt ꝙ danatus per viam inquiſitionis
de crimine famoſo euitet infamiam pꝛopter modum pꝛo⸗
cedendi ita nõ.glo.in.d. S.pꝛeterea de ſuſpec.tu.=.l.iij.2.l.
fi C.eo.⁊ ibiper Cy.=.l.j. C.demõ.mul. Mar.tamen ali-
ter ſentit in.l.infam.ff.de pub.iud⸗ plene per bal.in.l.etiã
de furt. per ſpe.in ti. de ſenten.ꝭ.j.v.qui de inſt.⸗ faciunt
hec ad ſciendum an ſi iſte danatus per viam inquiſitionis
efficietur infamis circa qdðᷣ amplius non inſiſto quia de hoc
non queritun ſed ſolum de pena imponenda. dico ergo re⸗
ſpondendo ad pꝛimum ꝙ ſi iſte fuit accuſatus hoc furto pe
na oꝛdinaria debet puniri que eſt di poſitionis ab officio ?z
benefitio tex.in.c.cum non ab homine de iudi.nõ.hoſti.in
ſumma de ſur.ſub Nica.⁊ plꝰ dicit ibi debet retrudi poſt
depoſitionem Beien adagendum penitentiam ꝑ.

c.tue.de penis. Sed aduertendum illud.c.tue.nõlo
quitur in furto ſimplici ſed in latrocinijs.qd ſe habet in pluſ
ꝙᷓ furtum. vt in auẽ. ſed nouo iure.C. de ſer.fugi.⁊ in coꝛ
poꝛe vñ ſumitur ĩ auẽ.vt nulli iudi.in fi.⁊.l.capitaliũ..fa⸗
moſos latronos.ff. de nie Aei quia tex.in.d.c.ſubicit
ꝙ pꝛo magnis ſceleribus imponitur pena detruſionis 2 de
poſitionis eſſet examinandum an iſtud furtum dicatur ma
um ſcelus. de quo per glo.nõ. in.l.ad ea.ff de re.iuris.p
Waninehnon ſolum.S.ſi mandatum.ff. de iniurijs.aliqd
nõ.in.l.j.C.de requi.re ⁊ cõmunis concluſio eſt ꝙ ſi fit in
magna re dicitur graue delictum vnde in caſu noſiro habi-
to reſpectu ad circonſtantias ſatis poteſt dici magnum ſce
lus tum quia in loco religioſo tum quia in pecunijs deputa⸗
tis ad honoꝛem pꝛincipis tuʒ etiam ratione tempoꝛis.quia
in ſeptimana ſancta dum cantarentur matutine ? qð dete
rius eſt quia religioſis qui peccauit contra votum.⸗ ſubſtã
tialia regule volendo habere pꝛopꝛium maxime furtiue j
omnia hoc agrauant delictum.xl.di. homo⸗ hꝛiſtianus.?. c
cum quidam de iur.iuran.⁊ qð in eis nõ. taq; concludo
penam dicti.c. tue ſatis poſſe infligi in caſu noſtro ꝙ̈jU SGSed
dubium eſt in caſu noſtro quia iſte eſt regularis nunquid de
beat expelli ab eccleſia.⁊ pꝛiuare de illa pꝛocuratione quem
habet in eccleſia peruſimna.⁊ de hoc ſpetialiter anoe in

caſu pꝛeſuppoſito dico ꝙ de hoc eſt ſpetiałnõ. nno.? ho
ſti. 7 alioꝛum ſcribentium in.d.c.dilectus. ij.de ſmo.vbi di
citur ꝙ per depoſitionem non liberatur a iugo regulari.ſed
non habebit vocem in capitulo nec vocabitur ad comunes
actus nec recipiendam pꝛebendam communem ſed in erga
ſtulo ei pꝛouidebitur.ita dicit ad litteram. Jo. an. poſt Jn.
⁊ hoſti.pꝛiuatur ergo iſte per depoſitionen nedum pꝛeben
da ſeu poꝛtione ſingli ſed etiam cõmuni. vt non comedat
cum alijs nec moꝛe ſoſito tractetur ſed in loco arto ſecundũ
qð viſum fuerit ſuperioꝛi ſibi pꝛouidebitur in neceſſa arijs vi
te facit. c.fi · de regu. ⁊ iH ibi nö. Er ſic poterit pꝛiuari etiaʒ
eccleſia ꝑꝛochiali non obſtante ꝙ eam babuerita ſede apo
ſtolica per id ꝙ nõ.glo.in. c.j. de confir.vti poterit etiam ſu
perioꝛ ſecum diſpenſando minus eum punire pꝛobatur in
c.at ſi clerici.S.de adul.de iudi.facit ꝙ legitur ? nõ.in.l.qd
ergo.ꝭ.pena grauioꝛ.ff.de his qui no.infa.⁊ he pꝛocedunt
cum fuerit pꝛoceſſum per viam accuſationis. i vero per
viam inquiſitionis tunc eſt maius dubium per ſuperius di
cta.ſed dico ꝙ illa pꝛocuratione poterit pꝛiuari ⁊ etiam ec⸗
cleſia parochiali per dictũ.c.qualiter ? quando el.ij. de acc.
vbi dicit ter. ꝙ n exceſſus graue pꝛobatur per viam inquiſi
tionis licet delinquens non degradetur ab oꝛdine admini-

ſtrationeqʒ admonetur licet quidam dixerit ꝙ illud.c.loqui

tur in pꝛelato ſed inferioꝛibus clericis pena eſt arbitraria ?

ſic intelligunt.c.inquiſitionis.pꝛimo reſponſo eo.ti.vt ĩ eis
nõ.ſed nihilominus dicenð ꝙ ſuperioꝛ arbitrando poteſt
pꝛiuare delinquẽteʒ omni adnainiſtratione eccleſiaſtica ma
xime regulare vt in.c.inquiſitioniſ in glo.in verbo aliquan
do.An autem hoc caſu poteſt deponi aduerbialiter ab offi⸗
tio oꝛdinum videtur qð non per ſupꝛadicta. ſed contrariuʒ
eſt nobile ⁊ ſingulare dictum Innoincauaterk ean⸗
do.vbi dicit ꝙ quando de crimine conſtat per confeſſionẽ
non inſpicitur modus agendi.ſed poteſt imponi pena oꝛdi
naria quantumcũq; grauis.ꝙ tunc non ſit dubitandum qð
ſuerit conuictus per falſas pꝛobationes.⁊ dictum Inno.ſe

quitur dom. Anto.de butrio in.c.dilectus pꝛeall.⁊.c.fi.de

cele.niifſ.æ videtur ibi caſuſ in.c.ij.de pe.⁊ facit ꝙ nõ.bar.
in. l. ſi confeſſus. ff. de cuſto.re. cum igtur in caſu noſtro cõ
ſtitt de crimine per confeſſionem illius poterit puniri ac ſi
fuiſſet actum per viam a ionis ſiue inquiſitionis fue-
rit pꝛoceſſum contra iſtum canocicum regularem poterit ᷣ

poni ab offitio ⁊ omni benefitio ⁊ adminiſtratione ſed in ni

hilo remanet canonicus.⁊ in aliquo loco arto pꝛouidebitur

ſibi pꝛout viſum fuerit ſuperioꝛi attenta maxime diſpoſitio

ne.c. fi. de re.iur.¶ Attendendum eſt tamen vbi pꝛocei.
ſus ex dictis cauſis reperiretur nullus poſſet ð nouo incho .
ari pꝛoceſſus nedum per archypꝛeſbiterum ſi ſua eſſet iu
riſdictio.ſed etiam per Oubernatoꝛem.ex quo poteſtatem
habet legati quia legatus cum quolibet oꝛdinario quiſqʒ ſit
ille eſt maioꝛ quolibet poſt pꝛincipem.vt legitur ⁊ nõ.in.c.)
de off. le. ⁊ in.c.ij.eo.ti.li.vj.⁊ per ſpe.in ti.de lega.S.nunc
offendendum.v.legatus ⁊ ſequenti.⁊ ibi plene ⁊ in.j.ſi uper
compellitur dictus canonicus perſiſtere in confeſſione
ſua iuxta plene nõ.in.c.at ſi clerici de indi.2 per Inno.i. c.
per inquiſitionem de elec.per glo.? Mar. in.l. capite.ff. de
adul.⁊ dicendũ vt plenius nõ.i dictis iuribus Aaus do ab.

Aſus quið offitiales Terre ſancti geminia
ni aſſerẽtes haber̃ poteſtatem ad pꝛouiſionẽ
faciendam a toto populo dicte terre ſtatue-
runt ⁊ oꝛdinauerunt in effectu de omnibꝰ bo
nis mobilibus ⁊ ĩmobilibus relinquendii ſeu
tranſferendis quomodocunqʒ; titulo lucratiuo ſiue in vlti⸗
ma voluntate ſiue inter viuos in quocunq; loco etiã ſi ſint
hoſpitalia ſiue ſint dicte cõmunitati ſuppoſita ſiue nõ tene
antur dicta loca ſeu eoꝛum rectoꝛes aſſignare ⁊ ſoluere pꝛo
eoꝛuʒ redditu ⁊ Peouenri dicte terre ſancti geminiani ?⁊ ad
vtilitatem ſacriſtie ſancti geminiani.⁊ ad vtilitatem duos
denarios pꝛolibra ſin valoꝛem dictoꝛuʒ bonoꝛum. t vo
luerunt hanc pꝛomiſſionem extendi etiam ad pꝛeterita reli
cta ſeu donata in quibus adhuc executio non interceſſe erat
hoc in ſumma quo ad materiam conſulendam habet illa p
uiſio.licet multa alia verba ibidem contineantur.2 ad alias
extendatur perſonas. Munc contingit dubitare vtrum ho-
ſpitale quodam fundatum in dicta terra ſancti Seminiani
ſuppoſitũ oꝛnatiſſimo ? famoſiſſimo hoſpitali ſancte Ma
rie de la ſcala ciuitatis Genarumteneatur ad obſeruantiaʒ
Dictiſtatuxi xOKccc.—
Npſius chꝛiſti eiuſqʒ matris cuius res agit.
humiliter imploꝛato pꝛeſidio videtur ꝙ ſice
quanꝙᷓ enim lapci non valeant ſtatuere ſuꝑ
rebus eccleſie.vt in.c.bene quidem.xcvj.di.
-2. c. eccleſia ſancte Marie de conſti. tamen
uper rebus pꝛopꝛijs nondum in eccleſiam tranſlaſj eos ſta
tuere poſſe ne quis recta fronte negare habeat.cuʒ omnes
populia iure poteſtatem ſtatuendi habeant.vt in.j.omnes
populiff.ð iuſti.⁊ iur.⁊.l.cunctos populos.C. de ſum.tri.
Xin re pꝛopꝛiq quiſq; eſt legitimus moderatoꝛ? arbiter.l.iĩ
re mandata.C.man.⁊.c.de his de ſepul.hinc Mar.in.l.re
ſcripto.ff.de mu.⁊ hono.dat theoꝛicam qualiter bona trãſ
ferenda in eccleſiaʒ poſſunt per ſtatuta laycoꝛũ affici ⁊ obli
gari. æ poſtmodum cum illo onere ſoluendi datia ? pꝛeſtan
tias Vennn in eccleſiam ita dicendum videtur in pꝛopo

ſito VGtatuerunt enim iſti officiales ſuper bonis eoꝛuim
in quacunq; perſona tranſferendiſ? non ſuper bonis eccle
ſie cu adhuc non eſſent eccleſie ſed pꝛopꝛia. ã quẽadmo-⸗
dum potuiſſet

dum potuiſſet quiſq; pꝛiuatus relinquere hoſpitalium cuʒ

honoꝛe iillo ſoluendo duos denarios pꝛo libꝛa.ar.in.c. cum

dilecti de dona.⁊.c.verum de condi.appo. Ita ⁊ tota co-
munitas hoc ſtatuere poterit quare ꝙ fieri pot per pactum
debet poſſe ſieri per.l.ſeu ſtatuta.vt dicit glo.nõ.C.de de⸗
cre·decur.ſuper rubꝛi.li.x.per Mar.in.l.omnes populipꝛe
allega.v. iuxta pꝛedicta. Sed hijs non obſtãtibus que ve-
re ſi ponderabantur nõ militant in caſu noſtro. contrarium
puto de iure dicendum. Et pꝛimo adduco ad hanc queſtio-
nem quaſi pꝛo caſu.c.fi.de re.eccle.non alie.vbi dicitur ꝙ

laici ſtatuere non poſſunt ſuꝑ moꝛtuarijs nec generaliter ſu-

per alijs que iure ſpirituali annexa ſunt.⁊ ponderanduʒ eſt
illud voum annexa nõ ſolu pꝛohibent᷑ ſtatuere ſuper meriſ
ſpiritualibus.ſʒ etiamſuꝑ annexis ⁊ ſuper moꝛtuarijs ꝙ ibi
pꝛocedit aꝑte pꝛopter nõ.ibi per docin expoſitiõe illius ver
bi ſatis determinatur iſta queſtio. vt dicamus relicta facta
ad pium vſum dici ſpiritualibus annexa eo qꝛ deputatur ad
ſpiritualeʒ vſum ſicut dicimus de moꝛtuarijs.i.de hijs que
defe runtur cũ funemu ſeu legantur occaſione funerũ ⁊ p cõ
ſeqns tale ſtatutum quatenus cõpꝛehendit hoſpitale condi-
tum ⁊ alia loca pia non valet tanꝙᷓ cõditũ an nõ habentibuſ
poteſtatẽ ſtatuendi. Secũdo allego caſum apertũ in.c.re⸗
quiſiſti el.pmo de teſta.vbi tex.ponit regulam generaleʒ Iʒ
queſtio fuit ſpũalis de numero teſtium ꝙ relicta facta adpi-
as cauſas non dʒ m.l.ciuiles ſʒ ſm decretoꝛum ſtatuta ter-
minari ⁊ tractari quaſi talia cum ſint in pium vſum diſpoſi-

Non ſubiciantur diſpoſitionibus laicoꝛum etiã impato.

rum ſʒ ſoli eccleſie ⁊ ita nõ.dicit intelligit illum tex. Har.in
l.C.de ſa.ſan.eccle.in repetitiõe ſua in penul.columna ſeu
Vlti. t ꝑ canoniſtas in di.c.relatũ.i iſtis.n.dẽt populus do/
ceri ⁊ non docere ⁊ recurrrere ad eccleſiã que mater eſt om
nium ⁊ non debet ponere ſalcem in meſſem alienam. vt in
c.docendus.lxij.di.⁊? in.c.ſi imperatoꝛ eadẽ di.Et ita debʒ
intelligi dictũ impatoꝛis qð lex ciuilis nõ dedignatur ſacros
canones ĩmiijari.vt in auc.vt deter.ſit nu.de.⁊ in auẽ. de
ecl.ti.⁊ tranſitiue in.c.clerici de indi.¶¶ Tertio hoc aper⸗
tiſſime videtur velle hoc Mar.in. d.lj.vbi dicit q ſuper ꝑ
tinentibus ad piam cauſam non valet ſtatutũ larcoꝛum eti-
am imperatoꝛis.cum hec non ſint de eoꝛum iuriſdictione.

ſed de eccleſie. vt pꝛobat per dictum apli.⁊ muita alia mul

tum cleganter ⁊ pꝛolixe.Quarto adduco nõ.per Joã.

an. in. c.f de immu.eccleli.vj.in nouel. vbi ponit queſtio
nem an valeat ſtatutum laycoꝛum vt bona immobilia non mo un

poſſunt alienari ⁊ tranſferri in non ſubiectos iuriſdictioni
ſtatuentium. t concludit non valere reſpectu eccleſiaruʒ
⁊ pioꝛum locoꝛum mouetur eleganter incetera quia loca
pia ſunt a pꝛincipibus pꝛinilegiata ⁊ libere eis donet donen-
tur vel vendatur.Dl.j.=.l.illud..de ſa.ſan.eccle.ſtatutis cõ⸗

trariuʒ ergo non valet duplici ſeu triplici ratione.Drima

quia layci inferioꝛes non poſſunt tollere leges ⁊ pꝛiuilegia
tributis per ſuperioꝛem maxime eccleſie vt in.c.inferioꝛ
elec. ⁊ per. Mar.ĩ.d.l.omnes populi.=.xxv.qij.q̃ñ ꝑ totũ
Deeunc quia hoc eſſetcontra libertatem eccleſie vlis
er conſequens ſtatuarij ſunt ipſo facto excõmunicati?
alijs penis iuris ciuilis ſubiecti de quibus in auc.caſſa.C.
de ſa. ſan. eccle.? War. etiaʒ in Reae Tertio
quare poteſtas condendi leges tributa.inferioꝛibus per.i.

omnes populi pꝛeall.videtur tributa ſine pꝛeiuditio pꝛiui

legij tributi per ipſum imperatoꝛem.quia gni per ſpetien:
derogatur.vt in.c.veniens de pꝛeſcript.⁊ regula gni pe re.
iu.li.vj. per bar.in·d.l.omnes populi.ĩ.d.v.¶ ¶ Nertvᷣiu
pꝛedicta nõ.ita dico ad pꝛopoſitum cum eccleſijs ⁊ pijs lo⸗
cis ſit relictum pꝛiuilegiuum vt quilibet libere poſſit eisre

linquere dicta.l.j.⁊.lʒ.ilud non valet dictum ſtatutum cum
impediatur libertas in donando ⁊ acquirendo cũ opoꝛteat

ſoluere de donatione.⁊ maxime cum dicaturin pꝛouiſione

pꝛedicta qð ꝓreddi tu dicte terre ſancte Geminianilʒ ad
vtilitatem ſacriſtie ſoluãtur duo denaripꝛo libꝛa.⁊ ſic vo-

lunt ſacere elimoſinam de alio quibus ſeu quos contra p.

teſt dici ꝙ elimoſina vnius eſt peccatum alteris.nec debẽt
vnum altare diſcoperire vt cohoperiatur aliud. maxime ꝑ
non habentem poteſtatem vt in c. cum cauſam de pꝛeben.

H ⁊ ſpeties furti eſt ſeruire vel elimoſinam facere de aliena re

„

l.ſi pignoꝛe.ff.de fur.⁊.j/q.j.non eſt putãda elimoſina.xiiij

q.v. 7 foꝛte. 7. c. multa. an⸗ ad ideʒ adduco.l.ſancti

noniʒatam.xxiij.q:viij.ſanctimꝰ

mus. C. de ſa. ſan. ecclle.

ceſſuʒ vt.S.dixi.⁊ nõ.bar.in.d.l.omnes popnli.

vbi ſatis colligitur ꝙ ab eccleſijs nil poteſt exigi.etiaʒ ex his

que acquirit titulo lucratiuo vel oneroſo ad quod facit ꝙ
nõ.Cx. in.l.deo nobis. C. de epiſcopis ⁊ clericis ⁊ facit ibi
tex.in pꝛincipio.Et maxime pꝛedicta indubitanter ſunt ve
ra in relictis ſeu in donatis de pꝛeterito licet adhnc non ſit
facta executio.in quibus non ſtatuentes vt ita loquar nõ vi-
dentur etiam habuiſſe iuris ran Man ex ſolo titulo
relicti vel donati dominium.⁊ ius fuit acquiſitum hoſpitali

vt in.l.fi.Q.de ſa.ſan.eccle.ſicet executio non ſit facta quo

caſu illud ſtatuere pꝛeſumpſerit in pꝛeiuditium hoſpitalis.
videtur nulla ratione concipere poſſum.de directo enim ẽ

contra.c.ſancte Marie de conſti.⁊.c.que in ecclcſiarum

co.ti.⁊ c.ſi·de re.ecc.non ali.vt.d.c.bene quidem.imo ꝙq;
plus eſt tales cauſe etiam in foꝛo ſecli.debet decidi ᷣm ca-
nones ⁊ non fᷣm.l.vt nõ.in.c.j.⁊.c.eccleſia de conſti. Non
obſtat motiua in pꝛin.allegata.fateoꝛ enim qð layci poſſũt
ſtatuere ſuper bonis ſuis.illa bona obligando ſeu onusimꝑ
petuum imponendo. Sed in caſu noſtro non obligintur il.
la bona ad onera illa.ſed diſpoſuerunt contra loca ad que il-
la bona tranſferri contingerent.⁊ hoc facere non poſſunt.
vt pꝛedixi. Ad hoc ꝙ nõ.doc.in.c.fi.de vi.⁊ ho.ole.in.c.
ꝛeſenti de Cenſibuſ. Item aliud eſt obligari ſimpliciter bo
na vt traſferuntur ⁊ maxime in piam cauſam.contra om-
nia iura ſuperius allegata.¶ Item in hoc ſtatuto non om-
nes conſentiunt cum non femine nec pupilli ⁊c.⁊ tamen il
li non potuerunt libere relinquere hoſpitali. Item aliud
eſt cum quis donat vel relinquit ⁊ vult onus imponere cuʒ
per hoc non reſtringitur libertas donandi eccleſe:nec vio
latur pꝛiuilegium eccleſie conceſſum.⁊ ſic loquntur iurain
contrarium allegata.aliud facere ſtatutum ſeu legem tollen

tem liberã facultatem legandi ⁊ donãdi pꝛo vt quiq; vuit.

tem vt dixi non poteſt populus etiam ſuper rebus ſta

tuere in pꝛeiudiciuʒ eoꝛum que ſpetialiter ſtatuta ſunt ⁊ reſ-
uata pꝛincipibus ⁊ maxime contra pꝛiuile gium ccleſte con

onclu⸗
do ergo ꝙ dica pꝛouiſio ſeu ſtatuta dicte terre ſanci e⸗

miniani non habet in aliquo pꝛeiudicar̃ dicto hoſpitalima-
xrime cum ſpecificam mentioneʒ fecerit de hoſpitali. iuxta
theoꝛicam bar. in.l.cũctos populos.C. de ſum.tri.· Et hec
ſatis habunde ſufficiant. Caus deo

on. nvij.

lſus quidem domina Gemma ſuum con-
didit teſtamentum Etinter cetera ſic diſpo⸗

meis heredibus hanc meam domum in que
abito poſitam ⁊c.cum his conditionibus ⁊
pacto vʒ.qꝙ ipſiinfraſcripti mei heredes teneant᷑ ⁊ debeant

ipſam vendere ? tradere ihael? Gabꝛiel germanis?

filijs olim nicolai floꝛenos Centũ boni ⁊ puri auri ⁊c. Qui
floꝛeni Centum quo caſu ſic vendatur expendant᷑ ⁊ con-
uertantur per infraſcriptos meos heredes in refectione ec-
cleſie ſancti Auguſtini de maſſa que dicitur de nouo fieri
ſeu reparari. Et hocin quantum de nouo fiat ſeu reꝑatur
pꝛelibata eccleſia.Et in caſu qð non fiat ⁊ reparetur de no

uo dicta eccleſia domuʒ lego ⁊ iure legati dimitto ⁊ eſſe vo

lo dicte eccleſie.vendi per infraſcriptos meos heredes ⁊ ẽt
pꝛecium in laboꝛerio ſeu reparatione dicte eccleſie.elapſis

pluribus annis oꝑarij domus ſancti petri de maſſa petunt

dictos heredes compelli ad tradendum domum pꝛedictaʒ
conuertendam in fabricam dicte eccleſie.⁊ ſi id fieri nõ poſ
ſit in alium pium vſum pꝛo ſatiſſaciendo voluntati dicte te
ſtantis.ex parte heredis multa obiciuntur ⁊ maxime inter
alia qð dicta eccleſia ſancti Auguſtini non fit de nouo nec
reparatur nec eſt in ſtatu quo de nouo poſſit fieri ſeurepa-

rari.nec debet in alium pium vſum conuerti:.quia hoc non

fuit de teſtatricis voluntate tacita vel expꝛeſſa. Queritur

S. = .
Mchꝛiſti nomine amen. Aidetur pꝛimo ꝙ
ſi poſſit conueniri in reparatione dicte eccle
ſie ꝙ res non habet dubium vt fiant pꝛo vt
poſtulant operarij.ſ.ꝙ vendatur ⁊ pꝛetium
uertatur in reparationem eccleſie pꝛo vt

teſtatrix diſpoſuit.vt in.c.nos de teſtam.xiij.qij. vltima vo
luntas.⁊ in auc.de teſta.quaſi per totum iuraad hoc ſunt
——

ſuit ⁊c · lego ⁊ iure legati dimitto infraſcrixiI

20

—
—

ſiua vʒ in quantuʒ di

vulgaria. Si vero nõ ſufficit adreparationẽ ſen non repa

»

tur tunc videtur ꝙ debeat conueniri in aliũ pium vſum qꝛ
legatum ad pias cauſas nõ efficitur caducum ſed ſinõ poſt
vel non ſufficit ad vſum deſtinatum debet per ſuperioꝛem
vocatis heredibus ad alium pium vſum conuerti · vt in. c.
nos pꝛeall.⁊ ꝙ ibi nõ. melius in.l.legatum.ff. de vſufruc.
le. ⁊ ibi plene per Har.⁊ in.l.pater..tuſculanus. ff. vel. ij.
⁊ in.liin pecunia.ff.de admi.ad ti.per Jo.de lig.in cle.con
ringit de reli.do.⁊ in cle.exiui de para ſo de vebo. ſig. ha⸗
bet enim locum in iſtis locis illa regula· ſi non valet ꝙ ago
ago. valeat vt poteſt valere de deſpon.in ptiic.j·li . vj.
Seen legato facto eccleſie acquiritur ipſo facto domini
ma die moꝛtis teſtatoꝛis.l.fi. C. ð ſa.. an. eccl. poteſt ergo

eccleſia de rlegata diſponere vel ad vſum deſtinatuʒ ſi ſfie

ripoteſt. vt in cle. quia contingit in pꝛeall. vel in alium vſuz
conuerti ſi fieri non poteſt. vt in locis pꝛeall. Sed his non

obſtantibus que vere non obſtant contrariuʒ puto de inre

verum. Et pꝛimo pꝛo fundamento pꝛemitto ꝙ pꝛedictuʒ
legatum eccleſie factum non pure ſed ſub conditione ſubſpẽ
icta eccleſia de nouo fiat ſeu reparatur
que conditio bis in teſtamento repetitur ⁊ de natura huiꝰ
conditionis eſt vt effectum diſpoſitionis ſuſpendat in euen
tu ita vt antea non competat actio vtin.l.coheredi.ff. de
condi.⁊ demon.nõ.in.c.verum de condi.appo.⁊ in.l.j.C·
de condi.que ſub modo. Ex quo infero o ante euentuʒ di
cte conditionis.ſ.ꝙ eccleſia fiat de nouo.cum effectu?⁊ nõ
in fraudem legatum pꝛedictuni non habet effectum. Mec

obſtat dicta.l.fi.quia loquitur in legato pure facto.Sed vt

videtur dicta eccleſia non fit nec fieri poteſt denouo ergo
legatum ad vſum deſtinatum peti non poteſt nec etiam ð

bet in alium pium vſum conuerti qꝛ conina pꝛocedunt qñm

legatum fuit pure factum contemplatione pie cauſe dun⸗
taxat ⁊ quando teſtatoꝛ aliterñ pꝛouidit in caſu quo ad vſuʒ
deſtinatum conuerti non polſet. vt War. nõ in. d. l. legatũ
ff. de vſuſfruc le.⁊ ſic loquitur. c.nos de teſta. Sed cum ſit

qð in caſu noſtro legatum fuit ſub conditione relictum quia
noluit heredem teneri niſi dicta eccleſia de nouo ſieret.ſeu

repataretur ⁊ ſic nullum eſt legatum ante conditionem ex-
tant.⁊ per conſequens fruſtratractamus de cõmutatione
cum cõmutatio pꝛeſupponit legatum puruʒ ar.ciad diſſol
uendum de deſpon.in pub.⁊ in.l.decẽ de ver.obli. Itẽ
2 ſecundo videtur ðᷣhoc caſus ĩ.l.pater tuſculanus.ff. die.
iij. vbi teſtatoꝛ legauit centum ſempꝛonio.⁊ voluit dare col

legio cuiuſdamn templi dicitur ibi quod collegio diſſoluto in

terim remanet legatum apud legatarium nec fit cõmutatõ
ad alium vſum.quia teſtatoꝛ de ſũlo colegio dumtaxat vide
tur ſenſiſſe ita ⁊ foꝛtius in pꝛopoſito ſub itione repe⸗
tendo non voluit heredem aliter teneri.¶ Item ⁊ tertio
cõmutatio legati ad alium vſum fit pꝛopter tacitam volun
tatem teſtatoꝛi vt dicta. llegatum.pinc eſt ꝙ ſi teſtatoꝛ di-
ſpoſuit aliter in caſu noſtro ꝙ non poteſt conuerti ad vſum
per eum deſtinatum ceſſat cõmutatio vt eſt caſus pulcer ĩ
l.liberto.S.lucius.ff.de annu.le.nõ. ar.in.d.ililegatum.
Sed teſtatoꝛ clariſſime voluit dictam domum debere re⸗
manere apud heredes ſi dicta eccleſig non fierei ð nouo ꝙ
patet ex conditione bis repetita. hoc ſatis videtur ſentire in
ſimile queſtione eximij doc.domini Frede.de ſenis conſi⸗
lio.c.lxx. Mec eſt recedendum a verbis teſtatoꝛis.nil aliud
appareat dement᷑.l.non alter.ff.del.iij.Ad pꝛedicta etiam
facit.c.cum dilecti.cum ibi nõ.de dona.⁊ licet fauoꝛ eccle-
ſijs debeatur non tamen tantum vt alijs iniuriam facere ðᷣ
beamus ar.in.c.ex tenoꝛe de fo.compe.⁊.xvij ·q.iiij. ca.ſi.
vbi patet ꝙ donatio facta eccleſie etiam pure reuocatur er

tacita conditione ⁊ nõ.in.c.fi.ð dona.foꝛtius impeditur ef

fectus ⁊ non ex ↄñtia conditionis. Et quia iſte caſus mihi

videtur clariſſimus ideo decreui non inſiſtere verboꝝ mul

ſtudine. MHam quis foꝛte ex hoc arbitraretur eſſe dubium
Laus deo. abbas.

Eon rpvij.

Aſus emanauit ſolemniter editum ſeu facta
fuit pꝛouiſio ſolemniter per habentem pote-
ſtatem vt notarij Ciuitatis ſenarum debe⸗
rent denunciare omnes contractus teſtamẽ

7 ſimilia.que a pꝛinꝰ eoꝛum officij fecerůt

vſq; ad eoꝛum diem denunciatione fienda intermino in ꝓ
uiſione contentis al contra faciens incideret ipſo facto in
certam penam in ſtatutum contentum. Demum quidam
notarij multos contractus ſi petialiter denunciauerunt ⁊ nõ
valentes defacili omnes actus ſũmare ⁊ ſũmatiʒ denuncia
re attulerunt omnia eoꝛum ſcripta pꝛeſentauerunt officiali
ſuper his deputato. facientes vnam denunciationem ge⸗
neralem vltra ilam ſpetialem. dicentes ꝙ etiam denuncia-
bant omnia in eoꝛum codicibus ſeu membꝛanis contenta.
2 per ſpacium menſ cum dimidio diuiſerunt omnes eoꝛũ
ſcripta apud officialem tractu tempoꝛis. accuſatur vnus de
dictis notarijs qd quandam donationem de qua fuit roga
tus per duos annos ante decretum non denunciauerat no
tarius ſe excuſat ꝙ illa donatio erat contenta inſcriptis perr

eum pꝛolat. ⁊ ſic ſatis fuerat denunciatum. Replicatur ꝙ

talis denunci atio generalis non ſufficit. Mueritur quid iu-
ris ⁊c̃. . õs S

Mꝛiſtieiuſq; matris pꝛeſidio ĩuocatis.obmiſ
ſis allegationibus que ad partes feeri per non
nullas ſolent ipſam rem attingere puto.dico
er conſequens in nullam penam incidiſſe.
Et pꝛimo allego quaſi pꝛo caſu.l. argentarius. 5. edi.ff. de
eden.vbi pꝛobatur ꝙ official publicuſ obligatus ad edendã
rationem ſatis facit edicto ſi ſuum codicem vel membꝛanaſ
tradit legendas vel ſcribendas idemptitate ergo cõmunis
idem dicendum in caſu noſtro eſt. Satis enim dictus Ser
marianus denũciauit contractus de quibus fuerat alias ro
gatus.ſʒ omnes ſuas membꝛanas modo pꝛedicto officiali
loco denunciationis tradidit denunciauit enim facto.⁊ ſiñ
verbo ⁊ non minus ĩmo magis valet denunciatio que fit
facto indubitato modo pꝛedic.ſ.per tradictionem ſcriptu-
rarum quam illa que fit verbo modo vt ita volatili.vt in.c.
dilecti de appel.⁊?. c.ad audientiam eo.ti Ecundo hoc
videtur pꝛobari in.c.appellatio de ap.li.vj.dicitur valere
appellationi. ſi cauſã bi inſcriptis redactam appelans poꝛ
rigit iundici licet eam non legat ſatis ea videtur legere ⁊ ap-
pellare ſi refert ſe ad ſcripmram iudici poꝛꝛectam.Si ergo
in appellatione que eſt de minoꝛi iudice ad maioꝛeʒ pꝛouo
catio hoc ſufficit foꝛtius debet ſufficere in caſu noſiro cum
talis denunciatio requiritur ad certificanduʒ officialeʒ ſuꝑ
contractibus teſtamentis ⁊ ſimilibus geſtis. Que quidem
certificatio foꝛtius ⁊ certius colligitur ⁊ aperitur ex traditõ
ne oꝛiginalium.qᷓ ex nuda ⁊ verbali denuntiatione vt in.c.
quoniam contra de pꝛoba. ¶ Tertio adduco.c.qui adagẽ
dumde pꝛocu.ii. vj. vbi habetur ꝙ caſus ſpetiale mandatũb
requirentes veniunt expꝛeſſ quibuſdam ⁊ ſecuta cla.gene-
rali ad idem.l.? ſi quis.s.queſituʒ.ff. ſi quis cau.⁊ ꝙ ibinõ.
per glo.? bar.Sed in pꝛopoſito fuit facta ſpetialis denun-
ciatio multoꝛum contractuum ⁊ adiecta fuit cła generalis
ſcilicet ꝙ conſequẽter denunciabatur omnes alios contra
ctus ergo videtur omnes denunciaſſe.¶ Quarto adduco
talem rationem certum dicitur non ſolum in ſe eſt certũ
ſed etiam per relationem ad aliud certum in.c.cum vene⸗
rabilis de reli.do.excep.cum venerabilis.⁊ ꝙ vtrobiq; nõ.
facit.l.entum.ff.ſi cer.pe.ſed in caſu noſtro notarius rettu
lit ſe.ad ſcripturas certas quas habuit in quibus nulla du-
bitatio poterit cadere ergo non poteſt dici denunciaſſe non
clare ? certitudinarie.⁊ maxime quia officiales acceptant
illaaſcripturas ⁊ penes ſe tenuerunt per menſeʒ cum dimi
dio ⁊ fat ad idem dictum ar.in l. eos.ff. de fal. vbi dat
conſiliuz teſti·qui repetitur ſuper eo ſuper quo al depoſuit
vt ſpecifice non ponat ne ſoꝛte per obliuionem incidat in
crimen falſi.Sed referat ſe ad pꝛimum dictum dicendum
ergo per omnia per aliaſ induetus dixi.vnde refero me per
omnia ⁊ in omnibꝰad ea que in pꝛioꝛibus actibuſ continent᷑
⁊ per inde ex hoc habebitur ac ſi ſpecifice depoſuiſſet.ad pꝓ

poſitum igitur dando ergo omnes contractus ? alia de qni

bus rogatus fuit pꝛo vt in his membꝛanis habetur pꝛo inð
haberi debet ac ſpecifice ſi omnes ⁊ ſingulos cõtracꝰ nun
ciaſſet maxime in materia penali pꝛo vt eſt noſtra in qua de
bet fieri ſtricta interpꝛetatio vt euitetur pena regula odia
⁊ recta in peius de re.iu.li.vj.⁊ verba non captant illam la
tam ſigniſicationem quam ex pꝛopꝛio ⁊ lato ſignificato ver
boꝛum habere poſſunt ꝙ eſt valde attendendum ⁊ notan-
dum in pꝛopoſito. Iſta ſunt verba Joã · an. in regula odia
pꝛeall.in mercue

namq; dictum notarium ſatis feciſſe edicto

pꝛeall.in mercu. ? pꝛobatur in. c.in cunctis de elect. in. c. ſi
cõpꝛ omiſſarius eo.ti.li.vj.¶ Vltimo adduci poteſt.l.de
pupillo.S.meminiſſe iuncta glo.ff.de verbo.ſigni.vbi pꝛo⸗
batur ꝙ denunciatio operis poteſt fieri nedum verbo ſed
etiam facto.puta per iactum lapilli dummodo appareat ꝰ
intentione denunciare volent᷑.faciunt ad pꝛedicta·xj.q.iij.
bgor 7.c. cum ſolum cum concoꝛdancijs ibi ſignatis

in goo. Ad idem.l.ij.C. de ſen.que ſine cer.quam.⁊ ꝙ
ibinõ. Har. ?⁊ Joan.an.in addi.ſpe.in ti.de ſen·pꝛola.S.qᷓ
liter verſi.ſed pone iudex.⁊ Inno.in.c.ij.de lib.ob.licet eiʒ
ſententia in certa non valeat.l.j. C.de ſen. que ſine cer.⁊ ij
q· vj.diffinitiua tamen ſatis eſt ꝙ poſſit certiſicari per acta
maxime quando iudex ſe retulit ad acta. vt. d.l.iij.? ꝙ nõ.
in locis pꝛeall. Ita dicendum in caſu noſtro vt ſatis denun
cio debeat dici certa ex quo fuit facta per relationem ad mẽ
branas in quibus continebantur denuncianda. Et hec ſuf⸗
ficiant. Laus deo.Abbas.

Kon. xxviiij.

Aſus ſuper quo conſilium petitur in termi⸗
nis infraſcriptis ſubicitur caſtruʒ montiſplłc⸗
leti territoꝛij Seneñ.exemptuʒ exiſtit vi pꝛe
ſupponitur ab omni iuriſdictione Epiſcopi
retini ? immediate ſubiectuʒ ad iuriſdictio
nem eccleſiaſticum domini abbatis monaſterij ſancti An-
tonij accidit homines dicte tene volentes eoꝛum hoſpi
talibus conſulere ſapplicari fecerunt domino noſtro pape
M—artino quinto quatenus eisliceat ponere illi rectoꝛem
non expectata confirmatione alicuius ſuperioꝛis. Item de
relictis dictis hoſpitalibus non teneantur dictoꝛum hoſpi-
talium rectoꝛes abbati vel alteri cuicunq; ſoluere canonicã
poꝛtionem dominus noſter papa conceſſit eis literas plũ-
batas moꝛe Romane curie.in quibus inter cetera narrat ⁊
pꝛo parte hominum dicte terre fuit ſibi petitio exhibita.in
qua inter cetera continebat homines dicti caſtri tempori-
bus pꝛeteritl deputaſſe rectoꝛes ad illa hoſpitalia domino
Epiſcopo Aretino iò minime contradicente. Item man⸗
dauit commiſſario quatenus vocatis epiſcopo ? Abbate
ac alijs qui fuerunt vocande de contentis in petitione dili-
genter ſe infoꝛmet ⁊ ſi contenta hoĩum vera eſſe reperit.⁊
pꝛefati ep̃i ad hoc accedat aſſerus debeut auctoꝛitate apo-
ſtolica eis elargiri qdð petitur pꝛo vt latius in dictislitteris cõ
tinetur. MHunc dubitatur an per pꝛedicta verba mentioneʒ
facientia de epo aretino in aliquo poteſtas ſeu iuridictio ac
quiratur dico epo vel ſaltẽ pꝛobet᷑ habere ita ꝙ ſaltem in fu
turũ aliqð pꝛeiuditiũ generari poſſit dicto dño abbati circa
iuriſdictionẽ epiſcopalẽ quã hʒ in dicto caſtro ſeu homini⸗
bus dicti caſtri cũ pꝛetendant ſe exemptos a dicto dño epᷣo
2 imediate ſubiectos dicto dño abbati.⁊c.
ꝛiſti eiuſq; matris pꝛeſidio inuocato firmiter
puto nullũ dicendũ per dicta verba dicto domi
no abbati.ſeu hominibus dicte terre pꝛeiudiciũ
generari circa exceptionẽ ſeu iuriſdictioneʒ epi
copalem dicto dno abbati debitam. Boueoꝛ
pꝛimo per illud ar. generale non pꝛobat hoc eſſe qð all hoc
contingit abeſſe de tranſla.pꝛel.c.ij.⁊ĩ.l.neq; natales.C.
de pꝛoba.⁊? qð ibi nõ. Sed ſubmota omni iuriſdctione ex
perſona ep̃i inſtare poſſunt qð hoĩes dicte terre deputaue
runt rectoꝛes adicta hoſpitalia ipo dño epᷣo minime cõtra
dicente.qꝛ in veritate nunꝙᷓ cõtradixit nec de facto nec qſle
gando aliquid iuris debitũ. Item qð.dñs papa voluit hãc
gratiã concedere dicto dño epo cõſentiente.voluit eniʒ in
hoc foꝛte honoꝛarc ꝑſonã ⁊ dignitatem ſuã ſie.n.poſſet i cõ
ceſſione gratie apponere aliquã aliam cõditionẽ ita potuit
velle ſine alterius pᷣiuditio cõſenſum dicti dñi ep̃i pꝛeſtari.

ar. in.l.j.ff.delle.ij.Eſt.n.quiſq; in re ſua legitimus mode/

lvatoꝛ ⁊ arbiter ⁊ maxime pnceps.l:in re mandata.C.man/
da.c.de his de ſepul.⁊.c.bone in fi.de po.pꝛela ergo pᷣdicta
verba nõ pꝛobãt aliquã iuriſdictionem cõpetere dicto dño
epo in dicto caſtro. Secundo pꝛobat᷑ ſic homines dicti ca

ſtri non do Raent ſeu aliquã iuriſdictionẽ imo ipſi poſſiden
ſi a dño abbate eoꝛũ. Ergo poſſeſſio non potuit pꝛe

tur qua
iudicari dño abbati.:łfi. C.de acqui.pol.l.ij.S.qdð ſuus.ff.
eo.ti.nõ. Inno.in.c.olim de reſti.ſpo.vbi plus dicit ꝙ pꝛe
ſuppoſito ꝙ ſubiecti alicui obediant realiter alteri pᷣlatotan

quam ſuperioꝛi ſi tamẽ pꝛopꝛius pꝛelatus contradicit ⁊ eos
pꝛo hnius tranſgreſſione excõmunicat nullum pꝛeiudiciuzʒ
circa poſſeſſionem ſibi generatur in hoc quia iura incoꝛpo
ralia non admituntur ſine ſcientia vel pacientia poſſeſſorl

l.ij. C. de ſerui.?⁊ aqua.nõ. Inno.idem in.c.bone de poſtu.

pꝛela.⁊ in.c.conquerente. de off.oꝛ.x in.c.dilectus de reli.
do. ⁊ multis locis.⁊ maxime hoc pꝛocedit in caſu noſtro in
quo ex parte hominũ ſolum interuenerunt nuda verba enũ
ciata pꝛolata pꝛopter aliud ⁊ ſic nullam diſpoſitionem indu
cunt.l.ex his verbis.C.de teſta.⁊ in.c.ſi papa de pꝛiuii.li.
vj. ⁊ in cle.⁊ ſi romanus de ſen exco.nõ. Har.in.l.ex hac
ff.de donat.nõ.in.c.fide ſuc.ab.vr. Et videtur caſus no-
ſter pꝛobari in multis iuribus pꝛimo in dicto.c.olim ſecun
dum vnum intellectum.vt patet qð ſi hominel alteri ſubie
cti patiuntur ⁊ obſeruant excõminicationem ab alio in eos

fulminatam non per hoc videntur illi tanꝙ;ᷓ ſuperioꝛi obtẽ⸗

perare velle nec iuriſdictionis aliq̃ poſſeſſio excõmunicato
ri acquiritur quia potuerunt excõmunicationem obſeruare
animo deliberandi. vel quia bonoꝛum mentium eſt time-
re culpam vbi culpa minime reperitur.vt in · c. ij . de obſer⸗
ua.ieiu.ſic ⁊ foꝛtius dicendum in caſtro vbi pꝛeſupponiturx
ꝙ ipſi in petitione aſſeruerunt ꝙ dominus epiſcopus are⸗
tinuſ non contradixit non per hoc fatentur eundem domi
num epiſcopum in eos habere aliquam iuriſdictiõem ĩmo
dico ꝙ potius vidẽtur fateri oppoſitum cum extaciturni-
tate videtur contra eum tanqꝙᷓ dyoceſanum pꝛeſcriptum.
Lum enim hec verba veniant ad excluſionem iuris epiſco
pi non debent operari contrarium effectum contra inten-
tionem pꝛoferentiũ pꝛo hoc in ſimili bonus tex.iuncta glo.
in.c.ſi a iudice de appel.li.vj. ¶ Tertio videtur pꝛobariin
l.non emptis.⁊.l.ſe.C.de pꝛoba.vbi patet ꝙ per nomina/
tionem incidenter in aliqua ſcriptura facta non pꝛobaturef
fectus denominatiõis.Ad idem.l.epla.ff.de pac.⁊.l.neq;
pꝛofeſſio.C.de teſta.⁊ optime.l.interrogata.C.ð lib.cau.

iuncta glo.ibi in.l.iubemus..eo.vbi patet ꝙ confeſſio ex

pꝛeſſe facta contra libertatem non in iuditio liber cauſe nõ
pꝛeiudicat conſitenti. Ergo idem in caſu ? tanto foꝛtius ᷓ
to dicta verba recognitionem aliquam contra libertateʒ nõ
impoꝛtant.¶ Ad pꝛedicta facit ꝙ legitur ⁊ nõ.in.c.cũ oliʒ
de teſt. ¶ Item reſpectu alioꝛum verboꝛum in quibus do-
minus papa exigit vt ad gratiam faciendaʒ interueniant cõ-
ſenſuſ domini epiſcopi.poteſt reſponderi multipliciter.
Pꝛimo vt. S.dixi ꝙ foꝛte dominus papa voluit honoꝛare

perſonam dicti domini epiſcopi. vel foꝛte confidens deſo/

lertia voluit requiri eum.⁊ maxime hoc pꝛocedit pondera
tis duobꝰ pꝛimo quia non exigitur vt conientiat tanꝙᷓ djo.
ceſanus.Secundo in eiſdem litteris dicitur dictam ter-
ram quo ad foꝛum eccleſiaſticum pertinere ad dictum do-
minum abbatem que verba ſatis oſtendunt papam ꝑ bec
verba nullam iuriſdictionem voluiſſe tribuere dicto domi-
no epiſcopo in dicto caſtro.quoniam ĩmo ⁊ plus dico ꝙ ẽt
ſi dominus papa appellaſſet dictum dominum epiſcopuʒ
dyoceſanum illius caſtri non per hoc pꝛeſumitur aliquid vo
luiſſe de nouo conferre dicto domino epiſcopo.vt pꝛobat
in dicta cle. ſi romanus.⁊ in.c.ſi papa.quia hec verba ſunt
enunciatiue pꝛobata pꝛopter aliud vt.S· dixi.vnde dominꝰ
papa in dubio non pꝛeſumitur velle pꝛeiudicare iure tertij
vt in. c. ſuper eo.de off.ðle.⁊ in.l.ij.S. ſi quis a pꝛincipe· ff.
ne quid in lo.pub. Ett hec ſufficiant ⁊ multa minoꝛa ſuffe⸗
ciſſent.cuʒ hoc videatur mihi tenendum ſine dubio.vt po

ſtulantiuʒ trepidatio ni ſatis fieret pluſqꝗᷓ dubium meretur

inſtitutum. Laus deo. .

Con.xxx.
Iſis actis agitatis tam in inſtantia canſe pꝛin
cipalis qᷓ appellationis.inter Antonium do
minici ex vna parte ? Micolaum Yoannis
martini ex alia parteſuper quodam argumẽ
o dotl domine Angle matris dicti Antonij
conſiſtentis in Centum Muinquaginta floꝛõs ac ſuper ex-
actione pꝛecepti facti dicti Micolao de ſoluendo ⁊ nouiſſi
me ſuper validate appellationis interpoſite a domino po-

teſtate terre Qlauciani. ad honoꝛabil ſindicos dicte terre ꝑ

diclum Micolaum ſuper reſiduo ſolutionis dicti argñti⸗

— — –

44

Nuocato pꝛius ſaluatoꝛis noſtri eiuſq; geni-
tricis pꝛeſidio pꝛocedam multũ ſuccinte. Naʒ
multitudo actoꝛum ⁊ allegatoꝛum habentiuzʒ
confuſioneʒ generat ita vt ipſis dominis ſin
. dicis quibus in pñia incumbit onus compa-
cien t pꝛo loculenta deciſione huius materie ad
uertendum ꝙper dominos ſindicos appellationem iudi-
cis queritur dumtaxat que ſunt ipſoꝛum partes in pꝛonun-
ciando ⁊ ſic opoꝛtet diſtinguere dumtaxat de validitate ap
pellationis iuterpoſite ad eos per dictum Nicolaum qui ĩ
libello appellatoꝛio pꝛoducto coꝛam eis conqueritur ð exe
cutione pꝛecepti contra eum factum per dominum pote⸗
ſtatem dicte terre in effectu petijt per dictos dominos ſin
dicos eoꝛum offitium ſententialiter pꝛonunciari decerni.⁊=
declarari dictam executionẽ contra eum factam iniuſte =
iniq; ⁊ perperam factam in perſonaʒ dicti Micolai anuul-
lari ac nullius foꝛe efficatie ? momenti.eo quia fuit facta pᷣ
ter ⁊ contra foꝛmam iuris ſtatutoꝛum dicte terre ac pꝛonũ-
ciari ⁊ decerni ſibi Micolao dandam copiam petitionis ?
pꝛecepti ſuper dicta executione cm termino ad opponẽ
dum contra dictum pꝛeceptum quem quidem terminum ſi
bi recuſauit dictuſ poteſtas tradere ⁊c. Ex parte vero dicti
antonij in hoc articulo appellati excipitur qdð dicta appella
tio non eſt admittenda quia contra foꝛmam iuris ſtatutoꝝ
dicte terre loquentium ſuper executionem fiendam vt ſpe
tialiter colligi poteſt ex ſoꝛma exceptionum pꝛoductamim
per dictum Antonium videndum ſolũmodo incumbit ad
executionem factam perſonaliter per dictuʒ dominum po
teſtatem potuerit appellari per dictum Nicolaũ. t omiſ
ſis breuitatis cauſa argumentis que ſatis friuole poſſent ꝓ
parte appellari fieri concludo dictam appellationem iuſtaʒ
⁊ per conſequens admittendam ⁊ ad hanc ſententiam mo
ueoꝛ ex pluribus tam ex diſpoſitione iuris cõmunis ꝙᷓ ſtatu
toꝛum dicte terre. vicunc; enim in executione ſentẽ
tie diffinitiue vel pꝛecepti infertur grauamen licite appel-
latur etiam de iure ciuili.cum non expectetur alia ſenten-
tia difinitiua in cuiuſ appellatione poſſet grauatus a graua
mine releuari.vt legitur ⁊ nõ.in.l.ab executione.C.quoꝛũ
ap.non reci.⁊ in.c.qð ad conſultationem de re iudi.facit ꝙ
nõ.in.lij.ff.de ap.reci.vel non.⁊ in auc.habita.C.ne fi.ꝓ
pa.⁊.ij.q.vj.ſunt quoꝛum ah executoꝛe. Sed ĩ caſu noſtro
poteſtas grauauit dictum Micolaum exequendo illam ſen
tentiam ſeu pꝛeceptum. Ergo potuit appellare. Qð autẽ
eum grauauit patet quia denegauit ſibi copiam petitionis
macknche Por dictum antonium. Mec noluit ſibi dare ter-
minum ad opponendum cum de iure contra executionem
ſententie multa obici poſſent.vt legitur ⁊ nõ.in.l.iiij.S.con
dẽnatuʒ.⁊ in.l.adiuo pio.ff.de re.iudi.⁊ vtroq; perSar.
⁊ in.c.de cetero.eo.ti:de off.del.paſtoꝛalis.S.qð vero.⁊ ;
ibi plene nõ.? maxime per Inno.in.d.c.de cetero.⁊ maxi
me pꝛedicta pꝛocedunt in caſu noſtro vbi non petebat exe-
cutio in rebus adiudicatur ſed in actione perſonali.contra
perſonam ⁊ bona iuxta foꝛmam ſtatuti quo caſu noſtro fiẽ-
da eſt citatio ⁊ debet dari facultas parti ſe defendendi.vt in
l. adiuo pio. pꝛealł.v.in venditione.⁊ ibi aperte War.hoc

vult.ſentit Inno.in.c.cum ſuper pꝛope fi.de re iudi. Nec

huic ſententie obſtat ſtatutũ ciuitatis dicte terre ſuper quo
ſe fundat appllatus poſituʒ ſub Nica de executione inſtru

menti guarantigine in.v.fi: vbi inter cetera diſponitur ꝙ ſẽ

tentie ⁊ pꝛecepta non querelata ſeu ſuſpenſa per remediuʒ
appellationiſ debent mandoari in continenti executioni.nec
poſſit opponi niſi id qð opponi poteſt contra inſtrumentũ
guarentigiatuʒ ⁊c.pꝛo vt in dicto ſtatuto latius continetur

quia dico ꝙ ſi diligenter ponderabitur finis illius ſtatuti il
lud ſtatutum luce clarius pꝛobat Phoſtum e ſuniat inten
n fine

tionem appellato:ꝛis. Mam ibiin fine ponitur clauſula hec

que ſequitur vʒ obſeruando pero la foꝛma de ſupꝛa data ſe

cundo la foꝛma del pꝛeſente capitulo e chome nelli inſtru-
menti guarentigiati.Et ſic aperte vult finis illius ſtatuti in
erecutione talis ſententie vel pꝛecepti obſeruare modus⁊
foꝛmam pꝛecedentis capli.⁊ ſicut obſernatur in inſtrumen
to guarentigiato. Sed ĩ pꝛecedenti.ca.diſponitur ꝙ pote
ſtas ⁊ eius vicarius teneantur ⁊ debeant aſſignare terminũ
trium dierum conuento ad recipiendum copiam petitiõis
2 inſirumenti guarentigiati.⁊ opponendum contra illam.

Ergo aperte colligitur etiam in caſunoſtro debebat da

ri dictus terminus trium dierum ad recipiendum copiam
petitionis ⁊ ad opponenduʒ licet non poſſet opponere niſi
id qð opponi poteſt contra inſtrumentum guarentigiatum
ꝙ cuz poteſtas humuiliter requiſitus non fecerit ſatis appel-

lare potuit dictus Micolaus per ea que. S. dixi. Mam illa

cla in fine ſtatuti poſita obſeruando qualificat pꝛecedentia
vt in.c.inquiſitioni ⁊·c.ſecundo requiris de ap.⁊ ꝙ legitur
2 nõ.maxime per War.in.l.talis ſcriptura.ff.deł.pꝛiꝰ. Ad
idem ꝙ legitur ⁊ nõ.in.l.titia.ff.de ver.obli.⁊ in.c.apoſto/

lnul.xxxiij.q.vij.in glo.fi.⁊ hoc etiaʒ pꝛobatur alia ↄſideratõ

ne dubia ſumere debeat interpꝛetationem ſecunduʒ iusita
vt qui minuſ poſſint ledant ipſuʒ ius cõmune.vt pꝛobatur

in.c. cum dilectus de conſue.in.l.ij.C.de noxa.nõ. AInno.

in.c.j.de reſcrip.? Gar. in.l.omnes populi.ff.de inſti.⁊ iun
re.⁊=.lł.j.ff.ad.l.fal. Sed de iure cõmuni debet in executiõe
ſententie pꝛecepti ſaltim in perſonali fieri citatio que fit vt
pars opponere ⁊ ſe defendere poſſit.vt in.d.S.in venditio
ne ⁊ ibi Bar. ? per Inno.in.d.c.ciin ſuper.⁊ pꝛobatur in

ſili in.c.a.multis de teſti. Et quia dictum ſtatutum pꝛeſup

po ſito ꝙ eſſet dubium in fine ſui ꝙ tamen in veritate non

eſt. debet intelligi ſecundum ius cõmune vt. ſ.requiratur cᷣ
tatio ⁊ detur facultas parti.⁊ ſe defendendi.⁊ marime quia

iura naturalia hoc ſuadent.vt licitum ſit cuiq; ſe defendere
imo etiam excõmunicato non denegatur defenſio.vt.c.cũ
inter de excep.⁊ iura clamant qð contra in auditam parteʒ

nil eſt attendendũ in· c.j.ðᷣ cau.poſ.⁊ ꝓpi.⁊ ĩ cle.paſtolal.ð

re iu.iij.qixj· cãtãt.⁊ ĩ.c.omiia facit.l( de vno quoq; ð re
iudi. AItem negari quia non dats dubitationeſuper intelle⸗
ctum ſtatuti debuiſſet dominus poteſtas recurrere ad con
ſilium ſapientis ſm quod diſponitur in ſtatuto dicte terre.
ad hoc.l.et poteſt rem iudicatam.ff.de condi.indebi.vnde
ſaltem ex hoc capite iuſta fuit appellatio dicti nicolai. Non

obſtat ſi dicatur dictum nicolaum non fuiſſe audiendum?

quia non ſeruauit ſoꝛmam alterius ſtatuti ſuper ſolutione
fienda ſᷣm quantitatem petitoꝛum.quia ſi bene aduertatur
illud non facit ad caſum noſtrum.quoniam ſtatutum loqui
tur de his qui petunt aliquid a conuento.nec dicit ꝙ nõ fa
cta ſolutione in nullo audiatur.quia pꝛoceſſus ille non vale
at.Sed in caſu noſtro dictus nicolaus nil petebat pꝛo nunc
ſed ſolum excipiebat petendo terminum ad opponendam
copiam petitionis.⁊ ſic ſumus extra caſum ſtatuti.nam vi-
deo ꝙ excommunicatus qui nil poteſt in iuditio petere.tũc
ſi conuenitur poteſt ſe defendere.vt in dicto.c.cum inter:
ſic in pꝛopoſito.licet dictus nicolaus non fuiſſet audiẽdus
quando petebat ſolutionem non factam.tamen a de fenſio
ne contra petitionem dicti non debuit excludi.nam aliter
ſepe damnaretur innocens.quod eſt abſurdum.vt in dicto
c.cum inter:·Erx quibus omnibus cõcludo ꝙ domini ſin
dici debent pꝛonunciare appellationem dicti nicolai fuiſſe
⁊ eſſe iuſtam ⁊ legitimam ⁊ declarare dictam executionem
factam in eius perſonam per dictum poteſtatrin fuiſſe ⁊=
eſſe nullam.⁊ inquantum eſſet aliqua ipſam tanquam ini-
quam retractare ac decernere copiam dicto nicoalo dicte
petitionis facte coꝛam dicto domino poteſtate ſuper exe-
cutione fienda aſſignando ſibi terminum trium dierum ad
opponendum contra dictam executionem petitam.⁊ c
demnare dictum antonium dicto nicolao in expenſis factil
in hac cauſa appellationis quia temere litigauit.⁊ demum
debent dicti ſindici in cauſa pꝛocedere ſicut fuiſſet pꝛoceſſu
rus dictus poteſtas cum ſuccedat in ipſius loco. de appel.
vt debitus. cum ſi. Et hec ſufſiciant quo ad pꝛeſentem ar-
ticulum. Nicolaus abbas.

Acti contingentia eſt talis. In ciuitate mal
ſena eſt quedam locoꝛum fraternitas que ap
pellatur Sraternitas fancte Crucis. Et con
ueniunt in loco oꝛdinis ſancti Franciſci. In
quadam capella ſub vocabulis ſancte Cruciſ
que quidem Fraternitas multa pietatis operafum ex ipᷣo
Airauni ſbã tum erxrelictis dicte fraternitatis accipit.

Cui quidem Fratemitati quidam deo deuotus. multa
na reliquid diſtribuẽda ad pias cauſaſ⁊ ſpecifice fuit adie
ctum. vt daretur domino epiſcopo meſano ſuper quantita-
tem tamen non grauauit reliquens conſcientiam illoꝛuʒ de

e

ſio⸗
ter
to
ifin
iſe
jen
ſer
ini⸗
ſcte
Ne⸗

nad

num
deſe
ppe.

lig⸗

confraternitate.que quidam raternitas donauit domi-
no epiſcopo floꝛenos.xij. ⁊ ab co etiam habuit ⁊ recepit fi⸗
nem ⁊ liberam integram abſolutionem de dicto relicto.
Bemum epiſcopo moꝛtno dicitur nomine ſucceſſoꝛis q;
dicta liberatio non valuit pꝛo tam modica quantitate ⁊ pe-

titur integra qtitas illius relicti qᷓ alioꝛum. Ex parte cofra

ternitatis allegant dictam liberationem valuiſſe.? dicta
Fraternitas non tenetur ad canonicam poꝛtionem eo qð

multa relicta ei facta fuiſſent. Querit quid iuris.

WMꝛiſti Saluatoꝛis eiuſqʒ deuotiſſime geni⸗
tricis ſuffragio imploꝛato.ad claram deciſio⸗
nem i ibeimoand examinanda incũ

maxime non eſt memoꝛia ꝙ iguanc ipſam exſoluiſſet liʒ

bunt tria. ꝛimo an dicta liberatio reuo
ari poſſit per ſucceſſoꝛem. ecundo an
dicta Fraternitas teneatur de iure ad canocicam pozpionẽ
epiſcopo loci ſibi ex ſoluenda de relictis ſibi factis: ¶¶ Ter
tio pꝛeſuppoſito ꝙ de iure teneatur an vigoꝛe conſuetudi
S pꝛeſcriptionis poſſit dicta Fraternitas ſe excuſare.

irca pꝛimum multum non inſiſtam quoniaʒ non vide

tur mihi magnam dubitationem continere cum certo cer-

tius ſit dictum dominum epiſcopum illam liberationem fa

cere potuiſſe.aut enim de dicto relicto non debebaturquã
taque in veritate non debebatur vt patebit ex infra dicen
dis.⁊ caſus eſt indubitabilis.quia ille idem epiſcopus nõ po
terat plus petere cum ititas fuerit relicta conſcientia illoꝝ
iuxta ea que habentur ⁊ nõ.in.c.ſtant..aſſeſſoꝛem de re-
ſcrip.li.vj.vbi glo· nõ.⁊ in cle.pꝛima de iure patro.tuʒ quia
pꝛeſuppoſito ꝙ aliquid plus deberetur epiſcopo. Epiſco-
pus cum habeant liberam adminiſtrationem redditum.iux
nõ.per glo.xij.q.j.duo ſunt genera.⁊ pꝛobatur in.c.cun vo
bis in fi.de elec. potuit remi ſſionem reſidui facere maxime
cum in pia cauſa venirent omnia conuertanda. Mam epiſ
copus tenetur ſuperflua conuertere in piam cauſam.lxxxij.
di · c. j. ⁊· xij .q.j.videntur.⁊ quicquid clerici habent paupe-
rum eſt. xvj.q.j.c.ſi licite. Ergo potuit nedum partem ſed
totum relinquere Fraternitati diſtribuendum in pias cau
ſas.nam pꝛelatus nedum de ac quirendo iĩmo de acquiſito
non poteſt facere congruam elimoſinam. vt in. c.ad hec.=
c.relatuʒ.ij.de teſta.qui modica cuicunq; donare vt
in. c. ceterum de Do Ken dico ꝙ pꝛedictis rationibꝰ
ſi quarta fuiſſet debita ⁊ maxime qð hic agebatur de acqui
rendo non de acquiſito perdendo ⁊ poteſt epiſcopus face-
re conditioneʒ deterioꝛem eccleſie vt nõ.xvj.q.vj. .fi.vbi
bona glo.⁊ per Inno.in.c.fraternitatis de donac.optime
faciunt nõ.per doc.in.c.quoniam de dot᷑.hĩc nõ.dixit Fe.
de ſenis conſilio.ix.⁊ ſequitur bal.in.l.pupilloꝛum.C.de re
pu.heẽ.qꝙ ſolus pꝛelatus ſine alia ſolemnitate poteſt repu⸗

diare hereditatis longam etiam rei ĩmobilis eccleſie factaʒ

ꝙ aliudꝗ eſt non acquirere.aliud acquiſita alienare. Sed in
caſu noſtro non eſt tanta dubitatio quia reliquid relicta cõ
uertenda in pium opus.⁊ quia vt infra dicam in rei verita⸗
te quarta non debebatur. Goncludo ergo ſucceſſoꝛem non
poſſe reſcindere dictam liberationem fſactam per pꝛeceſſo
em enio ad ſᷣm ꝙ eſt magis dubitabile an.ſ.dicta fra
ternitas teneatur epiſcopo ad canonicam poꝛtionem. Et
videtur pꝛimo ꝙ ſic quia non ſolum de eccleſijs ſed etiam
de monaſterijs ⁊ alijs pijs locis iura volut epiſcopum poſ
ſe ſuam canonicam poꝛtionem exigere.vt pꝛobatur in.c.re
quiſiſti 2.c.fi.de teſta. Sed dicta fraternitas eſt collegium
pium vt in.c.ſi quis.xij.di:⁊ ibi per archj.facit.l.j.⁊ ꝙ ibi
nõ. Mar. ff. de col.il.? patet hoc ratione exercitij. Exercet
enim pietatis opera ergo pia. dicitur eniʒ locus piꝰ ex quo
ibi exercetur opera pietatis.vt nõ. Boan.inc. Joannes 5

teſta. ⁊? ſpe.in ti.de inſtru.edic.S.nunc vero aliqua.v.⁊ ſciaſ

WDetrus de peruſio in tractatu ſuo de quarta./¶ Sed hiſ
non obſtantibus contrarium puto de iure pꝛocedere maxi-
me in caſu noſtro moueoꝛ.pꝛimo quia hec quarta debetur
relictis factis pijs locis epiſcopo ſubiectis non autem ð re⸗
licto perſonali:etiam ſi fuerit factum clerico hoc pꝛobatur

pꝛope medium. Quid plura hoc expꝛeſſe Juitn

in.c. requiſiſti.⁊.c.ſi⁊.x.q.j.de his ⁊.c.antiquos el.ij.cum *

multis ſi.?⁊ nõ. Yoan.an.poſt hoſti.in.c.j.de ſepul. Sed ĩ
caſu noſiro non relinquitur dicte fraternitati legatum non
fit loco quia fraternitas nõ eſt aſſcripta loco.ſed eſt colle giũ

perſonale ? quoddam coꝛpus fictum ? repꝛeſentatum vt.l.

moꝛtuo.ff. de fideiuſſ. nö. ar. in. l. fi. ff. de coll.il. poteſt
enim congregari vbicunqʒ; vult ar.in.c. ſi quis.ergo non ðᷣ
deaturquarta.cum enim tali fraternitati relinquitur nõ ha
betur reſpectus ad locum vbi congregatur. Bec ipfum coꝛ
pus factum ⁊ repꝛeſentatum ⁊ ſi quis vult pertinaciter ibi
ſtare dicendo ꝙ fiat loco dico ꝙ tanto eſt niagis clarum ꝙ
quarta non debeatur.quia dicta fraternitas eſt in loco exẽ⸗
pto qui non tenetur epiſcopo ad canonicam poꝛtionem.vt
fõmuniter nõ. doc. in. c. offmm. de teſta. Frede. con. xcvj.
edo pꝛincipaliter moueoꝛ a ratione ceſſante quare hec
quarta debeatur epiſcopo. Mam ratio fundamentalis eſt
ipſa cõio que eſt inter epiſcopum ⁊ clericos ſibi ſubiectos.
ratione cuius cõmunis omnia bona erant cõia inter epiſco
pum ⁊ lõca inferioꝛa. Sed quia cõio ſolet ſcandalum gene
rare.l.cum pater. .dulciſſimus.ff.del.ij.?⁊ ꝙlegitur ⁊ nõ.
in.c.qui.de vi.⁊ ho.cle.⁊ in.c.ex cõione ð ſen.ex.editi ſunt
canones decernentes ꝙ quarta debeatur epiſcopis.hec cla
re colliguntur ex.dicto.c.requiſiſti.⁊ ex dictis Joã.an.ibi
hec communis ratio ceſſat inter epᷣm ⁊ dictam fraternita

tem. Mon eſt enim communio ratione loci.tamen quia lo

cus non eſt Fraternitatis tum quia locus ille eſt eremptus
non ratione perſonarum.cum ſint puri layci.⁊ ſic ſunt alte⸗

rius generis.quam epᷣs.⁊ duo ſunt genera chꝛiſtianoꝝ.vnũ

clericoꝛum aliud lapcoꝛnm. vt habetur in.c. duo ſunt gene⸗
Iu.xij.q.j.⁊ ſic non eſt cõio inter eos.ĩmo non eſſe dẽt cum
vita clericoꝛum debeat eſſe ſeꝑata a vita laycoꝛum in.c.lay

cos.⁊.c.ſequen.ij.q.vij. Mec per iſtam fraternitatem den
nunt iſti eſſe de iuriſdictione iudicis ſecularis.cuʒ hoc nul
iure pꝛobetur.ſed potius nõ.oppoſitũ in cle.j.de reli.do.
t ſi quis vellet dicere aliam eſſe huius quarte rationem

1
vʒ pꝛopter onus epiſcopale qð ſubit.epᷣs in collatione oꝛdi
num ⁊ conſecratione ⁊ adminiſtratione ſacramentoꝛuʒ.vt

ſentit dictus Detrus in dicto tractatu. hoſti. in ſumma ö
ſepul.S.licitum als.S.vetns.v.naturalibus.dico hanc ratõ

nem pꝛoꝛſus ceſſare in hac confraternitate cum iſta nõ ſu-
beat eps in iſtam confraternitatem nec ratione loci nec per

ſonarum ceſſare ergo debet diſpoſitio.vt in.c.cum ceſſan

te de app.xvj.q.j.generaliter. Vertio induco hanc ra-
tionem relictum confraternitati non fit de ratione loci nec

ratione perſonarum de confratemitate.ſed ratione paupe
rum vnde hec fraternitas videtur electa taniꝙᷓ diſtributrix

⁊ diſpenſatrix ad pias cauſas. vt patet ex mentibrelinquẽ
tium.⁊ colligitur exmente dicti.c.ñi quiſ.ſed ex relicto facto
pauperibus non debetur quarta epᷣo.vt in.c.ij.de ſepul.ẽt
ſi veniat diſtribuendum per alium vel per ipſum epiſcopũ
t in.l.nulli.? in.l.ſi quis ad declinandum.C. de epilſ.⁊ cle.
rgo nec de relicto facto dicte fraternitati. Nec ob. vnuʒ
dictum Jo. an. poſitum in.c.duduʒ de conuer.coniu.vbi
dicit ꝙ ſi relictum fuit pauperibus certi loci debetur quar⸗
ta.ar.in.d.c.requiſiſti.quia licet illud dictum ſit verum non
tamen noſtre concluſioni obuiat· Mam quando relictum
fuit pauperibus certi loci relictum videtur non ſolum con-
templatione perſonaꝝ ſy etiam loci.quia relictum acquirit
ipfi loco pio.de quo poteſt diſponere ad libitum vnde cuʒ

locus pius ſubſit epᷣo merito ratione cõis ⁊ oneris epᷣalis

bet tale relictum cõicare epiſcopo.Sed in caſu noſtro reli-
ctum nullo modo acquiritur loco.⁊ pꝛeſuppoſito qð acqui

retur ꝙ tamen eſt falſuʒ ceſſaret ratio.cuʒ locus ille ſit exẽ

ptus.ſed relictum eſt perſonale ⁊ factum pꝛincipaliter pꝛo
pter indigentes vñ nulla ratio apparet quare debeatur hec
quarta epᷣo.⁊ ſi bene iura antiqua ponderentur hecquar-
ta fuit inducta pꝛopter indigentiam epᷣi.vnde honeſtũ fuit
viſum qð loca pia ſubiecta epo ſubuenirent de omnibꝰ ſub

uentionibus.cum epᷣus ſit rectoꝛ ⁊ caput talium locoꝛum
pꝛioꝛum ⁊ ad miniſtratoꝛ ĩ multis ⁊ multa onera ſubeat eo

rum contemplatione.vt habetur.x.qiij·c.j.⁊.ij ¶ Muequi
dem ratio ceſſat in iſtis laycis qui non ſunt de iuriſdictione
epiſcopi ſed ſolum conueniunt vt pietatis opera exerceant
⁊ vt.ð.dixi iura de hac quarta loquentia cõiter loquntur in
relictis factis eccleſijs ⁊ pijs locis.nõ autem factis collegijs
aiure appꝛobatis ⁊ ſic cefſat fundamentum tenentium op
poſitum.quinĩmo bal.doc.excellentiſſimus ⁊ duo alij doc.
cum eo conſuluerũt contra epiſcopum in latioꝛibus termi-
nis vʒ ꝙ de relicto facto hoſpitali auctoꝛitate ep̃i non con-
ſtructo.quarta nõ debetur.quia iura loquũtur de locis pijs
⁊ ſic religioſis que ſubſunt eo. Sed talia hoſpitalia ſine

22

auctoꝛitate Roceſan non poſſunt dici religioſa nec ſtricte
pia cum poffſunt ad libituʒ conſtructoꝛis diſſolui.vt in.c.in

ter dilectos ? ꝙ ibi per Inno. de dona. ?7.c. ð ſindicis ð re.

do. talis enim locus cum ſit pꝛiuatus non videtur capax re
licti. ⁊ ſic videtur relictum factum potius pauperibus ᷓ lo

co foꝛtius hoc eſt dicendum in caſu noſtro? pꝛeciſe in ter-

minis noſtris pꝛo fraternitate.⁊ contra epiſcopum poſt ver

ba longa determinabat Bar. in.l. ſi quis ad declinandaʒ· x·
queſtione. C. de epiſ. ⁊ ce. Item negari ſaltim non po⸗
teſt caſum eſſe dubium ſed in dubio ſtandum ↄſuetudiniq;
eſt optia · l. interpꝛes· N in. c. dilecto de conſue.⁊.l.ſi. inter
pꝛetatione.ff. de legi. Sed conſuetudo eſt in dicta ciuitate

meſſanacõmuniter in alijs locis ꝙ a dictis fraternitaribuſ

–

ſcrip.

ſcribi.?æ hecopi.ſemper mihi placuitX
dus in. d.c.de quarta. vbi dicitur pꝛeſbiterum poſſe ſe de⸗
fendere aduerſus epiſcopum ſuper quarta de criminarum

quarta non exigitur ergo debet omniuo ceſſare. Et huic ra
tioni modo nullum video reſponſum. hoc etiam idet ſen
tire Frede. con. cc. xxv. vbi dicit æ lepꝛoſi ſlantes in aliquo
loco auctoꝛitate epiſcopi non fundato non tenentur ad iu-
ra epiſcopalia· cum eoꝛum locus ſit pꝛiuatus ⁊ non religio-
ſas.) Koncludo ad 'm articulum dictarn fraternitateʒ ad
quartam de relictis non ob igatum. enio ad tertium
pꝛeſuppoſito ꝙ de iure teneretur an vigoꝛe pꝛeſcriptionis
leu conſuetudinis poſſit ſe tueri· Et bec queſtio reperitur

foꝛmata p doc · in eccleſijs an poſſit hoc ius pꝛeſcribere cõ⸗
tra epiſcopum. Et reperio tres opiniones. ꝛima quia

potſt pꝛeſcribi in quantitate ſed non in totum. Secunda ꝙ
non obſtante conſuetudine ſaltem debetur quarta. Certia

in totum poteſt pꝛeſcribi. hec nõ.in.ccrequiſiſti.⁊. c.offi-

tij. de teſta. ⁊ in. c.certificati de ſepl. ꝙ in totum non poteſt

pꝛe ſcribi volũt Jo.? vnicus ⁊ hoſti.in.d.·c.requiſiſti.⁊ idẽ
i Inno lcet hoſti referat Jnno.poſtea mntaſſe ſenten-

tiam in queſtione facti.? dirciſſe quartam deberi non obſtã

te conſuetudine. de hoc tamen non apparet in lec. Inno⸗
Item ipſemet hoſti.latiſſime hanc materiam diſcutiens in
ſententia ſua in tiide ſepul.in.S. an litum al.ſub. S. metuſ in

fi. llius. §. Qoncluſit ꝙ non obſtante ꝙ ipſe eſſet epiſcopus

valet conſuetudo poꝛtionem diminuens. ſed non in totuʒ
tollens cum videatur irrationabilis. ſed pꝛeſcriptio valet ſe
cundum eum titulus ſit contra ius vt in. c.de quarta de pie

te ſentit ibi Go· an. allegando coꝛoboꝛationem illius gl.c.

taq; hec videtur cõmunis opinio vt ſſit in totum pꝛe⸗

*

P Pne multi moderni hoc ſequũtur in dicto.c.requiſſti·

t caſus noſter rotũ

⁊ oblatione defunctoꝛum ex pꝛeſcriptione.Sed in caſu no

ſtro eſt pꝛeſcriptio tanti tempoꝛis de quibus initio non eſt

memoꝛia. Mue quidem pꝛeſcriptio ſupplet deffectuʒ tituli
2 valet con
puic pꝛeſcriptioni eſt ſtandum. Mam ⁊ plurimuʒ tollit hãc

a ius cõmune. vt in. c.j. de reſcrip. li. vj . Ergo

quartam. vt in. c-officijs de teſta. ergo ? hꝛeſcriptio. am
pꝛeſcriptio valet contra iſta immobilia eccle ne· vt in.c.au⸗

QAkris. 7. c.cum olim de reſcrip. foꝛtius contra acquirenda.?

marxime in caſu noſtro vbi de iure non eſt claruʒ hãc quar-

tam deberi. Concludo iſtam fraternitatem poſſe ſe tueri

pꝛeſcriptione etiam pꝛeſuppoſito qð de iure teneretur. Ex
bis remanet pꝛimus articulus magis clarius. Recepit eniʒ
eps iſtos.xij.ſſoꝛenos ratione relicti⁊ñn ratione quarte.⁊ ſic

non poteſt dicere ſuccõꝛ quartam non fuiſſe integre ſolutã.

ap
2 mando ꝗ mei fideicõmiſſarij infraſctipti · faciant ſeu fie-

aus deo.

Eon. xxxij.

Alſus contingentia. Quidam iam deſfunct?
dum ageret in humanis inter cetera in teſta
mento ſuo ſic diſpoſuit. In pꝛimis quið iu-
dico coꝛpus meum ſepeũri apud locum fra-
um minoꝛum Sancti Franciſci de ſenis.

auem mihi eligo ſepulturam. in quo loco iudico volo

ri faciant vnam capellã ſub vocabulo beati WBartholomei
apli in eo loco ꝙ dictis meis fideicõmiſſarijs videbit ¶ In

qua capella cum oꝛnamentis clicte ⁊ paramento? alijs ne

eſſarijs ad eandeʒ expendantur de bonis meis ducent. flo
ni aurei vt in ea perpetuo pꝛo anima mea meorũq; parẽ
um diuinum officiuz celebꝛetur. ? dictum teſtamentu ſen
gatum fuit factum anno domini. M. CCC Alv. ? ſic ſůt

–

dem apertiſſime voluit glo. in· c.· de ſta. regu.? a-n

Nrvllee

elapſi iure.lxxx.anni ꝙ nuniᷓᷓ fuit aliquid executum per di⸗
ctos fideicõmiſſarios nec per alium. MNunc queritur an ex
tra petitionem dicti legati obſtet pꝛeſcriptio.⁊ preſuppoſi-
to ꝙ obſtet nunquid aduerſus eam poſſit imploꝛari beneſi
tium reſtitutionis in integrum ⁊c.
ꝛiſti eiuiq; matris.pꝛeſidio humiliter po-
ſtulato vide pꝛimo dicendum ꝙ pꝛeſcriptio
non habet hoc caſu locum qm̃ non valenti ð

iure agere non currit pꝛeſcriptio. vt in.l. j. C.
e an. excep. vbi fil viuente patre qui habʒ
rerum ſuarum vſufruct.non currit pꝛeſcriptio.quia viuen-
te parente pꝛo illis rebus agere non poteſt·l. non ſolum. C.
de bo. que lib. Ald idem.lin rebus. C. de iu. do. vbi. dicitur
ꝙ vxoꝛi conſtante matrimonio non currat pꝛeſcriptio inre
bus dotalibuſ quia conſtante matrimonio non poteſt pꝛo il
lis agere. vt in.l. dote ancillam. C. de rei ven. Ad idem. c.
quia diuerſitatem de conceſ .pꝛeben. Sed ita eſt ꝙ fratres
minoꝛes non poſſunt eſſe in iuditio pꝛo rebus tempoꝛali⸗
bus.⁊ ſic non poſſunt agere. vt in cle. exiui de paradiſo de
ver.ſig· ergo non currit pꝛeſcriptio. Bieterea? ſco in
relictis factis locis religioſis currit ſola pꝛeſcriptio centena
ria. vt in.l. inter diuinum. C. de ſa. ſan. eccle. Sed in caſu
noſtro tantum tempoꝛis lapſum non eſt ergo ius eccleſie ẽ
integrum ⁊ marime ſi conſideretur ꝙ ſi totum illud tempꝰ
lxxx. annoꝝ a tempoꝛe teſtamenti inchoandum non debet
in pꝛeſcriptione computari quia cuʒ pꝛeſcriptio non euitat
ſine bona fide de pꝛeſcrip · c. vigilanti. ⁊. c.li · ⁊ in regula poſ

ſeſſoꝛ malefidei.de re.iur.li.vj Et heres extraneus pꝛeſu-
matunſire contenta in teſtamento debet ſaltim reduci illud

tempus qð bona remanſerunt apud ipſum heredem aquo
pꝛeſcriptio nõ poteſt inchoari obſtante mala fide. Fuit eiʒ
in mala fide ex quo habebat conſcientiã huiuſ legati.xxxiiij
ii.ſi virgo:quam habuiſſe pꝛeſumitur ratione pꝛedicta.
Item ?⁊ tertio fratres ignoꝛauerunt relictuʒ quinĩmo cõ
muniter ignoꝛabatur nec pꝛeſumenduʒ eſt ſcientia in facto
alieno vt in regula pꝛeſumitur ignoꝛantia de reiur.li. vj.
Ergo non currit pꝛeſcriptio que pꝛincipaliter cãta fuit in
odium negligentium. vt in. c. vigilanti de — Sed
his non obſtantibus que in veritate in ca unoſtro non con
cludunt. vt infra patebit dico ꝙ pꝛius duo examinanda.
Rꝛimo quale ius exillo relicto acquiſitum fuit fratribus.
Scdo conſiderandum contra quem agitur pꝛo executione
dicti relicti. ¶ Ad pꝛimum concluſiue dico ꝙ nullum ius
fuit acquiſitum fratribus pꝛedictis cuʒ non poſſunt ſibi ali
quid appꝛobare vt in· d. de. exiui de paradiſo.Sed ius fuit
acquiſitum ipſi eccleſie fratrum. vnde licet in alijs religioni
bus ? collegijs hoc fit. ꝙ ipſi habent ius in eccleſia.⁊ illud
qð conceditur eccleſie videatur conceſſum collegio.tamen

2

in fratribus minoꝛibus hec dici non poſſunt. quia nullũ ius
habent in eccleſia.ſed ſolum ſimplicem vſum facti.vnde ec
cleſia ⁊ loco videntur vti pꝛecario. verba Bar . in
tractatu minoricarum qð incipit. Si aliquis in ſuo teſtamẽ
to vbiipſe refert ꝙlicet fratres ſint incapaces hereditatis
vt in. d. cle. exiui. hoc tamen non eſtreferendum adipſoꝛuʒ
ecclefiam non poſſunt inſtitutiheredes ſicut aliud colle giũ
eccleſaſticum.l.j. C. de ſa. ſan. eccle. Quia per tale relictũ
nihil acquiritur fratribus. Idem ⁊ foꝛtius dicendum eſt in
relicto facto eccleſie.ergo ad diuinum cultum ius acquiſi⸗
tum eccleſie exercebitur vel res relicta petetur vt conclu-
dit Mar.in loco pꝛeall.in.c.ſequenti per ſindicum eccleſie
Romane cum ſümus pontifer eſt actoꝛ eccleſiarum ipſoꝝ
fratrum minoꝛum ipſi vero fratres habent vſum ſunplicez
vt. S. dictum eſt poſſunt tamen ipſi fratres ſindicum nomi
are ex pꝛiuilegio eis inducto per papaʒ artinum.iiij ·
uod quantum ad relicta facta ab eccleſia non extitit re⸗
uocatum.vt plenius nõ. Mar . in dicto tractatu.Si autem
dictus ſindicus haberi non poreſt quia fratres nolũt nomi⸗
nare vel fuerit eis interdictus.ᷣ dicit q epiſcopus poterit ta
le ius pꝛoſequi ratione pie cauſe ar. in.l.nulli ⁊.l.ſi quis ad ðᷣ

dinandum. C. de epilſ. ? cle. non obſtante qð eccleſia ſit exẽ

pta. ſicut ſi relictum concerneret alieuam

iam cauſam ex

dyoceſim poteſt enim ſe epiſcopus impeaire ratione ipſi

relinquentis qui eſſet ſub cura ſua. vt dicta...nulli.⁊ ꝙ ibi

nõ. Si autem epiſcopus non faceret vel eſſet negigẽs po
teſt ſe impedire ciuitas · in qna ecdeſia eſt conſtituta quia
eccleſia ibi pertinet adhonoꝛem ⁊ vtilitatem omniuʒ ciuiũ

6

in

us.
one
ius
iali
Fi
oni
ud
mnen
Gins
dete
Nrin
ame
tatis
ſonz
lgi

eſtin
guiſ⸗
icu⸗
leſte
po
ſic
ni⸗
tirre⸗
ton
nont⸗
eritts
8d
ſter⸗⸗

.„

ame

ie

19

ani

gclfüi

facit.l.j.f. de pub.iudi.? opeime facit.l ciuitatibus.f. del.
pꝛimo.⁊ loquitur bar.quando ecchia fratruʒ eſt inſtituta he
res ficut in caſu neſtro quando teſtat mandauit conſtrni
capellaʒ. E'go adduco tex.aꝑte in auẽ.ð eccle.titu.collł.no
na. vbi dicitur ꝙ facere exequi ſpectat non ſolum ad epiſco
pum ſedetiam ad ciuiſem iudicem ita ꝙ locus eſt peruen-
tioni tta qð dico ꝙ ciues hic deputatis ſenis per concilium
generale poterunt hanc cauſam cognoſcere. ¶ Concludo
ergo circa hoc pꝛimum qð ex tali relicto nulluʒ ius fuit acq
ſitum nec eſt penes ipſos fratres.ſed penes eccleſiam pꝛo-
mouendum per perſonas antedictos. Hunc pꝛoſolutio
ne queſtionis pꝛincipalis eſt examinandum ſᷣm queſitum
qð nuncagitar. per qdð apparebit quale ius competat eecłe
? an ſit pꝛeſcriptum ⁊ per quantum tempus. In quo ani-
maduertendum ꝙ aut agitur contra beredem ? non poteſt
ſe defendere pꝛeſcriptie quia pꝛeſumitur in mala fide vt.
Faem videtur di
ipſe fuerit bonefidei:quia cum cenſeantur eadem perſona
mala fides defuncti nocet heredi.⁊ boc eſt dariſſimum de
iure eiuili.vt pꝛobatur in.l.cum heres.ff.de diuer. temp· p̃
ſcrip.licet de equitate canonica.aliud videatur.vt hereſ qui
habet bonam fidem poſſet ex equitate incipere pꝛeſcriptio
neʒ· vt ſentit dy. in regla poſſeſſoꝛ de re.iu.li.vj. Facit qðᷣ
legitur ⁊ nõ.in·c.de quarta· de pꝛeſcrip.⁊·c.cura de iur.pa.
cum agatur nunc contra laycum videtur obſeruandum iaſſ
ciuile. ar. eoꝛum que nõ.in.c.ij.de arbi.li.vj.⁊.c.de clericis
de fo. compe.aut agitur contra extranenm bonoꝛum dicti
teſtatoꝛis poſſeſſoꝛem qui eſſe poteſt intentando ipotheca
riam.iuxta.l:.j.C. cõia del.⁊ tunc ſi quidaʒ ille poſſidet exttꝰ
heredis ⁊ allat nunc pꝛeſcript᷑ ipothecarie actionis ⁊ in du-
bio vt compeltatur pꝛeſcriptio requiritur ꝙ cum bona fide
poſſiderit.xl.annis.quia minoꝛi tempoꝛe non pꝛeſcribitur
contra eccleſiam de pꝛeſcrip.c.de quarta.vt.c.cum olim.⁊
quaſi pertotum.⁊ in auẽ.quas actiones.C. de ſa. ſan.eccle.
27 in coꝛpoꝛe de ecł.titu.S.tꝑalibus.⁊ idem videtur hoc cãu
eſſe contra pꝛiuatum.quia ipothecaria non pꝛeſcribitur mi
noꝛi tempoꝛe.vt.l.cum notiſſimi.C. de pꝛeſcrip.xxx· vel
xl.anno.aut iſte tertius poſſidet ſine titulo heredis.iĩmo al-
legat pꝛeſcriptionem contra heredem ⁊ per conſequenſ cõ
tra eccleſiaʒ ⁊ tunc vrdetur ſufficere tempus.x.annoꝝ cuʒ
ti. per tex · in. l..·⁊.ij. C. aduer.here.nam pꝛincipaliter hic
ipothecaria contra eccleſiam. Sed ipſum dñium heredis
qð pꝛeſcriptum dicto eſt tempoꝛe. vt in iuribus pꝛeallegaſ
niſi.dicamus ſpetiale eſſe in iuribus eccleſie.vt nullo mo-
do pꝛeſcribantur minoꝛi tempoꝛe.xl.annoꝝ. vt in.d. . pꝛo
tpalibus vbi tex.etiam loquitur de relictis ad pias canſas⁊
apte diſponit xt exactio non pꝛeſcribatur minoꝛi tempoꝛe
annoed Ex his poteſt capi ſolutio pꝛincipalqueſiti an
an pꝛeſcriptio ſit valida.an completa.nec obſtant argumen
ta ſuperiuſ cõtraria foꝛmata. Et pꝛimo ad pꝛimuʒ fateoꝛ ꝙ;
fratres ipſi minoꝛes non poterant nec poſſunt agere. ſj alij
peterant agere vt ſindicus ecclie Nomane. vel epiſcopu
loci ⁊ ciuitas vbi eſt ipſa eccleſia. vñ per negligentiaʒ an
niſtratoꝝ currit pꝛeſcriptio contra eũ qui agere non poteſt.
vt aperte eſt videre in relicto facto pꝛo redemptione capti
uoꝛum ⁊ pauperibus alendis qui agere non poſſunt cauſaʒ
quoniam in certi ſunt captiui.ſed pꝛopter negligentiaʒ epi
currit pꝛeſcriptio vt tex.cum glo.in.d.l.inter diuinũm nõ.
Frede.de ſenis de conſti.c.j. Mon obſtant ꝙ dicitur de ſi
ſiofamilias ⁊ de vxoꝛe.quia maritus non poſſidet vt vxoꝛiſ
bnane 5 ſed iure pꝛopꝛio qð habet in illisrebus.⁊ ideʒ

z.dixi. ¶ icendum de herede heredis. licʒ

in patre. ¶ Item nulla eceleſia poreſt agere cum ſit coꝛpꝰ
in animat m. ſed pꝛopter negligentiam poſſidentium ⁊ ad
miniſtratoꝛum currit pꝛeſcriptio contra eaʒ.vt de pꝛeſcrip.
per totum. Mon obſtat ſʒ argumentum de..l.inter diuinũ
vbi in talibus relictis admittitur.dnmtaxat preſcriptio cen
tum annoꝛum. quia dico illam.i.in hoc coꝛ ꝛectam per auẽ.
quas actiones que ibi immediate ſequitur.⁊ habetur clariꝰ
in coꝛpoꝛe vnde ſumitur.ſ.de ecł.ele.ti..pꝛo tempoꝛalibꝰ
lentit glo. in. c. fi. xvj.q.iiij. vnde odie ſolum Romana ec-
cleſia gaudet pꝛiuilegio centum annoꝝ. vt in. c.ij. de pꝛe-
ſcrip.ii.vj.⁊ in.c.cum nobis eo.ti.⁊.d.auẽ.quas actiones.
Tertium argumentum pꝛincipale ſuper ignoꝛantiam fun

„

datum non obſtat quia pꝛeſcriptio currit etiaʒ contra igno
rantes.vt pꝛobatur in.lʒ.ſi.C.de pꝛeſcript᷑.lon.temp.⁊.d·c.

ij. ?.c. vigilanti de pꝛeſcrip. videntur enim quodãmodo ne

5
1
ſt

gigentes in eo non querunt que ejs incũbunt ⁊ ad eosꝑ
tinent ar.in.c.quãins de re.iuẽ. Aenio nunc adſſecun⸗
dum pꝛincipale que ſituʒ an pꝛeſuppoſito ꝙ pꝛeſcriptio cõ

pleta ſit eccleſie in integrum reſtitutio aduerſus illam pꝛe/

ſcriptionem indulgentia ſit. ⁊ eſt elegans ⁊ ſubtile dubium
in quo antiqui gloſatoꝛes ⁊ ſcribentes ſe admiſcent in vari
as ſententias ? Wer. pꝛimus gloſatoꝛ multuʒ in hoc varia
uit in. c. auditis de pꝛeſcrip.nunc in vnam.vnde in contra-
riam ſententiam decliinando ſed tandem adheſit opy. Jo.
2 vincen.qui conuenerunt reſtitutionem denegandã moti
quia iura voluerunt eccleſijs pꝛeſcriptionibus pꝛei dicari
in. c.placuit.xvj.q.iij.⁊ ea cauſa.q.iiij.volumus. . tem
quia ſi conſideretur reſtitutio fruſtra emanaſſent iura pꝛe-
pꝛeſcriptionis loquentia aduerſus eccleſiam. Idem tenuit
Goff. in fũma de inte. reſti. in. ij. collł. dicens q nunqᷓ inue
nit eccleſiam reſtitui.in vſuc.qð tꝑa ſubducantur de medio
vt in.c.j.de reſcrip.ſed in pꝛeicript.iudicialibus eccleſiaeq
peratur minori · Manc opi.ſentit glo.in cle.j.de in inte.re
ſti. dicens illam cle.loqui de reſtitutione aduerſus pꝛeſcrip
tionem contra quam datur reſtitutio remittens ad nõ. in
dicto.c. auditis.nihil de nouo inducens ſed in contrariam
ſententiam conueniunt numero plures.⁊? ingenio elegan⸗
tioꝛes pꝛimo Accur.glo.iuris ciuil. in dicta auc.quas actio
nes.⁊ aptius in auc.de ecł.ti.S.pꝛo tempoꝛalibus vbi dixit
hoc cõmuniter teneri. Scðᷣo hoc tenuit Jo.gloſatoꝛ de⸗
creti in.c.placuit.el.ij.xvj.q:iij. Inno.papa doc. ſubtilifſi⸗
mus in. c.j. de in inte. reſti. Hanc opinionem ſecuti ſunt
Naulus de liza. ? Jo. de lig · in cle. pꝛima de in inte. reſti.
pꝛealłc. anditis. Et ibi fere omnes moderni in. c. contingit
de tranſac.? hoſti.in ſũma de in inte.reſti.S.iij pꝛope fi.ſen
ſerunt bal.? bar.in.d.auẽ.quas actiones.vbi male ⁊ non ſi
deliter recitant opiniones canoniſtarum. pꝛobatur hec opi
nio ratione minoꝛi.currit pꝛeſcriptio tamen reſtituitur.C.
aduer.vſuca. ? in.l.fi.in qui.cau inte.reſti.nõ eſt ne.nõ.glo.
in.l1. ſicut. C. de pꝛeſcrip.xxx. an ergo idem dicendum in ec-
cleſia que fungitur iure minoꝛis in reſtitut.vt in.c.j.⁊.c.au
ditis de in intę.reſti.? in.c.j.⁊.ij.eo.ti ·li.vj.⁊ in de.vna eo.
ti. nec valet ſi Satur illa iura loqui de conttactibus ⁊ pꝛeſcri‚
ptionibus iudicialibus.quia non apparet ratio ſic reſtringẽ
di.ſi enim aduerſus contractum per quem ſecuta tradictio
ne tranffertur dominium datur reſtirutio. Ergo foꝛtius eſt
concedenda aduerſus pꝛeſcriptionem cum contractus ſit
de iure gen. l. ex hoc iure. ff. de iuſti. ⁊ iu. ? interuenit vtriuſ
qʒ partium conſenſus.l.ſicut.C.de ac.ob.pꝛeſcriptio autẽ
eſt de iure ciuili? inuenta. ? cauſatacirca ptium conſenſus
Si ergo foꝛtius vinculum diſſoluitur muſto foꝛtius minus
foꝛte ar. in auẽ. multo magis.C. de epil.⁊ cle.⁊=.c.cuʒ in cũ
ctis de electio. tem actus indiciales vt teneãt ſũt mul
ti fauoꝛabiles. ⁊ ſic ſunt litium finis in· c.finem litibus de
dolo. ? contu. æ.l. quidaz e xiſtimauerunt.ffſi. cer. peta. hĩc
alibi dirit glo. nõ. delictum pꝛelati nocet eccleſie in iudicia-
libus ſed non in contractibus vt nõ.in regula delicum pe·
lati de reg. iur. ti. vj. Sed aduerſus actꝰ iuditiales.reſtituit
eccleſia etiam aduerſus ſententiam. vt in.c.j.de in inte.re
ſti. li. vj. ? in. c. auditis. pꝛeall. ergo multo foꝛtius aduerſus
pꝛeſcriptionem extra iuditialem pꝛeterea.d. cle. indiſtincte
loquitur vt aduerſus lapſum tempoꝛis reſtituitur eccleſia·
Ergo aduerſus pꝛeſcriptiones que cauſat᷑ ex tempoꝛis cur
ſ. N hanc partem arbitroꝛ verioꝛeʒ maxime attenta igno
rantia huius legati. nam in legatis vt ſingulariter voluit
ar m ·§. fl quis aũt.ff.de iti:actuq; pꝛiua.ca.maioꝛ eſt
reſtituendi ignoꝛantiam aduerſus pꝛeſcriptioneʒ ar. illius.l.
ego adduco ad idem glo.nõ.que hoc ſenſit in. l.pantonius.
ff. de acqui. here. Mõ obſtat ꝙ iura voluerunt eccleſie
pꝛeiudicari per pꝛeſcriptionem. quia ideʒ reperitur in mi⸗
noꝛe ? tamen conceditur reſtitutio.nec ſequitur ꝙ per boc
iura ſint fruſtatoꝛia.quia hoc falſum cum reſiitutio debeat

peti infra quadriẽnium.quo lapſo alia iuſta cauſanon appa

ſti li. vj. on obſtat hoc expꝛeſſo iuẽ non caueri.quia
ſatis eſt ꝙ includatur ſub verbis generalibus.iura enim ge
neraliter volunt eccleſie ſe ſuccurri perbenefutium reſtitu-
tionis vt in iuribus pꝛeall. Sed reſiat nũc aliud non min⸗
foꝛte nam pꝛeſuppoſito að reſtitutio ſit concedenda tamẽ

illa debet impetrari infra quadriẽniuʒ a tempoꝛe leſionis ⁊
non vltra. vt in. d. c. j. ?.ij. de ĩ inte. reſti.li.vj.⁊ in cle.j.eo.

rente fan manet pꝛeſcriptio.vt in. c.j.⁊.ij.de inte.re
]

ti. .l.fi. C.· de temp. in inte. reſt ¶ Sed in caſu noſtro eſt ĩ
poſſibile ſm ea que.S.dixi quia nedum tempus pꝛeſcriptiõ
nis complete. ⁊ ſic leſionis.⁊ ſic quadriennium ſed maius
tempus eſt hn tali caſu contingentis non eſt h

beneſicium indulgen./Ad hoc reſpondeo dupliciter.

ꝛimo illud tempꝰ quadriẽnij a pꝛincipio eſt vtile vñ
non currit ignoꝛanti tex.eſt in.c.j.eo.ti.li.vj.vbi dicit ſi ꝗs
negligenter obmiſerit ⁊c. Sed ignoꝛans non negligit vt ꝓ
batur in.c.ij.iuncto.c.quia diuerſitatem de conceſſ.pꝛebẽ.
Adidem glo.in.c.quã ſit de elec.li.vj.in.v.diſtulerit ⁊ hãc
opi. ſingulariter tenuit Jen.⁊ Jo.de lig·poſt eum in.d.cle.
vna · in. v.continuum per hoc facit quia quadriẽnium.iſtud
ſuccedit loco anni vtil qui olim competebat.vt dicit tex.in
d.l. fi. Q. de temp.inte.reſti.debet eẽ ergo a pꝛin.vtile vt ſic
ſapiat naturam eius in cuius locum pꝛerogatur ar.c. vt ec-
cleſia vt li.pen.¶ Gcðdo reſpondeo non minus efficaciter
tex.in.d.c.j.dicit non audiendà eccleſiam poſt guadriẽniũ
niſi aliqua rationabilis cauſaſſubſit que mouere debet ſi upe⸗
rioꝛem ad hoc benefitium concedendum. ſed ſi bene om̃s
circunferentie in caſu noſtro ponderentur facilime reperit̃
cauſa rationabilis.hic pꝛimo fuit ignoꝛantia legati que eſt iu⸗
ſta cauſa reſtituendi.etiaʒ maioꝛem vt.S.dixi · Scðo ⁊ me
lius hic agitur de iure illius eccleſie que ad hanc rẽ pꝛomo-
uendam non habet ſpetialem ⁊ pꝛopꝛium achniniſtralionſ
cum quo res eccleſie nõ poſſunt agi.⁊ papa eſt eſt valde re
motus ⁊ in iſtis curam impartiri non poteſt epiſcopus ⁊ nõ
curat pꝛopter exceptionem eccleſiaſticam minus ſolitiſunt
curare.Ad hoc qð ſinglr nõ. Inno.in dicto.c.olim.el pꝛiꝰ
de reſti. ſpo.vbi dicit ꝙ ſi eccſeſia inferioꝛ caret legitimo⁊
immediatio adminiſtratoꝛe non currit contra eam pꝛeſcri⸗
ptio licet epiſcopus poſſet pꝛo ea agere ⁊ hac ea ratione.qꝛ
non eſt qui ſpetialem eius curam gerat idem ergo ⁊ foꝛtiuſ
eſſet dicenð vt hic ſaltem illud tempus quadriẽnij non cur-
rat dato pꝛobabili ignoꝛantia qne hic ſatis pꝛeſumẽda ẽ ⁊c.
Laus deo. Abbas. .
Con. xxriij.

Aſus in effectu talis eſt. Judex a ſede aplica
deputatus quendam abſentem citauit ꝑ edi
dictum non valens foꝛte citare perſonaliter.2
tandem illo non cõparente interdicti.⁊ excõ
. nicationis ſententias in illum fulminauit.
⁊ ſic deniq; mandauit per eccleſias illum publicari ⁊ vitari

demum ile ſic excömunicatus comparuit in eccleſijs ſuis il

lis in quibus fuit publicatus ⁊ fecit ſidem de quadam appel
latione ſua pꝛius quam ſententie ille ferentur interpoſit᷑ iu-
ſtis cauſis appentibus in ea ⁊ illa pꝛeſertim quia fuerat cita
tus allocum ſibi notoꝛie ſuſpectum. ⁊ minus tutũ dicens
amplius eum vitari non debere maxime quia iudex ad quẽ
appellationem admiſit.? inibnit ne appellatione pendente
pꝛocederetur ad vlterioꝛa. en quia reperiuntur que-
dam ſtatuta in eccleſia Eathedrali illius loci que vidẽt con
cedere cõmunionem in caſu pꝛedicto. udex veroa quo
qui excõmunicationem pꝛotulit inſtat vt vitetur dicens ap
pellationem nullam.maxime quia ſententie ille cenſure fue
runt late pꝛo exceſſu notoꝛio.hoc tamen reus omnino dif
ſületur. Buerſtut nunquid rebus ſic ſtantibus debeat ille ĩ
terim vitari in officijs diuinis ⁊ alijs.
Hꝛiſti eiuſq; matris Mꝛeſidio humiliter in
uocato. Videtur pꝛimo.qꝙ vitari debeat per
id qð nõ.glo.in.c.dilectus de ap.in fi.que di
cit ꝙ ſi dubitatur an teneat appellatio potiuſ
eſt vitandus ꝙᷓ in dubio ei comunicandũ ar.
cex ĩn. c. fi·? melius facit.c.illud eo.ti.vbi in materia
noſtra dicit tex.qð in ge tutioꝛ eſt eligenda/ſ.potiꝰ

ſeruetur excõmunicatio. ¶ Ad idem facit in argumentum
c. Juuenis de ſpon. cle. exiui. de ver. ſig. vbi dicit qð in du
bijs eligenda eſt via que eſtſine periculo.ſed in caſu vitatõ
ms nullum ſub eſt periculum ⁊ in alio ſic data validitate er-
comunicationiſ.ergo ⁊c̃.per hoc etiam facit.c.j.? q ibi nõ.
glo. de ſtrup. Scðo pꝛincipaliter hoc videt᷑tenere Inno.i

c.ad pꝛeſentiam de ap. vbi dicit ꝙ quanqꝙᷓ; excõmunicatus

poſt appellationem non teneat᷑ ſe gerere pꝛo excõmunica-
to de ſua appellatione confidit ab alijs tamen inuitandusẽ
c.per tuas de ſen.exco. vbi tex. videtur hoc iuuere in.ver.

nosigitur/Tertio facit. c. paſtoꝛalis.5.quia vero de offi.

dele . vbi dicitur ꝙ etiam oꝛdinarius debet in actu executio
nis ſententie obtemperare delegato.quantuʒ ſciat illius ſẽ
tentiam.in ſtatu.ergo cum delegatuſ in caſu noſtro inſtet ñ
videtur ipſo pꝛecepto refragandus eſſe. Quarto quia ſen
tentia excõmunicationis iuſta vel iniuſta eſt timenda.xj.q.
iij. ſententia paſtoꝛis.⁊ ſubditus in dubio tenetur ſuperioꝛi
obſequi.⁊ parere.xxiij.q.v.quid culpatur ⁊ ei ꝙ ĩ quid ergo
Quinto de hoc caſus in.c.cum ſit Romana ĩ fi.de appel.
vbi dicitur appellationẽ manifeſti raptoꝛis non eſſe admit
tendam.⁊ qð pꝛo delicto notoꝛio aplus excõmunicauit co-
rinthum abñtem ⁊ in requiſitum ad idem facit.ij.q.j.c.de
manifeſta Sed his non obſtantibus que videtur iuditio
meo non obſtant dico in hoc articulo ſaluo iuditio melioꝛi.

caluni eſſe in.c ſolent in fi.de ſen. exco.’i.vj.vbi dicitur ꝙ

ſi quis oſtendens ſe excõmunicatum poſt appellationem
babilem poſtulat ſe admitti ad pꝛobandum.debet ſolum vi

tari in iudicialibus in alijs negotijs extra iudicialibus non.

vnde electionibus ⁊ alijs ſpiritualibꝰ ſeu diuinis offitijs ad
mittendus eſt durante appellatione. ⁊ hocclare volunt ibi
Inno.⁊ Jo.an.qui dicunt ꝙ etiam anteiᷓ admittant᷑ pso
bationes an cauſe appellat:ſint vere vel non debet admuitti
ad pꝛedicta ſaltim in pꝛoteſtatione.vnde ſatis eſt m eos ꝙ;
excõmunicatus comꝑeat.⁊ dicat ſe appellaſſe ante ſenten
tiam.⁊ pꝛo hac ſententia ego adduco tex.iuditio meo hoc

aperte pꝛobãtem in.c.licet eo.ti.li.vj. vbi dicitur ꝙ ſi quis

aſſerit ſe fuiſſe excõmunicatum poſt appellationenifuit
ſecutus appelllationem infra tempus a iure ſtatut᷑. debʒ ꝓ
nunciari denunciari excõmunicatus vt viteret nedum ĩ in
dicialibus.ſed etiam extra iudicialibus ⁊ alijs actibuſ legtis
donec pꝛobauerit ercõmunicationem non fuiſſe legtiam
vel aliter docuerit de illius nullitate. Cecce ergo apertiſſi⸗
me qð ante om̃em perſecutionem appellationis non debzʒ
euitari dũmodo aſſerat ſe anbellaſſe⸗ ſic infra tempus pꝛo
ſecutionis a iure ſtatutum. Et ſic in illis duobus capituł vi
detur caſus huiuſ queſtionis.Aliud induco ad idem caplin
ſatis notabile in materia. c.dilectis in fi· de ap.pꝛealł.vbi ca
nonici cõmunicantes excõmunicatis poſt appellationem ⁊
poſt dennnciationem archyepiſcopi inducantur inculpabi
les quia magis voluerunt deferre appellationi interpoſite
ad papam ꝙᷓ denunciationi archyepiſcopi ⁊ ratio omniuʒ
pꝛedictoꝛum poteſt eſſe cũ eumappellatio legitima habeat
ſuſpendere iuriſdictionem iudicis ⁊ ſic impedire validitatẽ
excõmunicationis poſtea late.vt.c.per tuas de ſen.exco.⁊.
c.cum contingat de off. dele.⁊.d.c.licet.non debet pꝛeſu-
mi iniuſtitia appellationis cum tanto pꝛeiuditio appellato
ris.⁊ quia etiam contra iudicem omnino non eſt pꝛeſume,ʒ
duʒ capitur quaſi media via.⁊ in iudicialibus que ſunt ma-
gis odioſa.excõmunicatus debeat euitari appellatione pen
dente ſecus vero.in extra iudicialibns.ne in tantuʒ iuri ſuo
pꝛeiudiceretur.licet fateatur Anno.in.d.c.ſolet ꝙ in pꝛiua
ta familiaritate poterit ĩ oculto euitari ſi ſin ſcandalo hoc fie
ripoterit ſed non impluribus eo niſi notoꝛie conſtaret ap-
pellationem fuiſſe iniuſtam quia talis aſpellatio non defẽ⸗
dit.d.cicum ſit romana.⁊.c.de appellat᷑. de ap.ii.vj.ſed in

caſu noſtro hoc non poteſt dici. Dꝛimo quia iudex ad quẽ

recipit appellationem ⁊ fecit qd facere non poteratniſi pꝛi
us recipiſſet appellationem velut omiſſam ex cauſa pꝛoba
bili.⁊ non coniranotoꝛium.vt pꝛobaturin.c. NRomana.ð.ſi
vero cum..ſequenti.⁊.c.non ſolum de ap.li.vj. Atem ci⸗
tatio fuit facta ad locum notoꝛie non tutum potuit in conti
nenti appellare etiaʒ in abñtia iudicis vt in cle.paſtoꝛalis.5.
⁊ piſtina.⁊ ibi glo de re.iudi.⁊ qð legitur⁊ nõ.in.c.ex parte
de ap.facit· c.ſi iuſtus eo.ti.?⁊ ij nõ. Inno.in dicto.c.dile⸗
ctus. Mec valet ſi dicatur qð notoꝛie occupabat iniuſte bo
na eccleſie.quia hoc negatur per partem aduerſam.⁊ alle-
gabatur pꝛobabilis titulus poſſidendi.? ſic redditur res du
bia. vt eſt glo.nõ.in.c.fi.de off. dele. li. vi. facit.l.iij. C. qui⸗
bus ad liber.pꝛocla.non licet. Dꝛeterea multa dicuntur
notoꝛia que non ſunt in. c. conſuluit de ap.⁊ ſatis eſt qð po
terat habere aliquam iuſtam cauſam poſſidendi ideo non
debebat excõmunicari.anteqᷓ; audirentur ſue defenſioneſ
ar. bonum in.c.licet epiſcopus de pꝛeben.ii.vi. Item tex.
in.c.ſacro pꝛohibent indiſtincte aliquem excõmunicari non
pꝛecedente canonica monitione quantũcunq; factuʒ dicat
notoꝛium.qꝛ excõmunicatio ferturab homine non pꝛopter
delictũ ſed ꝓpter contumatiã. vt nõ.glo.in.c.ep̃i.xj q.iij.

ſed parla-

le⸗
d
i⸗
Ur

n
eſ
x.

l
e

ſed paria ſunt aliquõ non citate. velad locũ notoꝛie nõ totũ
ar. in dictis iuribus.⁊.c.ſi duobus de ap Mõ obſtant ↄtra
ria.Et pꝛimo glo.in.d.c. bene eg enim intelligi ?⁊ de

terminari ſm iura noua ſuperius eegata. vel poteſt ſalua
ri in pꝛiuata ⁊ ſecreta familiaritate. vt.S.dixi vel in iudiciali
bus. 6 ſm de dicto Inno.in.c.ad pꝛelentiã de appel.
dicendũ qð debet intelligi ⁊ limittari vt ipſemet nõ.in.d.c.
ſolet. Nam mouetur iple ibi per.c.per tuas de ap.ꝙreci⸗
pit hodie limitationem per.c.ſolet. ⁊.c.licet pꝛealł. Ad
tertium de · c. paſtoꝛalisdico ꝙ pꝛocedit quando ſententia
eſt aliqua licet iniuſta. Se in caſu noſtro pꝛeceptum iu
dicis ſuper vitatione eſt ipſo iure nullum cum ſit contra iu
ra ſuperius allegata. Ideo tale preceptum poteſt contem-
ni.ad hoc ꝙ nõ. Inno.in.c.ſi quando de off.deleg.magis
enim eſt obediendum iuri.ꝙᷓ; mãdato delegati.xj Carf. Fu
lianus ⁊.c.dominus.x.c.qui reſiſtit. Mon obſtat quintum
argumentum procedit enim quando excõmunicato tenet
vt iniiee S
Ad vltimum de.c.cum ſit romana.ſatis reſponſum eſt.
nam negatur factum. eſſe notoꝛium.⁊ alle gatur iuſta cauſa
poſſidendi. Item aplus ſepe coꝛinthnʒ ãmonuerat ? factũ
erat monitoꝛium ꝙ nulla tergi verſatione ⁊c̃.ꝙ non contin
git in facto noſtro. Et hec ſufficiant. Seo gratias.

Actuʒ exquo dubia infraſcripta oꝛiuntur ſic
pꝛoponitur. Quidam laycus mercatoꝛ fecit
ſuum heredem vniuerſaleʒ quoddam mona
ſteriuz monachoꝝ eoq; vita functo monaſte
. riunr adiuit hereditati in omnibus pꝛo he
ede le geſſit fam in iuditio qᷓ; extra capiendo bona heredi-
taria ⁊ eoꝛum aliqua diſtrahenda ⁊c. Tandem repertum ẽ
in libꝛis debitoꝛum teſtatoꝛis ꝙ idem ipſe teſtatoꝛ ⁊ ſuus pᷣ
deceſſoꝛ in eadẽ hereditate tempoꝛe vite eoꝛuma diuerſis
perſonis ad rationem octo vel decem pꝛo centenario.rece⸗
perunt certam ſũmam viginti milium floꝛenoꝝ.multaq; öᷣ
bita. ſilis conditionis dicto monaſterio per dictum teſtato-
rem relicta fuerunt recuperata ⁊ in cõmunibus vſibus mo-
naſterij oꝛtum eſt conſcientie ſcrupulum pꝛo eo q monaſte
rium mitas fecit expenſas ratione ipſius hereditatis ſoluẽ-
do legata ⁊ alia debita mita litigando tam in curia romana

-

ꝙᷓ extra ac ediſicando in monaſterio ⁊ alios ſũptus ratiõe he

reditatis.faciendo in tantum ꝙ ad ſatiſſaciendum de vſu⸗

ra iuta libꝛum teſtatoꝛis. vix ſufficerent ea q̃ ð pꝛedicta he

reditate ſuperſunt vna cum reliquis bonis monaſterij ea p

pter ſeruitutem chꝛiſtianoꝝ.⁊ pꝛo infſoꝛmatione ſimpliciuʒ

fuit de quatuoꝛ dubijs circa pꝛemiſſa petitum. ¶IDꝛimũ
dubium an dictus teſtatoꝛ ſit in dubitanter ex dictis contra
ctibus cenſendus vſuram. Secundum vtrum dictũ mo
naſterium plenarie teneatur ad ſatiſſaciendum de vſura te

ſtatoꝛis iuxta ſũmas contentas in libꝛo debitoꝛnm. Ter
tium vtrum alia bona monaſterij non ſufficientibus bonis
que ſuperſunt de dicta hereditate debeant pꝛo ſatiſfatione
hauiuſmodi debitoꝝ exponi gaienat Aanun Vrum
papa de iure aut alias cautione ſeu licite poſſit dicto mona
ſterio ſine periculo deſtructioniſ ſaccurrere diſpenſando in

7 inſuper pꝛemiſſis ⁊c. Mi.abbas.
Mꝛiſti eiuſq; matris pꝛeſidio humiliter inuo
cato. Attingam iuxta oꝛdinem pꝛelibatum.
Pꝛimum dubium q in iure clariſſimum eſt
quicquid enim accedit ſoꝛti ex pacto vſura ẽ
quantumcũq; id ſit modicum ſiue conſiſtat ĩ

pecumia numer ata ſiue in alia ſpe.vt pꝛobatur.xiiij.q.iij.ꝑ

totam queſtionem quinĩmo ſolus animus mutuentis con
ſtituit enm vſurarium ſecuta traditione muneris vltra ſoꝛ⸗
tem ſi ałnon fuiſſet mutaturus deficiente ſpe lucri. vt pꝛo

batur in euangelio luce. ¶ Dutuum dantes nihil inde ſpe⸗

rantes·⁊ tranſũptiue in.c.conſuluit de vſu.diſpoſuit enim
qui ſapiunt liceĩ recipere·x.vel aliam minoꝛem quantitateʒ
pꝛo centenario cuʒ ⁊ munuſcula ex pacto recipere vſura ſit
in. c. ij xiiij · q. ij . facit rinPe cne do. poſt diuoꝛ. ⁊
WHart.in.l.diuus.ff.ad.l.fal.? Jo.an.in regula peccatum ð
re.iur.li.vj.in mercu.hHic bꝛeuiter quo ad gimnn. lEe⸗
nio ad ſcdðᷣm an monaſterium teneatur plenarie ſatiſfacere.

in quo dico alĩaduertendũ an teſtatoꝛ fuerit vſurarius ma-

ed in caſu noſtro pꝛeſupponitur nulla.

Aote ⁊ teſtibus reddẽs libꝛos vſurarios.

nifeſtus.an vero occultus. Mam ſi fuerit manifeſtus non
tenuit teſtamentum negleta canone de qua in. c.ij. ð vſur.
li. vj. ¶ Ile enim tex. annullat teſtamentum vſurarij ma
nifeſti indifferenter cautione de reſtituendis vſuris per euʒ
non pꝛeſtits. nec reſeruat diſpoſitiones ad pias cauſas ad
hoc ꝙ nõ. Har.⁊ bal.in...j.C.de ſa.ſan.eccle.⁊ per conſe/
quens monaſterium obligaretur ad reſtituenduʒ omnia bo
na hereditaria que peruenerunt ad illud.poſſet tamen ſe ᷣ
fendere per pꝛeſcriptionem cum bona fide poſſiderit ⁊ ha⸗
buerit titulum pꝛo herede tanqᷓ; tempus ſit lapſum ꝙ ſuf⸗
ficit ad pꝛeſcriptionem. Mam mobilia vſucapiuntur trien
nio.imobilia decennio ⁊ actiones.xxx.annoꝛuʒ.vt legitur⁊
nõ.in.l. ꝓ herede.ff. de peti.here.⁊ i.l.j.ff.pꝛo here. ¶ Sʒ
in caſu noſtro cum agatur de excludendo ſuccedentes ab in
teſtato requireretur tempus.xxx.an.quia non minoꝛitem-
poꝛe pꝛeſcribitur iuri adeundi.vt nõ.per glo.⁊ Bren ices
⁊· l.cum antiquioꝛibus.C.de iure deli. ¶ꝛedicta puto
vera niſi notoꝛium fuiſſet teſtatoꝛem fuiſſe vſurarium.naʒ
tunc monaſterium pꝛeſumatur veriſimiliter ſciuiſſe ar.in.
c.j.de poſtu.pꝛela.⁊ in.c.qð dictis.xvj.di.nõ potuiſſet pꝛe.
ſcribi.quia aut ſcie bat teſtamemtuʒ non valere ⁊ eratĩ ma.
la fide xxxiij.q/ij.ſi vero credebat valere ⁊ errabat in iure.
ro: iurisi it pꝛeſcriptioneʒ. vt.l.nunᷓ. ff. de vſuc.
n3 C. de agri. 2 cenſi.li.xj. legitur? nõ.in.
c.aplice de do.⁊.c.dudum de deci.in cauſa tamen reſtitu⸗
tionis habenda eſſet ratio expenſarum.cum monaſterium
fuerit in bona fide licet in iure errauerit. Iteʒ non tenetur
ad reſtitutionem fructuum cõſumptoꝛũ quia illos fecit ſuoſ
pꝛopter bonam fſidem. vt eſttex.nõ.in.ij.ſedſi..ſcire.ff.de
peti.here.per WBar.in. d. Sſcire ⁊ in.l. ex diuerſo. ff. de. rei
ven.per dy.in regula poſſeſſoꝛ de re.iur.li.vj.per doc.in.

c.grauis de reſti.ſpon. Et de hac materia fructuum dicen

dum eſt vt ple nõ.in.d.c.grauis.⁊.d.l.ex diuerſo. 4 Quis
autem dicatur manifeſtus vſurarius quo ad annullationes
teſtamenti cautione.non pꝛeſtita vario modo dicitur. Mã
ſi tenebat banchum publice paratum ad mutuandum ſub

vſura in dubio dicitur manifeſtus ⁊ notoꝛius. vt nõ.glo.ij.

q·ij.manifeſta.⁊ eſt melioꝛ glo.i.c.j.de vſu.li.vj.qui poſuit

multos alios modos publicat puta ſi fuit in iuditio confeſ-

ſus vel conuictus ⁊ condẽnatus ⁊c.vt ibi alium modũ po-

tez im Bar.
ſi mutuauit in camera omnibus venientibus ad eum in.l.
furẽ.ff.de fur.notabil modus colligitur ex glo.⁊ tex.in.c.cũ
dyoceſis de vſu. ¶ Item ſi tempoꝛe vite ſue erat de hoc
publica fama ſatis cum aliquibus argumentis.⁊ ita conſulu
erunt multi valentes viri quanqᷓ Srede.con.lxij. videatur

nit glo.in. d. c. ij . qñ fuit olnatoerd Agen ſacer⸗

velle illud non ſufficere quo ad boc vt teſtamentum factuʒ

ſit nullum. licet epiſcopus potuiſſet ex taſ pꝛobatione iſluʒ
publicare.?⁊ demum poſt publicationem teſtamentum fuiſ
ſet nollum. ⁊ hoc dictum habet equitatem ne ſolum fama

cum iuditijs non data ſibi pꝛius ficultate ila purgandi pu-
niatur quis.? ne teſtamentum iplo facto irritetur. ¶ Itez
poteſt dici publicus ſi poteſt pꝛobari facilit᷑. puta per libꝛos

ſuos.vt nõ.archy.in.d.c.ij.in pꝛin.glo.tamen nõ.bene ſen
tit contrarium in.c.ſane.xxiiij.q.ij.que eſt in.ꝰ·libꝛoꝛũ que
dicit ꝙ ſi inueniantur rationes vel inſtrumenta per que pa
tet eum vſurarium fuiſſe non poteſt excõmunicari niſi ſatiſ
fecerit ſi hoc ocultum fecit.quaſi dicere velit ꝙ per hoc ſo-⸗
lum non pꝛobatur vſurarius.⁊ dicit ibi archy.qð multima-
gni viri hoc dictum ſunt ſecuti niſ appareant alia iudicia.
⁊ hoc dictum videtur contrariari ei qð dicit archy.in.c.ij.
Dicit aliquis de hoc videtur caſus in.cle.pe.de vſu.vbili
bꝛi ſeu rationes pꝛobant contra vſurarium.Sed poteſtcer

te reſponderi ꝙ hic ſumus extra caſuʒ illius cle.cum ibi cõ

ſtaret ilos eſſe vſurarios.hic autem loquitur quando non
conſtabat niſi per oſtenſionem libꝛoꝝ. Auidam moder
ni in.c.cum in tua de vſu.dicunt fufficere codicos vſurarũ
quinĩmo plus dicunt ꝙ etiam ſi poſt moꝛtem poteſt perte
ſtes pꝛobarc defunctum fuiſſe vſurarium non valebit teſta
mentum quia ſatis apparet illum fuiſſe manifeſtũ.ex quo
pꝛobari poterat vſurarius ⁊ ſic recitãt pen aliquos fuiſſe cõ-

ſultum. Sed ego reꝑio bał lau. deponi bartolo. de ſali.con

ſuluiſſe oppoſiruʒ vt refert do.pe.de ancha.in repet᷑.cano
num de conſti.concludentes quod ad annulationè teſtamm⸗

ti requi tur qovſtarariuo futt manifeſtus notoaius vnde

“”

capitur verbum manikfeſtum in · d. c · ij. pꝛo notoꝛio quareñ
ſufficit fama vel qð per duos vel tres teſtes pꝛobetur vſu-
rarius. quinĩmo dñt qð non valet conſtitutio epiſcopi diſ-
pons famam ſufficere. vel duos teſtes de veritate ad pꝛo
andum quem manifeſtum quia non potuit epiſcopus alte-
rare diſpoſitionem iuris ĩpꝛeiuditium vſurarioꝝ.⁊ impꝛo⸗
pꝛiare vocabula rei.cum nomina appellatiua fint ĩmutabi-
lia.i.ſiquis fundi vocabulo.ff.deł.pꝛimo.⁊ ita conſuluerunt
bononie vbi erat talis conſtitutio hoc idem videtur ſentire
jipſe bal.in.l.j. C. de ſac. ſan. eccle. vbi dicit non ſufficere qð
tres pꝛobent quẽ fuiſſe vſurarium etiam appentibus codi
cibus vſurariniſi pꝛobẽtur actus publici ſeu cõmunis opy.
quia tex.in. d .· c· ij. fundat ſe ſuper manifeſto in irritatiõe te-
ſtamenti· Ego credo ſecure poſſe dici qð cum illud.c.ij.ĩ-
ponat nonam penam ? ſatis attribui cum pꝛiuet in effectu
facultatẽ teſtandi. que ꝑtim eſt de iure gen.⁊ pꝑtim de iure
ciuili. iuxta n.in.i.qui teſtamento.ff. de teſta·? hoc ſaciũt
ex iuſtiſtiĩma cauſa tum fauoꝛe rei publice tum pꝛopter ani
marum periculum ipſoꝛum vſurarioꝛum.vt in. c. vſuraruʒ
voꝛaginem de vſu.li.vj.⁊.c.quanto.eo.li. debent intelligi
2 verba capi in pꝛopꝛio ſignificatu.ita qð nec minus laxari
nec minus reſtringi debeant ar. eoꝛum que nõ.in glo.in .l.

„ .

gquẽadmodum. C. de agri. ⁊? cenſit.li.xj· manifeſtum vero ĩ

ſuo pꝛopꝛio ſignificato impoꝛtat minus ꝙᷓ notoꝛium. ⁊ plꝰ

Fỹ fama. vnde omne notoꝛium eſt maniſeſtum. vt in.c.cuʒ
olim de verbo. ſig. ?. c. veſtra. -. c. ſi · de choꝗ· cle. ſed non cõ

uertitur quia non omne manifeſtum eſt notoꝛium. vt com-

muniter nõ.doc. in. d. c. veſtra⁊ nõ.in.c.quia ſuſpecti.iij.q
vj. manifeſtum vero cõmuniter diffinitur maximeꝑ Jo.
an. in. d. c. veſtra qð eſt publica ſeu famoſa inſinuatio vl ꝓ/
clamatio.⁊ cõis ⁊ certa cientia a certis auctoꝛibꝰpꝛoueniẽſ
⁊ in hoc vltimo habet ſe in plus ꝙᷓ; ſama que ſola ſuſpitiõe.
2 in certo auctoꝛe pꝛouenit·vt ibi nõ.Jo.an.Sed YJo. cal.

in. d. c. veſtra. addit ad dictam diffinitionem qð pꝛobari po
teſt qð placet ibi dño an. vult dicere qð manifeſtum eſt ich

„

qð pꝛobari poteſt vltraillam publicam ſeu famoſa inſinua
tionem.⁊ ſatis credo hec fuiſſe de mente ban iemii
oſſet veritas pꝛobari non. differret a fama.⁊ pꝛo hoc.c.ð
oc de ſimo.⁊.c.poꝛꝛo de diuoꝛ. Ze ergo dicitur manife⸗
ſtus vſurarius quo ad irritationem teſtamenti.qui vere ꝓ
bari poteſt vſurarius.⁊ qð vltra hoc pꝛobet cõmunis fama
loci. Pquo infero qð libꝛi ſoli vſurarum non faciunt
eum maniteſtum.ſed cum fama ſufficiunt.vel ſi iudex eum
publicauit per fententiam. nam tranſit in notoꝛium qð eſt
plus. ⁊ ſic capio medium vnde non requiro neceſſe S

toꝛium nec puto ſufficere ſolam pꝛobationẽ delicti. Irẽ
dico qð ad pꝛobandum veritatem delicti non ſufficiunt te
ſtes ſingles. vt plene nõ. Fre.con.lxxij. Etiam ſi hoc habe

ret conſtõ epiſcopi. facit qd ad pꝛedicta nõ.ideʒ. re. con.

rariuʒ non ſufficere.vt per hoc dicatur manifeſtus. 5
b ectic cuin in dyoceſi pꝛeallł.vbi videtur ſuffice
re fama cum aliquibus argumentis poteſt enim reſponderi
ꝙ non loquitur quo ad irritationem teſtamenti. ſed quoad
excedendum penam. c. quia in omnibus de vſu. que cuʒ ſit
modici pꝛeiuditij non capiunt᷑ verba ita ſtricte.vt nõ. Pe.
de.conſilio.lxij. pꝛeall. Ael dico ꝙ intelligitur de argumẽſ
que ſufficiunt cum fama ad pꝛobandum quem vſurarium
cum de facili conuinci non poſſint ar.c.ilio vos de pigno·
Aanun de emp.⁊ ven·⁊ qð legitur ⁊ nõ.in cle.j.de vſu.

xvj. vbi tenet confeſſionem factam extra iudicium per s

am argumenta ſeu inditia qñq; plene pꝛobant.l.inditia.
de re. ven. ⁊.l.ſciant cuncti.C.de pꝛoba.⁊ nõ.in.c.tertio
loco de pꝛoba.⁊ ſic concoꝛdat cum pꝛedictis.⁊ per hoc ha-
betur an teſtamentum fuerit nullum. ⁊? an dicta hereditas
ſit in calu reſtitutionis vel non pꝛeſuppoſito qð nõ ſit in ca
ſu reſtiſtutionis.vt puto quia non erat manifeſtus vſurariꝰ
modo pꝛedicto Aaen redeundo ad pꝛincipale dubi
um. an monaſterium teneatur ſatiſſacere de omnibus vſu-
ris in libꝛis pꝛedictis nante E bꝛeuiter dico ꝙ aut mo

naſterium adiuit hereditatem cum beneficio inuentarij z ĩ

dubio non tenetur vltra vires hereditas.vt.l.fi.C. de iure

deli.quatenus autem ſuppetit hereditas detractis pꝛoba-

bilibus expenſ puto monaſterium teneri ad reſtitutionem
Poo reda snentaroni vſure eliciuntur. Ham faciunt in

eſigem guia realler libꝛi faciunt fidem contra ſcribenteʒ

exemplo. 2.l.rationes. 2. inſtrã. C. de pꝛoba. 2 ĩn. c. ij. ſi⸗
de inſtru.tum quia in caſu noſtro agitur ad exonerandãani
mam defuncti nondebet exquiri pꝛobatiomultum ex acta.
vt in cle.j. de vſur.⁊ ꝙ ibi nõ.⁊ debet fieri hec ĩſtitutio his
a quibus fuerunt extoꝛte vel eoꝝ heredibulſ ſi ſuperſunt · vt
in. c.cum tu.de vſu. vel taniᷓ incerta.diſtribuenda ſũt pau
peribus. vt in dicto.c. cum tu. ⁊ de pꝛatica eſt bona glo.in.c
ij. de vſu. li. vj. in · c. latiſfieri. Et latius per Frede.c.j.Et
hec pꝛocedunt etiam ſi defunctus nihil mandauit de vſurl.
reſtituendis. vt in.c.tua nos de vſu.iuncto. d.c.ij.in glo. in
verbo mandauerint. Aut monaſterium non conſfecitinuẽ
tarium ? tunc licet pꝛima facie videatur obligari etiam vl-⸗
tra vires hereditarias per.l.fi. C. de iure deli· ? per id qð in
eccleſia ſentit glo.in.c.j.de teſta.tamẽ dico ꝙ ex duplici ca
pite non tenetur vltra id quod ad illud peruenit quia eccle⸗
ſiaheres non tenetur rgmmiſſtane luentan Ara wireehe
reditarias. vt nõ. Mar. in.l.). C. de ſa. ſan. eccle. ar. auc.ſic
C.eo.ti.quia hereditas non debet ſibi deſerri.niſi quatenꝰ
eſtlucroſa.vt in.d.auc.ſicut Et idem bal. in.l.ſi· C. de iure
deli. monetur per.l.j.ff. de iure fif· ⁊ quia eccleſia non debʒ
kerc minoꝛi pꝛiuile gio ꝙᷓ fiſcus vt nõ.in.c.j. de ĩ integ·

feſti. Gcdᷣo quia nõ tenetur quia vſure petuntur ex delicto

defuncti. ⁊ ſic de iure ciuili non obligatur heres.niſi quate-
nus de delicto ad eum peruenit. ex quo lis non fuit conte-
ſtata cum defuncto. vt.l.vnde.C. ne ex delic.defun.l.autẽ
finał. C. de iur. deli.ſolum obligat ex omiſſione inuentarij
illiuaqui non poterat ſoluere in ſolidum.ſed de iure ciuili
erat bic petitio. Nam de iure canonico non tenetur bere
ex delicto defuncti vltra vires hereditarias.vt in.·c. in litte⸗
ris de rapto.⁊ in ſimilibus.⁊ ĩta in terminis noſiris.⁊ conſu
luit Frede.con.xvj.tenet dñs anto.in.c.debitoꝛes de iur.
iur. per Yo. an. in. c.ij. de vſu. l. vj· in nouel. ſentit. glo. in.c
ij. in. v. m dauerit⸗ oncludo ergo ſic adiſtud m du-
bium monaſterium teneri quatenus patiuntur vires here
ditatis ita qð de bonis pꝛopꝛijs monaſterij taſ⸗

quid exponere niſi pꝛo vt ſtatĩ dicã in tertio dubio. e-
nio nunc ad tertium dubium an non ſufficientibꝰ he
reditatis teneatur monaſteriuʒ exponere bona monaſterij
in quo dico ſi omnia bona hereditaris extarent non tene
retur monaſterium aliquid exponere de ſuo vt.ð. ſatis ple⸗
ne dictum fuit. Sed qm vt patet ex cãus narratione mona
ſterium multa cõſumpſit in vtilitatem ipſius arbitroꝛ mo-
naſterium obligari ad ſatiſſaciendum de ſuo quafe ad ipſuʒ
peruenit de bonis hereditatis quia in illis poteſt dici mona
ſterium factum locupleciꝰ cum de ſuo habuiſſet facere ex-
penſas illas quas fecit de bonis hereditatis. vt in.l.pupillo.
ff. de ſolu. tenetur ergo ad ſatiſfaciendum ir̃ta vires heredi
tarias ⁊ pꝛo debito ſatiſfaciendo eccleſia cogitur etiam ven
dere a,acnnn in auẽ.hocius poꝛectuʒ·x.q.ii.⁊

de tertio. quartum vtrum papa poſſit licite ſuꝑ his
diſpenſarè ne ad alienationem bonoꝛnʒ ſequatur deſolatio
monaſterij. Credo ꝙ ſuper certis ·i. his que debentur illis
a quibꝰ fuerũt extoꝛte vel eoꝝ heredibꝰ.ſi ſuper ſunt papa
licite non diſpenſat.quia non poteſt tollere pecuniaʒ certe

perſonis laycis. vt de monaſterio ar. eoꝛum que nõ. Inno.
in. c. que eccleſiarum de conſti.2. c. inquiſitiõi de ſen.exco.

facit ꝙ habetur in cle. paſtoꝛalis de re.iu.?⁊ ꝙ nõ.perlegi-
ſtas in.l.fi.C.ſi con.ius vel vti.pubł.maxime cuʒ vſure pe
tipoſſunt ex conditiõe indebiti.vt nõ.in.c.michael.ð vſu.
=.c.debitoꝛes deiur.iuran.⁊.xvj.q.vj.ſi epiſcopus ſuper in
certis autem in dubio poteſt papa.diſpenſare cum ſint ĩ di
ſpoſitione eccleſie quinimo dico ꝙ etiã epiſcopus loci poſ

ſit hanc conceſſionem facere.vt expꝛeſſe nõ. Jo.an.in.c.

ij. de teſta.li.vj.⁊ ſic fuit als diſputatum ⁊ concluſuʒ. vt ibi
non per euʒ·? idem tenet bal.inconſilibꝰ terminis in.l.ſiꝗs
ad declinandum. C. de epiſ.? cle¶ Duto etiam attentari
poſſe qð ſi monaſterium iſtud indjgebat tempoꝛe teſtam̃ti
potuit ille teſtatoꝛ omnia incerta icᷓ
peribus.vt in.c.cum tu.⁊ ꝙ nõ. Jo·an.in.d.c.ij.⁊ ſic non
teneret᷑ acquirere conceſſionem papalem vel epiſcopalem
quia licite ſiue cepit ab eo qui habent poteſtatẽ dandi pꝛin
cipibus.? monaſterium indigendi ſatis eſt pauper.vt nõ.i
locis pꝛeall.2⸗ =è ſa.ſan.eccl.⁊.c.dyaco
1

ni. xcuij. di. .xvj.q.j.c.fi. oſſet etiam dici qð ⁊ ſi tꝑe

teſtamenti monaſterium non indigebat ſaltem tanta quan
titate ſi tñ hodie indigens fieret ex diſtributione intetoꝛuʒ

WVipſuz

N T( — — —
— W — ☚ — — — —äm — „ 7 7
— S—-⸗

S

5„ „

ꝓ ipſum monaſterij collegium poſſet hec intercetera di⸗

ſtribuere eoꝑ eccleſie ? monaſterio. cum in hoc nulla note

tur ambitio. Dile videmus in epiſcopo qui eſt diſpenſatoꝛ
bonoꝛum eccleſie.c.ij. q.ij. videntes. tñ poteſt capere pꝛo
ſuis neceſſariji.xij. q.ij. epiſcopus cautius tamen eſt habere
epiſcopi vel pape auctoꝛitatem maxime pꝛopter opinionẽ
tenentes vt incertoꝛum diſtributio ſpectat ad epiſcopum
loci.æ non ad heredẽ de quo nõ.in.d.c.ij. de teſta.li.vj.⁊.o.
non ſit nimis abſindum deinde. Et hec ſufficiant.

Acti contingentia talis ẽ. In eiuitate Se⸗
leʒ qdᷣ vendentes tenerentur ⁊ deberent ſol

nere nomine gabelle quatrenos octo ꝓ ſta
ma tractu tempoꝛis quadam frumenti pe-

nuna.7 caritudine iminente facta extitit nomine cõmuniſ

ſeu officialium ad huiuſmodi deputatoꝛum publica pꝛocla.
matio in effecti continens qð cuiq; eſſet lcitum facere pa-
nem venalem ſine alicuius gabelle ſeutioge.Aunns pꝛocla
mationis intuitu multi inducte ſunt panifices ad venalem
panem facienõ.⁊ hoc continuauerunt per bienniuʒ ſine po

ſtulatione ſiue ſolutione alicuius gabelle. demũ fuit eis inti

matum panis ſimpliciter remiſſio ſed ſuſpenſa dumtarat
per tempus.xviij.menſium⁊ ſicinceperunt dictam gabel-
lam pꝛo futuro ſoluere./
tempoꝛe inſurgit notarius gabelle contra dictos panifices

dicens eos obnoxios ſolutioni gabelle pꝛotempoꝛe ſex mẽj/

ſium in quibus fecerunt panem poſt lapſ um. xviij.menſiũ
pꝛedictoꝛum. At etiam dicitur per dictuʒ officiglem qð te.
nentur ſoluere penam fraudate gabelle in ſtatutis Genax
contentam ex eo quia per illud tem us ſex menſium ſolue⸗
runt minime dictam gabellam. /Ex parte panificum al
legatur ignoꝛantia dicte pꝛouiſionis.cum amatio fuiſ
ſet facta pure ſuper remiſſione gabelle )Auenu quid

iuris vẽ7.
Guch matris pꝛeſidio omnibus inuo

cato. ANidetur pꝛimo dictos panifices teneri
ad ſolutionem gabelle illoꝛum ſex menſium.
ac ad penam fraudate gabelle per tex. no. in.
interdum. 5. licet ⁊. 5. diui. ff. de publi. vbi pʒ
qdð erroꝛnon excuſat quo minus es incidat ĩ cõmiſſuʒ pꝛo-
r eenee nenſauum.,Beamonbann aliter cõ
itutio ſolenniter edita ligat indiferenter omnes poſt lap-
ſum duoꝛum menſium ita qð poſt illud tempus non pꝛeſu-
mitur ignoꝛantia.vt in auẽ.vt facte noue conſti.in rubꝛo.?
nigro.⁊ nõ.in.c.ij.de conſti.⁊ hoc cum conſtitutio editura
pꝛincipe. Si autem eſt inferioꝛis non datur tantum tempꝰ
ſed minus arbitrandum per bonum iudicem conſiderata qᷓ

titate territoꝛij qð deſtringitur per dictum ſtatutuʒ cum ñ

ſit equum ot tantum tempus aſſignetur in conſtitutione in
ferioꝛis que quandoq; poꝛrigit e ffectum ad modicam di-
ſtinctionem quantũ aſſignatur in lege pꝛincipis que diſtin/
guit totuʒ oꝛbem. vt nõ.hoſti.in ſũma de conſti.5. quando.
7 ran ſuper data li.vj. ſequuntur cõmuniter in. c. ij. de
conſti. pꝛeall.at in caſu noſtro a tempoꝛe reſoꝛmationis fa-
cte in conſilio generali. nedum emanauerant duo menſes
ſed. xviij·. Argo non poſſunt allegare ignorantiam maxime
cum non fuerit nouum ſtatutum ſed quedam ſuſpenſio an
tiqui.⁊ ſicut antiquum ſtatutum ligabat poſt.xviij. menſes
⁊ non nouum.vt in.l.cum pꝛecario.ff.de pꝛeca.⸗ 0
facit ad idem.c.j.de poſt.pꝛe.vbi dicit ꝙᷓ poſtqᷓ conſtitutõ
eſt ſolemniter edita ⁊ publice pꝛomulgata pꝛeſumitur quis
illius habere ſcientigm nec facile auditur pꝛetendensigno-
rantiam.ĩmo dirxit nno.in.c.ij.pꝛeall.q non auditur alle

citis. xvj. di. ?.c. ꝓpoſuiſti. xxxij. di.¶ Sed his non obſtã
tibus contrarium puto de iure verum. Goueoꝛ pꝛimo

gans ignoꝛantiam niſi dilucide eam Peac in. c. q di

tex.huius queſtionis deciſiuum in.d.c.j.de poſ.pꝛe.vbi ae·

hoc vt quis aſtringatur ad conſtitutionis obieſuantiam exi
guntur duo vt conſtitutio ſit ſolemniter edita ⁊ vt publice
ðð/ no.conſti.
2.liij.di.5.leges vbi dicitur ꝙleges inſtituuntur cuʒ ꝓmul
gantur publicantur.⁊ non in data vi.l. Sed in caſu noſtro
illa refſoꝛmatio gabelle ſuſpenſa non fuit pꝛomulgata Iʒ fuit

narum ſtatuto cauebatur. Danem vena-

lapſo vero quatuoꝛ annoꝛum

tionem factam.

2 Ey. in. l1I.ſiquis non dicaz rapere. C. de epi. 2 cle.

materia. vel mo

ſolemniter fatta E go non ligauit otra facientes quinĩmo
publicatio fuit facta pure ſine pꝛeſumptione alicuius tem
poꝛis.⁊ ſic debuit preſumi perpetua? pura ar.in.l.ſeruus.

C . de penis.⁊.c.eos.j.q.j.? qd nõ. Inno.in.c.ex litteris dðᷣ

conſti. Nec tenebantur panifici aliud inueſtigare.cum nõ
debeat ſtatutum aliter pꝛeſumi factum qᷓ; fuerit pꝛoclama⸗

tum.vt in.l.labeo.ff.de ſuppel.le.iĩmo pars que non publi /

catur non poteſt dici ſtatutum ad effectum alium ſtringen

dum ar.in. d..leges.? quia vna ⁊ e
plici iure cenſeri.⁊ ſic vna pars publi
c.cum in tua dxoceſi de deci.⁊.xij.q

ij.cognouimnius/Ad

idem.il.quidem heredem ſuum.ff.de vi.tri.oleo.le.vbi le-

gando ſumpliciter vinum videtur teſtatoꝛ legaſſe omine vi
num qð habebat cum indifinito equipolet vlj. in. c. vt cer
ta ð cleri.li.vj. ed in caſu noſtro pꝛoclamatio fuit ſim
pliciter ? pure ſacta ergo ita pure obſ. eruanda eſt. ? non ali
ter. ¶Secundo facio pꝛincipaliter tale motiuum per illaz
pꝛoclamationeʒ videtur inter comune ? paniſices pꝛoceſſiſ.
ſe quaſi contractus ſicut in ſii nõ. ar.i...pe. ff. de decre.
ab oꝛ. fac. vbi dicit qð ſi cõmune facit ſtatutum ꝙ quicunqʒ
iuerit ad habitandam in ciuitate cluſiua ſit exemptus a ſolu
tione gabelle videtur quaſi contrabere cõmune? eunteſad
habitandum ita vt imunitas ſemel ↄceſſa re cari non põt
cum tranſiuerit in contractũ vel quaſi. Di ergo cum iſtis

paniſicibus ſeu foꝛnarijs fuerit gener er quaſi contractu

non valuit reſoꝛmatio in conſilio facta cum eis palam non
fuerit facta pꝛoclamatio ſaltim vt foꝛnari poſſint cogi ad ſo

lutionem gabelle.? multo foꝛtius ad penam fraudate gabel

le cum nulla hic fuit per eos cõmiſſa fraus. vt clare pꝛobat᷑
per ſile in.l.ſed ſi pupillus..pꝛo ſcribere cnm duobus.5. G
pꝛocedentibus.ff. inſtito. vbi patet qð ſi quis pꝛefecit pu
blice inſtitoꝛem alicui negotiationi non ſufficit eum ſimpli
citer reuocare ad impediendos contractus cum eo geren/
dos. Sec neceſſe eſt qð publice pꝛoclametur vt ſic alij ſint
cauti ad deſiſtendum a contractbus cum tali inſtitutoꝛe ge
rendis.ne ſubillo pꝛetextu ⁊ ĩ differẽter facte decipi poſſſe⸗
Mam omnes res per quas cauſas naſcitur per eaſdem de⸗
bet abſolui in regula ſcm naturam de re.iur.li.vjj er
tio pꝛincipaliter pꝛobatur ex alio capite pꝛeſuppoſito ꝙ illa
refoꝛmatio ſuſpenſiua in conſilio generali edita ligaſſet ſine
aliqua publicatione. tamen pꝛobabiliter ignoꝛantes non af
fecit. vt in.i.plt.ff.de decte. ab Oꝛ.fa.⁊.l.vrbanus.C.de te.
ſta.? in.c.vt animaruʒ de conſti.li.vj ⁊ legitur ⁊ nõ.in.d.c.
pꝛopoſuiſti.lxxxij e⸗Bznunn poteſt venire in dubiũ ꝗn
iſti piſtoꝛes ſeu panificeſ habuerunt pꝛobabilẽ cauſam igno
rantie.cum non debeat in caſu noſtro pꝛeſumi ſcientientia
conſtitutionis ficut in alijs caſibus. cum hic facta refoꝛm
tione.faeta pꝛoclamatio ſine tempoꝛis pꝛeſumptione. E
c

ſic aliter quaʒ pꝛoponatur actus in conſilio generali. Et ſic

poterant ſtare ſecure abſq; alia indaginatione cũ vt.S.dixi.
non erat pꝛeſumendũ qð aliter fuiſſet publicata quam edi⸗
ta.⁊ maxime quia lapſo illo tempoꝛe.xviij.menſium.ab eis
fuit exoꝛtum nomine gabelle.nec poteſt in caſu noſtro fieri

ſides de ignoꝛantia niſiper iuramentum iſtoꝛum cum agat᷑

de ipſoꝝ conſcientia.hoc dicit glo.ſingularis in. d. c. pꝛopo

ſuiſti.qdð allegantepignoꝛantiam ſtaturi ſtandum eſt iuram̃-

to ignoꝛantiam allegantem ⁊ maxime in caſu noſtro vbi cõ
currit illa vrgens eſumptio ignorantie pꝛopter publica-
Er maxime hec pꝛocedunt reſpectupene
fraudate gabelle que imponitur reſpectu fraudis ⁊ doli. que

21 hic ceſſat pꝛopter ignoꝛantiam.vt in. d. c. vt anim

poſſet inſurgere aliquis dicens.non videtur qð ignoꝛantia
pꝛiuatoꝛum debet obeſſe cõmuni nec agere hic de pena. ſʒ
de ſoluendo debitum ſuperioꝛi dico ꝙ in caſu noſtro aliud
eſt pꝛopter pꝛocedentem quaſi contractum in communi?
iſtos piſtoꝛes.ſi enim fuiſſent certificati de ſolutione foꝛte
non feciſſent rlne panem venalem. vel non tm̃ vel tali
o debent ergo gaudere benefitio pꝛocla-
mationis donec legitimo modo eis fuit denunciatum. ne
benefitio pꝛincipis decipiantur cum benefitio non decipi.
ſed iuuari opoꝛtet vt in.c.j.de pꝛiuil.⸗ facit.d.l.ſi pupillꝰ.
Bon obſtant contraria ſuperius allegata. ad pꝛimuʒ ad
interdum. dico qð ibi loquitur de ignoꝛantia groſſa.? ſu-
pina. vt ibi nõ.bar. ſecus ſi eſt pꝛobabilis.vt in caſu noſtro.

vt ibi nõ.? in iuribus ſuperius allegatas.. Alia duo cõtra⸗

d2 –

adem res non debet du
cetur. ⁊? alia non vt in.

–
“

ria ſatis per. s. viſa ſoluta pꝛocedunt enim quando conſtitu
tio fuit publice pꝛomulgata.⁊ quando ex aduerſo non alle-
gata it Pudiie Znorantia. Bea in caſu noſtro illa refoꝛma
tio ſuſpenſiua non fuit publicata qui in atione nihil
fuit dictum de pꝛefinitione tempoꝛis. ¶ Item hic alle gat
pꝛobabilis ignorantia que cauſatur ex he ſictis. Qoncludo
ergo dictos piſtoꝛes non poſſe conſtringi ad ſoluenduʒ ga
bellam pꝛo dictis ſer menſibus. æ foꝛtius nec ad penaʒ frau

gabelle. maxime iurantibꝰ de ignoꝛantia ſuſpenſionis.

thec ſufficiant. Laus deo.
Aſus auchm Perei ciuis ſenenß teſtam̃

tum condidit. In quo inter ceteta reperitur

moꝛi quandocũq; fine filijs legitimis ⁊ natu
— ralibus. vel qð remaneant ex eis vnus filius
dicti teſtatoꝛis iiñ non habens filios eo caſu quo vnus maſ

culus tantum remaneret legauit ⁊ indicauit ⁊ reliquit.qdð 6
bonis ſuis quolibet anno in perpetuum darent ad monaſte

rium fratrum minoꝝ de ſenis duas ſalmas vini pꝛo ſacriſi
tio celebꝛando in dicta eoꝝ deia Koengt poſt mo
tem omnes filios maſculos ⁊ feminas ðcedere pꝛcter vnd
feminam a quapetunt nunc dictum legatum. Queritur
nunquid debeatr. ..
NHiꝛiſti eiuſq; nominis pꝛeſidio bumiliter ad
uocato. icleru pꝛimo ꝙ ſic hac ratione le
gatuz a pꝛinꝰ alwrik annn in euentuʒ

conditionis peti.vt in.c. ainuncius.⁊?. in. c
VKainaldus de teſta. z.l.cełre diem. ff. de . v.
ſig· cum multis ſi. Sed in caſu noſtro oꝛitur conditio cum
remanſerit tantũ vnica filia ſine filijs legitimis ceteris mõ
tuis etiam ſine liberis ergo ⁊c. Mec obſtat ſi dicatur teſta-
toꝛem feciſſe dumtaxat mentioneʒ de filio.? non de filia.
MNunc autem ſuper eſt filia ?⁊ non filius.⁊ ſic non videtur ĩ
pleta conditio.quia appellatione fili) conpꝛehenditur etiaʒ

filia. vt in.l.filij appellatione.⁊.l.quiſquis.ff.de ver. ſig. le⸗

gitur ⁊ nõ.in.l.j.eo.ti.habetur in.i.ſi ita de lib.⸗ poſtu. pꝛo-
batur aperte in.l.legati.in.l.qui duos.⁊.l.ſeruus.⁊.lł.lutius
5§. queſitum. ff. de lega.iij. vbi patet ꝙ legando mulos vidẽ
tur legata etiam mulas.⁊ legatis ſeruis venitur
le.? legatis pueris veniunt etiam puelle.Item appellatio
ne fratrum veniunt etiam ſoꝛoꝛes.etiam in materia legati.
vt dicto. 5. queſitum legitur ⁊ nõ.in.l.tres fratres.ff.de pa/
ctis.qdð non eſt ex alio niſi quia maſculinum concipit femi-
ninum. vt in dictis iuribus.⁊.l.ſi ita ſcriptum.ff. de lega.⁊=
in. c.ſi quis ſuadente.xvii.q.iiij. iuncto·c.mulieres de ſen.
crco⸗ tem 2 tertio cõmunis vtriuſq; doctoꝝ opinio eſt
qꝛ in legutis ⁊ alijs fauorabilibus appellatione fuioꝝ veni-

unt femine. ⁊ qð maſculinuʒ concipit ſemininũ.vt nõ.bar.

vnde vi.⁊.l.quicunq;.ff.de ſer.fugi. per

poſt doc. in dicta.l.j. ff. de ver. ſig · ·l. ſi in tantam. C.
plene in.d.c.ſi quis ſuadente.? Jo.de lig.in cle.j.de elec.

per glo.in.c.generali de elec.li. j.· per hoſti.in.c. Rainaldꝰ

de teſta. ? ſpe. in ti de diſpu. ? alle.. poſt hoc autem. v. vl.
vbi maſculinum Sed qijs non obſtantibus que vero ñ

neoꝛ. Mꝛimoquia ſi bene ponderentur verbateſtamenti
in conditione fit mentio non ſolum de filio.ſed in ſequenti

bus additur de filio maſculo. quanꝗꝙᷓ autem in iure reperia

tur vt appellatione filij compꝛehendatur filia.vt in iuribus
pꝛeall.nullibi tñ reperitur qdᷣ appellatione filij maſculi com

pꝛehendatur fnura ig contrarium in materia noſtra ag

ſic filio ſubſtituit.ſi abſq; filijs maſculis moꝛeretur ⁊c. Et
pꝛefati doc. dicunt qð ſiillud verbum maſculis non fuiſſet
appoſitum ſufficiebat filias feminas habuiſſe quia maſculi
num ⁊c. Et ſic apertiſſime volunt qð maſculinum compꝛe
hendat femininum quando non eſtadditum verbum maſ-
culis. als ſecus vt fuit in caſu noſtro. Et idem bar. in.l. cum
auus.ff.de condic.?⁊ demon. Et poteſt eſſe ratio differen
tie vltra eos. Nam verbum maſculus pꝛopꝛie conuenit vi
r nfeninis en ea diminutiuum. ⁊? dicitura mal.ma
ris addita culus vt dicit papias nomina non appellatiua ſũt
imutabilia ab homine binc eſt qd erroꝛ mneis viar legatuz

—

te voluit hoſti. gof.? Jo.an.in.d.c.rainaldus vbi ta

hoc capitulũ. Item ſi contingerit filios ſuos

nitur etiam anci·

yv. ⁊ archy· ſatis

nebli in caſu noſtro contrarium dico de iure verum mo-

vt legitur ? n in.l.ſi quis fundi vocabulo.ff. del. tſt
appellatione malſculi non venit femina. cum hoc appellati-

uum maſculus denotat diuerſuʒ quid Janrmalee

de ſta. ho. ⁊.iiij · q·iij. ·hermofrodita Atem maſculus ?v·

femina ſunt coꝛrelatiua dicitur maſculus inſpectu femine.
ſicut maritus ⁊ vxoꝛ. pater ⁊ filius. vnde cum ſint oninino

diuerle. vnum non compꝛehendit aliud. ſicut ſi legare, ma

rito non compꝛehenderet vxoꝛ. vel ſi lego patri non venit
filius. ſecus autem vbi fit ſolum mentio de filio. Mam fili?

⁊ filia non ſunt coꝛꝛelatiua.⁊ filiuſ dicitur a fil os.qð ẽ amoꝛ

l. libeꝛoꝛum in fine.ff. de ver. ſig· qdð quidem verbum
ethymologiam vtriq; conuenit maſculo ⁊ femine ·· Se⸗
cundo pꝛobo pꝛincipaliter alia ratione verba in qu libet di
ſpoſitione debent ſic intelligi vt aliquid operentur.vt in. c.
ſi papa de pꝛiuil. in vi.?.l.ſi quando. C. de in off. teſt. Sed
in caſu noſtro ſi voluiſſet teſtatoꝛ compꝛehendere filiam fe

minam fruſtra feciſſet mentioneʒ de maſculis.?· ſic illa adi

tio maſculus nil operaretur qð non eſt dicendum.per pꝛe-
dicta aliud ſenſiſſet. vbi dixit maſculus dixiſſet filius vel fi-
lia ar. in. c. ad audientiam er· de deci.⁊ ille tex· bene facit nñ
enim debemus recedere a pꝛopꝛio ſignificato.ex quo aliter
de mente non conſtat vt ibi. 7. c.ſi · de ver. ſig · ?· l. non aliter
ff. del. iij ſKarno facit qð verbum filius non ex pꝛopꝛio
ſignificatione.ſed per interpꝛetationem⁊ extenſionem cõ
ꝛehendit filiam. vt.l.pꝛonunciatio in pꝛin. ff. de ver. ſig·

nõ.glo in. d.l. pꝛima. ff· de ver. ſig · . d · . qui duos del. iij.

ed ſi verbum maſculus compꝛehenderet etiam feminã.

concurreret in eodem caſu duo extenſiones ⁊ impꝛopꝛiatio

2

non eſt dicendum. vt in.1.ij · C. de dotis pꝛomiſſ.

niunt omnes fi
videtur reſtrinriſſe ſe ad vnicum filium. Ita in pꝛopꝛio adi
ciendo vltra verbum filios iſtam qualitatem maſculos. vi-
uganunban ad filium maſculum.⁊? non ad feminaʒ.

Quinto pꝛobatur aꝑta ratione id qð de ſuinatura ope-

tur excluſionem non debet inducere indluſionem ar. in. c

ſi neceſſe de do. poſt diuoꝛ. ·c·fi. de ver. ſig.· Sed verbum

malſculi adiecto verbo fllius apponitur ad excludendum fe
minam. cum ſit qualitas ſecus feminini.Excluſiua ergo nõ

debet operari ipſius incluſionem. Aec obſtat ſi dicatur te

ſtatoꝛem in pꝛinꝰ feciſſe mentionem de filio ſimpliciter.qꝛ

ex quo in eadem oꝛatione ⁊ diſpoſitione feciſſet mentionẽ

de filio maſculo videtur ſemper intellexiſſe de maſculo.
NMam verba pꝛecedentia dubia capiunt intellectum a ſe-

quentibus. Et hoc apte videtur pꝛobari in ſili in.l.qui filis⸗

bus. ff. dele. j. 2.l. fi. C.cui. culcia.ff.de vino tri.? oleo.⁊.l.ſ

ſeruus in fi. dele · exto ⁊ vltimo pꝛobatur inconninci

biliter in qualibet diſpoſitione ⁊ maxime in vltimis volun-

tatibus attendi debet cõis vſus loquendi etiam contra pꝛ'o

pꝛiam ſignificationem verboꝛum.l.filioꝛum. . qð tam caſ-

ſius. ff. del. iij. · l. cum delamonis.· 5. aſinam.ff. de fun. in⸗
ſtru. ?.l. labeo. ff. de ſuple. ? ibi plene per Dar. per glo. in.
non nulli de reſcrip.⁊ per Inno.in.Cc.olim de ver.ſig·Sed

certo certioꝛ caſns eſt appellatione filij maſculi nemo intel
ligit feminam.ĩmo eſſet quid ſupinum dicere oppoſitum
ergo 2e,Arbor vltim deberet ſufficere a notoꝛiam hu-
ius cauſe ? per hec ſunt ſublatra engumenta foꝛmata ꝓ ꝑte
contraria. ¶ Mec obſtat ſi diceretur qð pater voluit gra-

uare filium maſculum potius videtur voluiſſe grauare fe⸗
minam.cum per maſculum conſeruetur agnatio.l.j.ff. de

liam rationem eſſe in femina quantum ad iſtum caſũ. Mã
femina neſcit lucrari ⁊ opoꝛtet qð maritetur nec defacilire
periret ſibi maritum cum hoc perpetuo honoꝛe. Sed ma
ſculus ẽ = ſit negociari.nec ita ingrauatur

ven.inſpi.⁊ qʒᷣ nõ.in.l.ij.C.que ſit lon.conſue.quia

exhoc onere. Et quicquid ſit ſatis eſt teſtatoꝛem dixiſſe ð
maſculo ⁊ non de femina. vnde ſufficit ita ſcriptum eſſe.l.
pꝛoſpexit.qui ⁊ a qui.vj.q.iij.ſcriptuna.

Alus talis eſt.quið dyoceſanus vulterrane.reli
quid monaſterio montis oliueti centuʒ.Epilco
us loci petʒ ex tali relicto canonicâ poꝛtionem
monaſteriũ

es.
Auand dduco.i.ſi ita.ff.de li.⁊ poſt.iuncta glo.quam
ibi ſequitur dicit eniʒ ibi bar.qð appellatione filij ve
ij 2 filie.dici enim glo.hoc verum. niſi fuiſ-
ſet adiectum nomen pꝛopꝛium quia per illam adiectionem

— ——— ☛ẽ — n

= 1

s

di.c.j.pꝛo hoc qð nõ.ibi glo. in. v. quartam.
quo remouetur offitium ? mouetur offitij pꝛemium. ff. de

monaſterium legatoꝛum contradicit allegans exemptionẽ
⁊ etiam pꝛeſeriptionem tanti tempoꝛis de cuius initio me⸗
moꝛia non eſt. Queritur quid iuris ⁊c.

Hꝛiſti eiuſq; matris pꝛeſidio humiliter inuo
cato. Tria ad daram deciſionem videnda
ſunt. Dꝛimo an monaſteria religioſoꝛuʒ
ceſſante ſpali exemptione ad hanc poꝛtionẽ
–/nonicaʒ teneantur. ¶ Scõdo poſito qð ſic.
vtrum ſp̃alis exemptio defendat hoc monaſteriʒ ⁊ alia eiuſ

Qaem oꝛdinis cum totus oꝛdo montis oliuett dicatur ſpetia⸗

liter exemptus a iuriſdictione epiſcopi.¶ ¶ertio pꝛeſup-
poſito qð exemptio non pꝛoſit an ſaltim atione pꝛeſcriptoõ
nis de cuius initio non eſt memoꝛia poſſit dominus epiſco

pus ab impetitione huiuſ monaſterij excludi.(¶ Et pꝛimo

ad pꝛimum dubium videtur ꝙ omnia monaſteria ſint libe
ra alolutione huius poꝛtionis canonice quia omnia mona-
ſteria ſunt exempta reſpectu legis dyoceſane:vt. xv · q.j.cũ

pꝛo vtilitate.⁊.c.dilectis de off.oꝛ.cum ſi. Sʒ ſolutio hu

ius poꝛtionis ſpectat ad legem dyoceſanam ergo 2c. 4Mi
noꝛ pꝛobatur ex theoꝛica glo.in.d.c.dilectis.x.q.j.in ſũma.

Vbi nõ.qð omnia que conſiſtunt in recipiendo vt eſt cathe

lege dpoceſana.¶ Ged hoc non obſtante contrarium dico
de iure pꝛocederẽ vt pꝛobatur aperte in.c.requiſiſti.⁊.c.of
fitij. de teſta. vbi clare patet monaſteria ⁊ alia pia loca tene

draticum n. Bagte fraternialium ⁊ ſimilium ſunt ð

ri ad huiuſmodi.quartam tenet Inno. in. c.j.de ſta. mo.⁊=

hoſti. in ſũma de ſepul.in. S. ⁊ a quibus. Et cõmuniter om⸗
nes ſcribentes ſequuntur nec eſt vera illa theoꝛica glo.in.d

c.dilectis.⁊ clare pꝛobatur in dictis iuribus.⁊ de his duabꝰ

legibus dyoceſana ⁊ iuriſdictione remitto ad plene nõ.in.d
c.dilectis.⁊? per Inno.in.d.c.j.de teſta.mo. Ita qð conclu

do illam exemptionem generalem tributam omnibus mo-

naſterijs quo ad.l.dyoceſanaʒ non ſufficeret reſpectu huiꝰ
ſolutionis canonice poꝛtionis. Aenio igitur ad ſcõm an

ſaltim pꝛoſit huic monaſterio exemptio ſpiritualis. Et ſciẽ⸗
dum qð hoſti. fuit in ſinli opinione ꝙ non.ita tenuit in. . ?

a quibus niſi ſpetialiter eccleſia eximeretur ab hac quarta ?

idem dicitur tenuiſſe quidam Cardinalis de ¶ uderto. in
quodam ſuo tractatu. motiuum iſtoꝝ eſt quia hec quarta ö

betur epiſcopo ab omnibus eccleſijs ſue dyoceß.vt in. c. cõ
querente de off. oꝛ. Sed certe quicquid iſti dicant onmnes
glij docto.tam antiqui quam moderni tenent contrariũ vʒ

qð eccleſia ſit exempta a iuriſdictione epiſcopi non tenẽtur
ſibi ad hanc quartam. ? ipſemethoſti.hoc videtur tenere i

c.offitij de teſta. vbi hoc tenet Inno. ⁊ clarius in.c. in no-
ſtra de ſepul.latius Jo. an.in. d. c.offitij. ? ſuper Nica. Et
idem ibi do.anto.de butri.do. Car.floꝛentinus pe.⁊ ꝑ pu.
⁊ omnes ſcribentes.Et ita conſuluit Frede.de ſenis excel
lentiſſimꝰdecretoꝝ doctoꝛ vt patet ĩ ſuis ↄſilijs ↄſilio.xcvj.
Sequitur dominus bal.in.l.ſi quis ad declinandam.C.de

epi.? de.⁊ hanc opinionem legendo ⁊ conſulendo ſemper
tenui fundamentum huius opinionis.⁊ quia hec poꝛtio de

betur epiſcopo ab eccleſijs ſue dyoceſis. ¶ Item ratione
ſue iuriſdictionis epiſcopalis ⁊ cure quam ſudit in dictis ec
cleſijs vt ꝓbata ĩ.d.c.requiſiſti.nõ.doc.in dictis locis pᷣal.

⁊ maxime in.c.offitij ⁊ ſuper Nica. Sedinter epiſcopum?z

eccleſias exemptas ceſſatilla ratio.nec ſubit laboꝛem in eiſ
circa iura epiſcopalia cum imediate ſubiciantur Romano
pontiſici.vi patet.xvj.q.j.frater noſter. vñ dicimus qð pa-

pa eſt epiſcopus exemptoꝛuʒ. vt nõ. glo.in. c. nulla. xciij. di.
2Z in. c.auctoꝛitate. de pꝛinil.li.vj.⁊ foꝛte ob hoc dixit pe.vt
recitat Jo.an.in.d.c.requiſiſti.qð eccleſie (ge debẽt

hanc canonicam poꝛtionem ſolnere pape.¶ Item ? ſcoo
hoc videtur pꝛobaꝛi in cle.dudum de ſepul.vbi fratres pꝛe

Adicatoꝛes ? minoꝛes ſoluunt dumtaxat vnam quartaʒ.ſ:cc
cle ſie pochiali.ſi defunctus fnit apud eos ſepuitus 2 ſuper

alijs poꝛtionibus ſeu deductionibus fiendis imponitur ſilẽ
tium omnibus quoꝛũ appellatione veniunt epiſcopi de iu⸗
iranren i

excu. tu.l.tria onera cum ſi.⁊.l.ſeyo in pꝛin.ff. de an.ile.⁊ a
quo remouetur cura remouetur ⁊ pꝛemium cure.l.alũpne

ff.de adi.lłe.ſed ab epiſcopo remouetur per exemptionem

cura ⁊ offitium interdictionis epiſcopalis. Ergo ⁊ B̊ pꝛi-
mum canonice poꝛtionis. Mec obſtat.c.innoſtra de ſepul.

vbi e xemppti ſoluun quartam.quia vt dicit Jo.an.⁊ bene ĩ

4

colaus Abbas.

te nec impedimentum allegante.

dicto.c. offitij illud.c.loquitur ðalia quarta que ſoluiturec
Aeſie ꝑꝛschiali de relicto facto eccleſie ratione ſepulture ꝑ
pꝛopꝛium pꝛochianum ila debetur ab omni eccleſia quan
tumcũq; ſit exempta ex quo ꝑꝛochianus fuit apud illam ſe
pultus.ratio quia illa ſoluitur pꝛopter ſacram.⁊ diuina offi

cia que exibuit in vita ſuo ꝑꝛochiano vnde in recompenſa

tionem iura voluerunt vtteſtatoꝛ dimitteret quartam pat

tem eccleſie. ſi non dimiſit dant in ſubſidiuʒ actionẽ con⸗
tra eccleſiam legatariaʒ ita qd in hoc non pꝛodeſt exemptis
vt in.c.ij.de ſepul.⁊ dicta cle.vudum. Sed quarta que de

betur epiſcopo ſoluitur ab epiſcopis legatarijs pꝛopter one

ra epiſcopalia.⁊ cõmunionem quam habet in eis que om

nia ceſſant in exemptis: vnde concludo qð eccleſia non te-

netur ſoluere epiſcopo canonicam poꝛtionem funeralium

ſed eccleſie ꝑpꝛochiali. Sic ⁊ hoc ſi ipſius ꝑꝛochianus fuit
apud illam eccleſiam exemptam ſepultus. Mer qð conclu
qitur monaſteria montis oliueti cum ſint exemptaa iuriſdi

ctione epiſcopi ad huiuſmodi quartam non teneri niſi ha-
berẽt populum non exemptum. Mam tunc ratio populinõ

exempti habet cõmunionem cũ epiſcopo æ epiſcopus gra⸗

uatur circa ius epiſcopale ar.c. ex oꝛe. de pꝛimil. Ita ſingu⸗
lariter limitauit hanc opinione nno. in. d. c. ĩ noſtra qdᷣ
ſatis placet.⁊ hoc de.ij. dubio. MBeſcendo ad tertium pᷣ
ſuppoſito ſine veritatis pꝛeiuditio ꝙ bec exemptio non ꝓ
detſet que in eritate Pcdeſ: elunauid rartonc breſer
ptionis poſſit dictum monaſterium ſe tueri.Et bꝛeuiter cõ
cludo ꝙ ſic tex.eſt apertusin.c.de quarta de pꝛeſcrip.tenet

glo. oꝛdinaria in. c.j.oe ſta.mo. Et idem ibi Jo. an. per di
ctum. c.de quarta incidenter poſt re.de ſems Znno in. c
requiſiſti de teſta.licet hoſti. ibi dicat eũde aliter fuiſſe In.

poſtmodum interlocutum. Sed hoc non apparet in lectu
ra ipſius. Inno.ipſe tamen hoſti. ſentit pꝛimam opinioneʒ
in.c.certificari de ſepul.⁊ latius hanc materiaʒ diſputandã

aſſumpfſit iu ſũma eo.ti.in. .licitum al.ſub.s.vetus.⁊ ibi in
fine concluſit non valere conſuetudinem in totum abſoꝛbẽ
tem hanc quartam ſed pꝛo parte ſic pꝛeſcriptio tamen põt
in totum abſoꝛbere ſed requiritur titulus cuʒ ſit contra ius.
Sed in caſu noſtro non fuit titulus exemptionis. Mam cũ

opi.ſit cõmnnis eccleſiam exemptam non teneri. vt patet

ex diſcuſſ̃ in pꝛecedenti articuio pꝛeſuppoſito qð eſſet ſalſa
ſaltim pꝛeſtitiſſet legitimam cauſaʒ pꝛeſcribendi ? quaſiar.
optimum ⁊ quaſi expꝛeſſuʒ in.c.cum dilectus de conſue.
Item eſto ꝙ ceſſaret omnis titulus tamẽ hic eſt lapſus

tanti tempoꝛis de cuius initio memoꝛia non exiſtit. qui pa-
bet viʒ tituli. vt patet in. c.j. de pꝛeſcrip.li.vj.Et qð valeat
pꝛeſcriptio tenent Ror vim.in dicto.c.requiſiſti.? cõmue

niter modernioꝛes ſcribentes.nec opoꝛtet in hoc multum

inſtare cum aperte pꝛobetur in.d.c.de quarta.¶ Ad idem

facit. c.offitij de teſta. vbi patet valere in hoc pꝛ hilegium. g
27 gecſerpronem cum iſte cõmuniter pari paſſu incedant.
Nec mirum cum per pꝛeſcriptionem tollant᷑ iura iam epi-
ſcopo queſita.vt in.c.cum olim.⁊=.c.cum auditis de pꝛeſcri
pti.foꝛtius acquirenda ar.xvj q·. fi. ¶ ¶ oncludo ergo di
ctum monaſterium poſſe tueri contra dominũ epiſcopum
ſuper exactione huius canonice poꝛtionis ratione.ſ.exem⸗
ptionis ⁊ pꝛeſcriptionis.Et hec ſufficiant. Laus deo. Ni
Lon . xxxviij.

“

rani occaſione cuiuſdam debiti inter eos cõ⸗
tracti.elegerunt quoſdam extim atoꝛes.quo⸗
rundam bonoꝛum dandoꝛum in ſolutum pꝛo
Dicto debito dantes. eiſdem poteſtatem exti
mandi.⁊ pꝛomiſerunt ſtare eoꝝ extimationi ſub certa pena
deniq; dicti arbitratoꝛes ſeu extimatoꝛes extimaueruut?
laudaucrũt ſʒ eoꝝ iudiciũ quoꝝ lauduʒ vna parnũ appꝛobꝗ

te reliqᷓ ipꝛobat.⁊ ad dñz ptdteʒ loci recurſuʒ habuit petẽdo

certis ex cauſ lauduʒ dictam pꝛonunciari nullũ ſeu iniquũ.
Mui dominus poteſtas partibus citatis pꝛefixit terminũ
dpꝛobandum incumbentia eauſe infraquem actoꝛ pꝛoba
uit inteutionem reo infra eundem erminuzʒ nihil pꝛoban-
6 Aaplo dictotermino
actoꝛ petitis atteſtationum ſuoꝝ teſtium publicari reõ con
tradicente ? petente termmuʒ ſibi ſatui ad pꝛobaduz intẽ
tionem ſuaʒ. Moteſtas heʒ non obſtante bertige eius

Alſus in effectu talis eſt. Huo ciues vulter

—

contradictionem rei publicauit dicta teſtium. a qua pndli⸗
catione per dictum reum extitit appellatum alleganteʒ po
tiſſime duas cauſas dicte ſue appellationis. Dꝛima quia
terminus ad pꝛobandum cum debeat ſił vtriq; ꝑti ſtatuti.
ſed pꝛimo actoꝛi ſcdðo reo. Scðo quia citatus ſuerit dictue
reus ad videndum ſtatuti terminum actoꝛi? ſic non poteſt
ad illam citationem pꝛefigi.terminus ipſi reo ſed hac appel
latione tan ꝙᷓ; friuola reiecta.poteſtas debito tempoꝛe pꝛo

nunciauit dictum laudum nullum. a cuius pꝛonunciatione

fuit per dictum reum iterum appellatum. ⁊ coꝛaʒ iudice ap

pellationis pꝛoduxit adpꝛobationem iuris ſui quedam capi

tula directo contraria capital pꝛoduct᷑ coꝛam dño poteſta-

te. Altera pars· ſ.appellata alle gat abneln tioni locum non
eſſe nec dicta capitula contraria po
quid iuris.

teſtatemi potuerit appellari. ¶ Lertio pꝛeſuppoſito ſine

veritatis pꝛeiuditio ꝙ dicta appellatio ſit admittenda.NHũ
quid nag age contraria debeant admitti in cauſa ap

ſis veniendot
matiuam fieri poſſunt dico dictam appellationeʒ ab inter
locutoꝛia non valuiſſe. ꝛimo quia regula iuris ciuil ha⸗
bet qð ante ſententiam diffinitiuam appellari non poteſt.

ꝛeuitatis cauſa argumentinque ad ꝑtem affir

epꝛoduci. Mueritur

NMꝛiſti eiuſq; matris pꝛeſidio ĩuocato.Cria
ſunt ad claram dilucidationem indaganda.
ꝛimo nuuquid pꝛima appellatio inter
ſita ad interlocutoꝛia valuerit.¶ VSecun⸗/
o an a diffinitiua lata per eundem dñũm po-

pellationis. /Ad pꝛimum iuxta oꝛdineʒ veniendo.obmiſ

4

quando grauamen eſt reparabile per appellationema diffi

nitiua. vt in.l.ante ſententie tpᷣus.C.quoꝝ ap.non reci.?

i.l.ij. ff.de ap.reci.vel non.⁊ ibi plene per bar.⁊ in.l.intra
vtile.ff. de mino.vbi reſtringit qð ipſe notauerat in.d.l.añ

ſententie.⁊ ſacit.l.generaliter.S.ij.C.de iur.iur.⁊.c.ſuper
eo.el.ij.de ap.Sed hoc pꝛetenſum grauamen erat huiuſ/

modi cum potuiſſet pꝛobare in appellatione a diſſinitiua

dicta appellatio non erat admittenda. Item ſ.
lius ex quo dominus poteſtas pꝛefirerat terminum vtriq;
ꝑti. ad pꝛobandum non tenebatur nec debebat terminum

de nouo ſtatuere non allegato nec pꝛobato impedimẽto ꝑ
aguerſam partem quia omnis pꝛobatio dilatoꝛia intelligit

pemtoꝛia tex. eſt apertus in.c. licet de pꝛoba.⁊ ibi per doc.
⁊2 in.l.fi.⁊.l.oꝛatione.ff.de ferijs tenet archy.in.c.iudicantẽ

data. ¶Mec obſtant motiua ꝑtis aduerſe.nam iſta cauſa ẽ
ſumaria vt patet in ſtatutiſ vulterane potuit ptãs ſimul ⁊ ſe
mel vtriq; ꝑti terminum ſtatuere tex.eſt in cle.ſepe.de.v.
ſig. ⁊ ibi hoc tenet᷑ cõmuniter per doc./ Mon obſtat aliud
motiuum qð citatio fuit facta ad pꝛefigendum terminum

an herchiutnorin dila⸗ F. videndum.v. quid ſit
Vt

actoꝛi.⁊ non ipſi reo hoc enim habebat viciare ſi ipſe reus

citatus non fuiſſet pꝛeſens ĩpꝛefixione ſibi facta.icintel-
ligo tex.⁊ bar.in.l.aut qui aliter.ff.qð vi aut clam. Daa

cum in caſu noſtro dictus reus fuerit pꝛeſens in pꝛefirione

termini non erat ntceſſario alia citatio.
vt pars ſit pꝛeſens.ſed data pꝛeſentia non eſt neceffaria.vt
nõ. Jo. an. in. c. fi. de elec.li.vj.facit.l.ſi vt pꝛoponis.l.ij.C

quomodo ⁊ quando iu.vbi colligitur a cõtrario ſenſu.qð ſi

iudex citauit ad vnum locum poſtea pꝛoceſſit in aꝰ. parte

peeſente actus tenet licet ſecus eſſet.ſed pars fuiſſet abñs

vt ibi ⁊ per bar.in.:.ſi.ff.ꝙ vi aut clam. ¶ Tertio facit cõ⸗
tra iſtam appellationem id qð ſtatim ſubiciatur in.ij.articu
lo.Ex quibus concludo dictam appellationem ab interlo-
cutoꝛia non valuiſſe.⁊ per conſequens non ſuſpendiſſe iu-
riſdictionem domini poteſtatis · vt in.c.non ſolum de ap.
li.vj. Concedendo ad ſcdᷣm articulum quid de appella-
tione a diffinitiua. Et iſte eſt articulus pulcher
in effectu eſt querendum nunquid a iudice
reductionẽ arbitramenti ad equitatem po
quo pꝛincipaliter duas reperio opiniones. Mama butri. i
lſi ſocietatem.S.arbitroꝝ.ff. pꝛo ſocio qui tenuit appellari
poſſe cum tanqᷓ;ᷓ iuder pꝛonunciet. Et hanc opi.ſecutus ẽ
anto.de bu.in.c.quintauallis.de iur.iur.Contrariam opy.
tene Jo.an.in addi.ſpec. in ti.de ap.5.in quibus..quid ſi

conuenit vbi recitat ruſticanum antiquum doc.hanc.q.diſ

putaſſe ⁊ terminaſſe qdð appellari nõ poſſit pꝛincipale mo
tiuum eſt qð ab arbitramento non appellatur.ergo neca ſẽ
tentia que ſuper eo fertur.AItem iudex non cognoſcit in

r ubtilis ?
H ſuper
it appellari. in

it enim citatio

hac cauſa vt iuder ſed vt bonus vir. vt in dicta.l·ſi ſocietatẽ
in fi.⁊ habetur pꝛo inde ac ſinon iudex· ad id fuiſſet aſſum
ptus.vnde cum iudex hoc caſu ſurrogetur in locum boni vi

ri ſicut a bono viro arbitratoꝛe nõ appellatur ita nec ab iſto

iudice quin ſurrogatus alterius locum illius naturam ſoꝛtit

ff.ſi quis cau.l.ſi eum.ff.qui iniuriarum. ⁊ in.c.ecdleſia.vt

li.pen. Sic videmus in caſu conuerſo. Mam quando arbi
ter cognoſcit loco iudicis ab eo.appellatur vt a iudice.vt in

I.cum ſpiritualis.⁊.l.apertiſſimi.C. de iudi.2 .del. c.

arbitris li. vj.=.l.arbitro.ff.qui ſatiſda.coga. ¶ Item facit
quia ſi diceremus contrarium ꝑtes inciperent in anfractis
litigioꝝ per pꝛimam ⁊ ſecundam appellationem.⁊ pꝛopter
hoc ab hoꝛruerunt doc.hanc opinionem que mihi placet re
perio tenere bar. in.l. ij . in fi. ff. del. j. vbi refert idem tenuiſ
le Inno. in. c. pꝛeſenti de reſcrip.li.vj. Quod hodie inci-

pitĩ ſtatutum vbi videtur dare notabilem regulam qð vbi⸗

cunq; iudex aliquid vt bonus vir arbitratur nunꝙᷓ ab eo ap
pellatur. dicit etiam Mar. qð nec etiaʒ poteſt peti reduetõ
ad arbitrium boni viri allegat Ya. butri.in dicto·. 5. arbitro-

rum. hanc etiam opinionem ſecutus fuit dñs Zab. Car. in
c.expõita de arbi. vbi refert idem conſuluiſſe do.bartolo.ð

ſali. ? idem ſentit bal.in.l.fi. C. ð contraben. emp. ¶ Dꝛo
hac opinione etiam facit.quia iudex reductionis non habet
ſententiare ſᷣm qð pꝛimus arbitratoꝛ.ſed 'm bonam equi
tatem habet arbitrari. vt nõ.bar.in.d.S. arbitroꝛum.? ſic ñ
poteſt dici qdð cognoſcat vt merus iudex. Et hec faciunt cõ

tra appeilationem ab interlocutoꝛia de qua pꝛemiſſi· vt v
ille non debuerat admitti. ſicut nec fuiſſet admiſſa coꝛò ar-
bitratoꝛe.Ex his concludo dictam appellationem non eſſe

admittendum.allego ⁊ aliam cauſam pꝛincipaleʒ ex alio ca
pite dictam appellacionem infingentem vbicunq; eniʒ ap
pellatio ab interlocutoꝛia eſt manifeſte friuola nos va a
pellatio.nec a diffinitiua tanẽᷓ interpoſitaa manifeſto con
tumaʒe tex. eſt nõ.in cle.vnica.de dolo.⁊ contu.ſed pꝛima
appellatio fuit manifeſte friuola ꝙ patet per.S.dicta ergo
non poterat appellari a diffinitiua ? per hoc remãet tertiꝰ
articulus tanqꝙ; ſuperflnus. e

queſtio dependet a pꝛimo articulo vtrum publicatio atte-
ſtationum noceat. ? dic ꝙ ſi non fuit legitime facta non dzʒ

obeſſe parti.vt nõ. Yo.an.in.c.fraternitatis.⁊.c.conſtituti

el.ij. de teſti. Si autem fuit legitime facta non debet admit
ti pꝛopter periculum ſuboꝛnationis teſtium.vt nõ.in.d. c.
fraternitatis.Et eſt hodie tex.in cle.ij.de teſti.tenet bar.in
l. per hanc.C.de temp.ap.⁊ in.l.pemptoꝛias.C.ſen.reſin ·
non poſſ.In caſu noſtro publicatio fuit legitime facta com
pars aduerſa non legitime allegauerat in contrariuʒ. vtpʒ

per pꝛedicta ergo ?ꝛc.
Alſus ſuper quo conſilium petitur in termi-
nis infraſcriptis. Quidam bonauentura he-
bꝛeus mutuo recepit a quodam deodato flo/
renos. M. cc. vt conſtare dicitur in ſcriptu⸗
Nea pꝛiuata manu ipſius debitoꝛis. Lapſu
tempoꝛis quidam nomine genitus filius dicti debitoꝛis nõ
emancipatus patre inconſulto in eodeʒ cyrographo ſubſcri

pſit ſe hac foꝛma. Ego genitus confiteoꝛ hahuiſſe ⁊ rece-.-

piſſe ex ſupꝛaſcriptis ee enegnade ſei trafi

care ⁊ bonam rationem reddere ipſi deodato. Doſt p .

dicta moꝛitur ipſe creditoꝛ ſuperſtite ſibi quadam neptei-
pubere pubertati tamen pꝛoximo quam ſibi heredem vle,z
inſtituit· ⁊ legatarios fecit:ſibi quinq; ⁊ quẽlibet ipſoꝛum in
ſtituit in quinta parte bonoꝝ ſuoꝛum. Cunqʒ ſupꝛaſcripte
impuberi iudex loci tutoꝛem dedit ad negocia lites ? cãs.
vVnum erx ſupꝛaſcriptis legatarijs.qui tutoꝛ diligenter viſra
tionibus dicti defuncti.⁊ liberatione facta per euʒ de dicto
bonauentura dictum bonauenturam ⁊? eius heredes a dcõ
debito.¶ M. cc.floꝛenoꝛum liberauit ⁊ abſoluitiuramento
interpoſito tam per dictum tutoꝛem quam per pꝛefatam
pupillam heredem. MNunc queritur ſi pꝛefatus genitus ꝗ
ſubſcripſit ſe eo modo ⁊ foꝛma de quibus.s.ſit vigoꝛe di⸗
cte liberationis abſolutus.⁊ ille tutoꝛ potuerit eum ⁊ eius
patrem liberare.⁊ hoc alijs legatarijs inconſultis?ꝛ 765.
Biuino

ed pꝛeſuppoſito ſineñ ver
tatis pꝛeiuditio quia dicta appellatio eſſet admittenda nun
quid capitula directe cõtraria fuerint admittenda. Et hec

— — — —r——

— ——

S. 2 e

– —

—

le⸗

eſ⸗

ſuppoſito qð ipſe genitus ſit obligatus.

= π.ς e e S

Juino nominis pᷣſidio hũilit᷑ iuocato.Huo
ſunt ex omni ſubicienda. Pꝛimum vtrũ
filius dicte boneuenture ſit liberatus. Scoʒ
quid de patre.¶ Circa pꝛimũ obmiſſis bꝛe
uitatis cauſa argumentis que ad partes fieri
ſolent dico dictum genitum duobus ex cauſis impeti non
poſſe per heredes dicti deodati olim grctns Adanne
nunq ipſe fuit obligatus dicto deodato qm aut inueritate
habuit dictos. ¶ D. cc.floꝛenos aut nõ. g habuit talis pe
cunia fuit pꝛefutura ⁊ ſic tranſiuit in dominio patris.cuʒ ex
mutuo facto pecunia tranſiuerit in dominium ipſius.l.ij.ff
ſi cer.pe.⁊ lucrum inde pꝛoueniens eſt cõe ipſi patri.⁊ ge⸗
nito filio.iuxta nõ.per bar.in.lcum opoꝛteat.C.ð bo.que
lib.⁊ in.l:.j.ff.pꝛo ſocio. Nec potuit filius patre inconſulto
nouare obligationem paternam vt reſpectu illoꝝ ſexcento
rum floꝛenoꝝipſe eſſet obligatus loco patris vt ſic pecu-
nia eſſet ipſius.⁊ pꝛopꝛio nomie traficaret.? negociaretur
ad vtilitatem ſuam.⁊ pꝛimi creditoꝛis.quinĩmo nõ egit ali
ꝙ nouationeʒ ſed ſimpliciter ſuit confeſſus ſe recepiſſe ex

pecunia mutuara patri. ad hoc.l.j. æ.l.fi. C. de noua.vnde ĩ

debite pꝛomiſit ⁊ per erroꝛem traficare ⁊ reddere rationeʒ
dicto deodato.cum nihil recepiſſet ab eo.nec de ipſius pe-
cunia. Et ſic talis ſcriptura ſeu cautio indebite facta non ð
bet ſibipꝛeiudicare vt in.c.ſi cautio de fide inſtru.⁊.l.cnm ĩ
debito in fi.ff.de pꝛoba. Si vero nullam pecuniam dictus
genitus recepit qð videtur verius. vt ſatis videtur colligi
ex tenoꝛe liberationis facte tunc clarum eſſet dictum geni-
tum non eſſe obligatum.cum obligatio realis non poſſit cõ
trahi de non interueniente.vt.l.ſi tibi.x.de actis. 2.l.roga
ſti ſi cer.pe.⁊.l.actenus de conſti.pecu. ¶ SGcðo ex alio ca
pite dictus genitus impeti non poteſt vigoꝛe abſolutionis
Zliberationis facte per dictum tutoꝛem ⁊ ipſam pupillam.

qui expꝛeſſe liberauerunt dictum bonauenturam ? eius fi⸗

lios.tam reſpectu ſoꝛtis dictoꝝ.:.floꝛenoꝛum qᷓ reſpe⸗

ctu lucri: vt patet ex tenoꝛe dicti inſtrumẽti liberatoꝛij.qð

toto valuerit examinabo ſtatim in ſequenti articulo.
Aend igitur ad ſcõᷣm articulum an.ſ.tutoꝛ potuerit li⸗
berare dictum bonauenturam ⁊ ipſius m genituz. p⸗
t videtur pꝛimo
ꝙ non per.l.pactum curatoꝛis.C. de pac.⁊.l.interpꝛetatio
ne.ff. eo.vbi patet qð pactum curatoꝛis ſeu tutoꝛis poteſt
pꝛodeſſe minoꝛi in exigendo non autem nocere in remittẽ
do.habetur enim tutoꝛ in loco dominij cum bene miniſtrat
⁊ non cum illegitime.vt in.l.qui funð.ff.pꝛo emp. Sed
hoc non obſtante contrarium videtur dicendum ex duplici
iure · adamd ex cõmuni theoꝛica doc.in.l.ſi pꝛeſes.C.
de tranſac.⁊.d.l.pactum curatoꝛis vbi glo. Bar.⁊ cõmuni
ter alij doc. volunt qð licet debitum liquidum pupilli tutoꝛ
remittere non poſſit.ſecus tamen eſt quando debitum nõ
eſt liquidum. Mam videmus qð ſolus tutoꝛ poteſt tranſi-
gere. vt.l.ſi pignore in ſi.⁊.l.interdum.ff.de pac·que vult
qð licet filius habens adminiſtrationem peculij non poſſet

remittere ſeu paciſci de non petendo animo donandi ſecuſ

tamen ſi fiat animo non donandli vt puta quia difidebat de
pꝛobationibus.tunc enim valet remiſſio per habentem ad
miniſtrationem licet pꝛo ea fienda nihil conſequitur. Sed
in caſu noſtro illud debitum.M.cc.floꝛ.non ſolum erat
non liquiduʒ ĩmo expꝛeſſe apparebat ex libꝛis de functi.qð
ſli fuerat ſatiſſactum. vel dicitur per ipſum tutoꝛeʒ in dicto
inſtrumento liberationis.potuit ergo licite dict tutoꝛ agno
ſcendo bonam fidem dictos bonauenturam ? filium libera
re marime cuni in hoc ſequeretur iudicium defuncti.vt pa
tebit ex liberis ſuis quo caſu etiam in alienatione rei imobi
lis non requiritur pꝛeſidis decretum.C.qñ decre.opus nõ
eſt per totum facit ad pꝛedicta in ar.l.petitio in pꝛin· ff. ð le.
iij. 2.l. pater del.ij 4 Scðo pꝛincipaliter pꝛo pꝛedicta libe.
ratione facit quia pupilla iurauit marime auctoꝛitate tuto-
ris ⁊ pꝛomiſit non contrauenire vnde cum eſſet maioꝛ infa
te ⁊ ſic doli capax habuit iuramentum validare contractum
ſeu liberationem etiam ſi alias fuiſſet in valida ira quod in-
uiolabiliter tenetur ad obſeruationem iuramenti.vt ĩ auẽ.
ſacram puberum.C.ſi aduer. ven.que licet loquatur in pu
bere cõmuniter per vtriuſq; iuris doc.tenent etiam pꝛoce-⸗
dere in impubere doli capace quia ſicut peccando ⁊ pieran
do poteſt ſe obligare diabolo.ita ⁊ deo.vt ĩ.c.j.de delic.pu.
t hoc cõmuniter tenet bar.⁊ alij in dicta auc.ſacraʒ. ? cõ

muniter canoniſte.⁊ ſpetialiter hoſti.in.c.cũ contingat de
iur.iur. Mec obſtat qð iſti ſunt iudei quia iuramentum eſt
de iure diuino.⁊ obligat etiam ex diſpoſitione veteris teſta
menti. Auxta illud redde dño iuramenta tua.vt tranſum
ptiue habetur in.c.⁊ ſi chꝛiſtus de iur.iuran. Lex autẽ moy

ſaica bene ſtringit iudeos vt in.c.gaudemus ð diuoꝛ.adeo

qð ad ea ſeruandum in noſtralibus poſſint compelli ꝑ Ro
manum pontiſicem.vt nõ. Inno.in.c.qð ſuper his de vo
to.facit ad pꝛedicta.c.mouet.xxij.q.j. Nuare concludo
qð etiam ſi filius fuiſſet obligatus qð tamen non credo per
ea que dixi in pꝛin.cum illa pecunia fuiſſet effecta patris in

terueniente mutuo vnde non potuit eã pꝛomittere aliquã

do vel traficare pꝛo altero iuxta.l.contra iuris.ff. de pac.⁊=.l
filiuſfa.ff.de dona.tamen liberatio ſubſequens facta per tu
toꝛem ⁊ ppuillam maxime interueniente iuramento habuit

illos abſoluere cum iuramentum tollat deffectum etatiſ. vt
dicta auc.ſacram puberum. Mec obſtat qð alij legatarij ñ

conſenſerunt cum ipſi non habebant adminiſtrationem bo
noꝛum pupille.fateoꝛ tamen ꝙ hec liberatio non pꝛeiudi-
cat eis pꝛo parte hereditatis eis delate.cum vnus heredis
tranſactio alteri non pꝛeiudicat cum alteri.per aliuʒ in qua
couditio auferri non debet.l.j.C· de tranſac. Nam actiõeſ
hereditarie actiue ⁊ paſſiue ipſo iure diuiduntur inter he-
redis pꝛo poꝛtionibus hereditarijs.l.ea que.C.fa.herciſ.
Et hec ſufficiant ⁊c. Abbas.

Acti contingentia talis eſt. Mobis egregius
Wenricus quondam Frederici de creſſino
de vincentia filium vel filios maſculos legiti-
82 naturales tunc non habens. Teſtam̃
tum ſolemniter fecit. In quo dotem cuiuſdã
filiabus ſuis reliquid.= in ea dote eas heredes inſtituit.iu-
bens eas foꝛe tacitas ⁊ contentas.Qui quidem teſtatoꝛ cuʒ
haberet vxoꝛem pꝛegnantem in dicto teſtamento filiuʒ vl
filios ſi quos in futurum ex vxoꝛe pꝛegnante haberet vnuz
vel ples legitimos.⁊ naturales heredes vlr ĩſtituit atq; eq̃ᷓ
liter. Gin autem dictus teſtatoꝛ filiuʒ vel filios legitimos ⁊
naturales vel deſcendentes maſculos ex dictis filijs legiti
mos⁊ naturales tempoꝛe moꝛtis ſue non haberet vel habe
ret ⁊ dicti filij ſui maſculi ⁊ naturaleſ vl deſcendens ex eis le
gitimi ? naturales decederent ſine filijs maſculis legitimis
7 naturalibus ⁊ deſcendentibus ex eis maſculis legitimis ⁊
naturalibus vulgariter bꝛeuiloquice compendioſe ⁊ per ſi
deicõmiſſum ſubſtituit.⁊ heredem ⁊ ſucceſſoꝛem in bonis
? hereditate ſua eſſe voluit. vt oꝛdinauit notabilem viruʒ
Fredericum quondam paſſu de creſſino dicti teſtatoꝛis ne
potem.ſi dicto tempoꝛe dictus Fredericus extabit ⁊ ſuꝑ-
uiuus. Et in caſu quo dictus Fredericus non extaret non
ſuperuiueret ſubſtituit in bonis ⁊ hereditate ſua deſcendẽ-
tes maſculos ex dicto Frederico legitimos ? naturales.Et
ſi dictus Xredericus vel eius deſcendentes maſculi legiti-
mi ⁊ naturales in rerum natura nõ foꝛent pupilariter ⁊ vul⸗
gariter ⁊ per fideicõmiſſuʒ ſubſtituit heredem ⁊ ſucceſſoꝛẽ
in bonis ⁊ hereditate ſua eſſe voluit Leonellum quondam
Warthoͤlomei del neuo de vincentia. Et ſi dictus Aeo-⸗
nellus non extaret ſubſtituit vulgariter ⁊ pupillariter ⁊ per
fideicõmiſſum deſcendentes maſculos dicti Leonelli le⸗
gitimos ? naturales.Et.ſi deſcendẽtes maſculi dicti Leo-
nelli legitimi ⁊ naturales non extarent mandauit dictus te
ſtatoꝛ qð hereditꝗs ⁊ bona ſua deueniant ad pꝛoximioꝛes
dicti teſtatoꝛis. ¶ Doſt factam huius ſolemne teſtamen
tum per aliquos annos dictus teſtatoꝛ ſuperuiuẽs tandem
non mutata voluntate deceſſit. Fredericus autem eius ne
pos ſubſtitutus vt.S.filijs maſculis legitimis ⁊ naruralibꝰ.
ex dicto teſtatoꝛe non extantibꝰ vigoꝛe pꝛefate ſubſtitutio-
nis ſeu inſtitutionis pꝛedicte hereditatem dicti Henrici te
ſtatoꝛis.⁊ patrui ſui ſolemniter adiuit contradicente nemi
ne.demum elapſis quibuſdam tempoꝛibus ad petitionem
dicti Aeonelli fuit dictus Fredericus citatus per vicariuʒ
poteſtatis loci.⁊ ad illius inſtantiam fuit per dictum vica-
rium pꝛefixus terminus dicto Frederico ad executionem
quoꝛundam legatoꝛum factoꝝ ad pias cauſas. Qui Fre⸗
dericus videns ſe ex dicta hereditate ſeu eius occaſiõe ere
alieno grauatum adiuit epiſcopum vincentinuʒ ⁊ obtinuit

—

2

pꝛoꝛogationem termini ad biennium ⁊ infra terminum ꝓ

rogatum non habens pecuniam pꝛo ſatiſſactione dictoꝛuʒ

legatoꝝ aſſignauit pꝛo ipſoꝝ executione quedam bona di⸗
cte hereditatis dicto domino epiſcopo acceptãti ⁊ recipiẽ
ti. Nüc contingit dubitari de tribus princihalter. ꝛi
moꝛi

mo vtrum ſi dictus JFredericus ſine liberis maſc

contingat Aeonelius ſubſtitutus veletiã eo deficiente eiꝰ

liberi maſculi legitimi ⁊ naturales.admittuntur ad dictam
hereditatem virtute ſubſtitutionis pꝛedicte.an omnis ſub
ſtituto in dictum Fredericum teſtatoris nepotem heredi-
tatis aditione finita ſit. Scðo vtrum dictus Leonellus
poſito ꝙ ipſe vl eius filij admittantur poſſit petere a Ire
derico qð ſatiſdet de conſeruando ⁊ non minuendo res he
reditatis.⁊ reſtituendo cum venerit caſus ſubſtitutiõis pꝛe
dicte cum allegetur dictum Fredericum male vti ſubſtan-

tia ſua.licet ipſe Jredericus allegat ſe alienaſſe ea que alie-
nata hne,Framoſtoa ochau 2? creditoꝛibꝰ
ei

hereditarijs. ne
riat᷑ qui velit fideiubere.⁊ realiter obligare an ſufficiat ſim-
plex cautio ſua. ¶ Xertio dubitatur an dictus redericus
ſic pꝛiuatus dicta hereditate qui ñ ſatiſfecit legaliter ad pias
cauſas infra annum pꝛefixum a iudice an non conſeruetur
illeſus ex dicta pꝛoꝛogatione ? conſignatione bonoꝛum fa-
ctis modo pꝛedicto. It poſito ꝙ ſit pꝛiuatus vtrũ dicta he
reditas ſeu iprus bona peruenire debeant ad dictuʒ Aeo
nellum ſeu eius filios ſubſtitutos.an ad dñm epᷣm vincenti
num vti pauperum ⁊ pie cauſe patrem?.
IIWuſti eiuiq; matris pꝛeſidio humiliter inuo

pꝛimo qð decedente dicto Frederico ſine fi
lijs maſculis legitimis naturalibus.dictꝰ leo-
Nellus vt ſubſtitutus veleo decedente eiꝰ fi
ebeant admitti ad dictam hereditatem qð ſic oſtendit

lij d

in teſtamentis recurrendum eſt potius ad voluntateʒ teſta

toꝛis.qu ad uerba ipſius teſtemẽti.lj.ſi mihi? titio de ↄdi.
Vian verboꝛuni ſignificatum ĩ

2 demö. Etiam contra pʒ. x
ed cõiecturando teſtatoꝛis vo

l. labeo.ff.de ſupł. lega
luntatem videtur ſubſtilntus dictus Leonellus.ſeu eius fi
lij eo non exiſtente ſine filijs maſculis legitimis ⁊ naturali-
bus. Ergo in euentum conditionis ſint iſti admittendi.vt ĩ

c.rainuncius.?.c.rainaldus de teſta. MMinoꝛ pꝛobatur ex

tacita mente teſtatoꝛis.non enim pꝛeſumitur teſtatoꝛ.ma⸗

gis dilexiſſe nepotem ex fratre qui pꝛopꝛie non dicitur ne⸗
pos.vt.l.iuriſconſultus..nepos.ff.de gra:quam pꝛopꝛios
ſilios legitimos ⁊ naturalis.cum amoꝛ paternus vincat om
nem effectuʒ..fi..de cur.fur. Sed dictus teſtatoꝛ voluit

ſimpliciter inſtituere filios ſeu nepotes ex filijs qui ſunt ve-
re nepotiſ.vt.d.S.nepos.⁊ qui diliguntur vt filij.vt.l.libel/

loꝝ in fi.ff. de.ver.ſig. Sed ſubſtituit eis freqericum in cãu

quo decederent ſiñ poteſteriate legitima ⁊ naturali.vt pʒĩ

caſus narratione. Orgo foꝛtius pꝛeſumendum eſt voluiſſe

dictum Fredericum ſubſtituere ſimpliciter ſed tacite gra-
uaſſe eum de reſtituendo dicto Aeonello vel filijs.ſi ipie ö

cederet ſine legitima ⁊ naturali ſobole.licet expꝛeſſe non ca
uent ad hoc texnõ.i.l.cũ acutiſſimi. C. de fidei.⁊ in.l.gene
raliter.S.cum antem C.de inſti.⁊ ſubſti.vbi patet qdð lʒ pat

in ſubſtitutione filij naturalis expꝛeſſit de nepotbustamen

tacite pꝛe umitur de eis cogitaſſe ad excluſionem ſubſtituti
quia non eſt pꝛeſumendũ teſtatoꝛem voluiſſe alienum pꝛe
ferre pꝛopꝛie ſoboli.vt ibi dicit tex. Ad idem tex.nõ.in.l.eũ
auus.ff.de condic.⁊ demõ.vbi tacite videntur vocati filij.
nepote etiam ad excluſione patrui ſubſtituti ne videat᷑
magis dilexiſſe filium ſuperſtitem quam ſobolem ex filio pᷣ
moꝛtuo.vt eſt ille nõ.caſus. Ita in pꝛopoſito cum voluerit

teſtatoꝛ pꝛopꝛie ſoboli tibuere facultatem de rebus heredi
tarijs diſponendi ad libitum in caſu quo derane ſine po

ſteritate legitima.ſed ſibi ſubſtituit dictuʒ æredericũ nepo
tem multo foꝛtius. Idem pꝛeſumendum eſt voluiſſe in ꝑ-
ſona Frederici qm minus pꝛeſumitur dileriſſe tum ex na-

pꝛimo loco vocauerit filios ⁊ deſcendentes ex eis. VJe⸗

tur ali ratione in.d.l.liberoꝝ in fi. tum ex eren Ge⸗
cundo pꝛincipaliter facit alia ? diuerſa rõ dicta ⁊ onera ap-

poſita inſtituto vñr.repetita in ſubſtituto.vt.:.illud.ff.del.
:⁊· non iuſiam. C. ad treb.facit.l.vna.C.de cadu.tol.Sʒ

fiijs pꝛopꝛijs ſubſtituit in euentum carentie liberoꝝ.Ergo
idem videtur repetiſſe in nepote ſubſtituto.⁊ tacite foꝛti

em poſito qð debeat teneri cũ non repe

cato. Venio ad pꝛimum dubium. At videt᷑

hoc Eonlecrn andum guanto plus vr dilexiſſe flios quam

nepotem ex fratre.¶ Red his non obſtantibus contrariam
ſententiam arbitroꝛ verioꝛem mouet iure pꝛincipaliter.l.lu
tius.ff.de here.inſti.vbi teſtatoꝛ inſtituit fratrẽ ſ pꝛius mo
reretur ante qᷓ; haberet ſeu filium vel filiam.ſubſtituit duos
ex ſeruis ſuis inſtitutus adiuit hereditateʒ ſed non habebat
filios. ¶ Querebatur an dicti ſerui ſubſtituti vel deberent
admitti tanꝙᷓ ſubſtituti ſaltem in aliqua parte taniꝙᷓ adiecti
⁊ videtur ibi per iuriſconſultum qð nec vi adiecti debẽt ad
mitti.nec vt ſubſtituti cum teſtatoꝛ voluerit eis pꝛeferre ne
dum fratrem inſtitutum ſed etiaʒ filios. Et ſic ex ſola adie
ctione hereditatis excluduntur ſubſtituti.licet fuerit in ſub

ſtitutione facta cõmemoꝛatio filioꝛum cum ſimpliciter fue

rit frater inſtitutus ⁊ non ſub conditione ſine liberis ita pꝛi
cipaliter videtur dicendum in caſu noſtro.exquo æFrederi-
cus fuit in ſecundo gradu inſtitutus ſimpliciter licʒ fuerit fa

cta filioꝝ cõmemoꝛatio in caſu quo ipſe fredericus non exta

ret ex quo tamen ipſe extat ⁊ hereditateʒ agnouit euanuit
pꝛoꝛſus ſubſtitutio quantũcunq; filios non pꝛocrearet.⁊ eiſ
non exñtibus decederet.vt.d.l.lutius. al ideʒ facit ſub
ſtitutio facta ſub conditione euaneſcit in euentum conditio
nis.l.j.C.de condic.incer.cum ſi. Sed leonellus⁊ filij fue
runt ſubſtituti ſub conditione in caſu in quo dictus Frede-
ricus ſeu eius deſcendentes in rerum natura non foꝛent qð

debet intelligi de exñtia tempoꝛe moꝛtis teſtatoꝛis.vt patʒ
per dicta in pꝛin.gradu inſtitutationis verba enim ſequen/

tia clarificantur ⁊ determinantur a pꝛecedentibus.l.ſi ſer⸗
uus plurium in fi.ff.deł.j.⁊.l.qui filiabus eo.ti.vbibonus
tex.ſed fredericus extit ipſe moꝛtis teſtatoꝛis.⁊ hereditatẽ
agnouit.ergo euanuit ſubſtitutio facta de Aeonello.⁊ filijſ

pꝛeſuppoſito ꝙ fredericus ſine liberis decedat.quia cuʒ alitk

natiue de eo in filijs fuerit facta mẽtio ſufficit ad ipſius pu

rificationem alteram partem exiſtentem.vt in regula in al

2

natiuas de re.iur.li.vj.⁊.c.inter cetera.de reſcrip.⁊ quo ad

materiam noſtram.videtur tex.in.l.is qui ducenta.S.vtrũ.
ff. de rebuſ dub. ¶ Tertio pꝛincipaliter facit qð a verbis te
ſtatoꝛis non eſt recedenduʒ niſi cdlare pateat de intentione
contraria.l.non aliter.ff.deł.iij. Sed in caſu noſtro teſtatoꝛ
ſimpliciter ſubſtituit fredericũ⁊ eo non extante filios.⁊ nen

tris extantibus Aeonellum.ſed hic aliter.ſ.fredericus exi/

ſtit. Ergo euanuit ſubſtitutio clariſſime ex verbis. Nunc ĩ
reſponſione ad contraria ſuperius foꝛmata videbitur an il-⸗
lud ex verbis teſtatoꝛ ſenſerit. Nude ad pꝛimum contrari
um reſpondeo qð nulli iuribuſ filij ſubintelliguntur vt teſta
tor videatur contra officium pietatis plus dilexiſſe extrane
um quam poſteritatem filioꝝ vel magis ſuperſtitem quam

ſobolem filij pꝛemoꝛtui contra illud q habetur. Inſti.de

here.que abinteſt.deſe.S.cum filius. Sed in caſu noſtro ſi
bene conſideratur pꝛoꝛſus ceſſat hec ratio.⁊ militaret om-
nis abſurditas quin non militat ratio ſic diſponendi vti te-
ſtatoꝛ diſpoſt en in ſubſtitutione filioꝛum fuit ratio

quia patruus eſt loco patris vnde ſi filij decederent ſine ſo

bole.noluit teſtatoꝛ nepoteʒ ſuum qui eſt loco filij maxime

ad conſeruationem agnitionis excludi.Sed noluit vocari
Fredericum nepotem ex fratre ne filij haberent materia,z

alienandi illa bona extta familiam. maxime frederico exclu
ſo vnde vocauit illum quẽ merito debebat Heeciligere poſt
filios.ſed in ſᷣa reſtitutionis parte quam fecit de Leonello
non militabat hec ratio.cum ipſe leonellus non eſſet de a-
gnatione.⁊ familia ſua nec actinebat ſibi eo gradu quo de-
beret eum diligere loco filij.vnde merito voluit eum exclu
di ſimpliciter per exiſtentiam Frederici.vel ſilioꝝ ſuoꝛum
⁊ latis eſtqð ſumus extra caſum dictoꝛum legum. R.

allegat fundentur ſuper maxima equitate vt patet in eis.
eò ius fundatũ ſuper maxima equitate contra reglas

iuris non debet extendi ar.in.l.qð vero.ff.de legi.ĩmo vo

luit Jo. in. c. ..?. ij. vt li.pen.li.vj.tale ius non extendendã
etiam ex idemnitate rationis.hic tamen non eſtrationis pa
rixas.ĩmo omnino diſſimilitudo.vt patet ex pꝛecedentibꝰ.
SFen in illis iuibus verba non impꝛopꝛiantur ex toto
ſed fit ſuperlocutio ſi decederet ſine liberis in fauoꝛem iſti-
tuti ad excluſionem ſubſtituti. Sed in caſu noſtro fieret v⸗
boꝝ maxime impꝛopꝛiatio vt patet ex pꝛedictis media ĩiſti.
qui ita fuit pꝛedilectus a teſtatoꝛe.⁊ in fauoꝛem ſubſtituti q
non fuit ateſtatoꝛe ita dilectus. ¶ Ad ſcõm contrariũ dico

am
negari nõ poteſt quin dicta.l.acutiſſimi.⁊.l.generalit᷑ pᷣall.

„

t in relictis factis ab inteſtato.vel omnibus

qð non pꝛocedit i
inſti tuto in iunctis que igentu eperſa aſobſtiturns ad B
ed

vt voluntati teſtatoꝛis ſatiſfiat. O. n
ggitur de relictis vel oneribus iniunctis inſtitutis.ſed de q̃

dam qualitate appoſita inſtituſᷣ in pꝛimo gradu que nõ ſint

ff.de condic.?⁊ demon. ¶ Item ⁊ melius appoſita ⁊ dicta
inſtitutione videntur replicata in ſubſtitutione niſi contra-
ria ex coniecture eliciat᷑ voluntas teſtatoꝛis.vt nõ.dicit tex.
in.l.illlud delł.j.¶ Sed in caſu noſtro clariſſime patet con-
traria voluntas teſtatoꝛis cum in pꝛimo gradu aliam legem
dixerit quam in.ij. Nemo enim pꝛeſumitur dixiſſe qð mẽ
te pꝛius non agitauit.l.labeo pꝛeal. MHec eſt veriſimile qð ĩ

repetita circa inſtitutos 1 ij· gradu. facit. I.iulianus paulus

continenti fuerit oblitus vel ſibi contrarius ar.l.nam ad ea.

ff.de condic.⁊ demon.Et idem ſi voluiſſet diſponere ĩ fre
derico qð in filijs bene ſciuiſſet expꝛimere.⁊ non alternati-
ue ſubſtituere vtin ſimili dicit tex.in.c.ad audientiã ð dᷣci.
t hoc quo ad pꝛimum dubium per cuius deciſionem vi-
detur ſublatum m.¶ Non enim eſt pꝛeſtanda cautio ſi eua

nuit ſubſtitutio. ¶ Sed pꝛeſuppoſito ſine veritatiſ pꝛeiudi

tio ꝙ ſubſtineretur quid dicenð certe caſus videtur in dubi
tabilis vt cautio ſufficiens pꝛeſtetur vt eſt caſus iuncta glo.
l.j. ff.de leg.no. Mam ſpetiale eſtin patre qui rogatur reſti

tuere hereditatem filio.vt cauere non tenerentur in.l.iube
mus. C. ad trebel. Ergo ſec videtur inter alios coniuncto-
valet enim argumentum per locuma ſpᷣali.vt legitur ⁊ nõ.

in.c.pꝛeſenti de pꝛeben.li.vj.Sed eſt hoc caſu rogatus de
reſtitutione.allegat impotentia pꝛeſtandi.ſufficientem que
daʒ iura in alijs terminis videntur velle vt eo caſu quo cau
tio non poteſt pꝛeſtari.ſufficiens pꝛeſtit vt illa que pꝛeſtari
poteſt ſaltẽ. iuratoꝛia.vt in auc.generaliter.C.de epi.⁊æc le.
⁊ in auc.vt nulli iudicum.ꝭ.ſi vero.⁊ in.c.per veſtras qui
fi.ſint legi.⁊ in auc.de litigioſis..ad excludendos.hec que

ſtio poteſt multum adaptari ad ſimilem queſtionem que fit

in vſufructuario qui tenetur cauere ſufficienter pꝛopꝛieta-
rio de vtenda re ad arbitrium boni viri.⁊ ea reſtltuenda fi-
nita cauſa vſufructus in.c.fi.de pigno.⁊ alijs cau.⁊ in.l.vſu
fructus.C.de vſuf.⁊ vtrobiq; per glo.⁊ doc.vtriuſq; iuris.
Et in hoc multe ſunt opiniones.ſed due ſunt pꝛincipalio-
res.que ſatis videnturin effectu cõueniri. Ana hoſti.Jo.
an.⁊ ſequentium in.d.c.ſi.vt ſufficiat iuratoꝛia.Sed ſi ali-
quo modo veniret contra iuramentuʒ vel bona ſua incipe
re diſcipare perderet hoc pꝛiuilegium ar.de deci.ſugeſtuʒ.

alia eſt bar.ĩ.d.l. vſufruct.vt ſi perſona eſt ſuſpecta fiat ſeq̃

ſtratio als ſtetur iuratoꝛie canoni. Et ſic cedunt ad diſcoꝛ-

diam opiniones contra. Ego ad materiam pꝛeciſe noſtiram
allego tex.iuncta glo.notabili ĩ l.poſtqᷓ.S.imperatoꝛ.ff.vt.

le.no.ca.vbi videtur inui qð de hoc ſiet ſequeſtratio apud
pꝛobum virum qui reſpoudeat de fructibus ipſi heredi vel
ſaltem debet remanere apud heredem ſi non eſſet ſuſpectꝰ
intelligo pꝛeſtita cautione iuratoꝛia.Et ſic videtur ibipꝛo-
bari opinio · Gar. de inopia ſatis poteſt ſtari iuramẽto fre-⸗

derici ar. in. d. auc. generaliter. vbi hoc videtur pꝛobari.facd

c.nulli de elec.li.vj.Et quo ad ſm. Agredioꝛ poſtꝛemo
tertium queſitum. an dictus fredericus ſit pꝛiuatus actione
pꝛeſcripta videtur pꝛimo ꝙ ſic.iudex etiaʒ ſecularis poteſt

officium ſuum imptiri : vt legata ad pias cauſas executioni

mandentur. vt notabiliter ꝓbatur in auẽ. de ecle.ti.5.ſigs
edificationem.ergo cum monitio fuerit facta a iudice ſuo
⁊ infra annum a die monitionis non fuerit partiuʒ.fuit fre
dericus heres ipſo facto pꝛiuatus ⁊ illico ex iuris diſpoſitio
ne.Aeonellus taꝙᷓᷓ ſubſtitutus extitit ipſo iure heres.vt „
bari videtur in auẽ.hoc amplius in verbo excluditur qð eſt

pñs.. de ſideicomiſ.? melius in coꝛpoꝛe vnde ſumituri.

S. in omnibus de here.⁊ fal.⁊ glo.apertiſſime videtur tene

re in eadem auc. de here ⁊ fal..ſiquis autem.non impleni

in verbo auferri quinĩmo plui videtur velle glo.nõ.iuncto
tex. in. c. ſi heredes de teſta.q'heres non adimplens volun
tatem defuncti.in relictis ad pias cauſas ipſo iure pꝛiuatur.
etiam debito bonoꝝ ſubſidio.⁊ idem ibi hoſti.facit tex.iun
cta glo.in.c.ſilueſter.xj.q.j.. Sed his non obſtantibus cõ

trarium puto de iure verum quoad caſum noſtruʒ moueoꝛ
pꝛincipaliter per tex.nõ.⁊ ſingularẽ in materia iſta in.c.nos

quidam de teſta.in verbo neglexerit.vbi patet tunc heredẽ

pꝛiuari cum neglexerit per annum.ad implere ſecus ergo ſi

iuſta cauſa fuit impeditus.⁊ hoc inuit ibi hoſti.? aꝑtius.

in caſu noſtro non

Frede. de ſenis con.c.xxiiij.vt auteʒ hoc anplius pꝛocedat

quando ex contumatiã vel negligentiam heres differat vl⸗
tra annum exequi.ſentit bar.ibi ⁊ videtur tex.iuncta glo. in
verbo diſtulerit. Inſti. de act. F. Item mixta. r illa glo. eſt
ſatis n.ad materiam noſtram ⁊ ſacit qð nõ.glo.in.c.quaʒ
ſit in verbo diſtulerit de elec.li.vj. Sed iſte fredericus de
quo queritur nõ neglexit.nec ſine cauſa vltra annum diſtu
lit.ſed epᷣm loci ⁊ adijt ⁊ ſatiſſacerent oneribus debitoꝛum

incumbentibus hereditatis que pꝛimo expedienda ſunt.l.

ſi vniuerſe.C.de lega.⁊.l.j.ff.ad.i.fal.⁊ habuit terminum
pꝛoꝛogationem. A

de teſta.? ex dicto con. Srede. Ipſe eniʒ eſt pꝛincipłiudex

⁊ pars in his legatis ad pias cauſas.⁊ maioꝛem ptãtem ha/
bet quam iudex ſecularis.vt ſatis colligitur ex.i.nulli.⁊=.l.ſi
quis ad ð clinandã.C.de epiſ.⁊ cle · ⁊ melits in auc.de ecle.
ti.S.ſi autem qui hoc facere:⁊ in.c.tua ⁊.c.ſi heredes.⁊.c.
oannes de teſta. Audex autem regulariter poteſt termi-

num a lege ſtatutuʒ cauſa cognita alterare.vt plene nõ.per
Mar.in.l.ij.ff. de re iudica. per canoniſtas in· c.ad eonſuta
tionem eo.ti.in.c.cum ſit romana de appel.⁊ maxime ĩ ca

ſu noſtro vbi iura ponderant negligentiam vt.s.dixi. Et

pꝛeſumendum eſt epᷣm iuſta cauſa fuiſſe motum ad pꝛoꝛo

gationeʒ termini ar.in.l.j.⁊ qð nõ.ibi bar.C. ð pꝛelijs vᷣui.

ſiũ.do.li.xj.⁊ quicquid ſit ſatis eſt ad euitationem pene qð
iſte non neglexerit nec ſine cauſa diſtulerit. vt in iuribꝰ pal.
Mam in penis que ipſoiure imponuntur debemus ſtrictiſ
ſimam interpꝛetationem facere vt in regula in penis.⁊ re-
gula odia ð re.iur.li.vj.⁊ ꝙ ibi nõ.per Jo.an.dicitur.l.plt.
ff. de penis. t an nunc ſit liberatus ab executione illoꝝ le
gatoꝝ exↄſignatõe illoꝝ legatoꝝ ex ↄſignatõe bonoꝝ facta
dñio epᷣo ſatis põt arguiqð ſic ꝑ vnũ ſingulare dictũ ſpe.ĩ
ti.de inſtr.edic.ꝭS.nunc aliqua.v.quid ſi executoꝛ in poten-
tia iuĩ.vbi dicit ꝙ habenti exequi piam voluntatem currit
tempus anni etiaʒ impedito non dico quo ad penã ſed quo
ad deuolutionem erecutionis fiendam domino epiſcopo.?
poteſt adiuuari dictum ſuum per glo.notabilem in.c.ſtatu⸗
tum de pꝛeben.li.vj.in.ꝰ.iuuandum que vult qð vbi tem-
pus ſtatuitur non in odium ſed in fauoꝛẽ alicuius tunc cur
rit etiam ignoꝛanti ⁊ non negligenti. Rr⸗ pꝛo illa glo.facit.l.
genero. ff. de his qui no.infa. Qum ergo ptãs exequendi il
la legata videtur ſatis qᷓtuʒ in ſe eſt ſatiſfeciſſe cum aſſigna

uit bona hereditaria epiſcopo acceptanti ⁊ recipienti pꝛo

bonus tex.in.l.fi.S.⁊ ſi pꝛeſtitam.C.de iur.deli.⁊.l.ſi cum
§· omnis.ff.de pig.act᷑. Et per hoc remanet ſolutum id ð
quo vltimo queritur an deuolutio hereditatis fiat ad dñũm
epiſcopum an ad Aeonellum ſubſtitutum. Mon enim eſt
locus deuolutioni.vtpatet per pꝛedicta.¶ Sed vt omni-
bus dubijs ſatiſſiat pꝛeſuppoſito ſine veritatis pꝛeiuditio
ðᷣ dictus Fredericus ſit pꝛiuatus videtur pꝛimo qð dict⸗
Leonellus tanꝙᷓ ſubſtitutus ſit effectus heres.vt in auẽ.
de here.⁊ fal.S.in omnibus.⁊.5.ſi quis autem non implẽs
in glo:in verbo auferri.⁊ in dicta auẽ.hoc amplius. In cõ
trarium pꝛo domino epiſcopo videt᷑ tex.nõ.in auẽ.de ecle.
ti. .ſi autem quihoc facere vbi dicitur.qð herede non adi
plente legta pia.epᷣs poteſt vendicare omnia etiam cuʒ lu-
cro medij tꝑis.⁊ eſt ille tex.pꝛima fronte multum aduerſus
dicta auẽ.de here.⁊ fal.⁊.d.auẽ.hec amplius.reperio quẽ-
dam doc.qui fuit ingenio pꝛeſtanti reduxifſe ad concoꝛdiã
vt in legatis ad non pias cauſas veniant ſubſtituti.in pijs
vero ſuccedit epᷣus qð ſatis placet ⁊ ſic ſᷣm hunc intellectuʒ
poteſt intelligi.c.ſi heredes pꝛeall.t ſᷣm hoc deuolutio in
caſu noſtro fieret ad dominum epiſcopum ⁊ non ad dictuʒ
Leonellum. ¶ Mec ob.q hicnõ interuenit bina monitio
que videtur requiriin dicto.s.ſi autem qui hoc facere quia
ille.S.pꝛocedit quando non expectatus annus ſed in conti-
nenti dimittit᷑ pena ſibi expectatur lapſus anni ſufficit vni

ca monitio.vt n. ſi quis autem non implens.⁊ in auc.h
t

amplius pꝛeall. Tt ſic intellexit bar. in. d. auc. hpoc amplius
⁊ go. in. d. .ſi quis aũt non implens.Et hec ſufficiant ⁊c.
Micolaus abbas de ſcicilia monarcha iuris ⁊ doctoꝛ fſamo

ſiſſimus. —
Con.xli.

ſuffragio. Nidendu eſt in effectu.An dicti fra

.(Qö autem epiſcopus potuerit termi⸗
nũ pꝛoꝛogare cã cognita ſatis pꝛobatur ex dicto.c.ne quidã

Aluatoꝛis eiuſq; pijſſime genitricis poſtulato

O2

—M

ratoꝛ

tres conſanguinei de quibus in facti narratione fuerĩt tu⸗
ti ſuper emptione reꝝ monaſteriuʒ aduerſus abbatem ⁊ c
uenium ſancti M;auricij. In quoꝛum quideʒ examinatio
ne declarare ⁊ diſcutere opoxtet.quinq; mihi exibita vide
licet benedictionem pꝛimo factaʒ. Dedo confirmatiõeʒ
Monifatij pape.ſ Tertio ipſius reuocationem genera-
lem. Quanto confumationem pape Innocen. ] Muĩ
toreuocatiõem Jo. Et pꝛimo dicta venditio videtur ĩ
ſe plurimos eiroꝛes ↄtinere. Mon interuenit cauſe cogni⸗
tio que dẽt de iure comuniiin alienatione re eccleſiaſtice int
uenire. xij. q. ij. ſine exceptione ⁊ maxime pꝛecedente tracta

„ . .

tu vt nõ. Innoin.c.j.de re.eccl.non alie li. vj. in verbo tra

ctatus ĩ fi.?⁊ per Frederi.de ſenis con.c.xxxvij.nec per mã

datum pape cãe cognitio fuit adibita. imo potius aucta cñ
mandauerit diligenter inquiri de cauſis pꝛetenſis ad aliena
tionem faciendam vnde tam ex iuris ſolemnitate omiſſa tũ
ex pꝛeteritione forme mandati dicta venditio coꝛruit vt in

dictis iuribus. Et in. c.ci m dilecta de reſcrip.⁊.c.piſanus

de reſti. ſpo facit notabile dictum bar.in.l. diem pꝛoferre.
ſtare. ff. de arbi. vbi dicit qð ſi fuit compꝛomiſſum in arbitri
um hoc expꝛeſſe vt rꝛonunciet ſᷣm ius ſi pꝛonunciat con-
tra.non valet ſententia quia contra foꝛmaʒ compꝛomiſſi l
alias illa foꝛma non expꝛeſſa dictum ipſius licet contra ius
potuiſſet reduci ad arbitrium boni viri.vt .l. ſi ſocietas · · ar
bitroꝛum. ff. pꝛo ſo. · c. per tuas.⁊.c.dilecti de arbi. Na ĩ
poſito pꝛeſuppoſito ſine veritatis pꝛeiuditio quia ð iurecõ
muni dicta venditio valuiſſet tamen quia epiſcopus vero
neñ.cõmiſſarius pape dedit licentiam non verificat᷑ pꝛius

cauſis contentis in reſcripto non valuit donatio legitime.

pꝛedicta optime facit cle.j.de re.eccle·non alie.vbi
atet qðᷣ alienatio facta de rebus monaſterijin caſu nõ con
ceſio eſt nulla quantumcũq; foꝛma fuerit ſeruata qð etiam
tenet glo.? Jo.cal.in. c.j.de in inte.reſt.? archy.⁊ Jo. an.

in. c.ij. de re eccle.non alie. li. vj. ?· Bal. in auc.qui res iam
dictas. C.de ſa.ſan.eccle.⁊ opoꝛtet cauſam in eſſe notam ⁊

euidentem nec ſufficit qð naſcatur neceſſitas alienationis
vt nõ.pꝛobatur in.c.j.de re.eccle.non alie.i.vj. ꝙS acit qð
nõ. Mar. in.l.ſi foꝛte.ff.de caſtren. pe.⁊.l.ſciendum.ff.de
ver.ſig. ⁊ in auẽ.ſi quis in aliquo documento.C.de eden.ð
qua hic non conſiſtit.ʒ etiam mandaretur in cõmiſſione pa
Pe⸗ ſ Vedo defectus eſt quia alienatio nõ poteſt fieri con-

ſanguineis pꝛelati.eſt enĩ pꝛeſumptio iurisqð pꝛopter eos

indebite grauawtur eccleſia. hoc pꝛobaꝛi videtur in auc.ꝗ-
buſcunq; modis.C. de ſa. ſan.eccle.⁊ hoc ibi tenere viden
tur bar.⁊ bal.facit.x.q.ij.hec vſus pᷣſtatio facit optime tex.

ceci circa nepotes ⁊ alios conſanguineos.¶ Tertio defe⸗
ctus eſt quia hic non pꝛobatur pꝛecium fuiſſe enumerataʒ

cum glo.in.c.peruenſt.j ·.q.iij.vbi glo.dicit Sil copi ſüt

⁊ per conſequens non videtur tranſlatum dñm rerum ven

ditarum. Nã vbicunqʒ venditio permittitur pꝛopter cãm

non poteſt fides haberi de pꝛetio nec ſufficit confeſſio ſuꝑ
pꝛetio recepto.niſi appareat ſolutum vel cõmiſſum in cau

lam pꝛopter quam venditio fuit permiſſa vt nõ.pꝛobarur ĩ
l.adiuo pio.s.ſi emptoꝛ.ff.de re iudi.⁊ ibi expꝛeſſe hoc teʒ
bar.Ad idem.lʒ.ſi pctã.ff.de iure.ſiſ.⁊ ꝙ ibi nõ.per eundẽ.

Sedin caſu noſtro papa permiſit alienationem rerum mo

naſterij vſq; ad va oꝛem mille floꝛenoꝝ pꝛopter certas ex-

pꝛeſſas cauſas in cõiſſione. Ergo ñ potuit abbas vendẽdo

confiteri pꝛetium recepiſſe ex quo aliter non conſtat ꝙ fue

rit cõnuſſum in cauſis ratiõe quarũ conceſſa venditio fuit

Aliud eſt enim confiteri pꝛetiuʒ recepiſſe ⁊ aliud veraciter
recepiſſe.vt in.l.ſi ex cautioñ.⁊ qð ibinõ.C.de non nu.pe.
t per hoc tollitur obiectio que ſoꝛmari poteſt de nõbil.d.
nno.in.c.j.de po.vbi dicit ſpᷣale ĩ mutuo vt ſit neceſſe ꝓ
bare vſum ſecus in contractu emptionis.⁊ facit qð nõ.in.lł
ciuitas.ff.ſi cer.pe.debet enim intelli quando conſtat pꝛe-
latum pꝛetium recepiſſe.Et ſic etiam poteſt colligi argum̃
mn. Feve quadri.pꝛeſcrip.l.ij.S.fi.vbi patet qð licet pcu-
iſci non poteſt habere fidem de pꝛetio.vt.d.:l.ſi pꝛo-
curatoꝛ.tamen ſi confitetur pꝛetium recipiſſe tutꝰ eſt em-
ptoꝛ.qð etiam nõ. Mar.in.d.l.ſi pꝛocuratoꝛ.debet enim in
telligi quando alienatio fuerit ſimpliciter pᷣmiſſa.ſecuſ ſi vt
pꝛetium conuerteretur in certam cauſam ſicut in caſunꝛo
Vt. z. dixi. ¶ Mon obſtat pꝛedictis confirmatio Monifa-
facij ex certa ſcientia facta quia ipſemet illam reuocauit qdð
potuit cum ſine legitima cauſa conceſſit in gauamen eccle

ſie vt in. c. ſi quis pꝛeſbiteꝝ.de re.eccł.non alie.⁊ magne ſa
pientie eſt reuocatio male geſtoꝝ.xxij ·q·iij. magne ⁊ in. c.ñ
ligat pape · xij·qij.?⁊ qð nõ.archy. vbi dicit papam pecca-
re moꝛtaliter ſi alienat bona eccleſe.vt daret cõſanguineis
vel amicis.¶ Ad idẽ qð ipſe nõ.in. c.non decet.xij · di. vbi
poſt beatum Thomaʒ dicit bona eccleſie eſſe in poteſtate
pape vt adminiſtratoꝛis.non autem habet veruʒ dominiũ
vel veram poſſeſſionem illoꝝ hec enim ſunt dei.vt in.c.ex
æco.de elec.li.vj.?⁊ per Inno.in.c.cum ſuper de ca.po.etiã

pꝛopꝛie. NHlec obſtat cõnfirmatio Inno.quia YJo.ſucceſſoꝛ

illius reuocauit.poteſt enim papareuocare geſta pꝛeceſſo-
ris vbi reperit iuſiam cauſam reuocandi. vt. c. ſententiam.
rxxv.q.ix.⁊.c.cuʒ ex litteris de in inte.reſti.ꝙ pꝛocedit etiã
in alienationem bonoꝛuʒ eccleſie ar. eoꝝ que legi.⁊ nõ.per
nno.in.c. cuʒ ſit generale de fo.compe.facit optime tex.
in. SF. vtruʒ.lxiij.di. Et quanᷓ bar.fuit ibi coloꝛatus vt con
cludere in bac parte videantur. ¶ Contrariã tamen puto
veꝛam ? ſi bene diligenter velimus omnia conſiderare di-
cta venditio legitime facta reperitur. ¶ Mam bonilatius

pꝛimo cõiſit epiſcopo veronenſi vt ſe infoꝛmaret de contẽ

licentia vendendi ⁊c. xquibus verbis clare patet nec
qð hoc non fuit mandatum epiſcopo vt iuduci ſeu vt iudi
tialiter pꝛocederet.cum nulla contentio eſſet pars contra/⸗
ria.ſed tanᷓ; bono viro vt ſe extra iudicialiter infoꝛmaret.
vnde non tenebatur epiſcopus cooperare ſuper hoc teſtes
⁊ pꝛoceſſum publicare licet fuiſſet vtile.ſed ſe extra iudicia
liter infoꝛmare.hoc aperte videtur in ſimili ð mẽte Inno.
in.c.dudum de pꝛeſump.in viti ·coll.licet in veritate cauſis
veris non exiſtentibus factum eſſet nullum velnullaret ſi ð
fectus cauſarum pꝛobaret in futurum.c.cũ contingat ð re
ſcrip. Dꝛobatur etiam ratione in alienatione rei eccleſia-
ſtice neceſſario non requiritur qð teſtes recipientur per oꝛ
dinarium vel qð interponat decretum.ſed ſatis eſt qð inter
uenisat cauſe cognitio cum ſolemnitatum requiſitaꝝ inter-
poſitione. vt no. Inno.⁊ glo.in · d. c.j.de re.ecle.no alie.li.
vj¶ Idem videtur mandata vt cõiſſario.ex quo enim ipſe
papa potuiſſet extra iudicialiter pꝛocedere.⁊ ſe Aun

tis in ſupplicatione ⁊ Ergetu vera daret illi abbati.

ita ⁊ ipſius cõiſſarius ar.c.ſuper litteris de reſcrip.Nam
ea ratioque mouerat delegantem debet mouere delegatũ
vt ibi.? per Inno.in.d.c.dudum Sed in caſu noſtro pꝛe/
ſumenduʒ ẽ qð epiſcopus cõiſſarius diligentem inquiſitio
nem fecerit ⁊ cauſas veras reperit ꝙ patet ex eo qð dedit
poſtmodum licentiam alienandi factis ſubſtationibus. Mã
ex conſequenti pꝛeſumitur de añcedenti.i.illud de acqui:
here.⁊.c.pꝛudentiam.⁊.c.pꝛeterea de off derin Pꝛeſu-
mitur enim quiſq; diligenter exercere offitium ſuum in.c.
ad audientiam de pꝛeſcrip.⁊.c.deputati de ap.per Cy · in.
ſi quis decurio. C. de fal:maxime tamen ipſe hoc aſſeruet᷑

⁊ pꝛeſupponitur in narratione epiſcopum comiſſarium ad
hibuiſſe cauſe cõmemoꝛationem facit glo.nõ.in.l.j.C.de

fi.inſtru. ? iure aſte.fi.li.x.?⁊ qd nõ. Inno in.c.qm̃ de ꝓba.
Quicunq; ergo vult dicere cauſas expꝛeſſas non fuiſſe ve

raas habet hoc pꝛobare cum pꝛeſumantur.pꝛoa ẽte iudicis
poſtea interueniente ar.in.l.j.⁊ qð ibi nõ.bar.C.ð pꝛedijs

decu. ſine decre. non ali.l·x· q ſatis ſenſit Inno.ſi bñ pon
deretur in.d.c.dudum nec erat neceſſe qd alius tractatus
pꝛemitteretur. quig diſcutio que mandatur cõiſſario habet᷑
loco nactrue. tem omnis ſoleminitas videtur remiſſa
per cõmiſſionem ⁊ indulgentiam pape.⁊ ſatis eſt ſeruare
verba reſcripti.vnde pure ſine alia aucte ⁊ ſolemnitate po
tuerunt iuridice abbas ⁊ conuentus habita legitima epiſco
pi alienare bona vſq; ad valoꝛem mille floꝛenoꝝ hoc videt᷑
ſingulariter pꝛobari per tex.in.c.ad audientiam el.ij. ð ecł.
edi.iuncta gio.⁊ dictis doc.ibi. Et ſentit archy.ĩ.c.añ pel.
rij.q.ij. Mer hoc etiam tollitur obiectio que fit.qð iſti em

ptoꝛes conſanguinei erant abbatis. Mam alienatio pꝛohi

betur fieri conſanguineis pꝛopter pꝛeſumetionem fraudis

que fraus omnino hic ceſſat cum de auẽte epiſcopi eis fue

rit alienatio facta. Qum auten ceſſat fraus etiam conſan-
guineiſ alienatio fieri poteſt. vt notanter dicit Frede.con.
cc.lxxiij. Et ſenſit bar.in dicta auc.quibuſcunq; mochis in
fi. Ego etiam vltra alios dico qð illa auc.loquitur in conſã
guineo yconomi.⁊ non pꝛelati. Nam yconomus non ha-
bet ixa pingue ius ſicut pꝛelatus. vt nõ · v.q.·iij· c.j.in gio.
72 tem facilius pꝛeſumitur contra yconomuʒ quam ↄtra

ſ
ne

XN ——☛ =

☛

—+( à =

—

pꝛelatum ⁊ totum conuentuʒ. Quinĩmo allego tex.nõ.qð
pꝛelatus poteſt allienare ⁊ dare ſuis bona eccleſie.ſitantun
deʒ confert eccleſie ð ſuo patrocinio ita qdð non eſt neceſſe
qð eccleſia melioꝛetur.ſed ſatis eſt ꝙ non deterioꝛetur. vt
valde notabiliter pꝛobatur. vt in.c.ſi quis qualibet cum.c.
pꝛecedenti.xij.q.ij.Et expꝛeſſius ea cauſa.q.v.ſi epiſcopꝰ
per Inno.⁊ Jo.an.in.c.cum ĩ offitij de teſta.foꝛtius ergo
poterat vendere ſuis pꝛo iuſto pꝛetio.⁊ ex neceſſitate ecle
ſie cum ⁊ ipſe tutoꝛ poſſit palam emere rem pupilli.l.pu⸗
pilli.ff.de aucto.tuto. 7len ius ciuile non potuit hoc ꝓ
hibere vnde ſatis eſt ꝙ per canones non reperitur pꝛohibi
tum cum enim ius canonicuʒ certam foꝛmam tradit in alie
natione rei eccleſiaſtice non eſt curandum quid ſtatuat ius
ciuile.vt nõ.dicit Inno.⁊ glo.in.d.c.j.de re.eccle.nõ alie.
li.vj. Solum ergo reſtat dubitatio an valuerit confeſſio ſu
per receptiõe pꝛetij qð ſatis eſt dubitabile pꝛopter.s.dicta
Mam dicta.l. ij. in fi· C. de quadri.pꝛeſcrip.facit ſatis ꝙ va
leat ⁊ pꝛobat cum fiſcus ⁊ eccleſia pꝛocedant a pari.vtnõ.
in. c.j. de in inte. reſti. ¶ Item hic interuenit conffeſſio pᷣ⸗
lati.? totius conuentus qui multuʒ poſſunt ſuper pecunia
numerata.Ad hoc bonus tex.in.c.quod quibuſdam de fi⸗
de inſtru.⁊ facit ꝙ nõ · glo.in.c.ij.de oꝛ.cog.⁊ glo.in.c.ðli
ctum de re.iur.li.vj. Et ꝙ nõ.Jo.an.in.c.quia clerici ð iu
re patro.vbi cõmuniter nõ.factum pꝛelati cõicato conſilio
pꝛelati pꝛeiudicar eccleſie. ꝛeterea pꝛeſuppoſito ꝙ a
liqua dubitatio ſuper hoc oꝛiatur tamen confirmatio Mρα.0
nifatij ? Inno. ita ſolẽniter facta facit vt pꝛeſumamus om
ne petitum fuiſſe numeratum ſeu conuerſum in viilitateʒ
eccleſie. MPꝛo hoc bonus tex.iuncta glo.⁊ dic.docto.in.c.
conſtituto de reli.do.⁊ in·c.ad hec de reſcrip.⁊ cle.ij.eo.ti.
in. fi. ¶ Et inſtar ſacrilegij eſt dubitare an iſtud ſit licituʒ ⁊
dignum ꝙ pꝛinceps cum cauſa inſtituit ⁊ confirmauit.x vij
ꝗq.iiij.F.qui autem.ff.ad.lʒ.iul.pe.l.ſacrilegij facit.xix.di.⁊.c
I· 2.l.quidam conſulebant.ff. de re iudi.maxime cum papa
poſſit aliqua bona eccleſie alicui liber̃ donare ⁊ pꝛeſumitur
motus ex iuſta cauſa.xij.q.ij. cum redemptoꝛ in.c.a nobis
de deci.⁊ ibi per hoſti.facit qð nõ.de pꝛeicrip.cauſe legitĩe

notant legiſte in.l.j.C.ſi cõtra ius vel vtili.pub.⁊ in.l.reſcri

pta.⁊.l.pꝛeſcriptione.C.de pꝛe.impꝑ.off.? pꝛeſuppoſito ꝙ
cauſa non ſubeſſet legitima tamen ſatis eſt tutus quo ad ec
cleſiam militantem accepit cum nemo poſſit in hoc pa
pam redarguere.Ad hoc glo.nõ.in.c.non eſt de voto.nec
de ipſius facto iudicare.ix.q/iij.nemo ⁊.c.alioꝛuʒ.¶ Non
obſtat ꝙ ipſemet papa Honifacius reuocauerit.quia ſi be
ne aduertatur reuocatio non poꝛꝛigitur ad caſum noſtrum
cum ſolum reuocauerit conceſſiones per ſe factas de re.ec
cle. non alie. Sed in caſu noſtro non ſolũ donauit ĩmo etiaʒ
conſirmauit ex certa ſcientia vendicationem que ſatis po-
terat ſuſtentari ſaltem ex iuris ſubtilitate circa omnem cõ⸗
firmationeʒ vt patet per.S.dicta.⁊ aliud eſt cofirmare alið
de nouo concedere ſeu donare vt ſatis aperte colligitur in.
c.inter dilectos de ſide inſtru.quare ⁊ ſepius non eſt fienda
illius inueſtigatio.c.ij.de tranſia.pꝛela.⁊.l.neq; natales.C
de bar tem poſſet non ĩmerito attentari qð ex quo
donauit ſponte ⁊ ex certa ſcientia ⁊ motu pꝛopꝛio ⁊ pꝛiuile
gium peruenit ad notitiam pꝛiuilegiati qð non potuerit am
plius ipſe vel alius reuocare non aꝑente de fraude in conti
nenti poſtꝙᷓ peruenit ad notitiaʒ illoꝝ fratrum habuerit ef
fectum ſuum. vt legitur ⁊ nõ.in glo.in.c.j.de conceſſ.pꝛe-
ben. li.vj.facit qð notabiliter vult Inno.in.c.nouit ð iudi.
⁊ Yo. an.in.c.conſtitutus de reli· do.⁊ archi·qm.cunq;.xj.
q.j.vbi volunt quod pꝛiuilegium conceſſuʒ non ſubditore
uocari non poſſit ⁊ quod nõ·bar.in.i..plt.ff.de decre.ab oꝛ.
fa.? maxime hoc caſu.vbi acquiſitum fuit dominium illico
Et ſic habuit efectum conſumatum? tranſiuit in ius gen
tium hinc dicitur qð perfectas donatio reuocari nõ poteſt.
l.perfecta.C.de dona.que ſub mo.ita quod ipſe deus alio
non apente nontreuocet.cxij.q.ij.nõ.tm neclaycuſ in patri
monialibus ſubicitur pape vt nõ. Inno.in.c.inquiſitioneʒ
de ſen. excõi.fac.C.ſi duobus de appel.in fine. Sedilla bo
na poſt venditionem ⁊ confirmationem in donationem ſe
cuta fuerunt effecta patrimonialia ipſoꝝ laycoꝛum. Et ri⸗
diculum eſſet dicere qdð pape poſſit donare ⁊ poſtea ad libi
tum alio non aꝑpente reuocare ⁊ foꝛte in eo pꝛeſumetur cau
ſa reſpectulaycoꝛum non ſubiectoꝛũ ⁊ quicquid ſit alio etiã
capite ſuſtentatur.ſ.ex confirmatione. Inno.ſubſequenti

ſolemniter facta nec obſtat reuocatio Joannis tum quĩaſi
videtur poſſe reuocare in pꝛeiudicium laycoꝛum alia cauſa
legitima non apparente.maxime cum duo ſũmi pontifices
confirmaſſent ⁊ donaſſent. Nam factuni erat coſumatum
vt patet ex ſupꝛa dictis.tum quia illa reuocatio fuit aperte
ſcriptura.cum non fuerit facta mentio de ratificatione lau-
di. Mam laudum eſt quedam tranſactio ſeu cõpꝛomiſſun
in auẽ.vt dif.iudi.⁊ in auẽ.ſi vero contingit· C. de iudi. Sʒ
conceſſio non valet non facta mentione de compoſitione
pꝛecedenti.vt eſt tex.aꝑtus in.c.multiplici de deci. Et ex
pꝛeſſius in terminis noſtris pꝛobari videtur in.c.cum olim

de pꝛeſcrip. Item omne tacitum qð expꝛeſſum habuil⸗
ſet pꝛopoſitam inducere ad negandum.vel etiam ad diffio

cilius concedendis habet viciare.vt in.c.poſtulaſti.⁊ ibi ex
preſſe per hoſti.ð reſcrip.Sed certo certius eſt ꝙ ſi abbas
dixiſſet ꝙ ſilaudum fuiſſet ab vtraq; parte ratificatum lit-
teras reuocatoꝛias non habuiſſet vel ſaltem non ita de faci
li ergo ⁊c̃. Et hoc ſolum ſufficit ad anullationem litterarũ.
Et per hec omnia concludo dictos fratres poſſe legitimie
defendere aduerſus abbatem ⁊ conuentuʒ ſancti mauricij.
⁊ contraria ſuperius foꝛmata ſatis patent diſtincta.⁊ ſolu⸗
ta per pꝛemiſſa ⁊c̃. Abbas.

Von. xlij.

multis agitatis in iuditio illud in effectu.
Queritur vtrum heres ſit percenſuram ec⸗
cleſiaſticaʒ ad exibitionem libri paterni com
pellendus cum aſſeratur a ꝑte aduerſa in illo
ontenta. vſuram receptam a Ee 2 p-

batur mutuum ac defunctum fuiſſe vſurarium.¶ Sed hoc
vltimum ſolũ pꝛobatur per teſtes ſingui ares qui deponũt
ſe mutuum recepiſſe a defuncio ſub vſuris.Et quilibet di
cit de facto ſuo.heres dicit ſe non teneri ad exibitionem li⸗
bꝛi allegans inſuper illuʒ firmiter non habere. Et pꝛimo vi
detur heredem mõ pꝛedicto debere compelli per tex.nõ.
in cle.vnica de vſur..ceteruʒ. vbi dicitur vſurarium ad hq;
cõpellendum cum de vſuris agitur. ⁊ glo.ibi in verbo ipᷣos
idem dicit de ipſius heredibus ſuis vel extraneis ar.in.c.
tua nos de vſu.⁊.c.michael.⁊.ff.de eden.ſi quis exargenta
rijs.ꝭ.j.nec ſufficit vſurarium vel heredem dicere ſe libꝛuʒ
perdidiſſe etiam cum iuramento niſi pꝛobet caſuʒ amiſſiõ
nis ar.c. cum olim de pꝛiuil.quia cum agitur de pꝛeiuditio
alteriuſ non eſt ſtandum ſoli iuramento.marxime in caſu no
ſtro. vbi conſtat illuʒ libꝛum defunctũ habuiſſe cum ſe.ad il
lum remittat in alio libꝛo ſuo in iudiciuʒ in haccauſa pꝛodu
cto.⁊ hoc per plura argumenta tenet gio.in dicta cle.vns ĩ
verbo compellendi.⁊= ſentiunt ibi cõiter ſcribentes nec pꝛo
deſt ſi dicatur non conſtare defunctum fuiſſe vſurarium cũ
teſtes ſingulares non pꝛobent.vt in iuribus infra allegatis.
quia vbi agitur de pꝛobatione alicuius vlis qdð habet parteſ
ſucceſſiuas diuerſitas in tempoꝛe ⁊ in ꝑtibus totius non vi
ciat.tunc habet viciare cum eſt pꝛobandum id qð vnico cõ
textu explicatur.quia tunc diuerſitas in tempoꝛe impoꝛtat
diuerſitatem factoꝛum ⁊ tunc teſtes ſunt vere ſingulares.
Eremplum ſi agitur de pꝛobatione teſtamenti ⁊ vnus teſt

dicit qð fuit conditum die lune.alius qð die martis. Nam

aut iſti teſtes ſunt falſi.aut deponunt ſuper diuerſis teſtam̃
tis.⁊ ſic non debent pꝛobare cuʒ quilibet deponi de vno te
ſtamento. Sed vbi deponũt de aliquo ſucceſſiuo habẽs
ptes diſtinctas ⁊ diuerſas in tempoꝛe. diuerſitas nõ viciat
quia non impoꝛtat diuerſitatem facti reſpectu totius qdð ꝓ
bandum iminet exemplis in pꝛobanda poſſeſſione Nam
ſi vnus deponit qð poſſidit titius quinqʒ annis.⁊ alius dic
de quinq; annis pꝛobata videtur poſſeſſio decem annoꝛuʒ
quia ſuper eadẽ poſſeſſione deponunt.hoc videtur de mẽ
te glo.in.l.ob carmen.5.fi. ff. de teli alle gant quidam
ibi pꝛo nunc.l.quidem.C.de here. Ad idem qð nõ.Ja.
butri.in.l.eccłia.Q.eo.vbi dicit ꝙ ſi volo pꝛobare vnuʒ he
reticum ſufficit vnumſteſtem dicere qð audiuit illum dicet
qð non credebat reſurrectionem moꝛtuoꝛum. Et aliud ꝙ;
dixit ſe non credere chꝛiſtum filium dei.Sic videtur dicen
dum in pꝛopoſito cum non agunt de pꝛobatione certi con⸗
tractus. Sed iſto vniuerſaltqð defunctus fuit vſuranius di
uerſitas in tempoꝛe. ? in otractibus vſurarijs non habet te
ſtimonium viciare ¶ Ad hanc ſententiam poſſunt adduci

22

tria exempla que ponit. Inno.in. e. qualiter? quando.ij.
aceuſa. cuʒ agitur de pꝛoba.ſame vel iuriſdictionis vel per

ceptionis decimaꝛum non cum eſt neceſſe teſtes concoꝛ-

dare in tempoꝛe ſed ſatis eſt qdð concoꝛdant in vniuerſos.ſ·
quod ſit inamis.vel quod iuriſdictionem excercuit.vel de

incumbit. ¶ Sed his non obſtantibus contrariam ſenten
tiam quo ad caſum noſtrum arbitroꝛ pꝛeualere. Et pꝛimo
moueoꝛ quia dicta cle.vna.non vẽdicat ſibi in caſu noſtro
locum fundat enim ſe ſuper qualitate vſuraria. dicit enim
vſuratios compellendos ⁊c̃. 2 poꝛtet ergo pꝛius conſta
re defunctum fuiſſe vſurarium quia vbi iuris diſponitio fũ
dat ſe ſuper aliqua qualitate neceſſe eſt illam pꝛius pꝛoba-
ri tanqᷓ; fundamentum diſpoſitionis hoc ſatis pꝛobetur ex
his que leguntur ⁊ nõ.in.c.j.de off.delł.li.vj.⁊.c.accãtus.
5. ſane de here. eo.li.?⁊ ꝙ nõ.in cle.vna.de ſequeſt.in glo.fi.
2 plenius ⁊ eleganter tactis bar.iuncta glo.⁊ tex.in.l.j.ff.ꝙ
vi aut clam. maxime cum ille cle.inducat qð nouum deuias
a cõmunibus regulis iuris. Mon enim debet quis compelli
ad exhibenduʒ libꝛos ſuos quos pꝛiuatim in domo ſua tene
bat pꝛo conſeruatione familie vt nõ in·d.cle· vna in glo. in
verbo rationum ſecus ſi in publico teneret libꝛos.vt faciũt
iſti vſurarij manifeſte.quibus videtur tacite mandatum vt
ſcribant ⁊ ſic debent intelligi tex.? ꝙ ibi nõ. HBar.in.l.que
dam in pꝛin. ff.de eden. vnde in odium vſurarioꝛum tantũ
emanauit illa cle.vna.in.S.ceteruʒ ſicut vſurarij oculti ſeu

cimas Perceni quia concoꝛdat ſatis in eo.qð pꝛobandum

qui pꝛiuatos libꝛos tenent.compellantur ex illa noua pꝛoui

ſione libꝛos edere opoꝛtet.Ergo ꝙ conſtat defunctum fuiſ

ſe vſurarium. Quod certe in caſu noſtro. pꝛobatuʒ non eſt

per illos teſtes ſingulares. ¶ Et pꝛimo adducam auctoꝛi-
tates quas in materia reꝑio. Scðo iura generalia.Tertio
rationes ſatis vrgentes. Freð.de ſenis qui in conſilijs ſub
tilliſſime ſe geſſit hoc aperte tenet in terminis noſtris conꝰ.
lxij. vbi dicit ꝙ per teſtes ſingulares non pꝛobatur quẽ fuiſ
ſe vſurarium maxime cum deponunt de pꝛopꝛio facto cuʒ
in caſu noſtro cum ſilitudo repellat a teſtimonio.vt in.c.p⸗
ſonas de teſti. Bieme iarus ipſe confirmat conſi.xvij.

vbi plus dicit non valere ſtatutuʒ epiſcopi quo cauetur vt

per quatuoꝛ teſtes ſingulares quis pꝛobetur vſurarius tum
hoc ſit contra ius qð epiſcopus ſtatuere non poteſt iur̃.nõ.
in.c.ſuper his de maio.⁊ obe.⁊.xxv.q ·ij · c. inſtitutionis.⁊.c
igitur plene per Jo.an.in· c.fi.de off.archy.hanc opinionẽ
in rerminis noſtris poſt multa tenet do.anto.de butri.⁊ re
pꝛobata opinione Ja.butri.in.c.cuʒ opoꝛteat de accu.vbi
inter cetera ad pꝛopoſitum dicit qð quandoq; detur diuer
ſitas in cauß dictoꝛum que habent ſe ad pꝛobandum vtto
tius partes diuidue ⁊ teſtes non pꝛobent vnde ſi vnus te-
ſtis dicit.ſcio quia pꝛeſcripſit quia vidi enʒ poſſidere non ꝓ
bat quandoq; ſe habent partes indiuidue eiuſdem totius ĩ

diuidue ⁊ pꝛobant vt ſi volo pꝛobare miſſaʒ ⁊ induco duos

teſtes quoꝛum vnus dicit ſe audiuiſſe epiſtolam alter euã-
gelium.⁊ de hoc eſt glo.nõ.in.c.nihilominus.iij.qix.idem
ſecunduʒ ſi partes ſunt diuidue quelibet tamen infert ad to
tũvt ſi volo pꝛobare decimũ vnus dicit qð vidit me perci-⸗
pere decimam frumenti ·alius decimaʒ oꝛdei vel ſi volo ꝓ
bare iuriſdictionem per vnum teſtem me excercuiſſe cer-

tum actum iuriſdictionalem per alium pꝛobo exercitium al

terius actus ⁊ ſic ſaluat exempla Inno.in dicto.c.qualiter
2 quando. S autem cauſe ſe non habent vt partes inferẽ
tes vt totam.
2 non pꝛobant ſecundum eum exemplum.Si volo pꝛoba
re aliquem ſanctum non enim ſufficit qð aliqui deponunt
de vno miraculo.⁊ alij de alio.vt nõ.dicit archy.in·c.nocu
it.xxv.q.v.ꝙ eſt contra illud dictuʒ ꝗJa.butri.per qð infert
in terminis noſtris qð ſi vnus deponit titium vſurarium.
alter quia mutuauit gayo teſtes non pꝛobant illum vſurari
um.Et aduertendum quia per exemplum ſentit hoc pꝛo-
cedere etiam ſi teſtes non doponerent de pꝛopꝛio facto.ſe⸗
cus dicit ſi volo pꝛobare aliquem famoſum vſurariũ ⁊ vnꝰ
dicit ſe audiuiſſe ab alijs quam alter quia ad famam pꝛobã
dum. Hon obſtat hec diuerſitas iuxta nõ.per Inno.in.d.
c.qualiter. ⁊.c.cuʒ opoꝛteat.lz per bar.in.l.de minoꝛe.S.toꝛ
menta.ff.de queſtio hanc eandem ſententiaʒ qð in caſuno
ſiro teſtes ſingulares nõ pꝛobant videtur velle glo.ſinglas
in dicto. c. nihilominus.iij.q.ix.que videtur dare reguiam
qð nunqꝙᷓᷓ teſtes ſingulares pꝛobant etiam ſi inducuntur ad

ſed vt cauſe multiplicantes idem totum ĩ ſůò=e

pꝛobandum quid vłe ſeutotam niſi quando factum eſſet
ſucceſſiuum ⁊ indiuiduum ⁊ teſtes deponant ſuper rebus
indiuiduis totius.exemplum in pꝛobatione miſſe ſi vnus ð
ponit de epla.⁊ reliquus de euangelio.Secus ſi deponunt
ſuper diuiduis vt ſi vnus dicit de euangelio.⁊ alter de ve-
ſperis. vel ſi pꝛobare volo ſolutionem decie vnus dicit fru
mentum ſolutum.⁊ alius fabam ⁊ ñc illa glo.qð dicit de ꝓ
batione iuriſdictiõis vel decime aꝑte ſentit ꝗqð non pꝛobat
quem vſurariuʒ.cum deponũt ſuper actibus diuiduis nec
factum eſt indiuidum nec ſucceſſiuũ.hocideʒ videtur aper
te ſentire pe.? Cy· poſt eum in.l.ij. C. que ſit lon.conſue.
vbi dicunt qð ad pꝛobandum conſuetudineʒ ⁊ ſic quid vle
ſeu totum non ſufficit teſtes deponere ſuper diuerſ actibꝰ
ex quibus inducitur conſuetudo niſi ſint conteſtes vt ſimul
viderint illos actus.qð ſatis in ſimili videtur appꝛobare ar-
chyð.in.d.c.nimirum. Hanc eandem ſententiam videtur
pꝛobare Inno.in. c.licet ex quadam de teſti. Nam licet ibi
pꝛimo colligit ar. qð ſi volo pꝛobare me vſum iuriſdictione
vel ſeruitute aliqua ⁊ vnus dicit de vno actu. alius de alio
ꝙ pꝛobant tamen poſtea ĩmediate dicit tutius ſe credere
dicendum ꝙ quilibet teſtis ab eiſdem duobus ⁊ eodem tẽ-

poꝛe audiuit alias in ſuis dictis erunt finglars.ſalſum eum

allegat.S. de elec. cum dilecti.⁊ dicit de hoc notari in dicto
c.qua iter ⁊ quando¶ Et ſic Inno.ſtat in vltima opinione
qð impꝛobando aliquo toto ⁊ ſucceſſiue habente partes di
niduas teſtes ſingulares non pꝛobant licet quidam ⁊ male
allegant Inno. pꝛo contraria ſententia. Et aduertendum

quia per illud dictum declaratur dictum ſuum in dicto. c.

liter ? quando. Et ſic Inno.ſtat in vltima opinione. Maʒ

Inno. ibi non dicit ſimpliciter pꝛo vt quidam male allegat

ꝙ in pꝛobanda iuriſdictione vel ſolutione decime.ſufficiant
teſtes ſingulariter deponenteſ de diuerſis actibus.ĩmo pꝛi
mo poſuit illud dictum ⁊ ĩmediate poſuit contrariam opi-
nionem.dicendo ꝙ alij contra eũ dicunt.aſſentes qð vbi
cunq; aliquid tenetur pꝛobare niſi teſtes de loco tẽpoꝛe per
ſonis ⁊ alijs omnibus concoꝛdent non habentur pꝛo pluri-
bus teſtibus allegat dictum. c. nihilominus.⁊ omnino ſintĩ
ſuis teſtimonijs ſingulares. allegat dictum.c.cũ dilecti vñ
tenent illi vt ipſe refert qð etiam in pꝛobando famã teſteſð
bent concoꝛdare vt dicant tali die.audiuimus talem rumo
rem velinfanuiã ? tali loco ⁊ a tatibus perſonis.hoc Inno.
aliter impugnat illam opinionem. ⁊ Jo.an.ibi ſimpliciter
tranſit recitando quaſi ad contextum. Sed per dicta in di
cto. c.licet videtur Inno.appꝛobare hanc vltimaʒ opinio
nem tanqꝙᷓᷓ tutioꝛem.⁊ pꝛo eo facit vrgens ratio quam infra
ſubiciam. Spe. etiam in duobus locis nõ.in glo. Inno.in
dicto. c. qualiter referendo ſingulariter opiniones contra-
rias.vt.S.dixit ⁊ nullam appꝛobat. vt patet in ti.de teſti. .
.iam de interrogatoꝛijs.v.iteʒ de tempoꝛe.⁊ in ti.de inqui
ſi. S. nunc verum.ꝙ ſi negauerit quinĩmo recitat ibi opp. vĩ
cen.in.c.illud de pꝛeſcrip.qui dicit qð ſi vnus teſtis depo.
nit de fama in vna parte ciuitatis.⁊ alius de alia parte non
eſt fama ſufficienter pꝛobata quia teſtes ſunt ſingulares.
Hanc opinionem videtur pꝛobare glo.oꝛdinaria in dicto.e?
licet ex quadam.que dicit qð in pꝛobanda conſanguinitate
ñ ſufficit qdaliq deponũt de vno latere ⁊ alij ð alio. Et ſic
longe foꝛtius non vult ſufficere ſi quiſq; teſtis eſſet ſingu-
larium in dicto ſuo. Et hec ſufficiant reſpectu auctoꝛitatũ
Munc pꝛobo inducendo iura. Et pꝛimo faciunt multa
iura generaliter loquendo non diſtinguendo inter actũ ſuc-
ceſſiuum. ⁊ inter momentaneum dicunt teſtes ſingulares
non pꝛobare vt in dicto.c.nihilominus.⁊.c.cum litteris de
teſti. ⁊.c.cum dilecti de elec.⁊.c.bone.el.j.de elec.ꝰ.licet
cum ſi.nec reperiatur aliquis tex.qui pꝛobet contrariaʒ opi
nionem. Sed fuit nuda interpꝛetatioquoꝛundam qui ſepe
deſtruunt tex.per ſuas opiniones capitaneas ⁊ contra eos
facit ſingulariter illud.c.cum dilecti. NHNam ibi canonici vo
lebant pꝛobare qð non conſenſerant in illum electum a cõ-
pꝛomiſſarijs ⁊ quiſq; deponebat ꝙ non conſenſerat qnon
nec perhoc inferebatur multiplicatus actus.⁊ tamen papa
ibi dicit ꝙ non pꝛobant. quia ſunt ſingulares cum qualibet
deponat de ſuo conſenſu qð aperte eſt contra menteʒ gio.
in dicta.l.ob rwen . Adidem dictum.c.bone.vbi
canonici volebant pꝛobare qð non fuerunt citati.nec valʒ
ſi quiſqʒ; dicat ſe non fuiſſe citatum ⁊ tamen veniunt ad ꝓ
bandum ill vlem poſitionem. qð capituluʒ non fuerat ci-
tatum

— — 2 — — — — ————

— —

— ——- fſ’ſffff5

dv—— — — — — — —

tatũ nec capitulũ oſtituitux niſi ex ſingul omnibꝰignoꝛdtib⸗
ar· eoʒum que nõ. glo. in. c. ſi. capitulo de conceſ.pꝛeben.li.
. vj. ¶ Dꝛobo poſtremo per rationem efficacem in omni
re ſuper qua teſtes deponant.ſemper teſtes ſunt ſingulareſ
reſpectu ſenſus per quem actus percipitur. Mã ſi tu ⁊ ego
3 vidimius titium percutere ſempꝛoniuʒz tu percepiſti per ſen
N ſum tuum ⁊ ego per meum, nec tuus ſenſus eſt meus.nec
econtra.Ad hoc quod nõ.: ur. in.l.ij. f.quemadmodum
teſta. aperi. vnde hoc reſpectu cum exigitur qð ſint conte⸗
. ſtes.ſ.reſpectu obiecti ſuper quo deponunt opoꝛtet qu.d
ſ ſint conteſtes ſi eodem tempoꝛe ſe pꝛeſentauerunt ſenſibꝰ
ipſoꝛum teſtium vnde apꝛopinquatio ad ſenſum eodemtẽ
nlt poꝛe facta.facit eos eſſe conteſtes.vt hoc patet cuilibet ſub
1. tiliter hanc rem conſiderent. Quare autem exigitur qð in
tu hoc ſint conteſteſ ⁊ ſic qð in eodem tempoꝛe ſił perceperit
tbi certe non alia ratione quia vni teſti non creditur in pꝛeiu-
Ne ditium alterius vt in iuribus vulgaribus. Sed qui ſimul in
io omnibus concoꝛdent habet locum illa regula iuris diuini 2
ere bumani. In oꝛe duoꝛum vel trium teſtimoniuʒ ſtat omne
le⸗ verbum in dicto.c.licet vniuerſ.⁊.ij.q.iiij.in pꝛin.hec aũt
um ratio locum habet etiaʒ quando agitur de pꝛobando aliquid
cio in genere.ſi teſtes deponũt ſuper diuerſos actus. Quo
dne modo enim poteſt concludi in caſu noſtro titium fuiſſe viu
sdi rarium niſi credatur cuilibet teſti de per ſe deponenti ſux
nie vno contractu. Et ſic opoꝛtet neceſſario dicere tenendo
hun contrariam obinonen ab vni teſti credatur qð eſt contra
(i iura ſuperius allegata. Et ſi diceres ſi articulus eſt genera-
n, lis qð fuit vſurarius. Et teſtes deponunt ſuper iſio vniuer
git ſali poſitione in qua videntur omnes concoꝛdare ⁊ egore-
nt ſpondeo quod non ſunt concoꝛdes in redditione cauſe vnðᷣ
pui debent etiam conteſtes in actu particulari.per queʒ mouẽ
bi⸗ tuur ad deponendum ſuper vniuerſali. Maʒ ipſi non perce
bi unt per ſenſum illum vlurarium ſed totum illos actus par
er ticulares ſuper quibus deponunt de his vero que in pꝛeſẽ
tia geſta ſunt teſtibus deponere permiſſum eſt. vt in.c.te-
ſtes.iij. q·ix.⁊.l.teſtium.C. eo.⁊ in actu pꝛeceptionis ꝑ ſen
6 ſum requiritur qð teſtes ſimul fuerunt.vt in.d.c.nihilomi
3 nus.quare teneo cuʒ glo.ſingulari illius.c.nihilominus.vt
no dicamus qð regulariter teſtes non pꝛobant niſi ſimul ĩ eo⸗
o. dem tempoꝛe id viderint ſuper quo deponunt niſi factum
ter ſit ſucceſſiuum ⁊ in diuiduum ⁊ deponant ſuper partibus
di indiuiduis totius exemplum in pꝛobatione miſſe. veliquꝗ
R do per foꝛamen in mediate vnus poſt aliuʒ viderunt teſtes
aliquos ad vlterantes. vt ibinõ.per. Cy. in dicta.l. teſtium
di ec eſt aliquis tex· qui dicat contrarium non obſtat.l.quidã

de here.quam quidam allegant nihil pꝛobat.nec etiam
iſ glo. in. d.l.ob carmen iure pꝛobatur.nec eaʒ ſimpliciter ap
N appꝛobant docto.in.d.l.⁊? ipſemet bar.refert in.d.l.ob car-

4 men.⁊ in terminis noſtris ſunt plures auctoꝛitates contra
. rie.vt ex pꝛecedentibus. Et hec ſufficiant.Ybbas.

äs Non ij.
D Riam dominus Antonius frater cuiuſdã
ulieris.ſ. domine petre vidue ſponte ⁊ ex

ſt cCerta ſcientia. certam dotem conſtituitdicti
u. “9W ſoꝛori ſue ad ſcõas nuptias tranſeunti ad cau
un am ⁊ ſecuritatem ſcði mariti recipien ti dotẽ a dicto do
uit mino Antonio pater dicte mulieris pꝛomiſit dicto marito
ſu⸗ per ſolemnem ſtipulationem ſub certa pena eum ⁊ ſuos he
nc⸗ redes conſeruare idemnes ab omni petitione lite ⁊ contro-
hode uerſia que moneri poſſet.ſeu moueretur quandocunq; ꝑ
li filios pꝛimi matrimonij ſeu eoꝛum nomine tam occaſione
hopi dotis quam generaliter omnium bonoꝛum que pertinere
iſche poſſent ad fiios pꝛimi matrimonij ſeu eoꝛum nomine tam
es occaſione dotis quaʒ occaſione dicte domine petre matris.
ſNo Contingit dictam mulierem pꝛecedere relictis filijs pꝛimi
1co ⁊ ſecundi matrimonij demuʒ deceſſit filius ſecundi matri-
noon monij ⁊ lis inchoatur contra maritum ſecundum per filios
pꝛimi matrimonij occaſione matris eoꝛum dicentes ſe de⸗
iet bere ſuccedere pariter vna cum filio ſecundi matrimonij.
o, Queritur cum ſecundus marituſ tenetur dictis filij spꝛimi
.i matrimonij reddere partem dotium ſecundum quod ciui
G⸗ tatis ſtatutum diſponit. Munquid dictus maritus habeat
dy regreſſum ſeuhabere poſſit contra patrem dicte mulieris
tci⸗ occaſione ſtipulationis pꝛemiſſe· maxime cũ ipſe pater ſpõ
Numn

ſecnndus maritus dici in dẽnis ſi pars dotis aufferatur ſibi

l.j. C.de tranſac.⁊.c.inter dilectos de ſide inſtru.tamen pᷣ⸗

te iurauerit omnia pᷣdicta ?⁊ ſingula firma ? rata perpetuo
habere ⁊ tenere ⁊ in nullo contra facere vel venire per ſe
vel alium de iure.vel de facto in iuditio vel extra aliqua ra
tione ingenio iure modo vel cauſa. .
iſti eiuſq; pij ſime matris. poſtulato ſuf-
fragio.videtur pꝛimo dicto ſecundo viro nul
lum iuſ pꝛeſcripto caſu compet ere contra pa
trem dicte domine petre.pꝛomiſit enim dic⸗
ttuqm virum ⁊ heredes conſeruare in demmes 9
ab omni petitione ⁊c̃.Et ſic vt eſſent ſine damno.ſed dã 2 „ — . ð
num pꝛopꝛie eſt diminutio patrimonij.vt.l.iij.ff. de dam. rDrrr- H WV J

ec. Sed in caſunoſtro non diminuitur patrimonium di
cti ſecundi viri cum iure competat filijs pꝛimi matrimonij
ſucceſſio ſcilicet in bonis maternis pꝛo rata.vt.l.cum alijs.
Cde ſecun.nup. Ergo non cõmittitur dicta ſtipulatio qð
enim iure fit.penam non meretur.l.graccus.C.de adul.⁊.
xxij.q.iiij. Qui peccat ⁊ neminiiiniuriam facit qui vtitur iu
re ſuo.l.] S.deniq;.ff.de aqua plu.arcen. Dꝛeterea dicta
ſtipulatio ex alio capite infringitur quia ſcilicet non potuit
pꝛomittere factum alienum.vt.l.ſtipulatio iſta in pꝛin.ff.ð
verbo.obli.⁊ inſti.de in vti.ſtip·S.ſi quis alium. Sed dict)
pater pꝛomiſit factum filioꝛum pꝛimi matrimonij.Ergo ñ
valuit ulnol Be⸗ his non obſtanbibus contrariam
ſententiam arbitroꝛ pꝛeualere moneoꝛ pꝛimo pertex. quaſi
expꝛeſſũm hunc caſuʒ decidentem iuncta glo.in.d.l.ſtipu-
latio iſta..ſed qũatenus.?. 5.quuhij. Et ibi habetur quod
ſi ſtpuloꝛ mihi habere licere certam rem ſub certa pena cõ
mittitur ſtipulatio ſiue de iur̃ ſiue defacto.mihi illa res euĩ
catur quia vt dicit ibi tex:habere non licet ſi aliquid ei dimi
nuerat ex iure quod habuit ita in pꝛopoſio non poteſt iſte

aut filio ſuo quantuũcunq; per filios pꝛimi matrimonij de
iure aufferatur ⁊ per hoc facit quod habetur in dicta.l.ſtip.
iſta.S.queſitum.vbi expꝛeſſe dicitur quod etiam circa rem
glienam valet üla ſtipulatio habere litem dũmodo ſubiciat᷑
pena ſicut in caſu noſtro.fingamuſ enim quod titius donat
mihi rem alienam ⁊ pꝛomittit me conſeruare in dẽnem ab
omni lite controuerſia ⁊c.quis dubitat ꝙ quantũcunq; mi
hiiure euincatur.obligatur mihi titius ad intereſſe iuxta ea
que habetur vtnotantur in.l.j.C.de euic.⁊.l.ariſto.ff.ð do
na.vnde.licet hoc pactum non habeat pꝛeiuditium filij pꝛi
mi matrimõij .l.ſi vnus.ff. de pactis quia res iter alias acta

iudicat ipſo patri pꝛomittenti de indemnitate vel ſalteʒ cõ⸗
mittatur pena in ſtipulatione appoſita vt dicto.S:queſituʒ
2.5§ ino⸗ Secundo pñr faciunt verba pꝛedicte ſtipu.
multũ generalia eo quod fuit pꝛomiſſa indemnitas ab om-
ni petitione lite? controuerſia qui moueri poſſet ſeu mo-
uetur ⁊c.vnde pondera pꝛimo illa generalia verba.ab om-
ni petitione ⁊ controuerſia.taʒ de iure quam defacto. Nã
qui omne dicit.nihil excludit vt in.c.ſolite de maio.obe.⁊.
xix.di.fſꝛ.c. Ronanoꝛuʒ ⁊ bene facit.c. Rainaldus de teſta.
ſita ex conuentione cõmittitur licet iure con
Vecunco facit illud verbum lite ⁊c. Maʒ no
men litis compꝛehendit omnem actionem tam in rem qᷓ;
in perſonam.vt.l.litis nomen.ff.de verbo.ſig.actio autem
eſt ius Inſti. de act᷑.in pꝛin. Dꝛomiſit ergo per hoc verbũ
iſtum vtrum ſeruare indemnem ab omni actione iuris mo-
uenda contra e um. per filios pꝛimi matrimonij ſiue in reʒ
ſiue in perſona. Atem pondera illa verba que moueri poſ
ſent ſeu monerentur æc. Maʒ illa verba mouerentur ſonãt
in factum. Illa vero que moueri poſſunt ſonant in ius.qð
patet per verbum poſſent. YIllud enim dicitur fieri poſſe
qð iure fit.vt in.c.faciat.xxij.q.ij.⁊.l.filius.ff.de cõdi.inſti.
l.pꝛopter.ergo illa verba voluit eum ſeruire indemnẽ ſiue
de iure ſiue de facto filij pꝛimi matrimonij agerent contra
eum. ertio pꝛincipaliter hec ſententia pꝛobari videt᷑
per illam clam generalem adiectam ĩ ſtipulatione videlicʒ.
Et generaliter occaſione omnium bonoꝛum que pertine-⸗
re poſſent ad filios pꝛimimatrimonij. occaſione dicte dñe
Ee ⁊c. Ande pꝛimo pondero verba omnium bonoꝛuʒ.
in

am verbum bonoꝛuʒ eſt valde generale compꝛehendes
etiam actiones.vt.l bonoꝛum.ff.de verbo· ſig. Item
pondera illa verba que pertinere poſſent ⁊c.Mon enim
dicuntur poſſe pertinere niſi de iure pertinerent ꝙ deno⸗
tat illud verbum poſſent:penſupra dicta.Et ſic clariſſime

1*

infertur qð etiam reſpectu petitionis iuridice voluit illum
indemnẽ conſeruare. Oꝛeterea faciunt illa verba genera
lia que ſequunt᷑ videlicet occaſiõe dicte domine petre ⁊c̃.
Megari enim poteſt quin occaſione matris eoꝛum petãt
partem dotium.vt.dicta.l: cum alijs.C.de ſecun.nup.Exr
go loeus eſt ſtipulationi. Auartoimagnan argumẽtuz
pꝛeſtat pꝛedictis foꝛma iuramenti dicti pꝛomiſſoꝛis ĩ eo qʒ

curauit nonvenire contra dictam pꝛomiſſionem de iure vlł

de facto.aliqua ratione ingenio irue modo vel cauſa ⁊c.
IWer que verba ſatis poſſumus arguere ad pᷣcedentiaqð
Voluit ſe obligare de indemnitate reſpectu petitionis filio⸗
rum pꝛimi matrimonij ſiue de iure petatur ſiue de facto.
Mam verba generalia pꝛecedentia declarãtur per ſequen-
tia in.l.ſi ſeruus plurium.ff.del.j.⁊.l.qui filiabus.⁊.l.fi.C.
cui dul.ff. de vi.tri.ole.leg.⁊ in.c.ſedes de reſcrip.Qui
to pꝛincipaliter ĩduco talem rationem in contractibus ma
gis expectatur mens contrabentium quam verba.vt.l.ĩ cõ
ditionibus.ff.de condic. ⁊ demon.que quidem mens elici
tur ex coniecturis ita vt euidens dicatur mens de quo per
coniecturas cõſtat.vt notabiliter ĩnuit tex.in.l.licet.ff.dl.j.
Sed ſi diligenter contrabentium mentes coniecturare ve
limus ob nullam aliam cauſam fuit dieta cautio ſeu pꝛomiil
ſio facta niſi vt dos aſſignata ſecundo marito integre rema
nent apud filios ſecundi matrimonij. Mam pꝛopter filios
pꝛimi matrimonij qui ſuccedunt pariter cum filijs ſecundi
in dote.vt.dicta.l.cum alijs. Raro vidue reperirent mari
tum cum eadem dote.cum dotem integraʒ non valeant re
mittere in filias ſecundi matrimonij.hinc eſt ꝙ pꝛomiſſio
iſt a fuit facta ſolum reſpectu filioꝛum pꝛimi matrimonij cir
ca dotem affignataʒ a patre qui videtur donare eo ipſo qð
non ſtipulatur dotem ſibi reddi.l.vnica.S.in extraneis.C.ð
rei.vx.act.nullã enim actionem poterant filij mouere in vi
ta matris.ſed tamen in moꝛte cum in vita pentum nullam
legitimam petitionem habeant filij.l.j. SF. fi. ff. de colla.nõ.
Bar. in auc.ingreſſi.C.de ſa.ſan.eccle.⁊ ĩ.l.j.S.nec caſtrẽ
ſis. ff. de col. bo. Cautum ergo fuit reſpectu petitionis quã
iure facere poterant poſt moꝛtem matris.tum de iure com
muni quam de rigoꝛe ſtatuti. Et ꝙ hoc ſit verum vltra pꝛe
dicta patet. Mam ſi tantum valuiſſet maritus pꝛoſpicere
2Z non de iure recepiſſet permiſſionez generaliter reſpectu
cuiuſcunq; qui moueret ſibi queſtionem. ſed hic reſtringit
ſe ad filios pꝛimi matrimonij ꝙ non poteſt dici ob aliud niſi
quia de iure poterant ſuccedere vna cum filijs ſecundi ma
trimonij.Et ad pꝛedicta multum facit quia non ſolum ꝓ-
miſit ſeruare maritum indemnẽ ſed etiam ſuos heredes ex
quo infertur qð etiam finita cauſa dotis durabat dicta pꝛo-
miſſio de indemnitate ſeruanda vnde tacite videtur fuiſſe
actum vt dos integra remaneret apud filios ſecundi matri
monij.⁊ qð tacite agitur habetur pꝛo expꝛeſſo.l.eum quid
ff. ſi cer. pe. Etiam hunc intellectum multum adiuuat illud
verbum quandocunq; poſitum in illa pꝛomiſſione per qðᷣ
verbum infertur qð etiama petitione fienda poſt moꝛtem
dicte domine petre debebat ſeruare Antonius ſerusri ĩ dẽ
nis mariĩe ↄiunctis illis verbis occaſiõe dicte domine petre.
Facit ad pꝛedicta in ar.l.que dotis cauſa cum materia ſua.
ff.ſo.ma. Ex his omnibus cõcludo ſtantibus pꝛedictis ter
minis dictun ſecundum maritum habere regreſſum con-
tra dictũ patrem pꝛomiſſoꝛeʒ pꝛo ea parte quaʒ habebat re
ſtituere filijs pꝛimimatrimonij ita ꝙ in hoc? in alijs locus
eſt dicte ſtipulationi.Et per pꝛedicta ſatis placet reſponſuʒ
ad contraria ſuperius foꝛmata am ſatis diminueretur
patrimonium iſtius viri.cum expacto tota dos deberet re⸗
rmanere apud eum euincitur ab eiſparsi. MHec obſtat qdᷣ p
miſit factum alienum quia appoſita fuit pena quo caſu va-
let ſtipulatio.vt in dictis iuribus. tum quia melius potius
pꝛomiſit pꝛopꝛium ſactuʒ quam alienum.ſ.de aſſumendo
in ſe litem ⁊ ſeruare indemnem.Et hec ſufficiant ?ꝛ7c.

Con. xliiij.

Npꝛeſenti queſtione duo ſunt dubia pꝛinci
palia. ꝛimum nunquid dictum laudum
fuerit nulum Sed pꝛeſuppoſita nullitate
S vtrum debeat contra executionis petitionẽ
— huius nullitatis exceptio adiuncti. Non ob
ſtante dicto ſtatuto quo omnino nullitatis exemptio ⁊ de-

adibita vt intercederet pꝛo marito.Eſt enim mul
dita marito vt pꝛeſumatur accerſita ab ipſo marito MNec

keſio videtur inbibita! Et circa vtrunqg multum conclu⸗
ſiue pꝛoductam pꝛocedam.cum materia per pꝛimum con
ſulentem ſatis ſit liberata videtur enim mihi qð dictum lau
dum ſit ipſo iure nullum duplici ex capite ex parte mulieris
⁊? inita via ex parte mariti in fauoꝛe mulieris. Mꝛimo facit
auc.ſi qua mulier.C.ad velle. Nam ſecundum intellectuʒ
quem ibi ponit. Odoff.qualitercunq; maritus ⁊ vxoꝛ ĩ eo
dem inſtrumento contrapunt. vxoꝛ non obligatur ipſo iur̃

niſi pecunia pꝛobetur verſa ĩ vtilitatem ipſius niulieris.vt

ibi dicitur in fine ratio quia ſemper Saubis videtur mulier
enim mulier ita ſub

obſtat quod ipſa mulier diceret renunciaſſe tertia ratione
pꝛocedente etiam quia renunciatio ſimpliciter extra iudi-
cialis non pꝛeiudicat ipſi mulieri.vt nõ.bar.in.l.generalit᷑-
C.eo.ti.tamen quia in caſu illius auc. non valet renuncia-
tio etiam ſi fententia fieret vt ibi legitur ⁊ nõ.⁊ eſt ſpetiale ĩ

caſu illius auc.quando vere vel pꝛeſumptiue intercedat in

eodem inſtrumento pꝛo marito. Et facit in fauoꝛem vtri-
ſq; ſcilicet vxoꝛis ⁊ mariti. quia dicti abritratoꝛes non diffi
nierunt totam queſtionem ⁊ ſic non videntur ſententiã di⸗
xiſſe. vt eſt tex.in.l.dicere.⁊.l.non diſtinguemus..queſitũ
ff. de arbi. debet enim arbiter ita pꝛonunciare vt a totalite
diſcedatur aliter non valet ſententia vt in iuribus peal.Et
eſt bona glo.in ntuldicere. dier obſtat ſi dicim compꝛo
miſſum fuiſſe in conſules artis lane.tam pñtes quam futu-
ros.quia debet intelligi ꝙ ſi pꝛeſentes non diffinirent ĩ ter-
mino poſſent ſucceſſoꝛes arbitrari. Mon autem debuit in⸗

telligi vt pꝛo parte diffinirent.contra.l.in hoc iuditio.cum

ibi nõ.ff. fam. perciſ.? per Inno.in.c. cum inter de re iudi.
vel vt ſententiam incertaʒ pꝛoſerrent contra.ij.q.vj. .diſ
nitarn 7Per- Inno.in.c.cum venerabilis de excep.in.x.
autem. Mon enim valet ſententia que non eſt certa per ſe
vel relationem ad acta. vt ibi no. Inno.⁊ pleniusper Jo.
an.in addi.ſpe.in ti.de ſenten.pꝛolat.S.qualiter.vꝰ.ſed po⸗
ne iudex· Et videtur pꝛobari in.·. iij C. 5 ſen. que ſine cer.
quam. Bebet enim arbiter diligenter litem diſcutere 2
totalem fineʒ controuerſie imopnere. vt.lłſi de meis..re
recepiſſe.ff.de arbi. Ex uihus omnibus ſatis patet quid
dlcendum in pꝛimo dubio. CLirca ſecundum qð videtur
magis dubitabile vtrum non obſtante ſtatuto debeat ad-

mitti hec nullitatis exceptio.multum facit theorica. Har.

in.l.j.ff.ꝙ vi aut clam. vbi inter cetera dicit qð ſi ſtatutum
remouet omneʒ exceptionem ⁊ defenſionem non eſt aliqᷣ
remedium niſivt pars ſoluat ⁊ poſtea repetat ſi habebat iu
ſtam cauſam excipiendi? vetante ſtatuto non fuit admiſſa

niſi velit excipere remouendo illam qualitatem ſuper qua

ſtatutum ſe fundat. vt puta ſi dicit contra inſtrumentum
publicũ nulla admittatur exceptio ſeu defenſio poſſum exci
pere qð inſtrumentum non eſt publicum vel ſi dicit contra
laudum arbitroꝛum nulla admittatur exceptio poſſum exci
pete qð illi non fuerunt arbitri.vt in hoc caſupꝛopꝛie loqui
tur glo. in cle. vnica de ſequeſtrat᷑.que dicit qð ſi aduerſus
ſententiam non poteſt oppõi exceptio poſſim opponere de
defectu iuriſdictionis.ra tio eſt quia ſi non habebat iuriſdi-
crionem non poteſt appellari ſententiam de re ĩudi.cle.pa
ſtoꝛalis.⁊ nõ.in.c.ij.C.coꝛaʒ vtriuſq; iudi.⁊ ſic per hanc ex
ceptionem detrahitur qualitas ſuper pꝛo qua fundatur iu-
ris diſpoſitio. Sed in caſu noſtro hocnon poteſt dici cũ
illi fuerint arbitratoꝛes nec per hanc nullitatis exceptioneʒ

deſinit eſſe lauduʒ arbitroꝛum.⁊ optime videtur facere.c.

ex parte.el.ij.de off.dele. iuncta glo. vbi habetur ſi in di

opponi etiam ſi ſint rationabiles ed his non obſtanti
bus contrarium arbitroꝛ dicenduʒ in caſu noſtro duplici ex
capite.pꝛimo quia remotis generaliter exceptionibusnon
videtur remota exceptio notoꝛie lcgitima ex quo de noto/
rietis qualitatis ĩ ſtatuto.nulla fit mentio pꝛobatur optime
in ſimili in.d.cle.paſtoꝛalis.de apel.iuncto.c.ex conqueſti

ſpoſitione tolluntur exceptiones Seaann non poſfũt

one cum glo. ſua de reſtitu. ſpo. dicitur enim in. c. paſtoꝛaliſ
ꝙ per clam appellatione remota. remouetur omnis appel

latio que a iure expꝛeſſenon indulgetur. ⁊ tamen ſi noto-
rie grauatur. licet expꝛeſſe ille caſus a iure non ſit determi-
natus adnuittatur appellatio.vt in dicto.c.exconqueſtione
cum glo. Et hoc cõmuniter tenent ibi doc. Ad idem facit.
c.itercetera ð re iudi.⁊ nõ.qꝙ iĩ Ge paſtonnis pꝛealklrgo
in verbo

4
ſis
t
bi

id
ler

ne⸗
di.
lt.
c⸗
gei
Rin
i⸗
diff
1die
ſiti
lite
Et
npoo
Un,
ter
tin⸗
on
ti⸗
dif
ſe
ſo.
0⸗
.
ler
e
guid
etur
al⸗
er.
um
is
tiu
iſſa

mmmnnnnnnnnmnnnnnnnnmnmmnnnnm

nõ.glo.j. di. conſuetudo.

in verbo non habeat. e idem.ij.pꝛobo per ipſius theo
ricam in.l.omneſpopuli.ff.de iuſti.⁊ iure.⁊.l.non dubium
C. de legi.vbi dicit ꝙ legitima cauſa eſt reſtringendi ſtatu-

tum generaliter loquens quando aliquis indebite damnuʒz

pateretur.vt.l.adigere.S.quãuis.ff. de iure.patro.vel qua
do aliquis iniuſte ad lucrum admittitur.vt in.l.vt gradatiʒ.
ff. de mu. ⁊ ho. Sacit.c. abbate de ver.ſig. vel ſi in caſu re-
ſtrictionis ceſſatur ratio que mouit ſtatuentem.vt in dicto
§.quauis. Yacit ad pꝛedicta.c.cum dilectus de conſue..l.
ij. C. de noxa. Sed in caſu noſtro nedum altera iſtoꝛum ra
tionum.ſed militant omnes. Mam ſi non admittitur hec
nullitati.exceptio iſti martus ⁊ vxoꝛ indebite fentirent dã

patet ex ſe. ¶ Item dicte notoꝛitate exceptionis ceſſat ra
tio generalis ſtatuti.nulla enim ratio potuit moueri ſtatuẽ
tem ad remouendas exceptiones niſi quia timetur de ma⸗
licia ⁊ fraude opponentium querentium dilatare iudicium
ar.optimum in dicto.c.ex parte.Sed hec ratio ceſſat quã-
do exceptio eſt notoꝛia ar.viij.di.manifeſta. Mec obſtat ſi
dicatur qð nulla ratio eſt in ſtatuto expꝛeſſa quia licitum ẽ
coniecturare rationem que potuit legis mouere latoꝛẽ ⁊c̃.
⁊ ſecundum illam coniecturam licet reſtringere vel amplia

num. ? iſti Sirn iniuſtum conſequerentur lucrum vt
at

5. glo. tudo. Yrem ſtatutum deuians a iure
cõmuni debet reſtringi qᷓtum fieri poteſt. vt minus quam
poſſit ledat ius cõmune.vt nõ.pꝛobatur in dicto.c.cum di

re ſtatutum · vt nõ. Cy. ?- dicta.l.non dubiuʒ.facit qð

lectus. ?. d.lij. E. de noxa. Et ꝙ hic exceptio ſit notoꝛia pʒ

quia clare colligitur ex actis.id tamen qð ex actis patęt põt

dici notoꝛium.vt eſt tex.in.c.cum olim de ver.ſig. Etno

tant domini de rota deciſione.cccc.xxxix.⁊ nõ.nno.in.e.
ex inſinuatione de appel. Secundo capite etiaʒ debent ad
mitti.quia ſtatutum remouet exceptiones contra laudum
arbitroꝛum. ſed non poteſt dici laudum ex quo controuer-
ſia con deciditur.ſed fit remiſſio ad alius vt pꝛobatur in di-
cta.l.dico ergo ꝙ hec exceptio remouet qualitatem ſuper
qua ſtatutum ſe fundat ⁊ per conſequens debet admitti.vt
dicta.l.j.⁊ ibi nõ.ꝙ vi aut clam. ⁊ per glo.in.d.l.vna de
lequeſtra. Et bec ſuſſiciant. Mi. Abbas.

s

—

Alſus quidam dominuſ Wartholomens oli
epiſcopus Mheſtanwel quoddam foꝛtilitiuʒ
iuris epiſcopalis ſui cum domibuſ ⁊ alijs per
tinentijs ad dictum foꝛtilitium titulo locatio
. nis ad nouẽ annos tunc pꝛoxime futuros ſub
annua penſione.c.xxv.floꝛenoꝝ.quibuſdam ſolemniter cõ
ceſſit hoc ſpecifice inter cetera ſolemniter acta inter dictoſ
partes vʒ conductoꝛes ipſi tenerentur durante dicto loca-
tionis tempoꝛe dictum foꝛtilitium ⁊ domos ipſiius eoꝛum
pꝛopꝛijs ſumptibus in eo in quo erant ſtatu vel melioꝛe con
ſeruare ⁊ finito dicto tempoꝛe locationis pꝛefato epᷣatui re
ſtituere. Contingit ꝙ ipſoꝛum conductoꝛ in curia vel negli
gentia vel aduertentia domus dicti foꝛtilitij in parte paſſi
ſunt ruinam.in tantũ qð epiſcopatus damniſicatus extitit
fere in ducentis floꝛenis deniq; finito tempoꝛe dicte loca-
tionis Bſonne meſſanus ante dictus ad conductoꝛem
nimiam
⁊ liberauit. Quo epiſcopo vita functo ſucceſſoꝛ in epiſco
patu petit damnum reſtitui allegando dictam liberationeʒ
eſſe nullaʒ. Qqueritur quid iuris.⁊ quia caſus non videtur
magnam continere dubietatem bꝛeuiter pꝛocedam ⁊c.
6 Miiſti eiuſq; matris pꝛeſidio humiliter inuo
cato ·. Satis videtur mihi clariſiime dictam
liberationem non valuiſſe in pꝛeiuditiuʒ epiſ
copatus. Mam remittere gratis idem eſt ꝙ
dongr e.l.quoniam etiam.ff. de calũp.⁊.c.ve
niens.el pꝛimo iuncta glo.de teſti.Sed epiſcopus non po
teſt donare iura ⁊ redditus ecclie ſue ſine cauſa legitia.qð
ſi fieret talis donatio reuocatur. vt pꝛobatur in.c.ſiquos ð
ſeruis.xij.q.ij.⁊ in.c.ſraternitateʒ de donaivbi dicit qð epi
ſcopus rerum eccleſiaſticarum eſt pꝛocuratoꝛ.? non domi-
nus ideo conditionem eccleſie melioꝛate poteſt deterioꝛem
autem facere nõ debet.vt ibi dicit ſBeamie ad idẽ
facit.c.ceterum de dona.vbi habetur ꝙ pꝛelatus poteſtmo
gica de rebus eccleſie ſue donare ſi hoc habet conſuetudo qᷓ

noris vel ciuitatis clarum ? indubitant. tu di
ceres pꝛelatum marime epiſcopum babere maioꝛem admi
niſtrationem pꝛedicti habeant.vt Narerefla no.

ſtantiam libere ab omni obligatione ſoluit gratis

ſi magnam donationem facere non poſſit etiam ſi conſue-
tudo hoc habeat quia conſuetudo multum danoſa eccleſijs
non valet.vt.in.c.j.de conſue.Sedĩ caſu noſtro pondera-
to damno ⁊ redditibus ipſius epiſcopatus ſatis videtur do
natio immenſa. maxime cum ex earemaneat eccleſia rui-
noſa⁊ ſine ſpe refectionis.igitur dicta liberatio nõ valuit.
85 rtio pꝛobari videtur per.c.epiſcopus.in quibus patʒ
qð epiſcopuſhabet nudam rerum epiſcopatus diſpenſatio
nem.nec poteſt de rebus mobilibus aut imobil:buſ ſeu red
ditibus diſponere ad libitumſed ſecundum deum. ſi aliter
fuit daãnationes ad idem.j.q.iij.c.pernenit. (Aaarto P
batur per locuma ſpᷣali ĩ.c.epiſcopus.⁊.c.bone.nõ.xij.q.ij.
c.⁊.in.c.aplice de dona.in quibus iuribus ex ſpirituali pꝛi-
uilegio conceditur epiſcopo.vt ediſicando monaſterium ðᷣ
nouo vel eccleſiam magnificandam pꝛo ſepulturis ſuis poſ
ſit dare centeſimam vel quinquage ſimam redditum eccle-
ſie ſue.cum hoc tanien limitatione vt eccleſie ſue ex ̊ gra-
ue damnum non infligat. vnde ſi ex hoc graue damnum in
fligat non valet de iure etiam in iſtis caſibus pꝛiuilegiatis.
vt brdec in caſu noſtro non ſolum ſumus extra dictos ca
ſus ſpetiales.ſed etiam damnum ex illa gratuita liberatio/

ne il atam eſt eccleſie habita conſideratione ad tenuitatem
reddituum dicti epiſcopatus? ad dammũ illatum dicto foꝛ
tilitio ſeu ipſius donubus. Nuinto facit ꝙ quandocũq;

quis habeat liberam adminiſtrationem non tamen conſeꝗ

tur poteſtatem donandi vel pactum gratuitum faciendi.vt
in.l.contra iuris.ff.de pac.⁊.l.ſilius.ff.de dona.⁊.l.pꝛeſes

L.de tranſac.⁊.c.fraternitatem de dona.licet ergo epiſco⸗
pus dicatur in rebus epiſcopatus habere liberaʒ adminiſtra
tionem. vt in.c.cũ nobis in fi.de elc.non tamen potuit in
pꝛeiuditium eccleſie liberationeʒ gratis facere.vt in iuribꝰ
pꝛeall.Et ad hoc optime facit ꝙ notant hoſti. oramm
c.j.de poſ.vbi dictum ꝙ de mero iure non licet pꝛelato re⸗
nunciare gratis exceptioni vtili eccleſie onetenti .Vt. ff.
de pac.l.contra iure.C.de tranſac.l.pꝛeſes.Ad idem.C.ð
pac.l.pactuʒ curatoꝛis.⁊.ff.pꝛo empto.qui fundum.s. ſi tu
toꝛ cum ſi.in quibus pʒ.ꝙ tutoꝛ vel curatoꝛ vel adminiſtra
toꝛ ciuitatis ⁊ ſiles quantucunq; habentes liberam admini
ſtrationem non poſſunt emittere gratis ius pux illi ſeu mi
Ree, obſtat ſi tu di

q.vj.c.fi.? per Inno.in.c.veniens de reſcrip. Naʒ fateoꝛ
hoc verum non tamen ita maioꝛem vt poſſit ad lidbitum do
nare vel iura eccleſie remirtere cuʒ graui dano ſui ep ſcopa
tus.vt pꝛobatur in iuribus ſuperius allegatis.⁊ per Inno.
in rce rmens ercmerdemsek hec ſuniciant. Mi

colaus Abbas.

1 Con. vj.

Nenipotetis dei poſtulato ſufragio. Tria
4. mibi oſtenſis dubia alitio. MDꝛimum an ſta⸗
2„ te ſtatuto qð maritus lucretur dimidiam do⸗

tium debeat nicolaus õ ter
„ ra clanciam ſuperuiue
gele vxoꝛi ſue lucrati dimidiam Centum quinquaginra flo
renoꝛum quos in argumentum dotis dicte domine angele

cte domine angele. Secundum dubium nunquid dictꝰ
nicolaus lucretur medietatem quoꝛundam poſſeſſionum
dicte domine angele quas dicit ſibi fuiſſe in dotem aſſigna
tas quoꝛum adminiſtcationeʒ habuit dictus nicolaus in vi
ta dicte domine angele cum tamen non poſſit expꝛeſſe ꝓ
bari per inſtrumentum vel teſtes.dictas poſſeſſiones fuiſ
ſe datas in doteʒ ĩmo filius dicte domine angele ex alio ma
trimonio ſuccedens dicte ſue matri.ab 6 ato aſſerit illa

confeſſus fuit ſe Senn eonardo petri genitoꝛi di

fuiſſe bona per a frenalia eius matris. Tertium dubiuʒ
cum dictus nicolaus emerit a dicto leònardo quedam bo
na pꝛo ſe ⁊ dicta domina angela eius vxoꝛ.⁊ eoꝛum heredi
bus debeat antonius dominici laudi de clautiano filius di
cte domie angele ex alio viro ſuccedere dicte matri ſue im
mediate illoꝝ bonoꝛum pꝛedicio mollE pꝛocedatur
in his dubijs concluſiue ex quo per arbitros communiter a
partibus aſſumptos petitur conſilium ſub partibuſ per eos
aſſumendis. Circa pꝛimum dico ꝙ in argumento dol
poſſunt maritus ⁊ vxoꝛ facere noua pacta ab his que geſia

ns quõdaʒ domine an

fuerunt ſuper pꝛimerio dote.vt eſt tex.in.l.ſi conſtitute.C
de dona. ante nup. ſi nil de nouo actum fuit ſtatu pꝛioꝛibꝰ
pactis ⁊ conuentionibus ita qð ſtatuta ⁊ conuẽta ſuper do
te habentiocum ſuper argumentum dotis cum augumen⸗
tum ſit pars dotisex vna ⁊ eadem res non debet diuerſo iu
re cenſeri pꝛchoc bonus tex.in.c.cognouimus.xij.q:ij.⁊.c.
de eden.⁊ hanc ſententiam in terminis noſtris tenet go.⁊
Cp.in.d.l.ſi conſtante ⁊ videtur tex.expꝛeſſus in.l.inter ſo
cerum.5.cuʒ inter in fi·ff.de pac.dota.Itaq; concludo qd
ſi valuiſſet illa augmentatio dotis lucraretur dictus nicola/
us dimidium illius augmenti ex quo noua pacta non inter
ceſſerunt. Sed dicas ꝙ non valet illa augmentatio dotis.
quia licet de iure ⁊ potuiſſet vtrobiq; vel alteri eoꝛũ augm̃
tare dotem vel donationem pꝛopter nuptias.vt in dicta.l.
ſi conſtante tamen hodie de iure auc.non poteſt mulier au
gere dotem niſi maritus pari incremento augeat donatio⸗
nem pꝛopter nuptias ne mulier decipiatur.vt eſt tex.ĩ auẽ.
ſediam neceſſe. C.de dona· ante nup.⁊ in coꝛpoꝛe vnde ſu
mitur latius continetur in auẽ.de equa.do.s.ij. Loõclu
do ergo circa hoc pꝛimum ꝙ ſi dictus nicolaus pariter aug
mentauit donationem pꝛopter nuptias lucratur dimidiaʒ
augmenti ſicut dimidium dotis. Sed ſi ipſe non dedit in

crementum nil lucrabitur de augmento quia non valuit in

pꝛeiuditium mulieris. Aenio ad ſecundum dubium in
quo bꝛeuiter dico dictum nicolaum lucrari dimidiam partẽ
illarum poſſeſſionum quia alia aſſignatione dotis non ap-
parente pꝛeſumendum eſt illas poſſeſſiones fuiſſe ſibi ĩ do
tem aſſignatus ꝓbo multipliciter. Dꝛimo quia ſi mulier
habens bona nubet videtur tacite omnia ſua bona dare in
doteʒz · vt nõ. glo.in.l.mulier bona.ff· de iure do. Sequitur
bar.⁊ clarius.⁊ latius ĩ.l.ſi conſtante.ff.de ſolu.ma. Ber
cum pater dicte domine angele ex poſt facto confitetur do
tem vt ſupꝛa dictum eſt. Ergo pꝛius conſtituit ſibi dotem
quia nõ potuit eſſe augmentũ dotis ſine dote ar.in.c.mar-
tha de cele.miſſa.⁊.c.ad diſſoluendum de deſpon.impu.⁊
l. deceʒ.ff.de.ver. ob.debemus ergo in duꝰ.pꝛeſumere illa
bona fuiſſe data in dotem tamen quia maritus habuit illo
rum adminiſtrationem tam quia fuerunt data pꝛimo mari.-
to vt colligitur ex teſtamento illius ⁊ pater non diminuere

debet dotemi filij tranſeunte ad ſecundas nuptias vt ĩ auc.

ſed q;uis.C.dc rei vx.ar.vnde pꝛeſumi debet quod illa bo⸗
na ſibi dederit in dotem quia ex quo quis de iure tenet᷑ ad
ſactum ⁊ illud reperitur factum pꝛeſumitur geſtum abeo ꝗ
ad hoc de iure tenebatur vt in.l..ij.C.de ali.pu.pꝛe.⁊ in.i.

cum ſeruum. ff.de.v.ob.⁊ quod vtrobiq; nõ.bar.⁊ de hoc

ſecundo. ¶ Tirca tertium ⁊ vltimum dico dictum antoni
um ſi vult ſuccedere ĩmediate illoꝛum bonoꝛum emptoꝛuʒ
per dictum nicolauʒ modo pꝛedicto debere conferre dicto
nicolao medietatem pꝛetij.quia iu dubio ex quo ſolus. Mi
colaus tunc pꝛoſe ⁊ vxoꝛe ⁊ eoꝛuʒ heredibus pꝛeſumit᷑ emii
ſe de ſuis pecunijs pꝛopꝛijs ⁊ geſſiſſe in hocnegotium vxo

ris ⁊ heredum. Si ergo vxoꝛ vel heredes volunt ratificaf᷑

dictam emptionem debent ſoluere medietatem.hoc vide
tur pꝛobare in.i.ij bo ſo. æ expꝛeſſe hoc ibi tenet bar.?=
idemi ſentit in.l.ſi patruus.C.cõmunia vtri.iud.⁊ in.l.que
dotis. F ſolu ma. Facit lhei ego.⁊.l.plłt.ff.de neg.geſt.õ
enĩ debet pꝛeſumi donatio vt in iuribus pꝛedictis.nec etiã
valuiſſet inter maritũ ⁊ vroꝛem conſtante matrimonio.ff.
de dona.inter vi.⁊ vx.per totum ⁊ in.c.fi.eodem ti · Ex
inſtrumentis autẽ non apparet ꝙ vxoꝛ de ſuo ſolueret par
tem pꝛetij ⁊ hoc de tertio. . omnibꝰ pꝛedictis dico q
partes arbitroꝛum ſunt in hoc caſu vt pꝛonuncient dictum

nicolaũ non debere lucrari aliquid ð augmento dotis niſi

vt pꝛedixi.pꝛobaretur qð ipſe pariter augmtauerit donati
onem pꝛopter nuptias. Item ꝙ deheat lucrari partem il-
larum poſſeſſionum tanꝙᷓ dotaliuʒ. Inſuper ꝙ dictꝰ anto
nins debeat ſoluere medietatem pꝛetij eoꝛum bbnoꝛũ em

ptoꝛum ſi vult habere medietatem eoꝛum ratificando em

ptionem factam per dictum nicolanm. Et hec ſufficiant.
Micolaus Aibbaeaes.
omni ſui parte ſenſatus nominatus electus ⁊ in
buxulatus extitit ad officium pꝛimoꝛum pꝛoce-

Ncolaus domini ſpinelli de picolominibus. ex

dente vero tempoꝛe caſu vtꝛoq; legitime pꝛiuatus eſt. 2
ſenſu carens tempoꝛe extractionis ad certam poteſtariam

repertus extitit quem quidem magiſtratum acceptauit.

SDed a non null obiectum extitit eum ad hunc magiſtratuz

inhabilem ratione defectus. Queritur quid iurise
hPiꝛꝛſſti eiuſq; matris pꝛe ſidio hnmiliter aduo
cato. Nidetur pꝛimo dictum Micolaum fo
tꝛe in habilem ⁊ ſic non admittenduʒ ad dictã
poteſtariam per tex. expꝛeſſuʒ in.l.j.S. caſuʒ
fff. de poſtu. vbi poſt multa concluditur qð ad
nouum magiſtratum cecus aſpirare pꝛohibetur. retinere
autem iam ceptum poteſt.ſed pꝛedictus nicolaus non cepe
rat dictam poteſtariam ante eöiemn ie ergo ad
illam reputandus eſt inhabilis. Ad idem ſcðo facit glo.
in.l.cecus.ff. de iudi.que dicit illa.l.intelligendam quando
ante erat iudex quam cecus.tunc enim non pꝛohibetur iu⸗
dicandi offitio fungi.ſecus ſi ante erat cecus quam iudex.
vt in caſu noſtro. Ramper ſolam electionem non conſeꝗ
tur quis dignitatem ſed requiritur acceptatio.⁊ ingeſtio.vt
pꝛobari videtur in.l.pupillus.ff.de condic.⁊ demon.⁊.l.ex
eo.ff.de milli.teſta.? vtrobiq; per bar.maxime ĩ.d.l.ex eo.
videtur glo.in.lepꝛiuatoꝛum.C.de iuriſdic.om.iud.que di-
cit per ſola m electionẽ conſequi ius dignitatis licet non ad
miniſtrationeʒ. n Tertio facit.c.nulli de elec.li.vj.vbi pʒ
ꝙ poſt electionem poſſunt etiam electoꝛes opponere defe
ctum nouiter emergentem.⁊ ſic non ſufficit habilitas tem/
poꝛe onen Be etiaʒ ad ſit tempoꝛe confirmatiõis ſeu

acceptionis. Sed his non obſtantibus contrarium puto
de iure pꝛocedere. Moueoꝛ pꝛincipaliter per tex.in.d.l.j.
5. caſum de poſtu. vbi tex. dicitad nouum magiſtratuʒ aſpi
rare pꝛohiberet que verba ſi bene ponderentur aꝑpte ꝓpbat
dictum nicolaum eſſe habilem.pꝛimo enĩ dicit ad nouũ ⁊c
Sed non poteſt dici nouus magiſtratus cum iam dudũ an
te iſan electus.⁊ in buxulatus ar.in.c.cõſuluit

de iudi.Item ponderandum eſt verbum aſperare.qð
gperte inudit hunc defectum repellere cum inquit initio ᷣ

putationis.Sed in caſunoſtro non poteſt dici ꝙ cecusaſpi
rauerit ad hunc magiſtratum cum iam fuerat denunciatus
tempoꝛe quo erat vndiq; ſenſatus. cundo ad idẽ fa-
cit ꝙ nõ.bar.in.l.cecus pꝛeall.vbi dicit ꝙ cecus poteſt ſuc
cedere patri baroni vel habenti aliam iuriſdictionem licet

de nouo talis dignitas ei conferri non poſſit.quaſi ſatis eſt
gð fuerit habilis tempoꝛe quo habuit ſpem ſuccedendi.vñ

ſuperueniens cecitas non pꝛiuatum illa ſpe.ar.tamen eſt ꝙ
filius viuente patre non habet adminiſtrationem in bonis
patris nec aliqð ius petendi legitti ſolum ſpemxt
in.l.j.F.impuberem. ff. de col.bo bar. in. d. l. ].§. nec.
caſtrenſe.⁊ in auẽ.ingreſſi.C.de ſa.ſan.eccle.facit qð legit
⁊ nõ.5.ſed ſui. Inſti.de hei.⁊ qua.di. Ande ſuperueniens
cecitas non ſolum pꝛiuat de adminiſtratione iam habita.ſʒ
nec ſpe acquiſita ante cecitatem. Sed in caſu noſtro p ele.
ctionem ⁊ in buxulationem fuit dicto nirolao acquiſitum
foꝛtius ius ꝙᷓ; nuda ſpes.quia ꝑ electionem acquiritur ius
dignitatis licet non exercitium. vt dicit glo.notabilis in di
cta.l.pꝛiuatoꝛum.licet male repꝛehendatur per bar.in.d.l.
ex eo.naʒ opinionẽ illius glo.tenet glo.nõ.in decreto.ixiij.
di. quanto.⁊ doc.in.c.tranſmiſſum de elec.⁊ maxime hoc
eſt indubitatũ in caſu quo poſt electionem non requiritur
alia confirmatio.ſicut in caſu noſtro quo caſu ceſſat obiec/
tio bar.vt ipſemet voluit n lab ſenti ch⸗ dona. vbi ſoluat

glo. ᷓ male depꝛehendit in. d.l.ex eo.¶ Mam in ipſo ele⸗
cto dicit in dicta.l.abñti.vbi electio ſit per ciues ad mune⸗

ra que quiſneceſſario ſubit ex ea ſola acquiritur ius abñti.æ

ignoꝛanti etiaʒ inuito.vt.l.illud cum.il.ſe.ff.de tu.⁊? cu.da.

Ab his. licet non acquiratur adminiſtrandi ius niſi poſtꝙᷓ ſi

bi decernatur illud officium ar.in.l.fi.C. de arbi.tu.nec eo
inuito poteſt alius ad illud officium deputari.C.qũ ha.tu.
per totum ſecundum eum in.d.l.abñti.Cum ergo hoe of⸗
ſicium ſit huiuſmodi nec requiritur alia confirmatio ſtatim
fuit dicto nicolao ius acquiſitum.ſ.tempoꝛe electionis ⁊ de

putationis.ᷣ ergo cecitas non habet pꝛiuare iure iam queſi-

to.cum non poſſit dici nouus magiſtratus.vt in.d. .caſuʒ
2 · d. l. cecus. Ad idem etiaʒ.c.cum percuſſio.vij.q.j.ð cle.
egri.c.j.vbi dicitur ꝙ ſuperueniens inhabilitas non debʒ
pꝛiuᷣare iure iam queſito etiam in dignitatibus eccleſiaſtieii
ne addatur aflictio aflictio.⁊ ſine culpa ſus quis pꝛiuet iure
ſuo ↄtra.

t.
e.

N

0.

£☛ A

— —
— =
— —

net⸗
et
ien
uß
le⸗

ſus
di⸗
dil
nii⸗

iur
c⸗

dc⸗
une⸗
ſtis
,⸗
Ff
eo
tu⸗
of⸗

ſi⸗
ſuz
de.
4
iel
ue

2

ſuo contra.c.ſatis per verſum.vij.di. cuʒ ſit potiuscecis mi
ſerendum.⁊ ei de nouo ſubueniendum.vt in.c.licet de cen
ſi. ¶ ¶ Dꝛeterea facit tex.in.l.qui ad ſcribatum.=.l:.hij qui

tium debet ſtatiz appellare al. illud recuſare non poteſt ſi
illico acquiratur nbi ius vt amplius pꝛouocare non poſſit.
Ergo nec per ſuperuenientem cecitatẽ pꝛiuari.⁊ hoc tex.ĩ

fitio fungitur. Mec obſtat etiam ſi dicatur ꝙ cum iuder ba
beat per ſe ferre ſententiaʒ in rigie vtl 2 fi. Q.de ſen.
ex ꝑpi.reci.⁊.c.fi·de re indi.li.vj. Cecus autem lłegere non
poteſt ergo ⁊c̃. quia licet per ſe ferri non poteſt poterit tam̃

dicralcecna. dhi ſumpliciter dicitur qð cecus iudicandi of⸗

per ſuum vicarium ferre. Nam poteſtas eſt de maioꝛibus

magiſtratibus que poſſunt per aliam ſententid ferre.vt nõ.
go. ? War. in dicta.l. fi. Et dicit bar. in ceco in dicta.l. ce⸗
cus. nam ? illiterati affumuntur ad hec offitia. qui per alioſ
ferant ſententiam. vt.l. certi. O. de iudi. Item hoc operat᷑
neceſſitas ſuperueniens ratione cuius multa permittuntur
al pꝛohibita.vt declaro ergo per totum.⁊.l.ſi longius. ff. ð

ad ciuilia. C. de ap.vbi dicitur ꝙ nominatus ad aliqð offi-

mdi Nonob lam al contraria ſuperius foꝛmata ſatis eni

patet rſum per pꝛedicta pꝛocedunt enĩ quando ius adhuc
non erat acquiſitum tempoꝛe cecitatis ſuperuenientis ſed
hic plenum ius erat inquiſitum. Sed ſolum defuit exerci-
tium cum in caſu noſtro requiratur confirmatio. nec acce-
ptatio nec ingreſſio ſed etiam nolenti ius eſt acquiſitum cũ
hoc ſit munus publicum qð neceſſario tenetur electus ſubi
re. vt. S. dixi· Et hec ſufficiant.¶ Concludo ergo dictum
nicolaum a dicto offitio poteſtarie licet nunc reperiatur ce
cus non eſſe pꝛiuandũ.ex quo tempoꝛe electionis ⁊ inbuxu

lationis hunc defectum non patiebatur. Laus deo abbas.

1 Con. xlviij.

Aſus talis eſt. quidam Jranciſ cus tutij ba-
bens ſoꝛoꝛem carnalem uomine A enam ꝓ
miſit per ſcripturam pꝛiuatam dare in ſpon-

n ad maioꝛem validitatem rei pꝛiomiſſe Ceonardus

.apꝛilis.ID. cccc.xxv. deinde Aerude
annes auũculi dicte Lene per inſtrument
cum pꝛomiſerunt dicti Joanni ſub quadam obligatione ſe
facturos ⁊ curatoꝛes qð dicta Lena contraberet matrimo
nium per verba de pꝛeſenti cum dicto Joanne eangebl
gationem de contrabendo matrimonio cum dicta Dena
recipientes ab eo.quibꝰ pacho.
ne volens incipere pꝛomiſſionem de contrabendo matri-

ranciſcus frater dicte Ae

ſam cuidã Joanni. Gt ad hoc cõuenerũt die

monio cum dicta Aena per eam factam dicto Joanni.ad

impleta in duobus bancis dari fecit dicto Nanni pꝛo par
te dotium futurarum certam qᷓtitatem pecunie.poſtẽᷓ di⸗

ctus Joannes quedam localia ſecundum regionis conſue

tudinem miſit dicte Aene taniᷓ ſponſe ſue que omnia illa
recepit vt ſponſa.? vxoꝛ erat in populo publica ill eſſe ſoõ
ſam dicti Poannd ad quam ſepiſſime dictus tanꝗᷓ ad ſpõ-
ſam acceſſit tam in domo patris dicte Lene quam in qui⸗
buſdam alijs in quibus dicta Qena ranꝙ ſponſa inuitabat᷑
demum per partes pꝛedictos ſepiſſime dies ad contrahen
damimatrimonium de pꝛeſenti ſtatuta fuit ſed per dictum

IJoannem ſemper defuit qui fictis ? ſimulatis occaſionibꝰ

alleg ins ſꝑ contrahere diſtulit turpiter ad amandum quan
dam mulierculam quam loco concubine non modico tem-
poꝛe tenuit ? adpuc hodie detinere dicitur. Ax quigus om
nibus dicta Lena pꝛouocata videns ſe ita a Rccgoaam
ſperni cum in ſponſam ſe recuſat habere ⁊ cum alio matri-
monium contrahere ⁊ diſcedere dicto anne nunc relu⸗
ctante ⁊ dicente ſe paratum ad contrabenduʒ matrimoniũ
cum deren .Munc contingit in iure de pluribus du-
bitari.¶ Et pꝛimo nunquid inter dictam Ninem 7 dictũ
Joannem fuerunt ſponſalia de futuro contracta cum di-
cta AMena in dictum Joannez nuniꝙᷓ expꝛeſſe conſenſerit.
Seun pꝛeſuppoſito ſponſalioꝛum vinculo an dicta

re ⁊ alijs matrimonialiter coniugi ertio nunquid di-
cte pecunie quantitas ſoluta pꝛo parte dotium per dictum
Franciſcuʒ poſſit repeti a dicto Joanne dicta Ae

ena vãleat licite ad dicta rar Ee contracta rece⸗

nacum eo matrimoniũ contrahere recuſat.. Auarto an
dicti Leonardus? Joannes auüculi dicte Aene ? Iran

ciſcus frater camalis eiuſdem remaneant in aliqno vigore
dictoꝛum pꝛomiſſionum dicto Joanni obligati cum non
remaneant pꝛo eo quo minus matrimonium ſequatur int

eum? dictam Lenam ſed peripſam Aenaʒ dum taxat ⁊c·

Auentur qui iuie.
ꝛiſti eiuſqʒ matris pꝛe ſidio hunuiliter inuo
cato.attingam quodlibet dubioꝛuʒ oꝛcine an
te ſcripto. Et pꝛimo ſuper pꝛimo dicen ſum
ſuperfluitate Pren. hoc inter dictos oã
nem ⁊ dictam Qenã ſponſalia de futuro fuiſ
ſe contracta quanꝙᷓ enim nec frater velauũculus quinimo
nec parentes valeant mulierem obligare inuitaʒ ſeu inſciaã
ad matrimonium contrabendum.ſed requiritur neceſſario
ipſius mulieris conſenſui libere.vt pꝛobatur in. c.vno in fi.
de deſpon. impu.li.vj ⁊. xxx · qlij.c.vbi non eſt conſenſus.⁊
nõ.in.c.j.de deſpon.impu.facit.c.ſi anuum de iudi.li.vj.

tamen ſi conſanſanguinei pꝛomittunt nomine mulieris ab
ſeni ⁊ ea poſt moduʒ certificata expꝛeſſe vel tacite conſen

tit puto recipiendo iocalia.vt ſponſa vel ſponſus tanquam
ſponſus vtitur ad domum ipſius mulieris ſatiſ conualeſcũt
dicta ſponſalia. vt ex nunc.⁊ aperte pꝛobari videtur in.c.lit
teras iuncta glo. de deſpon. impube . ? expꝛeſſius in.c.j.de
matrimonio cõtracto contra interdic. eccleſie in glo.in ver

bo tan ỹ in vir in fine ? clariſſime tenet Jo.· an. in dicto. c
vnico de ðᷣſpon.impub.i.vj.ſuper glo.in nouella ſua dicce
quod inter parentes ⁊ alios conſanguineos hec eſt differen

tia quia ex contractu parentum obligantur filij ſi ſunt pꝛeſẽ
tes ?2 non contradicentes vnde ſola pꝛeſentia habetur pꝛo

conſenſu.⁊ ſic pꝛopꝛie loquitur tex.in.d.c.vno.ſed in alioꝝ

conſanguineoꝛum contractu non ſufficit ſola pꝛeſ entia. ſed

requiritur qð mulier certificata de ſponſalibus per eos con
tractis tacite per modos ante dictos vel ſiles conſentiat vt

in iuribus pꝛeall. Ert facit qd non ad id q; deſponſa. ſolus

enim conſenſuſ ſufficit ad ſponſalia.vel matrimonium con
trahendum. xxvij.q.ij.ſufficiat.⁊ deſpon.cum locuʒ.nec re
fert qualitercunq; habeatur dumodo de eo conſtet.iuxta
nõ.in. c.tue.⁊.c.cum apud de ſpon.cum enim ſatis per ea
que in narratione fuit dicta ſicut apparent de conſenſu di⸗
cte domine Lene volentis ratificari ſponſalia per fratrem
carnalem ? auũculos facte.dicam non ſponſalia de fſuturo.
nardctee Yomenr 2 Lenam fuiſſe contractam.
nio igitur ad ſecundum ad ſaltim poſſit dicta domina Le
na impune recedere a dictis ſponſalibus. Joanne ſponſo

inuito ⁊ reluctante. Et videtur pꝛimo ꝙ non per tex. aper

tum in.c.pꝛeterea·⁊.c.requiſiuit.⁊.c.ex litteris cum multis
ſi. de ſpon. in quibus iuribus patet dictam Lenaʒ poſſe ꝑ
iudicem eccle fiaſticum compelli ad matrimonium depꝛe-
ſenti contrabendum. Mec obſtat ſi dicatur dictum Aoan-

nem multo tempoꝛe ex culpa ſua diſtuliſſe Nafecrid Edi⸗

cti matrimonij per hoc enim non eſt dicta Aena liberata a
contractu ſponſalioꝛum. debuit enim ad minus expectare
dictum Joannem per bienniũ de quo elaplo libere potuiſ⸗
ſet alten copulare ante ſine fraude hoc facere nõ poteſt vt
expꝛeſſe pꝛobatur in.l·ij. T. de ſpon.⁊ ibi plene per Cxr.ꝗn
imo non dicit ibi ꝙ per lapſum biennij culpa ſpõſi ex toto
diſoluani ur ſponſalia. ſed ꝙ ſi mulier, alteri nupſit videtur
ſine fraude quia voto ſuo tanto tempoꝛe a viro eludi non
ſt paſſa. ſed in caſu noſtro ante lapſuʒ biennij voluit dictꝰ
oannes cum dicta Aena contrahẽ nec per eum reman

ſt. ſed per dictam AQenam. imo vt dicit poſſit attemptari

qð etiam elapſo biennio tenetur cum illa contrahere ſireĩ
tegra vult ſponſus perficere matrimonium.cumce ſſat tũc
modum. d.l.ij.nec ex lapſu dictitempoꝛis poteſt iuſtam ex
cuſationem aſſumere cum alio contrabendi. ſacit in ar ·l.
mancipioꝛum.ſſ.de op.le. Nec obſtat ſi dicatur ſepe dieʒ
fuiſſe ſtatutum ad matrimonium contrabendum ? per di-
ctum Yoannem defuiſſe vnde videretur diciam Aenam
a pꝛomiſſione liberꝗtam. vt in. c.ſicut de ſpon. noõ. Jo. an.
in.c.de illis eo.ti. Ram certe tex.ille ? Jo.an.loquuntur
qñ a pꝛin.obli.ſui reſpectu ad certam die. Sed in caſu no
ſtro ſpõſalia a pꝛicipio fuerũt pure cõtracta licet poſtea de
die ſimpliciter contrabendi matrimonium conuenerint.ꝑ
hanc enim conuentionem non reſtrinxerunt obligationem
pꝛius pure contractam.vt ſatis colligitur ex tex. dicte.· l. ij.
in fi. dum ponderat vota mulieris ſepe per ſponſum eluſi
fuiſſe.? hoc aperte innuit tex.in. d.c.ſicut duʒ requiritpꝛe

v5

22

ſixionem termini tempoꝛe contractus ſponſalioꝛum. facit
ad pꝛedicta.l.celſus.ff.de arbi.2.c.cuʒ dilecti de dolo. ⁊ cõ
ed his non obſtantibus ex alio capite dico dictam
dominam lenam nullo modo obligatam ad contrabendum
matrimonium cum dicto ioanne ſed libere eum poſſe a di
ctis ſponſalibus recedere.⁊ cum quo viro maluerit matri
monium contrahere per tex.apertum cui reſpo
odum de iu.iuran.vbi dicitu

aliter ex ſpon poſtmo⸗

poteſt c ducacn
uit non tenetur alter ad matrimonium perficiendum. quia
ex hoc cauſa poteſt dimitti iam ductus ideo foꝛtius ducen-
dus quiꝗ vt ibi dicit tex.turpius eicitur quam non admitti⸗
MNec obſtat iuramentum quia intelligitur con⸗
clitio ſi alter contra legem deſponſationis non peccauerit
vel niſi quid aliud peius accederit.puta alter coniugium ef
ficeretur lepꝛoſus.vel naſam perderet vel quid ſimłe vtibi
cet violare libidinoſe matrimoniuʒ
ij. vt. l. ſi vroꝛ. 5. diuus. ff. de adul.
onem.5.ſponſuʒ. Et nõ.in dicto.c.
quẽadmodum in glo.in verbo non admittere. i
noſtro pꝛeſupponitur dictum ioannem per contractã ſpon
ſalioꝛum adamaſſe turpiter quandam mulierculam ? eam
tempoꝛe non modico vt concubinam tenuiſſe dictaʒ ſ⸗ von
ſam ſuam eludiſſe varijs vicibus differendo contractum g
legitime ⁊ impune poteſt ab illis ſponſalibus etiaz ſi fuiſſẽt
iurata dicta domina lena reſilire.? cum quo viro maluerit
contrahere. Nec obſtat ſi dicatur dictum. c. quemadmodũ
loqui in ſponſa foꝛnicante.non autem in maſculo quia dico
eundem eſſe in hoc rationem in
te pꝛobatur in.c.a
lite non conteſta.

dicit. Sicut eniʒz non li

de iniurijs apud labe

ſponſo ſoꝛnicante vt aper
pꝰ.xxxij.q.vij.facit qð legitur ⁊ nõ.in.c.
NQuantum enim ad iſta non iudicã
tur ad imparia de diuoꝛ.gaudemus.⁊.xxxij q · vj. facit qð le
.jj.ij.iij.iiij.⁊ fi.?⁊ hoc quo ad ſcõm dubium.
irca tertium nunquid pecunia tradita cauſa dotis poſ
repeti a dicto ioanne dicta lena repudiante cum eo ma-
trimonium dicta cauſa.contrahere dico ce
ſic quia fuit tradita obcauſam.ſ.ma endi qᷓ
iñ vt in.l.ſi mulier.⁊.l.ſi extraneus
ff.de condic.ob cauſam.⁊.l.ſi ego.2=.
quotiens cum ſi.de iure do.in quibus iuribus co⸗
ꝙſiue mulier ſiue alius pꝛo muliere aliquid de/
marito cauſa dotis poteſt illud nuptijs non ſecu-
ti repeti.⁊ apertiſſime in caſu noſtro tenet Mar.in dicta.l.
neceſſe ꝙ mulier pꝛius alteri nu
lauerit ſponſalibus ad hoc vt poſ
s innuit finis illius.l.qð ſeruus.
ium per quem debet ſieri hec re
uciſcũ fratrem dicte lene qui pe-
ctam lenam cuius intuitu ſolutũ
dico conſiderandum qð aut dictus Franciſ
ſuo ⁊ tunc habet ipſe actionẽ nomine pꝛo-

gitur ⁊ nõ.in.c
rtum eſſe quod

cum..i.ſe.⁊.l.ſi ſeruus.

2. .

qð ſeruus vbi dicit nõ eſſe
bat. ſed ſatis eſt qd renunc
ſit fieri repetitio.⁊ hoc ſati
ed referro nunc ad dub
petitio an per dictum
cuniꝗm exſoluit.an per dii

cus exſoluit de

tamen hoc veruʒ ſe
t ipſe ſoluens repe⸗
vt in.l. ſi ego ⁊ in.l.licet
? in.l.ſi extrgneus pꝛeall.ſecũdũ
r. aut dictus Frã
ieris ⁊ tuuc ipſa domina lena ſi H
cite poterit repetere ar.in.l.ſi qui ſi
ob cauſam.⁊.l.plt.ff.de neg.geſ.vbi
ſi mulier ignoꝛauit
factuʒ fratris pecuni,
ranciſcus videat᷑ exiol
e de bonis mulieris in
eſt de bonis mulieris.

accędit. ?..extraneum. c. de rei vx. ac.

s nuptijs.ſed eis non ſecutis habe

§. quotiens.ff.de iure do.
vnam lec.quaʒ expꝛeſſe ib
ciſcus ſoluit de bonismul
appꝛobauerit ſaltem ta
debere. ff. de condic.
tex.⁊ videtur pꝛobare qð etiam
n poterit nunc habendo rat
tere. Sed dubium nunquid
ſſe de ſuo omnino donandi an x
o dico qð in dubio pꝛeſumendum
ecus autem ſi non adminiſtraſſet.
l. f. C. de dot. pꝛomil. facit
ff. de neg. geſt. 2. l. alimẽta.
me hoc pꝛocedit h
tis ſenenſis quo

legitur ⁊ nõ.in.l.nenſcenius.
eo.ti.vbi in ſiliꝑ bar.? maxi-
ectu ad ſtatutum huius ciuita

trabona paterna vnde videtur dictꝰ
ab hoc onere. non autẽ ſuo
7 no.in.l.ij. C. de glimẽ . pu.

franciſcus voluiſſe ſe exſoluer.
tradere gr. eoꝛuʒ que leguntur

pꝛe. ? melius in.l.ſi cum dotem.5.ſi pater. ff. ſo. ma. Exg⸗
bus omnibus concludo qðꝛ ipſa domina poterit repetere
appꝛohando ſolutionem facta per fratrem vel ipt. ezanet
cus repetet ea non appꝛobante cum non cogatur in hoc ha
bere ratum factum fratris. Ad hoc bene facit ꝙ legitur ?
nö.in.d.l.qui ſe debere.iuncta 7 erbo nomen te. de

eſcendo ad quar-
tum ⁊ vltimum an ſcilicʒ dictus Aonardus2 Franciſcꝰ
Joannes in aliquo remaneant dicto YJoanni er dicta
miſſione obligati ⁊ bꝛeuiter dico ꝙ non · cum quia ipſe con
ioꝛum inter ipſos contrabentes habeat cõ⸗
ditionem taeitam.vʒ ſi alter non peccaret contra legẽ ſpon
ſalioꝛum. vt dicto.c.quẽadmodum de iure.iuran.⁊ ſi qua
dixi latius ita qd altero peccante alter ſit ab omni obligatio
ne abſolutus.⁊ ibi foꝛtius hoc idem dicendum in his qui ꝓ
milſerunt aeceſſoꝛie de inducendo illam dominam lenã ad
contractum cum ſtipulatio iag aſſu materiã
iliius cui accedit. vt in.l.ſi eu.5. qui iniuriarum.? ꝙ ibi nõ.
ff.ſi quis cau.ſicut in ſimili dicit. l. qð relicta ab inſtituto vi-
dẽtur repetere ad ſubſtitutos.:.licet.ff.dele gat pꝛio.⁊.l.nõ
inſtrumenta. C. ad treb. pꝛeterea non videtur venire cõtra
ꝛomiſſionem etiã iuratam qui ex iuſta cauſa deſerit. vt.l.
iuramento.ff.qui ſatiſda.co.⁊.xxij.q.ij.nequis.2.c.beatus.
ed pꝛedicta cuuſa libidinis cum aliena muliere pꝛeſtat
cultatem reſiliendi ab obligatione conturbandi iee

condic.ob cauſam.⁊ hec den
di

nium. vt.d.c.quẽadmodum.⁊.c.aplus.xxxij.q.vij. rgo
non videntur pꝛedicti veniſſe contra obligationem maxie
quia ex quo dictus Joannes ſua culpa dedit cauſaʒ huic re
pudio.videntur tamen pꝛomiſſoꝛres adipliuiſſe eoꝛum p
miſſionem.ex quo per dictum ioannem defecit quo minuſ
matrimonium effectuʒ habuiſſet ar.in.l.iure ciuili.?.liul.
ff. de condic.? demon.⁊ in regula imputari ei non debet de
regu.iur.li.vj Peerere⸗ alia conſideratione non obligant
nium debea iberum non valet obligatio penalis int
ipſos ſponſos aut eoꝛum pꝗrentes.vt.c. gemmaz de ſpon.
Zel.titia.ff. de verbo.ob. Et idem in coniunctis perſonis
quando veriſimiliter non incurreret penam puella vel maſ
culus induceretur ad contrabendum. quia videtur eadem
ratio que eſt in parentibus ar.in.l.heres meus in fi.ff. ð̊ cõ
dic.inde.tenet Jo.an.in dicto. c. gemma in fi. Et bar. in.1.
titia in pꝛin.Et quicquid fit tamen ĩ caſu noſtro certiſſmũ
eſt dictum ioannem nil poſſe petre eum ipſe culpa ſua pꝛe
buerit cauſam huic repudio ar. fi. de iniur. ? dano dato.
Et hec ſufficiant. Laus deo. Hecolaus⸗ Abbas c.

Aeii

e⸗ contingentia falis eſt quidam maſſita⸗
rius domunculum quandam per publicum
inſtrumentum a quodaʒ commune ſuo xxv.
floꝛ.pꝛetio emit pure ⁊ abſolute.ac dictuſ vẽ
— itoꝛ dedit emptoꝛi poteſtatem ingrediendi
poſſeſſionem ad libitum interim conſtituit ſe pꝛecario a di
dicto emptoꝛe poſſidere deniqʒ venditione perfecta eadẽ
die ? hoꝛa dictus venditoꝛ dictam domum ab eodem em
ptoꝛe duoꝛuʒ floꝛenoꝛum pꝛetio condurxit locationis titulo
pacto adiecto vt dictam domum conductoꝛ locationis tẽ
poe durate ſuis expenſis reſiceret moꝛitur poſtea emptoꝛ

I.

2 in teſtamento inter cetera titulo legati diſpoſuit ſi dictus

venditoꝛ per totuʒ menſem tunc currentem daret ſuis he
redibus fioꝛenos. xxv. quos pꝛo pꝛetio dicte domus expo⸗
ſuit ꝙ daretur ſibi dicta domus ⁊ qð nihil dare ⁊ ſoluere te
neatur pꝛo tempoꝛibus retinutis occaſiõe penſionis domꝰ
infra quem menſem diſtulit venditoꝛ conditionem adim-
plere.quinĩmo tempore vel ſui heredes ſoluerunt octo flo
renos nomineipenſionis hered ibus dicti emptoꝛis.dicen-
tes illum contractum fuiſſe pignoꝛatitium ? in fraudẽ vſu
raruʒ ſub nomine emptionis confectum ⁊ in effectu oppo⸗
nunt quatuoꝛ ad huius fraudis ⁊ ſimłlationis pꝛobationem
pꝛimo ꝙ ſtatim poſt venditionẽ venditoꝛ condurxit domunz
⁊ remanſit in poſſeſſione iuo⸗ Rfcnnddo qð fuit venditoꝛ
peo modico pꝛetio. Tertio dicun hoc pꝛeſumendum ex
pacti illius adiectione vt refectio domus pertineret ad con
ductoꝛem. Quarto quia domus pꝛedicta nunqᷓ fuit alibra
ta ĩ bonis emptoꝛis iuxta ſtatuts ⁊ conſuetudinesillius ciui
= tatis. ſec

tatis.ſed remanſit in libꝛa ipſius venditionis.⁊ pꝛo illa ſem-
per onera ſuhitijt. Doſtremo adducitur voluntas dicti te
ſtatoꝛis qui videtur ſibi conſcientiam voluiſſe de pꝛedictis
facere legando modo pꝛedicto.QAueritur omnibus dilſcuſ
ſis quid iuris ?c. r
— AUnipotentis dei inuocato ſuffragĩo. A
4g getur pꝛimo ex pꝛedictis ſimulationem ſat
. pꝛobari ex quo enim venditoꝛ poſidebat pre
— fſumitur ſimulat io.vt in.l.ſicut.S.ſuperuacu
Awm. ? ꝙ ibi nõ.ff.quibus mo.pi.vel ipo.ſol.⁊
dicit ibi bar. qð non excluditur ſimulationis pꝛeſumptio lʒ
venditoꝛ conſtituat ſe emptoꝛiſ nomine poſſidere. Requi
ritur enim actualis? coꝛpoꝛalis ſm eum. Item ⁊ ſcdðᷣo mo⸗
dicitas pꝛetij pꝛeſtat magnum argumenrum ſimilatiõis.vt
in.c.ad noſtram de emp.⁊ ven.facit qð nõ.glo.in.c.cõque
ſtus de vſur. Tertio facit adiectio uliꝰ pacti vt refectio
pertinet ad locatoꝛem.hoc enim non eſt de natura locatio
nis cum refectio pertineat ad ipſum locatoꝛeʒ.vt.l.ſi mer⸗
ces.ff.loca.ideo talia pacta inducunt pꝛeſumptionem frau
dis.vt in.d.c.ad noſtram.⁊ qð ibi nö. Quarto facit pꝛe
ſumptio illius oblationis ⁊ diſpoſitionis teſtatoꝛis. ¶ Sed
hies non obſtantibus puto ex pꝛedictis dũtaxat non debest
iudicari pꝛedictas contractus eſſe ſi multas. oueo: pꝛi
mo er foꝛma ipſius venditionis que in nulla ſua parte appa
ret vitioſa. ſt h .-
rarium pꝛobetur· vt in.c.in ciuitate de vſu.?.c.cum Joan
nes de fide.inſtru.de pꝛeſcrip.ad audientiam.⁊.l.cum pꝛe

bus concludo ꝙ pꝛemiſſoꝛũ conſideratione non poteſt diu
dictum contractum fuiſſe vſurarium. Mon obſtant contra

ria ſuperius alle gata nam.S.ſuperuacuum loquitur quãdo

non conſtabat venditionem interceſſiſſe.ideo ex quo is ꝗ
dicit ſe vendidiſſe reꝑitur poſſidere pꝛeſumitur nõ vendi-
diſſe vt ibi nõ. Jem ille tex.loquitur quando agitur de
ꝛeiuditio tertij:ſed hic ſolum agitur de pꝛeiuditio contra
hentium. Dꝛeterea vt ibi dicit Mar.quando fuit ſoluta
penſio ceſſat omnis pꝛeſumptio ſilationis.maxime cũ hic
fuit ſoluta pꝛo.x. annis. d alia ſatis eſt ſupꝛa reſponſuʒ.
Et hec ſufficiant.

LCon. l.

AA nomine domini amen. Lirca queſtionẽ
vertentem inter dominaʒ Auciaʒ filiam oliz
ex vna parrte.? Angelum ſeruum eiuſdem
terrereum ex aſia porte nihil attingaʒ ex me-
ritis cauſe pꝛincipalis ſuper qua ſententia iã
lata fuix.quoniaʒ illa mihi cõiſſa non extitit.ſed examinabo
dumtaxat an nouum iudicium poſſit intentari iuxta foꝛmò
libelli per dictam dominam Auciaʒ pꝛoducti.ententia cõ-
tra eum lata.⁊ appellatione ab ea interpoſita non obſtanti-
bus. At tota ius queſtionis dependet ab eo nũquid pꝛimũ
⁊ ſecundum iuditium ſic ſe habeant ꝙ abſolutoꝛia ſentẽtia
lata in pꝛimo pareat exceptionem rei ludicate in ſcdo. Mã
ſi appellatio fuit admiſſa per iudicem ad/queʒ. vt allegatur

cibus de Bnaraummenu autem an pꝛedicte con- per dictam dominam Luciaʒ.ſiue tacite renunciauerit ap
iecture ſufficiant· Dꝛimo enim non obſtat ꝙ venditoꝛ in appellationi ad eundo iudicem a quo firma remanſit pꝛima
1. eogem inſtrumento domum conduxerit. hoc enim non eſt ſententia de appel.perſonas.?.c.cum ſit romana cum ſi.
a iure in pꝛobatum imo expꝛeſſe permiſſum.vt in.l.queda d Mem⸗ Hi autem dicatur pendere dicta appellatio achuc eadeʒ
mulier. ff.de rei ven.vbi tex.⁊ bar.ĩmo vult ibi tex.qð per MWA queſtio que ĩ videndo an pendente pꝛimo iuditio poſſit ac
huiuſmodi actum loeationis tranſferatur poffeſſio in loea- cumulari. Scm eſt exraminandum an tale ſit pꝛrimnm iudi
toꝛem.⁊ ſic talis actus non ſolum impꝛobatur ĩmo in tantũ cium qð abſolutoꝛia lata in eo pariat exceptionem rei iudi
appꝛobetur vt tranſſeratur per eum poſſefſio in alinʒ non cate in ſecundo. MNam talem effectum pꝛoducente ptimo
erqgo inducit pꝛeſumptionem ſimilationis.quia qð lege per iuditio non admittitur accumulatio ſcõi obſtante exceptio
mittente caret.l. gratus. C. de adul. 7. rxiij. · iiij. c. ne.vt pꝛobatur in.l.fundi.⁊.l.fundum.ff. de excep.clarius ĩ

qui peccat. Ad fᷣm circa modicitatem pꝛetij reſpondet materia cumulacionis plene examinata per gio. Cy. ? bar.
ꝙiülla alle gatio non eſt era vt mihi oꝛetenus fuit expoſitũ in l.edita.C.de eden.per canoniſtas in.c:ij.de libel:obla.
Pinc eſt qð dicta domus poſtmodum fuit vendita pꝛo eo — . Aideamus igitur an pꝛimum ſit tale ꝙ ipſius ſententia
dem pꝛetio.⁊ ſi qua fuit rę ipſa deceptio in pꝛetio fuit valð Pen Pe, bſolutoꝛia paꝛeat exceptionem rei iudicate in ſcᷣa nouit᷑

modica de qua non eſt err andum.lein cauſe.. in pꝛetio. fi T intentata per dictam dominam Luciam. Et videtur pꝛi
mo ꝙ nõ.qm id qð examinatur ſũmarie non pꝛohibet᷑ poſt

de mino. 2.l.ij. C. de reſcin.ven.⁊.c.cum dilcti.⁊.c.plt.de
emp. ? ven. Mon obſtat tertium quia licet de iure comuni (modum in iuditium deduci plenarie. vt in.1. pnlt. ff. de his
refectio imineat ipſi locatoꝛi tamen ex ſpᷣali paeto peteſtp- qui ſunt ſui vel ali.iur. Hinc eſt qð acta facta in ſũmario ñ
tinere ad condueteꝛem. hoc enim non eſt contra naturam ⸗/.daciunt fideʒ in plenario.vt in. c. veniens de teſti. Facit ꝙ
ipſius contraetus ſed pꝛeter. vnde tale pactum non eſt a iu Pv O‿N* no. Inno. in. c. ij. de oꝛ. cog. pꝛope finem vbi dicit. ꝙ ſi cõ
re impꝛobatum imo appꝛobatum.i.qui inſulam.S.fi.ff.lo⸗ 7S Sr tra agentem excipi de ſponaiione mea.⁊ ſuccubui potero
ca. valent enim paeta pꝛeter natiramteontractus appoſita nihilominus illam ſpoliationem deducere per viam accuſa
HEaEſtncno de como.⁊.c.bona ſides de po.⁊.l.i.ff.eo.ti. en . ecundo pꝛincipaliter faciunt nõ.per bar.in.l.ꝗ
Ninc dicit regula iuris ꝙ contraetus er eonuentione legẽ rome..duo fratres in.v.quinto op.de.v.ob.vbi ad ꝓpo
orrerm acciperedignoſeuntur. vt in regula contractus de reg.iur. ſitum dicit. ꝙ ſi ſuper exceptione pꝛonunciatur in caſu quo
li. vj. Rꝛetcrea nota iniunctum in contractu videtur ꝑs =AE& m= ſümaria fuit cognitio nõ obſtat res iudicata ſi ilud ideʒ pꝛĩ
pꝛetij. vt in.l.fundi ꝑteʒ.ff.de contrahen.emp.potuit ergo⸗ dez cipaliter poſtmodum in iuditium deducitur ar.de re iudi.
illud onus cõuerti vt ſuccederet pꝛo parte penſionis maxie r Vy. Qagliuo pio.5.ſi ſuper rebus. Si vero in cauſa cognoſcitur
cum in facto.pꝛoponatur dictam domum fuiſſe locataʒ ꝓ plene.⁊ tunc ſi contra agentem pꝛonunciatur non poteſt ac
modica penſione.Ad quartum dico qð illa lperatio nõ re- cumulari aliud iuditium veceſſortum 7 quodamodo depẽ

leuat heredes ipſius venditoꝛiſ. quia contingit hoc ex facto Y — oens ex pꝛimo indicto.S.duo fratres. Aut aliud iudicium

ipſius dumtarat hoc enim non venit in pactum.⁊ hic actꝰ Z TaE eſt pꝛincipalius vel eque pꝛintipale ⁊ iterum poterit refli-
fuit ſecutus poſt venditionem perfectam. Hon obſtaden M1 cari nõ obſtante exceptione rei iudicate. vt in.1.ſed ſi auteʒ
.

tum de teſtamento venditoꝛis quia ex illo non poteſt colè rr *— de excep. Sed in cai noſtro m iudicium eſt pꝛincipalius
gi coniectura ſimilationis contractus.cum in nulla ſui par- = vel eque pꝛincipale ⁊ pꝛimum fuit pꝛincipale ⁊ pꝛimuʒ fuit
te non dixerit contractum fuiſſe pignoꝛatitium imo appel Aſumarium. ergo poteſt reſeruare exceptionem rei iudicate
lat ? dicit ſe expoꝛtaſſe pꝛetium pꝛo illa re.vnde potius col vel iudicando cauſa appellationis non obſtante.Ad idem
ligit contrariumc 1 2 ꝙ nõ. Anto.de bu.in.c.aduerſario. vbi dicit ꝙ vbi variat᷑
usaens dAnn. Nam videmus ꝗqõ debitoꝛi modus agendi de ſũmario ad plenariam nõ pꝛohibetur cu

ſuo quandoq; quiſlegataliberationeʒ. ff. de lib.le.per totu mulatio ſeu refutatio eiuſdem negotij iuxta nõ.in.l.j.C.ð
ita iſte potuit legare illi Vvenditoꝛi qui erat cõpater ſuuſ pen condic.inde.⁊ in.l.ſi quis a liberis.ff.de lib.agno. Sed
ſiones pꝛo tempoꝛe pꝛeterito t Pen vt habere? his non obſtantibus que vere in caſu noſtro non obſtant vt
facultatem recuperandi illam domus ꝙᷓ foꝛte vendiderat infra clare petebit contrariam ſententiam arbitroꝛ pꝛeuale
pꝛopter neceſſitatem. Si enim fuiſſet contractus vſurarꝰ re.ſ.qð illud nouum iuditium per dictam dominaʒ Luciã
. re remiſii cumulari non poſſit exceptione obſtante. MOꝛimo me⸗
ſet ditionaliter. ſi. xxv. flo?. ueoꝛ per indubitatam iuris regulam vbicũq; ſaltim tria cõ-
ſoluiſſet infra menſem nec eſt nouun iat aliquo currunt in ſcdᷣo iuditio que concurrebant in pꝛio ſemꝑ ob

3

onere ſolutiõis faciendo annexo. vt.l.lutius.⁊.l.iure ciuili

onere ſolutiẽ . ſtat exceptio rei iudi.pꝛimũ ſi ideʒ coꝛpus ſiue eadẽ ꝙᷓ̃titas
cum infinitis ſi.ff.de condic.⁊ demon.¶ Ex quibus omni

petitur ſcdᷣo que in pꝛimo:ſᷣm ſi ideʒ ius ſi eadem ſit cauſa

petendi.Lertium ſi eadem ſit perſonarum conditio.·hoc

pꝛobatur in.l.conqueritur.cum duabus legibus ſequentibꝰ
ff. de excep.rei.iudi.nõ.glo.in dicto.c.aduerſoꝝ. Sed ĩ ca
ſu noſtro hec tria inſunt ſecundo iuditio quia eadeʒ quanti
tas petitur nunc Ke in pꝛimo iuditio petebatur eadem eſt

caulſa petendi. Mam petebat reſtitutionem dotis a dicto
Angelo tanqᷓ; ab herede fratris ⁊ nunc idem dicit.⁊ ex ea-

dem cauſa eadem eſt conditio perſonarum. Ergo abſolu⸗
toꝛie lata in pꝛimo parit exceptionem rei iudicate in ſcðo.
ꝛeterea ⁊ ſcdðo vbicunq; idem pꝛoꝛſus eſt finis agendi
non poteſt deduci per viam agendi in ſcõo iuditio qð fuit

deductum in pꝛimo etiam per viam exciplendi.vt eſt tex.

nõ.in.l.duobus.ff.de excep.rei.iudi. Sed in caſu noſtro
idem pꝛoꝛſus eſt. finis agendi in ſo qui fuit pꝛimo. Mam di
cta domina Lucia ĩ pꝛimo ⁊ ſo iuditio nil aliud intendebat
nec intenditur ꝙᷓ qð dos ſibi reſtitueretur a dicto Angelo
taniᷓ herede ſui quodam mariti. Ergo non debet admitti
cumulatio ſeu refutatio ſcdᷣi iuditij.? eo maxime in caſu no

ſtro vbipꝛimo fuit actum per viam agendi? nunc idem ꝓꝛ
ſus ibendahnel tem ⁊ tertio ex contrario ſequeretur ꝙ
ote

idem dominus poteſtas poſſit ferre directe ccntrariam ſen
tentiam reuocando pꝛimam per cum Iatam contra litteraʒ
7 mentem.i.j.C. ſen.reſcin.non po.¶ Quarto ꝗ ſenten⸗

tia lata ſupꝛa toto non impedit iuditium agendi ſuper ꝑte.

⁊ econtra lata ſuper ꝑte impedit refutare ſuper toto.vt.l.ſi

quis cum totum in pꝛin.⁊.5.fi.ff. de excep.rei.iudi.foꝛtius

ex eadeʒ cauſa. er ac
per Inno.in.c.cum ſuboꝛta de cã.poſſ.⁊ pꝛopo.vbi plus.
ꝙ ſi ſuper deducto incidenter ſeu per modum cauſe partes
aſſumunt diſputationem. ? plene pꝛoſequuntur ſicut ipſuʒ
pꝛincipale ꝙ ſententia lata ſuper incidenti parit exceptiõeʒ
rei iudicate.ac ſi pꝛincipalis fuiſſet de illo actum qð clarius
quo ad pꝛopoſitum ſequitur anto. ð bu.in.d.c.aduerſario.
Sed in caſu noſtro neduʒ ꝑtes aſſumpſerunt diſputatiõeʒ
plenam ſuper iuribus dicte domine Lucie.ſed etiaʒ dicta
donuna Qucia deduxit ius ſuum torum per viam eligẽdi.
licet hoc egerit generaliter nõ declarata perſona tñ
exquo poſtea comparuit dictus angelus ad citationem ge
neralem ⁊ oppoſuit ſe domine Lucie ⁊ cum ea plene cepit
in iuditio ſuper reſtitutione dotium contendere ⁊ ſententia
ſolemniter fuit lata contra dictum angelum ab impetitiõe
ipſius non debet dicta domina Aucia poſſe illud idem in
effectu replicare contra dictum angeluʒ. vel pendente ap
pellatione pꝛeſuppoſita pendentia accum ulare cum abſolu
toꝛia lata in pꝛimo pariat exceptionem rei iudicate in ſcõᷣo
eſt enim iudieium oꝛdinarium qñ ad citationeʒ generaliter
comparet aliquis aſſumens in ſe regulam iudicij iuxta nõ.
per nno. in. c.j· de elec.?· Gar. in. l.fi. ff. de queſtio. in pn.
Z in fi! Mon obſtant ſuperius allegata in contraria parte.
Et pꝛiꝰ ap.l.pl reſpondetur ꝙ loquitur qñ aliquid fuit de

ergo in caſu erfBen obeſſe vbi ideʒ pꝛoꝛſus petitur ⁊

ductum in iuditium non pꝛin cipaliter.ſed incidenter.? ſup

tali incidenti fuit cognitum ſũmarie reſpectu pꝛobationum
vt ſi petantur alimenta a filio.incidenter enim ⁊ ſũmarie co
gnoſcitur de filiatione tunc non obſtante ſententia lata ſuꝑ

alimentis poteſt pꝛincipaliter agitari ſuper filia tiõe ex quo

de ea non fuit plenarie cognitum. Secus ſi plene fuiſſet co
gnitum.vt ibinõ.glo.⁊ bar.⁊ patet ex nõ.in.l.j.C.de oꝛ.in
di. Sed in caſu noſtro pꝛimum iuditium non fuit incidens
iĩmo pꝛincipale nec ſumarie fuit cognitum.ĩmo plene adeo
qð fuit recurſum ad conſilium ſapientis.⁊ per conſilium ſa
pientis ſolemniter pꝛonunciatum. Mon obſtat. c. veniens
quia vt ibi dicit tex.ad aliud agebatur pꝛimo qᷓ doe R⸗
in pꝛincꝰ iuditium fuit ſümarium reſpectu pꝛobatio uz ga
ſolum habuit pꝛobare qð ſua intereſſet agere. * Sed in ca
ſu noſtro ad idem agitur pꝛimo ⁊ ſcdo ⁊ vtrunq; eſt ple nari
um reſpectu pꝛobationum licet pꝛinium eſſet ſũmarium re
ſpectu modi pꝛocedendi pꝛopter guarantigiam. ſed de hoc
nihil ad nos.quia per hoc pꝛiuilegium non debet licere idẽ

replicare in alio iuditio contra omnes regulas iuris. Mon

obſtat dictum Inno.in.c.ij.quia loquitur quando ſpoliatio
ad alium effectum deducitur in ſcõᷣo iuditio quam in pꝛio.
an in pꝛimo fuit deducta ad repellendum in ſcõo ad cõ
ſequendum ⁊? ſic deficit alterum trium de quibus ſupꝛa diri
ſcilicet qdᷣ non ſubeſt egdem cauſa petendi ſeu idem finis.
Ren obſtant nõ.per. Oar. ⁊ do.Anto.quia pꝛocedunt qñ

Quinto ⁊ vltimo faciunt eliganter acta

iuris cẽ.

fuit pꝛius pꝛonunciatum ſuper exceptione ſeu ſuper incidẽ
ti pꝛopoſito.vt patet ex iuribus que ibi allegant ⁊ ſic ñ erat
idem finis agendi. Sed in caſu noſtro fuit pꝛonunciatum
ſuper directa petita petitione ipſius domine Lucie que
in effectu idem continebat qð ſcõa petitio. Mam nil aliud
voluit tam in pꝛimo quam in ſcðo.niſi vt ſibi reſtituat᷑ dos
ab herede mariti.? fuit contra eam ex defectu pꝛobatignũ
pꝛonunciatũ vt patet er ſententia ad quaʒ ſerefert. ¶ Itẽ
ipſemet bar.vult in.d.l.j.C.de oꝛ.iud.qð etiam ſi fuit pꝛo-
nunciatum ſuper exceptione non poteſt illud deduci ꝑ viã
agendi ſi idem pꝛoꝛſus eſt finis excipiendi. uare ex omni
bus pꝛedictis concludo iſtud ſᷣm iudicium non poſſe inten-
tari.ſiue appellatio ſit ñ admiſſa vl deſta ſiue depẽdeat ⁊c᷑.

1J Con. l.

Alus contingentie in effectutalis eſt · Eri
az magr. M. nõ nullas pecunias q;titates
uidam Eſau.campſoꝛi conſignauit ad ꝑteʒ
honeſti lucri.⁊ varijs vicibus pecunias alias
illi campſoꝛi modo pꝛedicto aſſignari fecit. ?
non nunꝙ aliquas pe cunias inde recepit ⁊ de dictis recep
tis dictus campſoꝛ vltralibꝛum quẽ tenebat in bancho ſcri
pſit ⁊ fecit quẽdam codicem ſeu libꝛum ꝑuum qui iugiter
ſtabat penes dictum magiſiruʒ. M. In quo quidem libel
lo etiam continetur rationem ſuiſſe varijs vicibus de cerſ
tempoꝛibus inter eos habitam. ⁊ capitale liquidatuʒ ? qua
liter confitebantur dictuſ campſoꝛ dictum moiſtruz. M. .
bere habere certas quantitates pecunie ratione lucri pꝛo-
uenientis vſqʒ ad illud tꝑs rationis habite ⁊ hoc varijs vi/
cibus contingit. Aerum tamen per quatuoꝛ annos ante
mo ꝛteʒ dicti magiſtri. Md. non ap iquam rationezʒ
inter eos fuiſſe factam. deniq; dicti r. M. parũ
ante moꝛtem ſuam condidit teſtame n quo inter ce-
tera ſic diſpoſuit videlicet. Item conſiderans ipſe teſtatoꝛ

quod ipſe habuerit. ? h ñt facere certas rationes ? cumpu-

tos cum Eſau ⁊c. E conſidens in totuʒ de ipſo Eſau. vo
luit dixit ⁊ mandauit ꝙ in dictis conttactibus compoſitis.
rationum ſtetur ⁊ credatur.⁊ ſtari ⁊ credi libꝛo ſeu ſibris ꝓ

pꝛijs ipſius Eſau ?c. Demũ moꝛtuo teſtatoꝛe dictꝰ Eſau

in redditioneſ rationis exibet libꝛos ſuos quoſ habebat ĩ ſta
tione ſeu domo ſua.in quibus licet contineatur totum ca-

pitale dicti masiſtr. e⸗ plures alie ꝑtite datoꝛũ.⁊ ſolu

toꝛuʒ adinuicem tamen de partitis ſeu lucris capitalibus ñ
continentur niſi duo vel tres cum tamen in libello quẽ ipᷣe

met ſcripſerat ? ſeruabatur penes dictum magiſtruz. 1.
continentur longe ples. Hunc Veritel dubio an debeat

ſtari ⁊ credi dicts libꝛis quos dictus Eſau pꝛoducit ad pꝛe
ſens in quibus non ſunt ſcripte omnes dicte partite dictaꝝ
pꝛouiſionuʒ ⁊ lucroꝛum.An vero debeat ſtari ⁊ credi dicto
libello ſcripto manu ipfius Eſau.quem dictus teſtatoꝛ te-
nuit penes ſe. In quo quidem libello ſeu ſcriptura pꝛiuata
apparent vt.S.dixi.calculate ⁊ facte rationes vſq; ad annũ
vonl lcrraih ⁊. AN. cccciiij.itavt vſq; ad dicta tẽ
poꝛa ðbeat ſtari dicto libello ſeu ſcripture pꝛiuate.⁊ poſt di
ctos annos vſq; ad moꝛtem teſtatoꝛis quo tempoꝛe nõ ap-
paret rationem fuiſſe calculatuʒ debeat ſtare libꝛis quos di
ctus Eſau de nouopꝛoducat ? oſtenderet. Queritur quid

Miiſti eiuſq; matris pꝛeſidio humiliteriuuo
cato. Nidetur pꝛimo ſtandum libꝛis circa to
talem rationem quos dictus Bln pꝛoduce-
et. non illi libello queʒ penes ſe retinebat di
tus teſtatoꝛ.quanꝗᷓ enim ſtandum ſit ſcrip⸗

ture pꝛiuate in pꝛeiuditium ſcribentis ex quo conſtat manu

illius ſuiſſe confectum.l.canones.z.l.exemplo.⁊ quodiĩ eiſ

e.de pꝛoba.⁊.i.cripturas.C.qui po.in pi.ha.per bar.ĩ
l.nuda.ff.de dona.ar.l.quedam.S.nũmularios.ff.de eden.
⁊· l.admonendi.ff.de iure iur.⁊ in naecontract.
fide inſtru.per glo.⁊ doc.in.c.ij.de ſide inſtru.tamẽ ex quo
teſtatoꝛ voluit credi libris pꝛopꝛijs ipſius Eſau.ſtandum ẽ
diſponi teſtatoꝛis.naʒ potuiſſet teſtatoꝛ diſponere vt ſtare
tur ſimplici verbo ipſꝰ Eſau.vt.l.theopumpus.vt ibinõ.
ff. de do. pꝛelegaſ.quia in re ſua quilibet eſt legitimus mo
deratoʒ.? arbiter.l.in re mandati.C. man.⁊ in.c.de his de
ſepul. mine eſt ꝙ paꝛtespoſſunt teſtibꝰ iuramentũ remit⸗

„

1

8
t

i
1.

IO

en⸗
ee⸗
Idi
nu
ſen
ri
n.
ne
re
.
no
de
it⸗

„

tere.vt in.c.tuis de teſti.facit qð in ſili nõ.bar.in.l.fi.ff. de
accep. VUltima enim voluntas pꝛo lege ſeruanda eſt.xiij.q.
ij.vltima voluntas.⁊ in auc.de nup..diſponat. Scdo
multipliciter pꝛobatur per verba dicti teſtatoꝛiſ.pꝛimo eni
dixit confidens in totum ⁊c. Et ſic non ſolum in parte ſed
etiam in totum ſtandum libꝛis ſuis qð non ſeruaretur ſi pꝛo
parte ſtaretur libello ſeu ſcripture pꝛiuate.ſᷣo dixit qð ſiare
tur libꝛis pꝛopꝛijo dicti Eſau.vnde pondera verbum libꝛis
2 verbum pꝛopꝛijs.appellatione enim libꝛoꝛũ ſaltem ex cõ⸗

muni vſu loquendi non veniunt iſte ꝑue ſcripture pꝛiuate
Vel libelli quod faciunt plerũq; mercatoꝛes ꝓ ſecuritate cre

ditoris ⁊ ipſiquos habent mercatoꝛes in bancho ad hoc ꝙ
legitur ⁊ nõ.in.l.libꝛoꝛum in pꝛin.⁊ in.S.qð tamen caſſius.

ff. dele. iij. .l.labeo.ff. de ſuppel.le. Wꝛeterea illi debent
pꝛopꝛij libꝛi quoꝛum quis pꝛopꝛietatem habet ⁊ de eis adli
bitum diſponit.l.quintuſ.ff.de au.⁊ argen.le.⁊.l.j.ff.de pe
cu.facit qð nõ.in.c.ij.⁊.c.cum admonaſterium de ſta.mo.
Sed dicta ſcriptura pꝛiuata ſeu libellus conſiſtenſ apud di

ctum teſtatoꝛem non erat huiuſmodi cum ipſius magiſtri

eſſet. Ergo de hoc libello non intellexit teſtatoꝛ ⁊ ſic ſtan⸗

dum videtur libꝛis dumtarat ipſius Eſau. Tertio mul
tum ſtringere videntur verba illa ex quo enim dixit ꝙ ſtan

dum ſit ibꝛis Eſau. tantum videtur excluſiſſe als ſpes pa-

bandi in contrarium. Mam dicto tantum eſt taratiua im
plicat in ſe negatiuam reſpectu aliarum pꝛobationum. vt ĩi
c.cum eccleſia ſutrina de cau.poꝛ.⁊ pꝛopꝛi. ⁊ ibi per Joã.

an. poſt Eoni ermmtn. Rdugrto pꝛincipaliter facit the
oꝛica Ja.de are·in.l.j.C.ſi aduer.lib. vbi dicit qð ſi ex ſaru

to ſtandum eſt verbo alicuius denuntiantis nunꝙᷓ ab illius
dicto eſt recedendum per alias pꝛobationes.ſed verbuʒ te
ſtatoꝛis habet vim legis in dependentibꝰ a voluntate ſus
vt ſupꝛa dixi. Grgo ex quo teſtatoꝛ voluit foꝛe ſtandum li-
bꝛis pꝛopꝛijs dicti Eſau non eſt ab illis recedendum per di
ctam (Peabu maxime pꝛiuatam que offertur ab heredi

bus. SGed his non obſtantibus que ſi recte ponderantur

non obſtant contrariam ſententiam de iure arbitroꝛ verio-
rem. Et pꝛimo moueoꝛ ex verbis pꝛefate diſpoſitionis diũ
dirxit teſtatoꝛ.qð cuʒ ipſe habeat facere certas rationes ⁊ cõo⸗

ptus cuʒ Eſau.? confiqens ⁊c.Ex quibus verbis clare col
ligitur qð ſidem dicti Eſau ⁊ libꝛoꝝ ſuoꝛum elegitur reſpe
ctu rationum ?⁊ computoꝛum non factoꝛum in quibus pꝛo

pꝛie cadit confidentia ⁊ fides non autem reſpectu eoꝛuʒ ã
ſunt iam liberate ⁊ finite de clare conſtabat per po

pꝛiam ſcripturam ipſius eſau

poſt tranſactionem.ff.de condi.⁊ demon.i.poſt rem iudi/
catam de tranſac.⁊.c.expoſitu.de arbi.cuʒ ibi notatis. Ju
dicamus enim diſpoſitionem ⁊ ipſius effectum ad limites
perſfectionis a deo qð etiam verba reſtringuntur vt conue

niant perfectioni vt. lecum pater.5F.dulciſſimus.ff. dele.ij.
⁊2.l.fi.ff.de here.ĩſti. Otetur ergo libꝛis dicti eſau reſpectu

illius tempoꝛis in quo nulla apparet rata geſta ⁊ libꝛata.

Secundo ⁊ pꝛincipaliter induco hanc rationeʒ teſtatoꝛ vo
luit vt credatur libꝛis dicti eſaa. Oed in caſu noſtro non mi

nus creditur libꝛis ipſius ſi deeſt in eis ſuppleatur ꝑ aliam
ſcripturam maxime pꝛopꝛiam illius eſau. Mon enim de B
directe venitur eontra fidem dictoꝛum libꝛoꝛuʒ quandoq;
aliqua per obliuionem dimittantur.xxiij.di.pꝛeterea ⁊ pꝛo
hoc eſt glo.notabilis in.c.cum Joannes de fide inſtru.i.v.
quod licet inſtrumentuʒ in fine.que dicit qð ſi teſtes addũt
ad inſtrumentum non per hoc dicitur inſtrumentuʒ repꝛo
bari.hinc videamꝰ non minus degeſtis chꝛiſti creditur eua
geliſtis.licet vnus ſuppleatur per reliquuʒ.vt legitur ⁊ no-
tatur in.c.periculoſe de ver.ſig. eri pondero illa v
ba teſtatoꝛis confidens de ipſo eſau ⁊c̃.per que verba ſatis

apparet qð teſtatoꝛ voluit per illa Vraumchere g face
ed pr

ſed dumtarat eligere fidem.⁊ fidelitatem illius ⸗
hoc ⁊ ſimilia verba quandocunq; generalia nunꝙᷓ videtur
dolus remiſſus.vt.l.creditoꝛ..lucius.ff.manda.⁊.l.lucius

de his que infra cre.Sed iin caſu noſtro videtur dictus eſau

eſſe in dolo ſi non vult ſtare ſcripture pꝛopꝛie.ipſius cum
nemo debeat pꝛeſumi ita ſupinus ſimplex⁊ ſtultus vt ſcri-

bat rationem geſtam vel pecuniam pꝛo lncro aſſignatam q

non fuerit geſta velaſſignata vt notantur i ſili dicittex. mi
nus iniquum eſſe qð quiſq; ignoꝛet qð dilucida voce pꝛo-
teſtatus ⁊c.vt in.c.per tuas de pꝛoba.⁊.l.generaliter.C.ð

nde etiam tranſactio in
iſtis impeditur ad quod optime facit.l.elegantur..ſi quis

non nu. peccu. maioꝛem autem fidem facit ſcriptura quaʒ

confeſſio quia facilius quis errat in confitendo ex arrupto

quam in ſcribendo vt notat Inno in.c.cum olim de cenſi.

⁊.c.cum venerabilis de excep.Quarto pondera illa ver

ba libꝛis ſuis pꝛopꝛijs per que quidam verba teſtatoꝛ vide
tur magis elegiſſe fſidem ſcripture ipſius eſau qᷓ; volumina
libꝛoꝝ ſedliber ꝑuus conſiſtens penesipſum teſtatoꝛeʒ po-
teſt dici eſau ratione ſcripture ſue cum inſtrumenta ſepe di
cantur vera non ratione materie ſed contentoꝝ in eis. vt
no.in.c.j.de pꝛoba.⁊.cC.j.de fide inſtru.ergo ⁊c. 1/
adduco nõ.in.c.continebatur de deſpon.impu.iuncto.c.ꝑ
tuas de pꝛoba.licet enim iure diſponatur vt viro aſſenti ſu
am vxoꝛc.contrario non obſtante credatur.vt dicto.c.con

tinebatur.⁊=.c.ſi quis vxoꝛem.xxxij.q.ij.tamẽ auditur vroꝛ
volens pꝛobare contrarium per aſpectam coꝛpoꝛil.vt.d.c.
per tuas.ita in pꝛopoſito.licet teſtatoꝛ dixerit vt credaturli

bꝛis eſau.quia conſidebat de eo.tamen non ſequitur quin
poſſit pꝛobari contrarium maxime per pꝛopꝛiam ſcripturã

ipſius eſau.ꝙ pꝛeſertim in caſu noſtro eſt tenenduʒ.vbi ſcri
ptura illa non repꝛobat libꝛum eſau.ſed potius ſupplentur
vt. S. dixi:huic ſententie videntur còcoꝛdare Ja. bu.? bal.
in dicta.l.j.C.ſi aduer.rem.iud.vbi circa illud dictum Ja.
de butri.pꝛealle.dicunt ꝙ licet ſtatutum dicat credendum
eſſe verbis denunciatoꝛis.tamen ſi per alias pꝛobatiõesap

paret denunciationem eſſe falſam non debet iudex ille cre⸗
dere ar. viuue. de fal.¶¶ Quinto adduco theoꝛicã bar.
in extrauaganti.

tenus in ea expꝛimitur ſi in lege noua dicatur non obſtante

quacunq; lege que in totuni vl in partẽ huic obuiaret ar.l.
S ⁊ poſterioꝛes de legi.⁊.l.pꝛincipuus in fi.C.de appel.

ta videtur in pꝛopo ſito videndum quani enim dixit te-
toꝛ ſtandum libꝛis dicti eſau.non tamen per hoc voluit
excludere ſidem ſcripture ipſius eſau.maxime cum per itũ
ſuppleatur ad libꝛos eſau.⁊ poſſunt ad concoꝛdiam adduci
vt ſuper diffinitis ⁊ calculatio factis ſtetur libꝛis.ſed ſuper
alijs iam libꝛatis alia poſſit pꝛobatio adduci.⁊ pꝛo hac iter
ꝛetatione facit theoꝛica bar.in.l.non dubium.C.de legi.?

l. omnes populi·ff. de iuſti. ⁊ iur.vbi nõ.dicit ꝙ cauſa ſuffi
ciens ⁊ iuſta reſtringendi diſpoſitionem eſt.q verbis ſic in
tellectis alter ſine cauſa legitima ceperit lucrum ⁊ reliquus

ſentiret danum. vt.l.vt gradatim.ff·de mu.⁊ ho.⁊.l.ij.C.

de noxa.facit optime.c.cum dilectus.⁊ qð ibi nõ.de cõſue.

2. c. abbate de ver.ſig. Ex quibus omnibus cõcludo ſta
dum foꝛe dicto libꝛo ꝑuo ſeu ſcripture pꝛiuate ipſius eian
ſuper illis partitis ⁊ lucris aſſignatis dicto magiſtro. ¶0ρ“:·

de quibus nihil dicitur in libꝛis dicti eſau ſuper illis. Et ge

non obſtante contraria ſuperius allegata. ¶ Adpꝛimum
enim ſatis patet eſſe reſponſum cum vt.s.dixi non minus
ſerustur voluntas te is ſi fiat ſuppletio per aliam ſcri

neraliter in omnibꝰ per que nealegnn. . Aolmum .

pturam ipſius eſau. Ad ſcdm dico qð ſatis illis li⸗
bꝛis in totum quatenus in eis continetur. em nõ tol-

lit pꝛobationem per contrariam.vt.S.dixi ¶ Mon obſtant
verbum pꝛopꝛijs ⁊ verbum libꝛis.ſatis enim pʒreſponſuʒ
per pꝛedicta. ¶ Ad tertium pꝛincipale qð videtur magis

ſtringere de illa dictione tantum. dico ꝙ illa dictio opera
hoc vt ibial non crederetur libꝛis illius eſau.quatenuscõ⸗

cernerent fauoꝛem ipſius ſed opus eſſet alio adminiculo.
vt. .exemplo.⁊.l.rationes.C.de pꝛoba.⁊ per glo.bar.in.d.
S. nümularios.⁊ auc. Et ſi contractus pꝛopter hec verba
fides adibetur etiam in fau oꝛem ipſius voluit ergo teſtatoꝛ
per illa verba qð illis libris.tm̃ crederetur ꝙ alia pꝛobatio
ab eo non ſit exigenda. Et pꝛo hac interpꝛetatione facit ſe⸗

cure equuas ne capiat lucrum ſine cauſa.? ne admittatu

volens venire contra pꝛopꝛiã ſcripturam qð omĩa iura ab-
hoꝛent.C.de non nu.pe.auẽ.qui contra.⁊ de fide inſtru.ſi
cautio.⁊.l.cũ de indebito.ff.de pꝛoba.⁊ faciunt alia que ſu

perius inducta ſunt ſatis facta eſt qð illa verba operentur
aliqd etiami contra ius vnde non debent ita latiſſime inter

pꝛetari vt multa iura ledant᷑ ar. optimũ in.l.fi·qũ.C.de in

off. teſt. ⁊· l.ij. C. de nox.⁊ dicto.c.cũ dilectus.vel ſaltem in

telligantur qð velint excludere ſcripturam poti contractã

non aũt ſcripturam ipſiꝰ eſau:per quam ſuppleatur ipſius

drepꝛimendum ſuper verbo legibus vbi
notanter dicit qð ſi poſt legem generalem emanauit ſpalis
exemplum in.l.ſciendum.ff.qui ſatiida.co.iuncta auẽ.offe
ratur.C. de lit.conteſ.ſpᷣalis non tollit generalem.niſi qus

libꝛi vel poſſunt intelligi quando non affertur pꝛobatio in
oppoſitum per nadl ſ vltimuʒ ſatis eſt ſupꝛa re
ſponſum in quinta ratione ad partem affirmatiuam
hec ſufficiant. . ltit dier Ked

H on. i.

idam in egritudine detentes teſtamentũ
condidit.⁊ filijs inſtitutis heredibus inter ce
tera ſic diſpoſuit Item voluit ⁊ mandauit
qʒð dicti heredes ⁊ eoꝝ tutoꝛes teneantur ⁊
VDebeant diſtribuere ? erogare amoꝛe dei · 2 p
anima ipſius teſtatoꝛis illud qð eis declarabitur per domi-
ham A Sarianã eius vxoꝛem.cuius conſiẽtiã onerauit cuʒ
eidem aliqua ſecreta animi ſui narrauerit ⁊c. Geniq; moꝛ
tuo teſtatoꝛe dicta domina M ariana eius vxoꝛ petendo
conſilium in foꝛo anime a duobu ſviris ꝓbatiſſimis dixit di
ctum teſtatorem ſibi impoſuiſſe vt quadam filiam ſuam il-
legittimaʒ que iacebat apud hoſpitale ſancte Marie edu
ci faceret a dicto hoſpitali ⁊ in domo ipſius teſtatoꝛis nutri
ri ac cum dote centum floꝛenoꝛuʒ maritari addiciens dicta
domina Mariana qõ nil aliud fuit ſibi a dicto teſtatoꝛe in
iuncto hoc idem in ſbã dirit alia vice in pñtia duarum dña
rum quarum vna eſt vxoꝛ ⁊ alia eſt ſoꝛoꝛ vnius ex tutoꝛibꝰ
dictoꝛum filioꝛum ⁊ fratris carnalis dicti teſtatoꝛis. Doſt
modum elapſ fere tribus annis a moꝛte dicti teſtatoꝛis. di
cta domina Adariana turbata ⁊ irata ex certis cis cuʒ di
cto tutoꝛe iuit ſponte ad vicarium domini epiſcopiſenenſ
7 aſſuit iuramento ſibi pꝛius delato dictum teſtatoꝛem vo
luiſſe qdð ſeptuaginta floꝛeni quos olim pater dicti teſtato⸗
ris a quibuſdam indebite extoꝛſerat reſtituerentur per ſuoſ

cti teſtatoꝛis. m
rat viſitare eccleſiam ſancti antonij de viẽna ⁊ non potuit
adimplere alerun vnus pꝛopꝛijs ſumptibus heredibus

heredes illis perſonis de quibus conſtat in libꝛis patris di· ⸗
Item dictus teſtatoꝛ dum viuebat vouc⸗ /

dicti teſtatoris Et hanc dixit voluntatem dicti teſtatoꝛis

fuiſſe eidem domine ¶ariane declaratam demum calo

re inuidie quieſcente acceſſerunt quidaʒ ad dominã Mρ
rianam dicentes ſe mirari de his que dixerat.að ſi poſſet il
la reuocare.¶ Munc queritur an ex illa confeſſione ſic fa-
cta ĩ pꝛeſentiꝗ domini vicarij poſſent heredes Cennbeli0
exequendum ea ſic declarata non obſtante confeſſione cõ

traria pꝛius ⁊ poſtea facta.

humiliter inuocato. Nidetur pꝛimo ſtanduʒ
declarationi facte in pñtia domini vicarij de
qjuo videtur caſus aꝑtus ⁊? nõ.in.l.theopom
pus.ff. de dote pꝛele.vbi patet ſtandum eſſe

dicto vnius quem teſtatoꝛ elegit in ſidem? in hoc appꝛoba
uit ⁊ maxime quia iſta iurauit ſecundum theoꝛicam bar. in
dicta.l. theopumpus. Item pꝛimum ⁊ vltimum dictum

fuit ſine iuramento.declarando vero facta in pñtia domini

vicarij fuit iuramento pꝛeſtito.Sed dictum iuratum debz

peeſtari a dicto non iurato. vt in.c.j. de conſan.⁊ affi.facit
l. iure iur. C. ð teſti.canoniʒato.iiij.q.ij.iuris iurandi.

luntate teſtanti.non valuit dictum ſuum ſine juramento iu

xta ſententiam bar.in dicta.l.theopompus.Sed his nõ ob

ſtantibus contrariã ſententiam arbitroꝛ pꝛeualere. Mꝛi
mo moueoꝛ per notabile theoꝛicã bar.in.l.eos.ff.de fal.vbi
dicit qð ſi teſtis pꝛimo dixit vnum extra iudicium ſi cont
rium dicit poſtea in iuditio eti i. onon ci
ditur ſcdᷣo dicto quinimo poteſt puniri ð falſo.ideo dat ipᷣ
conſilium timenti vacilationem teſtium vt pꝛius extraiudi
tium faciat eos interrogatio qui ſi poſtmodum dixerint cõ
trarium in iuditio fides ei adhibetur hanc ſententiaʒ bar.
ſequitur anto.de butri.in.c.cum in tua dyoceſis de teſti. in
Vltima coł.ſequendo illud dictum Calna iſte eſſet deriſus

⁊ licet illud dictum poſſet moꝛderialiquatenus tamen pꝛo⸗

pter multa alia hic concurrentia puto in diſtincte dicte do⸗

mine Dariane non credendum. ꝛimo quia dum pe⸗
tet conſilium in ſecreto vbi ceſſabit omnis timoꝛ⁊ placen/

tia paꝛtis aſpuit contrarium dicens fuiſſe dũtaxat ſibi iniun
ctum vt illa puella eriperetur ab hoſpitali.Et ſic factum ex

titit. Non enimeſt pꝛeſumendum quem dicere falſum vbi

ſalutis. j· q· vij.ſancimus.⁊.c.litteras de pꝛeſump.⁊.c.ſigni

m, aivν eſt lata quod non ſit ſtandum dicto ilius. hoc enorent

eſu chꝛiſti einſq; pijſſime matris pꝛeſidio

er
tio cum iſta hoc caſu habeatur loco teſtis cũ deponat de vo

ra
e-

ficauit de homi.Et in talibus ſtatur dicto ſacerdotis ſaltim
ad confondendum contrariaʒ confeſſionem.ad hoc qð nõ.
glo.⁊ doc.in dicto.c.teſtimonium de teſti.maxime quia ſᷣmn
dictum emanauit iracundie. ⁊ ſic non deberet pꝛeiudicare
vt eſt tex. cum glo.nõ.⁊ in.c.litteris de diuoꝛ. Et pꝛimo tẽ
poꝛe quo videbatur ʒelu dei gccenſa.vt dicto.c.litteras de
pꝛeſump.vbi tex.valde
magis ſit ſtandum pꝛimo di

o non iurato.vel ſalteʒ per pꝛi

on obſtat ſi dicatur qð illi qui deponunt de conſilio ani⸗
me ſunt ſingulares quia non fuerunt ſimul pñtes.dico enĩ
qð pꝛopter ſubiectam materiam debet ei credi cũ conſiliuʒ
non ponitur in publico iuxta nõ.in dicto.c.teſtimonium.
PBeen qð illud idem aſpuit in pñtia dei duaꝝ mulierum
que optime teſtificari poſſunt ĩ cauſa ciuili.vt legitur ⁊ nõ.
in.c.foꝛus ð ver.ſig.⁊.xv.q.iij.ex e ec obſtat ꝙ vna
ſit vxoꝛ ⁊ alia ſoꝛoꝛ tutoꝛis.quia cauſa non eſt tutoꝛis cuʒ co
modum vel incomodum ad eum non ſpectet.ij.q.vj.bidu
um. v. palam. Ieʒ ſoꝛoꝛ 7 vxoꝛ poſſunt eſſe teſtes in ciuili
etiam ſi eſſet pꝛopꝛia licet foꝛte minus creditur ᷓᷓ alijs.iux
nõ.per glo.⁊? nõ.per Inno. in.c. in litteris de feſſi.?⁊ ꝑ.ſpec.
eo.ti.S.pꝛimo per glo.iij.q.v.c.j.facit tex.cum glo. in. d. c.
litteras vbi patet qð frater poteſt eſſe teſtis pꝛo fratre. Sz

in caſu noſtro non eſt tantum dubiuʒ cum cauſa nõ pertine

at ad maritum ſed ad filios dicti teſiatoꝛis ⁊? ipſius domine
Mariane. . eetere hic eſt alia coniectura multuʒ ꝓ
babilis in eo qð poſt diſpoſitionem factam coꝛam dño vica
rio dixit oppoſitum extra iuditium concoꝛdando dicto pꝛio
ri ex quo debilitatur dictuʒ coꝛam dño vicario vt ſibi ſoli ñ

ſit credendum.ꝙ aperte voluit Anto. de bu.in dicto.c.cũ
tua.in vlti.collł.vbi dicit qð ſi teſtiſ dicit poſtea contrariũ

Le.

extraiudicium eius qð dirit in iuditio ? ſententia adhuc non

videtur ſentire. Inno incpretcren de teſti. cogẽ. Et in
caſu noſtro bic plura concurrunt quia non ſolum poſt ſʒ pꝛ

ctum vicarium. Atem qð femina cuius teſtimonium va
71 vt in. c. foꝛus de ver. ſig. ¶ Item hoc
idem videtur pꝛeſumendum er qualitate dictoꝛum. Ad qd
enim in nincanee eheneun vnus ad viſitandum

us varijs vicibus oppoſitum ⁊ turbata acceſſit ad di-

rium ⁊ mutabile

eccleſiam ſancti anto. ¶¶ Item cum ipſe non fuiſſet ſolus

heres patris ad quid agrauaſſet ſe in ſolidum adreſtituen-

duz mala oblata paterna cũ non teneretur niſi pꝛo ſua poꝛ
tione hereditaria.l.ij. C. de ac. here. Sed pꝛimum dictum
habet veriſimilitudinem cum verecundum eſſet dicto te⸗

ſtatori qui erat nobilis dimiſiſſe filiam licet ilegitimaʒ iace
re incognitam apud hoſpitale merito hoc dixitſecrete vro

ri ſue de qua voluit conſidere ⁊ in dubietate dictoꝝ ample

ctendum eſt dictum magis veriſimile vt.iiij.q.iij.ſi teſtes

omnes nõ. Inno. in. cauditis de pꝛeſcrip. facit tex.in.c.lʒ
de pꝛoba.⁊ hec ſufficiant. Concludo ergo ſtanduʒ pꝛioꝛi di
cto quod habuit executionem ⁊ nõ aſſto coꝛam domino vi
cario marime cum illuſio ⁊ variatio repꝛobatur aiure ĩ cle.
cum illuſio de regulis iur. non obſtant contraria pꝛocedunt

enim quando alia non concurrunt in oppoſitum vt patet

expꝛedictis. Laus deo⸗
(zenm.
. Mnnidam Andreas Nerri. Et Jognael⸗

vyroꝛ Ciuitatis maſſane obtulerunt

N c cuiuſlibet eoꝛũ mobilia ⁊ ſe mouentia iura
actiones ⁊ nomina eis ⁊ cuilibet eoꝛum qua-

liter cunq; perſonam omnipotenti deo. ? oꝛdini ? conuen

tu fratrum heremitarum ſancti Auguſtini de maſſ⸗ in ma
nibus pꝛioꝛis conuentus eiuſdem loci recipientis nomine
totius conuentus ⁊ pꝛedicti fratrum dicti andreas ? Tos⸗
na detinent quedam ex bonis pꝛedictis vel foꝛ omnia re⸗
cipientis er inde debitum nature ſubſidium. arnrer
nunc nũquid de pꝛedictis bonis debeant ſoluere collectas
⁊ alia onera quẽadmodum ſoluunt ceteri layci eiuſdem ci⸗
urers Eruunguil perſone eoꝝ poſſunt grauari ad mune
ra ſeu onera ciuitatis ſicut alij layci ciues ⁊ in colle illius ci-

uitatis 2TMT7.

nnuit per dictas qualitates

dictum tollitur pꝛeſũptio ſcõi dicti.vt ei ſfimpir ſtetur

* . ederüt
7 dedicauerunt ſe ipſos ?æ omnia bona eoꝛuʒ

. Pꝛiſti eiuſq; metris pꝛefidio humiliter inuo

4 Ppiꝛꝛedicta non videntur mihi habere magnaʒ
—— dubitationem. Et pꝛimo circa bona qð ſint

cato.Succinte ⁊ concluſiue pꝛocedam quis

ðWðW oynmnino exempta ab oneribus ⁊ factionibus
laxcoꝛum. Certum eſt enim qð bona eccleſiaꝑ ad hec one-
ra non tenentur tam de iure canonico quam ciuili. vt pꝛo-
batur in.c.nõ minus.⁊.c.aduerſus de inmu.eccl.⁊ in.l.pla
ccet. C. dè ſa. ſan. eccle.canoniʒata.xvj.q.j.placet. Sed pꝛe-
dicta bona dictoꝛum petri? Joanne fuerunt pure donata
⁊ oblata eccſeſie ſancti Auguſtini ergo ĩmediate etiam ſine
traditione tranſiuit eoꝝ dominium in eccleſiam pꝛedictaʒ.
ex duplici capite. MDꝛimo ex pꝛiuilegio.ʒ.fi.C.de ſa.ſan.ec.
Secundo ex perſona iſtoꝝ qui obtulerunt ſe ipſos. NHam
per obligationem pure factam tranſierunt in poteſtateʒ ec
Lle ſie ita vt quaſi ſint eccleſie vt notanter dicit glo.in.c.vt
lex conuentie. xxvij.ꝗ.ii.ergo per quandam conſequentiam
2? dominium t poſſeſſio ilo ꝝ bonoꝝ tranſiuerunt in eccle-
ſiam per.l.ſi adoptanero.ff. de pꝛiui.⁊.l.ſi arrogatoꝛ.ff.de
adop.tenet Jo.an.in.c.in pñtia de pꝛoba.⁊ nõ.xix.qiii.ſi
qua mulier.⁊ expxeſſe tenet bar.in terminis noſtris in auẽ.
ingreſſi de ſa.ſan.eccle.⁊ ſic eccleſia dieitur hec bona poſſi
dere licet per iſtos.ſicut dominus dicitur poſſidere per ſer
uum. vt. l. i. C. ſi per vim vel alio mo.?.l.fi· C. dacqui.poſſ.
nõ .in. c.ciqui cler. vel mo. ʒ lect.glo.? Inno.que cõmunit᷑
ertuz eſt bona larcoꝝ ec-
ibus laycoꝝ. vt collectis ?

⁊in. c. cum dilecto de reſcrip. Et videtur ad pꝛedictatex.

Ren ERnen per alios ſcribentes tenetur.
r⸗=leſ,, n Qeſiis cellata erimuntur abone

Sin HRſimilibus niſi eſſent onera certa.? perpetue ij
Fe noxa.tunc enim tranſeu am cuʒz onere ſuo. Hec

cxſtcõmunis concludo doctoꝝ vtriuſq; iuris ? notant cano
Iſſte in. c. fi.de vi.⁊ ho.cle.⁊.c.i.de inmu.eccle.⁊ in cle.pꝛe
m m Tn= M ſenti de cenſi. ? bar. inl.reſcripto. ff. de mu. ? ho. ¶Secũ
42/do pꝛincipaliter pꝛo concluſione pꝛedicta videtur tex. aper-
PKIus cum glo.in. c. i. de deci. in fi · vbi patet ꝙ oblata religioñ
que dedicauerunt ſe ⁊ ſuos gaudent etiã ibonis que tenẽt
nomine monaſterſonmibspeuil gi⸗ illius religiõis. ⁊ fa
cit optime ille ter. cum glo.Agd ſcõᷣm dubium nunquid
dicti oblati gaudeant pꝛiuilegio eccleſiaſtico in eoꝛum per-
ſonis. Et dico ꝙ ſic ex quo ſunt plene oblati.dicuntur autẽ
plene oblati ex quo dedicauerunt ſc ⁊ ſua.vt in dicta cle.i·i
fine iuncta glo.Ad idem glo.in.d.c.vt lex Anemie que
dicit iſtos oblatos eſſe quaſi ſeruos eccleſie.Clarũq; eſt ſer
uos eccleſiaruʒ nec teneri ad onera laycoꝝ. vt in. c.eccleſia
arum ſeruos.xii.q.ii/⁊ loquitur ibi tex.de ſeruis omnino lay

+ — ſ'̃ — — — —————ð

—

tra ſeruitutem eccleſiaſticam ſunt religioſe perſone ar.in.c.
non dubium de ſen. exco. ?. xii/q.i.duo ſunt genera facit qðᷣ
nõ. Inno. in.c.cum monaſterium de elec.⁊ archi.in.c.vno
de exceſſ.pꝛela.li.vi.⁊ Jo. de lig. in cle.per litteras de pꝛe/
ben. Quiniĩmo fuit opinio quoꝛundam qð etiam ſeruienti
= Pk. deãt in MWunitate hae in perſonis. vt nõ. glo. in. c. eos. xxxij.
himj/ di. ? per archy· in. . dericum. xi. i. Duicdam tamen i B
Ee 2 „ασltimo contra. q tamen de pꝛeſenti diſputare non intẽdo
cum non facit ad pꝛopoſitum noſtruʒ. ſed adduco in augm
rum maximequia ſi in pꝛedictis ſeruitoꝛibus ⁊ conductariis
ſunt opiniones quid dicendum in iſtis de quibus queritur
qui ſe ⁊ ſua obtulerunt religioni certe nullam in iſtis dubita
tionem habeo quin ſint perſone eccleſiaſtice ⁊ gaudeãt pꝛi
C9 uilegio eccleſie in perſonis de bonis autem non eſt deceptã
ü dum cum nulla bona habeant.vt pote per eos eccleſie col-
OJM nnn ruare concindo qs tum perſone dictoꝛum oblato
11 uurpm ꝙ bona per eos monaſterio collata ſunt libere ⁊ exem
1 ptu ab omnibus oneribus ſecularium ſicut ſunt reliqua bo
1 na eccleſiaſtica ⁊ perſone eccleſiaſtice. Doſtea tamen fuit
mihi relatum ꝙ eſt facta quedaʒ refoꝛmatio per ciues maſ
. ſanos qua inter cetera continetur ꝙ nemo ſuppoſitus poſ-
9

☛ S

–

7 11

ðð

—

ſit ſe vel ſua bona obligare alicui eccleſie etiam in pꝛeiudi-
cium coꝛde irritando omnes ſupꝑpoſitiones ⁊ alienationes
factas a decem annis citra. ¶Iſta vero oblatio ſeu dona⸗

na fuit ſactz ante iſtam refoꝛmationem intra decenniumpᷣ
, finitum. g. vero dico ꝙ hec refoꝛmatio non valet ĩ
. eiuditium iuris eccleſie iam queſito vt in.c.que in eccle-
. ſiarum. 7. ceccleſia de conſti.⁊.c.fi.de re ec.non ali.⁊.ix.di.

bene quidem quinĩmo nec impedire poteſt diſpoſitionem

inſtituit heredes quoſdam extraneos ⁊c

cis. ¶ Oulto foꝛtius hoc idem diceudum eſt de iſtis qui vl

in futurum hactendmm uis eſletconna pꝛiuile giuz conceſ
ſum eccſeſie vli de quo in.l.i.¶

. C. de ſa.ſan.eccle.⁊ pleniuſ ꝑ

in.d.l.reſcripto que hic ſeruata non fuit. ¶ Item hic agi

de rebus iam pꝛius queſitis eccleſie in quibus nonvalet pꝛo

uiſio larcoꝝ in contrarium vt ipſemet bar. expꝛeſſe ſatetur
ĩ dicta.:.reſcripto.ð mu.⁊ ho.abbas.

. 1 Lon · liui · HZ

Alſus contingentin elieeſt. Quidam Yaco
bus campſoꝛ olim Ohini puccii graſſu ciuis
Aretinus in teſtamẽto ſno inter cetera ſic di
ſpoſuit. Item diſpoſuit iuſſit ?ẽ mandauit qꝗð
capella ſancti M Mathei facta in engf⸗

bis ſancte marie de Aretino per ipſum teſtatoꝛem⁊

monem eius fratrem dotetur ab omnis cõibus ipſius Ja-
cobi ⁊ Symonis pꝛedicti ⁊ eoꝝ nepotum.videlicet de qui

buſdam bonis ac poſſeſſionibus cõmunibus cum pꝛedicto
Symone ⁊ nepotibus ſuis vʒ filiis olim Cecili ? Metri
fratrum ⁊? quondam dicti teſtatoꝛis ⁊ dicti ſimonis ⁊ poſ-

ſeſſiones aſſignandas pꝛo dote ſingulariter in teſtamento

expꝛeſſit cum ſuis conſinibus ꝙ dicte poſſeſſiones debeãt

eęeelſe pꝛo dote dicte capelle.? earum fructus perpetuo de-
ueniant ad manus capellam pñtis ⁊ futuri pꝛo ſuo votu⁊?

neceſſariis etiam poſt hoc * dictuſ teſtatoꝛ er quo re
manſit filius ?⁊ heres quidam Suctius qui poſtmodum ðᷣ

ceſſit relictis duabus filiis ſegiei nis enaturals dumts⸗
rat ſcilicet dñabus franciſcina ⁊? chꝛiſtofara.⸗

t dña 1 Que quidẽ
domine tanqꝙᷓ heredes patris vna cũ quedam domina ma

thea filia quõdani dicti ſimonis pꝛeſentauerunt quendam
dominum bartholomeum canonicum ⁊ rectoꝛem dicte ca

pelle nunc vacantis in termino edictoꝛum fuit excepc.eas
non eſſe patronus quinimo ius patronatus plene ſpectaſ
ſe.ad quendam franciſcum ghini. Qui quidem franciſcus
Queritur nunꝗd
ex dicto teſtimonio.ille domine pꝛobentur patrone alio in

contrarium non pꝛobato maxime cum in quadam permu
tatione al facta de dicta capella dicatur miniſtro dicte per-

mutationis dictam capellam fuiſſe dotatam per dictum ſi

monenm ghini fratrem dicti Jacobi teſtatoꝛiſ.viſo dicto mi

niſtro ⁊ alis actis ⁊ agitatis in hac cauſa coꝛam domino vi

cario aretino ⁊c. Micolaus.abbas.

Hꝛiſti eiuſq; matris pꝛeſidio humiliter inuo
cato. Hidetur pꝛimo quod per dictum teſti-
monium vel alia acta in hac cauſa.non pꝛobe
tur patronatum pertinere ad dictas mulieres
quia ius patronatus competit altero de tribꝰ
modiſ.ſ.ex conſtructione fundatione vel dotatione.xvi.q.
vii.filiis vel nepotibus.c.decet de inmu. eccleſie ⁊.c.qui-
cunq; ⁊.c.fugentius ⁊.c.pꝛementis ⁊ ibi optime glo.ð hac
materia ⁊ per Jo.an.in Wica de iure patro.facit.c.nobis
2 quod ibi nõ.eo ti.⁊ an poſſit queri pꝛeſcrip.nõ.in.c.que
relam de elec.⁊ plene per Jo.an.in regula quod alicui gra

tioſe de reg:iur.li.vi. Sed in caſu noſtro non pꝛobatur ne

ceſſario per dictum teſtimonium vel alio actu.dictus dñs
dictam capellam conſtruxiſſe fundaſſe vel dotaſſe ergo ⁊c̃.
Conſequentia patet in dicto teſtamento ſolum continen
tur verba teſtatoꝛis ſed dicto eius non ſtatur in ſauoꝛem ſu
um.⁊ pꝛeiuditium alterius.vt ĩ.l.rationes defuncti ⁊.l.exẽ
plo ⁊.l.inſtra.C. de pꝛoba.fac.xii.qiiin pꝛin.necinſtrumẽ
tum dicte permutationis pꝛobat dictum ſimonem illam ca
pellam dotaſſe quia illa verba ſunt pꝛolata.ob aliud ⁊ inci-

denter. ? ſic non faciunt fideʒ vt in.c.ſi papa de pꝛiuil.li.vi.

⁊7 in.c.fi.de ſucce.ab inte.⁊.E.de pꝛoba.l.non eplĩs ⁊.l.nõ
nudis ⁊ plene per bar.in.l.ex hac ſcriptura.ff.de dona.⁊ ꝑ
canoniſtas in dicto.c.fi.⁊ cle. vnica de pꝛoba.maxime cum
illa narratio non eſſet de ſbã permutationiſ que agebantur
quinĩmo ſi illa narratio fuiſſet de ſubſtantia permutationii
ex quo tamen nunc agitur de validitate ipſius permutatio

nis ius patronatus non pꝛobatur nec illa aſſta dotatio per

inſtrumentum permutationis ex quo de denunciato inſtru
mento nunc pꝛincipaliter vertitur queſtio vt pꝛobatur in.
c.illud de pꝛeſump.⁊ notanter voluit glo.in.l.optimuʒ.C·
de contrahen.⁊ cõmit.ſt ip. Item tertio ⁊ foꝛtius per
iſtrumentum permutatiõis apparet franciſcus oli ſimonis

ghini fuiſſe ſolum in poſſeſſione patronatus dicte capelle
quod patet non er ilia nuda narratione dotationis facte ꝑ
ſimonem patrem dicti Eraneiſci. Vec ex eo quia Franci-
ſcus ſolus tanqᷓ; patronus conſenſit dicte ꝑmutationi. M
in permutatione interuenit renunciatio ⁊ expꝛeſſa veltaci
ta pñtatio.⁊ ſequens per ſuperioꝛem inſtitutio iuxta nõ.ꝑ
glo.in cle.vno de re.permu.⁊ per ꝙreð.in tractatu de per
mutatione. Sed per pñtationem ſecuta inſtitutione pꝛo-
batur poſſeſſio patronatus.vt in.c.conſultationibus.de iu
re patro.⁊.c.querelam de elec.⁊=.c.cum olim de cau.poſ.⁊
pꝛopꝛi.plene per Inno.in.c·ij. de inte.reſti.⁊.c.in litteris
de eſiüſzo Aro debet admitti nunc pꝛeſentatio per he-
redes dicti ſimonis.etiam ſi pꝛopꝛietas patronatus perti-
net ad alium.quia pꝛeſentatio eſt quidam fructus iuris pꝛe
ſtandi ideo pertinet ad poſſeſſoꝛem bone fidei.⁊ non ad ꝓ
pꝛietarium.vt legitur ?æ nõ.in.c.querelam.⁊.c.conſultatio
nis pꝛealle.quinĩmo plus vult.nõ. Inno.in dicto.c.in litte

ris qð factis duabꝰ pꝛeſentationibus vna a pꝛopꝛietario iu?

alia a poſſeſſoꝛe confirmanda ſeu admittenda eſt potioꝛ illa
que fit a poſſeſſoꝛe per dictum.c.querelaʒ ⁊·c.conſultatio
nibus facit ꝙ ipſe nõ.in dicto.c.ij.de in inte.reſti.⁊.c.que
relam de ei Fel dicte dñe no breſer eſſe in poſſe⸗
ſſone pñtandi.ſed ſolum dictus Franciſcus.nec etiam ꝓ
batur pꝛopꝛietas pertinere ad egs.ergo omnino ſunt repel
lende a petitione ipſarum. Sed his non obſtantibus di

co in hoc caſu ſubtiliter aduertendum ꝙ dictus quondam

Jacobus ghini frater dicti ſimonis pñs aſſuit in ſuo teſta-
mento illam capellam ſanti Mlathei fuiſſe conſtructaʒ ꝑ
eum ⁊ dictum ſimonem fratrem ſuum.⁊ etiam mandauit
illam capellam dotari de bonis cõmunibus ipſius Jacobi
2 ſimonis ⁊ nepotum ſuoꝝ ⁊ fratribus pꝛemoꝛtuis vt patʒ
in teſtamento dicti cbi 7 executoꝛem teſtamenti.facit
7 deputauit dictum ſimonem fratrem ſuum. Munc auteʒ
reperitur dicta capella conſtructa ⁊ dotata per dñm ſimo-
nem executoꝛem dicti teſtamenti de boniſ afftis in teſtam̃
to ꝙ pꝛobatur ſic vbicunq; aliquis tenetur ad aliquid faciẽ
dum in quo requiritur ſumptus ſi illud apparet poſtea fa-
ctum pꝛeſumitur geſtum ab illo cui neceſfſario hoc incum-
bebat.hoc nõ.pꝛobatur in.l.ij.de alimen.pu.pꝛe.⁊ ibi aꝑ-
tiſſime hoc tenet hugo.in.l.cum ſeruus.ff.dðe ver.obli.ſed
dicto ſimoni tanqᷓᷓ executoꝛi teſtamentario hoc incumbe⸗
bat ergo alio patrono non aparente pꝛeſumenduʒ eſt ꝙ di
ctus ſimon dotauerit dictam capellam de bonis cõibus de
quibus in teſtamento.pꝛo hoc etiam facit quis capelle non
naſcuntur. ſed neceſſario requirunt conſtructoreʒ ⁊ dotato
rem vnde pꝛima fronte pꝛeſumitur habere patronum. vt
nõ.Jo.an.ſuper regula qð alium de regulł.iur.li.vj.ĩ mer.
pꝛope fi. Alio ergo ꝗqutem non apparente patrono debet
pꝛeſumiqð heredes Aacobi⁊ ſimonis ⁊ ſuoꝝ nepotum ex
quoꝝ bonis pꝛeſumendum eſt dictam capellam fuiſſe dota
tam ſint patroni.Scõðo ad idem optime facit.c.j.de re
li.do.vbi pꝛobatur maximeſiunctis notatl.per doc.qð non
apparente in cuius dyoceſis ſit baſilica conſtruenda pꝛeſu⸗
mitur in illo loco aliquid pertinere ad illum epiſcopum qui
pꝛobat ſe exercuiſſe in illo loco aliqð ius epale licet non pꝛo
bat de exercitio omnium iurium epᷣaliuʒ quaſi ſufficiant te
nuis pꝛeſumptio ex quo non conſtat de iure alterius.ita in
pꝛopoſito ex quo conſtat alium dictam capellam dotaſ

ſe in teſtamento Jacobi eam illum mandaſſe dotari ð bo-⸗
nis cõmunibus pꝛeſumendum eſt ex quo nunc apparet do
t ata dotem recgpiſſe ex illis bonis cõmunibus vt in teſtam
to dibonirr Kt quia apparet de dotatione modo pꝛedi-
cto pꝛeſumendum eſt idem de conſtructione ex quonõ ap
paret per alium fuiſſe conſtructum ar.dicto.c.j ertio
pꝛobatur ex illis narratiuis contentis in dicta permutatiõe
in quibus continetur illam capellam fuiſſe dotatam per di
ctum ſimonem ghini. que quidem vbi non agitur de ma-
gno pꝛeiuditio faciunt plenam pꝛobationem maxime in fa
ctis antiquis vbi non poteſt haberi de facili pꝛobatio.vt eſt
glo.ſinlis in.c.cum olim de cenſi.que dicit per illum tex.qð
ſi in aliqua ſcriptura publica continetur de finibus alicuius
epiſcopatus ſtandum eſt illi alijs de finibus licet ſcriptura
illa ſit ſimpliciter ob aliud confecta. ? ibi ĩmo ſaltem nega
ri non poteſt quin illa verba faciunt pꝛeſumptionẽ non mo

dicam vt pꝛobatur hic in tex.⁊ eſt bonus tex.cum glo.in.c.

ſeries de teſti. · c· illud de pꝛeſump.⁊.c.fi. de ſucce.ab ĩet.

⁊ glo.in. d.l. optimam. C. de contrahen. ⁊? comitten.ſtip.q̊

tamen dicto teſtamento debent facere plenam fidęm.ar.
in.c.ij.qui matri.accu.po.⁊.c.cum cauſa de pꝛoba. Nec

obſtat ſi dicatur qð in dicta ſcriptura fit mentio ſolum ð ſi

mone ⁊ non de Yacobo vel alijs nepotibꝰ quia dico ſimo-

nem hoc feciſſe nomine omnium tanquaʒ executoꝛem te⸗

ſtamenti cuius ipſe executoꝛ tenebatur facere ergo ita pꝛe-
ſumendum eſt iuxta nõ. in dicta.l.ij. C.de ali.pu.pꝛe.non
enim dicitur qð nomine pꝛopꝛio fecerit ⁊ ſcripture ſunt ad
inuicem concoꝛdande ex quo fieri poteſt de fide inſtru.in
ter dilectos.S.ceterum.⁊ de ver.ſig. nihil eſt facit.c.cuʒ ex
pediat de elec.=.l.vnica.C. de inoff. do. MDꝛo hoc etiam

permutationis tanqᷓ patronus.¶Hec obſtat ſi dicatur qð
ipſe ſolus eſſet patronus ⁊ in poſſeſſione pñtandi.vt.S.di
xi in vltimo argumento pꝛime Partis ar enim non obſtat
ſi diligenter ⁊ ſubtiliter ponderetur. Nam vbicũq; ius pꝛe

facit ꝗð Franciſcus filius dicti eiger cõſenſit in illo actu

ſentandi pertinet ad płes patronos ſimul licet appareat ali
quod ex eis tñ pꝛeſentaſſe ⁊ ad eoꝝ pꝛeſentationem ſupe-

rioꝛem inſtituiſſe pꝛeſentatum ex quo non apparet expꝛeſ-

ſe illos patronos pꝛeſentaſſe animo ſpoliandi.alios ſua poſ

ſeſſione non fit per indicium alijs patronis in ſequentibus

actibus.nec circa pꝛopꝛietatem nec circa poſſeſſionem qꝛ

negligens in vno actu non facit ſibi pꝛeiuditiuʒ in ſequenti
hoc aperte colligitur ex ſubtiliter tactis per Inno.⁊ cõpo.
in. c.querelã de elec.⁊ clarius ĩ terminis noſtris ponit Re.

de ſenis con.xcvij.in vltimo articlo quinĩmo dico ꝙ ꝑ pꝛe

ſentationem Franciſci qui erat vnus ex patronis ex parte

patris conſeruatur poſſeſſio omnium patronoꝝ.vt colligi
tur ex locis preall. Kum ergo dicta capella ſit dotata de

bonis cõmunibus dicti Saobi 2 ſimonis ⁊ nepotuʒ ex fra

tribus pꝛemoꝛtuis dico vt.S.dixi ꝙ onmes heredes ipſoꝝ
ſunt patroni ⁊ ſuccedunt in hoc iure patronatus heredeſꝑ
ſtirpes.⁊? non per capita.vnde omnes heredes Meobi te⸗
nent locum vnius circa heredes illoꝝ nepotum qui repꝛe-
ſentabant duos fratres dictoꝝ ſimonis ⁊ Jacobi locuʒ duo
rum vnde quatuoꝛ hic concurrit a pꝛinꝰ patroni ſicut in bo
nis omnium quatuoꝛ fratrum dos capelle emanauit. ⁊ ſic
omnes deſcendentes ab iſtis ſeu heredeſ iſtoꝝ tenent locuʒ
o:patronok. hoc pꝛobat᷑ hodie in cle.ij.de iure pa.
Et aduertendum q ius patronatus eccleſie tranſit etiã
ad heredes extraneos ? non ad filios tantuʒ. vt no. Inno.
ſuper ica de iure patro.in fi.? Jo. an.in.c.cum ſeculum
eo.ti.tangit glo.in.c.conſiderandum.⁊.c.cum filijs.xvj.q.
vij. Et hec eſt cõmunis opinio Imno. liet quidam dicunt
contra.ſed pꝛimum verius ſi enim tranſit cum vniuerſita-
te ville in emptoꝛeʒ extraneum in.c.ex litteris.⁊ in.c.cum
ſeculum eo.ti.foꝛtius cum hereditate ad heredem extrane
um.Quid autem ſi ſint aliqui heredes pꝛo equalibus poꝛ-
tionibus videatur per glo.⁊ doc.in.C.j.eo.ti.vbi plene ð G.

t ex his coneludo ad caſum noſtrum ꝙ cum ille dñe filie

dicti nepotis ex filio dicti iacobi.ſ. Franciſchins ⁊ chꝛiſto⸗
foꝛa fuerunt heredes vniuerſaleſ dicti Jacobi alio herede
ex traneo non apparente ar.in.l.in ſuis.ff.de lib.? poſtu.=
l.j. C. de his qui ante ap.tabn. cum aſſerant ſe heredes ar.i
l. gerit. ⁊.l.pꝛo herede.ffide acqui.here.debent ipſe tenere
locum vnius patroni.ſ. Jacobi heredis paterni.⁊ ſic non
apparent alij qui poſſunt legittime docere ſe eſſe compa-
tronos debent admitti pñtationes per iſtas dñas quia im-
putandum eſtlegittime non comparentibus ar.in.c.dilci.
⁊.c.cum nobis.⁊.c.ſcriptum de elec.⁊ per o. an. in. d. c. qᷓ

relaʒ.⁊ ſic ſi nõ comparẽt ⁊ docerẽt de iure ſuo ⁊ pñtãt aliũ

inſtituẽdus ẽ qui hẽt plures voces patronoꝝ cõputãdo pa/
tronos ꝑ ſtirpes ⁊ nõ per capita mõ pꝛedicto.⁊ ꝗ maioꝛibus
iuuat meritis de quo dicendũ.vt.d.c.iij.⁊.c.cũ auteʒ ð iur
patro. BGe dña mathea filia dicti ſimöis nõ fecit ſuiſſe ſpe
tialeʒ mẽtiõem qꝛ hũit fratrẽ maſculũ vñ ignoꝛo ſi pariter
ſuit hers pr̃is ſui cũ dicto rãciſco vñ ſi fuerũt hĩdes pr̃is
ſaltẽ in parte bonoꝝ dʒ admitti tanq; patrona.qꝛ om̃s filj
ſunonis tenent locũ vnius patroni.vt pʒ ꝑ pꝛedicta.nec ẽ

diſtinguendũ inter maſculũ ⁊ feminã:⁊ ſi femina eſt heres

ſuccedit ĩ iure patronatꝰ ſicut maſculus idẽ ſi cõſtruat vl do
tet. vt n J an. ĩ.c. in nobis ð iure pa.? Jo.ð lig.i.cle.ii.
eo.ti.p Freð.con.xvi.facit.c.fi.de cõceſ.pꝛebẽ. Secus di
cẽduʒ ſit dicta dña mathea ñ fuit heres pris vl fratris.Ex
his clare patet ꝗd dicenduʒ in tota iſta ãſtione ⁊c.abbas
IBn aueſtione

„

„ — — —————

☛ f fe

EE

— E ʒðů mmm

rr errrrrrrerrr

Kon lv.

NMaueſtione que vertitur inter fratres ſãcti frã
ſcici ex vna parte ⁊ ilos pauperes qui vulgari-
ter appellant᷑ inbumati ex alio.ſuper quodã fun
do ſeu quibuſda terris vtriq; inſoliduʒ donatis
pꝛooꝛatoꝛio ⁊ officijs in eis ſubſtituenð.vt latius cõſtat ex
inſtrumentis ſuper dictis donationibus cõſectis.¶ Aidet᷑
pꝛimo ꝗ dicti inbumati nullum ius in illis habeant.qꝙ ꝓba
tur pꝛimo ſic. donatio illarum terrarum fuit facta ſocietati
coꝛum vt patet ex inſtrumento ſuper hoc confecto ſed eoꝝ
ſocietas non eſta iure appꝛobata.immo impꝛobata igitur
nullum ius potuit eis acquiri. conſequentia clare pꝛobat᷑ in
l. collegiuz. C. de here inſti. .l. j. de ide. ⁊ in.c.j.de reli.do.

li.vj. iunctis etiam marxime nõ per Yod · an. ibi.in quibus
omnibus dicitur in effectu ꝙ collegium qð a iure appꝛoba

tum non eſt nilpoteſt acquirere. Minoꝛ autem.iſ.iſti in
bhumatinon faciunt ſocietatem ſeu collegium appꝛobatuʒ
multipliciter pꝛobatur.pꝛĩo per.d.c.j.de reli.do.li.vj.vbi

tex. expꝛeſſe repꝛobat iſtos inuenientes nouum oꝛdinẽ ſeu

religionum in v.a iure vel romanis pontificibus appꝛoba-

ui ergo ⁊c̃. Et ſaltem negari non poteſt ꝙ ferunt nouum
religionis habitum.ferunt enim certum habitum in contẽ
ptum ſeculi. ? ille dicitur certus habitus qui eſt diſtinctꝰ ab
alijs. ? regula ſeu conſtitutione in coloꝛe velfoꝛma. vt nõ.

dicit glo. in cle.j. de elec. Sed habitus iſtoꝝ inbumatoꝝ eſt
diſtinctus ab alijs in vtroq;.ſ.in coloꝛe ⁊ in foꝛma. ergo ha
bent certum ⁊ determin atum religionis habitum.cõtra di
ſpoſitionẽ illius.c.⁊? per hoc facit g.ſingularis in dicto.c.j.
que eſt ſuper verbo habitum que dicit per ülum tex. non ꝓ
hiberi quin ſingularis perſona ſcitas non inueniens ⁊ ſeoꝛ
ſum habitans neminem habitum induere ſibi poſſit.ad hoc
xlj.di.parſimonia.Et ſic expꝛeſſe vult ꝙ plures habitãtes
in hoc collegio non poſſunt certum habituʒ inuenire ⁊ poꝛ
tare vt videantur in ſtatu religionis.vnde tex.in dicto.c.j.

loquitur in pꝛohibitione alternatiue vt nec nouum religio
nem inuenire.nec certum nec nouum habitum deferre ⁊?c.

vnde pꝛeſuppoſito ꝙ nõ inuenerint religionem cum colle⸗
gio ipſoꝛum ſaltem ex eo quia certum ? nonum habitũ ad-
inuenerunt ſine licentia romani pontificis inſimul habitan
ſo d ideʒ optime facit cle.m.de reli.do.vbi papa repꝛo
bat ſtatutum quarundam mulierum inſimul quodam vela
mine habitantium pꝛoteſtatus eſt ꝙ per illum pꝛohibitio⸗

nem non intẽdebat inbibere mulieribus fidelibus quin pp-
miſſa continentia vel non pꝛomiſſa honeſte pofſunt in ſuiſ

hoſpicijs conuerſantes penitentiam agere ⁊? virtutem dño

in humilitatis ſpiritu deſeruire ⁊c.vnde põdero illa verba

in ſuis hoſpicijs.quia in hoſpicio ſeu collegio non licet ha-
bitare ſub quadam vmbꝛa religionis etiam cauſa penitẽtie
Certio facit.c.indẽnitatibus ꝓpe fi.de elec.lib. vj.vbi

papa expꝛeſſe pꝛoteſtatur ꝙ per illam conſtitutionem non

intendit appꝛobare ſtatum oꝛdinem ſeu regulam quarũdã
mulierum que nec pꝛopꝛijs renunciãt nec ꝓfeſſionẽ faciãt
regularẽ ſi viuunt vt in ſecularibus eccleſijs canonici ſecula

res ⁊c. Ecce ergo non licet ouenire ſimul cauſa religiõis

licet conuenientes non renunciant pꝛopꝛijs nec pꝛofeſſio-

nem faciant regularem ſub quadam vmbꝛa ⁊? velamine re

ligionis.qð videtur contra intellectum bar.in.l.fi.ff.de col

le.illi· qui dicit.c.fi:de reli.do.ꝓcedere quando plures con

ueniunt in vnum cauſa religionis.ita ꝙ efficiütur perſone
eccleſiaſtice.ſecus dicit ſi remaneant laici.hoc enim videt᷑

contra illum tex. vbi mulieres ille remanebant laice ? tamẽ

noluit illarum ſtatum appꝛobare.licet conuenirent cauſa re
ligionis. Nec ob.l.j.ff.de colle.illi.ſuper qua ſe fundat bar.
qui poteſt pꝛocedere quando conueniunt ſimul non tamen
habitant aſſidue ſub eodem tecto.nec aſſumunt ſibi nouuzʒ
habitum.vnde canones ſuperuenientes multipliciter illud
limitarunt pꝛopter confuſionem ⁊ ſcandala que oꝛiebãtur
ob hoc in eccleſia dei⸗vt in dicto.c.ſi.⁊ ĩ halle ſ. NQuar
to videtur cõtra eos caſus in dicto.c.ſi.de tcli.do.vbi pa⸗
pa erpꝛeſſe pꝛohibuit nedum nouam relihionem inueniri.
ſed etiam domum religioſam de nouo fundari.niſi regula
⁊z inſtitutio accipiatur de appꝛobatis.Sed ĩhumatiiſti quo

tigdie ediſicant domos religioſas de nouo ꝓ ſeipſis qnimo
in iſta met terra de qua eſt contentio volũt edificare domũ

religioſam pꝛo ſeipſis:ergo hoc non licet ⁊ ſic donatio illa

fuit nulla. (2 Quinto videtur caſus in extrauaganti. Joã.
xrij· que incipit Sanctaromana. que expꝛeſſe ſi non cauille
tur videtur eoꝛpum ſtatum reꝛobare:maxime in eo qð ex-
pꝛeſſe innuit iſtos collegiatos de facto non debere publice
mendicare ne eoꝛum ſtatus videatur appꝛobatus. maxime
ĩ eo ꝙ inuit iſtos collegiatos de fſcõ ñ debere publice mẽdi
care ne eoꝛum ſtatus videat᷑ appꝛobatus. Et circa hoc ad-
uertendu ꝙ ciuilia iura ? canonica expꝛeſſe repꝛobãt me
dicitatẽ public ſine euidenti cauſa neceſſitatis.vt.l. vnica
E.de mendi.vali.li.xj.⁊.lxxxij.di.S.j.iuncta glo.⁊.c.ſe.ne⸗
ceſſitat. cum poſſet victum manibus querere. ? non tolle-
re pauperum indigentium ſubſidia.ergo eoꝛum ſtatusẽ ab
vtroq; iure ipꝛobatus.A Erxquibus omnibus concluditur
ꝙ ſi donatio eoꝛum ſocietati facia non tenuit valuit dona
lio ſecundo loco facta fratribus ſancti franciſci quoꝛum oꝛ
do eſt appꝛobatus ab ecclcſia.vt in.d.c.j.de reli do.⁊ habu
erunt in hoc loco acquirendo ſpecialem licentiam a domi

no papa martino.⁊? ſic eis non ob.c.j.de exceſ.pꝛela.li.vj.ꝑ

hec tollitur qð obijcitur illum fratrem antonium ioanis nõ
habuiſſe plene mandatnm ad illa loca reſignandum ? donã
da. quia non fuit opus reſignatione ipſoꝛum inbumatoꝛuʒ

quia ſi eis pꝛopter incapacitatem ipſoꝛum non fuit domi-

niuʒ acquiſituʒ ergo remanſit dominiũ penes donatoꝛem
ſic libere potuit alijs donare.vt.l.nec vtilc.ff.ex qui.cau⸗

poſ.SGecũdo pꝛincipaliter cõtra iura inbumatoꝝ fac qꝛ
vianta ſaboti ? antonius Joãnis ambo iĩhumati recipien
tes donationẽ illaꝝ terraꝝ non potuerunt ſocietati acquire
re dominiũ:cuʒ ad hoc non haberent ab eoꝝ ſocietate mã

Bri Bean bar.in.l.quod meo.S.ſi a furioſo.ff.de acqui.

datuʒ ⁊ per liberaʒ perſonaʒ nobis non acquireret᷑. Inſti.
de inuti ſtip.ſi quig ali.? per quas perſonas nobis acquirit
5S. exhijs itaqʒ . ¶ Tertio facit qꝛ pꝛeſupoſito ꝑ dominiuʒ
illis fuiſſet acquiſitum tam ex renunciatione libera pꝛocura
toꝛe eoꝝ illud perdiderunt.vt cle.j.de renun.⁊.c.ſuꝑ hoc
eo.ti.⁊.l.ſi quis vi..diffan.de acqui.poſ..¶ Quarto om

nibus deſicientibus ſufficere dʒ fratribus ſancti Franciſci

conceſſio domini pape martini in iſtis ſpir ualibus ⁊ ec-
cleſijs ⁊ pijs diſpoſitiõibus liberã hʒ facultatẽ.in cle.qꝛ cõ/
tingit. de reli.do.⁊.c.innotuit.de elec.⁊.c.pꝛopoſuit.⁊.c.
cuʒ noſtris.de conceſ.pꝛeben.pꝛo quo facit glo.nõ.in.c.vn

cipaleʒ.ix.qiij.⁊ ſpe.in ti.delega.S.nunc oſtendendum. v.
lvij.? melius in.v.lxxxix..nunc bꝛeuiter ante fineʒ.⁊ Jo.
an.ſupꝑ dicto.v.lvij.facit glo.in.c.conſti.de religioſis do.
2. xxv.q.ij.in iſ Sed hijs nõ obſtãtibus dictos inhu

matos in dictis rebùs donatis arbitroꝛ potioꝛes huius con

cluſionis ſatis exploꝛatum eſt argumentum.ipſi enim fue-
runt pꝛioꝛes in donationis ⁊ in poſſeſſioniſtraditione ⁊ fic
fuit in eos tranſlatum dominiũ.l.traditionibus.C.de pac.
inſti. de re. diui.S. nihil tam naturale.l.quotiens. C. de rei
ven. Conſtat autem ꝙ perfecta donatio non reuocat᷑ nec

conditiones ex poſtfacto recipit.vt.l.iij. C.de reuo.dona.

2.l.perfecta.C.de dona.que ſub modo.nec ſubeſt nec alle
gatur aliqua cauſa ingratitudinis.⁊ ſicſumus extra caſũ c.

ſi. de dona. 7.l.j. C. de reuo.dona.inon ergo valuit dõatio

ſecundo loco fratribus ſancti franciſci facta.cum dominiuʒ
ſam fuiſſet tranſlatum in humatos.⁊ nemo dat qð non hʒ
c.qð autem.de iurepatro.⁊.ij.q.vij.dalbertuʒ.in.c.nuper
de do. poſt diuoꝛ.reuo.⁊.l.traditio.ff.de acqui.re.do.⁊ pꝛo
batur apertiſſime in caſu noſtro in.d.l.quotiens.quare ad
foꝛtificandum ius iſtoꝝ inbumatoꝝ nõ reſtat niſi rndere ad

contraria ſuperius ſoꝛmata.¶ Et pꝛimo ad iura que vidẽ

tur multum ſtringere contra ſtatum iſtoꝝ inbumatoꝝ põt
dici ꝙ loquitur in alijs caſibus. Maʒ iſti inbumati vt dicũt
nõ habent certum habitum excluſum vel conſtitutione vel

galiter ſed ad libitum illo vtuntur.? poſt cras alia veſtimenta

tam in ſoꝛma ꝙᷓ in coloꝛe aſſumere a diuerſis habitibus eo
dem tempoꝛe vti cum illa lex vel conſtitutio eos cogat in

tem dicunt ſe eſſe puros laicos ⁊ nullum habere ſupe
m ⁊ ſimul conuenire cauſa deuotionis ſicut faciebant

contrarium ⁊ ſic nõ poteſt dici eos habere certum habituʒ

apoſtoli ⁊ alij beati xpᷣiani in pꝛimitiua eccleſia. quoꝝ erat

Ccoꝛ vnum ⁊ anima vna ⁊ omnia erant illis cõmunia· iuxſa
dictum pſalmiſte.ecce ꝙᷓ bonum ⁊ ꝙᷓ iocundñ habitare fra

tres in vnum. Et ꝓ pꝛedictis videtur bo.tex. in.c. delectiſ
ſimi. xij.q.j.negant etiam domum eoꝝ eſſe religioſam ſed

pure pꝛophanam.vt puto dedicatam ſine auctoꝛitate epi⁊

ſine eccleſia habent enim tĩ oꝛatoꝛium að cuiq; in domo
pꝛopꝛia licitum eſt cauſa oꝛandi habere.vt in.c.vicium cuʒ
duobus ſequẽtibus.de conſe.di.j.x Innocẽ. in. c. inter dile
ctos.de dona. vbi eſtbo. ter. vm lec.ſuã.Zld idẽ faciunt.nõ.

per bar.in.i.ſi · ff. de colle.illi. vbi dicit iſta collegia miſeri

coꝛdie ⁊ diſciplinatoꝝ ⁊ iuuantiũ oppꝛeſſos ſunt aiure ap-
pꝛobata.p.l.j.ff.eo.ti.? pꝛopꝛie ſtatum iſtoꝝ inbumatoꝛuʒ
videtur appꝛobare anto.de bu.in. c.i). de fo.cõpe.vbi dicit
iſtos inbumatos cum regulariter viuant eſſe perſonas ec-
cleſiaſticas licet pfeſlionem non faciant? ꝙ gaudere ðbẽt
pꝛiuilegio eccleſiaſtico. alle gat ter. cu. glo. in. c. idẽnitatibus
de elec. i.vj. in fi.? qð nõ.xj q.vlti.c.fi.de maio.⁊ obe. dile
cto. Item m eum cum tales ſe aſtringant multis diſci
plinis ?7 ambulant diſcalciati oſſunt dici in ſtatu penitẽtiũ
qui ſunt ſub eccleſia.j. q·j. ¶ Al iud aui ſtatus ab eccleſia
appꝛobatur ? tales ſubſunt ecclelie licet nõ ſit regula appꝛo
bata. quia nec regulares dici poſſunt cum non habeant vo
ta perpetua. nõ tamen eſt repꝛobatus ſtatus vinendi ſm eũ
ad hoc inducit exrrauagante· Jo. xxij. que incipit R atio re
cta que tollit penas.cle.j· de reli.do. etiam quo ad illas que
benigne vocantur dummogo honeſte viuant 7 ſe non ĩpli
cent in pꝛedicationibus. ? ſic ex auctoꝛitate tanti viri dʒ ſuf
ficere rũſio ad contraria. ⁊ ad id qð dicitur de mendicitate
poteſt dici ꝙ i pſilaboꝛant quatenus de eis mendicant.qð

non eſt de iure impꝛobatum.lxxxij di. c. j. 2. xlij. di . qui iſtã.

.12 .

7 quicquid ſit in iuris ſubtilitate in quo nunc inſiſtere nõ in
tendo illud pꝛeſertim me monet in hanc ſententiam qð do

.

minus noſter marti. papa domibus iſtoꝝ inhumatoꝝ con-

ceſſit ex certa ſcientia aliquas ſcientias er quibus videt᷑ ſta

tum eoꝝ tollerare.arg. eoꝝ que nõ. Jn nno. in.· c. veniens de
fi.pꝛeſ.vt ſaltem illud dictum ꝓcedat in pꝛincipe.ar.l.bar-
barius. ff. de offi. pꝛeto. Ad idem bo.tex. in. l. led in hoc.S.
fi.ff. de excu. tu. vbi dicitur ꝙ ſi pꝛinceps concedit alicui li-
centiam tranſferendi domicilium ſciens illum eſſe tutoꝛeʒ
in loco videtur illuʒ tutella abſoluiſſe.ita ?⁊ dominus papa
dando iſtis indulgentias videtur ſtatum illoꝝ appꝛobare.
nam ſi eſſent in ſtatu peccati nõ pꝛodeſt indulgentia que cõ
ceditur vere penitentibus confeſſis de quo de peniten. ?
remiſ.c.qð autem.⁊.c.qð quidem. ? licentia ſeu indulgẽtia
vel difpenſatio extenditur ad ea que nece ſſar io ex actu dil
penſati ſequuntur.vt dicit glo. no. in. c. qð in tantuʒ de pᷣ-
ben. ⁊.c.quia nõ pote ſteo.ti.li.vj ⁊. c· li quiiſ in clero.vij.q.
j.plene per anto.bu.in. c.at ſi cerici. S. de adul. de iudi. Et
ad pꝛedicta facit ter. optimus cuʒ materia ſua in. c. q circa.

ſpenſationem. vt ibi foꝛtius.ergo vbi dat indulgentias cuʒ
foꝛtius operetur actus paſſiuus qᷓ neglectus.vt in. c.ex oꝛe

de conſan. ? affi. vbi patet ꝙ tollerauit ſeu diſſimulauit 3 v. O
pe in caſu ſpecificato vbi dicit ſe velle diſſimilare ĩducit di

VU«

de his que fi.a ma.par.cap.iuncto.c. ad decimas. de reſti.
ſpo. li. v.¶ Item in caſu dubio recurramus ad cõſuetudi

nem in.c/cum dilectus.de conſue. ⁊.l.de interpꝛetatione.
ff. de legi. foꝛtius recurrendum ad iudicium pape tm. Nõ
enim negari poteſt quin iſtoꝝ inbumatoꝝ ſtatus ſit dubius
papa ergo dando indulgentiam videtur declarare ſtatum
eoꝝ non impꝛobatum alege. poſſunt ergo iſti defendi vel

mero iure vel ex tacito iudicio baprielger ipſius diſpen⸗

ſationem vt colligitur ſatis ex pꝛedictis.Et per hoc tollunt
pꝛolixe allegata contra iſtoꝝ ſocietatem. ⸗ d ſecundum
pꝛincip ale motiuum reſpondetur multipliciter.pꝛimo ꝙ il

libiancis ⁊ antonius recipieni illam donationem non erat
extranei ab ipſa ſocietate.imo de ipſo coꝛpoꝛe ſocietatiſ.qdᷣ

autem donatur vni de coꝛpoꝛe contemplatione ipſius coꝛ-
poꝛis donatum acquiritur coꝛpoꝛi.vt in. c. requiſiſti.in fi.de
teſta. facit qð nõ.gio.de monacho.inſti.de inuti.ſtipu. . ſi
quis alij. ¶ Item ⁊ ſecundo pꝛeſuppoſito ꝙ omnino fuiſ
ſent extraneĩ ex quo nomine ſocietatis inhumatoꝝ recepe-⸗

runt ⁊ illi inhumati poſtmodum habuerunt ratum ibidem

edificando ⁊ habitando acquiſiueruut illud dominium.ff.
de nego. geſ.l.ſi ego.⁊.l.pe.nõ.bar.in.l.qui mihi donatum.

ff. de dona. quinimmo licet quis non poſſit alteri ſtipulari.
tamen ſi ſtipulatur nomine alteriuſ valet ſtipulatio ills poſt
mogdum ratum habente.d.l.penul.nõ.bart.in.l.ſtipulatio
iſta. 5. alteri. de ver. ob. ¶ Mon obſtat tertium motiuũ de
renunciatione pꝛocuratoꝛis iſtoꝝ inhumatoꝛuʒ.quia vt ap
paret ex foꝛma ꝓcurationis non habebat ad hoc mandatũ
requiritur enim in hoc ſpeciale mundatum. als enim ũ va

let donatio quantuncunqʒ habent plenam adminiſtrationẽ

vt in.l. filiuſfa.⁊ ibiper bar.ff.de dona.⁊.l.cõtra iuris fegu
las. ff.de pac. Non enim pꝛeſumitur quis pꝛocuratoꝛeʒ cõ
ſtituendo generaliter velle iactare ſuum.l.cum de indebi-
to.ff. de pꝛoba.ſacit.c.qui ad agendum.de pꝛocu.libꝛo vj.
uicquid autem facit pꝛocuratoꝛ vltra contenta in mãda
to non tenet. vt in. c. cum olim el pꝛimo.de offi.dele.⁊.l.di
ligenter. ff. manda.marxime cum agitur de alienatione rei⸗
publice loca que non debent alienari ſine diſcuſſione. maxi
me iĩmo poſſet dubitari an neceſſario deberet interueniri
auctoꝛitas epiſcopi. de quo per ho.in.c.nulli de re.ecc le.ñ
alie. .l. iubemus. C. de ſacro ſan· ec. iunctal. ommia pꝛiuile
gia. C. de epi. ⁊ cle.vbi omnino pꝛiuilegia tributa eccleſijs
extenduntur ad pia loca. dicitur enim pius locus vbi actus
pij exercentur.de quo per ſpe.in ti.de inſtru.edi.S.nunc vo
aliqua. . ? ſcias ꝙ inter legata ad pias cauſas. id quar-
tum ⁊ vltimum eſt reſpondendũ ꝙ illa conceſſio dñi pape
nullius eſt momenti tan ꝙᷓ ſubrectiua cum falſuʒ fuerit nar
ratum ꝙ illa bona ſpectarent ad alium.⁊ qð libere volebat
conferre ipſis fratribus qð erat faſſum cum iam dominiuʒ
irreuocabiliter fuerit tranſlatum in iſtos inbumatos vt.S.
dixi. Dꝛinceps autem nunꝙᷓ per ſuas litteras intendit pᷣ
iudicium afferre tertio de illo non habita mentione in · c. ſu

per eo.de offi. dele. 7.l. ij. F. ſi quis a pꝛincipe . ff. ne quid in

loco pub. Item pꝛiuilegium per ſurreptionem obtentuũ
eſt ipſo iure nullum. vt nõ.in.c.audientiam.de reſcrip.⁊ in
c.j.⁊? ij: de fi.pꝛel.ii.vj.⁊.c.inter dilectos.de fi.ĩſtru. REr
quibus onmibus concludo iſtos fratres ſeu pauperes ꝗ di-
cuntur inhumati foꝛe potioꝛes in dominio illarum terraruʒ

de quibus ad pꝛeſens contentio eſt. Ethec ſufficiüt. Mi⸗

colaus abbaos.
Con lvj.

Aſus contingentia talis eſt. Quidam Sandoꝛ
ciuis lucanus ſindicus ⁊ pꝛocuratoꝛ monaſſerij
monialium ſancti coꝛbonis de luca oꝛdiniſ ciſter
tioñ. dicto ſindicario nomine.⁊ de voluntate ⁊
conſenſu dominarum abbatiſſe ⁊ monialium dicti mõaſte
rij ex vna parte. Et quidam lambertus quõdam coluirni.
Aucanusciuis ꝓ ſe ⁊ ſuos heredes ex alia parte compꝛo-
miſerunt in quendam archipꝛeſbyterum lncanum tanꝙᷓ di
ctarum partium arbitrum ⁊ arbitratoꝛem ? amicabilem cõ
polſitoꝛ ſuper omnibus ⁊ ſingulis cauſis litibus⁊ queſtio-

nibus controuerſijs diſſentionibus iuris inter ipſas partes
Vertentibus vt ille ita intelligerentur lites ? queſtiones ſuꝑ

quibus fuit lata ſententia ⁊c. vt ꝑlene de hoc conſiat ex in

ſtrumento ſuper hoc confecto vigoꝛe cuius cõpꝛomiſſi di-

ctus archipꝛeſbyter inter cetera ꝓnunciauit ꝙ domina ab-⸗

batiſſa capitulum ? conuentus dicti monaſterij teneant᷑

debeant illinc ad xviij. menſ ꝓxime futuros ꝙᷓtuncũq; ad

requiſitionem dicti Aamberti vendere dare tradere ⁊ vẽ

ditionem facere de iure validaʒ pꝛeſato Lamberto qued
bona immobilia. dicti monaſterij in laudo expᷣſſo ꝓ pꝛetio
centũ ⁊ quinquaginta floꝛenoꝛuʒ. Quodquidem iaudum
dictus Sandoꝛ lindicus dicti monaſterij appꝛobauit ⁊ di
ctus Lambertus nomine pꝛopꝛio poſtmodũu infra tminũ
xviij. menſium pꝛeſcriptorũ dictus lãbertꝰ fecit coraʒ dño
vicario lucaui epi citari ⁊ requiri dictas dominas abbatiſſ

2 mõiales: offerens ſe paratum ad emẽdum ⁊ requirens

quod abbatiſſa ⁊ ↄuẽtꝰ deberẽt ſibi vendere bona in laudo
compꝛehenſa.⁊ ad hoc petijt illas compelli illis autem . ſ.

abbatiſſa ⁊ monialibꝰ allãntibꝰ nullitatcʒ laudi:in.illa parte

ac declinantibuſ foꝛuʒ epᷣi tanqᷓ exempt.dictus lambertus
depoſuit dietum pꝛetium centum ꝗnquaginta florenoꝝ de
mandato vicarij apud quẽdam dorninnz. Re⸗ aliter ſuper
predictis exceptõibꝰappet lata ſñia ſeda tempoꝛe depoſiti
ſci emanauit tantum tempus quod recuꝑatio dicti ðᷣpoſiti
videtur impoſſibile vel difficilis. marime vꝛgente quodd
ſtatuto inciuitate lucani inducente pꝛeſcriptionem deceʒ
annorum inter pꝛeſentes ⁊.xx.inteꝛ abſentes contra omne
debitum.vtĩ eo latius appʒ Queritur nunc cui incumbat

illius depoſiti periculum vel ꝓſecutio ⁊c̃. Micolas abbas

Hꝛiſli eiuſqʒ matris pꝛeſidio humiliter
inuocato videtur pᷣmo qð ſpectat ad mõa

empto.

ſteriũ p tex. aptũ i·.ſia te· C. de pactis. nnt

f f —— - rr-Cũůrr ———ʒN

— f2

= = =. =. — =

=

e
ni
dio
efſi
tens

nt
eſtus
xde

vſti
oſti

eceʒ
mmne
nbat
obes
litel
mo
gint

Pto⸗

empto. ? vendi..iuncta.l.acceptam. C. de vſu. ? qð ibi nõ.

bar. vbi patet ꝙ etiom ad actionem parandam ſatis eſt. em
ptoꝛi offerre ⁊ conſignare ſeu deponere pꝛecium de mãda
to iudicis.ita ꝙ talis conſignatio habet viʒ ſolutionis ⁊ pe

riculum pecunie ſpectat ad venditoꝛem. Sei in caſu nro

pꝛedictus lambertus obtulit ⁊ de mandato icarij cõſigna⸗
uit. Ergo piculuʒ ſeu pecunie pſecutio ꝑtinet ad mõaſteriũ
vt dictis legibus nec poſſunt abbatiſſa moniales pꝛetende
re nullitatem laudi cum eoꝝ ſindicus expꝛeſſe emologauit
laudum.⁊ ſic poterunt compelli ad ipſius obſeruantiam.vt
in.c.per tuas.de arbi.⁊.l.pe.C.eo.ti. Nec deſuit poteſtas
compꝛomittendi cum non ageret hic de libertate monaſte
rij quo caſu non valuiſſet compꝛomiſſis ſine licentia pape
ſi monaſterium erat ex mptum. Sed agebatur de alijs ar
ticulis vt patuit ex diffinitione.vt pꝛobatur in.c.cum tẽpo
re.de arbi. Nec legitimationem conſignationis ſeu depo
ſita habuit impedire a legata per ipſas moniales exemptis
quoniam conſignatio fuit facta ante pꝛobationeʒ exempti
onis.ꝗqnimmo non apparet ꝙ aliquando fuerit ipſa exem-
ptio plena pꝛobata.quare alio modo non pꝛobato vicarius
epiſcopi cenſendus erat competens iudex.xviij.q.ij.mona
ſteria.⁊?.c.abbates.⁊ de re.do.cum vene.⁊ de offi.vica.licʒ
ſic ſumus in nernnnis rbcceptamm tecalle- Qed his non ob
ſtantibus contrarium arbitroꝛ de iure pꝛeualere ad hanc cõ
trariam ſententiam mouet me pꝛincipaliter nullitas ipſius
laudi qua data certifſimum eſti lam conſignationem nõ ꝓ
duxiſſe iuris officium ꝙ illud laudum ſuit nullum quatenꝰ
ſuper agebat monaſterium ad alianetionem bonoꝑ immo
bilium pꝛobatur. Sicut enim monaſterium ſine conſenſu
dioceſani non pgteſt bona immobilia alienare.xii.q.iiii. in
venditionibus. Ita nec per compꝛomiſſum potuit ſe liga-
re ad hoc quia non debet licere indirecte pꝛoh.betur. in.c.
tue de pꝛocu.⁊.c.cum quid vna via.de reg.iur.lib.vj. Ita
notabiliter voluit hoſti.in. c.iii.de arbi.? Jo.an.poſt ẽcum
ꝙ per compꝛomiſſum factum ſine conſenſu ſuperioꝛis nõ
poteſt pꝛelatus perpetuum iudiciuʒ eccleſie generare.ideo
non poteſt ex compꝛomiſſo ſequi alienatio als facta eet via
ad alienationem faciendam.⁊ ita voluit Qappus tenet al⸗-
legatione ſua.ij. Item aperte voluit Frederi.conſi.lxxxix.
vbi dicit non valere tranſactione m per pꝛelatuʒ eccleſie fa
ctam etiam conſenſu ſui capituli niſi interuenerit conſẽſus
⁊ aucroritas dioceſani ex quo ſequitur alienatio rei immobi
lis ipſius eccleſie velaliud pꝛeiudicium perpetuum. ꝓ hoc
in tex.in.l.tam hi.S.ſi cum lis.⁊.s.ſi vni.ff.de tranſac.⁊ ibi
rñdet ad.c.contingit de tranſac.dicens ꝙ ibi ſolum querit
de iure cap.⁊ rñdet᷑ ſaluo iure dioceſani.ſicut in ſimili nõ.
glo.in cle.j.de re.ecele.non alie.⁊ bene res reddit ad natu⸗
ram ſuam.ideo valent pacta ⁊ tranſactiones ſine auctoꝛita
te ſuperioꝛis.Ad idem qð nõ.bar.in.l.nulli.ff.de trãſa.vbi
idem vult in pꝛelato compꝛomiſſum enim eſt quedam trã
ſactio in auẽ.vt differen.iudi. .ſi vo. Deem illud lauduʒ
contra foꝛmam iuris inquantum artabat ad vendendũ bo-
na eccleſiaſtica citra caſus permiſſos a iure.⁊ foꝛma tradi-
ta pꝛout traditur in.c.ſine exceptione.xij.q.ij.⁊ in ſumma

eiuſdem queſtionis.ergo hic fuit nullum.vt.in.c.examina/

ta. de caner vtl ierge non valeat laudum minime valu

it per conſequens illa conſignatio ⁊ depoſito tanqᷓ; facta ex

cauſa nulla ⁊ a iure impꝛobata.⁊ ſic ſumus extra leges ſupe
rius allegatas cum monaſterium non eſſet obligatum ex il
lolaudo ad vendendum ⁊ per conſequens nec ad pecuniã
recipiendum ⁊ ſic periculum illius non fuit tranſlatũ in mo
naſterium.nec habuit operari talis conſignatio aliqueʒ effe
ctum ex quo non fuit iuridice facta.Ad hoc tex.iunctaglo.
in. l. ij s vſu. Et ꝙ nõ.bar.in.l.acceptam.Et ſi dicerẽt
illud monaſterium eſt exemptum.⁊ ſicnõ debet obeſſe dio
ceſani conſenſus.deſectus quia dico ꝙ papa eſt exemptus
loco dioceſani.⁊ ſic ipſius auctoꝛitate debet fieri directa vł
indirecta alienatio.vt nõ.in.c.auctoꝛitate de pꝛiuile.li.vj.
⁊. xciiij.di.nulla.⁊.c.cum dilecta de confir.vti.⁊ eſt gl.aper
ta in terminis noſtris.in cle.j.de re.ecc.nõ alie.in verbo ꝓ
pꝛij.pꝛeterea eſto ſine veritatis pꝛeiudicio ꝙ pꝛedicta non
obſtarent que in veritate concludunt.ex alio tamen capite
periculum pecunie non ſpectabat ad monaſteriuʒ. quia ad
hoc vt conſignatio habuerit ſuum effectum opoꝛtet ꝙ ſiat
auctoꝛitate iudicis competentis.vt dicta.l.acceptam. ⁊.l.
ij. C. de vſu.⁊ qð in eisnõ.Sed notoꝛie conſtat vicarium

x —

.

epiſcopieſſe iudicem competentem religioſoꝛum oꝛdinis

ciſterieñ. cuʒ ille oꝛdo ſit exemptus ⁊ imediate pape ſubie
ctus.vt nõ.in.c.cum oꝛdinem.de reſcrip.2⁊ iamkachunkaſc
⁊ eſt in pacifi capoſſeſſione exemptionis.⁊ ſic tollitur igno
rantia facti allegata. Item cum de hoc contenderetur non
debeat anteꝙᷓ conſtaret illum eſſe iudicem facere depoſitũ
ad illius mandatum. argu.in.l.minus pꝛopꝛie.C. de erxcu.
reiiudi.⁊ in.c.ſuper litteras.de reſcrip.cum ſi.⁊ melius de
iudi.c.exhibita.⁊ per hoc patet reſponſio ad omnia motius
ſuperius allegata. Qoncludo ergo ꝙ periculum vel ꝓſecu
tio illius pecunie depoſite pertinet ad dictum lambertũnõ
autem ad monaſterium ⁊ hec ctent Neus deo.

(Ean iuß

infraſcriptis litteris apoſtolicis quoꝛum qui
dem litterarum tenoꝛ ita trientatus fuit mihi
tranſmiſſus.videt ioannes epiſcopus ⁊c. Ad
futuram rei memoꝛiam ⁊c.Et poſt multa per
ſum dominum papam diſpoſita ⁊ oꝛdinata ſe
auitur in dictis litteris lege ſiue apoſtolica conſtitutione. ?ꝰ
ad hoc vt eo amplietur diuinus cultus quo maioꝛi canoni⸗
coꝛum ⁊ capellanoꝛum numero dicta eccleſia fuit decoꝛata
ſtatuimus ꝙ epiſcopus ⁊ capitulum dicte eccleſie ꝓ tem-
poꝛe exiſtentes vna cum dictis conſulibus totiens quotiẽs
videbitur eis expedire de nouo creare necnon conſtituere
Vlra ſolitum numerum nouos canonicos ?⁊ canonicales p̃⸗
bendas ac etiam capellanos capellanias in eccleſia memo
rata ⁊ poꝛtiones ꝓ illis capellanis ĩ ilo numero⁊ quantita-
te ⁊ tempoꝛe in tempus decernere ꝓut honoꝛi ⁊ vtilitati
dicte ecdeſie cognouerint conuenire. Ita tamen ex pꝛe⸗
bendis in pꝛeſentiarum exiſtentibus.vel de eo qð diſtribuit᷑
de menſa dicti capituli in ꝓpoſituʒ ?⁊ canonicos ſeu capella
nos qui nunc ſunt vel in futurum erunt inſtituti in benefi⸗
cijs.que nunc ſunt in eccleſia memoꝛiata nihil poſſit aut de
beat detrahiaut diminui quouis modo ac etiam ꝙ future
pꝛebende ac poꝛtiones huiuſmodi in eadem eccleſia inſtitu
ende ſeu decernende non ſunt nec eſſe debeant inferioꝛis
fructus redditus ⁊ pꝛouentus qᷓ; pꝛincipaliter exiſtentes. ſi
autem ipſum capitulũ creationi ⁊ inſtitutioni pꝛedictis aut
coꝝ alicui noluerunt intereſſe aut contradicerent vel nolu
erunt conſentire ſine cauſa epiſcopo ⁊ conſulibus ipſis con
coꝛdare tunc in eo caſu epiſcopus cum ipſis conſulibuſ poſ

ſunt⁊ valeant omni iure creare canonicos ⁊ capellanos ?⁊

bendas canonicales inſtituere ac etiam poꝛtiones huiuſmo
di ⁊c.facere in pꝛemiſſis que cum dicto capitulo potuiſſẽt
aliquo non obſtante habeant ⁊ habere cenſeantur auctoꝛita
te pꝛeſentium ⁊c.t iuxta finem dicte conſtitutionis dñi
io annis dictarum litterarum ponuntur etiamiſta verba
yidelicet per pꝛedicta quoqʒ aut aliquod pꝛedictoꝝ nulluʒ
intelligatur aut poſſit pꝛeiuditium fieri aliquibus puilegijs
vel indultis per ſedem apoſtolicam conceſſis hactenus cir
ca pꝛemiſſa vel aliqð eorundem conſulibus antedictis vel
operarijs ſabꝛice memoꝛate. Nunc ergo ĩſfraſcripta dubia
eliciuntur. ꝛimo an circa oꝛdinationem ⁊ creationcʒ
pꝛebendarum ⁊ demum electionem canonicoꝝ attentis v⸗
bis d ictarum litterarum apoſtolicarum debeamus dicere
ꝙ ſunt tres voces videlicet vna epiſcopi ſeu archiepiſcopi
alia canonicoꝛum alia conſulum vel debeam dicere ſint
due videlicet vna epiſcopi ⁊ capituli.alia ſit conſulum. Et
quid ſi epiſcopus cum capitulo ſine conſulibus conuenirẽt
cum epiſcopo ⁊ capitulo.ſed non maioꝛ pars conſulum.⁊=
quid ſi conſules cum capitulo vel maioꝛi parte capituli diſ
ſentiente epiſcopo concoꝛdarent.? vtrum canonici? capi⸗
tulum ſint vocandi.ita ꝙ ſi non vocarentur poſſent agere
de con teru. E nunquid canonici intereſſentes vel maior
pars ipſoꝝ poterint contradicere vel non conſentire oꝛdi
nationibus ⁊ inſtitutione pꝛedictis factis per archiepilco⸗
pum ⁊ conſules ita ꝙ ex eoꝛum contradictione vel non cõ⸗
ſenſus pꝛeſtatione impediatur aut annullatur creatio ac eti
am inſiitutio facta per archiepiſcopum⁊ conſules. 2
cundo pꝛincipaliter dubitatur cum in conſtitution zedi-
cta dicti domini ioannis dicatur ꝙ future creande pꝛebẽde
non ſint nec eſſe debent inferioꝛes fructus redditus ⁊ pꝛo
uocatus qᷓ pꝛincipaliter exiſtentes.quare cum in dicta ec-

cleſia ſint pꝛebende maioꝛis fructus mecdiocris ⁊ minoꝛis.

2

N

O

queritur in qua quantitate iſte none pꝛebende creari debe

ant.¶ ertio pꝛincipaliter queritur an per dominos con
ſu les vel ſaltem vna cum epiſcopo in creatione talium pꝛe
bendarum ⁊ oꝛdinationem pꝛebendarum ipfarum appom
poſſint onera certa ⁊ ſeu obſeruantie ſeu qualitates in aſſt u
mendis ⁊ pꝛomouendis ad dictos canonicatus ⁊ pꝛebẽdas
? que vt puta ꝙ aſſumendo ſint ſacerdotes vel ꝙ infra mi
num ꝓmoueri teneantur vel ꝙ reſidere ⁊ continnam reſi

dentiam facere vel talem miſſam tali tempoꝛe celebꝛare te

neantur ? ſimilia. Et nunquid non facientibus poſſit oꝛdi
nari per dominum epiſcopum cum capitulo⁊ conſulibus

vel ſaltem cum conſulibus capitulo recuſante ꝙ talia ñ ſer
uantes moueri ⁊ non facientes incurrunt penam amiſſiõiſ
fructuum ? pꝛebendarum ⁊ alioꝛum emolumentoꝛum vel
ꝙ ſaltem eis poſſint ſubtrabi dicti redditus vel pars dicta
rum pꝛebendaruniper dictos enile. Buun pꝛinci
paliter queritur cum ita ſit ꝙ tales pꝛebẽde fuerint oꝛdina
te recte ⁊ create de redditibus ⁊ bonis opere ⁊ per oſequẽſ
deputatoꝛum ad regimen dicte opere? ſic conſulum artis
lane. ? ſic videantur ex dotatione acquirere ius patronatus
an dictum ius ſc dicatur acqui
ſit oꝛdin ari per epiſcopum? pꝛefatos conſules ꝙ attenta

dotatione pꝛefata deinceps in futurum conſules artis lane

qui pꝛo tempoꝛe fuerunt ſnt patroni pꝛ edictoꝛum pꝛeben
doꝛum.ita ꝙ illis pꝛebendis vacantibus ſpectat pꝛeſẽtatio
ad ipſos conſules ⁊ ad dictum qrchiepiſcopum confirma⸗
tio. ita ꝙ in confirmatione non habeat iteruenire capłſʒ ⁊c.
Pꝛiſti eiuſq; matris atq; agathe virginis gio

cdarioꝛi conſultationem infoꝛmatione quodli-

genter multa annectuntur dubia. Et pꝛimo arguitur ꝙar
chiepiſcopus ⁊ capitulum ſunt loco vnius.ſic ⁊ habeant in
boc tantum vnam vocem. Conſules vo loco alterius ⁊ ſic
habeant aliam vocem ita ꝙ omnes ſimul conſtituant duaſ
voces.hoc videtur pꝛima fronte pꝛobari.in.l.fi. C· de ĩpu.
2 alijs ſubſti. bi habetur ꝙ ſi teſtatoꝛ ita iſtituit.titius vna
cum filijs ſuis ⁊ ſempꝛonius mihi heredes ſunto ex tali in-
ſtitutione patris cum filijs qui ſimul coniunguntur ? pene
ſm naturam ſunt eadem perſona debere habere dimidiaʒ
? ſic tantum habere ſempꝛonius ſolus quantum pater ⁊ fi-
lij qui ſimul fue runt coniuncti.ita videtur dicendum inlp
poſito.cum enim epiſcopus ⁊ capitulum ſimul coniungan
tur videtur ꝙ fuit ſoco vnius tantum. Conſules vo quiꝑ
ſe vocantur debent eſſe loco alterius.ad idem.i.ſi quis fun
di.ff. de inſti. ? ſubſti · ¶ Secundo pꝛincipaliter facit ꝙ nõ.

Jo. an. poſt hoſli. in. .ſcriptura. de elec. vbi dicit ꝙ ſi in ele

ctione pꝛelatus aliquis habeat tertiam partem capſtulum
aliam tertiam.aliqua alia vniuerſitas aliam tertiam tantuʒ
habet ſolus pꝛelatus quantum habet totum capitulum. vel
Alia vniuerſitas.nec iudicantur voces per capita ita in pꝛo
poſitoex quo epiſcopus ⁊ capitulum ſimul coniunguntur.
7 etiam de iure faciunt vnum coꝛpus.vt in.c.nouit.⁊.c.qᷓ⸗
to.de his que fi·a pꝛela.licet plures ſint numero quam ipſi
conſules tantam vocem habent ſimul quantum ipſi con-
ſules.Degd bis non obſtantibus que vere non obſtant ⸗
trariam ſententiant arbitroꝛ pꝛeualere ꝙ oẽs pꝛedicti ſint
loco trium perſonarum non obſtante ꝙ epiſcopus ⁊ capitu
lum iungantin per dictionem copulatiuam et. de hoc vide
tur caſus apertus in ſimili.in.l.ſi quis titio.ff.de vſufru.ac
cre.vbi patet q ſi teſtatoꝛ ita dicit titio cum heredibus me
is ⁊ meuio eandem rem relinquo.ex relicto fiunt tres par-
tesquarum vna debetur titio alia heredibus teſtatoꝛis.ter
tia meuio.⁊ ſubicit ibi tex.non referre an dicatur relinquo
illi ? illi ⁊ meuio.an illi ⁊ illi cum menio. ſemper enim fiunt
tres partes.Ecce ergo ꝙ dum coniunguntur duo ⁊ per di
ctionem cum vocantur omnes equaliter. facit.l.titie texto
res.⁊ qð ibi nõ.ff.de le.ij foꝛtius idem dicendum cum cõ
iunguntur per dictionem et. Mam hec dictio et per quam
coniunguntur hic epiſcopus ⁊ capitulum facit vtrunqʒ ca
pitulatum venire pꝛincipaliter.ita ꝙ vnum poteſt dici ac-
ceſſoꝛium ad reliquum.vt eſt go.in.c.querelam de ſymo.
Item ſentit glo. ff. de iur. ⁊ fac. igno. ſuper rn Be⸗
enndoad idem videtur tex.i·l. ſi quis ita ſtipulatus. ff. de F.
ob.vbi pbat᷑ ꝙ ſi duo ĩ diſpoſitõe ↄiũgũt ꝑ dictionẽ et.oʒ

ri ⁊ ſic in creatione pᷣfata poſ

capitulum per ſe conſules per le.iuxta illud dictum
⁊⁊ hoſti. in. d.c. ſcriptü qað bene conuenit ĩ caſunr̃o.
tio pꝛincipaliter facit epiſcopus ⁊ capitulum vocantur hic
rioſe pꝛe ſidio humiliter inuocato attingam ꝓ cꝙᷓᷓ ſinguli.

bet dubium de per ſe. Et pꝛimo iuxta interro
gationis oꝛdinem pꝛimum aggrediar ĩ quo ici

⁊Z qui.ð.eta.⁊ qua.

l.ſi pnus pluriũ.=.l. qui filiabus.ff. dele. i.

vtrunqʒ interuenire. Sed ſi epiſcopus ⁊ capitulũ ſimul cõ
iungentur in vn am vocem non veriſicarent diſpoſitio pa⸗

„ .

pe fingitur enim canonicos eſſe vigintiſi epiſcopus coniũ

gitur cum eis eſſent. xj· pono etiam ꝙ decem canonici ⁊

epiſcopus conſentiunt pꝛo vna parte alij decem ꝓ alia par

te. Mam m contrariam ſententiam illi vndecim repꝛeſen
tabant omnes an conſtituant maioꝛem partem omnium.?
ſic non erit verum dicere ꝙ capitulum hic conſenſerit ꝓut
requiritur erx foꝛma mandati quia non eſt hic in aliqua parte

capitulum cum non reperiatur maioꝛ pars capituliĩ aliqua
parte. MNam decem facit dimidium totius. Ad hoc.c.j. de
his que fi.a pꝛela.⁊.l.qð maioꝛ.ff.ad muni.⁊ bonus tex.i. c.

eccleſie. de elec. vbi patet ꝙ non eſt dare capitulum niſi ſal

tem detur maꝛoꝛ pals totius.⁊ non maiox partium compa

ratione minoꝛis. Item pone alium caſum retentis dici

terminis. quod ex viginti canonicis conſentiunt. xv. ꝓp vna
parte. archiepiſcopus cum reliquis quinq;. alia parte ſecũ-
dum opinionem contrariam illi.xv. conſtituerunt ſeu pꝛeſẽ

tarent totam illam vocem eis competentem.⁊ ſic deueni⸗

rent contra foꝛmam mandati cum non interuenerent con
tra foꝛmam mandati cum non interuenerit hic conſenſus

archiepiſcopi. qui tamen debet eſſe pꝛincipalis in aucto⸗
riʒando. vt patet ex foꝛma mandati vt ergo iſte abſurdi⸗
tates ceſſent dicamus ꝙ epiſcopus habet conſentire per ſe
m.
er

per nomina appellatiua? collectiua reſpectu. non autem tꝗ
rgo vt ſatis ſiat reſcriptio pape opoꝛtet ꝙ epi
ſcopus conſentiat ⁊ capitulum per ſe.nam capitulum E coꝛ
pus per ſe diſtincfum ab eꝑiſcopo adeo ꝙ appellatione ca
pituli non venit epiſcopus vt patet ex diuerſitate tituloꝛuʒ
Mam alius eſt titulus de his que fiunt a pꝛelatis ⁊ maioꝛi
parte capituli.= licet fiete conſtituant vnum coꝛpus dictis

c. nouit ⁊ qᷓto tamẽ epus eſt capð canonici mẽbꝛa. Caput

vero differet a mẽbꝛis hanc ſniam foꝛmauit glo.nõ.in cle.
4

requiritur conſſus nõ ↄiungunt᷑ vt ſufficiat babere maioꝛẽ
ptem numero.ſed opoꝛtʒ ꝙ epᷣus ꝑ ſe cõſentiat ⁊ caplm ꝑ
ſe. ita. vt ſaltem habeantur cõ⸗ enſus maioꝛis ꝑtis capituli

„ „

vt legitur ? nõ.in·c.vno.ne ſe.va.Et ibi bona glo.plene⁊

fideliter ꝑ Jo. an. inc. a collatione. de appel li. vi Coſuluit
etiã Yede. cõſulto pꝛius Jo. an. vt ipᷣe refert in conſiijs
ſuis conſilio pmo.plene per cal.in· c. poſtulaſti. de conceſſ.

pꝛeben. licet hoſti alt ibi ſenfit· Sedom̃s modernioꝛes ibi
ſequuntur primũ dictuʒ quod pcedit etid cum ep̃i ⁊ capli
conſenſus requiritur ex ſoꝛma mãadati.vt in Au gCxr de
quo eſt glo. nota . in · c. ſi parte de reſcrip · li. vi. Quinto

pꝛobat᷑ ex tenore reſcripti pꝛedicti. Mam. ſi eus ⁊ caplin

conſtituerent vnam vocem non diſtinguerentur in line
reſcripti. vbi dicit qðᷣ nolente conſẽtire caplo poſſet epᷣus

oꝛdinare cum conſulibus ⁊c.vnicꝰ ⁊ confoꝛmus debet eſſe

ſenſus cuiuſlibet diſpoſitionis nec debere ſeꝑari caudaa
capite vt alius ſit ſeſus in pma parte alius in ſca. Si enim

cõiungerentur ſemꝑ remanerent cõiũcti ad hoc bonus tex.

cum glo. in. c. maioꝛes. de baptil.in v. ceterũ.iũcta gl. in v.

auctoꝛitas.⁊ ꝛecedentia capiũt —
Sexto ⁊ vltio
dico ineffectu non multu refert hoc dubiuʒ diſcutere qõ
ex foꝛma mandati clare colligitur quod archiep̃i ⁊ conſulũ
cõſenſus ſemꝑ requirit᷑ capũi aũt contradictionẽ notet hoc

PVpbetur ſic excluſio vnius alterius oꝑatur ingꝛeſſum vt in.

c. cum renũciatur. xxxij·.qi.⁊. cum pꝛetoꝛ.ii pn. ff.de.iudi
2. xxv.di. qualis.de pꝛeſup.nõne.ſicut in reſcriptis dicitur
qð ſi caplm voluerit ↄſentire aut ĩtereſſe aut cõtradixerit
tũc epus cum ipſiſ cõſulibus poſſint ⁊ valeant ſine cap: ⁊c.
Ergo cum ſolum excluſerit capim videt᷑ apte voluiſſe ꝙ
ſine arebyep̃i:æ conſulum conlenſu non poſſit üla creatio
fieri ad quid enim excluſiſſet ſolum capim in caſu contra
dictionis ſiidem eſſet cõtradicente archiepo vel cõſulibus
voluit vt in omi caſu archyepᷣus ⁊ conſules cõſenciat.⁊
hoc videt᷑ cõfoꝛme iuris cõi. Maʒ archiepᷣus ſine cõſulibꝰ
nõ poſſet cuʒ conſules habeant dare dotem ⁊ ſpũalia ſine
tpalibus eſſenon poſſũt.i.q.iij.ſiquis obiecerit.nec oſules
fine archyep̃o.quia layci nõ poſſut ↄſtituere beneſicia ſed
hoc ſpectat ad epᷣm.xviij.q·i.quidã.de cõle · di· i. nemo.
. c.poſtulaſti.

uarto videmus qð vbi ep̃i ⁊ capli

— — — —

er
luit
lis
ell.
ib
de
nto
n
ine
s
ſe
9

8
d.
i⸗
ees
v
thoe
Nin⸗
eiudi
chu
ret
llrl.
ſſeg
reatio

ONta

lbus
cict.
ſuub⸗
aͤſine
Nſues
caled
no.4
laſt⸗

„9

c. poſtulaſti. de iure patro. capitulum autem in caſu cõtradi
ctionis recte excluditur. quia ſine iuſta cauſa non poteſt im

pedire ea que iuſte ſtatuuntur per epiſcopum. vt nõ. Jo.
an.⁊ ꝗrchi.in.c.j.de conſti.facit að legitur ⁊ no.in.c.j.lxv.
di. Ex pꝛedictis concludo ꝙ archiepiſcopus capituluʒ ⁊
conſules faciunt tres voces.verũtamen contradictio capi-

tTuli non habet impedire actum ſiue voluerunt ĩtereſſe ſiue

contradixerint. ſiue noluerunt conſentire cuʒ hec materia
ſit appꝛobata per papam.ſecus autem ſi contradicerent cõ
ſules ſeu maioꝛ pars iploꝛum vel archiepiſcopus.⁊ loquoꝛ
quantum ad ea que continentur in litteris ioannis.⁊ ꝑ hec
remanent deciſe multe alie conſultationes in pꝛimo dubio
contente. Et pꝛimo illa nunquid epiſcopus cum capitulo
ſine ↄſulibus circa illã oꝛdinationẽ ⁊ electionẽ de qbei litte⸗
ris ioanis poſſũt ꝓcedere.t dicẽdũ ꝙñ vt patuit expᷣdici
Item ſecũdo q ſi duo vel tres ex conſulibus conuaniren
tur. dico enim non ſufficere quia conſules vocarent hic ꝑ
nomina appellatiua ? colle ctiua.i.vt vniuerſitas ⁊ collegi
um non vt ſinguli. Mon ergo poſſunt dici conſules conſen
tire niſi maioꝛ pars ipſoꝛuʒ conſentiat.d.l.qð maioꝛ.⁊.c.ec
cleſia.⁊.c.j.de his que fi.a pꝛela.⁊.lł.refertur.ff.de regu.iu.
ꝓ hoc bona glo.in.c.cum inter canonicos. de electi.⁊ tex.
in. c. apoſtolica.li.vj.lvj.di. Matet etiam deciſio tertie cõ
ſultationis videlicet quid ſi conſules cum capitulo vel maio
ri parte capituli diſſentiente epiſcopo concoꝛdarent. dico
enim hoc non ſufficere vt patet expꝛedictis.quia archiepi⸗
ſcopi ? conſulum conſe nſus tam ex foꝛma mandati ꝙᷓ de iu
re communi neceſſario requiritur. Us auurtan conſul
tationem vtrum canonici ⁊ capitulum ſint vocandi ita ꝙ
ſi non vocentur poſſint agere de contentu.dico ꝙ ſi nõ vo
centur actus non tenet vigoꝛe litterarum pape.quia hec fa
cultas eſt data ſimul epiſcopo capitulo ? conſulibus. Sier
go capitulum non vocatur actus coꝛuit ex ðfectu poteſta
tis ⁊ ex conuentione foꝛme mandati.vt in. c.venerabilis.ð
offi. dele. . c. cum dilectus. de reſcrip.⁊.l.diligenter.ff.ma
da. vbicunq; enim poteſtas datur tribus quod duo faciunt
alio irrequiſito non tenet. quia exercitium competit eis ꝓ
parte. de offi. dele · c. duo delegatoꝛum.⁊.c.cauſam matri⸗
monij.? nõ.in.c.pꝛudentiam eo.ti.vbi per glo.⁊ bar. in. l.
j. F. ſi plures. ff. de exerci.ſacit. c· ſi duo de pꝛocu.li.vj.qð le
gitur ? nõ. in.l.ſi intereſt. ff. de ar. ⁊.c.ij.eo.ti.li.vj. Nec ob
ſtat. c. ſicut de elec. vbi actus videtur tenere non obſtante

contentu aliquoꝛum licet poſſit agi de contentu.quia dico

ꝙibi non peccatur in foꝛma nec in potentia quoniam de iu
re poteſtas vniuerſitatis eſt penes duas partes vniuerfita-

tis.l. nulli..l. plane.ff. q cuiuſq; vniuer.nomi.?.l.nomina
tionum de decre.ab oꝛdi.faci.Sed ĩ caſu noſtro deficit po

teſtas que datur hic omnibus ſimul. Vtem committitur
contra foꝛmam reſcripti.dico tamen ꝙ ipſoꝛum contradi-

ctio non viciat vt patet ex refcripto.vocatur enim capitu-

lum quia foꝛte bene conſulendo poteritalios retrabere ab

ipſoꝛum opinione.ſicut loquitur⁊ nõ.in.c.cum in veteri.ðöð

elec.⁊ in.c.cum olim.de arbi. in. d. c. ij . eo. ti. li. v. WMa-
tet inſuper deciſio vltime conſultationis.ſ.pꝛimi dubij pꝛe

dicti. dico enim ꝙ contradictio capituli non habet obſtare

oꝛdinationi archiepiſcopi ⁊ conſulum in his que continent᷑
in litteris per pꝛedicta.Et ad pꝛedicta addo tex.notabilem
in. c. paſtoꝛalis.de reſcrip.⁊ quod ibi nõ.vbi patet ꝙ quan-
do iunguntur plura coꝛpoꝛa ſimul non vt facientia vnũ coꝛ
pus ſed vt diuerſa ad hoc vt actus dicatur factus ab omni-
bus ſeu a maioꝛi parte opoꝛtet ꝙ interueniat conſenſus cu

iuſlibet coꝛpoꝛis per que dico non ſufficere ꝙ epiſcopulſ cũ

aliquibus de conſulibus faciant maioꝛem partem vt dicat᷑
factum a conſulibus ⁊ ab epiſcopo ſen archiepiſcopo. ſʒ oʒ
ꝙ epiſcopus conſentiat per ſe ⁊ maioꝛ pars omnium conſu

lum per ſe.⁊ idem dicendum in.c.eo caſu.quia coꝛum con⸗

ſenſus diſtribueretur.⁊ per hoc ſolutum remanet pꝛininm

dubium enm omnibus ſuis acceſſoꝛijs. Hunc reſpondeo

ad contraria.S.in pꝛincipio foꝛmata.⁊ pꝛimo ad.l.fi.C.de ĩ

pu.patet reſponſio per nõ.ibi per glo.i·bar.in. d.l.ſi quis ti.
tio. Ald dictum hoſti.? Jo.an.in·c.ſcnptum.dico ꝙ p

cedit quando certum eſt ꝙ aliqui ſimul iuncti habent certa
patem in electione. Sed in caſunoſtro ex quo onines vo⸗
cantur equaliter per nomina appellatiua quodlibet coꝛpus
habet per ſe tertiam in diſpoſitione actus.⁊ ſic in caſu nr̃o
poteſt obſeruari:quod ibi nõ.ſaluo ꝙ dicitur de capitulo.q;

nem.
mune etiam ſi opoꝛteret clauſulas reſcripti tranſpoꝛtare ne

alius contradictio non obſtat ? alioꝛuʒ ſic ex ſpeciali foꝛma

reſcripti vt patet ex pꝛedictis · Mec obſtat ſi diceretur ꝙ di
cti conſules non vocantur ad creationem. ⁊? inſtitutioneʒ pᷣ
bendarum vt pꝛincipales.led potius tanqᷓ poteſtatem ha
bentes conſenſum.vt colligi videtur ex pꝛincipio reſcripti
vbi dicitur ꝙ epiſcoꝑus ⁊ capitulum vna cuũ cuiuſlibet ⁊c̃.
Iſta enim ſunt diuerſa in ſe ꝙ tres habeãat in ſe ſimul actuʒ
explicare vt ꝙ duo de conſeniu tertij. nam pꝛimo caſuom
nes ſunt auctoꝛes in facto.Gecundo calu ſunt tantum

duo ?⁊ tertius pꝛeſtat conſenſum. vt legitur ⁊ no.in.c.j.ne

ſe. vacan.li.vj. dico enim hoc eſſe falſum.ſ.ꝙ conſules nõ
vocentur vt pꝛincipales. Man ſi bene ponderentur verba

reſcripti actus irrationis ⁊ inſtitutionis refertur ad omnes

paꝗriter.vt patet ibi quotiens eis videbitur de nouo creare.

tem ⁊ clariuſ in fine reſcripti vbi dꝛ ꝙ caplo nolẽte cõ

ſentire ſe intereſſe epiſcopus cum ipſis conſulibus poſſunt
2 valeant omnl iure creare canonicos ⁊c. Et ſic in creatio

ne ⁊ inſtitutione ſunt pꝛincipales in hoccaſu ex quo actꝰ di
ſpoſitionis pariter refertur ad omncs. tantum eſt dicere il-⸗
le ⁊ ile quantuʒ ille cum illo.⁊ iſte eſt pꝛopꝛiꝰ caſus dicte .l.
ſi quis titio. NMam relictuʒ referebatur ad omnes equaliter
ideo dictio cum coniungit pꝛincipaliter ⁊ hoc eſt qdð voluit
Frede.dicto conſi.pꝛimo. lanie nunc ad ſecunduʒ du
bium pꝛincipale videlicet cum antique pꝛebende reperiunt
diſparis valoꝛis ? pꝛouentus ⁊ noue iuxta fſoꝛmaz reſcr p ti
non debeant eſſe minoꝛis valoꝛis q; antique qualiter cõfoꝛ

mabuntur antiquis videtur pꝛimo ꝙ noue debeant fieri ad

inſtar mediocrummedia enim in dubio videtur auctoꝛcõ
ſideraſſe.ar.in.l.legato homine generaliter.ff. de lega.i.ꝗꝛ
ſub hac ſpecie reperitur varietas non ſümus aut vilis ſme
diocris. Idem dicitur ſi pꝛomiſi artiſicem non intelligit
de ſummo nec pꝛoꝛſus indocto ſed de mediocri.vt in.l.ſciẽ
dum.S.item ſciendum. ſff. de edi.edic. IAdem multa iure q̃
in dubio eligunt mediam viam.in.c.querenti.de offi. dele.
cum.xlv. di. diſciplina.de reſti.ſpo.litteras iuxta illud ma-
ioꝛ enim medijs gratia rebus ineſt·de hoc medio expectan
do multa allegantur in.c.ſcientes.de cenſi ed his nõ
obſtantibus aliud puto in caſu noſtro per tex.notabilem in
c. enm olim. de conſue. vbi notanter pꝛobetur ꝙ vbi aliꝗd
eſt fiendum ad inſtar alterius. ſi ilud eſt diuerſum eligitur

id quod eſtmagis rationabile iuri communi conſonans? al
teri minus pꝛeiudicans ⁊ hoc nõ.ibi clarius anto.de bu. vn

de in caſu noſtro dico ꝙ debent fieri noue ad inſtar illarum
antiquarum que magis ſ unt rationabiles.⁊? iurin communi
confoꝛmes ſiue ſint pinguioꝛes ſiue mediocres ſiue infime

quia in dubio videtur papa cogitaſſe de pꝛebendis ratiõa

libus arbitrans ꝙ in tam famoſo⁊ floꝛenti vocabulo ⁊ i v
be drbchin e pꝛebende ſm iuris communis diſpoſitio

am reſcriptum pape trahere in dubio ad ius com-

aliquid abſurdum ſequatur. vt pꝛobatur in. c. cum cauſa de

reſcrip. Et pꝛo hoc reſcriptum gregoꝛij qui mandauit pꝛe

bendas creare in ea valoꝛe ꝙ canonici inſtituẽdi poſſent de
center viuere ? iura epiſcopalia perſoluere. ⁊ hoc facit qðᷣ
nõ.glo.ᷣin.c.j.xxj.q.j.Et melius in pꝛebendis.facit tex·xij ·
q.j. 5. fi.als enim lequi poſſet abſurdum. one enim ꝙ

mediocres pꝛopter guerras vel negligentian canonicoruʒ
ſunt adeo diminute ꝙ non ſufficiunt ad pꝛocurandum ſin⸗
gulos canonicos.dicemus ne papam de illis ĩtellexiſſe cer
te minime.argu.in.·c.j.de conſe.⁊ in.c.nemo.de conſe. di.
j. . c. ad audientiam el pꝛimo de eccle.edi.? hec de ſecũdo

pn. dubio. Venio ad tertium queſitum videlicet an dicte

conſules per ſe vel ſaltem vna. cum epiſcopo poſſint ſtatue
re circa nouas pꝛebendas ? nouiter in eis inſtituendos ⁊c.

videtur ſic pꝛimo exreſcripto gregoꝛij· qui videtur boc

eis indulgere ſaltem vt epiſcopus facit cum conſulum con
ſenſu. Item per quandam conſequentiam videtur hoc
idem licere exreſcripto ioannis.quia cui cõceditur aliquid
videtur conceſſum omne id ſine quo pꝛimuʒ cõmode exer
cere non poteſt.l.ad rem mobilem ⁊.i.ad legatum.f.de/p
cu.⁊ in.c.pꝛudentiam.⁊.c.pꝛeterea.de offi·dele.⁊ cui con
ceditur pꝛincipale ? acceſſoꝛium conceſſum eſſe videt. ar.
in:c.ex parte el ſecundo.de deci.facit regula acceſſoꝛium.
de regu.iur.li.vj.Sed inſtitutio ⁊ creatio canonicorum ⁊?
p:ebendarum non poteſt comode fieri ſine oꝛdinatione ?
inſtitutione eoꝝ que debent facere inſtiuendhiar-inec.l igni

ficant. de pꝛeben. Ergo data conſulibuſ ⁊ epiſcopo poteſta

te creandi videtur data poteſtas oꝛdinandi.quinim movi-
derur ꝙ ex iure patronatus poſſunt conſules perſeſtatue-
re.quia in traditione rei pꝛopꝛie poſſunt apponere onus.iĩ
c.de monachis.de preben.nõ.glo.in.c.generali.de elec.li.
vj·⁊ in.c.cum bertoldus.de re iudi.Sed ego arbitroꝛ ꝙ cõ
ſules nec er ſe nec cum epiſcopo ſimul poſſunt hoc conſti
tuere ita vt ipſi dicuntur auctoꝛes in illis oꝛdinationibus?
ſtatutis moueoꝛ pꝛincipaliter.quia de iure communinõ li-
cet laicis etiam in traditione rerum ſuarum quas faciũt ec
cleſijs apponere conditiones ſeu modos ſpirituales.ita ele
ganter ponit Inno.in.c.quoniam.ne prelati in ſuas.quia
non licet laicis de ſpiritualibus ſtatuere etiam circa dotem
quam dat eccleſie.x.q.j.nouerint.⁊.c.ij.de iudi.c.decerni⸗
mus de conſti.eccleſie ſancte marie.⁊.xcvj.di.bene quideʒ
Sed circa tempoꝛalia bene poſſunt a pꝛincipio aliquod pa
ctum apponere ſic debent intelligi ſuperius allegata in pꝛi
ma parte. Sed remedium eſt vt archiepiſcopus illa ſtatuta
confirmet ad petitionem conſulum.quod facere poteſt etiã
recedendo a diſpoſitione iuris communis.hoc pꝛobat tex.
nõ.in.c.cum dilectus.de conſue.ibi ad petitionem patro⸗
noꝛum ⁊c. Ad idem quod nõ. doc.in.c.ad audientiam.
de cle. non reſi.vbi dicunt hoſti.? Ao.an.ꝙ poteſt fieri cõ⸗
ſtitutio contra non reſidentes etiam ſi in eccleſia ſit conſue⸗
tudo. In coutrarium dummodo fiat pꝛincipaliter ad vtili-
tatem eccleſie.quod eſt notandnm.⁊ facit quod nõ.in.c.cũ
omnes.de conſti.ibi enim fuit repꝛobata illa conſtitutio con
tra antiquam conſuetudinem.quia ex radice vicium pꝛoceſ
ſerit ⁊ non erat omnibus commuuis.vt ibi nõ.
ſcopus poteſt ſtatnere adiuuando ius commune per appo
ſitionem pene.vt nõ.glo.in cle.ne romani.de elec.plene ꝑ
Jo.an.in.c.ſi·de offi.archi.⁊ debet hoc ſacere epiſcopus
ad petitionem patronorum ex quo ſtatuta ſunt honeſta.vt
pꝛobatur in dicto.c.cum dilectus.facit.c.pꝛeterea.ij.de iu-⸗
repatro.⁊ debet in hoc epiſcopus requirere conſilium ſui
capituli.de his que ſi.a pꝛela.c.nouit.⁊ quanto.illoꝛum ta-
men conditio non obſtat ex quo ſtatuta ſunt als rationabi-
lia.ed haberi debent pꝛo conſentientibus.vt nõ. Jo.an.
⁊ archi.in dicto.c.j.de conſti.l.vj.non obſtant allegata pꝛo
parte conſulum in pꝛincipio dubij R reſcriptuʒ grego
rij non permittebat hoc conſulibus ſed operarijs diſpoſitõ
autem non extenditur de perſona ad perſonam de pꝛiui. ſã
⁊· vij · q. j. petiſti.ſicut nec de caſu ad caſum in c.tua.de pꝛe
ben. li. vj. Ericerparfter conceſſiſſet cõſulibus ſatis tamẽ
eſt ꝙ eis conceſſit.vt nõ.in ſimili in. d. c. tua. Konſt ules enĩ
non pꝛocedunt virtute reſcripti gregorij ſed ioannis. MNon
obſtat quod dixi de reſcripto ioannis vt veniat illa poteſtas
per quendam conſequentiam.quia nego ꝙ ſine nouiſ ſtatu
tis nequeat fieri creatio pꝛebendarum ⁊ nouoꝛum canoni-
coꝛum. Doſſunt enim relinqui diſpoſitioni iuris.vt nõ.ĩ
c.ſuſce ptumi.de reſcrip.li.vj. 1 tem cum ſumus in mate
ria diſpenſabili ⁊ reſtringibili v lalci diſponunt de ſpirituali
bus debemus facere ſtrictiſſtmam interpꝛetatio nem.nõ ſo
lInm vt non veniant ſpecifice non conſenſu.ſed etiam vt noõ
veniant ea que ex pꝛopꝛio verboꝛum ſignificato poſſint cõ⸗

pꝛehendi.vt notanter legitur 2 nõ.in.c.quod dilectio ð cõ

ſan.⁊ affi.⁊ in.c.j. ⁊ · ij · de fi. pꝛel.li.vj.per P.a n. in regula
odia. de regu.iur.li.vj.in mercu.⁊.c.olim.de ver.ſig.p bar.
in.l.beneſicium.ff.de conſii.pꝛin.⁊ hoc de tent⸗iWdo⸗
ſtremo condeſcendo ad quartum dubium in effectu conti
nens an pꝛeſentatio canonicoꝛum inſtituendoꝛũ ad nouas
pꝛebendas pertineat ad conſules ex quo pꝛebende fuerunt
dotate de bonis opere quibus dicti conſules pꝛeſt unt. i⸗
detur pꝛimo ſic.quia ius patronatus competit ex dotati
one.xvj.q.vij.pꝛo meritis.⁊ quod ibi nõ.in.c.filijs.⁊=.c.de-⸗
cernimus. de iurepatro.cum multis ſi.quod pꝛocedit etiaʒ
in dotqtione pꝛebendarum creatarum in eccleſia colle giata
vt no. Inno.⁊ clariꝰ Zoraneſarcnab pꝛealle.licet glo.ali
ud dixerit ⁊ minus bẽne in.c.j.eo.ti. Nec placet dictũ ho.

ſtien.in.d.c.poſtulaſti.vbi dicit ꝙ deputatio ad pꝛebendas

competit patronoin eccleſia collegiata.ſi patronus illã ſpe⸗
cialiter ſibi reſeruauit als ſecus. t ſic voluit limitare glo.
in. o.c.poſtulaſti. Sed i lud dictum nullo iure pꝛobatur.n
iura gener aliter in creatione quorumcunqʒ ben eficioꝛuʒ re
ſeruant ius patrono pꝛeſentandi dummodo patronus ſpe⸗
ciſice ius non mutet.vt in. c.ſignificauit.de teſti.⁊.xvj.q.

am epi-

vij. ſilijs pie mentis decernimuſ cũ multis ſi.facit quod no
tat glo.in. c·ſiquis baſilicam. de conſe.di.j. tunc dicit Jo.
an.in regula quod alicui gratioſe de regu.iur.li.vj.in mer⸗
cu.ꝙ epiſcopus non fundat hodie intentionem de iure cõo
muni ſuper libera collatione benefitioꝛum.ſed tantum ſuꝑ

inſtitutione.quia eccleſie non naſcuntur ſed pꝛeſumuntur

habere patronum ad quem pertinet pꝛeſẽtatio per iura ge
neralia ſuperius allegata.Ab iſta autem generali iurium di
ſpoſitione ſolum reperitur excepta electio pꝛelati in collegi
gta eccleſia.⁊ de canonicis nihil dicitur. vt dicto.c.nobis.
Ergo pꝛebende remanent ſub diſpoſitione generali. ar. in
l. pꝛecipimus.in fi.C.de appel.⁊ in.l.comodiſſime.ff.de li.
⁊ poſthu.⁊ in.c.ſuſceptum.de reſcrip.li.vj.l.cuʒ pꝛetoꝛz. ff.
de iudi.⁊.c.qualis.xxv.di.t ſic placet ſimpliciter mihi di

ctum Inno.⁊ Jo.an.in dicto.c.nobis.SGed in contrariuʒ

ꝙ ad dictos conſules non poſſit pertinere pꝛeſentatio pꝛo
bo ſic opera ſeu fabꝛica eccleſie non eſt coꝛpus verum ſeuſfi
ctum.nec habet in ſe colegium.ſed ſunt quidam redditus
deputati ad fabꝛicam eccleſie.⁊ per conſequens ſunt ipſius
eccleſie. Nam ſi dono vel relinquo fabꝛice ſeu opere alicu
ius eccleſie.dono vel relinquo ipſi eccleſie.vnde dominiuʒ
acquiritur eccleſie cuius comodum relictum ſeu donatum
concernit.non enim refert cum quo teſtatoꝛ loquatur.ſediĩ
ſpici debet in quem diſpoſitionis commodum tranſfertur
vt.l.cum pater.S.donationis.ſ.de le.ij.l.ij.O. biduum.ff.
quando appel.ſit.⁊.ij.q.j.biduum. Non enim poteſt fabꝛi
care cnm ſint quidam redditus habere dominium alioꝛum

reddituum nec concernitur vtilitas ipſius ſed eccleſie.facit

l. collegium. C. de here.inſti.? q deputata ad vſum fabꝛice
ſint in dominio eccleſie.ſatis coiligitur per rationem pꝛedi
ctam.⁊.x.q.iij.ĩmo.⁊.xij.q.ij.quatuoꝛ.⁊.c.conceſſis cuʒ ſi.
ius autem patronatus acquiritur ei ex cuius bonis res pꝛo
ceſſit. Mon autem illi qui fuit actoꝛ dotatiõis vnde ſi ex bo
nis alicuius eccleſie conſtituitur vel dotatur alia eccleſia ius
patronatus acquiritur eccleſie pꝛincipali.vt pꝛobant in. c.
apoſtolicos in fi.coniuncta glo.ij.q.ij.⁊.c.ad audientiam el
j.de eccle.edi. Adeo in pꝛelenti articulo hanc ipſam verita
tem eſſe arbitroꝛ vt diſtinguamus ſic ꝙ aut dominium re⸗
rum opere remanet penes commune donec expendantur
in ipſam fabꝛicani foꝛte ex oꝛdinatione ſic facta in pꝛincipio
cum bona donantur opere ita ꝙ libera bonoꝛum diſpoſitõ
pertinet ad commune floꝛentie.⁊ tunc pꝛocedunt pꝛime al
legationes.vt inde patronatus acquirat᷑ comitati ex cuius
bonis pꝛoceſſit dos dictarum pꝛebendarum.⁊ per ↄſequẽs
pꝛeſentatio pertinebit ad conſules ex quo libera adminiſtra
tio iurium opere conceſſa eſta communitate ipſis conſuli
bus.aut dominium illoꝛum bonoꝛum pertinet ad eccleſiaʒ
vt quia pure bona fuerunt data epiſcopo.⁊ tunc ipſa eccle⸗
ſia habebit ius patronatus illarum pꝛebendarum.vt in. d.c.
apoſtolicos.in fi.iuncta glo.facit qð nõ.glo.in.c.vno.de iu⸗
repatro.li.vj.⁊.c.quia clerici.eo.ti. anine autem eccle
ſie hoc caſu veniet epiſcopus cum capltulo quia epiſcopus
eſt in eccleſia.de teſta.requiſiſti.ar.vij.q.j.c.ſcire debemus
Et hoc caſu pꝛocedunt allegata in ſecũda parte.⁊ per hoc
ſit ſatiſfactum omnibus dubijs. Et qui aliter ſcripſit conſi-
derauit ſubtilitates pꝛedictas ⁊c. Laus deo omnipotenti.
Nicolaus abbas.
N queſtione que vertitur inter plebanuʒ vul
terane dioceſis ex vna parte ⁊ homines com/
munis anthayãi⁊ communiſ perſonate eiuſdẽ
dDiieoceſis ex alia parte ſuper decimis pꝛedialibꝰ
ouenientibus ex pꝛeſidijs ſitis infra parochi
am eccleſie ſancti bartolomei exiſtentes infra limites ple⸗
bani ſancti inſti.ad quam quidem plebem parochiani eccle
ſie ſancti bartolomei duntaxat habent recurſum pꝛopten ba
ptiſmatis ſacramentum reliqua vo ſacramenta recipinnt
ĩeccleſia ſãcti bartolamei illud de iure q̃ritur an decime pᷣdi
ales debeantur eccleſie baptiſmali que videtur matrix alia
rum capellarum.an eccleſie parochiali vbi pꝛedia ſita ſunt.
⁊ vbi homines pꝛecipiunt alia ſacramenta.⁊ hoc pꝛofecto
dubium non eſt in iure paruum cum iura varie in hoc caſu
loquuntur hinc doc.in varias ⁊ diuerſas inclinauerunt ſen
tentias.⁊ vt liqueat queſtionis difficultas allegabo pmo ad
partes.ſecundo ponam opinionesquas in materia reperio
tertio

;—— Wm — —‚,

tertio concludam quid mihi in iure conſonuʒ videtur. Qð
debeantur plebi ſancti iuſti que eſt baptiſmalis. Nidet᷑ pꝛi-
mo tex.apertus in.c.de decimis.xvj.q.j.vdi dicitur ꝙ om
nibus maio:ibus viſum ſuit decimas dandas plebibus tan
tum vbi ſacro ſan.baptiſmata dantur.Ad idem.c.ſtatuimꝰ
7.c.in ſacris.ea.cã.⁊.q.vbi habetur ꝙ excommunicandust
qui pꝛeter epiſcopi conſcientiam extra baptiſmalem ecleſiã
decimas ſoluere voluerint. Ideʒ videtur velle te. xiij. q· j.
· in dioceſi.¶ Secundo pꝛincipaliter facit tex.in.c.ex trã
ſmiſſa.de pꝛeſcrip.iuncta glo.penul.vbi patet ꝙ matrix ec
cleſie.ſ.baptiſmalis vendicat ſibi omnes decimas ab homi
nibus capelloꝛum excluſis clericis capellarum ipſaꝝ. Ter
tio facit ſᷣm vnum intellectum quem ponit ibi glo.c.ad au
dientiam.de eccle.edi.pꝛimo vbi patet ꝙlicet capella ꝓpt᷑
hominum neceſſitatem conſtituatur inſjra limites alicuius

parochie tamen antiqua eccleſia remanet matrix. vt debet
ſibi aliquis honoꝛ capelle.nec pꝛediales decime eidem ſub-

trabuntur. Idem ergo dicendum in caſu noſtro. nam iſte
capelle fuerunt expoſtfacto edificate infra plebanatum ſan

cti iuſti.quare illa plebs remanſit parochialis in multis iuri
bus.&t pꝛo hoc optime faciunt.c.eccleſie.⁊.c.quicunq;. ·

vj.a.j.vbi dicitur ꝙ pꝛopter eccleſias nouiter edificatas nõ
debet antiqua ſuis iuribus maxime decimis pꝛiuari.Quar

to negari nõ poteſt quin eccleſia baptiſmatis ſit eccleſia pa

rochialis hominum capellarum cum aliter eis ſuo iure ad-
miniſtrare non poſſet hoc ſacramentum baptiſmatis quod
eſt pꝛincipale ⁊ fundamentum alioꝛum ſacramentoꝛum. in
c.fi.de pꝛeſ.non bapti.quare abſurdum videtur non pꝛeſer
uare luspuchimig, Taio enim eſt ꝙ capelle habent deci
mas perſonales ⁊ alia iura parrochialia.nam ſole plebes ha
bebant antiquitus omnia iura parrochialia.ſed pꝛopter ho
minum excreſcentiam fuerunt poſtmodum conſtructeca-
pelle ⁊ parrochie eis aſſignate plebes tamen remanſerunt
parrochiales ſaltem in ſacramento baptiſmatis.vnde tum

ratione huius ſacramenti.tum quia pꝛopter nouas non de

bent pꝛoꝛſus pꝛiuari iure eorum.tamen vt euitetur enoꝛmi

tas pꝛeiudicij debemus dicere vt ſaltem decime pꝛediales

cunq;. Ad contrariam partem ꝙ debeantur eccleſie ſã

eis e igeonnan uere videntur illa.c.xvj.q.j.⁊.c.qui
cti bartol

ſti. ſpo. li. vj.

decimis. ⁊ . tex.ſatis apertus in.c.ad decimas.de re
in.c.paſtoꝛali

e his que fi.a pꝛela.vbi dicitur ꝙ auctoꝛita

te dioceſani fuerunt parrochie limitate quatenus ſinguloꝝ

parrochialium pꝛouentus in vſus eccleſie cederent ⁊ ſtipẽ
dia miniſtroꝛum ⁊c. Ecce ergo ꝙ omnes redditus ex ſpiri
tualibus pꝛouenientes infra parrochiaʒ alicuius eccleſie ce
dunt illi eccleſie.ergo decime pꝛediales de pꝛedijs ſuis in
parrochia cum ſint redditus ſpirituales.de pꝛeſcrip.c.cau⸗
kncg /
in.c.ad aud

fuit edificata capella infra limites parrochie.fuitq; ſibi cer⸗

ta villa parrochie aſſignata ⁊ decreuit papa ꝙ omnes ob⸗
uentiones ⁊ pꝛouentus illius ville cederent ad ſuſtentatio/

nem rectoꝛis ibidem inſtituendi.dictum eſt auteʒ ꝙ appel

latione obuentionum ⁊ pꝛouentum veniunt omnes vᷣcime

2Z quicquid eccleſie legitime pꝛouenire poſſunt.vt in.c.ex

tranſmiſſa.=.c.cum inter.de ver.ſig·⁊.c. de illo.c.cum iter

iuncta glo.in dicto.c.ad audientiam.⁊ non ſolum. Si ergo
papa ita ſibi ſolẽniter decreuit ita dicendum eſt iuris eſſe

in conſimili caſu.⁊ in dubio ita factum fuiſſe ab initio.vt in

c.vt communis.de re iudi.Quarto adduco bonum tex.
in.c.fi.de iurepa.vbi pꝛobatur decimas pꝛediales deberi il
li eccleſie in cuius parrochia ſita ſunt pꝛedia etiam ſi pꝛedi⸗
oꝛum domini alibi habitant ⁊ nullum ſacramentum perci⸗
pient ab eccleſia parrochiali.foꝛtius ergo ſibi debentur cũ
domini pꝛedioꝛum.vr eſt in caſu noſtro hahitant ſeu coloni
ſunt parrochiani rer fteru vt eſt eccleſia ſancti bar-

olomei in caſu noſtro. Quinto arguitur ſic ex quo ecldle
tia ſancti bartolamei eſt parrochialis habẽs parrochiam li
mitatam ⁊ diſtictam ab eccleſia plebis ſancti iuſti.ergo de⸗
bet habere omnia parrochialia vt de parco.quaſi per totuzʒ

mei que eſt parrochialis illoꝛum de anchapano.
adducuntur multa iura que dicunt ad eccleſiam parrochia
lem.vbi pꝛedia ſita ſunt decimas pꝛediales pertinere.vt in
c.quoniam.c.cum contingat.⁊ in.c.cum in tua dioceſi· de

ecundo pꝛincipaliter adduco bonuʒ ter.

ertio videtur pꝛobari non cauillando litteram
ad audientiam.el.j.de eccle.edi.aliter iudicando qᷓ.õ.
Ibi enim pꝛopter nimiam diſtantiam eccleſie parrochial

2.xiij.q.j.c.pꝛimo. Fed decime ſunt de iure parrochia-
li quia ex quo predia ſunt infra parrochim a de iure com-
muni decime pertinent ad eccleſiam parrochialeʒ. vt in. c.
fi.de parro/⁊ dicto.c.ad decimas.de reſti.ſpo.li.vj. ildis
argumentis pꝛeuiſis inter ſecundam ſecũdo opiniões quas
in materia reperio.que opinio habet ꝙ ſtandum eſt in hoc
conſuetudini vtrum debeantur eccdleſie baptiſmali an capel

le.per.c.ad apoſtolice.de d e hoc voluit ibi Ynno.⁊ gl.

in.c.cum contingat.eo.ti. ⁊ Nay.in ſumma eo.ti.⁊ ab hac
opi.nemo diſcrepat. Mam ex conſuetudine ſeu pꝛeſcripti
one poſſunt deberiilli eccleſie que nullum ius habet in illis
vt in.c.cum contingat.⁊ in.c.cum in tua.de deci. Cear
da opinio ꝙ ceſſante conſuetudine debeantur eccleſie ba⸗

ptiſmiali.hanc opinionem tenęt glo.in dicto.c.cum contin

ce.Lan.in.c.nuncius.? Jo.an. Spe.
ij· poſt pn. picirur tamen ꝙ in tribus caſibus poſſunt debe
ri capelle. Mꝛimus cum habet id conſuetudo vt.S. dixi.

Secundo quando in limitatione noue capelle cum aliter

animabus pꝛouidere non poſſet.epiſcopus de ſui capituli
conſenſu aſſignauit ipſi noue capelle decimas pꝛedialeſ ſeu
limitationis ſeu parrochie.ſacit.d.c.ſtatuimus.⁊ quod nõ.

in dicto. c. ad audientiam. ?. c. conſtitutus. de reli do.als ni
ſi expꝛeſſe aſſignaſſet non venirent pꝛediales ſm eum.per
ertius eſt quando in ali

dictum. c.quicunq;.⁊.c.eccleſie· ſ i
quo magno territoꝛio erant quaplures eccleſie ⁊ nulle bapti

ſmales ⁊ de nouo vna illarum in plebaniam ? baptiſmaleʒ

erigitur.vel de nouo vna plebs conſtruitur illic cum baptil
mo.tunc enim ceſſant rationes ſuperius inducte in plebe.

immo reſoluuntur pꝛo capellis ſm eum ⁊ ponderanda ſũt

bene hec ſua iura dicta.quia videtur timitare opinioneʒ ſuã
vt pꝛocedat quando certum e ſt capellam fuiſſe edificatum
ifra limites plebis.q̃ſi tunc ñ debeat ecclłia ꝗntiqua ita enoꝛ
miter ledi ex conſtructione noue eccleſie. Tertia opinio

ꝙ pꝛediales debeantur eccleſie pꝛediali.⁊ in cuius parrochi

ſtricta ſunt pꝛedia licet non ſit baptiſmalis.hanc opinioneʒ
tenet archi.in.c.j.xiij.q.j.dicens hoc p:obari in dicto.c.ad
decimas.per quod dicit hanc concertationem ſopitam ⁊ re
fert hoc ipſum tenere Tan⸗ vin G
parro.⁊ glo.in dicto.c.j.ixiij.q.j.⁊.c.ad apoſtolice.de deci.
2 roff. 2 Jo.de deo.qui ita nõ.in ſumma ſua.de decimis.
5S. ſed quibus.dicens ꝙ canones contrarium innuentes lo-
quuntur ſᷣm antiqua tempoꝛa.ſed hodie ſᷣm rof.dande ſũt

eccleſie parrochiali de iure communi etiam ſi non ſit baptii/

malis.ad hoc.xiij.qj.in ſi.⁊ ſacit de mune.⁊ hono.lʒ.j.⁊.ij.
hanc etiam ſententiam appꝛobãt hu.2⸗ Panr dicit archi·
vbi.S.eam etiam appꝛobare ray.pꝛout nõ.in ſententia ſua.

de deci. in pꝛin.⁊ tenet etiam hoſti.in.c.cum hominem.de
aig in ſententia eiuſdem ti.S.cui danduʒ.? nouiſſime cõ

tra Jo.an.late pꝛoſequitur ⁊ tenet Cal.eius filius adopti-
uus fſundans ſe multum ſuper dicto.c.ad audientiam.indu
cendo vt ſupꝛa.nec obſtat grauitas pſeiudicij ſuꝑ quo mul
tum ſe fundat Jo.an.als intelligendum eſt hanc capellam

per epiſcopum de conſenſu capituli ſui requiſitis.quibꝰ po

teſt pꝛeiudicari fuiſſe conſtructum nec aliter fieri poteſt ⁊

bet,/ad hoc faciunt notats in.c.conſtitutus.de reli.dommi·
tem m ea ſalua reuerentia Jo.an.qui nititur reſpon

dere ad dictum.c.ad decimas.ſuper quoſe fundat archi.ñ

eſt per eum ſufficienter reſponſum.quia licet ulla eccleſia ſa
cti nicolai que agebat non eſſet ptebs.vt dicit Jo.an.tamẽ
tex.ibi pꝛincipaliter ibi ſe fundat ꝙ decime pꝛoueniebãt ex

pꝛedijs que ſuerunt ibi petite infra alienam parrochiam cõ
— per hoc ibi infertur ꝙ ad illam eccleſiam ille de

cime beremevant Frſkonente innuit ꝙ pꝛediales deben

nũc queritur ſunt infra parrochiam ſancti bartolamei.Er/
go illi debentur.hanc inſuper opinionem ſecnti ſũt moder-
nioꝛes ⁊ pꝛecipue anto.de bu.in.d.c/cum contingat. Con
coꝛdando opiniones dicit ꝙ aut noua parrochia non habet
ſpeciales limites.⁊ tunc omnes ſunt in concoꝛdia ꝙ pꝛedia
les debentur eccle ſie baptiſmali gaugebe infra par

tur eccleſie ĩfra cuiuſ parrochiã pꝛedia ſita ſũt ſi pᷣdia ð 1e

rochiam ſuam.⁊ hoc tenet ſpecifice Jo.cal.⁊ hoc caſu pꝛo
cedunt canones antiqui pꝛeferentes baptiſmalem capelle
aut ſunt capelle aſſignati ſpeciales ⁊ diſtincti limites.⁊ tũc
aut neceſſitas impellit ꝙ baptiſmalia non ſufficit pꝛopter
amplitudinem parrochie ? omnes obuentiones debet aſſi

gat. ⁊ in. c.ſtatuimus.xvj.q.j.Inno.in dicto.c.ad apoſtoli
o. an. ſequitur in Spe. eo. ti. F.

oſ. bet. ⁊ phy: in.c.fi. de

gnari ipſi capelle ex mandato iurie.vt dicto.c.ad audientiã
Mec tunc dicitur inferri pꝛeiudicium antique eccleſie.ex
quo ius non pꝛecipit ⁊ in dubio pꝛeſunendum eſt ipſum
hoc mandatum iuris fuiſſe ſecutum. Et ad iura contraria
reſpondet ꝙ ĩtelligi debet ꝙ ſine magna neceſſitate capel
la conſtructa eſt.Aut eſt dubium qne fuerit antiquio: par-
rochialis vel baptiſmalis. MEt in dubio dicit eas dandas
eccleſie parrochialis ercicenn contingat.⁊.c.ad decimas
dandas eccleſie parrochiali.Ceſſat enim tunc ratio.c.qui-/
cunq;.?.c.eccleſie.xvj.q.j.Et hanc opinionem puto veriſ
nam ? infertur ad claram deciſionem queſtionis noſtre.
ꝙ ex duplici capite debet iſta eccleſia ſancti bar

nei obtinere. Idꝛimo quia habet certam parrochiaʒ
2 lim eſumendum eſt ꝙ fuerit ex neceſſitate ſm
iuris ediſicata cũ mitũ diſtet ab eccleſia plebis

ſancti iuſti.⁊ ſic ꝙ opus a pꝛincipio ſibi adiudicauerit om-
nes obuentiones illius parrochie ſequendo diſpoſitionem
ſurſo de quo in dicto.c.ad audientiam. Item ex alio capite
lenuioꝛi.quia non apporet an plebs ſancti iuſti ſit antiquioꝛ
iᷓᷓ eccle ia ſancti bartolamei:ergo habet fundatam intenti-
onem de iure communi: ex quo pꝛedia reperiuntur in ſua
parrochia.⁊ hoc caſu ceſſant omnes rationes ꝗJo.an.nec ip
ſe tenet hoc caſu contrerium cum non poſſet dici ꝙ cũ gra
ui pꝛciuditio plebis non debuit capella edificare cum ñ ap
pareat poſtmodum fuiſſe edificatam. Eſto tanien ꝙ appa
reat nibilominus ſibi deberentur ex quo parrochia ſibi fuit
decreta nec appareant de contradictione alicuius.hec om
nia ſatis clare videntur pꝛobari per ea que allegaui in ſecũ
da parte. Munc reſtat reſpondere ad contraria in pꝛima
V e ſundara Et Penn ad.c.de decimis.⁊.c.ſtatuimus.⁊
tur de decimis ſitis infra parrochiam plebis que in multis
partibus non ſunt alie eccleſie parrochiales pꝛeter plebes.
quod hoc ſit verum aperte pꝛobo per dictum.c.ĩ ſacris vbi
dicitur ꝙ populi percipiebant in eccleſia baptiſmali omnia
ſacramenta.⁊ ſic innuit ſecus eſſe ſifuerint pꝛedia extra par
rochiam plebis. ecundo poſſint intelligi quando ſola
plcbs habet parrochiam capelle vero ſine limitibus habent
curam certarum perſonarum.⁊ ſic etiam poteſt intelligi. c.
ex tranſmiſſa.de pꝛeſcrip.vt clare innuitur exilio tex⸗ Ad
tertium ar.de.c.ad audientiam.sdico ſatis.s.reſponſum.nã
potuit.ſacit pꝛo opi.contra.quia papa mandat ſibi aſſigna-
re ohuentionem ⁊ pꝛonentus parrochie ipᷣi capelle.vt.S.di
r. In ſecunda parte ergumentoꝛum ad.c.eccleſie.⁊.c.
quicunq;.patet ex pꝛedictis duplex reſpõſio. Mꝛimo poſ
ſunt intelligi quando conſtat ꝙ capelle fuerint poſtniodum
edificate infra limites plebis.nec ipſis capellis fuerint certe
parrochie aſſignate. and ꝙ pꝛocedunt quando edi
ficantur noue capelle non ex neceſſitate populi ſed ex ſola
voluntate.tunc enim non debent antique eccleſie pꝛiuari
iuſtitijs ſuis pꝛopter nouiter edificata.ſecus autem quãdo
Fhfa nrate populi.vt pꝛobatur in dicto.c.ad audientiaʒ
d quartum ⁊ vltimum argumentum dico ꝙ ſi pꝛeſup
poſito ꝙ plebs ſit ĩ aliquo parrochialis hominum habitan
tium in capellis ſaltem ratione baptiſmatis.tamen reddituſ
pꝛouenientes infra parrochiam capelle deputantur a iure
ipſi capelle.vt dicto.c.ad audientiam.nec pꝛediales deben
tur ratione ſacramentoꝛum.refert tamẽ eccleſie baptiſmali
quedam honoꝛ ſᷣm impoſitionem in pꝛincipio facta m vel
loci conſuetudiinem.iuxta ea que nõ.in dicto.c.ad auditnti

am. MHon tamen debãt ſubtrabi redditus decimales vt ibi

⁊ maxime pꝛocedunt pꝛedicta in caſu noſtro in quo non ap
parent vt pꝛedixi:que eccleſia ſit antiquioꝛ. Concludo
ergo ꝙ de iure communi decime pꝛediales de quibus que-
ritur debentur de iure ſalua conſuetudine in contrarium ec
cleſie ſancti bartolamei ⁊ non plebi ſancti iuſti ⁊c̃.

Iſo teſtamento qnondam olim mei amici de
ampagnatico comitatus ſenarum in quo in-
ter cetera erat poſthumuſ inſtitutus ſic diſpo
ſuit. ¶ Item voluit iuſſit ⁊ mandauit ꝙ ſi di
ctii poſthumus poſthum a vel poſthumi.vnuſ
vna vel plures.ſilius filia vel filij. heres ſeu heredes ſupꝛa
inſtituti.non naſceaentur vel naſcerentur.⁊ ad lnceʒ non ꝑ

eſpondeo dupliciter pꝛimno ꝙ loquun ebon

tatur in.l.qᷓ;qᷓ;. C. ad.l.fal.

uenerint.ſeu in pupillari etate moꝛerentur quam tunc ⁊ eo
caſu adueuiente tali conditione omnia ⁊ ſua bona res mo-
bilia ⁊ immobiia.⁊ actiones dentur ⁊ conceduntur ⁊ diſtri
buantur per inſraſcriptos eius commiſſarios pauperibus
xpᷣi amoꝛe dei.⁊ locis pijs ⁊ pꝛo remedio peccatoꝛum ſuoꝝ
in fabꝛicatione pioꝛum locoꝛum.faciendo capellas adaptã
do hoſſia tecta ?⁊ muros eccleſiarum.⁊ pꝛout ⁊ ſicut ifraſcri

ptis eius fideicommiſſarijs videbitur? placebit ⁊c · demuʒ

moꝛtuo teſtatoꝛe vxoꝛ nsveberit fiian ſeminm quei
pupillari etate deceſſit. Queritur nũc de tribus/ꝛimo
nunquid mater dicte pupille poſſit petere legitimà iure na
ture competentem matriex bonis filioꝛum.⁊ quid trebellia
nica. Secũdo nunquid epiſcopus locipoſſit infra annuʒ
ſe impedire de executione illius teſtamenti · ¶Tertio an
poſtannum deuoluatur executio ad don en epiſcopum
in non executis per fideicommufſarios.Lirca pꝛimum
videtur ꝙ mater poſſit detrabere legitimam ſuam.qꝛ ma-
ter ſuccedit filie ab inteſtato.C.ad tertul.per totum.nec eti
am expꝛeſſe poteſt per filios pꝛiuari.ſicut nec ipſa filios.in
anc. vt cum de appel.cog.s.aliud quoq; capitulum. Item
dicendum videtur de trebellianica. nam dicta ſubiiiutio
ad pias cauſas videtur fuiſſe fideicommiſſaria cum nõ fuit
verbis directis ſacta ſed obliquis.vt patet ibi dentur ⁊ di⸗
ſtribuentur ⁊c iuxta nõ.in.l.verbis ciuilibus.⁊ in.l.cẽturio
ff. de vul.? pupil.⁊.c.ſi pater.de teſta.li.vj.Ergo filia in re
ſtitutione poteſt detrahere trebellianicam.quia licet in lega
tis factis pijs locis ſeu ad pias caulas ceſſet falcidia.vtĩ au
cten.ſimiliter.C.ad.l.fal.non tamen trebellianica.vt notat
,glo.in.d.c.ſi pater. ⁊ cum filia nõ eſſet pure rogata reſtitue

* 2 re. ſed in euentum conditionis. ſ. ſi moꝛeretur in pupillari

.

etate potuit es Dele duał quartas vnam debita
1 iure nature.aliam ex trebelliano.iuxta ea que habentur? no
tantur in.c.raynũcius.⁊ raynaldus.de teſta.nõ.glo.in.l.pa
pinianus. Janem iniſſe . ffi. teſta.facit qðᷣ legitur ? no
ed his non obſtantibus. di-
co ꝙ in caſu noſtro mater nihil poteſt de iure ſibi vendica-
re.quoniam ſubſtitutio facta impuberi fuit directa pupulla-

Ae, ris.hoc patet ex eo quia a nemine iſti fideicommiſſarij ca-
piunt hereditatem ſed a ſe ipſo ⁊ ad illa verba dentur⁊ di-

ſtribuantur ⁊c.ſubintelliguntur iſta verba.ſ.fideicomnuiſſa
rij accipiant vendant ⁊c.vt in auc.de eccle.titu..ſi quis au
tem.facit quod legitur ⁊ notatur.in.l.alio.de ali/⁊ ci.leg.la
te diſputant in terminis noſtris.⁊ ſequitur bar.in.l.ceturio
in repetitione.ff.de vul.?⁊ pup.i⁊ in.i.fundi trebatiani.ff.ð
vſufru.lega.⁊ ibi refert quatuoꝛ vicibus ſic conſuluiſſe.⁊ ꝓ
hoc facit.c.cum tibi de teſia.vbi videtur caſus quaſi ſecũdũ
commun em lecturam.ibi enim patet ꝙ ſi teſtatoꝛ dixit ex
traneam voluntatem meam committo diſpoſitioni tue.vi
detur illum inſtituiſſe heredem vt diſtribuat hereditatem
ad pias cauſas.ita di int 0 iſti fidetcom
arij 8.⁊ directo ſubſtituti pupillo ad pias
cauſas.? maxime iudicauit illa verba omnia ſua bona ⁊c.⁊
ſic vocauit iſtos fideicommiſſarios ad omnia ſua bona.facit
quod legitur ⁊ notatur in.l.quidam teſtamento ꝓculum.ff.
de vul. ? pupil. 1 i interp̃ᷣ

rime quando ad pias cauſas eſt facta ſubſtitutio.vt in. cj. ð
teſta. li. vj. Poc pꝛeſuppoſito taniᷓ veriſſimo infert᷑ ꝙ
mater nii petere poteſt. Mam licet fuius ex perſona ſua ñ

pꝛa filio poteſt.nam illud teſtamentum eſt paternum.vel
potius pars paterni.vt hoc clarifſime deciſum eſt in dicto
c.ſi pater.⁊ videtur etiam fuiſſe de iure.ffoꝝ.vt in.l.papi-
nianus.S.meminiſſe.de offi.teſta.per hoc etiam ceſſat tre
ellianic in directa ſubſtitutione.d.

Perrn —— i .S. ir i.
A. poſſit excludere matrem. vt. S. dixi. pater tamen

re krlrrn c.ſi pater. Item ex alio capite non habet hic locum tre⸗

bellianica.quia ad pias cauſas trebellianica ceſſat ſicut fa ci

A/
+. Frledrr . . . .
R A.- dia.vt eſt hodie communis doc.ſententia.vt habetur per

modernioꝛes in.c.raynaldus.de teſta.per bar.in.l.marcel⸗-
lus.ff.ad trebel.vbi reſpodit ad glo.dicti.c.j.quaʒ.S.allega
ui. ncoNHN rium per bal.in.l.id quod pauperibus. C.
de epi.⁊ cle. Aidetur expꝛeſſum in auc.de eccle.ti. ſi

autem heres.⁊.l.ſiquis ad declinandam.C.de epi.⁊ cleri.?
ſic pluries per viros pꝛeſtantiſſimos vidi conſultum.⁊ per
hoc ter reſponſio ad ommia contraria ſuperius foꝛmata.
Aenio ad ſecundum dubium nunquid loci epiſcopus

¶poſſit

—. ——è —

——

— — —

ſ

poſſit ſe infra annum de executione impedire vel aliqnid ð
dicta hereditate petere.Et pꝛimo dico ꝙ in pꝛeſenti nihil
poteſt petere.quia epiſcopus non capit quartam niſi de re
lictis factis paupcribus vel ad alias pias canſas.vt in.c.re-

gqunſſiſti.de teſta.iuncta gloſa in.c.ij.de ſepult.⁊ in.i.nulli.⁊

l.ſi quis ad declinandam. C.de epl. ? cle. ratio patet ex his
que nõ.in.cofficij.de teſta.ſi iſti fideicommiſſrij aliqua
tribuerint eccleſijs vel pijs locis.poterit epiſcopus ab illis

locis pijs petere quartam.ſi hoc habet conſuetudo.quia vi

dentur hec bona capere ab ipſo teſtatoꝛe.cum ipſe dicatur
hoc ſacere per ſuos fideicommiſſarios.ar.c.ſane.de offi.ð
le.⁊.c.ſi apoſtolice.de pꝛeben.li.vj.niſi debet in aliquã cau
ſam pꝛiuilegiatam vt pꝛo fabꝛica vel alijs concernentibus ꝑ
petuum cultum diuinum.vt puta ꝙ in eccleſia cõſtituatur

vna capella vel altare vel pꝛebenda vel quid ſimile.Ex

his enim non detrahitur quarta.vt legitur ⁊ notatur ĩ.c.ſi.
de teſta.dico etiam ꝙ infira annum non poteſt epiſcopus ſe
impedire circa executionem uloꝛum bonoꝛum.quia illa/nõ
ſunt male ablata ?⁊ incerta.⁊ ſic ceſſant nõ.in.c.ij.de teſta.
li. vj.⁊.c.cum ſit nimis.de iude.ſi ſint bona illius te ſtatoꝛis
qui voluiti pꝛo anima ſua ⁊ remedio ſuoꝛum peccatoꝛum.il
diſtribui in pias cauſas.pꝛout videbitur⁊ placebit ſuis fi-
deicommiſſarijs.2 ſic per eos non per epiſcopos debet ſie
ri executio.vt in.c.tua.⁊ in.c.ioannes.de teſta.⁊ dicta.l.ſi
quis ad declinandam.⁊.l.nulli.verũtamen poteſt epiſcopꝰ
interponere partes ſuas vt vniuerſa ſm defuncti volunta-
tem pꝛocedant vt dctiecrun 2 Noin c. de eccle. ti. . ſi
quis edificationem.⁊ hoc de ſecundo. enio ad tertiũ
nunquid poſt lapſum anni ſupplere poſſit in non executis
per fideicommiſſarios.dico ſic concluſiue.quia de iure cõ⸗/
muni poſt lapſum anni poteſtas exequẽdi deuoluit᷑ ad epiſ
cnpum.vt in.c.nos quidem.⁊.c.ſi heredes.de teſta.⁊ ĩ au-
cten.de eccle.ti.S.ſi quis autem ediſicationem.verũtamen
iſte annus non currit niſi a die monitionis vt expꝛeſſe colli-
gitur in dicto.c.nos.⁊ tenent ibi communiter doc.⁊ clarius
colligitur in aucẽ.hoc amplius.C.de fideicõ.⁊ in coꝛpoꝛe vn
de ſumitur. tenet Frede.conſi.cxxiiij.dico etiam iſtum an
num non currere niſi negligentibus.vt expꝛeſſe colligitur ex
dicto.c.nos quidem in verbo neglexerit.Et ſentit ibi hoſ.
2 clarius ele in loco pꝛealle.Sentit etiam bar.in dicta
auc.hoc amplius.⁊ videtur tex.iuncta glo.nõ.inſti.de auẽ.
S.item in verbo diſtulerit.facit etiam quod notat glo.in.c.
quam ſit.de elec.li.vj.in verbo diſtulerit.Si enim impedi
untur exequi infra annum ex cauſa legitima certe poteſtas
non deuoluitur ad epiſcopum.quia non valenti agere non
currit tempus.in.c.quia diuerſitatem.de conceſ.pꝛeben.⁊
in.l.contrs maioꝛes.C.de inoffi. rena. Jaem dicerem ſi
comode non poſſent.quia id dicuntur poſſe quod como/
de poſſumus.vt in.l.nepos pꝛoculo.ff.de verbo.ſigni..xxij
q.ij.faciat homo. AVerũtamen epiſcopi ſolẽt habere ſta
tuta quibus cauetur vt annus iſte currat habẽtibus exequi
a die moꝛtis teſtatoꝛis.⁊ ſic non expectata aliqua monitiõe
quod valet vt ſentit Frede.in loco pꝛeallegato. Nam poſ
ſunt epiſcopi facere ſtatuta.adiuuant iure communi.vt ĩ.c.
ij.de conſti.li.vj.vbi notat glo.in cle.ne romani.de ele.plẽ
nius per Jo. an. in. c.fi· de offi. archi. Sed dico illum ſtatu
tum ve ndicare ſibi locum in meris executoꝛibus non auteʒ
in iſtis commiſſarijs de quibus hic.quia iſti non dicuntur
meri executoꝛes cum habeant eligere ⁊ diſcernere in quam
cauſam ⁊ qualiter illa bona ſunt diſtribuenda. Executoꝛ eſt
enim pꝛopꝛie qui exercet nudum officium executionis vt ſi
teſtatoꝛ mandaſſet ꝙ darent centum tali eccleſie. argu.in.l.
executoꝛem.C.de execu.rei iudi. Motanter dixit bar.in.l.
cum quidam.ff.de le.ij.opoꝛtet ergo ꝙ pꝛius admoneant᷑
niſi ſtatutum etiam de iſtis habentibus eligere diſponeret
vnde inſpicienda ſunt verba ſtatuti.Et hec ſufficiant. MHi-
colaus abbaos. ßU;ÿ
Lon. x.
NAVoniam ſatis abundo per excellentem docto
rem dominum anto.pꝛimo conſulentem mate
ria diſcuſſa eſt quoꝛundam additione vltra pꝛe
dicta que viſa ſunt mihi clariſſime in hac mate
⸗flulig concludere contentus exiſtam. Et pꝛo pꝛi-
mo facilioꝛi concloſione pꝛemitto ꝙ dictus ioannes vere?

ciuiliter ? naturaliter fnit obligatus dicto comiti rolando ex

fideiuſſione per cum facta cum in carceribus poſitus ſibi

ſcripſit ⁊ pꝛo eo fideiuberet.ac etiam poſt relaxationeʒ ap
pꝛobauerit.⁊ de nouo pꝛomiſerit ibpſum comitem rolanduʒ
ab ipſa pꝛomiſſſone conſeruare indemnem. Mam ⁊ in car-
ceribus poſitus dummodo non efficiatur ſeruus ſicut iſte
ioannes non erat.iuſtta notata in.l.hoſtes.ff.de capti.⁊ po
ſtli. reum. maxime per bar.? Inno.in.c.olim pꝛimo de re-
ſti.ſpo.poteſt pꝛocuratoꝛem conſtituere ⁊ alteriſe obligare

quam detinenti.maxime pꝛo ipſius liberatione.vt notater

pꝛobatur in.l.metum.S.ſed licet.ff.qð me.cau.ma.⁊.l.pa-
pinianus exuli.ff.de mino.nõ. Inn in.c. cum locuʒ ð ſpõ.
7 bar.qui in car.ff.quod me.cau. ecundo pꝛemitto ꝙ
mandatarius ſeu ſideiuſſoꝛ poteſt agere contra mandatorẽ

ne dum pꝛo ſoꝛte pꝛincipali quam pꝛo eo ſoluit.ſed eriaʒ ad

damna ?⁊ intereſſe.vt pꝛobatur in.c.peruenit.⁊.c.conſtitu-

tus. de fideiuſ. ? in.l. inter cauſas. . impendia.2.l. qui mu

tuum.in fiff.manda.quinimmo vult Inno.in.c.ſicut.ij.ð
iureiuran.quod etiam ad damna quc paſſus fuit caſu foꝛtui
to ſi veriſimiliter credebantur accedere.poteſt agere cõtra

mandatoꝛem ? ſequitur Jo.an.in regula acceſſoꝛiuʒ de re.

iur.li.vj.in mercn.⸗ Tertio pꝛemitto ꝙ regulariter om/
nes exceptiones.competentes pꝛeſenti competunt fideiuſ
ſoꝛi.⁊ tenetur illas opponere tanꝙᷓ ſoluat odio.ꝙ licet excu
ſetnr ignoꝛantia facti.non tamen ignoꝛantiam iuris.hec ꝓp
bantur in.l.omnes tiones.ff.de exceptione.⁊ in.l.fi-
deiu ſior. ff. manda./ Quarto pꝛeſuppono ꝙ ſi fideiuſſoꝛ
fecit quicquid potuit.nec pꝛo eo defecit quin exceptiones
reo vel ſibi admittentur. Sed vi fuit compulſus ad ſoluen-
dum ſine culpa ſua.etiam ſi per iniuriam ſuperioꝛum hoc
acciderit poteſt nhilominus agere contra mandatoꝛẽ hoc
pꝛobatur ſm litteram a contrario ſenſu.in dicta.l.exceptio
nes. ? ſequitur ibibar.? Jo.an.in dicta regula damnũ.ego
ad hoc induco tex.apertiſſimum.iuncta glo:in verbo indi-
cium.in.l.nam ⁊ ſi ſeruus.ff.de nego.geſ. 5i autem pᷣ⸗
ſuppoſitis dico ꝙ multiplici ex cauſa dictus comes rolãdus

habet regreſſum contra dictum ioannem tam pꝛo ſorte ſo

luta qᷓ; etia pꝛo dãno ⁊ itereſſe.Et pꝛimo ꝗn pꝛo eo ſoluit
mandato pꝛecedente.⁊ occaſione moꝛe dicti ioãnis paſſus
fuit illa damna vt in iuribus ſuperius allegatis. Pen ob
ſtat ſi dicatur ꝙ debuit pꝛoponere exceptiones competen
tes pꝛincipali.maxime cum pꝛincipalis eum certioꝛauerit.
⁊ ſic non poterat pꝛetendere ignoꝛantiam dicta.l.ſi fideiuſ.
A hoc enim reſpondeo multipliciter. etiam pꝛeſuppo

ſito illi qui fecerunt pꝛoteſtationem fuiſſent veri pꝛocu/

ratoꝛes.⁊ etiam pꝛeſu poſita illarum exceptionum iuſtitia
2 veritate.dico enimqꝙ fideiuſſoꝛ non tenetur cum ſuo ali-
quali pudere except ionis pꝛoponere.licet de rigoꝛe ⁊ ſubti
litate iuris potuiſſet pꝛoponere.de hoc eſt tex.valde nota-

ilis in.l. queſitum. ffmada. vbi dicitur ꝙ fideiuſſoꝛ ꝓ vſu
ris ſoluendiſ ex ſimplici pacto poteſt ſoluere.nec tenetur ex
cipere ꝙ non interuenit ſtipulatione ex fractione nudi pa-

cti.notetur apud homines de facto.quia non tenetur con-

ſulere alteri. ſ.pꝛincipali cũ ſuo pudoꝛe.vt ibi notanter dici

tur. Ita ad pꝛopoſitum cuũ iſte comes pꝛomiſiſſet ſoluere
illi ſempꝛonio etiam eo tempoꝛe quo erat rebellis eccleſie.
inhoneſtum vid ebatur tanto viro allegare religionem. vel
aliam exceptionem que apertiſſime non concludebat iniu
ſtitiam petentis cum ex hoc ſoleat diminui fides.⁊ opi.do
minoꝝ apud ſuos ⁊ alienos. maxime qꝛ ihoneſtũ videt᷑ re
pꝛobare moꝛes quos ante quia pꝛobauerat.ᷣxxxij.q.v.hoꝛtẽ
dus.⁊ in.l.creditoꝛes.ff.de pꝛiui.credi.nõ.bar.in.l.fi.C.de
ſpon.? in.c.queamadmodum. de iureiuran. Secundo
quẽadmodũ nõ tenetur fideiuſſoꝛ exceptiones pꝛoponere
cum aliqnali pudoꝛe facti.d.l.quintus.ita ⁊ foꝛtius nec cuʒ
magno rerum ſuorum periculo.Erat enim ille ſempꝛoniuſ
longe eo potentioꝛ vt exitus edocuit.vnde ex denegatione
ſoꝛtis ⁊ pꝛopoſitione illaruʒ turpium exceptionum merito
poterat iuſte timere ſui ſtatus interitũ vel bonoꝝ ſuorum
ſeu maioꝛ partis iacturam.Excuſatur ergo ſi iuſio tinioꝛe
ductus illas uõ ꝓpoſuit.vt opitime ꝓbatur in.l.nouiſſime
ff. quod cum fal.tu.auc.metus enim omnium bonoꝛũ vel
maioꝛis partis excuſat.vt.in.c.abbas.qð me.cau.⁊.c.ſfre⸗
quens.reſtitu.ſpo.li.vi. Tertio ꝓbatur aptiſſime alia ra
tione fideiuſſoꝛtenetur ꝓponere exceptiones ſibi vel pꝛin
cipali cõpetentes q poteſt.vt quia ẽ coꝛã iudice cõpetenti

40

ſed vbi non poteſt per potentiam aduerſarij cui non valet
comode reſiſiere non tenetur quinſmmo ſi ſoluit habet re-
greſſum contra pꝛincipalem. hoc pꝛobatur apertiſſime in
dicta.l.nam ⁊ ſeruus.iuncta glo.in verbo iudicium.ff.ð ne.
gel · Mam ibi illi de quibus ibi pꝛomiſerunt in carceribꝰſuo

detentoꝛi.⁊ ſic competebat eis exceptio per.l.penul.ff.qdõ

me.cau.qnoniam illi erant ſerui.⁊ ſic non poterant obliga-
ri ciuiliter.? tamen quia de facto non pꝛoſniſſet eis illa ex-
ceptio ſi eam pꝛopoſuiſſent habent regreſſum coutra terti
um pꝛo quo ſoluerunt.quia eis non fuit imputadum. vt ibi
dicit. ⁊ licet per iniuriam eis factam illud continguit.tamẽ
vt ibi dicit go.quam ſingulariter nõ.ibi bar.quia illa iniu-
ria contingit facto illius pꝛincipalis qui non fuit reuerſus.ñ
imputatur eis.vnde agunt ad damns contra pꝛincipalem.
ita punctaliter accidit in eaſu noſtro. Mam iſte comes ro

landus non habebat iudicem competentem ſaltem de faci

li contra illum ſempꝛonium.nec pꝛoſuiſſent ſibi ille excepti
ones.quinimmo ſempꝛonium pꝛouocaſſent ad deterioꝛa
contra eum.⁊ ſic merito tacuit etiam fi fuiſſent vere.d.l.nã
2 ſeruus.⁊.xj.q.iij.ſi quando.nec dictus rolandus ſponte
ſoluit.immo expectauit innaſionem ⁊ deſolutioneʒ aliquo
rum bonoꝛum ſuoꝛum.⁊ ſepe requiſiuit dictum ioanneʒ di
ctum comitem rolandum de iure ⁊ de facto releuare ab illo
periculo.⁊ non dimittere diu illum obligatum in illa fideiuſ
ſione.vt in.c.fi.de fideiuſ.⁊.l.ſi pꝛo eo..manda.vnde ſal
tem ex hac iura.quia diu ceſſauit illum liberare a ſua fide⸗
iuſſione.tenetur illum releuare ab omni damuo ⁊ intereſſe
quia quicquid pꝛouenit ex moꝛa ſua ſibi debet imputari.l.
neceſſario.ff.de peri.⁊ co.rei ven.⁊ vẽdi.⁊ dicto.c.perue
nit.⁊.c.dilecta.de fo.compe.maxime cum damnum fuerit
inflictum odio ipſius ioannis.⁊ ſic cum debet retpꝛ qneri.
vt notanter dicitur in.l.merces..cer.pe. oca Aur
to optime faciunt nõ.per bar.in tractatu de trramno vbiin
tercetera dicit ꝙ ſi debitoꝛes ciuitatis ſoluunt tyramno eti
am ſi a fimplici eius pꝛeconio liberantur a ciuitate.quia iu-
ſto timoꝛe dicti ſoluerunt trramno.nec ꝓbabiliter poterãt
excipere ſine magno periculo.maxime cum illud pꝛeceptũ

fieret odio ciuitatis.ad hoc allegat dictam.l.nouiſſime.ad

l.paulo calimaco.ff.de le.iij.cum multis ſi. Ia in pꝛopoſi
to excuſatur dominus comes rolanduſ fideiuſſoꝛ.ſ.excepti
onibus etiam veris non pꝛopoſitis ſoluit potius eniʒ iuſto
volens ſuo periculo relinquere onus repetendi.quando io
anni pꝛincipali.facit quod in ſimili Boann dicta regu
ia Badnmtin mercu.in fideiuſſoꝛe qui ſoluit vſuras inde-

bitas.Si ergo tyramno qui nullum ius habet iuſto ſoluitur
inſtante timoꝛe.ita etiam ille ſempꝛonius etiaʒ ſi fuiſſet re

bellis eccleſie. Nam vt de hereticis dicit Auguſtinus.non
nullos ſuſtinemus quos inuiti tolleramus.xxiij.q.j.quiſꝗs.
nirautnche

tiſſinie facit dictum Anno.in.d.c.ſicut.vbi dicit ꝙ vocãs

aliquem ad bellum iuſtum tenetur illi actione mandati ad

omnium damnoꝛum refo:mationem. licet iniuſta damna

fuerint paſſi.quia hoc eſt de natura mandati.etiaʒ ſi per ca

ſum foꝛtuitum damna illa contingit.dummodo veriſimlit
ille caſus foꝛtuitus poterat accidere. Ita dicendum eſt hic
cum occaſione mandati fuerit iſte paſſus damnum.etiam
ſi iniuſte debet tamen habere regreſſum contra mandato-

rem. Mec obſtat ſi dicatur ꝙ erat excommunicatus. quia i

ſecutus fuit cardinalem hoſtiliter.¶ Poteſt enim ad hoc
multipliciter reſponderi. Et pꝛimo ꝙ pꝛo vtilitate noſtra
maxime vt euitemus damuum? ſtrages hominum poſſi-
mus excõmunicatos non vitare faltem in ſimplici canone.
vt erat in caſu noſtro reſpectu momentanee ſolutionis.vt
videtur pꝛobari ſingulariter in.c.ſi vere.de ſen.ex. Et ſẽtit
ibi Inn. in pꝛin. vnde ne ille ſempꝛonius inuaderet totam
terran dicti comitis rolandi ſicut inceperat iuſte potuit illi
ſolu tionem facere. Rem ſolutio non fit in omnibus ſuis ſʒ
ſuo ſamiliari.qui licſte communicat domino ſuo excõmuni
cato.in.c.qui multos.xj.q.iij 4.a vt videoꝛ percipere
ille cardinalis non erat de obedientia ioannis ſicut er at ip
ſe ſempꝛonius.⁊ ſic quo ad eum nõ gaudebat pꝛiuile gio car
nalatus. ar. c. licet. de elec. . xxiij. di. in nomine domini⸗
ſuper excõmunicato ſᷣm multos licite ſoluitur debirum
vt voluit Ino.in. c. veritatis.de do.⁊ contu.⁊ glo. Yo.xv

q·vj.nos ſanctoꝛum.⁊ archi.ibi.vnde licet aliqui contra.ta

men habito reſpectu ꝙ punctus eſt dubius ⁊ periculũ erat

tem reſpectu damnoꝛum aper-

in moꝛa.licite ſoluitur.dicto.c.ſi ere Pam ercommmni.
catio debet nocere ipſiexcommunicato ⁊ non tertio in ſuio

dium ſubtrahitur cõmunio ⁊ non tertij. vnde ne ex hoc ſeq̃ᷓ
retur deuaſtatio territoꝛij ipſius comitis olandi iuſte ſolut

etiam pee uh doſit ꝙe vere fuiſſet excõmunicatus ⁊ etiaʒ
hereticus.Sienim permittitur cõmunio excommunicati
ad ipſius alimoniam ne pereat.d.c.quoniam multos in ſi.

foꝛtius in fauoꝛem ſubditoꝛum dicti comitis rolandi.ne exi

naſione ſempꝛonij potentiſſimi perirẽt. Et hec ſufficiãst
on. xj.
Aluatoꝛis eiuſq; genitriciſ marie pꝛeſidio ĩuo
ro An cauſa ⁊ queſtione que ad pꝛeſẽs ver
titur inter communitatem ſeu vniuerhtatem

montis ſancte marie in carxiano ex vna parte ⁊
communitatem ſeu vniuerſitatem montis fa-

⁊ antoniuni de ciuolis.de tridento legum doctoꝛes tunc cõ

miſſarios ¶ Oagnifici ⁊ potentis viri domini pandolphi ð

malateſtiis . cum etiam ſuper quibuſdam finibus ipſoꝛum
comitatum.vt clariſſime conſtat ex actis coꝛam varijs iudi
cibus in hac cauſa habitis attingam ſuccincte quedam pꝛin
cipaliter in materia quoniam non habui tempus omniaa-
cta tranſcurrendi pꝛopter feſtinantiam conſilium petentis
pꝛeſupponitur mihi in facto omnia vera eſſe que narrẽtur ĩ
conſilio excellentiſſimi doctoꝛis domini ¶ Marhei de felici
aa pꝛimo videtur ꝙ dicta cõmunitas montis fani
foueat᷑ iuſtiſſimam cauſam cum pꝛo eo lata fuit ſententia ꝑ
dictos commiſſarios iam ſunt anni.xv.a quo licet fnerit ꝑ
alteram partem appellatum non tamen fuit tempoꝛe debi
to pꝛoſecutum.⁊ ſic ſententia remanſit valida.⁊ ſic tranſi-

uit in rem iudicatam.vt in.c.perſonas.⁊.c.ſi romana.⁊.c.
oblate.cum multis ſi.de appel:que facit ius ĩter partes eti

am ſi in ſe contineret iniuſtitiam.vt.il.res iudicata.ff.de re
guiiur.⁊.l.ingenium.ff.de ſta.ho.⁊.c.cum inter de re iudi.
2.c.quod ad conſultationem.eo.ti.⁊ in auẽ.ei qui appellat
C.de tem.ap.⁊ in cle.ſicut appellationem.de ap. Non ob

ſtat de fectus iuriſdictionis allegatus in delegante quo ad

cõmunitatem montjs ſancte marie.Ad hoc enim multipli
citer reſpondetur. ꝛimo per nõ.⁊ ſingulare dictũ

no. in. c. cum in iure de offi· dele. ? ſentit Ao.· cal. in. c. qu
niam contra.de pꝛoba.dicit enim Anno.qꝙ vbi ſententia la
ta fuit inter pꝛeſentes pꝛeſumitur ꝙ iudex habuerit iuriſdi-

ctionem ex quo tamen ſint in rem iudicatam.vnde oppo/

nente defectum iuriſdictionis incumbit onus pꝛobandi.⁊
idem dixerunt multi ſi fuit lata in ablentem contumaciter

maxime quando factum eſt antiquum.vt nõ.in dictis iuri-
bus.maxime per modernioꝛes.⁊ per hoc facit.l.pomponi⸗

us.·5.rati.ff.de pꝛocu.⁊ quod nõ.glo.in.c.j.de elec.ii.vj.
Matet enim ꝙ poſt lit. conte.non opponitur defectus

ndati quo ad hoc vt pꝛocuratoꝛ habeat decere de mãda

to.cum altera pars viſa ſit in eum conſentire. Idem ⁊ foꝛti
us dicendum in eo qui non appellauit a iudice.vel appella-

uit ⁊ non fuit pꝛoſecutus.vt maxime cum ſactum ſit hic ſa
tis antiquum poterat enim habere magnificus dominus

pandolphns iuriſdictionem delegatam vel foꝛte ſua fuit ꝓ

rogata.⁊ ſic in dubo pꝛeſumendum eſtex taciturnitate tia
ti tempoꝛis.Ad idem quod nõ.in dicto.c.cum in iure.⁊.c.

bone.el.j.de elec. dicit enim pꝛo ſententis pꝛeſumendum
72— tranſiuit in rem iudicatam.vt in iuribus pꝛeallega

Secundo arguitur a ſufficienti pactum enumeratione.

aut dictus dominus de malateſtis habebat iuriſdictionem

in dicto noſtro montis ſancte marie aut nullam.pꝛimo caſu

valet in dubio illa ſententia.quia delegatus fingitur vice ð
legantis.vt in.c.ſane.de offi.eius cui manda.eſt iur.contra
quã nõ potuit gubernatoꝛ marchie cauſã ð nouo ↄmittere
quia legatus etiam de latere non poteſt tollere ius alteri q̃
ſitum.in.c.fi.de confir.vti.?⁊ immutare iuris oꝛdineʒ.vt di
cit glo.nõ.poſt ſpe.in.c.ſi.de here.li.vj.Solius enim pꝛin
cipis eſt tollere ius alteri queſitum.iuxta nõ.in.c.conſtitu-
tus.de reli.do.⁊ in regula indultum a iure.de regu.iur.li.vj

⁊. xxv.q.ij.in ſumma. Si vero dictus dominus non ha

bebat iuriſdictionem dicendum videtur aut litigando co
ram ſuis delegatis deputatis in hac cauſa pꝛoꝛogauerut iſti
de monte

ni ex alia parte.pꝛouintie marchie anchonitane ſuper nulli
tate ſententie late per dominos bartolameum de cremöag

de monte ſancte marie iuriſdictionem iſtius domini de ma
lateſtis non dico delegatoꝛum ſuoꝛum ſicut quidem incon
ſiderate in hac cauſa allegauerunt. Mon enim hic cadit illa
diſputatio an delegati iuriſdictio poſſit pꝛoꝛogari tunc eni
habet locum illa indagatio quãdo delegatus vult cognoſce
re vltra compꝛehenſa in reſcripto.iuxia nõ.in.c.cum olim
el. j. ?.c.p.⁊.g.⁊.c.de cauſis.de offi.dele. Sed ex quo in
caſu noſtro iſti delegati cognouerunt tm̃ de cauſa.⁊ inter
perſonas de quibus tamen commiſſione eis facta fruſtra ĩ
digatur. an iuriſdictio delegata poſſit pꝛoꝛogari.quia iſti
commiſſarij gerebant per omnia vices illius domini ð ma
lateſtis.vt in iuribus ſuperius allegatis.⁊ ſic potius videt
pꝛoꝛogata iuriſdictio illius domini qui cum als oꝛdinarius
eſſet iure ſuo potuit ſua iuriſdictlo pꝛoꝛogari.⁊ virtute pꝛo
rogationis cauſam committere.vt in l.ij.ff.de iudi.⁊.l.ij.
C. de iuriſdi.om.iudi.2.l.ex conſenſu.C.de epiſco.audiẽ.2=
c.ſignificaſti.cum ibi nõ.de fo.compe. Mam pꝛorogata iu
riſdictio eſt illius nature cuius eſt iſta pꝛincipalis.vt nõ.i.c.
p.?.g.⁊? patet in dicta.l.ij. vnde ſicut poterat committere
ſuam iuriſdictionem.l.vna.C.qui pꝛo ſua iuriſdi.ita⁊ pꝛo⸗
rogata.in pꝛoꝛogatione vo iuriſdictionis ſaltem oꝛdinarie
ſuſicit tacitus conſenſus partium.ar.in.l.j. C. de iuriſ. om.

iudi..l.ij.ff. de iudi.no.bar.in.lj.ff.eo.ti.? Inno.in.c.ad
petitionem.de accu.in pꝛin.ſed hic notoꝛium erat ipſis cõ

munitatibus ꝙ eoꝛum ſindici litigabant coꝛaʒ delegatis ip
ſiuns domini.ergoſſufficere debebat ipſarum communitatũ
tacitus conſenſus.⁊ ſic tolli videntur multa per aliquos al-
legata ponderantes ſindicum montis ſancte marie non ha
buiſſe mandatum ad pꝛoꝛogandum iuriſdictioneʒ quia ſin
dici.ſed ipſe communitates videntur pꝛoꝛogaſſe patientes
illos ſindicos litigare coꝛam illis.⁊ ad boc.tex.nõ.iuncta gl.
in dicto.c.cum olim.aut ceſſante pꝛoꝛogatione opoꝛtet di.
cere ꝙ iſte dominus de malateſtis acquiſiuit iuriſdictioneʒ
iure pꝛopꝛio.excedendo in iſtam communitatem iſtũ actuʒ
iuriſdictionalem. Mam.delegare cauſam eſt iuriſdictionis.
vt.l.imperium.ff.de iuriſdi.om.iudi. in fi.nõ.glo.in.c.iſia
ſubdelegato.de offi· dele.li.vj. NMer vnicum autẽ actũ
qui non ſolet de gratia concedi acquiritur iuriſdictiõis poſ
ſeſſio.vt notat Inno.in.c.cum eccleſia ſuturina.de cauſa.
poſ.⁊ pꝛopꝛie.⁊ in.c.bone.el.ij.de poſtu.pꝛela.⁊ in.c.dile⸗
ctus.de cap.mo.⁊ bar.in.l.j.S.hoc interdicto.ff.de iti·actu
qʒ pꝛiua.ratione cuius valent ea que poſſeſſoꝛ exercet.vt
nõ.doc.poſt Inno.in.c.cum dilectus.de reli.do.⁊.c.olim
ij. de reſti.ſpo.facit.c.conſtitutionibus.de iurepatro.⁊.c.q̃
relam.de elec..¶ Tertio facit pꝛincipaliter quod nõ.glo.i
c.ſignificaſti.de fo.compe.que diceit ꝙ litigans ſcienter co⸗
ram iudice non ſuo.licet non potuiſſet pꝛoꝛogare iuriſdicti
onem illius vt in clerico reſpectu laici non tamen poteſt cõ
tra ſententiam venire ſaltem vt pactum ſicut acceptilatio
inutilis.ff.de pac.ſi vnus.s.penul.⁊.ff.de acceptila.l.ſi ac-
ceptilatum.facit.l.ij.C.communia vtriuſq; iudi.vbi bo.
tex ¶ Quarto facit quia audio notoꝛium eſſe ꝙ magnifi⸗
cus ⁊ potens dominus krolus de mialateſtis tempoꝛe illius
ſententie exercebat oĩodã iuriſdictionẽ ĩ dicto caſtro mõtis
ſancte marie qui etiam commiſit cauſam in genere domĩio
bartolameo vni ex dictis commiſſarijs.Et ſic ſalteʒ ex iſto
capite debet valere ſententia etiam pꝛeſuppoſita qð dici-
mus krolus non habuiſſet ibidem de iure iuriſdictionem.

Mam ratione publice vtilitatis ex quo reputatur tanquem

dominus pꝛoba.valere pereum geſla⸗ barbarius. ff. de of⸗
fi pꝛeto.⁊.ij.q.vj.S.veruntamen./ Quinto dominꝰ pan
dolphus erat ⁊ eſt dominus montiſfani.Ged in iudicio fi-
nium regundoꝛum vterq; eſt actoꝛ ⁊ reus.vt in.c.ex litter
de pꝛoba.⁊.ff.ſami.herciſcõ.l.inter coheredes.s.qui fami.
herci.ergo potuit dictus dñs cauſam committere.quatenꝰ
lis mouebatur contra ſubditum ſuum.quia actoꝛ ſequit᷑ fo⸗
rum rei.de fo.compe.c.cum ſit generaleg, Sed his nõ ob
ſtantibus contrariam ſententiam obiceoꝛ pꝛeualerę.dico ⁊
illam ſententiam multiplici ratione eſſe nllem. ſidꝛimo
quia fuit lata ab eo ſeu auctoꝛitate illius de quo notoꝛie cõ
ſtat non habuiſſe iuriſdictionem in hac cauſa.Tota eniʒ ꝓ
uintia marche anconitane ſpectat in ſpiritualibus ⁊ tempo
ralibus ad iuriſdictionem eccleſie.vt pꝛobatur in extrausgã
ti Jo.xxij.que incipit dierum excreſcente malitia romana.
exorunt ⁊ hodie de pꝛeſenti exercet omnimodam iuriſdicti
onem. Mon potuit ergo dominus Mandolphus hãc cau

ſam illis doctoꝛibus delegare. Memo enim dat quod non

habet.l.tracditio.ff.de acqui.re.do.⁊.c.de multum.j.q.vij.

2.c.quod autem.de iurepatro.quare ſententia ab iſtis tãqᷓ

igriſdictione m carentibus loca iuribus non ſubſiſtit.c.ſi nõ

a competenti iudi.perto.⁊.c.ac ſi clexici.de iudi.⁊.c.vno.ð

iureiuran.quare deſertione appellationis non obſtante põt

dicta communitas ſancte marie agere de nullitate.vt ẽ tex.
in.l.ſi expꝛeſſum.ff.de appel.⁊ tex.iuncta glo.in.c.licet.de
ſen.excõ.li.vj.per doc.in cle.ſepe.de appel.Ad pꝛedicta
facit glo.multum notabilis in.c.cum in iure · de offi. dele . qᷓ
dicit quem debere conſeruare inſtrumentum poreſtatis iu

dcis gn als pꝛo ſententia non pꝛeſumitur.⁊ ibi de hocla

tius. Scðo dicta eſt nulla quia alter ex cõpꝛomiſſarijs cõ

miſit cauſe cognitionem ſuo condelegato.quod facere non

poterat cum eſſet delegatus non a pꝛincipe.vt in.c.cũ cau

ſam. de appel. ?.l.a indice. C. de iudi.licet enim delegatus

a pꝛincipe inferioꝛi poſſit ſubdelegare articulum non iuriſ
dictionalem.iuxta nõbile dictum Innoc.in.c.cum bertol-

dus. de re iudi. pꝛo quo facit tex. m vnum intellectum. Ett·

idem ſentit glo.nõ.iuris ciuilis in auẽ.de defen.ciui.pꝛope
ſi. articulum tamen iuriſdictionalem committere nõ poteſt
vt in pꝛealle. iuribus./

in extraneo.⁊ iura loquuntur in hac materia indiſticte. pꝛo
hoc facit glo.in.c.is cui.de offi.dele.li:vj2 dicto.c.cũ cau.

perinde ergo eſt ac ſi dominus bartolameus ſ olus pꝛoceſſiſ

ſet quo caſu indubitatum eſt non valere pꝛoceſſum coꝛam

vno ex duobus delegatis agitatum. vt in.c. cauſ n mar.
ertio

monij· c. in. c. vno delegatoꝛum. de offi. delega. 7
coꝛꝛuit dicta ſententia ex defectu oꝛdinis iudiciar.j.quia di
citur litem non fuiſſe cõteſtatam/ Item dominus de ma
lateſtis cum recognoſcat ſuperioꝛem non potuit cauſam cõ
mittere ſunpliciter ⁊ de plano ſine ſtrepitu ⁊ figura iudicij.
⁊2 ſic tollere iuris ſolemnitates.quia hec ſolius pꝛincipis eſt.
vel habens iura pꝛincipis.iuxta notata per glo.in.c.ſina.de

here.li.vj.Et ſequitur ſpe.in ti.de dele.s.ſuper eſt. v. ſed
nunquid. ¶ Quarto facit q vbicunq; paꝛs pꝛo qua lata
fuit ſententia aſſumit diſputationem coꝛam iudice compe

tenre ſuper iuſtitia vel iniuſtitia ſententie.ſiiudex repperit

ſententiam iniuſtam debet illam retractare non obſtante ꝙ
tranſiuit in rem iudicatam.⁊? nõ.ponit Inno.in.c.cum di⸗

lecti.de reſcrip.⁊.c.cum bertoldus.de re iudi. Sed iin caſu
noſtro vt mihi dicitur illa communitas caſtri montiſfani aſ
ſumpſit hanc diſputationem.ergo ſi iudex repporit illam ĩ
iuſtam debuit eam aretrctare vt fecit. Muito hec ꝓbo

ſubtili ratione iuriſdicto in communitatem montis ſancte
marie nunꝙᷓ pertinuit nec de iure nec de facto ad dominuʒ

pandolphum ſed tempoꝛe illius commiſſionis ? litigij. do⸗
minus krolus de facto exercebat iuri dictionem in dicta ter
ra.vnde dominus pandolphus ſimpliciter non commiſit il

lam cauſam illis doctoꝛibus.ſed quantum in eo erat.quaſi

pꝛo parte communitatis montiſfani que communitas ad
eum pertinebat ⁊ pertinet. vnde illam communitatem di
xrit eſſe ſuam non ſic dixit de communitate mõtis ſacte ma
rie.quia ponens ſpem ꝙ dominus krolus licet ĩ genere cõ⸗
miſit cauſam domino bartolameo vni ex illis duobus com

miſſarijs.ſed dicticommiſſarij ſolius domini pandolphiꝗ

non habebat aliquam iuriſdictionem in dicta communita
te montis ſancte marie.ergo ipſo iure ſententia fuit nulla.
maxime quia vt dixi dictus dominus pandolphus ſolus cõ
mittere non intendebat.pꝛo hoc.c.cum ſuper abbatia.⁊qð
ibi nõ.de offi. dele.⁊.c.ex parte aſſenſſus.de conceſ.pꝛeb.
2 quod nõ.bar.in.l.ſi is.ad.ff.de acqui.here· FKune ve⸗
nio ad reſponſionem contrariorum qui videntur pꝛĩa fron
te multum vꝛgere.¶ Et pꝛimo ad pꝛimum dico ꝙ nõ ap-

paret partes hic fuiſſe pꝛelentes in ſentẽtia.⁊ pꝛeſuppoſito
partes fuiſſent pꝛeſentes dico ꝙ ſatis hic pꝛo parte com
munitatis montis ſancte miarie pꝛobatur iuriſdictionis de/

fectus.Etenim pꝛo eis ius commune ⁊ notoꝛietaſ facti.ex

quibus patet ꝙ plenarie iuriſdictio in dicta communitate

pertinet ad eccleſiam romanam.alius ergo exercens pꝛeſu

mitur vſurpaſſe niſi oſtendebat titulum vel coloꝛatum paſ

ſionem.vt in ſimlli habetur in.c.ad decimas.de reſti.ſpoli.

li. vj.ſac.c.de con.moꝛem. 4. tem vt pꝛoxime diri domi
ebat committere reſpectu mõ
ecobſtat ſactum eſſe antiquum.pꝛimo quia ẽ

nus pangolphus non inten
tiſfani⸗/

ec obſtat ſi dicatur ꝙ commiſit
vices ſuas college.ea ratione prohibitionis eſt in college qᷓ

4

notabilis opinio vt ante lapſum.xx. annoꝛnm non dicat᷑ fa.
ctum antiquum quo ad impugnandum ſententiam de nul
litatc etiam reſpectu oꝛdinis.? voluit Yo.cal.iĩ dicto.c.quo
niam.de pꝛoba.Item ſecus de falſo poteſt obijci infra.xx.
aunos.vt in.c.cum venerabilis.de cxcep.⁊.l.querelam: C.
de fal. foꝛtius eſt ergo idem dicẽdum in nullitate ſententie
ex iuriſdictionis deſfectu.facit.c.ſuper eo.⁊ quod ibi nõ.de
lal. en antiquitas facti releuat niſi aperte pꝛobarent᷑
defectus. ceſſet enim pꝛeſumptio vbi aperte apparet ð ve
= patet ꝙ dominus karolus dictam commu
nitatem reſtituit eccleſie romane tanꝙᷓ domino.vt in facto
mihi pꝛeſupponit᷑ nec vnꝙᷓ aliqd habuit ibi agere dñs pan
dolphus non habebat ibi iuriſdictionem nec intendebat iſte
pꝛoꝛogare ipſius iuriſdictionem.quod patet ex eo quod do
minus kraolus ꝗ de facto exercebat ibi iuriſdictionem hãc
eommiſit cauſam vnde litigabat illa communitas montis
ſancte marie vigoꝛe commiiſſiõis facte per dontinum karo
lum.pꝛoꝛogatio enim non debet pꝛeſumi exquo conſtat ex
coniucturis de contrario.quia facta de facili non pꝛeſumũt
vt in.c.cum in iure.de offi.dele.⁊.l.vnica.C.de man.pꝛin.
Mec eſt veriſimile qauem velle pꝛoꝛogare iuriſdiotionem ĩ
non dominij ex quo is qui gerit ſe pꝛo domino illam cauſaʒ
quod inſeritur eidẽ.Ex hoc etiam dico ꝙ dominus Pan
dolphus non intendebat per illam commiſſionem acquire
re iuriſdictionis poſſeſſionem qui non intendebat.hoc pa
tet ex verbis commiſſionis.ar.l.fi·ff. quemadmodũ ſᷣm an.
t quod nõ. Inno.in. c. bone pꝛeal.nec etiam potuiſſet
acquirere.quia in acquiſit one iſtoꝛum iurium incoꝛporaliũ
requiritur ſcientia poſſeſſoꝛis.que hic non pꝛobatur vere
nec pꝛeſumptiue.l.ij. C. de ſerui.? aqua.nõ. Inno.in.d.c.
bone.pꝛealle.⁊ in.c.conquerente.de offi.oꝛ.⁊ per bar.in.l.
j.ff.de aqua plu.arcẽ.in.:.ſipublicanus..in vectigalibus.
ff.de publi.¶ Ad tertiumſcontrarium reſpondeo ꝙ glo. il
la non eſtvera ſimpliciter nec communiter appꝛobatur ibi a
doctoꝛibus.ſententia enim nulla habet vim pacti.quando
poſtꝙᷓ eſt lata appꝛobatur ex certa ſcientiaa partibus.⁊ ſic
inte lligitnr.l.ij.C.communia vttiuſq;.vt ibi nõ.⁊ in.l.vni
ca.C.qui pꝛo ſua iuriſdi.⁊.l.licet.C.de iudi.per a bu
tri.in dicto.c.ſignificaſti.quod hic non contingit. Ad q̃r
tum argumentum reſpondetur pꝛimo ⁊ dixi quia łʒ dictus
dominus commiſit.tamen commiſſarij pꝛoceſſerunt tan⸗
iᷓᷓ delegati ſolius domini Dandolphi.vt patet ex eoꝛum
ſententia. tem cũ dominus karolus nullum habuit vl
habuiſſe ibi titulum nihil valuit quicꝗd ipſe fecit.iuxta ple-
ne nõ.per Anno.in.c.nihil eſt.de elec.per bar.in tractatu ð
tyramno.ſacit.c.alienatiõe.xij.q.ij.⁊.c.j.de ſciſma.⁊.l.cer
nimus.C. de ſa.ſã.ec. Mec obſtat.l.harbarius. ſatis eniʒ re
ſpondetur per Inno.in.c.nihil eſt.¶ Ad vltimũ argumẽ
tum dico ꝙ ſi bene inſpiciantur verba ſententie dictoꝛum
delegatoꝛum communitatis montiſſani pꝛouocanit coꝛam
dictis delegatis vnum.licet quilibet ſit actoꝛ ⁊ reus in iſtis
iudicijs communibus.tamen ilie tenet actoꝛum locum qui
pʒimo pꝛouocauit ad iudicium.vt in.l. in tribus.de pꝛoba.
Koncuh igitur partes iudicis apoſtolici in hac cauſa fo
E pꝛout in ſuo conſilio concludit dominus matheus falici
ani.ſi eaque ipſe in ſacto narrat vera ſunt ⁊c.

Con. tij.
Dnipotentis dei poſtulato ſuffragio. illud ðᷣ
Iure queritur. an viſis compꝛomi flo ? laudo ĩ
de ſecuto geſtis inter reuerendum patrem quõ
dam dominum bartolameum quõdam epiſco⸗
pum maſſanum ex vna parte. ? bartolameum
ephani de caſtro nouo exalia parte. Ac etiam ponderato
conſirmatione dicti laudi ſeu ſententia poſtmodum facta
dominum Joannem tunc papam. xxiij. competant aliqua
remedia.⁊ que ipſi bartolameo ſtephani ſeu eius ſucceſſoꝛi
comtra ⁊ aduerſus ſucceſſoꝛeʒ dicti domini bartolamei epi
ie ſcopatum ſeu aduerſus epiſcopum maſſanum.

Etpꝛ imo videtur nullum remedium competere. Non
ehim valet pꝛonunciatio vt ſentẽtia delegati apoſtolici.qa
cum eſſet laicus delegatio ſibi fſacta per ſummum pontifi-
cem maxime oꝛaculo viue vocis ipſo iure coꝛꝛuit per.c. ſta
tutnm. de reſcrip.li.vj. Meq; valuit tanqᷓ arbitramentum
vigoꝛe compꝛomiſſi.pꝛelatus enim ſine auctoꝛitate ſuperi

oꝛis ⁊ marime ſine conſenſuſui capituli nõ poteſt compꝛo-
mittere ſuperrebus immobilibus.vel ſuper iuribuſ eeclcſie
ſaltem quo ad hoc vt obligatio tranſeat in eccleſiam ſal⸗
tem per moꝛtem compꝛomittentis. Sint enim directe
non valet ſolus alienare bona eccleſie vel eccleſiam ſuaʒ ꝑ
petuo ohligare.xij.q.ij.ſine exceptione.⁊.c.j.de his que fi⸗
a pꝛela. Ita nec indirecte.ſ.compꝛomittendo.vt in.c.per-⸗
uenit de arbi.⁊ ibi expꝛeſſe hoc tenet hoſti.⁊ ſpe.eo.ti..re
ſtat v.ſed nunquid clericus.5.fſinitur v.ſed nunquid pᷣlatus.
Et Frede.conſi.xlix.⁊ lappus ab allegatione.io. Dꝛobatĩ᷑
alia ratione certum eſt ꝙ ſolus pꝛelatus tranſigendo nõ ob
ligat ſucceſſoꝛem.ſed tranſactio cenſetur dumtaxat perſo-⸗
nalis. vt pꝛobatur in.c.veniens.⁊.c.de cetero.de tranſa.er
go idem dicendum in compꝛomiſſo facto tanqᷓ arbitrato⸗
rem ⁊ laudi inde ſecute.Eſt enim quedam tranſactio.vt le
gitur ⁊ nõ.in auc.ſi vero contingit.C.de iudi.⁊ in coꝛpoꝛe

vnde ſumitur. in ti.vt dif.iu.?⁊ nõ. Inno.in.c.quintauallis.

de iureiuran.⁊ bar.in.l.ſi ſocietatem.S.arbitroꝛum.ff.pꝛo
ſo. (Gecumdo pꝛincipaliter non valet dietum laudum.qa
continet in ſe vſurariam pꝛauitatem in eo qdð condemnat
epiſcopum ad ſoluendum ſex floꝛtenos pꝛo quolibet cente⸗
nario donec ſoluit capitale contentum in dicta condemna

tione.qᷓꝙᷓ enim vſura non cenſetur niſi excontractu mutui

vt in.c.conſuluit de vſu.plene per Jo.an.in regula pecca-
tum.de re.iur.li.vj.in mercu.tamen ſufficit mutuum verũ
vel fictum.vt legitur ⁊ notatur in.c.in ciuitate.⁊.c.nauigã
ti.de vſu.patet in eo ꝙ vendit merces plus qᷓ; valeant. ga

differt ſolutionem pꝛetij. Nam ibi non eſt mutuum veꝝ

ſed fictum.quia fingitur emptoꝛ ſoluere verum pꝛetiuʒ em
ptionis ⁊ recipere illud mutuo ab emptoꝛe ⁊ pꝛo vſura da
re illud plus debito.vt notat᷑ in dictis iuribus. Sic pari
ratione videtur dicendum in pꝛopoſito vt epiſcopus finga
tur ſoluere illos ducentos floꝛenos.? poſtmodum mutuuʒ
recipere ⁊ ſoluere ſex pꝛo centum.quod eſt illicitum vt per
totum ti.de vſu.maxime in dicto.c.in ciuitate.⁊.c.nauigã
ti. S Tertio non obſtat pꝛedictis confirmatio facta per io⸗
annem tunc papam.quia illa non fuit facta in foꝛma cõmu
ni.ſed conditionaliter ſeu ſub conditione.confirmat enim
omnia ſi ⁊ pꝛo.vt rationabiliter pꝛoceſſerunt ⁊c. Que qui
dẽ conſirmatio nihil noui iuris tribuit.ſed antiquũ ſi quod
ius erat confirmauit.vnde parum aut nihil operatur. vr in
c.examinata.de confir.vti.⁊ in.c.quia diuerſitatem.iuncta
glo. de conceſ.pꝛeben.vnde non facit tranſactionem perſo
nalem eſſe realem.vt eſt glo nõ.quam omnes ſequunturiin
dicto.c.veniens. Sed his nõ obſtãtibus que vere ſi ſub⸗
tiliter ponderentur non obſtant contrariam ſententiam pᷣ⸗
ualere arbitroꝛ.Et pꝛimo dico ꝙ dicto bartolameo ſeu ei
ſucceſſoꝛi competit remedium petendi dictos ducẽtos flo
renos.quia ſunt in obligatione vigoꝛe dicte ſententie.⁊ lau
di.qᷓꝙᷓ ſucceſſoꝛ ſeu epiſcopus maſſanus poſſit ſoluere ſex
pꝛo centenario ⁊ euitare ſolutionem ducentoꝛum floꝛeno
rum pꝛout in laudo continetur. Moueoꝛ quiaſicet pꝛela-

tus nõ poſſit per contractum ſeu compꝛomiſſum alienare
bona immobi ia eccleſie ſine ſolemnitate vt in iuribus ſupe
rius alehatis.poteſt tamen compꝛomtittere ⁊ contrahere
nomine eccle ſie.ita q obligatio efficaciter tranſit in eccleſi
am.ſi ceſſat alienatio iurium eccleſie. vt pꝛobatur in.c. dile
cti.de ſo.compe.=.c.ij.de pꝛeca.?.c.j.de ſolu.⁊ cle.j.de re
bus eccle.non alie.nõ.hoſti.in.c.contingit.de tranſ ac. pꝛo-
batur in ſimili tutoꝛ tranſigit ſuper rebus pupilli...interduʒ
§. qui tutelam. ff. de fur. ergo ⁊ pꝛelatus qui cenſetur tutoꝛ
eccleſie.xvj.q.j.in canonibus.nõ.glo.in c.auditis de ĩ inte
grum reſti. Item adminiſtratoꝛ ciuitatis.vt.l.pꝛeſes.C. de
tranſa.ergo ⁊ pꝛelatus qui habet largioꝛem poteſtatem. in
c.cum nobis.in fi.de elec.facit quod legitur ⁊ notatur in.c.
fi. v.q.iij. ¶ Item procuratoꝛ habens generalem ⁊ liberã
poteſtatem tranſigit.vt in.c.qui ad agendum.de pꝛocu. li.
vj· ergo ⁊ epiſcopns qui habet generalem 7 liberam.ſicut ⁊
quilibet alius pꝛelatus.dicto.c cum nobiſ?⁊ dicto.c.fi.v.q.
iij. eſt bo.tex.iuncta glo.in.l.nulli ff. de tranſa.vbi dicit pꝛe
latum ſolum poſſe tranſigere ſuper rebus eccleſie.ſi bona ð
quibus eſt contentio occaſione tranſactionis remanet pe
nes cgleſiam eccleſia obligatur ad aliquid dandum vel
faciendum.nam tunc non ſequitur alienatio.immo condi-
tio eccleſie melioꝛatur. uo caſu non exigitur ſuperi-
oꝛis vel alterius conſenſuſ.vt.l.cum hi.s.quid ergo.⁊ quod
nõ. glo.in. ..ſi vni.ff. de tranſa. quod ibi pꝛincipaliter conti

tie
de
le
do
g
nat
te⸗
na
tni
ca⸗
eri
igi
er

0d4

ſo⸗
luu
ſer
No

e
N
cei
die
ele
P⸗
ſte
n 69
⸗
beri
nli
N
1.
5

vel
di⸗

git in facto noſtro.valuit ergo compꝛomiſſum.ſaltẽ vigoꝛe
appꝛobationis poſtea ſubſequente cum fnerit qnedam trã
ſactio facta circa alienationem rerum cccleſie.⁊ eccleſia fu
it melioꝛata.E pꝛeſuppoſito ꝙ ſi fuiſſet leſa imputanduʒ
eſt eccleſie · ſi non petijt reſtitutionem in integrum ſalteʒ a
tutoꝛe dicti domini bartolamei.iuxta ea que habentur ⁊ no
tantur in dicto.c.j.de in inte.reſti.li.vj. Mec obſtat ſi di
catur.ꝙ ĩmo ſequitur alienatio iurium ⁊ eccleſie.quia eccle
nia obligatur ad dandum annuatimi ſex pꝛo centenario in
obligatione ꝙ ſolns pꝛelatus facece non poteſt dicto.c.de
cetero. Quia dico ꝙ illa ſolutio annualis non eſt obligatio

ſed in facultate ſoluẽndi. Solum enim ſolutio ducentoꝛum
floꝛenoꝛum eſt in obligatione ſoluendi.⁊ ſic eccleſia poteſt

ſe ſi vult vnica ſolutione liberare.vt patet ex foꝛma laudi ⁊
ſententie. Ad hoc quod legitur ⁊ nõ.in.l.miles.s.deceʒ
7 vendi. & marime pꝛedicta pꝛocedunt quia dictus checii

us non fuit purus arbitratoꝛ ſed etiam delegatus apoſtoli-
cus.⁊ pꝛoceſſit tanqᷓ; delegatus ⁊ arbitratoꝛ.vt patet ex te

noꝛe ſententie.quod facere potuit.vt pꝛobatur in.c.niſi de
pꝛeben.facit quod nõ. AInno.in.c.cum ex officij. depᷣſcrip.

Et ſic cum non fuerit abeius ſententia appellatum tranſi-
uit in rem iudicatam.de re iudi.quod ad conſultationem.?⁊
ſententia delegati tranſit in eccleſiam ⁊ ſucceſſoꝛem.licʒ ſo

lus pꝛelatus fuerit in iudicio.vt nõ.in.c.edoceri.de reſcrip.

facit.d.c.dilecti.de fo.compe. Nam dictus dominus bar-

tolameus delegationem apoſtolicam ⁊ compꝛomiſam ac

laudum inde ſecntum appꝛobauit ⁊ fecit nomine epiſcopa
tus ſui.eccle ſia autem nunqᷓ; moꝛitur. xij.q.ij.liberti.⁊ ſic

iudicium ⁊ contractus in perſonam pꝛelibati nomine eccle
ſie tranſeunt efficaciter in eccleſiaʒ exquo non infertur alie
natio iurium eccleſie.ita ⁊ dictum laudum.maxime ſecuta
appꝛobatione cum ſit quidaʒ contractus.vt.S.dixi.fuit enĩ
iſta quaſiquedaʒ emptio iurium d.cti bartolamei.quam ꝗ/
dem emptionem nomine eccleſie.ſatis poteſt pꝛelatus fa-
cere cum acquirat eccleſie.facit.c.ij.de dona.⁊.c.quruʒ.xij
q.ij.⁊.c.quicunqʒ ſuffragio.ex cauſa ⁊ queſtione⸗ Ex q

bus poteſt inferri ꝙetiam ceſſante confirmation boltoli

ca obligatio oꝛta ex dicto laudo.⁊ ſententia tranſiuit effica
citer in eccleſia.maxime non nulla ſit pꝛeſumenda ambitõ.
Mec fraus ex qlitate ꝑſone ðputatiæ arbitratoꝝ qui fuit in
hac ciuitate ſenarum vir pꝛobatiſſimus.E x qualitate eniʒ

iudicis ⁊ arbitratoꝛum ceſſat pꝛeſumptio fraudis.vt eſt bo.

tex.in.c.niſi.Et ſic dicendo eſt illa tranſactio realis. dicta
l.pꝛeſes. Nec ob.d.c.veniens.⁊.c.ceterum.de tranſa.xbi
dicit᷑ tranſactionem eſſe perſonalem.⁊ non realem ad con-
ſirmationem ſuperioꝛis poteſt enim dupliciter reſponderi

Pꝛimo o illa iura pꝛocedunt quando occaſione illius cau

ſatur perpetuum pꝛeiudicium eccleſie.vt quja alienantur
bona veliura ipſiue.⁊ ſic pꝛopꝛie loquuntur iſta iura. Sed
in caſu noſtro nulla ſequitur alienatio.immo acquiſitio iuri
um dicte curie de quibus erat contẽtio.⁊ illa ſolutio annua
ſex floꝛenoꝛum pꝛo centenario eſt in facultate ipſius eccle⸗
ſie.⁊ non in obligatione.vnde poteſt eccleſia maſſana vni
ca ſolutione ducentoꝛum flo.enoꝛum ſe liberare.vt.s.dixi.
vnde ſicut ceteri contractus ⁊ iudicia tranſeunt in eccleſiã

„

2 ſucceſſe reinuuihue ſuperius allegatis. Ita ⁊ iſte ðᷣ

qubus hic. Secundopꝛincipaliter ꝙ pꝛeſuppoſito ſine
veritatis pꝛèiuditio.quod pꝛedicta non obſtarent.attamen

ex confirmatione apoſtolica efficiunt᷑ pꝛedicta valida 2 tr-

ſeuntin eccleſiam ⁊ ſucceſſoꝛem.ex confirmatione eni apo
ſtolica ex certa ſcĩa facta actus ↄfirmatus validatur ſi erat ĩ

ualidus ⁊ efficĩtur realis.ſi pꝛimo erat perſonalis.vt pꝛoba
tur in.c.j.de tranſac.cum ibi nõ.⁊.c.j.⁊.ij.de cõfirma.vti.

te circa romanum pontificẽ cognoſcere poteſt vt ibi.

Adeo q nullus eſt de ipſius actus validitate vel rfe⸗

ſecundum qꝙ actus efficiatur reals ⁊ tranſeat in ſucceſſoꝛẽ

per confirmationem apoſiolicam.allego caſum expꝛeſſum
in dicto.c.veniens. AWo autem iſta confirmatio factã fu

eritex certa ſcientia pꝛobatur extenoꝛe geſtoꝛum impoſiti

one.quotiens enim ea que confirmantur ſpecialiter ex con-
firmatione expꝛimuntur dicitur ſuperioꝛ confirmare ex cer
ta ſcientia.adeo ꝙ illa verba que ſolent in confirmatione in

ſeri videlicet ſi ⁊ pꝛout nõ.pꝛoceſſerunt ⁊c̃.ſtant non condi

tionaliter ſed cauſaliter. vnde exponuntur illa verba ſicut
rationabiliter.i.quia rationabiliter.vt pꝛobaturin.c.penul.
de confir. vti.⁊ ibi tex.⁊ doc. Incaſu autem noſtro exponũ

pꝛincipale debitum.

tur omnia in littera confirmatoꝛia.que ſunt in materia pn-

cipalis. Nec ob.ſi dicat᷑ ſolutiõem annuãilloꝝ vj/floꝛenoꝝ

pro cẽtenario ibi dem ſpᷣaliter non ↄtineriqui.a dico illud
minus ↄfirmatum dicatur facta ex certa ſcientia.qui vt.s.

ſepe nüo pꝛelibiiũ ex iſtit illa ſolutõ non eſt in obngatione.

ſed tm̃ in falcutate vnde nõ fuit opus illã ſpᷣaliter enarrare.

MHarrat eniĩ qð ẽ pncipale in materia ⁊ obligatõne verlat᷑.ſi
ↄdemnatio in ducentis floꝛenis.⁊ adiudicatio iurium dicte
ecclłe. Nec aliud vltra ducentos floꝛenos petere vult vei

ĩtendit.dictus . SGartholomeus vel eius ſucceſſoꝛ.ſatis col

ligitur vltra pꝛcdicta ex clauſula ibidẽ in fine defectus ſiqui
foꝛſan in omibus pꝛemiſſis.interueniſſent de cuius virtute
potenttia ſatis habetur ꝑ ſpe.in ti.delega.S.nũc oſtẽdendũ
v. xviij.⁊ ꝑ archy.ĩ.c.cenomenſe.lxi.di.ꝑ tex.⁊ doc.in.cle.

paſtoꝛalis.de re iud.que quiõ cła apponit᷑ nũq̃ qñ ↄfirmatõ

fit in foꝛma cõi cum illa nil iuris tribuat.ſed antiquum ſim-
pliciter cõfirmat vt.S. dixri Goncludo & pꝛemiſſa valere ex
triplici capite. Dꝛimo virtute enang Be⸗ xe

.

poteſtate arbitrar Naphechalee ſecuta. ertio ex 2
firmatõne aplica.

domini Wartolomei in ep̃atu ad dcõs ducentos floꝛenos.

habet tamen epᷣatus ſeu.ſucceſſoꝛ ſaclſtatẽ ſoluendi vj.pro

centenorio.Et patet rũſio ad cotrnaria ſuperius allegata.

pꝛeter quam quo ad duo ad que rñũdeo Sico qð delegatio

certe valuit licet eſſet puruſ larcus quod fuit facta ex certa
ſciẽtia pape cũ ſciret illum laycum oraculo viue vocis ſibi
pñti ↄmifit cãm illam vt patet ex vbis pape in dcã ↄfirma
tõ ne ↄtentis Et ſic non viciat᷑ coniſſio.vt.nõ.vult Inno
in dcõ.c.ſtatutum dereſcrio.li.vi.vbi in pmo facit quod nẽ

YJo. an.ĩ.c.non nulli.de reſcp.Mec eſt neceſſe vt expꝛimat᷑

ex certa ſciẽtia vt quidã voluerũt Et videt᷑ pma frõte ſen-
tire go.ĩ cle.ij.de reſcp Satis enim ẽ quod ibið expꝛeſſis

colligatur certa ſciẽtia pape.Et.ſic voluit Jo an in dcõ.c.
nulli.⁊ ſic dẽt intelligi ſua gla.in dcã.elę.ij. Et ſic ↄtingit ĩ

facto noſtro. Maʒ papa Joannes habebat notitia chocchi
⁊ appellat quod in ſua littera ↄfirmatoria ſimplicit᷑ chocchũ
nec dicit eũ clericũ nec mgẽʒ vel in aliqua dignitate cõſtitu
tum vt fit commmniter ð ſtilo. em pꝛeſuppoſito ⁊ nõ
conceſſo quod dicta commiſſio non valuiſſet nihilominuſ

virtute compꝛomiſſi ſtaret concluſio pꝛedicta cum dictus
chocus potius elegerit viam boni viri quam iudicis.vt pa-

tet ex tenoꝛe dicte ſententie ⁊ laudi. Et voluit valere pꝛo-
nunciationem meliꝗ:ꝛi modo quo poſſit valere. Et ſicetiaʒ
papa confirmauit em papa in fine confirmatiõis ſup

pleuit omnem defectum.per quam quidem clauſulam pur

gantur omnes defectus circa ſolemnia iuris commiſſi.vt ĩ

ſpe.⁊ archi.in locls pꝛealle.quod eſt multum ponderanduʒ
in caſu noſtro tam circa conſenſum capituli quam ſterioꝛes
ſi de iure interuenire debniſſet. licet non credam neceſſari

um per ea que ſupꝛa dixi. Venio ad aliud contrarium⁊

dico quod ſi omnia bene ponderentur nulla in dicto laudo

reſuluit vſuraria.niſi exmutuo vero vel ficto.⁊ ex pactione
partium. vr notatur in dicta regula peccatum. per a an.
Sed in caſu noſtro nullum eſt mutuum verum vei fictum
nec pactio pertinet.ſed illa pꝛouiſio ex toto pꝛoceſſit ex ar
hitrio iudicis ⁊ arbitroꝛum non enim dicto bartolameo ali
quid mutuauitepiſ. vere vel ficte. Nec poteſt exigere

pꝛeben.facit quod Iuno.nõ.in.c.in ciuitate de vſur.AVtẽ
hoc factum fuit in compenſatione fructuum percipiendo-

rum a dicta cnria ante ſolutionem ducentoꝛum floꝛenoꝛum

qui cum pertinerent ad dictum bartolameum ante ſolutio
nem illoꝛum ducentoꝛum floꝛenoꝛum voluit arbitratoꝛ in
compenſatiõe ſibi tradi ſex pꝛo centenario.focit ad hoc qð

nõ.bar.in.i.fiſtulas.in fi.ff.de contrahen.em.l.iulianus.F=

officij.ff.eo.⁊.l.fi.f.de fun.dota.Et loco ⁊ intereſſe licʒ ali
quid participatur ex debito ſi vere intereſt.vt nõ.in.c.con-
queſtus.⁊ in.l.curabat.C. de Nrio en der Puuo inee
cro.de ſen.excõ.facit.l:.ij.in fi.? quod ibi nõ.ff. de eo ꝗq cer.
loco. Moſtremo dico quod ⁊ ſiomnia pꝛedicta deficerẽt
que in veritate iuris ſubſiſtunt non poteſt cauillari.quoniã

8

—

Ex quibus ꝓbat᷑ pꝛimum de quo.S.
lacta eſt mentio.poteſt ̊ dictus Gartholomeus ſeu eius
ſucceſſoꝛ agere ↄtra epᷣ̃atum maſſanũ ſeu ſucceſſoꝛem dicti

t ſic eſt contra naturam mutui.⁊ ſic
per conſequens ceſſat illud euangelicum mutuum dantes
nihil inde ſperantes.de vſu.conſuluit.⁊ quod iudex potue
rlt hoc facere ex poteſtate arbitraria.pꝛobatur in ſi⸗

ſi ecclſia maſſana ſeu epiſcopus nolit recognoſcere illã ſen
ientiam ſeu tranſactionem tanꝙᷓ perſonalem tenentur inſti
tuere omnia que vigoꝛe illius ſententie ſeu laudi conſecuto
iſti. quia non debet laudi valere pꝛo parte eccleſie ⁊ contra
canon.ld hoc.c.j.⁊ quod ibi nõ.de in inte. reſti.⁊.c. cum
olim. de cenſi.⁊.l.quod ſi minoꝛ. . reſtitutio.⁊.l.intra vtile
ff. de mino.facit quod notat glo.in.c.j.de in inte.reſti.li.vj.
Et hoc eſt aliud ⁊ indeficiens remedium competens di-
cto bartolomeo ſeu ipſius ſucceſſe ei vltra pꝛedicta ·.l.
cum pꝛecibus. C. de pꝛeſcrip· verbis. At hecſt ufficiant ⁊c·

Micolaus abbas.
Con. lxiij.

Mante quadam conſtitutione quondam Fre⸗
derici imperatoꝛis quam ipſe edidit honnnihꝰ
⁊ populo maſſanenſi regni ſicilie tenoris infra
ſcripti videlicʒ viri ⁊ vxoꝛis bona omnia a qua⸗
(unq; parte pꝛoueniant natis filijs confundan-
tur ⁊ vnum coꝛpus efficiuntur.⁊ volentibus viro ? Voꝛe
diuidere cum filijs. tertia pars bonoꝛum tenet᷑ patri. ? alte
ra matri.⁊ reliqua tertia filio vel filijs. Ihꝛemoꝛtuo vo pa
tre vel matre ab inteſtato ⁊ filio vel filijs viuentibus patre
ſuperſtite vel matre tertia pars pꝛemoꝛtui cedat filijs vel fi-
lio. Et ſic idem filij habent duas partes vnam debitam ſibi
iure nature.alteram parentis pꝛemoꝛtui. Si vero pater eiꝰ
pꝛemoꝛiatur teſtatus eius ſtabitur teſtamento.dummodo ĩ
eodem teſtamento de tertia filios ſuos recognoſcat. Di ve
ro pꝛemoꝛiatur mater poteſt de mobilibus tertie ſue poꝛtio
nis pꝛo velle teſtatoꝛi. Stabilia vero ea moꝛtua cedũt filijs
Si autem non ſunt mobilis poteſt de ſtabilibus vſq; ad me.
dietatem valoꝛis eoꝛundem ſtabilium iuſta eſtimanone te-
ſtari. Quedam domina habens filios Z bona mobilia ? im

mobilia exiſtens in matrimonio in egritudine conſtituta cõo.

didit teſtamentum ? pluribns legatis de mobilus factis.
legauit ad pias cauſas quandam rem immobilem. Querit
an ex verbis dicte conſtitutionis fauoꝛe pie cauſe dictuʒ le

gatum valegt. ́ÿ́R;—⸗ů.—
Piiti eiuſq; matris pꝛeſidio humiliter inuoca

to. Videtnr pꝛimo dictum legatum non vale-
re.nam omnia ſtatuta ⁊ conſuetudines contra

libertatem eccleſiaſticã ſunt ipſo iure irrita ?⁊ caſ-

Iſa. vtin. c. nouerunt. 7.c. grauem. de ſen. excõ.
2 in auẽ.ca ſſa.C.de ſa.ſan.eccle.Illa vero ſtatuta ſunt cõ-⸗

conceſſa a pꝛincipe vel a papa eccleſie vniuerſali.vt nõ.
no. in dicto.c.nouerunt. bar.in dicta auc. caſſa. Sed c
ſtitutio de qua.S.ſi extendatur ad pias cauſas eſt huiuſmo-

tra libertatem eccleſiaſticam que tendunt contra ea que 1
n

di. ergo aut non debet extendi aut tanꝙᷓ contra libertatẽ ec

cleſiaſticam eſt ipſo iure nulla.modo ꝓbatur ſic imperatoꝛ
conceſſit pꝛiuilegium eccleſie vniuerſali? cuilibet membꝛo
ipſius eccleſie ſuper donationibus ⁊ legatis ⁊ hereditatibuſ
vt quilibet haberet liberam facultatem donandi ⁊ relinquẽ
di collegio eccleſiaſtico.vt in.l.illud. ?7.l.j.z.l.fi. C. de ſa. ſã.
eccle. Inſuper pꝛiuilegiauit eccleſiam vt circa traditioneʒ
ex ſolo titulo acquireretur dominium. dicta.l.ſi.Sed ꝑ hãc
conſtitutionem tolleretur mulieribus habentibus filios li-
bera facultas relinquendi eccleſijs bona pꝛopꝛia.ergo eſt cõ
tra pꝛiuilegium eccleſie vniuerſali conceſſum.⁊ per conſe
quens contra libertatem eecleſiaſticam. Mec obſtat ſi dica
tur ꝙ auc.caſſa.⁊.c.nonerunt.⁊.c.grauem loquuntur ð ſta
tutis particularibus.hec autem conſtitutio de qua in caſu
noſtro fuit edita ab imperatoꝛe qui potuit ſuam conſtitutio
nem limitare.l.pꝛinceps.ff.de legi.quia ex quo imperatoꝛꝰ

ceſſit pꝛiuilegium eccleſie non potuit amplius illud reuoca

re.quia ex quo conceſſit non ſubdito tranſiuit in contractũ.
vt notanter voluit Inno.in.c.nouit.de iudi.⁊ Jo. an.ĩ. c.
conſtitutus de re.do.⁊ archi.in.c.quicunq;.xj·q.j.Iteʒ pa-
pa pꝛiuilegiauit eccleſiam in huiuſmodi relictis.adeo ꝙ in
eis remiſit omnem ſolemnitatem legalem.vt in.c.relatum
de teſta. quapꝛopter melius⁊ tntius eſt dicere vt dictuʒ ſta
tutum generaliter loquens non extenditur ad pias cauſas-
quia diſpoſitio generalis non debet extendi ad illicita.vt in
c.j.de iureiuran.li.vj.⸗ Ad pꝛedicta facit queſtio quaʒ po
nit Jo. an. in.c·ſi·de immu.eccle.li.vj.vbi queritur an ſta
tutũm ciuitatis vel dominij diſponens ne quis donet vł vẽ

dat remimmobilem alicui non exiſtenti de iuriſdictione ſta
tuẽtiũ vel ñ ſub pꝛotectõe coĩs vel dñi includat venditionẽ
vel donationem in eccleſiam. Et finaliter concludit ꝙ non
vel ſi aliud diceretur pꝛopter intentionem ſtatuentium cõ
tra libertatem eccleſiaſticam.⁊ ſic nullum mouetur pꝛedi-
ctis ⁊ alijs rationibus.ſ Secundo pꝛincipaliter ſicconſti⸗

tutio irreuocabilis non ligat.non enim habet legis ſubſtan-

tialia de quibus mi. di. Hit autem. l.xri.di. conſuetudo.nõ.
bar.in.l.omnes populi.ff.de iuſti.⁊ iur.ſed hec conſtitutio
de cuius virtute queritur eſt irrationabilis ſi extenderet᷑ ad
pias cauſas.ergo aut non debet extendi aut tanꝙᷓ irrationa
bilis non valet.minoꝛ pꝛobatur.lex vult ꝙ eccleſiaʒ ſeu mo
naſterium debeat quis computare ſaltem in numero ſiliox.
vt in auẽ.ſi qua mulier. . de ſa.ſan.ecc.ſed hec conſtitutio
hoc non interdicti ſed vires ſuas poꝛꝛigit ad pias cauſas.er
go irrationabilis. Mam ſi contrarium eſt rationabile.ergo
iſtud in irrationbile.de natura enim contrarioꝛum eſt. vt ſi
vnum eſt bonum reliquum ſit malum.xxxij.q:ij.hoſpitiolũ.
⁊2.c.intellecto.de iureiuran. Item quis debet magis dilige
re animam ſuam iꝙᷓ fllios.vi patet in euangelio.⁊.c. Jaco⸗
bus de ſymo.ſfacit.xij.q.j.pꝛecipimus.hinc dicit bar.in di⸗
cta.l.pꝛima.ꝙ diſpoſi oa pias cauſas eſt magis fauoꝛabi
lis quam inter liberos. Sed hec conſtitutio contrarium

gffferret ſi poꝛrigit vires ſuas ad pias cãs ergo irratiõabilis

ertia ratõnabilitas quia in poꝛtione deſerenda filijs
facit differentiam inter grcen ⁊ matreʒ contra.l.maximũ
vitium. C.de lib. pꝛete · , ertio pꝛincipaliter facit quia
dicta conſtiutio non dicat mulierem non poſſe de imobili⸗
bus põt pꝛo velle teſtari ex affirmatiua vero in aliquibꝰ nõ
ſequitur negatõ aliorum que alias a iure ↄcedũtur.̊ ꝓbat᷑
in.c.vt comiſſi.ð here.li.vi.inncta glo.⁊ in cle.ij eo.ti⁊ ibi
bona glo.in ver.ipſoꝛun commiſ.de iure autem communi
conceditur parentibus libera facultas teſtandi tam in im-
mobilibus qꝙᷓᷓ in mobilibus.⁊ ſatis inſtituere liberos ĩ aliquo
quantuncunq; miodico licet ipſi poſſunt poſtmodum age-
re ad complementum legitime. I.omnimodo.2.c.lancim us
C. de inoffi.teſta. Et maxime pꝛocedunt pꝛedicta ſi teſtari
volunt ad pias cauſas.dicamus ergo mentem conſtitutio⸗
nis fuiſſe vt de mobilibus poſſit mulier teſtari pꝛo velle eti-
am npp⸗ Eun ench⸗ liberis ſed de immobilibus non ita li/
bere. Sed his non obſtantibus que recto iudicio non ob⸗
ſtant contrariam ſententiam arbitroꝛ pꝛeualere quam mul-
tipliciter ſic oſtendo. t pꝛimo ſic vbicunq; lex ſimpliciter
differt aliqua bona vel certam quotam bonoꝛum alicui'ex
bonis alterius ille ſic pꝛegrauatus nequit etiam ad pias cau
ſas de bonis alteri delatis teſtari· nec eccleſia debet talia bo
na ſeclherew aperte pꝛobatur in.c.fi.xvij.qiiij· vbi augu.
dicit. Quicunq; vult exheredato filio heredem facere ec/
cleſiam querat alium qui ſuſcipiat.nõ auguſtinum deo ppi
tio neminem inueniet ⁊c̃.vt ibi.certum autem eſt ꝙ poꝛtio
debetur filio non iure nature ſed ex diſpoſitione legali cum
iure naturali alimenta dumtarat fitlio debeantur. vt in.c. iuſ

Hac.al. —— Naturale alimenta. j. di. Mon enim poteſt certa poꝛtio de⸗

beri filio iure naturali.cum illo iure omnia eſſent commu⸗/
nia.viij.di. quo iurexij.q.j.dilectiſſmus. 8 ſie lex diffe⸗
gens filio poꝛtionem certam in bonis patris pꝛiuat patrem
teſtandi poteſtate de illa poꝛtione etiam ad pias cauſas.ita
dicendum in pꝛopoſito cum dicta conſtitutio differt bona
ſtabilia matris pꝛemoꝛientis.etiam cum teſtamento.ipſis
liberis e de illis non poteſt mater teſtari etiam ad pias
cauſas uod autem dicta conſtitutio potuerit hoc face
re patet.poꝛtio enim debita liberis ex bonis parentum uon
poteſt per legem ſeu ſtatutum augeri ⁊ minui.vt eſt ſenten
tia Bp. in regula indultum. de reg. iur.li.vj.in.c.raynũciꝰ.
de teſta. ? dicit ibi.2 alibi non ita ſicut ibi bene pꝛobari attẽ
ditur enim conſuetudo in deductione legitime tenet Ep.
in.l.ſanctius.C.de nup.⁊ bar.in.l.titio.i.titio genero.ff.ð
condi.? demon.⁊ bal.in.l cum leonina.C.de epiſ.⁊ ce. p
batur ratione iure naturali.vt.S.dixi.filijs debentur ſolum
alimenta. Sed iure poſitiuo fuit eis delata certa portio.⁊
imo fuit quarta poſtmodum aucta in tertiam ? dimidiaʒ
m filioꝛum numerum. vt pꝛobatur in.l.cum queritur. iun

cta anc.nouiſſima. Cide inoffi. teſta.vnde ſicut potuit auge

re tertiam ⁊ dimidiam.ita potuit ſtatui vt ſtabilia cedant fi
lijs reſeruatis mobilibus libere facultati materne.⁊ mobili-
bus deficientibus cedat medietas ipſoꝛum immobiliuʒ. vt
in dicta

in caſu noſtro vt pʒ ex pꝛedictis.

in dicta conſtitutione. argu. optimum in. l. cum matio. ff. de .—
bo. dam.ꝛ eoꝛum que leguntur ?⁊ notantur. in.lnam ?⁊ ſi·f. icc ca p⸗

de inoffi. teſta.⁊ quia pater ⁊ filius cenſentur eadem perſo
na.vt in auẽ.de iur.iur.a.mo.pꝛe.ꝭ.j.⁊ in.l.fi.Q.de impu.
» alijs ſubſtiꝛ⁊.xxxv.q.iij.S.hoc autem hinc dominium con
tinuatur in filium.l.in ſuis.ff.de libe.⁊ poſthu. Cum ergo
iſta poꝛtio ſtatutaria ſuccedat in locum poꝛtionis debite de
iure communi eodem iure debet illa cenſeri.quia ſubroga
tum debet ſapere naturam eius in cuius locum ſurrogatur
de bapti.maioꝛes.⁊.c.eccleſia.vt li.pen.ſfacit quod nõ. In
no.in.c.ex ratione.de appel.ſicut ergo in illa poꝛtione debi

ta de iure communi non poteſt pater vel mater teſtari etiã

ad pias cauſas.vt in dicto.c.fi.ita nec in iſto ſtatutaria.quia
eadem ratione mouetur.marxime quia dicta conſtitutio ſu
it edita ab imperatoꝛe.⁊ ſic eſt ius commune quoad eos.
Et idem dicerem vbi ipſa ciuitas hoc ſtatuiſſet.quia ĩ hoc
habet poteſtatem a iure communi.vt ĩ.l.omnes populi.ff.
de iuſti. ⁊ iure. ¶ Sec undo pꝛĩcipaliter facit quod nõ. Jo
an.an.in.c.ij.de vſur.li.vj.⁊ bal.in.l.j.C.de ſa.ſan.ec.vbi
volunt ꝙ in caſu quo bona alicuius publicantur pꝛopter de

lictum non poteſt ille ſic pꝛiuatus teſtari etiam ad pias cau
ſas. quia teſtaretur de alieno. contra.c.filios. de teſtai Xt

idem vnlt ibi Jo.an.in bonis damnatoꝛum que hodie non
publicantnr ſed deferuntur agnatis.vt in auc.bona damna
toꝛum.C.de bono.pꝛeſcri.Et ex quo caſulex differt agna
tis ⁊ pꝛiuat poteſtatem teſtandi non poteſt teſtari etiam ad

pias cauſas.quia ex quo lex ſimpliciter pꝛouidet ⁊ non repe

ritur contrarium iure noſtro ſtandum eſt diſpoſitioni legali
in.c.j.de no.ope.nun.⁊ cum generaliter.l.loquitur genera-
le debet ſeruari.xix.di.ſi romanoꝛum.⁊.c.ſolite.de maio.⁊
obe. Item ex quo bona differuntur alijs per legem pꝛo nõ
dato habetur quod ab illo datur qui de iure donare non po
teſt.j.q.vij.pubertuʒ.⁊.l.traditio.ff.de acqui.re.do.⁊.c.qð

autem. de iurepatro. Hec obſtat fanoꝛ pie cauſe.quia pꝛo
cegit cum teſtatoꝛ quod ſuum eſt legat.ſecus ſi legat nõ ſu

um.vt in caſunoſtro nec pꝛopter fauoꝛem.alium legatoꝛũ
debet alteri fieri iniuſtitiade ſo.compe.ex tenoꝛe.de dona
tio.inter vi.?⁊vxo.nuper.de penis.ſacram.facit.j.q.j.non t

putanda.ſi ergo pꝛedicta pꝛocedunt vbi lcx differt bona ad

alium pꝛopter delictum.ſoꝛtius idem dicendum vbi differt
ex equitate naturali.⁊ fauoꝛe filiationis cum fauoꝛes debe⸗
ant ampliari ⁊ odium reſtringi.vt in regula odium reſtringi
de regu.iur.li.vj.: Tertio adduco bonum tex.in.c.queſi

tum.xvij.q.iiij.in fi.vbi notanter colligitur eccle ſim debe

re dimittere bona ſibi delata que equitate naturali ſuaden
te retinere non poteſt.licet deſtricto iure retinere poſſit.ſʒ
in caſu noſtro omnis equitas reſiſtit.ſatis eſt enim matrem
teſtari poſſe de mobilibus vel eis deficientibus de immo⸗
bilibus vſq; ad medietatem ⁊ in dicta conſtitutione cauet᷑.

quo videtnr in effectu concoꝛdare vel differre in ſententia

a dicta auc.nouiſſima.ergo eccleſia non debet hec bona ſi
bi delata agnoſcere.quinimmo ſi deſtructa vite poſſet reti-
nere.iure tamen poli debent fuie reſtituere. ¶ Mnarto ad

duco notata per bar. 7 bal. in.l.ij. C. de ſa. ſan. eccle. vbi vo
lunt filiumfamilias non poſſe etiam ad pias caulſas teſtari.
de bonis aduenticijs ? generali legis diſpoſitione que pꝛo

bibet fuliumfamilias teſtari fauoꝛe patris.vt.l.penu.⁊ fi.C.

qqui teſta.fa.nõ poſ. Et hoc videtur apertiſſime pꝛobari in

c.licet pater..ſi.de ſepul.li.vj.vnde firmat bar.pꝛo regu
la in.l.j.ꝙ vbicuaq; lex p.ohibet aliqueuuteſtari fauoꝛc al
terius nunꝙᷓ fauoꝛe pie cauſe talis pꝛohibitio cẽſetur remiſ

oteſt ergo lex velſta
tutũ pꝛohibere aliquẽ teſtari.ſaltẽ de certis rebus fauoꝛe al
terius cum ⁊ hoc conſuetudo.ar.l.vendita.ff. commu.pꝛe-
di.⁊.l.dudum.G,de contrahen.emp.⁊.l.mercatoꝛes.C.ð
mercano ⁊ merca.⁊ quod ibi nõ.⁊ maxime hec pꝛocedunt
tenendo glo.ſingularem.in.lłilla inſtitutio.ff.de here. inſti.

ſa.quod aperte pꝛobatur orege punctaliter

que dicit ex gratia concedifacultatem teſtandi cum de iure

ſtricto quis non poſſit teſtari.cum effectus teſtamenti con
feratur ad illud tempus quo quis non eſt futurus dominus
⁊ ſic perinde eſt ac ſi eſſet conſtitutum tempoꝛe inhabili.l.

quod ſponſe.ff.de dona.ante nup.ſacit.c.de vxoꝛe.de ſe-

pul.⁊.l.in tempus.ff. de acqui.here.de facili enim tollitur.

vt notat glo. in cle.ij.de off/oꝛ.facit.c.ab Aonh di.

maxime cã ſubgerente.vt in caſu noſtro. oncludo er

bo dien.

go dictum le gatum de re immobililicet ad pias cauſas fa-
ctum non vailniſſe.non obſtant contraria ſuperius foꝛma⸗/
ta. Et pꝛimo ad pꝛimum dico ſtatutum non eſſe contrali-
bertatem eccleſaſticam nec directe nec indirecte. Mõ eniʒ
fit pꝛohibitio in odium eccleſie.nec pꝛobibeturhominẽs ge
neraliter donare ecdleſie.ſed conſtitutio augetur debitam
poꝛtionem filio.ſic aucto ꝓhibent teſtari:quẽadmodũ pa-
tet in poꝛtione.⁊ in poꝛtione debita iure commuui.immo
ſi ſubtiliter conſideretur eſt cõfoꝛme iuri diuino.poreſt.n.
eccleſiam honoꝛare in bonis mobinibus vel immobilibus ſi
mobilia non extant.iuxta tenoꝛem conſtitutionis.⁊ in cete
ris bonis pꝛouidere filijs ne paupertate laboꝛent.cum ipſe
deus mandet pauperibus ſubueniendum ⁊ eccleſie tenet᷑
de bonis ſuis pꝛouidere panperibus.xvj ·q.j.c.fi ⁊.xij.q.ij.

aurum. foꝛtius nõ debet eis bona delata per.l.auferre.ale

ſi diceremus contrariũ ſequeret᷑ ꝙ lexnõ poſſet aliquẽ pꝛi-
uare bonis ſuis ex cauſa contra.l.ſi verbatũ.ff.de rei ven.⁊
nõ.per bar.in.l.fi.C.ſi contra ius vel vti.pub.?⁊ Exy.in.l.pᷣ

ſcriptis. C. eo.⁊ per Inno.in.c.que in eccleſiaꝝ. de cõſti.⁊

cõtra tex.ti.ij.de vſu.li.vi.⁊.c.cũ ſᷣm leges.de here.eo.lib.
cũ infinitis ſi. Facit ad pꝛedicta.quod in ſimili nõ.bar.in.l.
reſcripto.ff.de mu.⁊ ho.ſecus autẽ vbi quis ſimpliciter ꝓ
biberet᷑ alienare in eccleſiam directo vel indirecto alteri eo
quod bona differantur alijs.⁊ ſic pꝛocedit queſtio quam po
nit ꝗJo.an.de qua.S.in contrario ad ſecundũ contrariũ.rñ
deo ꝙ hec conſtitutio non eſt Iationabilis pꝛopter idẽtitatẽ
7 veritatem que eſt inter patrẽ ⁊ filiũ.vt.S.dixi.⁊ cõtrariuʒ

loquit᷑ cũ quis intrat monaſteriũ non condito teſtamento.

tunc enim pꝛopter onera cõputando monaſteria in nume
ro filioꝝ.ſecus vbi ante teſtare .vt nõ.in auc.ſi qua mulier
O.de ſa.ſan.ec.⁊.c.in pꝛeſentia.de pꝛoba.vel ſi nullo mo⸗
do intrent in monaſterium.quia tunc non tenetur aliquid
relinquere eccleſie ſalua poꝛtione legitima.de qua in.c.ij.?
c.j.cũ ſi.de ſepul tem fateoꝛ ꝙ quis dʒ magis diligere
animã ſuã qᷓ filios.ʒ non debet per hoc pꝛiuare filios poꝛti
one eis delata a lege pꝛopter eccleſiã. Mam ⁊ alijs modis
põt ſe anime ſue ꝓuidere.maxime qꝛ põt eũ honoꝛare ᷣm
tenoꝛẽ dicte cõſtitntionis. MNã obſtatqð dicit de differẽtia
inter patrẽ ⁊ matrẽ.qꝛ in multis ẽ differetia. maxime de iu
re.xij.tabu.ſᷣm quã mater excludebat᷑ a ſucceſſione filioꝝ ꝑ
agnates ipſoꝝ tiunätud ↄpeſcere iudiciũ ma

ternũ q; mulie res laboꝛqt ↄtra pꝛopꝛia comoda.⁊ ſaciliter

decipiunt᷑.l.ſi pater. C. de ſpõ.Ad vlitjmũ orrariũ rũdeo
ꝙ dicta conſtitutio loquit᷑ nõ ſimpliciter affirmare daãdo fa
cultatẽ teſtãdi de mobilibus.ſed ꝓcedit ad vlterioꝛa diſfe
rẽdo ipſa bona ſtabilia filijs ⁊ ſc ꝑ equens pꝛohibẽt teſta
ri de eis. vt. S. d ixi pꝛobat᷑. cðᷣo modo in v.ſi autẽ vbi
permittit de ſtabilibus teſiari vſq; ad medietatem.hi bona

mobilia deſunt.ergo a contrario ſi mobilia extat pꝛohibuit

teſtari de immobilibus.ar.in.l.inter ſocerum.ꝭ.cum inter
ff. de pac. tota per bal.in.l.conuenticulam.C. de epiſcopis

⁊ cle.als ſi poſſit ad libitum de mobilibus teſtari.illa verba
conſtitutionis eẽnt a Eena ſi papa.ð pꝛiui.ili.vi.ĩ·l.ſi.

quãdo O.ð inoff.teſta¶ Tertio ꝓbat᷑ ex eo quod.v.ſi vo
pꝛemoꝛiatur venit aduerſiue ad.v.ſi vero pater. vbi patri
indiſtincte ꝑmittit teſtari dũmodo filios de ſua poꝛtione re
cognoſcat ergoiin.v.ſi. non pᷣmoꝛiatur voluit diuenſun ius
atuere in matre.ad hoc quod nota.in.c.ac ſi clerici.de iudi
t hec ſufficiant.⁊c. NHi.abbas.

MN dei noie amen. viſis conpꝛomiſſo ꝛ laudo in
de ſecuto ⁊ obiectõnibus contra ea.⁊ petitiõe
ſuꝑ nullitate ⁊ reſvonſi ibus inde factis ⁊ ali-
8 agitatis inter. E. Ciuem vincentium ex
Dane vna. Et. A. eiuſdẽ eiuitatis ponderatis
ſtatutis ſup hac materia diſponentibus de duobus contingi
conpꝛomiſſum impugnari.attentis maume. q̃ obiciuntur ðᷣ
ſcriptura pꝛiuata.? quod fuerit compꝛomſſum ⁊ laudatum
ſuꝑ vſuris ⁊ quod laudauerunt duo ex tribus alio ſubſiſente
irrequiſito. vSvcðo niatare dnngene ⁊ tante efficatie qð
pendent e dicta ca nullitatis. Judex poſſit vel debeat iure

inhibere dicto. E. quod pendente dcã cq nullam faciat no-

uitatem dicto A. vel non debeat inhibere attentis reſpon
ſionibus et ſtatutis pꝛedictiſ.⁊c̃. . :
AA

pmuz. 7 aſſumã ex obiectis ea que vident᷑ ali
quatenus pꝛima fꝛonte pũgere.videtur enim
pno dictum laudũ nulluʒ quia pꝛolatis vltima
die termini. fuit enim compꝛomiſſum de menſe auguſti?
data facſtas pꝛonunciandipꝑ totumillum menſem arbitrato
res vero ꝓnunciauerunt vitima die auguſti. ſi eo die quo
nõ erant futuri arbitratoꝛes cõtra.l.eum.in.fi.ff. de iuriſdic

om.iud. 1 neJaenen 5
non valet ꝓnunciatõ duoꝛum tertio irrequiſito.ł.ĩ tres.cũ

l. ſe. ff. de arbi. ⁊ quod legitur ⁊.nota.in.c.ij.eo.ti.li.vi⁊ in.

c. vno delegatorum. de off. dele. Sed in caſu noſtro duo iu
dicauerũt ſeu laudauerũt tertio irreꝗſito ergo lauduʒ nullũ
ex deſcctu ptãtis.⁊ maxime hoc pꝛocedit in caſu noſtro in

quo tertius non fuit tꝑe examinationis. Rſe ſumus ex
opiniõe Inno.de quo in.c.rainaldus.de teſt.quanq; baꝛ. Z

melius dicat in.l.duo ex tribus.ff.de re iudi Qð ſi fuerint
pñtes tꝑc examinationis ſiue non ſentẽtia duoꝛum nõ vale-
ret. niſi oẽs pꝛonũciauerint.⁊ hoc ex defectu poteſtatis qꝛ
omnes ſimul habent facultatem pꝛonunciandi.d.l.duo. fa
cit.d.c.vno.⁊.c.cauſam matrimonij.eo.ti. etrie facit
dd inducendum nullitatem laudi ⁊ compꝛomiſſi qi
cauſe ſuper qua fuit pꝛonunciatum quia ſuper vſuris.de ꝗ

bus ſecularis etiam iudex oꝛdinarius cognoſcere nõ poteſt

foꝛtius nec arbiter maxime ſecularis poteſt habere poteſta

tem a partibus.pꝛobatur pꝛimum ex his que leguntur ⁊ no
tantur in cle.diſpendioſam.de iudi. in. c. cum ſit generale

de lo. compe. in. c.illo vos.de pigno.⁊.c.ad noſtra.de em/

ptio.⁊ vendi.per bar.in.l.titia.ff·ſo.ma.⁊.l.ij.ff.de iur.om.
iudi. Item fuit pꝛonunciatum ſuper iuribus eccleſie.⁊ de

iſtis ſpiritualibus non poteſt in larcum compꝛomitti. maxi

me per laycos.vt in.c.contingit.⁊.c.per tuas.de arbi.iun-
cto.c.eccleſia ſancte marie.de conſti.⁊.c.bene quidẽ.xcvj.
di. ⁊.c.fi.de re.ecc.non alie. Anan⸗ euidenter colligit
nullitas laudi.quia fuit expꝛeſſe pꝛolatum contra ius maxi-
me diuinum. quo caſu arbitramentnm ſeu laudum ipſo iu-
re coꝛruit.vt eſi tex.apertus in.c.examinata.de arbi.quod
autem hoc laudum fuerit huiuſmodi.patet ex eo quia man
dauerunt arbitri ſoluere.nedum vſuras.ſed etiam vſuraruʒ
vſuras.quod non ſolum eſt contra ius diuinum ⁊ canoni-
cum.vt per totum ti·de vſu. Sed etiam contra ius ciuile.
vt in auc.de eccle.ti.⁊ in.l.ſanctimus.C. de vlu.rei iudi.⁊

marxime reſpectu eccleſie. quia voluerunt ſaccre eccleſiam

quodammodo vſurariam.nullum enim pꝛeceptum arbitra
toꝛum ligat ad peccatum. vt nõ.hoſtiin.c.quintauallis. de
iureiuran. vbi dicit ꝙ vbi dictum arbitratoꝛum eſt contra
deum nullo modo eſt illi parendum quantumcunq; inter-
uenerit pena vel iuramentum.allegat nõ.de tempo.oꝛdi.
ad aures.Ego dico hoc pꝛocedere nedum in dicto arbitra-
toꝛum ſed quoꝛũcunq; iudicum. vtin.c.dominos.⁊.c. iulia
nus.?.c.qui requiſiſti xi.q.iij. AQuinto videtur laudum
nullum ex eo quia ex generalic mpꝛomiſſo pꝛonunciaue⸗
runt iſti arbitratoꝛes ſuper rebus liquidis vigoꝛe ſtatuti vin
centini.ſ.ſuper depoſito de quo eon ſcriptura pꝛiua-

ta habens ex illo iure municipali executionem parataʒ ſicut
inſtrumentum guarentigiatum ⁊ ſupei rebus deciſis ⁊ liqui
datis per compoſitionem ⁊ diuiſionem pꝛius inter partes
ſactas.contra.c.expoſita.de arbi.⁊ quod legitur ⁊ notatur ĩ
l. eleganter..ſi quis poſt tranſactionem.ff.de condi.inde.
2.l.poſt rem iudicatam. ff.de tranſac.Sicut enim ſuperre-
bus liquidis non poteſt tranſigi.vt in dictis iuribus.ita nec
compꝛomitti.cum compꝛomiſſum ſit quedam tranſactio.
vt nõ.in auc.de diffe.iudi.in pꝛincipio.⁊ in auc.ſi quando.
C. de iudi.nõ. Inuo in.c.quintauallis.de iur.iur.⁊ bar.in
l.ſocietatem.S.arbitrarium.ff.pꝛo ſo. Mec iuuat illa clauſu
la generalis poſita in compꝛomiſſo vt ſuper omnibus ſuꝑ
quibus fuerit laudatum ĩtelligitur lis ⁊ queſtio ⁊c.quia per
verba generalia non videtur data poteſtas pꝛonũciandi ſu
per iam liquidis.de quibus nulla erat contentio ex regula ĩ
generali. de re.iur.li.vj.⁊.c.fi.de offi.iudi.eo.li.⁊.c.j.de iu
reiu.eo.li.⁊.c.cum veniſſent.de inſti.hinc tamen notanter
dixit ange.de peruſio in quodam conſilio quod incipit.viſo
compꝛomiſſo pꝛoꝛogato.quod per illam clauſulam non da
tur poteſtas pꝛonunciandi ſuper his ſuper quibus pꝛohibe

tur tranſactio de iure.ar.in.l.cum hi.s.ſed cum lis.ff.de trã

ſac.⁊ quod no · bar · in auẽ.ſi quis in aliquo documento·C.

Anipotentis dei. noie repetito. Nenio ad

ðᷣo vbicunq; conpꝛomiſſum factũ eſtin tres

i qualitas

2

de eden.⁊ in.l.⁊ ſi foꝛte.ff.de caſtren.pecu. Sen vide
tur nullum dictum laudum ſeu ſaltem iniquiſſimum ⁊ dolo
ſum.quia attentis omnibus narratis in laudo.A.erat credi
toꝛ. dci.E.tñ ex hoc laudo remanet debitoꝛ in mille noni-
gentis floꝛenis.vnde ſaltem ratione iniquitatis non meret᷑
executionem.ſed debet induci ad arbitrium boni viri.etiã
ſi fniſſet iuratim ⁊ compꝛomiſſum de non petendo redu-
ctionem ad arbitrium boni viri.vt notat Sy. ? Jo.an. in
regula ſcientide regu.iur.li.vj.Et hoſti.in.c.quintauallis.
de iureiu.⁊ ibi maxime per an.de bu.⁊ bar.in dicto.S.arbi
troꝛum. debet enim illud pactum intelligi ſi eque fuerint ar
bitrati.⁊ tanqᷓ; boni viri ⁊ amicabiles compoſitoꝛes.ar.i.l.
quero.S.inter locatoꝛem.⁊ ibi per bar.ff.loca.⁊ dicto.c.qn
tauallis.⁊ plene per Sy. vbi.S. ¶Sed his non obſtanti⸗
bus puto ꝙ alio non pꝛobato dictum lauduʒ non poſſet di
ci nullum nec iniquum ſed pꝛeſumendum validum ⁊ equũ
Fundamentum huius concluſionis eſt quia lauduʒ pꝛima
fronte ita eſt pꝛeſumendum ⁊ aſſerenti illud eſſe iniquum.
vel nullum incumbit onus pꝛobandi.Ratio quia laudum ẽ
quedam tranſactio que pꝛima fronte pꝛeſumitur iuſta ⁊ eq̃
7 aſſerenticontrarium incumbit onus pꝛobandi ⁊ non ſuffi
ciat pꝛobare partem fuiſſe deceptam.inſpecto verodebito
vltra dimidiam totius.vt notabiliter pꝛobatur in.l.lucius.
5§. fi. ff. ad trebel. Ita ⁊ laudum pꝛeſumitur iuſtum adeo vt
non ſufficiant pꝛobare partem fuiſſe deceptaʒ.inſpecto ve
ro debito. Nec ꝙ de iure aliter fuiſſet pꝛonunciandum.vt
notat bar.in dicto.S.arbitroꝛum.ratio quia arbitratoꝛes nõ
tenentur iudicare ſm ius.ſed poſſunt pꝛo bono concoꝛdie a
iure deuiare.⁊ dare id quod eſt vnius partis alteri.vt.l. ſi
de meis.ff. de arbi.⁊ bonus tex.in.c.niſi de pꝛebẽ.vnde ad
depꝛehendendum iniquitatem laudi.opoꝛtet᷑ conſiderare
ſtatum litis.?⁊ qualitatem perſonarum ⁊ compꝛomittentiũ
2 quare venerunt ac compꝛomiſerunt.⁊ quantitatem dece
ptionis.Et ſi omnibus his conſideratis reperitur arbitros
non pꝛonunciaſſe ſicut bonus vir egiſſet.tunc colligitur ini
quitas non dico nullitas.notatur per bar.ĩ dicto.S.arbitro⸗
rum.patet ex his que leguntur ⁊ notantur in dicta.l.lutius
in fi.⁊ ineiC de reſcin.ven.⁊.c.p.de emp.⁊ ven.⁊ quod
onus pꝛobandi iniquitatem incubit alleganti.tenet Yo. an.
poſt antiquos in addi ·ſpecu.in ti.de arbi. S.ſequitur.v.iteʒ
quid ſi compꝛomiſſum.⁊ bar.aperte ſentit in dicto..arbi

troꝛum: Et Irede.conſilio.cclxxiiij· anto.de bu.in dicto.c.

quintauallis, acit.l.ab ea parte.⁊.l.verius.⁊.l.ei incumbit.
ff. de pꝛoba. Item quia arbitratoꝛes non tenentur. ſcri-
pturas facere.ſed ſaris eſt eos extraiudicialiter ſe infoꝛmare
vt nõ. Inno.in dicto.c.quintauallis.⁊ bar.in dicto. .arbi
troꝛum.vnde abſurdum eſſet dicere ꝙ pꝛolaudi iuſtitia nõ
ſit pꝛeſumendum cum ſᷣm hoc nullum fere laudum conſiſte

ret cum non poſſet pꝛobari exactio. Inſuper dicens ſe leſũ
ex contractu habet pꝛobare.vt ĩ.l.j.C.de fi.inſtru.⁊ iur.ha.

fi.li.x.?.c.ij.eo.ti.in antiquis.non autem ſtans pꝛo contra-
ctu habet iuſtificare contractum.ira eſt dicendum in laudo

cnin ſit quidam contra vt.S.dixi.facit etiam quia pꝛo ſolẽ-

nitatibus intrinſecis pꝛeſumitur. d.l.ab ea parte in fi·⁊ ĩſti·
de fideiuſ.in fi.⁊ in.c.in pꝛeſentia.de pꝛoba.no.nno.in.c.
innotuit.de eo qui fur.oꝛ.⁊ bar.in.l.ſciendum.ſf.de ver.ob
liga. ⁊ per hoc fundauit intentio ſtantis pꝛo laudo. ? vltra pᷣ
miſſa facit ſolẽnis pꝛomiſſio ipſoꝛum compꝛomittendum
qui pꝛomiſerunt a laudo ferendo non appellare vel de nul⸗

litate dicere ſeu iniquitate opponere. Mec petere ipſũ vel

aliquod in eo contentum in totum vel in partẽ coꝛigi emẽ
dari vel ad arbitrium boni viri reduci.ſed illud compꝛomiſ-
ſum ⁊ laudum inde ſecutum.⁊ omnia contenta in eo per-
petuo firma ?⁊ rata tenere ⁊ obſeruare ⁊ in nullo contrafſace
re vel venire ⁊c̃. Et ſic qua fronte ſic allegat nullitatem nõ
video.nihil enim continetur in ipſo laudo quod per partes
expꝛeſſe approbari poſſit ergo valuit pactum a pꝛincipio

factum de non allegando nullitateʒ ? valere debet acta ſal

tem vi parti.vbi alia remedia deficerent.ar.eoꝛum que no
tantur per glo.in.c.ſignificaſti.de fo.compe.⁊.l.vna.C.qui
pꝛo ſua iuriſdictione.⁊.l.ij. C. communia vtriuſq; a E
ꝙᷓqꝙᷓ aliqui caſus excipiantur cum dictio nullitatis pꝛohib
a lege.iuxta notata in cle.j.de re iudi.l.j.ff.de tabu.exhi.ta
men reſpectu partis renunciantis ſeu ſolemniter pꝛomittẽ
tis non videntur illa locum habere.ar.c.quam periculoſum
vij . q.j.Et quia quitotum dicit nihil excludit.in.c.ſolite.de
maio· =

— r

2—

—

r —.

S =—n.=

2£*

S eEee

——hr.ß

DE

maio.⁊ obe.xix.di.ſiromanoꝝ.Et ratio diuer ſitatiſ poteſt
eſſe. Mam quando lex pꝛohibet dictionem nullitaſj.hoc fa
cit non ꝙ velit actum nullum confirmare.ſed pꝛopter frau
dis pꝛeſumptionem que quidem pꝛeſumptio ceſſat ſi ꝓba
tio offertur in continenti.ſic pꝛocedunt notata in dicta.l.j.
vel quando allegatur nullitas ex reſpectu defectus iuriſdi⸗
ctionis.tunc enim admittitur exceptio.quia detrahitur illa
qualitas ſuper qua lex ſe ſundabat in toliendo facultateʒ di:
cendi ſententiã nullã.quia non eſt ſententia ſiiudex nõ ha-
beat iuriſdictionem adbe gaoil notat bar.in.i.ifi.ff. quod
vi aut clam.⁊ ſic pꝛocedunt no.in cle.vnica.de ſequeſ.poſ.
ſed quando pars ſolemniter pꝛomittit nõ opponere de nul
litate.hoc facit quia vult omnino valere in vim pacti. Et

ſic indiſtincte pꝛecludit ſibi viam allegandi nullitatem cuiꝰ

validitas dependet a conſenſu ſno.ad hoc quod no.in.c.cũ
inter.p.⁊.c.j.tranſmiſſo.ð renuci.⁊ ĩ l.nemo poteſt.ff. ðle
i.⁊ deõ.c.quam ꝑiculoſum.⁊ dcã.l.vna.C.qui pꝛo ſua iuriſ
dic. ic reſtatexaminare an obiecta ſunt tante efficatie
vt pꝛedictis nõ obſtãtibus poſſit dictum laudum dici nullũ
vj iniquiſſimũ ⁊ dico ꝙ nõ.Et p ad pmũ iuxta oꝛdinẽ dico
quod ſi bene inſpiciantur tempus aſſignatum in compꝛo-
miſſo.⁊ dies latti laudi non poteſt dici.lauð non ſoꝛe latuʒ
intermino pꝛo vt altera pars ? non bene allegat. Fuit enim

lata die vltima termini qð in dubio fieri potuit.vt expꝛeſſe

pꝛobatur in.c.conſuluit· de offic.lega. vbi dicitur delegtuʒ
poſſe pꝛonũciare vltima die termini ergo ſoꝛtius idem dicẽ
dum in arbitratore cuius laudum eſt potius quedam tran-

ſactio ſeu contractus quam ſnia vt nota. in iuribus.S.allega

tis. Mon obſtat contraium.loquitur enim in ordinario cuiꝰ

ſucceſſoꝛ venit. Erubeſcit enim abdicatione iuriſdictionis
ſecus auũt in delegato.vel arbitro inquibus hec ratõ ceſſat.

vt nota. Jo.an.in dicto.c.conſuluit. Item in oꝛdinario licʒ
non debeat ꝓnũciare vltima die ſue iuriſdctõnis.ſi tamen
ꝓnũciat ;. vt.nota.glo.in.c.⁊ ſi xpᷣus de iure iurando.i
verbo vᷣuãdo.⁊ nõ.i.l.meminiſſe.ff.de offi.pꝛoconſul. E
hoc ergo capite non poteſt dici laudum nullum. enio
ad ſcdᷣam obiectonim ad quam Nnðo illam ꝓcedere in du
bio ſialiud nõ fuiſſet expꝛe ſſum in cõpꝛomiſſo.ſed ſimplici
ter fuxiſet tribus data poteſtas duobus etiam tertio abñte

irrẽq̃ſito. quod fieri poteſt nam ⁊ iudicibus dele gaſ poteſt

dari poteſtas vt om̃s vel duo vel ſolus ꝓnunciare poſſint
vt in.c.cũ plures.de off.dele.li.vi:.ergo idem ⁊foꝛtius in ar

bitratoꝛibus qui aſſumunt ſibi ptãtẽ ab ipᷣiscõpꝛomttẽtibꝰ
poſſunt enim partes remittere arbitris etiam ſolennitates
ſbales iuditioꝝ.vt.l.diẽ ꝓferre..ſi quis legatoꝝ.ff. ð arbi.

nota.bar.in dcõ.S.arbtroꝝ.⁊ quod hec cla vt vuns vel duo

pꝛonuncient poſſit apponi.nec ſit inſolicitum expꝛeſſe pꝛo
batur in.l.non diſtinguemuſ.S.cum in.pluers.ff.de arbitris

2 in· c.vno delegatoꝛum.de oc delega ſexto. Et ſic
eſt penitus ſublata ſecunda obiectö. Ad tertiam obi

ectionem que videtur magis dubitabilis Andeo qð cauſa

vſuraꝝ tunc eſt ſpualis ſeu ecceleſiaſtici foꝛi cuʒ dubitat᷑ au

onnae uts ſit vſarius quo cãu cognitiõ ſpectat ad iudicem
eceleſiaſticum dũtaxat ⁊ hoc cãau ꝓpe pꝛocedunt contraria

vt.nota.baꝛ.in dcꝗ.l.ij.⁊.·titia allegata.ĩ.contrarijs ĩ.c.cũ

ſit gñale.de.fo.compe.in cle.diſpendioſam de.iudi.Sed

in caſu noſtro non fuit compꝛomiſſum an contractus eſſet

vſurarius nec arbitratoꝛes pꝛonunciarunt contr actum vſu

rarium vel non vſurarium.quinimmo nihil fuit dictum de
vſuris.ſed dumtaxat fuit condemnatio facta ad octo pꝛo cẽ
tenario reducendo illa octo ad caput anni ratione damno-
rum ⁊ intereſſe.que quidem pꝛouiſio vires ſumit ex dupli
ci capite Primo ratione conuentionis partium ⁊ pote-
ſtatis tribute ipſis arbitratoꝛibus ab eiſdem partibus vt pa
tet in laudo in.c.quod incipit. Item ſaluo iure ⁊c.licet enĩ

a pꝛincipio non valeat conuentio de dando certum quid ꝓ
centenario.vi in.c.debitoꝛes.de iureiu.tamen poſt factum

quando ceſſat anxietas querendi.vt inueniendi mutuũ bñ
valet conuentio.quia videtur quedaʒ liberalitas ⁊ recogni

tio ſeruitioꝛum ⁊ reſartio damnoꝛnm.poteſt enim credito:ꝛ

poſt factum aliquid ſibi liberalitet oblatum recipere.vt no.
in.c.conſuluit.de vſu.⁊.xiiij.qiij.c.j.facit.c.quam pio.ĩſfi.

ij. ?.c.tua.de ſymo.Simile videmus in pacto legis cõmiſ⸗
ſoꝛie.quod in pignoꝛibus repꝛobatur.ſitempoꝛe contractꝰ
interuenit.ſecus ſi ex poſtfacto cum ceſſat illa anxietaſrepe

riendi mutuuʒ. vt legitur ⁊ notatur in.l.j· C. ð pac.p.⁊ ibi

erat debitoꝛ vltra depoſitum ratione her

per y. ⁊ bar.per canoniſtas in.c.ſignificauit.de pig. Nec
ob.ſi dicatur non credendum ipſis arbitratoꝛibus.licet hoc·
aſſcrant.vt in.c.quoniam conira.de pꝛoba.vbi patet ꝙ nõ
creditur iudici:niſi quatenus conſtat per acta. Hec etiã ob
ſtat ar.in.l.penul.C.de arbi:poteſt enim dici aliud eſſe ĩ ar
bitratoꝛibus ꝙ non tenentur facere ſcripturas. vt.s. dixi.
vnde eis videtur credendum in his que concernunt factuʒ

cum plene infoꝛmati? partes elegerunt eos vt idoneos.ſal

tem ſi hec eadem deponunt coꝛaʒ judice.vt ſingulariter vo
luit bar.in dicto.S.arbitroꝛum. Item videtur in hoc cre
dendum ipſis arbitris cum agatur de modico pꝛeiudicio ců
ipſi per ſe ſine hac conuentione partium facere potuiſſent
vt ſtatim dicam. In his vero que ſunt modici pꝛeiudicij.

ſtatur verbis enunciationis etiam notarij.vt eſt glo.notabi

lis in.c.olim.de cenſi.⁊ idem ibi Inn.facitquod no.glo.in

l.optimam. C. de contrahen.⁊ cõmit. ſtip. aluit inſu⸗

pendieta pꝛouiſio ex ſecundo capite.ſ.ex pꝛetoꝛe ipſoꝝ ar-
bitroꝛum ⁊ iuriſdiſpoſitione. Nam etiam vbi pecunia tra⸗
di eſt in obligatione.poteſt reſpectus haberi ad intereſſe ra
tione damni contingentis ⁊ lucri ceſſantisa tempoꝛe moꝛe
no. Inno.in.c.ſacra.de ſen.excõ.⁊ glo.in.c.conqueſtus de
vſu.⁊=.l.cum allegas.C.de vſu.⁊ in.l.curabit.C.de ac.em.
facit.l.ij.in fi.ff.de eo quod cer.lo.⁊ quod no.bar.in.l.vna.
C. de ſen.que pꝛo eo quod intereſt. Item ipſimet arbi

tri debent ſe plene infoꝛmare de maioꝛi intereſſe creditoꝛiſ

quam fuerit facta condemnatio.Et veriſinulitercredendũ
eſt in mercatoꝛibus. Mec exhoc debet altera pars conque
ri cum ex illa pecunia ſoluta nomine ſuo receperit vel reci⸗
pere potuerit quolibet anno certũ lucrũ ex monte. Itez
ratione ſui depoſiti condemnatus fuit ſibi eius aduerſariuſ
ad eandem rationem. vnde vt.S.dixi credendum eſt oia
fuiſſe per iſtos arbitratoꝛes legitime in caſu nr̃o libꝛata ?z
agitata niſi per aduerſam partem contrariũ pꝛobet᷑. Iteʒ
iſti fuerunt arbiatoꝛes qui pꝛo bono pacis poſſunt aliqua-
tenus excedere metas iuris ⁊ condemnare alteram partiũ

ad dandum aliquid alteri pꝛo pecunia iam retenta.vt ꝓpba

tur in ſimili.in.c.niſi.de pꝛeben.Et ſic ceſſat totaliter obie
ctio de vſuris ⁊ vſurarum vſuris cum totum factum ſit lo⸗
co intereſſe niſi contrarium pꝛobetur ⁊ enoꝛmis leſio inde
ſequeretur.iuxta notata in dicto.c.quintauallis.⁊ dicto. .
arbitroꝛum. Mec obſtat quod dicitur de eccleſia quia com
pꝛomiſſum vel laudum nõ fuit hic ſuper ius ſpirituale quo
eaſu pꝛocedunt contraria.Sed ſuper illis pecunijs depu⸗
tatis ſuper ipſas partes.ad refectionem eccleſie.quaꝛum
pars ẽ penes ipſas partes.ꝗbus vt heredibus incũbit onus
eccleſiam reficiendi.⁊ in neceſſarijs fulciendi.vnde laudu,

in hac parte potius concernit pꝛeiuditium pꝛiuatum ipſaz

partium ⁊ heredum ꝙᷓ eccleſie.vnde non debemus reſpice
re ꝙ eccleſia nominetur in laudo.ſed in quem verboꝛum ef
fectus dirigitur.vt in.l.cum pater.S.donationis.ff.de leg.

ij. Et ex pꝛedictis remanet ſolutum etiam tertium argumæ

tum.Aenio ad quintam oppoſitionem ad quaʒ dico ꝙ;
arbitratoꝛes non pꝛonuncianerunt ſuper depoſito in pꝛeiu
ditiumipſius ſeu contra ſcripturam pꝛiuatam ſuper illo cõ-
fectam quo caſu militaret contrarium in fauoꝛem ipſius de
poſitarij.⁊ ſuper diſcoꝛdijs nouiter oꝛtis·ſ.ſuper damnis ?
intereſſe ↄtingentibus ex non reſtitutione depoſiti. Itez
vt illius occaſione recepta per depoſitarium deberent re-
ſtitui que omnia nulli dubium cſt quin in compꝛomiſſuʒ ve
nire poſſint.vt eſt caſus in dicto.c.expoſita.de arbi. G
plus dico ꝙ etiam ſi pꝛonunciaſſent ebreſt e contra depo
ſitum non pꝛopter hoc ſequeretur nullitas ipſius laudi. qa
cum ſit illud.c.per ſe ſeparatum non habet inſicere alia ca
pitula laudi.quia quot ſunt capitula ſententie tot ſunt ſentẽ
tie. vt in.l.vtrum.J.j.ff.de mino.facit quod no. Inno.i.c.
fraternitatis.de here.⁊ regula vtile per inutile.⁊ quod ibi
notatur.de re.iur./ Hon obſtat ſexta ⁊ vltima obiectio.

Eſt enim multum generalis ⁊ ſi vber lelali. enieret cre

ditoꝛ iſtius.E.certo reſpectu.ſ.depoſiti. 4 em iſte. E.
editatis.nunc au-
tem ex cauſa diuerſa efficitur creditoꝛ.ſ.quod ſoluit ĩtegrã
quantitatem pecunie pꝛo iſto.A.ita q etiam compenſato
depoſito remanet creditoꝛ.maxime habito reſpectu ad dã
num ⁊ lucrum ⁊ non ſolutione debiti pꝛoueniẽtia.nec hoc

eſt abſurdum cum poſſet eſſe debitoꝛ certo reſpectu in par
ua quantitate.⁊= creditoꝛ alio reſpectu in magna quantitate

—

7 diuerſis enim ⁊ ſeparatis non fit illatio.vt in.c.ij.de trã
a. pꝛela. ? in.l.neq; natales. C.de pꝛoba. vnde ex hoc ſolo
non pꝛobatur iniquitas neqʒ enoꝛmis leſio.maxime cuʒ de
iſto nouo debito conſtat aperte per libꝛos montis. ier
his ergo concludo ad pꝛimum dubium ꝙ ratione obiecto⸗-
rum non pꝛobatur nullitas neqʒ iniqufte⸗ laudi.? ꝙ ſtandũ
eſt laudo niſi contrarium pꝛobetur. Aenio ad ſecunduʒ
pꝛincipale dubium. Et videtur pꝛimo ꝙ dicta inihibitio ðᷣ
beat fieri pendente cauſa nullitatis per tex.in cle.j.· de re iu.
arguendo a loco a ſpeciali. Mam vt ibi patet cauſa nullitaſᷣ
impedit executionem ſententie eo caſu quo illa ſentẽtia bis
fuit ſucceſſiue per competentes iudices confirmata. Se-
cus ergo vbi vnica dumtaxat ſentẽtia lata reperitur. vt ibi
notatur in glo.⁊ maxime in caſu noſtro vbi agitur de execu
tione laudi ſeu arbitramenti.quod non eſt taͤy Pborle ſicut
ipſa ſententia.l:.j.⁊ quod ibi no.C.de arbi. ecundo ad
idem facit.l.iiij. F. condemnatum.ff.de re iudi.vbi dicit᷑ ꝙ
non videtur condemnatus quis vbi ſententia eſt ipſo iure
nulla.nec ſententia nulla poteſt dici ſententia vt ibi oppo-
nens.ergo de nullitate detrahit qualitati actus ſuper qua
ius ſe fundat in executione ſententie merito debet ipſius
executisnem retardare.iuxta notata per bar.in.l.j.ff.qð vi
aut clam. ad ideni.l.iudi. C.ſi ex fal.inſtru.⁊.l.ſi pᷣtoꝛ..mar
cellus.ff.de iudi.⁊.c.de cetero.de re iudi. In contrariuʒ
facit.l.fi. C.de oꝛ cog.vbi patet exceptionem nullitatis nõ
impedire executionem ſententie. Expꝛeſſe voluit Inn . in
c.cum in iure de offi.dele.vbi dicit nullibi reperire tactum
exceptio nullitatis impediat executionem ſententie.alle⸗
gat. c. ſubſtituto.de in inte.reſti.tu. Et idem glo.ibi glo. in
verboeffectum ſententie.niſi pꝛobatio afferretur inconti-
nenti contra exceptionem quo caſu debet mandari.ar.c.lit
teras.de reſti.ſpo. Nec tunc admitteretur ſᷣm ilam glo.ſi
pꝛeſumptio calumnie foꝛet pꝛius ſententia executioni.de⸗
mum audiri debet per viam agendi. It iñ
ad caſum noſtrum expꝛeſſe videtur canc
tinum ſub rubꝛica de generali executione laudoꝛum in effe
ctu cauetur laudum ſen arbitramentum executioni mandã
dum ſicut inſtrumentum guarentigiatnm omni appellatio-
ne nullitatis iniquitatis reductione ad arbitrium boni viri.
oppſitione.contradictione.exceptione.vł diſſẽſione remo
tis ac reiectis ⁊c̃.vt ibi latius continetur.cum ergo ſtatutuʒ
expꝛeſſe remoueat dictionem nullitatis ad impediendã lau
i executionem fruſtra fit indagatio.an debeat admitti ꝗd
dicemus Certe circũſcripto ſtatuto de iure communi di
ſtinguendum cenſeo.vt diſtinguit bar.poſt ſpe.⁊ JInno.in
l.ii.S.condemmatum.pꝛealle.queʒ per omnia ſequit Jo.
de lig. in cle.j. de re iudi.⁊.l.j.ff.de tribu.Et concluſio eſt ꝙ
ſi allegatur defectus poteſtatis inſinuate impeditur execu-
tio ⁊ intelligo quando pꝛobabilis eſt ne gatio als videtur ca
lmnioſa.⁊ non admittenda. vt no. Inno.in.c.tua.de co-
ha.cle.⁊ mu.facit quod no.in.l.poſt rem iudicatã.ff. de trã.
ſac.⁊ certe in caſu noſtro non videtur pꝛobabilis cum expᷣſ-⸗
ſe conſtet de poteſtate iſtoꝛum arbitroꝛum vt patet ex foꝛ-
ma compꝛomiſſi.⁊ ex his que.S.dixi aut allegatur nullitas
aliunde pꝛoueniens.⁊ tunc ſi de eo conſtat vel conſtare po-
teſt incontinenti vel infra tempus quod datur ad executio-
neæen ſentẽtie debet admitti ? impeditur eeecutio als ſecus
7 ſic reduci debent ad concoꝛdiam iura ſuperius pꝛo ⁊ con
tra allegata Sed in caſu noſtro caſus videtur pꝛima fron
te magis clarius cum ſtatutum expꝛeſſe tollat facultatẽ di⸗
cendi nullum.⁊ ſtatutum videtur intelligendum ⁊ interpꝛe
tandum vt aliquid addat ad ius commune.iuxia no.p bar.
in.l.iiij.S.pꝛetoꝛ ait.ff.dxdã.infee.tamen pnto ꝙ vbi nulli

tas eſſet clara.vel illico pꝛobari poſſet ⁊ ceſſaret omnis pꝛe

ſumptio fraudis ꝙ eſſet admittenda ⁊ impediretur execu-
tio ſententie ſtatuto non obſtante.quia mens ſtatuti nõ fuit
velle executioni mandare laudum nullum cum tanto pꝛeiu
dicio partis.ſed potius tollere malitioſas oppoſitiones nul
litatis ſeu dilationem nimiam euitare que omnia ceſſãt da
ta nullitate manifeſta velillico ceſſante fraude manifeſtata
ar.optimum.ad hoc.c.litteras.de reſti.ſpo.⁊ per glo.no.in
l. j. S. ſi autem. de tabu.exhi.⁊ per bal.in.l.data opera.C.q
accu.non poſ.Et per Oldra.conſi.xlv. Mam ⁊ ſtatutum
generale eſt interpꝛetandum ſᷣm ius commune.vt no. In⸗
no.in.c.cauſamq;.de reſcrip.⁊ ſatis eſt pꝛoducat nouuzʒ
ius agendi.vel excipiendi.iuxta no.per bar.i.l.j.ff.ad.l.fal.

facit quod legitur ⁊ notatur in.c.ex parte.de ver.ſigni.qqᷓ
ſtatutum non expꝛimat cauſam pꝛealle.ſed generaliter loq̃⸗
tur.tamen poſſumus ⁊ debemus coniecturare rationeʒ na
turalem ſtatuti.⁊ ſᷣm illam ſic coniecturam extendere ⁊ re-
ſtringere diſpoſitioneʒ ſtatuti.vt eleganter notat Cy. in.l.
non dubium. C. de legi.inſtituto vero pꝛealle.nulla alia bo
na ratio ſiatuti pꝛeter pꝛedicta allegari poteſt.nec pꝛeſumẽ
dum eſt ꝙ lex ſit abſq; ratione.dico tamen ꝙ per eaqᷓ obie
cta contra laudum ante dictum ſunt video nullitatem de pᷣ
ſenti nec illico pꝛobandam per ea que latius.s.dixi. Judex
ergo diſcretus conſideret obiecta ⁊ obicienda ⁊ ſᷣm pꝛedi-
cta iĩſoꝛnabit motum animi ſui ad ſacienduʒ inhibitionem
vel denegandam. Et in caſu quo iuxta pꝛedicta admitteret
cauſam nullitatis ante executionem fſaciat ſeruari ſtatutum
ſituatum ſub rubꝛica quomodo pꝛocedatur quando inſtru-
mentum vſurarium ⁊c. Nam illud ſtatutum emanauit ad
fraudes euitandas.ar.bonum ex his que leguntur⁊ notant
in.c.latoꝛ.qui fi.ſint legi.⁊ optime in.c.ſtatutum.de reſcrip.
li.vj..pꝛeferendo.⁊.c.conſtitutus.de fideiuſ.loquitur enĩ
dictum ſtatutum generaliter de omni inſtrumento ⁊ quocũ
q; alio.ad hoc quod no.bar.in.l.ſi quis iegatũ.ff. de fal.vbi
declarat ſignificatum huius verbi inſtrumentum. Capitur
enim pꝛo omni charta continente geſta ĩter partes.⁊ vtibi
latius per eum. em faciunt verba illius ſtatuti loquen
tia que ſunt magis ſata⁊ arbitraria. Ect hec ſufficiant reſpe
ctu iuris communis ⁊ ſtatuti.quoniaʒ vtraqʒ pars expꝛeſſe

pꝛomiſit non opponere contra laudum de nullitate non vi

detur admittendum.vt.S.in pꝛin.dixi.niſñi ſaltem in nullita
te concurreret enoꝛmis leſio.vt ſic de tali nullitate nõ vide
atur cogitaſſe.ar.eoꝛum que leguntur ⁊ notantur in.c.veni
ens.⁊.c.quintauallis.de iureiur.⁊ per SOp. in dicta regula
ſcienti.Et per bar.in..arbitroꝛum vel aliquid aliud ð quo
veriſimiliter non fuerit cogitatum.ar.c.fi.de offi.vica.lib.

vi · ⁊ regula in generali.de re.iur.i:vi.Et hec ſufficiat.

Qon. lxv.

Acti contingentia talis eſt. Detrus de man
ʒolinis ciuitatis bononie deceſſit relictis duo-
bus filijs ardoo petronio.⁊ vroꝛe noĩe
agneſina.Qui petronius ⁊ matheus ꝑꝰ moꝛ-
em patris eoꝛum ſteterunt ſimul ⁊ habitaue-

runt ſimnl nulla facta diuiſione. nec alia ſocictate facta de

— is ſic habitantibus Agneſina mater pꝛedictoꝛum

donauit petronio vnam eius domum.his inſuper ſic habi-

tantibus moꝛitur Matheus relictis duobus filijs petro ⁊
bartolomeo qui venientesad dimſionem cum Metronio
eoꝛum patruo volunt dimidiam dicte domus doate petro-
nio per eoꝛum auiam. .Detronius ex aduerſo dicit eam to
m ſuam ex donatione ſibi amatre neq; venire in diuiſiõe
neritur quid iuris ⁊c̃. èòM
g„ Hꝛiſti ſaluatoꝛis eiuſq; matris pꝛeſidio humi-
liter inuocato attingam bꝛeuiſſime deciſioneʒ
huius dubij ex pꝛopoſitis ommiſſis argumen
. tis ad vtranq; partem ne videar hoc dubium
difficile reputaſſe cũ mihi videat᷑ caſus clarus.dico.n.dictũ

petrũ ? bartolamen non poſſe ex ꝑſonis ꝓpꝛijs aut ex per

lonis patris eoꝛum poſſe petere partem illius domus a di-
cto petronio.a communi iure ſibi donatam ſed illaz domũ
pꝛecipuam?⁊ ſolidam eſſe dicti petronij.nec venire in diui
ſione dicte hereditatis.Ad hoc pꝛimo allego tex.apertum i
l.cum duobus.S.papinianus.vel incipit.l.ſi fratres.ff. pꝛo
ſo.vbi dicitur ꝙ licet fratres parentum hereditates indiui-
ſas retinuerunt ⁊ emolumentum ac damnum in his conſẽ.

tirent.qnod tamen aliunde queſierunt in commune non re

digetur. Et ſic quicquid acquirit alter vndecnnq; ex quoñ

contraxerunt ſocietatem vt pꝛeſupponitur in facto non te

netur aliter communicare. Idem eſt ſi alter ſenſer it dam-
num extra res communes.puta quia fuit damnatus exma-
leficio debet enini id quod ſoluit ad partem ſuam imputa/
re. nec tenetur alter ſentire damnum in alijs debitis que

ex perſona ſua contraxit.vt ſi maritanit filiam vel quid ſi-

mile fecit.vt.l.ex parte.S.filius.ff.fami.her.plene per ſpe.i

ti. de iudi.. ſequitur. v.quid ſi duo fratres.⁊ v.quid ſi iſti.

er bar. in.l1.titiuʒ.⁊ meuium. ff. de achmi ·tu. ?.l.ſi patruus
connmunia inti.iudi.=.l.j.F.ſi quis hoc interdicto.ff. de
iti.actuq;

iti.actuqʒ pꝛina. ⁊.d.l.ſi fratres.ĩ quibus locis plus dicit

etiam ſi fratres remanendo in communi contraxerint taci-

te ſocietatem communicando ſibi lucra eoꝛum negociatio

num que exercebant.tamen talis ſocietas non extenditur
ad alia lucra pꝛoꝛſus ſeparata ſeu alia bona aliter acquiſita.
vt ex emptione ⁊ donatioue legato ⁊ ſimilibus.quia tacite
ſocietas non extenditur vltra vſum per quem fuit cõtracta.
ar.in dicta.l.j.S.ſi quis hoc interdicto.facit qð in ſimili no.
Inno. in.c.dilectus.de capel.mo.ad idem facit.c.auditis.
⁊.c.cum olim.de pꝛeſcrip.⁊.xij.q.j.manifeſta.⁊ ea cauſa.q.
iiij.c.j.? apertius videtur pꝛobare.in.l.coiri.cuʒ duabus ſe.
ff.pꝛo ſo.vbi patet ꝙẽt ſi ſocietas ſit expꝛeſſe ↄtracta ſi nõ
fuit diſtincta.ſed ſimpliciter contracta extenditur ſolum ad
vniuerſa que ex contractu veniunt. ¶ Queſtus autem in
telligitur qui ex opera cuiuſq; deſcendit vt ibi in.l.queſtus.
non autem veniunt hereditates legata donationes cã moꝛ
tis ſiue inter viuos.quia hec non veniunt ex Ameh ſed ple
runq; accidunt ex merito perſone vt ibi dicitur. Yoꝛtius er

go in caſu noſtro non veniunt.vbi nec ſocietas fuit contra-

cta.non eſt enintequum vtid quod accidit ex pꝛoſperitate

foꝛtune debeat frater alteri fratri.vel nepotibus communi

care.ar.inſti.per quas perſonas..iij.⁊.S.pꝛeterea.facit.l.fi-
lie.⁊ quod ibi nõ.ff.fami.her.dico tamen ꝙ ſi mater donã
do illam domum alteri ex fratribus pꝛiuauit indirecto fiiũ
ve nepotes debito bonoꝛum ſubſidio.vtputa quod non ha
bebit aliud in bonis vel aliud non remanſit ſibi tantum qðᷣ
ſufficeret alio filio ſeu nepotibus ex eo ad legitimam debi-
tam iure nature.quod tunc poterunt iſti nepotes illam do-
nationem reuocare tanꝙᷓ inofficioſam vſq; ad poꝛtionem
eis debitam iure nature.vt legitur ⁊ notatur.in.c.raynunci
us. de teſta. ⁊.l.ſi liqueat.de le.ij.non autem tenetur petro
nius ſimpliciter commuuicare nepotibus./oncludo er
go ꝙ ſi mater adhuc viuit nihil poſſunt iſti nepotes petere
quia viuentibus parentibus nullum ius in legitima compe
tit filijs aut nepotibus.vt.l.j.S.ſi impuberi.ff.de colla.bo.
Quinimmo ſm bar.in auc.ſi qua mulier. C. de ſa.ſan.ecc.
ſolum debetur filijs aut nepotibus per moꝛtem naturalem
2 non ulem G autem mater ſeu auia eſt moꝛtua ⁊ tunc
aut donatio illa non fuit inofficioſa modo pꝛedicto.⁊ in nul
lo reuocatur.ſed ſumpliciter remanet ipſi petronio. aut fuit

inofficioſa ? reuocatur.vſq; ad legitimam poꝛtionem debi

tam alteri filio ſeu nepotibus iure nature.debet enim habe
re alter filius ſeu nepotes ſuccedentes in locnm filij in bo-
nis matris ſeu auie tertiam habere.quia ambobus filijs eſt

debita tertia.vt in auc.nouiſſima. C. de inoffi· teſta.nõ.i·d.

c.raynũcius. Et hec ſufficiant. Mi. abbas.
Lon. lvj.

„ Aſo quodam inſtrumento in quo continetur ĩ
. ſunmma qualiter Oaleatius olim cecchi domi
ni tegli de piſis habitans in caſtro caſuloꝛum ſo
emniter vendidit ſindico communis montie
guidi communitatis ſenarum ementibus pꝛo
dicto communi terras domos ⁊ poſſeſſiones.quas dictus
gale atius habebat in dicto caſtro montis guidi pꝛo pꝛetio ⁊
nomine pꝛetij.quadrigentoꝛum floꝛenoꝛum auri.quod qui
dem pꝛetium ex communi conſenſu pꝛomiſerunt dicti ſin-
dici ſoluere dicto galeaʒio infra quatuoꝛ annos hoc expꝛeſ-
ſe acto int er eos ꝙ donec dieti emptoꝛes nominibus ꝗbus
S.non ſoluerit ⁊ ſoluere diſtulerint dicto galeaʒio dictũ pꝛe
tium quadringentoꝛum floꝛenoꝛum dominium ac pꝛopꝛie-
tas dictarum poſſeſſionum ⁊ domoꝛum ſit ⁊ eſſe intelligat
apud dictum galeatium ⁊ heredes ſuos. Et pꝛo penſiõe ⁊
affectu reſeruationis dicti dominij ⁊ pꝛopꝛietatis dicti ſin-
dici nomine quo.S.pꝛomiſerunt ⁊ conuenerunt dare ⁊ ſol-

uere dicto galeatio recipienti pꝛo ſe ⁊ ſuis heredibus floꝛe

nos nonagintain fine tempoꝛe dicte ſolutionis debende ad
vnum annum. His ſic inter dcõs ẽptoꝛes ⁊ vẽditoꝛes ſolẽ-
niter actis pꝛo parte dicti commiunis fuit facta ſolutio dicto
rum quadringentoꝛum floꝛenoꝛum.videtur enim dicti em
ptoꝛibus ꝙ non teneantur ad illoꝛum ſolutionem.tamẽ qa

videtur vſuraria pꝛauitas.cum ex dilatione pꝛetij fuerit fa-

cta pꝛomiſſio iloꝛum nonaginta floꝛenoꝛum.tnʒ quia vide
tur contra omnem equitatem vt dictus venditoꝛ habebat
penſionem de re alij vendlita Qucritur quid iuris ⁊c̃.

Mꝛiſti eiuſq; matris pꝛeſidio humiliterinuoca
to duo ad claram deciſionem pꝛedicti themaſ
ſunt videnda. Dꝛimum eſt nunquid dictus cõ
tractus vſuraria pꝛauitate notari poſnt. Se
undo pꝛeſuppoſita contractus iuſtitia an ſal-
tem dicti emptoꝛes poſſunt aliquo remedio adiuuari ne vi
deantur ſoluiſſe partem pꝛetij ⁊ integram benlionen illa⸗
rum rerum ſicut quilibet extraneus conductoꝛ.¶ Circa p
mum bꝛeuiter puto nullam vſurariam pꝛauit atem poſſe ex
foꝛma dicti contractus notari.nam ſi ponderẽtur verbacõ
trahentium iuridice apud dictum venditoꝛem remanſit do
minium rerum venditarum donec debitum integre ſolue
retur.cum non teneatur venditoꝛ rem tradere ante integrã
ſolutionem ſibi factam.vt in.l.iul.S.officij.ff.de acti:· emp.
e uinimmo nec ſi traditur tranſfertur dominium niſi
it habita fides de pꝛetio.inſti.de re.diui.S.vẽdite. Mec ex
ſola venditione tranſfertur dominium.vt in.l.traditionibꝰ
C.de pac.at in caſu non fuit habita fides de Pertio. uĩ
immo expꝛeſſe fuit actum contrarium inter contrabentes.
vt ſi dominium remaneret apud venditoꝛem donec pꝛetiũ
integre ſolueretur nec fuit res tradita niſi titulo locationis
iuſte.ergo potuit dictus venditoꝛ dictas res venditas dictiſ
empto:ibus vel cuicunq; alteri locare.donec pꝛetium inte-
gre foꝛet ſibi ſolutum. Sicut enim ante ſolutionem ĩtegrã
pꝛecij recte venditoꝛ percipit fructus. d. 5. offerri. ita? ipſã
rem cuicunq; interim locare poteſt nec eniʒ intereſt ſiue ip
ſe venditoꝛ in ipi remaneat ſiue alij tradat vt mercedem
accipiat.vt eſt tex.in.l.cum antiquitas.O.de vſu.⁊ habi.
1 uinimmo ſi ipſe emptoꝛ pꝛetio non ſoluto fructus ſi
ne titulo percepiſſet teneretur ipſi venditoꝛi ad intereſſe.

quia ſi volebat fructus percipere non debebat differre ſolu

tionem pꝛetij.vt in.l.curabit.C.de acti.emp. Exauibuſ
clare concluditur ad pꝛinm ꝙ nullatenus vſura in dicto ꝰ
tractu notari poteſt que ſolum pꝛouenit ex mutuo vero vel
ficto.vt in.c.conſuluit.⁊ in.c.in ciuitate.⁊ in.c.in nauigãati.
de vſu. ⁊? plene pex Yo. an.in regula peccatum.de re.iur. li.
Vj. in mercu. nod quidem nuliatenus interceſſit ſed ĩ
teruenit verus ⁊ purus contractus locationis ⁊ conductio-
nis infra tempus ſoluendi pꝛetij. Et maxime hoc pꝛocedit
eo attento ꝙ hec venditio non poterat dici vſqueꝙ perfe-
cta.cum nec pꝛetium veniret pure de pꝛeſenti.nec vẽditoꝛ
tenebatur tunc ad traditionem rei‚iuxta ea que leguntur ?
notantur.in.l.neceſſario.ff.de pe.⁊ cõ.rei ercn Aene
nunc ad ſecundum magis dubitabile z videtur nullũ reme-
dium dictis emptoꝛibus competere anteꝙᷓ integram ſoluti
onem conſtitutam ſoluat certum eſt vt ex pꝛedictis liquet.
quod dictarum rerum venditarum domininm legitime do

nec pꝛecium integrum ſolueretur remanſit apud dictuʒ v-

ditoꝛem.⸗ Itemi ꝙ licite potuit illa res cnicunq; interim

locare.vt.S.concluium eſt ergo licite poteſt exigere penſio

nem.dicta.l.cum antiquitas.als viderentur dicti emptoꝛeſ
vim inferre ⁊ poſſeſſionem interuertere.⁊ vt pꝛedões poſ
ſidere.l.ſi ex ſtipulatioue.ff.de acqui.poſ.⁊.l.nec ex vero.⁊
l.cum nemo..C.· eo. Berunda pꝛobatur ſic vbicunq; o-
nus aliquod apponituri
tur pars pꝛetij.vt.l.fundi partem.ff.de contrahen.empti.
ergo etiam hac conſideratione poteſt exigi illa penſio.licet

pars pꝛetij quolibet anno ſolueretur cimi foꝛte ideo minus
vendidit.vt vltra dictum pꝛetium cõſequeretur dictos fio

renos nonaginta. ertio debetur ex pacto ſolemniter
inter dictas partes habito.nam contractus ex conuentione
legem accipiunt·.vt in regula contractus.de regu.iur.li.vj.
⁊.· l.j.S.ſi ↄueniat.ff.depo.ſic ⁊ graue eſt fideʒ fallere.:.j.ff.
de pac. Sed his non obſtantibus arbitroꝛ dictis emptoꝛi
bus competere remediuʒ vt pꝛo rata ſoluti pꝛetij fiat defal
catio ſeu detractio penſionishoc pꝛobatur in.l.fi·ff.de fuu.
do. vbi pꝛobatnr ꝙ ſi venditoꝛ ſoluit partem pꝛetij nõ acꝗ/
rit dominium pꝛo parte.vt.l.fiſtulas.S.qui fundum.ff. de
contrahen.emp.⁊ dicto.S.offerri.tamen integre ſoluto pꝛe
tio poteſt petere fructus pꝛo rata pꝛetij qð e⸗ hoc
tenet ibi bar.in.l.fiſtulas.pꝛealle.⁊ in dicto.S.offerri.quod
videtur omni iuſtitia naturali ſubnixum.de qua arguere po
teſt.etiam ſi lex deſiceret.vt.i:.ſcire opoꝛtet.ꝭs.ſufficit.ff.de
excu.tu.⁊ extra de appel.l.ſẽcundo requiris.in fi.no.glo.j:
di. conſuetudo enim non videtur equum immo iniquum.
vt venditoꝛ percipiat integram penſionem ⁊ partem pꝛetii

n coniractu venditionis illud vide

K. Quod contingeret maxime in tertio anno in quo habu
it venditoꝛ tres partes pꝛecij. Sed tamen hic haberet inte⸗
gram penſionemad quod optime facit dicta.l.iulianus.5.
offerri.vbi tex.dicit venditoꝛem aut integram pꝛetij ſoluti
onem libere debere aut tenere rem venditam quaſi pignuſ
pꝛo pretio.ergo equiſſimum eſt ad limites ſoluti pꝛetij reſti
tuat fructus vel relaxet partem penſionis.qui pꝛetium fru
ctuum eſt iuxta nõ.per bar in.l.merces.S.vis minoꝛ.ff.lo⸗
ca.⁊ in.l.cotem ferro.s.qui maximos.ff.de publi.debet.n.

ſibi fructus retinere qᷓtum ſua intereſt ⁊ non aliter.ſicut ob
ſeruatur in perſonam ipſius emptoꝛis.qui ſi habuit poſſeſſi

onem vigoꝛe vẽditionis.⁊ ſolũ pᷣtij partẽ ſoluit obligat᷑ ad ĩ
tereſſe reſpectu partis non ſolute dumtaxat ⁊ non reſpectu
totius pꝛetij. Sic ⁊ emptoꝛibus in caſu noſtro debet fieri re

laxatio penſionis pꝛo parte pꝛetij ſoluti.⁊ ſolumodo quate

nus ipſius venditoꝛis intereſt.ſ.reſpectu partis non ſolute.
nec debet cum iactura aliena locupletari.facit optime qð ĩ
ſimili legitur ⁊ notatur in.c.ſuam.de penis. .Iteʒ facit.l.fru
ctus cum.l.penul.C.de actio.emp.vbi patet ꝙ fructus rei
vendite poſt perfectam venditionem etiam ante rei tradi
tionem pertinet ad emptoꝛem.ſicut ⁊ ipſius rei periculum
⁊ incommodum..i.neceſſario.ff.de peri.⁊ com.rei ven.ven
ditoꝛ autem ſolum poteſt petere pꝛetium cum vſuris ſeu ĩ-
tereſſe ⁊ pꝛetio non ſoluto.hodie autem ceſſante vſurarum
exactione poteſt peti intereſſe.etiã de iure canonico.vt no.
gorln del curaht,Cde ac.em.⁊ in.c.conqueſtus.de vſur.
Et ſic videtur ꝙ ſolum debet habere dictus galeatius pen
ſionem reſpectu partis pꝛetij non ſoluti.reliquam vero par
tem ⁊ intereſſe non cum reſpectu illius non poſſit pꝛetẽde-
re intereſſe ⁊ qᷓᷓ poſſit inſtari vt illud habeat locum in vẽ
ditione perfecta que non videtur fuiſſe hic cum pꝛetiũ non
eſſet pure de pꝛeſenti ſoluendum nec res foꝛe tunc traden-⸗
da.iuxta ea que habentur ⁊ notantur in dicta.l.neceſſario.
tamen conſidero mentem ⁊ rationem iuris que fuit ꝑꝛoui-
dere venditoꝛireſpectu intereſſe.non auteʒ vt haberet fru
ctus ⁊ partem pꝛetij maxime maioꝛem.vt contingit in caſu
noſtro. Mon obſtant allłegata pꝛo contraria parte.Et pmo
ad pꝛinum dico fatendum ꝙ ante ſoſutum integrum pꝛcti

un licuit dicto venditoꝛi fructus percipere ? cuicunq;. lo-

care tamen poteſt integram ſolutionem tenetur reſtituere

reſi.⁊ facto ſtatuto contra antiquam conſnetudinem ? ſtatu

vel defalcare pꝛo rata ſoluti pꝛetij.vt voluit bar.?⁊ patet eer

pꝛedictis ¶ Ad ſecundum contrarium dico ꝙ contrarium
Foceda eh! onus ſimpliciter alboneretn reſpectu vẽ⸗
ditionis.Sed in caſu noſtro expꝛeſſe fuit actum ⁊ dictum.

ꝙ ratione reſeruati dominij ſolueretur illa penſio. poſſibi

le enim erat ꝙ iſti emptoꝛes non ſoluiſſent nec partem pꝛe
tij infra illos quatuoꝛ annos.⁊ tamen integre ſine alia dedu
ctione ⁊ remiſſione debuiſſent ſoluiſſe dictam penſionem
Sed facta ſolutione pꝛo parte debetur penſio. Sed debet
fieri remiſſio pꝛo rata ſoluti pꝛetij.vt patet ex pꝛedictis.x
hoc etiam ſoluitur tertium.dico enim ꝙ pactum debet ĩtel
ligi modo pꝛedicto ne iſte locupletetur cum iactura alteriꝰ.
⁊c̃. Nicolaus abbas.
CQon. lxvij .

Piſcopus lucanus pꝛiuauit duos canonicos
aiam pluribus annis abſentes. ? in eccleſia luca
IMrna non reſidentes pꝛopter pecuniam eoꝛũ red
ditibus pꝛemiſſo tamen pꝛius edicto generali
- ud eccleſiam cathedralem dumtarat cũ cer
to termino elapſis quinqʒ menſibus.vel circa dictam pꝛiua
tionem fecit oꝛetinus denunciari capitulo.ad quod perti-
net dictoꝛim receptio de antiqua con ſuetudine.vt ifra ter
minum iuris deberent duos canonicos eligere loco illoꝛum
iam pꝛiuatoꝛum ⁊ ſibi pꝛeſentare per euʒ confirmandos aſ
ſerens ad eum pertinere illud ius confirmandi. Querit᷑
circa pꝛedicta per capitulum dicte eccleſie de pluribus. R
pꝛimo nunquid epiſcopus potuerit dictos canonicos pꝛiua
re ſaltem eo modo quo pꝛiuauit maxime attento ꝙ ſtatuto
dicte eccleſie confirmato iam ab olim per capitulum. Etꝑ
multa tempoꝛa obſeruato in termino qui ſequitur vʒ. Iteʒ
ſtatuerunt ⁊ oꝛdinauerunt ꝙ redditus ⁊ pꝛouentus qui ꝓ
tempoꝛe fuerint in lucano capitulo niſi inter reſidentes ꝑ
totum annum continuum minime diinalantur. Si vero ta
liter reſidentes per tres tantum menies contigerit abſenta
re pꝛopterhoc de pꝛebenda annua nihil penitus minuatur

Aleαα

ſed pꝛo refidentibus computentur. Quod ſi vltraremã
ſerint ſola eis pꝛo rata tempoꝛis poꝛtio aſſignetur dũmodo
quolibet anno adminus iam fuerunt per ſex menſes .

nuos vel inter aliter nihil percipiant de pꝛebenda ⁊c̃.

cũdo queritur nunquid tempus ſemeſtre pꝛefixum capitu
lo a iuri ad eligendum canon cos inceperit currere a tempo
re pꝛiuationis dictoꝛum canonicoꝛum pꝛeſuppoſita pꝛiuati
onis validitate an tempoꝛe notificationis.⁊ an valuerit di⸗
cta notiſicatio cum fuit ſimplici verbo ſine ſerittura facta.
ertium dubium nunquid ius confirmandi pertineat
ad epiſcopum non obſtante conſuetudine in contrariũ ſᷣm
quam neminem electum per capitulum epiſcopus pꝛo tẽ-
poꝛe exiſtens confirmat.ſed libera electio ſen receptio cano
nicoꝛum ad ipſum capitulum pertinuit.Quarto incidẽ
ter queritur an ſtatuta capituli per epiſcopum confirmata.
⁊ per ſucceſſoꝛes obſeruata poſſint tolli per epiſcopum no
uiter creatum ſeu violari contradicente capitulo ?7.
Hiiſti eiuſq; matris pꝛeſidio humiliter inuoca
to condeſcendo iuxta oꝛdinem. Et pꝛimo vide
tur dicta pꝛiuatio ex multis poſſe impugnari.2=
pꝛimo ex defectu cauſe.ſecundo ex defectu oꝛ
Ainiſ non ſeruati reſpectu cauſe:quia cum de 2
ſuetudine canonici lucani non requirerent reſidentiaʒ.que
quidem conſuetudo videtur appꝛobata tacita adiecta con
ſtitutione ⁊ a iure.vt eſt caſus in.c.cũ omne.⁊ ibi glo.? do⸗
cto.de conſt.Et melius per Zo. man centüpaste.. qui
vero.de pꝛeben.vbi vult valere coniuetudinem vt quis ñ
reſideat in canonicatu ſuo.etiam non tenendo vicarium.ſi
tamen ecclꝗeſia indiget poteſt compelli vt per vicarium de
ſeruiat.ar.c.penul.de cle.non reſi.potuit dominus epiſco⸗
pus ſimpliciter ſtantibus conſuetudine ⁊ ſtatuto in contra-
rium illos pꝛiuare:cum non poſſit ſolus tollere conſuetudi-

nem ? ſtatuta eccleſie antiqua.⁊ iam per epiſcopmm cõfir

mata. vt in.c. conſuetudinis.de conſue.⁊ quod ibi no. Jo.
an.⁊ ita epiſcopus iſte ſi videbat conſuetudinẽ eccleſie one
roſam.debuit pꝛius vocare capitulum ⁊ canonicis ſtatuere
tempus ſuper reſidentia facienda.quod poteſtiuxta no.in
c. cum omnes.? per anan ci audientiam. de cle.non

tum intimare abſentibus ⁊ cos reuocare ad reſidentiaʒ.qð
non cum fecerit.ſed ſimpliciter non habito reſpectu vel ſal-
tẽ ſine ↄſilio capituli ad pꝛiuationẽ pꝛoceſſerit merito dicta
pꝛiuatio poteſt dici nulla.vt in.c.nouit.de his que fi.a pꝛe-
la.ſine conſenſu vel ſalteʒ conſilio dicti capituli.dicto.c.no
uit.⁊.c.quanto.eo.ti.nõ. Jo.an.in.c.j.de conſti.li.vj.foꝛti.
us hoc facere non poteſt veniendo contra antiquam con-
ſuetudinem ⁊ ſtatutum lecfgrun tunc ſint duo impedi
menta.d.c.conſuetudinis. Item pꝛeſuppoſito ꝙ domi
nus epiſcopus.potuiſſet pꝛoccedere ſolus contra abſentes.
attamen ex quo iſti defendebantur conſuetudine non debe
bat epiſcopus illſico poſt terminum pꝛocedere ad pꝛiuatio-

nem. Sed mitius pꝛocedendo facere pꝛius deſeruiri eccle

ſie per vicarium ſubtractis redditibus ipſis abſentibus.Et
ſi tractu tempoꝛum perſeuerauerint in contumatia pꝛoce-
dere ad pꝛiuationem.vt notatur in ſimiliin.c.penul.iuncta
glo. de cle.non reſiden. AItem coꝛꝛuit dicta pꝛiuatio ex de-
fectu oꝛdinis non ſeruaũ. Maʒ vbi ſcitur vbi clericus abñs
eſt ⁊ congrue citari poteſt non debet citari per edictum ge
nerale.ſed perſonaliter pꝛefixo ſibi termino comparẽdi.vt
in.c.ex parte.⁊.c.qualiter.⁊.c.inter quatuoꝛ.cum ſi.de cle.
non reſi.eſt glo.no.ad quam quotidie fit tecurſus.in.c.quo
niam frequenter.S.ſi vero.de cle.non reſi.eſt glo.que ẽ in
fminis in ſacris canonibus que dicit ſententiaʒ pꝛiuationis
aliter factam non tenere.⁊ illam ſequũtur communiter do⸗
rai tem ſi neſcitur vbi eſt debent fieri tres citatio-
nes ſucceſſiue in eccleſia poſt quarum lapſum debet abñs
expectariper ſex menſes.vt pꝛobatur in c.ex tudꝗ.de cle.nõ
reſi.? adeo requiruntur tres ſucceſſiue.quod non ſufficit.
vnica etiam peremptoꝛia.vt plene pꝛoſequitur ⁊ firmat,/p
prie Jo.an.in terminis noſtris ſuper rubꝛica de cle.non re
ſi.in addi.ſpecu.in vltima queſtione.⁊ hoc ſicius ſtatuit.qꝛ
iſta citatio non ſit in perſonam nec ad domum ſed in eccle
ſia.vnde talis canonicus qui nunciabit abſenti certioꝛabit᷑
in ſecunda veltertia citatione qui ignoꝛauit in pꝛima.Ald
idem facit quod in ſimili notat.glo.in cle.j.de vi.⁊ ho.cle.
in verbo tertio.Sed in caſu noſtro non fuerunt hec ſerua

.
tn
t
e.

ta contra iſtos canonicos cum mipi verbo fuerit intimatiʒ
ꝙ alter ſcisbatur vbi erat.nec eſt ita longe abſens ꝙ nõ poſ.
ſet comode citari nec fuit citatus perſonaliter foꝛtius non ⁊
ſi neſciebatur vbi erat tamen non fuit ſucceſſiue tribus cita
tionibus factis RE poſt illarum lapſum per ſex

menſes expectatus. quibus concludo dictam pꝛiua-
tionem non valere.tum ex defectu cauſe.tum ex defectu oꝛ
dinis non ſeruati. his vt ſuperflunm poſſet relinqui
ſecundum dubium.ſed vt ſatis fiat querentibus quid dicẽ-
dum pꝛeſuppoſita validitate pꝛiuationis.dico ſic ꝙ aut ad
canonicos veri ſimiliter peruenit noticia pꝛiuatiõis.per.c.
quia diuerſitatem in fine de conceſ.pꝛeben.⁊.c.licet. de ſup
plen.negli.pꝛela.nec eſt neceſſaria intimatio pꝛiuationis.
quia certus certioꝛari non debet vt in regula eum qui cer-
ti.de regu.iur.li.vj.⁊ in.l.j.ff.de actio.em.⁊ plene per do/
minos de rota deci.ꝛ559:. Et hoc bꝛeuiter de ſecundo.
Quo ad tertium dico valere co nſuetudinem vt ſolum
capitulum pertineat receptio canonicoꝛum. Ita epiſco
pus non poteſt obſtante conſuetudine vendicare ſibi iusꝰ
firmandi.tex.eſt in.c.cum eccleſia vulterana.de ele.⁊.c.po
ſtulaſti.de conceſ.pꝛeben.⁊.c.vnico.ne ſe.vacoan.li.vi.facit
tex.iuncta glo.in.c.ſi.de.re.iur.eo.li.Et hoc communiter
tenetur ab omnibus doctoꝛibus.qninimmo etiam per ſin-
gulares canonicos poſſet de conſuetudine ſeruãda fieri ꝓ
uiſio.vt in.c.fi.de pꝛeben.li.vj.ſacit ad pꝛimum.c.cum in
eccleſia.eo.ti.⁊ li. Ad quartum dico ꝙ conſuetudines ⁊
ſtatuta rationabilia ? antiqua non poteſt epiſcopus ſine ca
pitulo tollere.nec econtra capitulum ſine epiſcopo. vt.d.
c.cum conſuet udinis.quinimmo ſi ſunt houoꝛabilia ecele-
ſie non debent tolli etiam per epiſcopum ⁊ capituluʒ ſimſ
vt no.Inno.in.c.accidentibus.de pꝛiuile.Si vero tẽdũt
in graue pꝛeiudicium ſeu dedecus eccleſie.debet epiſcopꝰ
ea tollere cum conſilio capituli.ſed ſi capitulum non vult
conſentire poteſt ſolus epiſcopus conuenire etiam ſi inter
ueniſſet iuramentum.vt in.c.j.de his que fi.a maio.parte
capi.facit quod no.glo.in.c.in his.xj r Blanten factum
eſſet indifferens tunc puto requiri conſenſum capituli.per
di ctum. c. cum conſuetudinis.⁊ quod ibi no. Joã. an.poſt
abba. Et ex his patet quid dicendum in terminis queſtiõis
noſtre.vt.S.fuit ſpecialins dictum. Et hec ſufficiat.abbas

NM quodam ſtatuto ſenenſi inter cetera ſic ca-
uetur. Anco oꝛdinamo che neſuno contra alcu
no pꝛeſuma non paghara gabella per alchuno
mogo directo ⁊ obliquo per laquale doueſſe pa
ghare gabella o vero altro modo e chi contra
fara ſia conde mnato per ciaſchuno che doueſſe paghare ĩ
dinari cento oc ſtatuto vigente quidam magiſter
ciatoꝛum qui ex quadam refoꝛmatione ciuitatis tenebatur

ſoluere nomine gabelle omni anno quo laboꝛaret ſeu laboꝛa

ri fieri faceret ciatos libꝛas centum ſenenſium.ſoluit ꝓ quo

dam tempoꝛe gabellam. demum vno anno ommiſſo ĩ quo
modico tempoꝛe laboꝛari fecerat ſoluit pꝛo anno ſequenti
nullam mentionem faciendo ꝙ pꝛecede nti anno laboꝛaue
rat non tamen dicit oppoſitum ſed ſimpliciter ſoluit pꝛoil

lo anno.contra iſtum magiſtrum pꝛocedetur poſtmodum
per officialem gabelle pꝛoponentem ipſum defraudaſſe ga
bellam.⁊ incidiſſe in penam dicti ſtatuti.dieitur pꝛo parte
dicti magiſtri. ꝙ ex eo quod vnus ſoluit nullam fraudem

comimiſit.quia non diſtulit ſoluere aĩo fraudadi.Oneritur

quid iuris.

ſoluit nec ſe teneri ad ſolutionem pꝛofeſſus eſt
quod ſic oſtenditur.eoꝛum enim que pꝛincipi
ſoluuntur aut appellatur vectigal. aut tributum
ſeu publica ſiniſtro vel penſitatio.vt no.glo.⁊ bar.in.l.j.ff.
de publi. Ged ex non ſolutione cuiuſlibet tempoꝛe debtto
ipſo facto comimittitur pena rauione tributi non ſoluti. nec
ipſo ſacto confiſcatnr.vt.l.imperies.⁊ quod ibi nõ.ff.eo.⁊
ratione vectigalis confiſcatur tota res ex qua erat ſoluen-
dum vectigal.ita ꝙ hec pena tranſit etiam in heredes.vt.l.
fraudati.⁊.l.commiſſa.ff.eo.quod maxime contingit ex eo
ꝙ tales non ſoluendo videntur velle fraudare pꝛincipem.

RN,tchꝛiſti nomine amen. Aidetur pꝛimo dcm̃
magiſtrum incidiſſe in penam ex eo quia non

ſeu gabellam. d.l. fraudati.ergo dictus magiſter non ſoluen
do pꝛo illo anno necaliter debitoꝛem ſe pꝛofitẽdo tanq; ga
bella fraudatur debet ſtatuti penam ipſo facto incidiſſe.Et
pꝛo hoc ad idem facit glo.in.l.j.C.de vecti.⁊ cõ.⁊ ĩ dicta.l.
commiſſa.que dicit ꝙ ſi quis pꝛofitetur ſe teneri ad ſolutio
nem gabelle non tamen ſoluit non incidit in penam ſed ſolũ
obligatur ad ſolutionem debitam.vt in dicta.l.j.pᷣm vnum
eern Hrentet nec ſoluit nec pꝛofitetur tanq; fram
datoꝛ incidit in penam ipſo ſraa. erune⸗ pꝛincipali=
pꝛobatur ⁊ aliter ſtatutum pꝛealle.punit fraudentem gabel
lam direc te vel indirecte.ſed dictus magiſter fraudem er/
ga gabellam commiſit.ergo minoꝛ pꝛobsatur.is dicit ur frau
dem committere.quia ad deceptionem alterius.Et ad ſui
comodum aut verum tacet aut falſum expꝛimit.hoc pꝛoba
tur ex his que leguntur ⁊ notautur in.l.iuriſgentium.S.do⸗
lo malo.⁊..ſʒ ſi fraudandi.ff.de pac.⁊.l.j.O. dolũ malum.

ff. de dolo. Sed dictus magiſter tacuit verum.iſ.eſſe obli/

gatuni pꝛo pꝛecedenti anno.⁊ ſoluit pꝛo ſequenti.ac ſinul.
la pꝛoceſſiſſet obligatio.ergo ex hac coniectura videtur vo
luiſſe decipere commune ⁊ fraudare gabellam. cum fraus
ſine dolo non poſſit niſi ex coniecturis pꝛobari.l.dolum.de
dolo.c.pꝛeſumitur.de re.iur.li.vj in imaleſicijs pꝛeſu/
mitur dolus.de pꝛeſump.c.j.hinc dicit ibi ꝓnno.ꝙ vbi in
fertur malum vel damnum ſemper pꝛe ſumitur malus ani-
mus niſi contraria pꝛeſumptio pꝛeualeat.alle gat.l.ſi obſte
trix.S.fi.⁊.l.ita vulneratus.ff.ad.l.acquil.Sed iſte magiſter
damnum ⁊ culpam commiſit non ſoluendo debito tempo⸗
re nec aliter debitum pꝛofitendo.ſed tranſiuit ad ſolutionẽ
alterius anni.ac ſi in nullo eſſet obligatus de pꝛeſenti.ergo
debet pꝛeſumi malo animo feciſſe.culpoſus pꝛelumitur fa
cere fraudulenter.vt.in.l.magna negligentia.ff.de ver. ſi.
Sedhis non obſtantibus contrariam ſententiem arbi-
2 verioꝛem fundamentum huius met ſententie eſt illud
vbicunq; lex in ponendo penam coꝛpoꝛalem ſeu pecunia-
riam exigit expꝛeſſe vel tacite dolum ſeu fraudem.vel loꝗ-
tur per verba dolum ſeu fraudem impoꝛtantia ad incurren
dam illam penam requiritur quem fuiſſe vere in dolo vel
fraude.ita ꝙ non ſufficit eum fniſſe in culpa etiam lata.vn
de lata cuipa his caſibus non equiparatur dolo.vt pꝛobat᷑ ĩ
c.ſi quis ſuadente.xvij.q.iiij.iuncto.c.ſi vero.el.ij.de ſen.
ex.⁊.l.ij.S.hec actio.ff.vi bo.ra.⁊.l.ij.S.ſi ꝗs ideo.ff.ne vis
fiat. ⁊ notatur in dicta.l.magna negligentia.⁊ eſt notabilis
theoꝛica bar.in.l.j.ff.ſi quis teſta.li.&.iuſſi eſt.⁊ facit quod
ipſe no.in.l.quod nerua.ff.depoſi·⁊.łj.ff.de legi.⁊ in.l.aut
qui aliter.ff.quod vi aut clam.ſed ſtatutuʒ de quo.s.ſit mẽę
tio loquitur per verba impoꝛtantia fraudem. ergo non eſt
locus uli pene niſi dictus magiſter ſuerit in raude.nec ſuffi
cit ꝙ fuerit in culpa etiam lata.pꝛo quo etiam facit.:.j. .le⸗
ge. ⁊.l.iij.ff.ad.l.iul.de ſic.⁊.l.j.C.eo.ti.poſito hoc funda-
mento veriſſimo examinare reſtat vtrum dictus magiſter
fuerit in frade tenendo ſolutionem vnius anni ⁊ ſoluendo
pꝛo ſubſequenti.⁊ pꝛofecto in nulla fraude iſtum reperio.
ꝛimo enim iuris regula eſt pꝛo eo que non pꝛeſumit
quem doloſum.ſed aſſerenti dolum datur onu atio⸗
onis.vt in.l.quotiens.S.qui dolo.ff.de pꝛoba ecũdo
pꝛobatur ex pꝛopꝛietate verboꝛum ſtatuta enim debent in
telligi ᷣm pꝛopꝛium ſenſum vocabuloꝛum. vt no.bar.in.·l.
omnes populi.ff.de iuſti.⁊ iur.fraus enim eſt idem ſᷣm itel
lectum.quem ibi ponit bar.vel ineſt dolo vel ſpecies.ſᷣm ĩ
tellectum pꝛincipalioꝛem.qui videtur ibi magis placere gl.
ita quod fraus non eſt ſine dolo.ſed dolus ſᷣm illum intelle⸗
ctnm poteſt eſſe ſine fraude.fraus enim fit cum aliqueʒ vo
lo decipere fallere ſine meo comodo.⁊ quis iſtoꝛum intelle
ctuum teneatur non multum curandum quo ad pꝛopoſitũ
illud communiter tenetur vt ſine dolo nõ cõmittatur fraus
quod pꝛobatur in.i.fraudis interpꝛetatio.ff.de reg.iur. In

dolo autem eſt omnis calliditas fallatie machinatio ad cir-

cũmenduʒ fallendum ⁊? decipiendũ alteꝝ adbibita. vt.d.el.
j.S.dolnm malum.⁊ dicta.l.iuriſgeutium.ꝭ .dolo malo.ſed
certe ſi iſte maguter erat obnoxius communi pꝛo duobus
continuatis annis.⁊ ſoluit dumtaxat pꝛo poſtremo nullam
adhibuit fallatiam vel caliditatem ad decipiendum com-
munitatem ſeu gabellam fradandam.facit enim ilud quod
a iure communi ſibi permittitur. Nam vbicunq; quis eſt
obnoxius crediloꝛi ex diuerſis debitis poteſt ſoluendo com
memoꝛare in quam cauiſam vult ſoluere.vt in.l.paulus.J.

paulus. ff. de ſolu. Nec dicitur committere fraudem in eli

gendo debitum recens ? non ſoluendo pꝛo vetuſtioꝛi cauſa
vt ibi. ceſſat enim fraus in eo quod fit lege permyittente.l.
gracchus. C. de adul. ?.c.qui peccat.xxiij ·q.iiij. nec aliqua

lege cauetur quod eligendo cauſam magis recentem tene-
atur debitoꝛ commemoꝛare omnia debita pꝛecedentia ga-

bella vero vnius anni eſt pꝛoꝛſus ſeparata a gabella alterius

anni. ita ꝙ tot ſunt debita quot ſunt pꝛeſtationes.vt.łcum

notiſſimi.⁊ quod ibi notatur. C.de pꝛeſcrip.xxx.an. Ter

tio pꝛobo ſic vbicunq; ad aliquid factum poteſt quid moue

ri excauſa doloſa ⁊? fraudulenta.⁊? ex cauſalicita ⁊ honeſta.

vel ſaltem non doloſa.nunqᷓ debemus in dubio pꝛeſumere

cauſam fraudulentam vt eſt tex.in.l.merito.ff.pꝛo ſocio.ſa
cit.c.eſtote miſericoꝛdes.de re.iur.ſed dictus magiſter po

tuit ommittere ſolutionem ex impotentia ſoluendi velex

obliuione.ouia illo anno modico tempoꝛe laboꝛari fecerat.
pꝛopter peſtem ſuperuenientem ob quam cauſam abſenta
uit ſe longo tempoꝛe a ciuitate vt mihi pꝛeſupponitur in fa
cto.⁊ ſtetit per biennium anteꝙᷓ aliquid ſolueret.ergo poti-
us in hoc facto dubio debemus pꝛeſumere aliquam ex iſtis

cauſis honeſtis ꝙᷓ; pꝛeſumere fraudem ⁊ dolum.cũ de quo
libet debeamus pꝛeſumere bonum. vt in.c.fi:de pꝛeſum.⁊=

experientia docemur debitoꝛes vltra tempus debitum dif
ferre ſolutionem potius ex impotentia ſoluendi qᷓ; animo
creditoꝛes defraudandi.⁊ valet in dubio ar.a communiter
accidentibuns.vt notatur in.c.j.de cle.non reſi. Iteʒ ex
alio excluditur pꝛeſumptio fraudis.⁊ quod notoꝛie exerce-
bat artem ſuam.⁊ de omnibus ſolutionibus fiebat ſcriptu-
ra.vnde non eſt veriſimile ꝙ notoꝛie voluiſſet ſuam com-

munitatem fallere.ceſſat enim pꝛeſumptio fraudis ⁊ doli.ĩ
Ib

facto notoꝛio.iuxta no.per u. in.l.ij. C.de ſum.tri.ad
hoc tex.in.l.non extimo.ff.de admi.tu.⁊.l.qui ſine.de ne.
ge. .l.fi. de ritu nup. Minc cõcluſit butri.vbi.S.ad queſtio
nem que fuit de facto.quidam frater pꝛofeſſus exiuit oꝛdi-
nem ⁊ accepit vxoꝛem. Zuerebnur an ĩquiſitoꝛ poſſet cõ
tra illum pꝛocedere.⁊ concludit ſic qaut duxit clam vxoꝛeʒ
⁊ pꝛeſumitur in dolo ⁊ non errare.⁊ ideo inquiſitoꝛ debʒ co

gnoſcere.aut accepit palam ⁊ non pꝛeſumitur in dolo. Sʒ

errare.ita dico ad pꝛopoſitum ſi iſte habuiſſet animũ frau
dandi non laboꝛaſſet publice vti fecit.ſed in occulto.quia ꝗ
male agit odit lucem. de offi.dele.conſuluit. Dꝛeterea ex
ommiſione vnius anni ⁊ ſolutioue ſequentis non inferturpᷣ
ſumptio.quod pꝛo alio ſoluerit.vnde nec expꝛeſſe nec taci
te nenachie ceſſat omnis calliditas fallatia que requirit
ad fraudem commutendam. Ad hoc bo.tex.⁊ quod ibi
notatur in.l.quicunq;.C.de apotheli x. Alterius vidðo
ꝙ ſi publicanus qui conducit vectigalia a fiſco differt debi⸗
to tempoꝛe ſoluere ſtatutum pꝛetium fiſco non incidit ĩ pe
nam aliquam ſi poteſt comelli ad ſatiſſaciendum cum vſu.

ris modici tempoꝛis.l.vectigalia.S.fi.ff.de publi.ergo idẽ

dicendum in iſto magiſtro qui vidʒ teneri fiſco exquodam
quaſi contractu inito cum communitate.non enjm iſte ma
giſter celauit rem ex quo erat ſoluenda gabella ex quo pꝛe-
ſumeretur fraus.l.vel fraudati.ff.de publi.nec tenebat᷑ ſol-

uere tributum de re ſua:quo caſu res incideret in commiſ/

ſum.⁊ ſic loquuntur iura ſuperius allegata.Sed tenebatur

ſoluere ex quaſi contractu inito cum commn i. inxta nota-

ta in ſi.per bar.in.l:.filde decre.ab oꝛdi.faci.nec tenebatur
oſtendere aliquam rem cum non eſſet fienda ſolutio pꝛo re
bus vehendis.quo caſu pꝛocedunt iuraque loquuntur de ꝓ
feſſione ⁊ ſolutione.ſed tenebatur ſoluere ex cauſa.quia la⸗
boꝛabat.vnde ſi non ſoluit eſt in culpa.non tamen in dolo.
NMec iſto caſu debemus pꝛeſumere dolnm per ea que.S. la
tius dixi.t per hoc ſit reſponſum ad contraria in pꝛĩcipio

foꝛmata. ¶ Concludo ergo dictum magiſtrum non incidiſ
ſe in penam dicti ſtatuti.maxime quia in dubio debemus ĩ
terpꝛetari partem multioꝛem.l.hec cauſe.ff.de ſuſpe.tuto.
2.l.interpꝛetatione.ff.de penis.⁊ regula in penis.de regu.
iur.li.vj.facit quod no.bar.in.l.j.ff.de effrac.⁊ hec ſufficiãt
⁊c.abbas.

Conii.

I effcctu caſus talis ẽ. Qauetur in ter cetera
in quodam ſiatuto ſenenſi.ſi quis receperit ĩ ſo
lut um ⁊ paghamentum auctoꝛitate curie.aut

. glicuius iudicis atliquam rem immobilem pꝛo

decretum.ita quod dictus

—

pꝛimo ⁊ ſecundo decreto vel aliter pꝛo executione ſentẽtie
laudi velalterius inſtrumenti publici in caſibus in quibus
ex ſecundo decreto vel in quocunq; modo ſibi adiudicato
tradita fuerit auctoꝛitate curie vel iudicis ⁊c. IJIta ꝙ domi
nium pꝛopꝛietas ſeu poſſeſſio talis rei tranſfertur tunc ĩ di
ctis caſibus ſolus recipiens teneatur ſoluere integram ga-⸗
bellam talis rei.ſ.denarios octo pꝛolibꝛa ⁊ poſt aliqua ſubi⸗

citur.ita ꝙ parte ſemel alienata ſufficiat ſemel gabellam ta

lis ſolui.Hoc ſtante ſtatuto quidam nannus domini ange
hi habuit ex pꝛimo decreto occaſione cuiuſdam debiti quedã
bona immobilia ſui debitoꝛis ⁊ tracſu tempoꝛis obtinuit ſu
per eiſdem ſᷣm decretum per quodilla bona fuerunt eidem

tradita in ſolutũ pagamentum.a qua quið ſñia ſeu decre
ti interpoſitione fuit appellatum ꝑ partem aduerſã.? pẽdẽ
te appellatõne iuſtum fuit compꝛomiſſum in amicos cões

qui inter certa irritaueruut ⁊ anullauerunt pᷣdictum ſcom
nnes reſtituit dicta bona ĩ-⸗

mobila vigoꝛe ꝓnunciatõnis arbitroꝛum. Munc queritur
pvnquid vigoꝛe dicti ſtatuti teneatur ſoluere dictam gabel
am ⁊c.

Neiiſti eiuſq; matris pꝛeſidio humiliter inuo
cato. videtur pmo dicendum. quod ſic. a vᷣbiſ
ſtatuti non eſt recedendum niſi aliter conſtet
de mẽte.l. ñ alr. ⁊.leille aut ille.ff. del.iij.⁊.c.fi.
ð v. ſi. Sʒ ſtatutũ arctat recipiẽtẽ rẽ ĩmobilem ex pꝛimo ⁊
ſo decreto.ad ſolutionẽ gabelle ⁊ iſte Mannes habuit illa
bona ex pmo ⁊ ſo decreto.ergo tenetur ad ſolutionẽ gabel

le. ſtatim enim cum recepit bona ex pmo⁊? fo decreto aqᷣſũ

tum fuit ius gabelle.l.cedere diem.ff.de v.ſi.⁊ tenetur ad

ſolutionem etiam ſi bona poſtmodum periſſent penes eũ.

ſatis enim eſt ſemel fuiſſe locum diſpoſitione legis.ſicut in
ſili dicit lex ſaf eſſe conditionem ſemel extitiſſe licet nõ du

rauerit.lł.ſi quis heredẽ. C. de inſti.? ſubſti. Et maxime hoc

ꝓcedit vᷣbis ſeqentibus in ſtatuto in eo quod ad ſolutõneni
gabelle ſolũ requirũt quod dñium ſeu poſſeſſio ſit trãſlata
in recipiẽtem.at in caſu noſtro nedũ dnium ſeu poſſeſſio.

quinĩmo ⁊ poſſeſſio fuerunt ꝑ dictum Mannem ꝑ iterpo

ſitõnem ſci decreti tranſlata.cum eniʒ per pꝛimũ dectetũ

illoꝝ bonoꝝ detẽtatõ eſſ penes dictuʒ Mannem. videtur

quod per ᷣm decretum ꝑ quod illa bona fuerunt ſibi dõata
inſolutum ? pagamentuʒ ſtatiʒ acquiſiuit dñiũ ? veram poſ
ſeſſionem eum non eſſet opus inductiõne in poſſeſſionẽ
cum ipᷣe idẽ illa bona detinẽt ita quod illa ſñia ſtatim traxit
ſecum executõnem.ad hoc bonustex.in.il.fi.C.de iure.do.
impe.⁊? Juſti. de re.do.S. iterdum. cum..ſequen G 8
notat.bar.in.l.ſi finita.S.iulianus.ff.de.dã.infec. lie ob⸗
ſtat ſi dicatur illa bona nõ duraſſe penes eum quin per hoc
dictus Mannes non valet excuſari.quia eum ex facto ſuo
voluntario pdidit ſibi imputandum eſt.non enim debebat
compꝛomittere ſed gppelanionem ꝓlequi.Adhoc bonus
tex.in.l.ſi dictum.S.i.ff.de euic.vbi dicitur quod ſi emptoꝛ
mota ſibi qõne ſuꝑ re empta voluntarie compꝛomiſit ⁊ ſuc
cubuit non habet regꝛeſſum deeu ictõne contra venditoꝛẽ
debuit enim expectare ſñiam iudicis ⁊ ſic ꝓꝑdere per actum
neceſſarium.l.vtiqʒ.ff.de iudi. Anemlmonid emene
euitaſſet gabellam ſi per tranſactõnẽ vel alium.contractũ
illa bona tranſtuliſſet in alium.quia ſatis eſt ſemel ius fuiſſe
acquiſitum gabelle.ar.in.l.commiſſa.⁊ in.l.fraudati.ff.de
publi.⁊.l.continuus.ff.de ver.obli.ita euitare non debet ſi
illa bona perdidit per compꝛomiſſum.quia compꝛomiſſuʒ
voluntarium eſt quedam tranſactio.vt legitur ⁊ notatur in
auc.ſi quando contingerit.C.de iudi.no. Inno.in.c.quin⸗
tauallis.de iureiur.⁊ bar.in.lʒ.ſi ſocietatem.S.arbitroꝛuʒ.ff.
pꝛo ſocio.t hec videtur foꝛtis ratio ⁊ videtur de rigoꝛe pᷣ

ma fronte c — attento tex.in.l.cum his.ꝭ·

cum lis.ff.de tranſac. Sed his non obſtantibus contrariã
ſententiam arbitroꝛ verioꝛem ad quam pluribus rationibꝰ
equiſſimis ⁊ naturalibus moueor Er pꝛimo quia non põt
dici factum maxime in re odioſa.cum non durat factum.vt
in· c.nam ⁊ ego de verbo.ſig.cum concoꝛdantijs ibi poſitis
in glo.ſicut in danda actione conira partem nõ dicitur ver
ſum cum non durat verſum.ff. de in rem verſo.?⁊ verbum
recipere ſicut verbum habere intelligi debet cum effectu⁊
non ad coꝛticem.vt in.c.relatum.de pꝛeben.ita quod diſpo
ſitio ſtatuti habeat effectum permanentem.de pe. di.j.S.
hecautem verba.·⁊.l.j.S.ij.f.quod quiſq; iur.⁊.j.q/j.mar

8
6

=.. =.

☚ ee —– – à

— = —

— —

— — — — — — —

le ſunt odioſe.l.ij. .
⁊ quod ibi notat bar.ff.de pubi.Sed in caſu noſtro non du

ret.

chion.ſtatutum ergo pꝛedictum artans recipientem bons
expꝛimo ⁊ ſecundo decreto abſolutionem gabelle debet in
telligi de recipiente cum effectu ita ꝙ tranſlatio dominij ſi
ue poſſeſſionis tenuerit ⁊ durauerit. Mon enim poteſt di⸗
ci facta tranſlatio ſiillico ſuus effectus extinguitur ſeu impe
ditur.ar.optimum.in.c.commiſſa.de elec.li.vj. 7 quod ibi
notatur.vbi pater ꝙ non dicitur quis habuiſſe poſſeſſionẽ
paciſicam ſi illico ſuper ea mouetnr ſibi queſtio.non eniʒ fu
it de mente ſtatuentium alligare ⁊ vinculare quem ſine co
modo ⁊ reali receptione ad ſolutionem gabelle cum hoc re
pugnet rationi naturali ſm quam nemo debet locupletari

cum iactura alterius.vt in regula locupletari.de regu.iur.li.

vj.⁊.l.nam hec natura.ff.de cõdi.inde.⁊ maxime fiſcus cuʒ
tunc cenſetur abundare cum habet ſubditos locupletos.in
auc.vt iudi.quoq; fuf.S.cogitatio.Et maxime quia gabel⸗
..C. noua vecti inſti.non po.⁊.l.vectigalia

rauit effectus ſecundi decreti:cum illico per appellationeʒ

fuit exti

pil. Et licet fuerint opiniones vtrum per appellationem ex
tinguatur ſententia vel ſuſpendatur.cum tex.iuris cano.cõ
muniter dicunt ꝙ ſuſpendatur.vt in.c.venientes.de iure⸗
iuran.⁊.c.paſtoꝛalis..pꝛeterea.de offi.dele æ leges ciuiles
dicunt ꝙ extinguatur in dicta.l.j.in ſi.attamen ſatis eſt quo

dd pꝛopoſitum noffrum effectus illius ſententie ex toto

fuerit de pꝛeſenti.ſublatus per appellationem.quod pꝛoce/
dit etiam in ſententia que trahit ſecum executionem.vt/p-
batur in.l.furti.ff.de his que no.infa.per quas leges pꝛobat᷑
ꝙ ſequuta appellatione non poteſt dici iſtum nannem ha-
bere dominium vel poſſeſſionem illoꝛum bonoꝛum.ergo ñ
tenetur ad ſolutionem gabelle. Mec obſiat ꝙ iſte compꝛo
miſit.quia pꝛo hoc compꝛomiſſum ſolum non perdidit do
minium ⁊ poſſeſſionem illoꝛum bonoꝛum.ſed per appella-

tionem gabelle ꝙ iſte non habuit vigoꝛem pꝛimi ⁊ ſecundi

decreti dominium ⁊ poſſeſſionem.nec per actum compꝛo
miſſi debet incurrere illam pcnam. cum compꝛomittendo
vſus ſit iuris via legitima.vt in cle.quam diu.de appel.⁊ au
cten.ſi cauſam. C. de tempo.appel. Et ſicut ſuccubuit co⸗
ram arbitris.ita potuiſſet ſuccumbere coꝛam iudice appel-
lationis. Item iſte nannes nihil petit ab alio ex eo quia ſuc-
cubuit.quo caſu pꝛocederet diſpoſitio.l.ſi dictum pꝛeal.ſʒ
ab co petitur gabella ad quam non tenetur ex quo non ha-
buit effectum ſecundi decreti.nec pꝛo eo deficit quin habe
ecundo pꝛincipaliter facit ⁊ elegater quia paſſus
ſecundum decretum poteſt beneficio legis infra annum of
ferre debirum creditoꝛi ⁊ recuperarc ſus bona illi creditoꝛi
data in ſolutum.ar.optimum in.l..fi.C.de iure do.impe.no.
tanter dicit bar.in.d.ꝭ.inlianus.ſi ergo debitoꝛ appellatiõe
pendente conuenit cum iſto ſuo creditoꝛe interuentu arbi-
troꝛum ⁊ recuperauit bona ſua.non debet imputari iſti.naʒ
ſine quolibet compꝛomiſſo hoc potuiſſet ꝑ ſupꝛadicta. Et
huic rõni non video rñſionem ſaltem ſufficientem.nõ eniʒ
debet iſte artari ad ſoluendum clero quodin effectu non
habuit. Tertio pᷣncipaliter facit ꝓ iſto nanne quia in re
dubia eſt ferenda ſententia contra fiſcum.vt eſt tex.no.in.l.
non puto.ff.de iur.ſil.pꝛeſertim in caſu noſtro in quo fiſcns
contendit de lucro captando ⁊ dictus nannes de damo vi⸗
tando cum ex illo ſecundo decreto nullum comoddm fue-
rit conſequutus ⁊ fiſcus nullum damnum paſſus.⁊ hoc ha
bet maximam equitatem ne fiſcus locupletetur contra om

nem naturalem iuſtitiam ⁊ bonam equitatem. ⁊ cum ſubdi

toꝛum diſpendio.poteſt enim in eoꝛum diſpoſitiqnibus al-
legari naturalis iuſtitia.l.ſcire opoꝛtet.S.ſufficit.ff.de excu.
tu.⁊ ſecudo requiris.de appel.⁊ equitas pꝛaſferenda eſt ri-
goꝛi.l.placuit.C.de iudi.⁊ ſummam equitatem iudex ante
oculos habere debet.l.quod ſi epheſi.in fi.ff.de eo qð cer.
loco.c.fi.de tranfae.Et per hec patet reſponſio ad ſuperi⸗
us alle gata.pꝛocedunt enim in caſibus diuerſis a noſtro.
Concludo dictum ergo nannem non teneri ad ſolutio-/
nem gabelle. Rt ve ſufficiant. Nicolaus abbas doctoꝛ.

nctus. Et ſic per actum legaleʒ ſine omni culpa iſli
us MHannis. vt pꝛobatur in.l.ij.ff. de pe.⁊.l.j.ad fi.ff.ad tur

— 4

Aidam eanonicus maſſanus iam dudum te-
uit canonice quaſdam capellas in eadem ec-
Qeſia maſſana.quibus nunc ſenectute ſeu moꝛ
bo ingraueſcente vti illa beneficia requirunt
deſeruire nõ poteſt· dominus epiſcopus malſ

neat vel ſaltem contribuat ad vnius capellam debitam po

nareli impellit vt capellanum ſuis ſumptibus ibi reti⸗
ſiti.dictus canonicus reſpondet ꝙ ſuoꝛum beneficioꝛũ red

ditus ſummam.xxv.floꝛenoꝛum vix aſcendunt.ita q non
poſſet ex eis ſuſtentari.⁊ poꝛtionem capellano inſtituendo
tribuere.Queritur quid iuris ⁊c̃.
. Hꝛiſti eiuſq; pie matris pꝛeſidio humiliter in-
uocato. Videtur pꝛimo dictum canonicum te
neri ad dandum capellano competentem poꝛ
tionem licet exreſiduo ipſe abſq; penuria vi-
ere non poſſet.per.c.de rectoꝛibus.de cler.e⸗
go vbi dicit ꝙ ſi rectoꝛ eccleſie nõ valet ex lepꝛe moꝛbo ec
cleſie deſeruire danda eſt coadiutoꝛ qui de facultatibus ec-
cleſie congruam recipiat poꝛtionem. EGt glo.ibi videtur de
cidere caſum noſtrum. uerit enim quid ſi eccleſia nõ
iq;. reſpondet ꝙ deſeruiẽs eccleſie ha
o pꝛouidebit epiſcopus. allegat.
lxxxij.di.S.j.⁊.ij. Item ⁊ ſecundo non videtur licitum.
vt quis habeat plures capellanos in eadem eccleſia. maxi-
me ſi eſt canonicus.vt in caſu noſtro ſicut in eadem eccleſia
non licet habere plures pꝛebendas.immo per adoptionem
ſecunde vacat pꝛima ipſo facto.vt in.c.litteras.⁊ quod ibi
notatur de conceſ.pꝛeben.⁊ in cle.fi.de pꝛeben.ita conſen
taneum non eſt vt quis habeat plura conſimilia officia vel
beneficia in eadem eccleſia.quia decoloꝛatur ſtatus eccleſie
⁊ debito officis deſraudatur cum quis non poſſet niſi pꝛo
vno deſeruire.facit quod notat Jo.an.in dicto.c.litteras.
Sed his non obſtantibus contrariam ſententiam arbi-
troꝛ de iure pꝛeualere.Moueoꝛ pꝛimo per dictuʒ.c.de re
ctoꝛibus.vt coadiutoꝛi datur certa poꝛtio.ergo omnes red
ditus remanent ibi penes pꝛelatum.Et ſic pinguius pro-
uidetur rectoꝛi qᷓ; coadiutori.Ergo ſi redditus vtriq; non
ſufficiunt debet pꝛius pꝛouideri rectoꝛiinfirmo tanq; digni
oꝛi ⁊ pinguius ius habenti.ar.in.c.dilectus.⁊.c.nolentes.
de offi. dele. maxime quia infirmus cenſetur ſeruire. vnde
dicit lex ꝙ famuli egri quos curamus nobis ſeruire intelli-
guntur.vt.l.iiij.S.ſtichus.ff.de ſta.li.⁊ in rebus.ff.como.ꝑ
quas.⁊.c.j.de cle.egro.cum ibino.pꝛobatur ꝙ eccleſia te⸗
net᷑ alere rectoꝛẽ egrotũ.⁊ ſi ĩfirmitaſ tꝑe denegarẽt᷑ clicis
alimẽta ðᷣtererẽt᷑ alij a clericatu ⁊ñ reperirentur ꝗ vellent ĩ
dei eccleſia militare. vt dicit tex.in.c.j.pꝛealle.Hinc eſtq;
infirmis dantur quotidiane diſtributiones que non dantur
niſi de ſernientibus ⁊ dominis intereſſentibus.vt in.c.j.de
cle.non reſi.li.vj.per quod patet quod habendi ſunt infir⸗
mi pꝛo deſeruientibus.quod intelligo quando infirmitas fu
it immediata cauſa non deſeruiendi.ſecus ſi ante infirmita
tem non deſeruiebat.quis tunc non gaudet beneficio infir
mi. vt notatur in dico .j. ⁊ voluit Inno.in.c.ad audienti
am. de cle. non reſi. ꝛeterea quando concurrunt due
cauſe.quarnm vna eſt naturalis alia accidentalis.naturalis
pꝛeualet.l.qui habet.ff.de tuto.facit quod no.glo.in cle.ij.
de offi. oꝛ ergo per pꝛins pꝛouidendum eſt de rectoꝛi infir-
mo qui habet titulum ⁊ cenſetur deſeruire qᷓ; capellano ſeu
coadiutoꝛi extraoꝛdinario non inſtitnendo.⁊ ſi eccle ſia patit
defetum in miniſtris debet epiſcopus parrochie de capel
lano pꝛouidere.⁊ optime in ſimili in his que leguntur ⁊ no
tantur in.c.j.⁊.c.de his de eccle.edi.vbi patet quod bene/
ficiatus non tenetur reficere eccleſiam niſi de his que ſibi
ſuperſunt.vnde pꝛimo debet pꝛouidere ſibi ⁊ poſtmodum
fabꝛice.Et ſi non ſufficit ſibi ſabꝛica hopulns vel epiſcopuſ
debet ſubuenire.vt ibi plenius no. Ad idem nam tem-
poꝛe infirmitatis poſſet bene aliter non habens vnde viue
re contrahendo debiteobligare beneſicium.vt no. Jo. an.
in.c.ex pꝛeſentium.de pigno ⁊ no.in.c.j.de ſolu. on
obſtant contraria ſuperius inducta.nam glo.in dicto.c.de
rectoꝛibus vere non pꝛobatur.quia iura que allegat ſolum
dicunt ꝙ epiſcopus tenetur pꝛouidere illis qui victum ma
nibus ſibi querere nequiunt. Mecloquntur magis de cleri
cis iᷓ de leicis. Sedin caſu noſtto iſte canonicus habet be
neficia.quibus tempoꝛe infirmitatis cenſetur deſeruire.⁊
ſic debet ex illoꝛum redditibus ſuſtentari. Et contra illam

—

glo. aperte ibi tenet ANincentinus cuius opinioneʒ referüt
doctoꝛes ⁊ cum eo non tranſeunt nec illam repꝛobant.quĩ-
ĩmmo doctoꝛ pꝛecipuus ᷣm illam oꝑinionem vincen.con⸗/
ſnluit in queſtione facti.ſ. Wininns⸗ Jcancnmalt⸗ floꝛen.vt
ab eo audiui viua voce.⁊ ponit in dicto.c.de rectoꝛibus.
Rid ſecundum contrarium reſpondeo ꝙ. c. litteras.? cle
men. S. alle. loquuntur in duabus pꝛebendis non autem in
alijs inferio:ibus beneficijs eiuſdem eccleſie. Quinimmo
conſuluit Frede. de ſe.conſilio.ii. canonicum poſſe ex di/
ſpenſatione epiſcopi habere capellam in eadem eccle ſia cũ
diſpenſatione eiuſdem Laſr et quis habere canonicatũ pꝛe-
bendam ? dignitatem ſeu perſonatum ⁊ officium in eadeʒ
eccleſia.vt in.·c.j.iuncta glo.de cõſue.li.vj.Et hodie ex cõ
muni conſuetudine retineri plura ſimplicia.pꝛeſertim quã
do non exigunt reſidentiam ſeu alterum non ſufficit ad ſu-
ſtentationem beneficiati.vt plene notatur per gl.in.c.gra
tia de reſcrip.li.vj.⁊ cle.gratie.eo.ti.⁊ in.c.dudum el.ij.de
elec.⁊? per Inno.bi 2 in.c.cum iam dudum. Et quicquid

tur dictum canonicum legitime dictas capellas poſſidere.
nec de tituli legitimitate diſputatur.ideo ĩ hoc vlterius nõ
inſiſto. Concluditur ergo dictum canonicum non com-
pellendum ad pꝛouidendum capellano vel ad contribuen-
dum ſidetractis ſibi neceſſarijs nil ſihi ſupereſt.

cobum quõdaʒ ¶ Matheoli de fabꝛiano ex vna
parte.⁊ nicolaum cane ex alia parte.ſuper vali
ditate quoꝛundam cõtractuum ⁊ iuramentum
ac ipſoꝛum relaxatione pꝛo luculenta deciſio/
⁊2c.
Oꝛiſti eiuſq; unakintanato⸗ſeſ Quin⸗
.

ne babenda

qʒ dubia examinanda infoꝛmabo. IDꝛimum
nunquid iuramento pꝛeſtito in minoꝛi etate
per dictum Yacobum in eo quod pꝛimo iurauit
* e maioꝛem.⁊ poſtmodum iurauit ſuper obſer-
uatione contractus inciderit aliq vinculum obſtante ſtatu
to pꝛouincie in quo certa ſolemnitas pꝛefigitur contractibꝰ
minoꝛum qua poſthabita decernitur vt dicti contractus p·
ſumantur ⁊ fingantur doloſe facti ⁊ nullam obtineant firmi
tatem ⁊ nihilominus contrahentes cum minoꝛibus contra
foꝛmam ſtatuti iudicis arbitrio puniantur. ¶ Secundum
dubium pꝛeſuppoſita validate iloꝛum iuramentoꝛum ⁊ cõ
tractus ex defectu ſolemnitatis ſtatutarie.an dictus contra
ctus initus cum dicto Jacobo minoꝛi poſſit ſuſtentari ex
ratificatione ipſius Jacobi iuramento firmato tẽpoꝛe ma-
ioꝛis etatiſ interueniendo ſe in illo contractu fuiſſe deceptũ
vltra dimidiam iuſti pꝛetij. Tenu⸗ dubium pꝛeſuppo
ſita validitate ? vinculo ilioꝛum iuramentoꝝ vel alicuius il-
loꝛum debuerit audiri dictus Aacobus petens abſolutionẽ
a domino epiſcopo.. Quartum dubium.vtrum dominꝰ
epiſcopus ⁊ eius vicarius iuridice ſe geſſerint tamen in pꝛo
nunciando quam in relaxando dicta iuramenta. 2 uin⸗
tum ⁊ vltimum que ſint ⁊ eſſe debeant ptis iudicis appel-
lationis in hoc. Mcſpondeo ad pꝛimũ. Et pꝛimo ad par
tem negatiuam qð dicto iuramento nulluʒ vinculum inſit
valet enim ſᷣm omnes ſtatutum.pꝛeſumens dolum⁊ ſimu
lationem.in certis contractibus maxime minoꝛuʒ adeo qð
iuramenta in eis pꝛeſtita nullius efficiuntur momenti.tãqᷓ
dolo ⁊ extoꝛta ⁊ ſimlata. Ild hoc.l.ſimlier.⁊ auc,ſi qua mu
lier. C. de velk.l.ſi pꝛincipalibus.ff.ſi cer.pe.⁊.l.vnica.C.de
contrac.iud. Mõ.in terminis noſtris Gar.in.l.omnes po

puli.ff. de iuſti.⁊ iur.in.viij.ſeu.ix.colũ.vbi dicit qdð aut ſta

tutum ſimpliciter ãnullat iuramentum non ſeruata ſolemni
tate ⁊ non valet.aut diſponit vt contractus aliter celebꝛatꝰ
pꝛeſumatur doloſus.ſeu ꝙ minoꝛes dolo pꝛeſumantur in-
ducti. ? valet etiam ad annullandum iuramentuʒ mouetnr.
quia ſtatutum poteſt pꝛeſumere dolum.⁊ iuramentum do
lo extoꝛtum non valet.vt in.c.cum contingat de iure iuran.
7. c.ij.de pac.li.vj.⁊ auc.ſacramenta puberum.C.ſi aduer.
ven.plus ſentit bal.in di.auẽ.ſocramẽta puberũ. dicit eniʒ
qð etiã ſi ſtatuta non fingant dolũ ⁊ ſimulationẽ ⁊ equitatẽ
vt puta qꝛ malitia hominum illius loci erat pꝛompta ad de
cipienduʒ minoꝛes valent ſtatuta ãnullantia iuramẽta ⁊ cũ

—

fit de iure vel conſuetudine.tamen in facto iſto pꝛeſupponi

Nhac cauſa que ad pꝛeſens vertitur inter Ja

habẽéant equitatem ? rationem naturalem non poſſunt di⸗

ci iuri contraria.fatetur tamẽ bonã eſſe cautellã que in mul

tis locis ſeruatur vt contractus contra ſtatuta pꝛeſumantur
dolo ſeu metu inita plenius tamen idẽ bal.hanc materiam
attingit in.l.non dubiũ.C. de legi.attamen quo ad caſum
noſtrum videtur velle vt iuramentum nõ ſeruata ſolemni

tate ſtatuti nõ valeat.dicit.n.in effectu quo ad pꝛopoſitum

noſtrum qð aut ratio pꝛohibitiõis ſtatuti fundatur ſuper eq
tate naturali ⁊ non valet iuramentum vt puta qñ ſtatutum
fundatur ſuꝑ dolo ⁊ ſimulatione.vt in caſu noſtro.ant fun-

datur ſuꝑ quadã equitate poſitiua ? valet.Et hoc caſu poſ
ſunt intelligi ea que habentur in. c.ij.⁊.c.cum contingat.⁊

auẽ.ſacram puberuʒ pꝛealle. Et ſi ꝗs diceret hoc pꝛocedit
reſpectu iurameuti interpoſiti ſuꝑ obſeruantia contractus
2 non quãdo iurauerit ꝑ pꝛius ſe maioꝛeʒ · ndeo qðillud
iuramentum fuit pꝛeſtitum in eodem contractu debet pꝛe
ſumi extoꝛtuʒ ſicut ipſe contractus.q; iuramentuʒ non pꝛe
ſumitur pꝛopꝛia voluntate pꝛeſtituʒ a malo. vt dicit tex.in
c.ſuper hoc de renuncia.cuʒ qꝛ eadem facilitate queindu-
cuntur minoꝛes ad contrahendũ induci poſſuntad iurandũ
ſe maioꝛes. Et ſi diceremus cõtrariũ tale ſtatutũ nullius fo
ret effectus cũ facile minoꝛes inducti ad contrahendũ iura

rẽt ſe maioꝛes. Ad hoc bonus tex.in dicta.l.ſi mulier.hinc

bar in.l. fi.· C. ad velle. dixit qdð ſi mulier extra iudiciuʒ renũ
ciat velleiano in eodem contractu non valet qꝛ eadem facili
tãte qꝛ inducitur ad ſe obligandum induci põt ad renñcian
dum ⁊ ſic lex eſſet ludibꝛio.¶ Itẽ in ſimili no.in.l.ſi ex cano.
ne. C. de non nume . pecu. vbi dicit non valere renunciatio-⸗
nem in eodem cõtractu habitam cuʒ quis cõſitetur ſe rece
piſſe pecuniam mutuã.Ad ideʒ qð ipſe nõ. in.l.non pot
ff. dele. . vbi dicit non valere re nunciationeʒ exceptiõis ſi
mulatõis ĩ eodẽ ↄctu ꝗ dẽ ſil hituſ qꝛ oĩa q̃ ſũt ĩ eodẽ ĩſto pᷣ
ſumi debent ſimulata ſi ↄctus ſimulatus pꝛobat᷑. Ita dicẽ⸗
dum videt᷑ in pꝛopoſito ex quo per ſtatutũ nõ ſeruata ſolen
nitate pꝛeſumit᷑ contractus dolo extoꝛtus.oĩa tũc an
quam acceſſoꝛia ⁊ pᷣambula pꝛeſumi dolo extoꝛta. Facit
reſa acceſſoꝛiuʒ de re.iu.li.vj.⁊.l.oꝛatio.ff.de ſpõ.⁊.c.pꝛu-
dentiam ⁊. c.pꝛeterea de offi.dele.¶ Sed his non obſtan
tibus cõtrariã ſnĩazʒ arbitroꝛ verioꝛem. Doueoꝛ pꝛimo qꝛ
dictum ſtatutũ non dʒ extendi ad iuramentũ pꝛius pꝛeſtitũ
cum iurauit ſe ante omnem contractum maioꝛem.qm cum
ſtatutum deuiet a regułnon debet aliquatenus extendi ad
caſum ſimilẽ fictione.vt in.l.iij.S.hec aũt verba.ff. de neg.
geſt. nõ. bar. in. l.non dubium preal.facit qð legitur ⁊ nõ.in

c.in noſtra de iureiur.⁊ per Jo.an.in regula pꝛo poſſeſſoe

de re.ᷣiu.li.vj.in mercu.⁊.c.ſtatutum de elec.li.vj.⁊.lquod
contra rationem.ff. de legi. Quinimo ꝙ plus eſt ſtatutum
diſponens ſuper contractu non habet locum in quaſi cõtra-
ctu.vt.nõ.dicit bar.in.l.apud iulianum.ff.ex qui.cau.ĩpoſ.
ea.⁊ in.l.minoꝛ.ff.de acqrenda here.Sicut nec contra ſta-
tutum ſuper qua ſi coutractu non hʒ locum in vero contra⸗
ctu.vt notabiliter voluit glo.in.c.docet de ĩmu.eccle.li.vj.
vbi dicit ꝙ diſpoſitio illius.c. ãnullans habitũ iudicium ĩ ec
cleſia non extenditur ad contractus ita dicẽdum videtur in
pꝛopoſito ꝙ ſtatutum iſtud diſponens ſuper contractu nõ
debet extendi ad iuramentum pꝛius ſuꝑ maioꝛi etate cũ illð
nõ ſit contractus. nec quaſi contractus.vt pꝛobatur ex his
que habenturin.i.labeo.la.ij.ff.de vᷣbo.ſi.⁊.l.omnem obli
gationemeff. de iudi.cum ibi nõg/ Quinimo plus quod ẽt
ſi expꝛeſſe ſtatutum voluiſſet cõptehendere illud iuramen-
tum non valuiſſet qꝛ non ſpectat ad laicos decernere ſuper

iuramento ſicnt nec ſuper alio iure ſpirituali. vt nõ hoſti.in

c.quẽadmodum de iu.iuran.pꝛobatur in.c.venerabilem ðᷣ

elec.. Mota.per rede.de ſenis conſilio.xcj. 5.vbi gene

raliter dicjt nullum ſtatutuʒ laicoꝛum valere ſuper ſpectan

tibus ad iuriſdictionem eccleſaſticam. Ad hoc.c.ſi impera

toꝛ.xc. di. vbi dicitut ꝙ pꝛo ſpiritualibus debet etiã impera
toꝛ recurrere ad eceleſiam.facit.c.nouit de iudi. Prabat
ratione inconuertibili.ſi.n.non valet laicus cognoſcere de
validitate iuramenti vel alterius actus ſpiritualis. vt in.c.
tuam de oꝛ.cogni.⁊.c.latoꝛ qui fi.ſint le.⁊.c.ſi iudex laicus
de ſen.exco.li.vj.Et nõ.bar.in.l.titia.ff.ſo.ma.⁊.l.j.de iu
riſdic.om. iu.ergo foꝛtius nec ſuper illo ſtatuere cum ſtatu-
tum ſumat vires a poteſtate ſtatuenſ..de ſẽ.exco.c.a nobis
2.l.fi.ff.de iuriſdic.om.iu.⁊.c.animarũ de còſti.li.vj. Mec
obſtat ſi dicatur ꝙ fuerit pꝛeſtitum ſuper contractu qꝛ ſtatu

OW

— „— ——— — —- — + —„

— — —

2S e– — — —

— — ( — — —

to pꝛeſumitur doloſusqꝛ hoc iuramẽtũ vt dixi pꝛeceſſit con
tractum.nec poteſt dici pars contractus.vnde eſto ꝙ con-
tractus in totum coꝛruerit valeret nihilominus iuramentũ
⁊? ſic non debet iudicari ad materiam contractus. Ad hoc
l. etiaʒ.ff.de mino.⁊.l.ſcire debemus.ff.de ver.ob.facit qð
in ſimili notat Anno.in confeſſione.in.c.fi.de reſti.ſpo.di

cens cauſa ſubſiſtere.licet coꝛuit iudicium.⁊ pꝛobatur ĩ cle.

conſtitutionem.de elec.habet enim iuramentum ſubſiſte/
re per ſe.nec etiam accidit contractui.vnde poteſt pꝛeſtari
etiam ſuper contractu nullo.vt in.c. debitoꝛes.⁊ quod ibi
notatur.de iureiu. MDꝛeterea magis deliberate pꝛeſumit᷑
quis venire ad iurameutum tanꝙᷓ ad actum ſpiritualem. ⁊?
anime periculoſum qᷓ; ad contractum ſuper tempoꝛalibus
Igeo facilius debet pꝛeſumi quis dolo inductus ſuper con
tractu qᷓ; ſuper iuramento.ad hoc quod legitur ⁊ notatur in
l.cum quis.S.codicillis.ff.de lega.iij.⁊ in auc.de iureiurã.a
moꝛi.pꝛe.⁊ per bar.in.l.ſciendum.ff.de ver.ob.⁊ in.l.ij.C.
de reſcin.ven.facit optime tex.cum ibi no..in.l.cum pater
5. filius matrem. ff. de le. ij. Minc dicimus ꝙ iuramentum
habet vim clauſule ſi nõ valet quod ago vt ago valet vt va
lere poteſt vt ibi.⁊ pꝛobatur in.c.ad noſtram.el.iij.de iure
iuran.Hinc etiam iure diſponitur vt minoꝛ poſſit in ſpiri-
tualibus eſſe in iudicio ſine cutatoꝛe.⁊ non ſic ſuper tem-
poꝛalibus.vt in.c.ſi annum.de iudi.li.vj.iuncta glo.l.clarũ
Cede auto.pꝛeſtan. r his concluditur valere pꝛimum
iuramentum quo iurauit ſe maioꝛem.cum non pꝛobeturip
ſum iacobum dolo inductum adiurandum.nec ſtatutuʒ ad
hunc caſum extẽditur per.S.dicta.⁊ ceſſat per hoc argumẽ
tum.S.in contrarium foꝛmatum.immo plus dico pꝛeſumẽ
dum ipſe iacobus dolo ſuo iurauerit ſe maioꝛem.cum ip
ſe ſciret ſe minoꝛem vt ipſemet narrat in libello ſuo cui con
tra eum credendum.vt.l.cum pꝛecium.C.de li.ca.no.bar.
in.j.certum.S.ſi quis abſente.ff. de confeſ.vnde ſaltem hoc
caſu debet pꝛeſumi dolus cum ſciret ſe minoꝛem.⁊ pꝛocede
e in dubio debent glo.in.l:.ſialterius.C.ſi mi.ſe ma.di.Et
Foran poſt Mico.de mat.in addi.ſpe.in ti.de ſen.pꝛola.
vt autem poſſt pꝛibcipium.licet bar.aliter dicat in dicta.l.ſi
alterius.ſed concoꝛdari poſſunt vt ſi non pꝛobatur minoꝛẽ
ſciuiſſe ſe minoꝛẽ ñ pᷣſumat᷑ dolus. ſʒ ſimplicitas.vt voluſt
bar. ſi ni Phat cñ eũ ſciuiſſe pᷣſumat᷑ dolus.vtin gl.⁊ per
Jo. an. Ma iurãdo ſcienter veritatem non poteſt niſi do
lus pꝛeſumi.Ad hoc.l.quid omni.ff.de dolo.ſacit.c.illud.2=
quod ibi nõ.de pꝛeſump.⁊ hoc de pꝛimo iursmento. Ve
nio nunc ad ipſum contractum ⁊ iuramentum ſuper eo ap
poſitum.⁊ pꝛobatur contractum valere ⁊ tenere.ſtatutum
debet iudicari ⁊ cenſeri ſicut ius commune.⁊ ab eo debet ĩ
rerpꝛetationem ſumere.vt in.c.cum dilectus.de conſue.⁊
l. ij. E. de Rora,no- Innon,crcauam ve reſcrip.⁊ bart.in
l.omnes populi.ff. de iuſti.?⁊ iur. Si minoꝛ iurans coꝛpoꝛa
liter ſe minoꝛem ceſſante dolo aduerſarij excludirur a bene
ficio minoꝛis etatis inducto a iure communi.vt in dicta.l.ſi
alterius. C. ſi mi ſe ma.di. Ergo debet etiam excludi a bene
ficio ſtatuti.quod etiam voluit Jo.an. Mico.mat.in addi.
pꝛedicta. ꝛo hoc facit quia ex quo minoꝛ doloſe verſat
non debet vti minoꝛis beneficio etatis.:.j.S in pupilluʒz.ff.
de poſi. ⁊.l.auxilium.ff.de o ⸗ autẽ iurauit ſe mi
noꝛem.vt.S.pꝛobatum eſt.ergo non debet tanqꝙᷓ; minoꝛ vti

beneficio ſtatuti.pꝛeterea dico ꝙ etiam ceſſante pꝛimo iu
ramento valere debet tamen venditio pꝛopter iuramentũ

de ea ſeruands appoſitum.quia licet valeat ſtatutum quo
ad infringendum contractum non iuratum.ſecus tamẽ vbi

interuenit iuramentum.quia non poteſt ſtatutum laicoꝛuʒ

in pꝛeiuditium iuramenti pꝛeſumere dolum.als parata eẽt
laicis via inualidandi omnia iuramenta minoꝛum ⁊? mulie-⸗
rum pꝛeſumere id.ſ.dolum vel ſimulationem.⁊ pꝛohibitũ
vna via.alia indirecta admitti non debet.c.tue.de pꝛocu.2=
regula cum quid vna via.de regu.iur.li.vj.⁊ ideo elegãter
iu hoc paſſu dixit do.anto.de bu.in.c.cum contingat pꝛeal
lega.quod aut apparet legitim cauſa pꝛeſumendi dolũ ſeu
ſimulationem in contractibus minoꝛum ⁊ impeditur virtuſ
iuramenti.an non apparet legitima cauſa pꝛeſumendum.⁊

valet iuramentum.etiam ſi ſtatutuʒ ſpeciſice annullaret iu

ramentum. Ego vero latius hunc articulum examinaui in
quadam diſputatione mea. nouiſſime in lectura illius.in
c.cum contingat.⁊ ibi nuncconcluſi.nunc etiam de nouo⸗
cludo ꝙ ex quo nulla apparet ſpeciſica ? veriſimilis conie-⸗

ctura pꝛeſumendi dolum vel aliam illicitam cauſam nõ ſuf
ſicit ffatutũ ad euacuãdũ iuramentũ.q;ꝛ non apparente cau
ſa vꝛgente non debet nec poteſt impediri obligatio deo que
renda.ar. xxv. q.j.ſunt quidam.⁊ quod no. Inno. in.c. que
in eccleſiarum.de conſti.⁊ melius in.c.quia pleriq;.in fi.de
immu.eccle.⁊ per legiſtas.in.l.ſi.C.ſi contra ius vel vti.pu

bli. eſſet enim tale ſtatutum cauſa perfidie ? periurij. contra

l.j aduer.ven.⁊ contra iura canonica.nec credi debet
verbis enunciatiuis ſtatuti cum talibns verbis non ſit cre⸗
dendum ex quo materia non depender a mera diſpoſitiõe
ſtatuentium.iuxta no.per bar.in auc.ſi quis in aliquo docu

mento. C. de eden. ? in.l.ſi foꝛte. ff. de pecu. ⁊.l. ſciendum.

ff. de ver. ob. Sed opoꝛtet ꝙ extrinſecus pꝛobetur cauſa.

puts quia in loco ſtatuti minoꝛes conſueuerant dolo induci

extrinſecus eſt pꝛobata.Et pꝛo hoc facit.c.ij.de pac.lib.vj.
vbi tex · dicit talia iuamenta omnino eſſe ſeruanda.⁊ tex.ĩ
auc.ſacramenta dicit inuiolabiliter ⁊c̃.niſi dolo vel metu ꝓ
bentur extoꝛta.quod hic non pꝛobatur. Nuinimmo ſi be
ne ponderentur verba illius ſtatuti ſtatuentes videntur du
bitaſſe de vero dolo in eo quod in ſtatuto dicitur ꝙ contra
ctus pꝛeſumatur ⁊ fingatur dolo extoꝛtus.vnde pondero v
bum fingãtur. Fictio enim cadit ſuper certo ⁊ pꝛeſum-

lI.vna.C.de rei vxo.ac.S.accedit.in verbo pꝛeſumatur.⁊ ꝑ
canoniſtias in.c.is qui de ſpon.Et ſic voluerunt ſtatuentes
fingete doluʒ vbi non erat:quod non potuerunt facere pꝛe
iudicium iuramenti. Ex hoc verbo clare arguo ꝙ nõ ha
buerunt ſufficientem cauſam pꝛeſumendi doli.als nõ fuiſ
ſent vſi vetho fingantur/ Oꝛeterea ſi laici non poſſunt co
gnoſcere etiam incidenter ⁊ acceſſoꝛie ð validitate iuramẽ
ti vel alterius actus ſpiritualis.dicto.c.tuam.de oꝛ.co.⁊.c.
latoꝛ.qui fi.fint legi.ita . us in re dubia ſtatuere etiam

ptio berete o. quod poteſt eſſe verum.vt notatnr in

incidenter ⁊ neceſſario. Toncludo ergo dictum cõtractũ
valuiſſe ⁊ naturaliter ⁊ fimatum eſſe iuramento. iuxta no.
per bar.in.l.ſi quis pꝛo eo.ff.de fide.⁊ per canoniſtas. in.c.
cum contingat.pꝛealle.⁊ dictum bar.in dicta.l.omnes po/
puli.⁊ bal.pꝛocedat quando a pꝛincipio ſe non iurauit maio
rem. Et quando pꝛobatur ſtatuentes habuiſſe ꝓbabilem
cauſam pꝛeſumendi dolum. ⁊ per hoc ſunt ſublata argumẽ
ta in contrarium foꝛmata.Et hec concluſio miagxime eſt te
nenda per ea que in ſequenti dubio dicam. Kondac
do ad ſecundum in quo vt pꝛolixitatem euitem concluſiue
pꝛocedam. Et dico illam ratificationem ſi ſacxa fuit in ma⸗
ioꝛi etate ſine omni ſcrupulo imponere omnem finem ⁊ ſi
lentium huic concertationi.ita vt abſq; aliquo dubio nulla
poſſit nunc allegari deceptio.Etiam ſi pꝛobaretur vltra di
midiam iuſti pꝛetij etiam quando interuenitiuramentum.
quod habetexcludere remedium.i..ij.C.de reſcin.ven.⁊ ibi
no.per glo.⁊ bar.⁊ per glo.⁊ doc.in.c.penul.de emp.⁊ vẽ.
Cunm quia iſte iacobus dixit ꝙ certiſicatus de vero pꝛetio
rei ndlite quod plus valebat donabat.qð ſufficit ᷣm bar.
in dicta.l.ij.ſacit.l.h quis donationis.ff.de contrahen.em.
Et licet hec verba pꝛotulerit dictus iacobus in pꝛimo con
tractu cum eſſet minoꝛ.Camen exquo illum poſtmodum
ratificauit ⁊ appꝛobauit videtur de nouo pꝛotuliſſe ⁊ cõtra
xiſſe.hj.C.ſi ma.fac.?vFacit quod nlihöbanl theo
pompuæ.ff.de do.pꝛele.⁊.l.eos.ff.de fal.⁊ quod no.in c.
cum in tua.de teſti. Atem facit vna conſideratio inconu
cibilis.ex quo enim bis quis idem confitetnr videtur exclu-
ſus ab omni beneficio ⁊ conſideratur non per eigen do⸗
naſſe quod plus valet e pꝛeſumi debet.maxie ex ſpacio me
dij tempoꝛis veraciteer de vero valoꝛe rei.ad hoc ter.opti
mus in.l.ſi muiier.⁊ in.l..vnica.pꝛope finẽ.C.de plus peti.
no.ᷣbar.in.l.cum ſcimus.de agri.⁊ cenſi.iixxj.Et hoc eſt pꝛe
cipuum in hac materialicet pꝛima confeſſio ſeu donatio ſu
rit facta tempoꝛe inhabili. vt pꝛobatur in dicta.l.ſi mulier
enio ad tertium ⁊ pꝛocedlam tam in hoc ꝙᷓ in ſequen
us concluſiue.vt nimiam pꝛolixitatem euſtem. At dico
ꝙ non debuit dictus iacobus audiri abſolutionem petens.
vt patet ex pꝛedictis nulla interuenit deceptio etiam ſi pxo
baretur valoꝛ rei vltra dimidiam pꝛetij ſoluti.ſpõte enĩ do⸗
nauit quod potuit.cum eſſet maioꝛ etate tempoꝛe ratificati
onis.d.l.ſi quis dõationis.⁊ ſic etiaʒ ſi de facto abſolueret᷑
ꝗ iuramento contractus tanien remaneret firmus ⁊? irreuò
cabilis cum ſit de iure gentium.i.ex hoc iure.ff.de iuſti.⁊
iur.adeo ꝙ etiam papa non poſſet illum reuocare ad boc

—

quod no. Inno.in.c.ij· de confir. vti. ⁊ in. c. inquiſitioni. de
ſen. excõ.nam ea que ſunt de iur.gen.per pꝛincipem tolli ñ
poſſunt in cle.paſtoꝛalis.de re iudi ⁊ inſti.de legi.agna.tu.
in fi.? de iure naturali gen.⁊ ciui.S.ſed naturalia. per legi-
ſtas in dicta.l.fi.· C. ſi contra ius vel vti.pub. Et pꝛeſ uppoſi⸗
to etiam ꝙ dicta ratificatio non interueniſſet non debuiſ⸗
ſet adhuc audiri quia non pꝛobat᷑ eſio enoꝛmis.immo nec
illa. ſi bene ponderentur dicta teſtium. vt patet ex eoꝛuʒ de
poſitionibus.⁊ ex no.per bar.in.l.pꝛetia rerum.ff. ad.l.fal.⁊
in. d.l. ij de reſcin. ven. ? per gl. in. c. cum cauſa. de teſti · ⁊ iõ
non ſubſiſtente leſione enoꝛmi non debet minoꝛ audiri.pꝛo
hoc dicta auc.ſacramenta.que mandat iuramenta inuiola-
biliter obſeruari. ⁊.d.c.ij. de pac.li.vj. vbi dicitur omnino
ſeruentur ⁊c̃.per illum tex.tenuit ibi archi.contra nunc ĩ.c.
cum contingat. de iureiur. vbi dixit mulierem poſſe in illo
c.inſtare vt abſoluatur.nam hoc falſum eſt per dicta iura.⁊
tenet do.anto.in dicto.c.cum contingat.⁊ ego ſemper te-
nui⁊ latiſſime fui pꝛoſequutus in dicta diſputatione.nam
ſi indifferentercontra illa iura poſſet peti abſolutio.ſeruirẽt
quaſi de vento.quod non eſt dicendum cum emanauerint
cum tanta ſolemnitate. Mec eſt aliquis tex. in mundo qui
hanc abſolutionem hoc caſu indulgeat. Mon obſtat.c.j. de
iureiur. 7 no. in. c. debitoꝛes. eo.ti. quia ibi creditoꝛ vſurariꝰ
non reſtituendo.ideo compellitur relaxare iuramentum vl
audit petens abſolutionem uod non contingit in caſu
noſtro.ex quo deceptio non pꝛobatur.⁊ hoc in dubio eſt te
nendũ quicqd alij ſenſerint.¶ Ex his infero ad quartuʒ du
bium in quo dico dictum epiſcopum ⁊ eius vicarium ĩ hoc
facta ſalua eoꝛum reuerentia non bñ pꝛoceſſiſſe ir ꝛio qꝛ
abſoluerunt dictum iacobum nulla leſione legitime facta
bata contra iuramentum.5 Btem quia ratificauerit illum
contractum.⁊ ſiquod plus valebant dicta bona bis dona-
uerat emptoꝛi.⁊ donatio perfecta fuit.vt.c.fi.de dona.⁊ iu
ramentum ſine cauſa legitima remitti non poteſt etiaʒ a pa
pa in pꝛeiudicium alterius.maxime lata ſententia. vt notat
Inno. in.c.cum inter p.de renun.⁊ glo.?⁊ communiter do

ctoꝛes. ? in.c. quanto de inretur. ex quo poteſt dici ꝙ ill¶a ab

ſolutio non valuit. quia factaa non habente poteſtateʒ. Itẽ
quia dictus iacobus in pꝛimo contractu ſcienter ⁊ apenlate
declarauerat iurando ſe maioꝛem.Et ſic non debebat con
ſequibeneficium abſolutionis aduerſus ſecundum iuramẽ
tum.ſquia fruſtra legis auxilium inuocat qui committit in le
gem. de vſu. c. quia fruſtra. Item pꝛonunciauerunt ⁊ abſol
uerunt ſuper non petitis contra omnia iura vulgaria ⁊ pꝛe-
ſertim in eo quod fuit pꝛonunciatum ſuper non petitis con
tra omnia iura vulgaria. ? pꝛeſertim in eo quod fuit pꝛonü-
ciatum ſuper ipſo contractu.cum tantum fuerint additi ſu
per acceſſoꝛio.ſ.ſuperiuramento.nam ſuper contractu de⸗
bvuerunt cauſam cõſeruare pꝛopꝛio iudici. vt in·c.latoꝛ.⁊.c.
tuam pꝛeal.⁊ quod notatur in. c. de pꝛudentia. de do.poſt di
uoꝛ.rel. - c.cauſam. qui fi. ſint legi.⁊.c.nouit.de iudi.¶Ex
his omnibus infero ad vltimum videlicet ꝙ iudicis appel
lationis officium eſt in pꝛonunciando bene fuiſſet appella
tum ⁊ male ſententiatum ⁊ abſolutum dictum contractum

zc.
AVonlxij.
Mnipotentis dei nomine inuocato. In ne⸗
gotio Ouidonis pauli de vꝛbino ſuper iure em
phiteotico duo adclaritatem totius materie ex
cutienda incumbunt. Mꝛimo an capitula ini-
ta inter commune vꝛbini.⁊ capitulum eccleſie
eiuſdem ciuitatis ſuper iure emphiteotico extendantur ad
bona cuiuſdam abbatie ſita in territoꝛio alieno. Secunduʒ
dubium pꝛeſuppoſito ꝙ dicta capitula non ſint ad hunc ca
ſum extendenda.an ſaltem poſſit dictus guido pauli defen
di ex conſuetudine ibidem obſeruata ſm quam bona cuiuſ/
ꝙ; eccleſie in territoꝛio vꝛbini conſiſtentia ex defectu can
nis non ſoluti non poſſunt eripi ab emphiteota ſed agi de-
bet dumtaxat ad ſolutionem ipſius penſionis.⁊c̃.
N chꝛiſti nomine amen. Circa pꝛimum bꝛe-
uiter dico dicta capitula nullo iure extẽdi debe
„ re ad bõa dicte abbatie. MDꝛimo ex deſectu po
—„ teſtatis ſtatuentium.non enim potuerunt lai-
ci ſtatuta facere in pꝛeiudicium eccliaꝑ etiã reſpectu bono
rum conſiſtentium in eoꝝ territoꝛio.vt expꝛeſſuʒ eſt in · c. qᷓ

in ecclaꝝ ⁊.c.eccłia ſancte marie de conſti. ?· xc. di. bñ gdeʒ
=. c.fi.de re.eccle.non alie.facit auẽ.caſſa.C. de ſacrd ſan.
eccl ecundo qð etiã data poteſtate ſtatuentiũ non de
bent fieri extẽſio ad bona illius abbatie.qꝛ vt clare patet ex

verbis vltimi capli ꝑ qð ſit extenſio illa dirigit᷑ ad perſonas:
vt ibi per ſindicos ⁊ pꝛocuratoei ſeu alio quouis noĩe ⁊ om
Seeznn quoꝛumcũq; eccliaꝝ abbates monachos ⁊c.

deo non cõpꝛehendit bona eoꝑ que ſunt de illo territo⸗

rio etiã ſi alias eſſent bona ſuppoſita iurildictioni ſtatuenti
um vt clare patet ex nõ.ꝑ Inno.in.c.poſtulaſti de fo. cõpe

ten.⁊ bar.in.l.cõctos populos de ſu.tri. facit ꝙ nõ Jo. an.

in. c. cuz ſm leges de here.li.vj.licet.n.capla cũ canonicis

videant᷑ ſcripta in rem tamẽ extenſio que facit ad pꝛopoſitũ
noſtrũ eſt concepta in ꝑſonas.non.n.fuit dictũ vtilla capi-
tula haberent locũ in bonis omnibus ſitis in territoꝛio vꝛbi
ni quo caſu diceremus legẽ eſſe datã verbis ⁊ non rebus ſʒ
fuit dictũ vt pſone deberent illa capla uare ⁊ uari facere

Et ſic nõ poſſunt cõpꝛehendere abbates de alieno territo⸗
rio.ar.in.l·j.ff.de tu.? cura.da. ab his. Nec eo capite qꝛ ca-
nonici conſenſerunt tenent᷑ abbates ad iloꝝ obſeruantiam
qꝛ pactũ non extendit᷑ ad alienas perſonas vel res.l.ſi vnus
5. ante oĩa. ff. de pac. Quinimo tranſactio facta cũ aligbus
ex pluribus habentibꝰ. Idẽ ius non extẽdit᷑ ad alios.l.j.C.
de tranſati.Sico et qð ſi epᷣus ⁊ caplum cõſenſiſſent ad/
huc non fieret extenſio ad illũ abbatem ꝑ.c.noſtra⁊ qð ibi
n3. Jam de loca.Ex quibus clare concluditur ad pꝛimum
dubiũ vt virtute illoꝝ capituloꝝ ſeu extenſionis non põtdi
ctus guido paulus ſe defendere. Nenio ad ſᷣm vtrũ ſalteʒ
vigoꝛe cõmunis obſeruantie ⁊ cõſuetudinis poſſet defen-
dere ſe. Et pmo videt᷑ qð non qꝛ talis ↄſuefudo eſſet dam
noſa eccleſijs.ergo non valet vt in.c.j. de cõſuetu D
do videtur ꝙ ſi contra ſubſtantiam cõtractus emphiteoti
ci cum de ntura ipſius ſit penſione non ſoluta infra biẽniũ
poſſit emphiteota per dominum expelli.vt jn.c.potuit de
loca.⁊ in.l.ij. C. de iure emphi.⁊ inſti.loca. .ad eo loquoꝛ
de emphiteota eccleſie. Nam in iure pꝛiuato reqrit᷑ ſtatu.
vt in dicta.l.ij.conſuetudo aũ t cõtra ſubſtantialia actus nõ
valet vt in.c.ij.iun.glo.de conſuetudine li.vj.facit.l.ꝑ ſer⸗
uum.ff. de vſu 2 h tem video ꝙ ſi ſit pactuʒ in quo di

cat᷑ vt non poſſit expeli.tñ intelligitur ſi ſoluerit penſioneʒ

vnde ſi ceſſat ſoluere ꝑ biẽniũ põt nihilhominus expelli.ẽt
pacto non obſtante vt eſt tex.nota.in.l.quero. 5§. inter loca⸗
toꝛtem.ff. loca.qð ergo non põt facere.pactũ nõ ðbet poſſe

rub.li. x· ed his non obſtantibus contrariam ſententi-
am puto de iure verioꝛem. Moueoꝛ pꝛimo quia valet pa
ctum vt emphitheota non poſſit expelli ex ceſſatione ſolu.
tionis canonis.vt notanter determinat glo.quam ſequitur
bar.in.l.ij. C. de iur. emphi.pꝛeal.Ergo debet valere con⸗
ſuetudo cum ſit foꝛtioꝛ qᷓ hachun peinarn n. vt pꝛobatur ĩ
c.fi.de conſue.facit quod no.glo. Perfaun ꝛealle. 7 quod
no.bar.in.l.omnes populi.ff.de iuſt.⁊ iur. Nec iſtud pactũ
eſt contra ſubſtantialia contractus.ſed potius contra ſubſtã.
tialia eẽt ſi fieret pactũ vł ↄſuetudo vt nila ſoluta pẽſiõe te
neret ↄtractus.quia ñ conſiſtit locatio vel emphiteoſis ſine
mercede ſeu penſione.l.ſ merces.ff.loca.⁊ dicto. S.a deo.
ſed quod agatur ad penſionem ⁊ non fiat expulſio.non ẽ cõ
tra ſubſtantialia fed contra accidentalia cum illa ſint de ſub
ſtantia ſine quibus actus conſiſtere non poteſt.inſti.de em.
2 ven.S.pꝛetium.no.bar.in.l.pꝛolatam.C.de ſen.⁊ interlo
cu.om.iudi.conſtat autem contractum emphiteoticoꝛum
conſiſtere ae egungi oernennuann emelere pa

inducere An iuxta nõ.p glo. C.de decre. decu. ſuꝑ

cto ⁊ conſuetudine poteſt pꝛopꝛietarius non expellere em-
phiteotam ſed agere ad penſonem.vt in dicto.c.potuit·?
quod ibi no.⁊ in dicta.l.ij.ergo valet pactum.l.ij..ſi cõue
nerit. ff. de poſ.?.c.vno comoda.⁊ regula contractus ex cõ
uen. de regu. iur. li. vj. Nꝛeterea papa mandat decidi
cauſas eccleſiarnmn perſonarum ⁊ clencoꝛum ſm conſuetu-
dinem pattie.vt in.c.iij.de eo qui mit.in poſ.facit·c. conſti
tutus.de in inte.reſti.⁊ tex.a contrario ſenſu.in.c.cum cau
ſa.de re iudi.⁊ quod no.bar.in.d.l.cunctos populos.Et in

telligo vt omnis ceſſet obiectio.quãdo eſt ↄſuetudo cõis tã

laicoꝛum qᷓ cricoꝛum ſicunt contingit in caſu noſtro. MNon
enim potuiſſet hic induci conſuetudo ſine tacito conſenſu
clericoꝛum ſicut in dicta.⁊ ex non vſu inducitur conſuetu⸗
do.quando vſus habet in ſe tacitum actum contra diſpoſiti
onem

.

t

in⸗
Dſii
em

onem iuris cõis.iuxta plene no per Jo. an.in.c.iosnnesð
emp.⁊ ven.?⁊ Ci.in.Lij.C.que ſit lon.conſue.⁊ pꝛobaturĩ
dicto.c.ioannes intelligendo tamen iuxta no.per Ki. in lo
co pꝛeal. Conſuetudo non poteſt dare legem omnibus
rebus exiſtentibus in territoꝛio cuiutcunq; ſint.vt in.l. ſer-
uus.ff.de cenſi.⁊.l.numerum..patrimonioꝛum auteʒ. ff.
de mu.⁊ ho.ſacit.viij.di.que contra.⁊.xij.di.illa.⁊.l.illud.
⁊ quod no. Inno.in dicto.c.poſtulaſti.⁊ bar.in dicta.l.cun
ctos populos. Et pꝛopoſita facit qð ponit SFredericus in
conſilio.c.⁊.xlvj.⁊ Jo.an.poſt archi.in.c.j.de immu.ecc.
li.vj.vbi querunt de bonis abbatie exiſtentibus in alio ter-
ritoꝛio ꝙᷓ ſit ipſa abbatia. Mon obſtant contraria ſuperius
allegata.Ad pꝛimum dico hanc conſuetudinẽ nõ eſſe mul-
tum damnoſam eccleſijs.ſatis enim eſt iam poſſe conſequi
penſionem ſtatuentem.⁊ hoc equitatem habet quaʒ eccle
ſia debet pꝛealijs obſeruare.vt in.c.ſuam.de penis· Non
enim quelibet conſuetudo contra eccleſiam eſt nulla. ſed il
la que magnum pꝛeiudicium affert.⁊ nulla ratione fulcitur
ad hoc.c.cum dilectus.de conſue.⁊.c.cum eccleſia ſutrina.
de cau.poſ.⁊ pꝛopꝛie.⁊.c.ij.de conſue.li.vj.⁊.c. abbate.de
verbo.ſigni.cum multis ſimilibus. pꝛimum.S. ſatis
reſponſum eſt. quartum ⁊ vltimum dico ꝙ pꝛocedit
quando ſimpliciter fuit conuentum ne inuitus colonusſeu
inquilinus expellentur. intelligitur enim tanta cõditioſi pẽ
ſionẽ ſoluerit vt ibi.ſed nos loquimurqñexpᷣſſe hʒ cõſuetu-
do iſtemphiteota non poſſit expelli etiam canone vltra bi
ennium non ſoluta.ſed agi poſſit vt ſoluatur.quo caſu puto
valere conſuetudinem contra eccleſiam etiam alibi ſitam.
er quo bona ſunt in territoꝛio.pꝛo hoc quia contractus ſuꝑ
re videtur intus ſᷣm conſuetudinem loci.licet expꝛeſſe di-
ctum nonſit.vt in.l.quod ſi nolit.S.qui aſſidua.ff.de edili
edi.no.bar.in.l.nemo eſt qui neſciat.ff.de duo.reis ·ſacit.l·
ſi. in ſi. C. de ſide inſtru. Et hec ſufficiant. Mi.abbas.

CEon. lxiij.

N diſpuatione que vertitur inter laurentium
domini pallo ⁊ ſocioꝛum ex vna parte ⁊ balta-
ſarem gentil ex alia parte.ſupercaptura ⁊ detẽ
tione ipſius baltaſaris occaſione debiti paterni
viſo quodam quinternolo mihi oblato in quo

dumtarat contineutur quedam ſtatuta ? refoꝛmationes ci

uitatis inclite floꝛentie.ac etiam ſententia lata per officiales
mercantie contra dictum baltaſarem in fauoꝛem dicti lau-
rentij ⁊ ſocioꝛum.⁊ quaſdam ſimplices excuſationes ſeu si
legationes pꝛo parte dicti baltalaie ſricolaus abbas.
Biſti eiuſq; matris pꝛeſidio humiliter inuoca
to.videtur pꝛimo dictum baltaſareʒ iniuſte pu
niri.Et minus debite teneri ⁊ per conſequẽs
debere relarari tam iure communi. inſpecto qᷓ
nicipaubus cenſuris.de iure communi hoc
videtur clariſſimum cum liceat filio tam puberi qᷓ; impube
ri abſtinere ab hereditate paterna ⁊ euitare creditoꝛes here
ditarios. vt in.l.neceſſarijs.ff.de acqui.here.⁊ inſti.de he⸗
redum quali. dif.?.S.ſi antem.cum ſi.nec ſilius cõueniri po
teſt nomine patris.C. ne filius pꝛo patre in rubꝛo ⁊ nigro.
maxime in.l.patris nomine.ſed dictus baltaſar abſtinuit ab
hereditate gentilis patris ſui.ergo cõueniri ñ poteſt vel de
tineri ob debita paterna. Idem dicendum videtur ſtatuto
rum inſpecta diſpoſitione. quoniam filij per illa obligantur
cum eoꝛum parentes ceſſauerunt vel fraudem ſeu dolum
commiſerunt.vt patet ex ſtatuto ſuꝑ rubꝛica de filijs ⁊ alijſ
aſcendentibus ⁊ de patribus ⁊ alijs aſcendentibus ⁊ de fra

tribus qui ceſſant ⁊ ſugitiuoꝛum ⁊c̃. Et ſtatuto ſub rub:ica

de factoꝛibus ⁊ diſcipulis alicnius ſocietatis ⁊c̃. Sed expꝛe
dictis coꝛam me non conſtat dictum gentilem patreʒ dicti
baltaſarris ceſſaſſe fugiſſe fraudem vel dolum commiſiſſe
in factoꝛia vel tratifico ſuo.ergo virtute illoꝛum ſtatutoꝛuʒ
non tenetur.⁊ per conſequens cum caſus iſte non ſit in ſta-
tutis pꝛouiſus debet relinqui diſpoſitioniiuris communis.
de reſcrip.c.ſuſceptum.li.vj.⁊.l.comodiſſime.ff.de libe.⁊
poſthu. Mon obſiat ſi dicatur in libello laurentij hoc conti
neri. vbi narratur dictum gentilem ceſſaſſe fugiſſe.ſraudẽ
⁊ dolum commiſiſſe.quia narrata in libello bene pꝛobauf
contra libellantem. vt eſt tex. no. in. . eum pꝛecium. C. de i.
cau.no.bar.in.lcertum.j.ſi quis abſente.ff.de cõſeſ.cano.

14

—

in.c.j.eo.ti.ſed pꝛo libellante non.quia licet quis poſſet cõ
ſiteri contra ſe pꝛo ſe autem minime.xiiij.q.ij.in pꝛi.immo
clare debet pꝛobare ea que pꝛoponit in libeſo.als dubia ꝓ
batio non releuat.vt in.c.in pꝛeſentia.de pꝛoba. Mõ obſtat
ſententia pꝛo dicto laurentio lata.quia illa poteſt dici nulla
cum fuerit pꝛolata ſub conditione reſolutiua fuit in fine ibi
reſeruatum ꝙ ſi dictus baltaſar pꝛobaret de iure ſuo.tunc
ſtatutum ꝙ dicta ſententia ceſſet nulla ⁊ nullius momenti:
hoc autem officiales facere non ho erunt.quia nullus iu/
dex poteſt ſuam vel ſui pꝛedeceſſoꝛis ſententiaʒ reſcindere
etiam ſi poſtea appareat de innocentia rei.vt.C.ſen. reſcĩ·
non pol.l. j 2.j cC.l.diui.ff. E penis. Z.l. j5 .F. fl. ff. de queſti.
⁊ in.c.in lis.de offi.dele.Nõ.ĩterminis niis bar iudex.ff.
de re iudi.per pꝛedicta iura concludit indicem nõ poſſe fer
re ſententiam ſub conditione reſolutiua.ego ſententia non
debet tenere taniꝙᷓ lata contra ſolitum ⁊ indebitum iuris oꝛ
dinem.l.pꝛolatam. Clde ſenten.⁊ interloc.om.iudi.⁊.ij.q;
j. 5. diffinitiua.ſed pꝛofecto mihi oſtendat᷑ minime pꝛout
oꝛ dictuʒ baltaſarem debere per pꝛedictarelaxari.
ꝛimo contra eum aperte ſacit ſententia per officiales
mercantie contra euʒ pꝛolata a qua minime apparet appel
latum.immo ex lapſu tempoꝛis confirmata que facit ius in
ter partes etiam ſea pꝛincipio fuiſſet iniuſta.vt in.c.xum in
terde re iudi.⁊.l.ingeniuʒ.ff.de ſta.homi.⁊.i.resi
de regu.iur.pꝛo qua quidem ſententia pꝛeſumitur
ſpectu iuſtitie qᷓ; oꝛdinis.vt in.c.in pꝛelentia.de renum⁊
bone. de elec.⁊.c.cauſam que.de re iudi.no.Inno.in.c.cũ
in iure.de offi.dele.⁊.c.quoniam contra.ð pꝛoba·⁊=.d.c.bo
ne.vbi dicit pꝛeſumendum pꝛo ſententia poſtquaʒ traſiuit
in rem iudicatamquia durum eſi ſemper acta recenſere.⁊
plene per Jo.cal.in.d.c.quoniam contra.vnde cum i libel
lo dicatur dictum gentilem ceſſaſſe fugiſſe fraudem ⁊ do-
lum commiſiſſe.⁊ ſuper his fuerint pꝛobationes hincinde
facte.vt narratur in ſententia.⁊ officiales ſententiam tule-

rint appꝛobando⁊ conſirmando captionem dicti baltaſaris

? pꝛonunciando eum vti filium iu poteſtate teneri ⁊ obliga
tum foꝛe pꝛo facto paterno dicto laurentio ⁊ ſociis que qui
dem ſententia.nec aliquo iure aut remedio reſciſſa vel ſu-
ſpenſa certe fecit ius inter partes.vt amplius non poſſi di
ctus baltaſar de iniuſta ſententia conqueri. Ham non ap⸗
pellando videtur ille ſententie acquieuiſſe.vt in.c.quod ad
conſultationem.de re iudi:quod pꝛocedit tam in ciuili ꝙᷓ ĩ
criminali.etiam vbi venit imponenda pena vltimi ſuppli-
tij.vt.l.non tantum.ff.de appel.⁊.d.l.j..fi.ff.deiqueſtio.⁊
d.l. diui.facit quo nõ. Har.in.l.qui vitimo ſupplitio.de pe
nis. Quinimmo ſi poſi ſententiam non ſuſpenſam conſta-
ret de innocentia rei foꝛte ex pꝛobationibus de nouo reper
tis ſolus pꝛinceps poſſet eum reſtituere.vt no.pꝛobatur in
dicta. l. diui. ?.l.j.S·fi.pꝛeale.⁊ vtrobiq; per bar. facit.c.ſub.
oꝛta.⁊.c.inter monaſterium.de re indhe. ubpeeteru.g.
de tranſac. Nec debetcredi puris verbis dicti baltaſarr
nunc allegantis patrem ſuum dolum non commiſiſſe.quia
potius debet crediſententie ꝙᷓ ſibi.⁊ ſibi imputet quare co
ram officialibus hoc non oſtendit vel quare non appella-
nit.pꝛeterea hec allegatio baltaſaris ꝙ pater ſuus no com-
miſit dolum vel fraudem. æiſi vera eſiet non commiſit do-
lum vel fraudem.⁊ ſi vera eſſet non commiſit iniquitatem
ſententie vel capturam ſuam iniuſtam.quia ſi bene ponde
rentur ſtatuta ſuperius per me allegata.pꝛouident non ſolũ
contra factoꝛes rraudes vel dolum adhibentes.ſed etiam
contra fugitiuos ceſſantes aut reddere rationem ſuiſl magi
ſtris ⁊ ſocijs volentes aut ceſſantes reñgnare.eiſdeʒ es que
debent. que omnia allegata fuerunt per dictum laurentinʒ
⁊ ſuper his pꝛobationes fuerunt inducte per varios doc.cò
ſultum.⁊ demum contra dictum baltaſarem pꝛonunciatuʒ
contra quam ſententiam nullitas per eũ allegatur. vnde alio
non viſo concludo dictum baltaſarem iuſtitiam contra ca-
pturam ⁊ detentionem non ſucre i0 obſtant quod nar
ratis in libello dicti laurentij non ſit crxedendum in ſui fauo
rem.fatendum eſt enim ꝙ ſuperilla narratione iudex non
debuit fundare ſententiam.ſed ex quo apparet ſententiaia
ta pꝛeſumitur.quod eſt veris ⁊ iuſtis pꝛopanonibus fuerit
pꝛomulgata.vt in iuribus ſuperius alle.maxime cum in ea
narretur officiales teſtium depoſitiones.⁊ alias chartas ſeu
litteras percunctatos fuiſſe. MNon obſtat contrarium. fate-
oꝛ enim iudicem non poſſe ſubconditione reſolutiue iniam
3

= b

—

——

Sed non per hoc coꝛꝛuit tots ſententia ſed illa pars reſolu
tiõis habetur pꝛo ñ adiecta ⁊ remaneat ſnia pura ñ adiecta
vt no.voluit bar.in.d.l.iudex facit.quod notatur in.l.dice⸗
re cum.l.ſequen.ff.de arbi.⁊ pꝛo hoc facit quia vtile per inu
tile non debet vitiart.quando vtile poteſt ab inutili ſepara
ri.vt in regula vtile per inutile.⁊? quod ibi no.de re.iur.lib.
vj. ⁊ in.l.j.S.trebatius cum ſequen.ff.de aqua cotti.⁊ eſti.
facit.l.j.O.biduum.ff.quando ap.ſit.Et hec ſufficiant.abb.

na rectoꝛi cuiuſdam eccleſie ſoluerunt annua-
tim certam pecunie quãtitateʒ occaſione qua
rundam platearum ſeu domoꝛum quas dice-
ant ſe habere in emphiteoſim ab eadem eccle
ſia. Contingit poſtmodum ꝙ ciues quidam per plurimos
annos non ſoluerunt ſolitum canonem. Monnulli non di
ctas plateas ſeu domos in extraneos per viam legati ſeu he
redis inſtitutionis vel donationis tranſtulerunt.dico re
re penitus irrequiſto. Queritur circa predicta quid iuris
26. :
.* N

. Jues quidem ſenenles per triginta annos ⁊ vl

4

Eſuchꝛiſti eiuſq; matris pꝛeſidio humiliter in
uocato duo pꝛincipalia circa pꝛedicta ſunt exa-
minanda. nno nunquid per ſolutiones
pꝓꝛedictas pꝛobetur dominium directum ecele
ſie.cum nulla ſcriptura auctentica de dominio
vel conceſſione emphiteoticaria appareat¶ Secundo pᷣ⸗
ſuppoſito ꝙ pꝛobetur dominiuʒ eccleſie ⁊ emphiteoticaria
conceſſio nunquid per dictas conceſſiones ſeu alienatiões

factas irrequiſito rectoꝛe eccleſie ceciderint dicti ciues a iu

re eccleſie eoꝛum.ita ꝙ libere illa bona ſint ad ius eccleſie
reuerſa.⁊ qᷓᷓ hec ſint plura dubia ⁊ diffuſe poſſet argui ꝓ
⁊ contra.attamen bꝛeuitatis cauſa pꝛocedam concluſiue ſu
biciendo in ſumma quid in eis ſentio.Et pꝛimo circa pmũ
arbitroꝛ ꝙ per dictas ſolutiones ſatis pꝛobetur dominium
directum eccleſie.ita ꝙ non poſſũt vlterius dicti ciues ſub
trahere ſe a dicta ſolutione.nec negare eccleſiaʒ ſoꝛe domi
nam ⁊ patronam illarum platearum ſeu domoꝛum.hoc aꝑ
te videtur pꝛobari in.l.cum de in rem verſo.ff.de vſu.⁊ ibi
hoc ſatis voluit bar.immo ſufficeret ſolutio decem annoꝝ.
ex quo facta contemplatione illarum platearum. quod fir-
mat ibi bar.⁊ maxime per modernos.in.c.peruenit.de cen.
facit.l.fi.?.l.ius emphiteotici.C.de fun.patri.li.x.apertiſſi
tenet ſpe.in terminis in ti.de loca.S.nũc aliqua v.lxiiii.
E facit ſingulariter ad pꝛedicta vnum dictum bai.in.l.pꝛe.
toꝛ ait.S.j.ff.de eden.vbi concludit ꝙ dominus poteſt pete
re ab emphiteota vt exhibeat inſtrumentum emphiteoti⸗
carium.⁊ hoc etiam tenet ſpecu.in dicto..nunc aliqua.vᷣ.
cxij.Et ſi non exhibet dicit bal.ꝙ pꝛeſumitur emphiteoſii
extincta ⁊ finita. Et ſic poterit emphiteota expelii.arg. ibi
cum dominus habeat intentionem fundatam ſuper mate
ri a ciuili ⁊ emphiteotica.nihil pꝛobat de inre ſuo.vnde cũ
eccleſia habeat intentionem fundatam per pꝛedicta vi⸗
dentur poſſe expelli.quod tamen ego non credo illud di⸗
ctum eſſe ſi fit verum ſaltem eo caſu quo pꝛobatur illos ſol
uiſſe.per.xl.annos.per tex.notabilem in.l.benine.C. de fũ.
patri.li.xj. Lenet aperte ſpe.in caſu noſtro cum non appa
reat inſtrumentum in dicto v.cxlij. Et maxime in caſu no-
ſtro pꝛocedit dicta concluſio cum non appare at ſuper pꝛe-
dictis lſbꝛi antiqui eccleſie.Qui ⁊ ſi non ſunt auctentici fa-
ciunt tamen fidem non modicam.iuxta no.in.c.cum cauſa
de pꝛoba. Circa ſecundum dico ꝙ illi qui non ſoluũt per
biennium. Nec purgauerunt moꝛam ceciderunt a iure eo
rum.per.c.potuit.de loca.⁊ perdunt ꝗcquid impenderunt

nomine meliorationis.vt in auc.qui rem huiuſmodi.C.de

ſa. ſan.eccle.?.x.q.ij.hoc ius poꝛꝛectum ð.qui rem. dubium
eſt circa illos qui donauerunt inter viuos ⁊ in vltima volũ⸗
tate.ſpe.enim voluit in dicto.S.nunc aliqua v.cxv.quod ñ
incidunt in aliquam pen am. Et idem vuit in v. cvij. ⁊ ſeq.
IJdem Ao.an.poſt Inno.vt glo.in v.multos aliosin.d.c.
potuit.t accur.? Ci.in.l.iij.C.de iure emphi.loquuntur
taen accur. æ Ci.in emphiteota pꝛiuata. ſed ſpe. alij lo⸗
quuntur popꝛie in emphiteota eccleſie.dicunt enim ꝙ. c.
potuit.loquitur in alienatione.que fit mediante pꝛetio. ꝗqa
unc habetur affectio ad pꝛetium.⁊ ideo non deffert an illũ

1

conſequatur ab extraneo an a domino.ideo voluerunt iura

vt requiratur pꝛius dominus ſi ipſe vult emere.ſed in dona

tione vel legato ceſſat iſta ratio cum illa fiant pꝛopter affe⸗
ctionem que habetur ad perſonam dotarij vel legatarij ſeu
heredis que non cadit in perſonam dominij. ſic ceſſat ratio

illius.c.potuit.ſed bar.apertiſſime tenet oppoſitum tamĩi

pꝛiuato qᷓ in eccleſia.in.l.fi.C. de iure emphi.⁊ latius.in.l.
ſi domus. 5. fi.·ff. de lega. j. vbi dicit ꝙ ſine licentia domini
non poteſt donari.nec in vltima voluntate relinqui. Dꝛi
mo quia tex.in dicta.lfi.pꝛohibet alienationem. Item ꝗa
non eſſet ſufficienter domino cautum quia per illam tran-
ſlationem ius ſuum efficeretur deterius.quoniam non ha-
beret aliquam actionem ad penſionem contra ſucceſſoꝛem
ſed opoꝛteret agere rei vendicationem.quod eſt periculo-
ſum ⁊ in emphiteota eccleſie.dicit expꝛeſſum eſſe in.l.ij.C
ne res dominice vel templi.c.potuit.Candem videtur ꝙ
ſine requiſitione eccleſie non debet fieri.ſed ea requiſita ſic
tamen ex hoc interueniente ſuo conſenſu nullum pꝛeiuditi
um poteſt ſibi interuenire. Guil. tamen vt reſert Jo. an.
ſimpliciter tenet id quod tenet bar.⁊ facit qð ipſemet Jo.
an.no.in.c.in pꝛeſentia.de pꝛoba.⁊ in addi.ſpecu.dicto..
nunc aliqua.v.ciij.vbi dicit ꝙ emphiteoſis eccleſie non trã
ſit ad here des extraneos per id quod habetur in auc.de nõ
alie. aut per mu.S.emphiteoſim. per quem multi dixerunt
illum.S.coꝛrectum.quod tenuit bar.in auc.perpetua.C.de
a. ſan. eccle.plene per dictum ſpe.in dicto v.cxv.quia ſᷣm
o.an.licet ſit coꝛectus quo ad titulum ſucceſſoꝛum.non
tamen quo ad qualitates eoꝛum.quaſi velit quodlicʒ poſſit
concedi in perpetnum.vt in.S.licentiam. non tamen reſpe
ctu heredis extranei.vt dicto.S.emphiteoſim.Et per con
ſequens videretur dicendum ꝙ non poſſit emphiteota reʒ
donare vel legare ſeu AWer tranſferre in extraneum.vnde ĩ

hoc ſi bene concipio. Jo.an.fuit aliquantulum ſibi contra

rius.bar.tamen in dicta auc.S.perpetua.C.de ſa.ſan.eccl.
indiſtincte tenuit illum. S.emphiteoſim eſſe coꝛꝛectum.licʒ
aliter incidenter ſenſerint in.:.ſi tibi.ff.de pactis.⁊.l.gallus
ff. de libe. ⁊ poſthu.bal.in auc.ſi quas ruinas.C. ð ſa.ſai
tenet pꝛimo inſpiciendam eſſe loci cõſuetudinem an.
eccleſiaſtice ſoleant tantum concedi vſq; ad tertian
rationem vel in perpetuum ſed non reſpectu extraneoꝛum
? tunc illa ſeruanda eſt. Si vero non apparet de conſuetu
dine tunc inſpecto mero iure poteſt fieri conceſſio ſimplici
ter in perpetuum.ex quo eccleſie vtilitas hoc expoſcit.vt ĩ
dicta auc.ſi quas rumoſas. Ego ſimpliciter tenui in.c. in pᷣ
ſentia de pꝛoba.quod ex cauſa neceſſitatis vel vtilitatis vl
alterius permittitur alienatio directi ⁊ vtilis dominij foꝛti-
us poterit res concedi in emphiteoſim perpetuam vbi ſo⸗
lum tranſfertur vtile dominium.ſacit.c.ij.de re.eccle.no

alie.li.vj.⁊.c.nulli eo.ti.in antiquis cum ibi notatis.Et fa

* ⸗

cit quod notat ſpe.dicto.j.nunc aliqua.v.vij.? quod no.ax

chi.?⁊ Jo.an.in dicto.c.ij.in ſumma.⁊.x.q/ij.perpetua.
Muid ergo dicendum in hac matenia tam varia.ergoꝰ
cluderem ꝙ aut apparet inſtrnmmentum emphiteoticum ⁊
illi ſtandum eſt ſi ex legitima cauſa apparet facta conceſſio.
xij.q.ij.in ſumma cnm alijs ſuperius allegatis durante em-
phiteoſi niſi conſuetudo patrie repugnet valet donatio ĩter
viuos velin vltima voluntate facta.qᷓ;ꝙᷓ in extraneo etiam
domini conſenſu non requiſito per regulam generalem.ꝗa
us poren ins ſuum in alium tranſferre ſi nulla lege pꝛobi
betur.pro hoc.c.nuper.de do.po di.reſti.⁊ inſti.de re.diui
ſione..per traditionem.⁊.l.nipil tam naturale.ff.de regu.
iur. Item patet in.c.potuit.per locum a ſpeciali.Nã ſi em
phiteota eccleſie pꝛohibetur vendere. domino non reꝗſi-
to pꝛopter rationem ſupꝛadictam.ergo alios contractus ali
enationis facere pꝛohibetur.vt in.c.nonne. de pꝛeſ ump. 2
l.pꝛetoꝛ.ff.de iudi.ſaitem titulo lucratiuo ⁊ in contractu nõ
lucratino poſſet intelligi.l.ſi. C.de iur.emphi.vbi pꝛohibet
vendere vel in alium tranſferre.quod intelligo quando põt
illud idem quod ab alio conſequturus a domino obtinere
Igeo eſeganter ſpe.in dicto.S.nnnc aliqua.v.cxxj.⁊ clariuſ
ibi YJo. an. in addi.voluerunt ꝙ empbiteota non poteſt per
mutare domino non requiſito debet cum eo permutare ſi
poteſt illud conſequi a domino quod ab extraneo.quia per-
mutatio eſt quedam emptio in.i.j.in fi.de re.permu.ſecus
ni non poteſtillud a domino conſequi quod ab extraneo.

Mꝛeterea concluſionem in eam videtur pꝛobare tex

— — — — —— —— — — —— —

JN

— L- —

—, ☛ — —

=

SG XN — — —

„

poſſet vendere domino volente emere.

in.l.fi. C. de fun. pa. li x. vbi emphiteota fiſci poteſt donare
rem emphiteoticariam ſaluo iure fiſci.⁊ valet donatio.igit̃
idem in eccleſia.cum eccleſia ⁊ ſiſcus equiperentur.l.ij · C.

.

ne res do.vel tem no.in.c.j.de in inte.reſti:quia per hoc ñ
alienatur dominium eccleſie ſine ſolemnitare.quia vt dicit
Jo. an.in dicto.c.potuit per hanc donationem non aliena.
tur directum dominium.quod erat penes eccleſiam ſʒ vti-
le quod erat penes emphiteotam. Et quod hoc fuerit ð mẽ
te bar.pꝛobo quia ipſe fuit ad tenen um coꝛium per ratio
nem falſam. Nam ipſe dirit aliud in fiſco qᷓ; in pꝛiuato vel
in eccleſia.quia res fiſci tranſit ad quemlibet alium cuʒ ſuo
onere ita ꝙ non habent neceſſe agere contra nouum poſ⸗
ſeſſoꝛem.ſed ſecus eſt in pꝛiuato m euʒ quia habet neceſſe
agere rei ven.ſed hoc eſt falum.licet ſpe.hoc vltimum te-
nuerit in dicto.S.nunc aliqua v.cviij.quia res tranſit cum
obligatione ſua ad quemlibet alium vt pꝛobatur in auc. de
non alie.5.ſcire. Et ſingulariter notauerit illum tex· bal.in
ĩ.d.auc.ſi quas ruinoſas.ergo dictum bar.coꝛꝛuit coꝝuente
ratione.l.cum patet.S.dulciſſimis.ff.de lega.ij. en E
? aliud remedium contra ſucceſſoꝛem non ſoluentem cadit
enim illico a iure ſuo.quicunq; ſit ille cauſa ſit res ita condi

tionata. ad hoc ſi de feu.fue.contro. c.vaſſallus.facit quod

no.idem bar.in.l.cum ratio.ff.de interdi.⁊ re.⁊ expꝛeſſe te
net bal.in dicta auc.fi quas ruinoſas.Sed pꝛopter dinerſ-
tatem opinionum non eſſet malum dicere ſi conceſſio lit
alicui ? ſuis heredibus ſimpliciter intelligi debeat de filijs ?
non extraneis.Et ſic poſſet ſaluari ſpe:.qui hoc tenuit in.d.
5. nunc aliqua v. cxiij. ſed in caſu noſtro eſt dubium cum nõ
appareat aliquod inſtrumentum. ? putarem in hoc atten-

dendum conſuetudineʒ patrie.ar. in. I. quod ſi nolæ. S. quia

aſſidua.ff. de edi.edic.⁊ in.l.qn in totum.C.de edi.pꝛiua.⁊
in.l.circa locationis.E.loca.facit quod no.bar.in.lł.nemo ẽ
qui neſciat.ff.de duo.re.vnde ſi in loco ſolet fieri cõceſſio
recipienti ⁊ heredibus ſuis etiam extraneis valebit diſpoſi
tio in alium facta.als ſecus.nõ obſtat pꝛedictis.d.l.ij.C.ne
res do.veltem.quam allegat bar.nam illa.l.non magis loꝗ

tur in eccleſia q in pꝛincipe.ſed res pꝛincipis poteſt donari
ſaluo iure ſuo.d.l.j.ergo ⁊ rem emphiteoticaria eccleſie ad

ſllam.lcij.poteſt dici ꝙ loquitur quando quis alienauit illaʒ

rem vt ſuam. ita ꝙ intendebat tranſferre vtile ⁊ directũ do

minium.ſecus autem quoniam emphiteota.ſolum intẽdit
donare melioꝛationes ſuas. Item ſi non poſſit emphiteo-
ta indifferenter alij donare pꝛopter rationem bar. modoñ
han ſi dominus
ſi vult emere nõ debet ſibi inferri pꝛeiudiciũ vt per hoc poſ
ſit alteri venditionem facere.quod tamen eſt falſum. vt ĩ di
cta.l.iij. ?.c. potuit ius voluit ergo pꝛeſerre dominiumĩ ali
enatione eo caſu dumtaxat quo nullum fit pꝛeiuditiuʒ⁊ ex

illa pꝛelatione emphiteota conſequuturus eſt. Et hec ſuffi

ciant. Nicolaus abbas.
. Con. lxxv.

Aicdam deceſſit in etate infantili relictis
matre ⁊ auo paterno ⁊ patruiſ. Querit᷑ de
modo ſutcedẽdi in bonis illius.vigẽte hic
ſenis municipali cenſura in teminis qui ſe-
quunt᷑ videlicet rubꝛica ſtatuti inquantũ ſuc
ucedunt aſcendẽtes ex linea paterna. Migrũ
ſic diſponit. Item ſi qua perſona deceſſerit ab inteſtato ſi

2: ne filijs legitimis ? aſcendentibus exlinea paterna. necnon

ſuperlſtite fratre vel ſoꝛoꝛe ſine filio vel filia fratris vel ſoꝛo-
ris ipſius defuncti ex eodem patre tempoꝛe ſue moꝛtis non
permittitur mater vel auia talis perſone deſuncte ex parte
matris ad plus venre ꝙᷓ ad quartam partem legitimis ſuc-
ceſſionis ab inteſtato omnium rerum mobilium⸗ ſe mouẽ
tiũ ⁊ ĩmobiliũ pᷣter domos?⁊ caſtella olĩ talis defũcte pſone
Zllia vo bõa talis defũcte pſoe hẽant parẽtes maſculi er par
te patris ⁊ aui paterni vſq; ad quartum gradum pꝛoximio
ris oꝛdinis ⁊ ſi ſuperfiunt tali perſꝗne defuncte frater vł ſo
roꝛ ſine filijs vel filia fratris vel ſoꝛoꝛis tunc mater auus VN
auia ex parte matris in nullo ſuccedant?..
Iiꝛiſti eiuſq; matris pꝛeſidio humiliter inuoca
to. Dꝛimo eſt videndum de modo ſucceden
dli inſpecto iure communiac municipali m p
mum modum. Caſus videtur clare deciſus ꝑ

ſcendenitibus ſed auo paterno relicto.

tex.⁊? glo.in auc.defuncto.C.ad tertul.⁊ in coꝛpoꝛe vnde ſu
mitur de ſucceſ.que ab inteſ.deſe. Nam mater tanqᷓ; pꝛo-
ximioꝛ excludit auum pꝛoximum.ſicut pater excluderet aui
am maternam.vt expꝛeſſe no.glo.in auc.defuncto.ſed tota

vViRæz non parua verſatur circa intellectum legis municipalis

in quo pꝛoſequar duo membꝛa pꝛincipaliter. MDꝛimo nun-
id mater ex capite ipſius ſtati excludamm ab auo prifno.
Secundo pꝛeſuppoſito ꝙ vincatur ab ipſo nunquid ſal
m matet debeat conſequi legitimam ſibi debitam iure
nature. Kirca pꝛimum videtur dicendum mater᷑ pꝛefe-

rendam totaliter ipſi auo inſpecto auo ſolo iure communi.

Wtarguitur pꝛimo ſic. caſus omiſſus a ſtatuto vel abhomi.
ne relinquitur in diſpoſuione iuris communis.vt.l.ſi cũ do
tem in pein. ff.ſolu.matri.⁊ in.c.ſi uſceptum de reſcrip.li.vi.
ſed ſtatutum ſolum pꝛouidet ad excluſionem matris in totũ
vel in certa parte in duobus caſibus dumtaxat.pꝛimus ca-

ſus cuʒ quis deceſſerit ab ĩteſtato ſine filijs legitimis ⁊ aſcẽ⸗
dentibus ex linea paterna.? non ſuperſtite fratre vel ſoꝛo:e

ſine filio ⁊ filia fratris ⁊ ſoꝛoꝛis ipſius deſuncti quo caſu nõ
patiturmatrem admitti niſi ad quartam parteʒ legitime ſuc
ceſſionis ab inteſtato onmium bonoꝛum ⁊ in hoc ſumus ex
tra terminos ſtatuti quia dictus infans non deceſſit ſine a-
—U. eſt ca

ſus ſtatuticum quis deceſſerit ab ĩteſtato ſnperſtite ſibi fra

tre vel ſoꝛoꝛe filio vel filia fratris vel ſoꝛoꝛis.⁊ in caſu pꝛo

uidet vt in totum mater excluditur. ⁊ in hoc etiam ſumus
extra ſtatutum quia iſte deceſiit nullo pꝛedictoꝛum ſuper-
ſtite. ergo recurrendum eſt ad ius commune ſm quod ma
ter excludit auum. Nec obſtat ſi dicatur ꝙ a contrario ſen-
ſu pꝛimi caſus auus tanqꝗᷓ aſcendens ochete ergtuckere ns
trem cum argumentumacontrari enſu foꝛtiſſimuin ſit i

iure.vt in. c. cum apoſtolica.de his que fi.a pꝛela.⁊.xxv. di.

qualis.⁊.l.cũ pꝛetoꝛ.ff.de iudi.⁊.l.j.ff.de offi.eius cui mã.
eſt iur.quia hoc caſu non videtur habere locum dictum ar.
cum in caſu contrario reperiatur deciſio iuris communis.⁊
regula communis videtur ꝙ argumentum a contrario ſen

ſu non habet iocum vbi ius commune eſtin contrarium.

vt pꝛobatur in.c.a nobis.el.ij. de ſen. excõ.no.glo.iĩn.c.ſigni
ficaſti.de elec.vel ſi ſurgat abſurditas.i.ij.C.de condi.inier.

Mo. doc.in. c. publicato.de elec.in terminis noſtris expꝛeſ

ſe tenet bar.poſt Ja.butri.in.l.omnes populi.ff. de iuſti. ⁊
iur. ? bal.in.l.apud antiquos.C.de fur. vbi dicunt non pꝛo⸗
cedere argumentum a contrario ſenſu in ſtatutis vbi reperi

1. conimune in contrarium ſicut eſt in caſu noſtro.

N Secundo ad idem facit quod notat bal.in dicta.l. ij. C.

de condi. inſer. vbi dicitq ſi ſatutum pꝛohibet ſubaudituʒ
intellectum in ſtatutis videtur perhibere argumentumaa

r.

trrario ſenſu.quod dicitur ſubauditum. Mon enim venit ex

verbis Ed ab interpꝛetatione.vt plene no.bar.ĩ dicta.l.om

nes populi.ad quod ego allego tex.no.in dicto.c.cum apo⸗

ſtolice.in fi.vbi indirecte datur intelligi.exquo colligitur a-
perte quod id quod venit per contrarium ſenſum colligitur
indirecte. Sed certum eſt ꝙ ſuper auditiones non debet ĩ
duci legum coꝛꝛectio.vt no.glo.in.c.cupientes.s.quod ſiꝑ
viginti. de elec.li.vj.in ver.petere.ergo per argu.a contre⸗

rioo ſenſu non debet induci legum coꝝectio. MHec obſtat ſi di
catur ey idemptitate vel maioꝛitate communis auum debe

re excludere matrem ſaltem in tribus ſucceſſionis legitimis
ab inteſtato ⁊ in domibus ⁊ caſtellis.qnia ſi remotioꝛes ex-
cludunt matrem vſq; ad quartum gradum vt ſtatuto caue
tur. ergo ⁊ foꝛtius auus qui eſt pꝛoximioꝛ vt pꝛobari videt᷑
ntc bonis mater.Ald hoc enim in fauoꝛem matris
reſpondetur.ꝙ peridemptitatem rationis vel maioꝛitateʒ
non debet induci legis coꝛectio.vt no.bar.in quc.quas acti
ones. C. de ſa.ſan.eccle. Idem firmauit ibi bal.ſalteʒ eo ca
ſuquo ratio non eſt in coniitutione expꝛeſſa. Et per hocop
time facit.c conſtitutionem.iuncta glo.in ver.pꝛoꝛogamꝰ
de regu.iur.li.vj.⁊ qu Jo. an. in regula in patris.de
re.iur.li.vj. in mercu. Quarro pꝛo matre optime ſacit·
quando ex alio capite ſumus extra terminos ſtatuti.· Mam
ſtatutum lnquitur de decedente ab inteſtato.inteſtatus aũt
dicitur qui deceſſit ſine teſtamento.habuit tamen ſaculta-
tem ⁊ potentiam teſtandi.vnde infans non dicitur pꝛopꝛie
decedere inteſtatus.vt in.l..j.in pꝛin.ff.de ſuis ⁊ legi.⁊ hoc
in terminis noſtris aperte firmat bal.ĩti.ſi feu.ð ſucce.feu.
c.j.vbi dicit ſtatutum excludens matreʒ a ſucceſſiõe filij

inteſtati in ſauoꝛem agnatoꝛum non vendicat ſibi locum in
infante qui teſtari non potuit.quia ſumus in caſu odioſo 2
contra equitatem naturalem vt mater excluditur a ſucceſſi
one filij contra.l.nam⁊ ſi parentibus.ff.de inoffi.teſta.de-
bent verba intelligi pꝛopꝛie ⁊ ſtricte nec m eum curanduʒ
de communi vſu vulgarium ſuper quo ſe fundat bar.in di-⸗
cta.l.jequia ſim eum ſtatuta fiũt a peritis.⁊ ſic vident fuiſſea e
niſi verbiſ pꝛopꝛie.Secus dicit vbi non tractaretur de odio
⁊7 excluſione matris.ſed qualiter agnati admitti debeant ad
bona deſuncti inteſtati. Nam tunc bene venirent non valẽ
tes teſtari.⁊ per hoc ⁊ ſupꝛadicta videntur etiam patrui di
cti deſuncti excludendi cum ſumus extra terminos ſtatuti
per ſup:adicta.certumq; ẽ de iure communi excludere pa
truos cum ſolum fratres defuncti concurra tad ſi ucceſſio⸗
nem cum parentibus.dicta auc.defuncto.Sed qᷓꝗᷓ pꝛedi-
cta videantur pꝛimo aſpectu multum vꝛgere.Ego tamen
contrariam ſententiam arbitroꝛ verioꝛem.ſ.vt auus pater-
nus excludat matrem? patruos.Et pꝛimo hoc pꝛobaturꝑ
pꝛincipium ſtatuti a contrario ſenſu ⁊ a tacita mente ipſius
ſtatuti. Nam ſtatutum in fauoꝛem agnatoꝛuʒ vſq; ad quar
tum gradum excludit matrem a ſucceſſione totali ſibi iure
communi debita.⁊ odmittit eum dumtaxat in quartã.⁊ re

liquas tres partes ac domos? caſtella deffert ipſius agna-

tis. Mec pure admittit matrem ad illam quartam ⁊ alios

agnatos ad illas tres partes. Sedita demum ſi filius deceſ

ſit ſine filijs legitimis ⁊ aſcendentibus ex linea paterna.⁊ ñ
ſuperſtite fratre vel ſoꝛoꝛe vel filie vel filia fratris vel ſoꝛo
ris ipſius defuncti.ergo iſtis vel aliquo eoꝛuʒ ſuperſtite ma
ter debet excludi.non in totum per argu.a contrario ſenſu.
? per tacitam mentem ſtatuentium.id enim quod veniret
extacita mente videtur in ſtatuto.vt pꝛobat᷑ i.l.his ſolis.
de re. vo.dona. Hal.in.l.non dubiuʒ.C. de legi. Et quod
hoc ſit de mente ſtatuti pꝛobatur ex eo quia vocat agnatos

vlterioꝛes vſq; ad quartum gradum in tribus partibus? in
domibus ⁊ caſtellis excluſa matre.vnde foꝛtius videtur vo

luiſſe excludere matrem quando ſuperfiunt aſcendentes de
quibus tacite ⁊ per contrarium ſenſum facit mentionem in

pꝛincipio.vocat enim agnatos vlterioꝛes in de fectum aſcẽ

gentium?: deſcendentium ⁊ fratrum ⁊ filioꝛum. Si eoꝛum
enim contemplatione admiſit agnationis vlterioꝛes ⁊ re-
motioꝛes in gradu ad excluſionem matris foꝛtius egit taci-

te exculdere matrem in totum aſcedentibus ſuperſtitibus.

ad hoc tex.optimus in ſimili. in. l.ij. in v.nam licet. C. ð bo
nis ma. vbi tex.etiam in materia coꝛꝛectiua facit taleʒ argu

mmaentationem ⁊ diſpontum in pꝛeiuditium filioꝛum habe

at locum in nepotibus ne filij deterioꝛes nepotibus reperi-

antur. ad hunc effectum adduxit notanter bal. illum tex. in

l.penultima.als fi. O.de in ius vo. vbi per illum tex. dirit ꝙ

ſi ſtatutum includit a ſucceſſione filiam ſemineam in fauo

rem maſculi. videtur etiam tacite excludere neptem.ſ.filid
filie. quia non debet plus concedi nepti ꝙᷓ filie. nam ratio
ſtatuti hoc non patitur. dicta.l.iij. Et idem in ſimili voluit

bar.in.l.ij.v.ſed ſi foꝛte.ff.ad tertul.vbi dicit ꝙ ſi in fanoꝛẽ

agnatoꝛum excluditur iure a ſucceſſione filij.videtur ſtatu

tum excludere auum maternum ? alios remotioꝛes aſcen

dentes perlineam maternam. ita dico in pꝛopoſito⸗ Mon
eſt veriſimile ꝙ; ſtatutum voluerit facere aſcendentes de-
terioꝛis conditionis ꝙᷓ tranſuerſales vſq; ad quartum gra⸗
dum.ergo debemus dicere q in pꝛincipio vocantur tacite
aſcendentes ⁊ deſcendentes ad omnimodamſ ucceſſioneʒ
iuris.⁊ ſi diceremus contrarium ſequeretur abſurdum. qðᷣ
cum filij ⁊ parentes defuncti non vocentur directe in ali-
qua parte ſtatuti ad ſucceſſionem. ꝙ melioꝛis conditionis

elſſent filij fratris ⁊æ ſoꝛoꝛis iᷓ filij ⁊ parentes pꝛopꝛij.quod

pꝛobatur exeo. Nam ſtatutum in pꝛemiſſa parte expꝛeſſe
directe vocat iſtos in ver.⁊ ſi fuerit expꝛeſſe vocat fratrẽ
? ſoꝛoꝛem vel filios ex eis ſequeretur.ergo ꝙ iſti. exclude-
rent aſcendentes ? deſcendentes. pꝛeterea ſtatutum in pn

cipio equiparauit aſcendentes deſcendentes fratrem 2 ſoo

roꝛem ⁊ filios eoꝛum ad iſtum.ſ.effectum vt alij cognati trã

ſuerſales admittantur in tribus partibus cum poſtea ad ex-

cluſionem totalem matris? alioꝛum agnatoꝛuʒ fecerit mẽ
tionem de fratre ſoꝛoꝛe ⁊ filij s eoꝛum videtur foꝛtius vo-
caſſe filios ⁊ aſcendentes ipſius defuncti·de quibus tacite ĩ
pꝛincipio fecerat mentionem. Mon enim eſt credendũ ſta-

tutarios ita ſuppinos Yiſtos tranſuerſales voluerint pᷣſferri

aſcendentibus ⁊ deſcendentibus quo eſt enim aliqui in cer
tt parte diſpoſiitonis equiparatur diſpoſitum in vno vide
tur diſpoſitum in reliquo etiam in materia penali ? coꝛꝛe-
ctiua vt eſttex.iuncta.gl.in.c.qᷓuis in fine de elec.li.vi.nõ
glo. in ee gns actões pᷣall.fac.l.ſi.ð indic:indu.2.glo.in.

c.j.ĩ ſi. C.de poſt.pᷣla ad ideʒ.l.q̃ filiabus.ff.dele.i.quare au

tem ſtatutum de iſlis expᷣſſam nõfecit mentionem ſic de fra

tribus ⁊ ſoꝛoꝛibus ⁊ eoꝛum filijs.credo ꝙ habuit illud pꝛo ĩ
dubitato. Mam ſi iſti excludunt in totum matrem foꝛtiusi /
li qui ſunt pꝛoximioꝛes.quia ſi vinco vincentem te.ergo vi

co te.vt in.c.cunctis moꝛtem.⁊ quod ibi notatur.de cõceſ.
pꝛeben.li.vj.Et exhis coniecturis concluditur ꝙ mẽs ſta-

kuti eſteuidens ad incluſionem aui⁊ excluſionem matris.
Mam de quo conſtat per coniecturas dicitur euidens. vt

notanter pꝛobatur in.i.licet.ff. de legat.j. Et per cõſequẽs

concluditur ꝙ habet locum argumentum a contrario ſenſu.
in caſu noſtro.? ꝗ caſus ommiſſus per verba expꝛeſſa non
debet relinqui diſpoſitioni iuris communis.Sed debet di

ci tacire cautus ⁊ expꝛeſſus.dicta.l.his ſoliſ.vbi notabiliter

pꝛobatur. HNam mens legis eſt ipſa lex. ita ꝙ vbi hahet lo⸗
cum mens ⁊ ratio legis debet habere locum ipia lex ſiue fit

per pꝛeualis ſiue coꝛectiua. Mam is committitin legemꝗ

verba legis aniplectens contra legis virtutem venit.i.non
dubium. C. de legi. ?. c. fi · de regu. iur.li.vj.⁊? ibi per Si.re
gulatur enim ipſa lex a ratione ⁊ moꝛte legis que idem eſt.
quod ratio legis.vt notat Si.in dicta regula fi.⁊ bal.in.d.
l.non dubium regulatur ſicut coꝛpus ab ipſa anima. Mam
vt notanter dicit bal.in.l.ſcire.ff.de excu.tu.ſicut homo cõ
ſiſtit ex anima ⁊ coꝛpoꝛe.ita lex ex verbis ⁊ mente ſeu ratio
ne. Ratio enim ⁊ mens ſic ſe habet ad legem ſicut anima
ad coꝛpus dicitur enim coꝛpus ex diſpoſitione anime. Ita

lex ex diſpoſitione rationis. Et ſic in quacunq; materia ſu
mus vbi hahet locum mens legis debet habere locum ipſa
lerx. vt aperte voluit bal. in dicta auc.quas actiones.⁊ qqᷓ
in materia coꝛꝛectiua requirat ibi vt ratio ſit expꝛeſſa.tannẽ
alibi hoc notanter limitauit dicens ꝙ licet lex nõ expꝛimat

rationem.tamen ſi non poteſt niſi vnica ⁊ naturalis ſeuin⸗

dubitata. ratio electi ? pꝛeſumi? ſtatuto debet fieri extẽſio

pꝛopter limites rationis.⁊ ſi ipſa ratio eſſet expꝛeſſa.ſecus

Vbi ratio dubitabilis.quo caſu poſſet pꝛocedere opi.bar.in
dDiicta auc.quas actiones.hec notabiliter voluit bal.in.l. ma
rimum vitium. C. de libe. pꝛete. allegat. l. milites agrum in

pꝛin.ff.de re mili.2.l.nominatum.co.ti.Et hoc idem in ſi

mili queſtione determinauit Ja. bu. vt ipſe refert. Nam in
ſtatuto excludente filiam a ſucceſſione patris in fauoꝛem

filij dixit in quadam diſputatione ꝙ appellatione filij veni⸗

ret nepos licet materia eſſet coꝛꝛectura.quia dicit eadeʒ ra
tio in nepote ex filio que eſt in ipſo filio.l.liberoꝛum in fi.ff.
de verbo.ſigni.nam non potuit efſe alia ratio ſtatuti niſi vt
conſeruatur dignitas agnationis ⁊ familie.l.j.ff.de vẽ.ĩſpi.
no.Ci.in.l.publice..de adul.Sed in caſu noſiro mater
excluditura tribus partibus a domibus? caſtellis ſauoꝛe a-
gnationis. vt patet ex verbis ſtatuti dum vocat parẽtes ma
ſculos ex linea patris ⁊ aui vſq; ad quartum gradum. Iteʒ
excluditur in fauoꝛe fratris ⁊ ſoꝛoꝛis ⁊ filioꝛum eoꝛundem.
qð ñ põt eẽ niſi fauoꝛe agnatiõis.⁊ qꝛ luccedũt ĩ locũ agna
toꝝ. vt ſunt filij ſoꝛoꝝ.ergo foꝛtius hoc debet habere locũ
in auo paterno qui eſt agnatus ⁊ pꝛoximioꝛ ceteris.⁊ in cu-

ius defectum vocabantur alij tranſuerſales vltra fratres 2

filios eoꝛum.vt patet ex foꝛma ſtatuti in quo concurrit illa.
⁊. maio: ratio.nec alia ratio naturlis ſtatuti poteſt allegari
d excluſionem matris. Ideʒ quod bal.voluit oꝛiginaliter
i. poſt pe.in.l.non dubium. C. de le. ? in. l.j. Q que ſit lõ.
conſue.facit optime quod no.glo.in.l.tale pactum in fi.ff.ð
pac.vbi no.ꝙ licet in.l.non expꝛimatur ratio.tamen illa eſt
coniecturanda que potuit mouere iuſtum ⁊ ſapientem ppn
cipem. Et idem voluit no. bal.ĩ dicta.l.ſcire. Doſtremo
in terminis noſtris non ita clare voluit bal.in.l. conuenticu
lam. C. de epiſ ⁊ cle. vbi dicit hanc queſtionem fuiſſe de ſa
cto floꝛentie.ſtatuto c ebatur quod quelibet mulier ſucce
dat matri ſue ab inteſtato ſi non exiſtunt filij maſculi:quere
batur vtrum a contrario ſenſu ſtaruti exiſtentibus malculis
filia excluderetur. Et concludit ipſe ꝙ flie ſemine debent
ercludi per fratres volentes ſucceſſionem maternam.quia
ſtatutum hec videtur velle a contrario ſenſu.vt in.l.qui te
ſtamento. 5. mulier. ff. de teſta. ? quod ibi notatur per Di.
in regula

— ☛ — ͤ — —— — wm S—— — — —2———

—
=

——– — —

—— —— 5 — — — — — ———

4
I.

0.
65

t

10

1
3
e
⸗

in cegula pactum. de regu.iur.li.vj. Item ßm eum eum in
pactis ſumatur argumentum ĩ contrario ſenſu.vt notabili

ter pꝛobatur in.l.inter ſocerum.S.cũ inter.ff.de pac. ergo

idem in ſtatuto que eſt quedam tacita conuentio.vt notat
ſuper rubꝛica.C. de decre.ab oꝛ.fa.ii.x.hoc inſuper videtur
ſtatutum ponderata ratione cauſe finalisque ſuper inheret
diſpoſitioni. vt no.ff.de condi.⁊ demon.i.cum tale.5. falſã
Mec obſtat ſᷣm eum.l.comodiſſime pꝛealle.vbi caſus om/
miſſus relinquitur diſpoſitioni iuris communis. quia illud

pꝛocedit cum caſus ommiſſus non poteſt haberi pꝛo expꝛeſ

lo ex aliqua coniectura.ſed vbi poteſt haberi pꝛo expꝛeſſo.
Secus vt eo.ti.l.ſi ita.nam voluntas eſt euidens que expᷣi
ſe vel per coniecturam colligitur.d.l.licet. Sed in caſu pꝛe
dicto voluntas ſtatuentium eſt huiuſmodi ergo ⁊c. Et re⸗
fert idem tenere Ci.in conſilijs ſuis additiciens. deʒ bal.

quod no.pꝛo pꝛedicta queſtione.caſus eſt in dicto.S.cuʒ in
ter qui melius facit ad hoc q quemubet alia lex. t haͤc opi
nionem bal.ſequutus fuit.do. MDe. de anch. in ſollen. con
iuncto.c.canonum ſtatuta.de conſti.Si ergo bal.hoc volu

it cum legum coꝛꝛectione in queſtione pꝛedicta vbi non cõ-

currebant multe coniecture.longe foꝛtius hoc dicendum ẽ
hic vbi concurrunt tot comecture ad excluſionem matris ꝑ

auuni paternum.vbi autem non concurrunt coniecture ceſ
ſabit argumentum a contrario ſenſu.cum legum coꝝectio
ne. ? hoc caſu pꝛocedit opi.bar.? Ja. bu.? alioꝛum ⁊ ipſiuſ
bal.qui ſolet allegari in hoc ar.contrarius per notata pereũ
in dicta.l.apud antiquos. C. de fur. ? in dicta.l.qni teſtamẽ-
to.S.mulier.ff.de teſta.Sed in veritate ſibi non contradi-
cit.ſed potius limitat omnia dicta contraria.vt patet ex re-
ſponſione quam facit ad.l.comodiſſime. Hec eſt veruʒ di
cere ꝙ hic fiat interpꝛetatio extenſura.quia ex hoc conſtat
de mente per tot coniecturas non dicitur extenſura habito

reſpectu ad mentem ſed potius intenſura ⁊ ſtrinſecaſeu de

claratiua.quia pꝛopꝛios terminos qui penes mentem ſunt.
non excedit per hoc.l.fi. C. de indic.indu.vbitex.optimus.
2 in.l.libertum.S.ſenatus.ff.de ritu nup.vbi ex mente ⁊ idẽ

ptitate rationis extenditur diſpoſitio legis in pꝛeiuditium

libere facultatis contrabendi matrimonij.⁊ ſic cum dero⸗
gatione iuris communis hoc voluit idem bal.poſt Ci.in di
cta.l.non dubium. Item argumentum a contrario ſeſu col

ligitur ex.l.ſeu ipſius mente.vt pꝛobatur.xv/qiij.ex eo ⁊ i

c.qualis.xxv.di:ergo non curandum de legum coꝝectione

ſi ex mente per coniecturas elicita apparet de voluntate lle

gis que habet eundem vigoꝛem.inſti.de iure gen.⁊ ciui..

ſed quod pꝛincipi.Et per hoc patet reſponſum ad omnia

contraria ſupꝛa foꝛmata in fauoꝛem matris pꝛeterꝙᷓ ad vl

timum ad quod reſpondeo ꝙ licet pꝛopꝛie ⁊ ſtricte loquen
do non dicatur inteſtatus ſed inteſtabilis.qui ex defectuſẽ

ſus non poteſt facere teſtamentum. dicta.l.j.ff.de ſuis ⁊·l.
tamen ex communi vſu loquendi talis dicitur inteſtatus.?

hunc ſenſum appꝛobat iuriſconſultus.dicta.l.j.in pꝛincipio H

⁊ expꝛeſſe tenet bar.in dicta.l.j.in terminis noſtris.cuʒ ſta
tutum excludit matrem a ſucceſſione filij inteſtati· naʒ cõ

unis vſusloquendi pꝛefertur mobae ſignificationi vociſ
bꝛoꝛum..quod cum caſſius.ff.de lega.iij.l.labeo.ff.de

ſupel. lega.l.cum delanionis.S.a ſententia. ff. de fũ inſtr.
Mec obſtat quod dicit bal.quod cum fiat a peritis pꝛeſu-
mendum eſt quod fuerunt vſi pꝛopꝛijs verbis.quia dico q
ſtatuta hic ſenis communiter non fiũt a peritis ſed ab igno
rantibus iura. Ideo notanter dicit bar.in.l.ſtipulatio iſta.
§. hec quoq;.frede ver.ob.quod ſi ſtatutum continet aliqð

verbum habens duas ſignificationes vnam pꝛopꝛiam alid

ſᷣm communem vſum loquendi debemus capere illaʒ quã
habet cominunis vſus loquendi ſᷣm qualitatem ſtatuentiũ

perſonarum ex qno ipſi non ſunt iuriſperiti.ad hoc ille tex.

cum gl. ſua. Atem dico ꝗ etiam leges condite a peritis
debent intelligi 'm communem vſum. quia lex debet con-
ueniri loco ita notauit glo.in.c.nonnulli.de reccrip. Etiam

dixit Inno. in. c. olim. de verbo.ſigni.quod interpꝛetatio⸗

ne diſpoſitionis ſiue ſit lex ſiue pꝛiuilegium ſiue aliquid ali

ud concurrendum eſt ad communem vſum loquendi. vt.l.

ſi de interpꝛetatiõe.ff.de legi.⁊ quo ad ſtatuta expꝛeſſe vo
luit bar.in.l.onmes populi pꝛealle.Ex his omnibus cõclu-
do ad pꝛimum ꝙ auus maternus excludit matrem ? patru
os ipſius defuncti. Hunc condeſcenddo ad ſecunduʒ nũ

„

quid mater debeat excludi etiaʒ a legitima debita a iure na
ture.⁊ videtur ꝙ non quis quemadmodum filius non po-

teſt pꝛiuari in totum.quia hec poꝛtio eſt ſibi debita iure na-

turali.vt.l.cum ratio naturalis.ff.de bo.dam. Ita videtur
ꝙ nec parentes poſſint pꝛiuari cum pari modo eis ſit debi⸗
ta filioꝛum hereditas.vt in.l.nam ⁊ ſi parentibus.ff.de ĩof/
fi.teſta. Ideo onus alimentoꝛum pariter incumbit parenti
bus ⁊ filijs.vt.ff.de libe.agn.l.j.⁊.l.ſi quis a liberis. , Sʒ
his non obſtantibus dico ꝙ licet opiniones ſint.nunquid fi
lij poſſint per ſtatutum pꝛiuari legitimatamen communi-

oꝛ opi.eſt ꝙ ſic exiſtente ſaltem cauſalegitima.⁊ cauſa legi

tima eſt fauoꝛ maſculoꝛum ⁊ agnationis.vnde communiter

intuſia.filie femine ⁊ mater excluduntur fauoꝛe agnatoꝛuʒ
hoc expꝛeſſe tenet bal.in.l.cum lege leonina.C.· de epiſco.

⁊ deri.⁊ bar.in.l..titio.s.titio genero.ff.de condi.?⁊ demon.
2 Li. in.l.ſanctimus.C.de nup.⁊? Si.in regula indultum.,.

de regu. iur.li.vj.pᷣm Yo.an.in.c.raynuncius.de teſta.nam
non verum eſt ꝙ hec poꝛtio ſit de iure naturali.cum illo iu-
re omnineſſent communia.viij.di.in pꝛin.⁊.xij.q.j.dile/
ctiſſimi.ſed alinientoꝛum pꝛeſtatio eſt bene de iure natura

li. j. di. ius naturale.ſed hec poꝛtio quarta tertia cum dimi-
dia. de qua in auc.nouiſſima. C.de inoffi.teſta.? in coꝛpoę⸗
re vnde ſumitur.de trien.⁊ ſe.S.pꝛimo eſt de iure poſitiuo

ideo poteſt per us poſitiuum diminui ⁊ mutari ⁊ in totum
tolli.quia nihil tam naturale ⁊c.il.nihil.ff.de reg.iur.⁊ in.c⸗

j. co.ti.⁊ inſti.de legi agna.tu.in ſi.ſed ipſum ius alimentã⸗

di data neceſſitate tolli non poteſt cum ſit de iure naturali

⁊ hoc caſu intelligatur opinio contraria.⁊ ſic ſaluari poteſt

dictum do.de ro.deci.xviij.⁊ eoꝛum tenuerunt ꝙ in totu,ʒ

dimmui non poteſt. ſed in caſu noſtro non cadit talis neceſ

ſitas in matre.quare concludo valere ſtatutuʒ matris.in to

tum excluſiuum in fauoꝛem agnatoꝛum.quod etiam videt᷑
velle bar.in.l.j.ff.de ſuis ⁊ legi.hoc ſuppoſito dico ꝙ in ca-
ſu noſtro mater excluditur in totum quia hoc voluit ſtatutũ
ſi bene ponderetur. Mam ſi filius deceſſerit ſine aſcenden
tibus ⁊ deſcendentibus ⁊c̃.admittit ſolũ mr̃eʒ ĩ quarta ꝑte.
⁊ ſ diminuit ſibi legitimam cum illa.de iure communi eſt
tertia non ex tantibus alijs pꝛoximioꝛibus ſicut hic non ex-
tabant.vt no.glo.in auc.de trien.⁊ ſe.S.j.⁊ bar.in.d.auc.no

uiſſima. Extantibus non aſcendentibus ? deſcendentibus

perlineam maſculinam ſeu fratre ⁊ ſoꝛoꝛe dicit ſtatutuʒ.vt
mater in nullo ſuccedat.⁊ ſic voluit pꝛiuare legitimam i to-
tum.als nihil adderet ad calum pꝛecedentem.⁊ qui totum
dicit nihil excludit.de maio.⁊ obe.ſolite·ar.xix.di.ſi roma-
noꝛum cum ſi. Concludo ergo ex omnibus pꝛedictis ꝙ
dictus auus paternus attenta mente dicti ſtatuti excludat
matrem in totum. Et ad pꝛedicta facit theoꝛica. bar.in.i.ij.
5§. ſed ſoꝛte.ff. ad tertul. vbil dicit. quod vbi mater vel filia ex
cluditur fauoꝛe alioꝛum videntur illi tacite vocati quia eis
illud lucrum venit applicandum.facit etiam ad pꝛedictam
concluſionem notabile dictum bar.in auc.itaq;.C.commiu
nia de ſucceſ.vbi per illum tex.⁊ in.l.ij. C.de boniſq; liber.
dicit quod vbi parentes vocantur ad ſucceſſionem parẽteſ
ex parte patris pꝛeferuntur in bonis queſitis ex latere pa-

tris. parentes vero ex parte matris pꝛeferuntur in bonis /

ſitis ex linea materna.quod eſt notabile ⁊ ſingulare dictum
2 qᷓqᷓ poſſet dici illud dictum bar.reſtringendum foꝛe.qua

do concurrunt parentes in pari gradu.vt videntur velle in

ra pꝛeallegata.quod hic non contingit cum mater ſit pꝛoxi

mioꝛ.dico tamen attenta ratione ⁊ equitate illius dicti vide

tur idem dicendum in caſu noſtroattenta mente ſtatuti.naʒ
bona de quibus queritur fnerunt queſita ex latere patris.⁊
hec iufficiant. Micohnuoabbus.
Lon. xxvj.

MiiN pꝛeſenti conſultatione.¶ Lhꝛiſli eiul
q; matris pꝛe ſicho humiliter innocato.tria
ſuccincte videnda ſunt.NMꝛimo an ven
ditio que pmno apparet facta de tota domo
ſit pꝛelumenda l uerarinſtogent vſu⸗
IiIriarum conſecta. Quo pꝛeſuppoſito erit⸗
equenter videndgur⸗ debẽt eſſe in hoc cõ partes iudicis
in ſententiando. Secũdo pꝛeſuppoſito quod pꝛims vẽ
ditio non poſſit pꝛobari ſimulata loco pignoꝛis vtrum tene

antur heredes emptoꝛisſoluere penſionem de medietate
domus iᷓ poſtea retro vendidit ipſi venditoꝛi receptis ab
eo nomine pꝛetij floꝛenis quinquaginta pacto inter eos ap
poſito non obſtante.¶ Wertio an heredes creditoꝛuʒ ſeu
venditoꝛum poſſint ſe aduerſus agentem pꝛeſcriptione tu

erivigoꝛe ſtatuti ſenenſis dictantis ꝙ quicunq; aliquam rẽ

immobilem poſſiderit ſpacio decem annoꝛum cum titulo
illam pꝛeſcribat. Redeo ad pꝛimum in quo non inſiſtam ar
gumentando ad partes moꝛe ſolito. Me videar hancrẽ du-
biam pꝛeter pꝛopoſitum examinaſſe.naʒ iuditio meo ⁊ vt
verius dicam omni in iure noſtro ſeribendum caſus de hac
queſtione rotundus qui nullo modo cauillari poteſt. videt᷑ ĩ
c.ad noſtram.de emp.⁊ vendi.ibi enim contractus initus
ſub foꝛma emptionis ⁊ venditionis inducatus pignoꝛatius
ex duabus coniecturis dumtaxat.pꝛimo quia fuit vendito-
ri facium pactum de retro vendendo. non tamen quando-
cunq; ſed a ſeptennio vſq; ad nouem.i.infra ſeptennium
7 nouennium.ita ꝙ volebat libere lucrari fructus ſeptem
annoꝛum. GVecanado quia interuenerat modicitas pꝛecij
habito reſpectu ad verum valoꝛem rei. Nam ex qualiffe p
cij pꝛeſumitur qualitas contractus.l.per diuerſas. T. man.
in.c.⁊ ſi queſtiones.de ſimo.no. glo.in.l.j.ff.de ſiperfi.⁊
bar.in.l.cotem ferro.S.qui maximos.ff.de pubili.¶ Item
quando fit pactum de retrouendendo non liberuz. vt quia

non vult recipiens teneri vſq; ad certum tempus eſt pꝛeſfũ

ptio ꝙ hoc faciat cauſa lucrandi fructuſ illius medij tempo

ris loco vſure.⁊ foꝛtificatur hec pꝛeſumptio ex modicitate

pꝛecij. Mam ſepe pꝛeſumptio nec mens que non ſufficit ex

ſe ad ſententiam tranſit ad violentiam ex alia pꝛeſumptiöõe
interueniente ita ꝙ ſufficit ad ſententtam. vt eſt go. nota-
bilis in.c.inſinuatum.de ſimo.⁊ videtur tex.in.c.cum con/

tumatia.inncta glo.de here.li.vj.ſed in queſtione noſtra ñ

ſolum interuenerunt pꝛedicta duo.ſed etiam multa aliaacd

minicula ſunt.ita ꝙ longe foꝛtius debet in caſu noſtro cõtra

Dꝛimo fuit habitum pactum de retrouendendo nõ pu
relſed poſt feſtum ſancti angeli.tunc pꝛoxime futurum ad
vnum annum futuruʒ ad tres annos tunc futuroſ.ita ꝙ vo
lebat poſſe libere lucrari vſufructum illius domus per an-
num⁊? ſeptem menſes occaſione illoꝛum centum floꝛeno-
rum. Secũdo interuenit modicitas pꝛetij quod apparet ex

Piugatehumdannn vt incipiam ab illis dnob?

eo euidenter.quia ipſemet antonius ante dictum contractũ

ſoluebat nomine penſionis pꝛo dicta domo.quandoq; de⸗
cem.quandoq;.viij.floꝛenos.vnde nõ eſt veriſimile.ꝙ do

mus ſita in ciuitate ſenarum redditus.x.vel.viij ftoꝛenori
non valeat vltra centum floꝛenos cum communiter in cui

tate res redditus quatuoꝛ vel quinq; floꝛenoꝛum ſoleat vẽ/
di pꝛo centum. facit ad notata per bar.in.l.pꝛe cia rerum. ff.
ad.l.fal.? in.l.ij.C. de reſcin.ven. Raerere colligitur
modicitas pꝛetij ex ſcriptura illius creditoꝛis. Nam pꝛomi-
ſit ꝙ in caſu quo venditoꝛ ſeu debitoꝛ non retineret domuʒ
infra triennium.quod daret ſibi.xxv.floꝛenos vltra pꝛetiũ
centum floꝛenoꝛum pꝛimo taxatum. Et ſic non eſt veriſi⸗
mile ꝙ a pꝛincipio interuenerit verum pꝛetium rei. S⸗
⁊ tertio ex hac pꝛomiſſione.xxv.floꝛenoꝛum.euidenter pꝛe
ſumitur hunc contractum apeincipio non fniſſe vere em-⸗
ptionis ⁊ venditionis ſed potius pignoratitius.quia videt᷑
contra naturam contractus venditionis vt poſtfactum illo
volente retroemere debeat dari maius pꝛetium.vnde non
videtur a pꝛincipio ꝙ fuerit perfecta venditio.in.l.neceſſa
rio.ff.de peri.⁊ como.rei.ven.⁊ ex talibus pactis contra na
turam ↄtractus oↄueniẽtibus magis pꝛeſumit᷑ ↄctus pigno
ratitius.vt in.c.ilio vos.⁊ quod ibi notatur de pigno. facit
quod no.bar.in dicto..qui maximos.ſ Quarta cõiectura
ex eo quia voluit in pactis quod ſi fieret retrouenditio ðbe
ret debitoꝛ ſoluere omnem gabejlam ⁊ reliquos ſumptuſ fi
endos circa notarios pꝛo parte contingente vtrunq; cõtra
hentem.ita ꝙ ille fictus venditoꝛ volebat ſentire Aeuem
ſumptum ſed ſimpliciter ? abſolute lucrari vſumfructuʒ di
cte domus ſaltem pꝛo tempoꝛe illoꝛum menſium. 1Af
ta coniectura colligitur de ſequenti contractu. in eo quod
voluit ꝙ facta vẽditione medietatis illius domus pꝛo indi
uiſo non tenentur ad penſionem aliquam vltra duo s ãnos
opter dilationem retroemendo aliam medietatẽ domus
t ſic aperte facit contractuʒ vſurariũ. vnde poteſt ex hoc
facilius pꝛeſumi de qualitate pꝛetij.vt in.l.qui ſemiſtez.ff.

de vſu. . c.l. ilo. vos in fine. de pignoꝛi. rirce ſtudijs.

in capitulo mandata.de pꝛeſumptio. ¶ Quod autem ſe-
cundus contractus contineat in ſe vſurariam pꝛauitateʒ pa
tebit ex inſra dicendis in ſecundo dubio pꝛincipali.Er pꝛe

—
2—

dictis omnibus concluditur ad pꝛimum dubium vt clare di
camus illum contractum factum ſub ſoꝛma emptioniſ? vẽ

ditionis foꝛe ſimulatum ⁊ confectum in fraudem vſurarum
⁊ eſſe in veritate pignoꝛatitium cum concurrunt adminicu
la vltra neceſſario requiſita in dicto.c.ad noſtram. Et nimi
rum ꝗ etiam in caſu magis dubitabili communiter conclu

ditur contractum foꝛe pꝛeſumendum vſurarium.ſ:cuʒ ſim

pliciter ſit pactum de retrouendendo ⁊ interueneritexigu⸗

um pꝛetium.hoc clare voluit glo.oꝛdinaria in.c.cõqueſtus

de vſu.⁊ archi.in.c.pleriq; xiiij.q:iiij. &t do.anto.in.c.illo
vos.de pigno.⁊ ita per plurimas rationes als conſului.⁊ le
gendo tenui. Mec pꝛedictis obſtant no.per Ja. de are. vt
refent Ci.in.l.iij .plus vale.quod agi vbi dixit ꝙ hec tria

ſimul iuncta non pꝛobant contractum vſurarium.ſ. pactuʒ

de retrouendendo modicitas pꝛecij.⁊? quod emptoꝛ cõſue
uit vſuras exercere.nam dictum ſuum eſt falſum ⁊ iure nõ
pꝛobatur ⁊ nititur reſpondere ad.c.adnoſtram.pꝛealle.? mi
nime reſpondet.immo errauit in intellectu illius ⁊ reſpon

ſione ſua.vt expꝛeſſe atteſtatur Jo.an. in dicto.c. illo vos.

Ex his concluditur quales debeant eſſe partes iudicis ĩ ſẽ
tentiando.nam dico ꝙ debet pꝛonunciare quod penſiones
domus quasille creditoꝛ percepit vel percipere potuit cõ-

putentur in ſoꝛtem debitam.⁊ reſiduum debeat vna cũ do

mo tradi⁊ aſſignari debitoꝛi.vt pꝛobatur ĩ.c.j.⁊.ij.de vſu.

in.l.cum contra.C.de pigno.acti.non obſtant conuentio

nes ſecundo loco facte.quia omnia fuerunt in fraudem vſu
rarum ⁊ acceſſoꝛium ſequitur pꝛincipale.regula acceſſoꝛiũ
li. vj aenioal ſecundum videlicet pꝛoſuppoſito ſine
veritatis pꝛeiudicio elnard non pꝛobaretur dictus

contractus vſurarius.¶ Nunquid ſaltem vigoꝛe conuen-

tionis ſecunde teneatur ſoluere penſiones pꝛo dimidia par
te domus a tempoꝛe quo fuerunt ſoluti dicti quinquaginta
floꝛeni.⁊ quanquam non ſit neceſſarium hunc articulù exa

minare cum er ſuperius dictis appareat dictum contractũ
fuiſſe feneraticumuattamen vt mos geratur conſulenti bꝛe

uiſſime dico heredem teneri ad ſolutionem illarum penſi
onum.Certum eſt enim ꝙ cx ſecunda conuentione fuit fa
cta venditio medietatis domus pꝛo indiuiſo.⁊ tranſl atum
dominium ⁊ poſſeſſio in illum pꝛimo venditoꝛem ſecnndo
emptoꝛem.quod aperte colligitur ex eo.quia ſoluta medie-
tate totius pꝛecij ille pꝛomiſit ſibi ſoluere tres floꝛenos no-
mine penſionis pꝛo dicta medietate vſq; ad certum tẽpus
tunc pꝛoxime futurum.⁊ pꝛomiſit eidem facere inſtrumen
tum venditionis per que ſatis fuit in illum tranſlatum domi.
nium ⁊ poſſeſſio medietatis pꝛo indiuiſo.vt pꝛobatur in.l.
quedam mulier.ff.de rei ven.facit.l.quod ĩ eo.ff.de acqui.

mentum venditionis non tamen apparet factum
dico ꝙ non pꝛomiſit vendere ſed facere inſtrumentum vẽ-
ditiõis ad ꝓbationẽ fiẽdã. vñ dico q ñ vẽdidit de pñti.qð
pʒ ex eo quia tunc pꝛomiſit ſoluere penſionẽ.facit in ſimili
l.ſicut datam. C.de libe.cauſa.⁊.c.eccleſiam ſancte marie.
vt lite penden.inſtrumentum enim non eſt de ſubſtãtia cõ
tractus.ſed fit ad pꝛobationem contractus.l.conſenſu.ff.ð
act.⁊ obliga.⁊.l.pactum.C.de pactis.Nis pꝛemiſſis clare
patet illum obligatum ad ſolutionem penſionis coſtitute ꝓ

poſ. Mec obſtat ſi dicatur ꝙlicet pꝛomiſerat facere inſtru-
Sn fis

mecdietate domus. Mec obſtat ſi dicatur conuentionem in

ter eos fuiſſe habitam poſt duos annos tunc pꝛoxime futu⸗
ros non obligaretur ad ſolutionem alicuius penſionis ſi nõ
reſtitueretur ſibi reſiduum pecuniarum debitarum.quia di
co tale pactum vtputa continens vſurariam pꝛauitatem ñ
valere.vt in.c.debitoꝛes.de iureiur.nam voluit illas penſi
ones retinere.quia differebatur ſolutio debiti contra.c.cõ⸗
ſuluit.de vſu.⁊ notatur in.c.dilecti.de arbi. t alen⸗
dum ſubtiliter.quia ex his verbis habitis in hac ſecunda cõ
uentione clare liquet pꝛimum ⁊ ſecundum contractum fuiſ
ſe vſurarium. Mam dicit ſe vendidiſſe ſibi medietatem do
mus pꝛo indiuiſo.⁊ poſtea dicit ꝙ niſi reſtituat ſibi reſiduũ
pecunie quam debet habere quod non teneatur ſoluere.
nde non dicit ꝙ nolebat ſibi retrouendere aliam me-
tatem.ſed quod debeat habere pecuniam.⁊ ſic in verita
te nulla interucnit vera venditio.ſed totus contractus fuit

ter de hoc videtur quaſi caſus.iſti.p: i
dicitur poſſe conneniri vłl alter ſentiat lucrinn ſed non dã
num. Et ſic videtur quod periculum capitalis poteſt ex pa

pignoꝛatitius confectus in foꝛma venditionis in fraude ʒ

vſurarium. ¶ Moſtremo condeſcendo ad tertium ⁊ vlti-
mimm in quo dico ꝙ nulla poteſt hic allegari pꝛeſcriptio.qꝛ

ſtatutum loquens in materia iuris debet intelligi ̃m ius cõ

mune.ſ.vbi internenit bona fides.vt in.c.cum dilectus de
cle. non reſi. facit.l.ij. C. de noxa.?.c. cum dilectus. de con
ſue.⁊ ſi aliter intelligeretur non valeret ſtatutum.quia iĩidu

ceret pactum. vt in.c.fi.de reſcrip.no.bar.in.l.omnes po⸗

puli.ff.de iuſti.⁊ iur.⁊ in.lʒ.fi:C.ſi cõtra ius vel vti.pub.vt᷑
in caſu noſtro creditoꝛ fuit in mala fide.de qua in fraudem
vſurtrium contraxit.xxxiiij.q.ij.ſi virgo. ¶ His enim dicit
in mala fide qui habet conſcientiam rei aliene.ut ibi.⁊ ſic ex
parte creditoꝛis ficte ementis vel illicite paciſcentis nõ po
teſt allegari aliqua pꝛeſcriptio. Idem dico in perſonam ſui
heredis duplici conſideratione.pꝛimo quia mala fides de-
functi nocet heredi vniuerſali.vt.l.cum heres.ff.de diuer.

2⁊ tem.pꝛeſcrip. Secundo ⁊ melioꝛi ꝙ heres tenetur ſa-

tiſfacere anime deſuncti.vt in.c:a nobis in fi.de ſen.cxcõ.⁊
in.c.in litteris de rapto.⁊.c.fi.de ſeꝑul.⁊ ex his patet pꝛe-
ſcriptionem non pꝛodeſſe heredi.Et hec ſufficiant.

Con. lxxvij.
Aid am franciſcus dicitur conſignaſſe qui

⁊ conuentione firmatis inter dictas parteſ
videlicet ꝙ deberent dicti lanifices habere
tenere ⁊ traffictare dictos centuʒ floꝛenos
in eoꝛum traffico ⁊ arte lane.ita ꝙ ſtarent
dicti floꝛeni in dicto traffico ad damnum ⁊ ad lucrum hoc
expꝛeſſo ꝙ dictus franciſcus non teneatur ſubire damnuʒ
in dicto capitale vltra.x.floꝛenos in anno. Nec etiam ad-
mitteretur ad lucrum vltra.x.ita quod voluit dictus franciiſ
cus non ſentire damnum nec lucrum vltra.x. anno. Que
ritur nunquid pactum ſit licitum ⁊c̃.
S Priti eiuſq; matris pꝛeſidio humiliter in
nuocato.videtur pꝛimo ꝙ ſic licet eniʒ vno
ponente pecuniam ⁊ altero operam. alio
non expꝛeſſo damna ⁊ lucra debeant eſſe
ccommunia.iuxta notabilem glo.quam ſe-
uitur bar. ? communiter doc. in. l.). C. ꝓ
ſocio.⁊ videtur pꝛobari in.l:ſi non fuerint.ff.eo.poſſunt ex
conuentione hanc legis diſpoſitionem tollere ⁊ conuenire
in maioꝛem partem lucri ſentiat vnus ſocius ꝙᷓ alter.vt di
cta.l.ſi non fuerint.S.pꝛimo cum.i.ſequenti.⁊ eſt bo.tex.in
5.de illo inſtitutione eo.ti.vbi dicitur ſocios poſſe ĩter eos

conuenire vt alter habeat duas partes lucri. Et nimiꝝ. nã

contractus ex conuentione legem capiunt. in regula contra
ctus.de regu.iur.li.vj. Et pactum contra accidentalia ſeu

naturalia contractus bene valet.vt.ff. de poſi·l.j..ſi con-

uenerit. ? in.l.pactaconuenta.ff. de contrahen.em.⁊.l.pa-
ciſci.⁊.l.iure gen.S.ſed paciſcar.de pac.⁊.c.vno.de como.

cum multis ſi. Ita debuit tenere conuentio ĩter dictos ha-

bita maxime cum videatur ſatis honeſta cum quilibet poſ-
ſet ſe habere pariter ad lucrum ⁊ ad damnum. nam ſicut la
nifices poſſent perdere nonaginta perdito capitali.ita po-

tuiſſent lucrari nonaginta ſi fuiſſent lucrati centum in anno

vnde ſaltem ratione dubij contractus debet ſubſtineri. ar.ĩ
c.in cinitate. z.c. nauiganti. de vſu. Becundo pꝛincipali
o ſocio.. a deo.vbi

cto ad alterum dumtaxat pertinere ꝙ videtur velle hoſti.
in ſumma de vſu.5.an aliquo v.quid ſi periculum.2⸗ Joan.
an. in. c. per as o do. poſt diuoꝛ reſt. vbi dicit ꝙ dos exa
ctaa marito vergente ad inopiam deponitur apud merca-
toꝛeʒ qui tauebi grenbi ſaluo reſpodeat mulieri de par
te honeſti lucri · Si ergo paciſcj poteſt vt periculum to-
tius capitalis ſpectet ad recipientem. ſoꝛtius valeht pactũ

in caſu noſtro in quo iſte franciſcus volebat viqʒ ad.x.quoli-

bet anno ſentire de damno ⁊ parimodo ſe parabat in lucro
ertio ad idem facit certum eſt ꝙ inter pꝛedictos fuit
contracta ſocietas ⁊ non mutuũ cuʒ dictus franciſcus vel-
let ſtare ad lucrum ⁊ ad damnum ſaltem vſq; ad decem ex-
go ceſſat vſura.cum illa non verſetur niſiin contractumu-
tui. vt in.c·conſuluit· de vſu.?.c.eitiens.ixxxviij.di· Et ple

buſdam laniſicibus floꝛenos centum pacto

ne per Jo. an. in regula pactum. de regu. iur. li.vj. in mer⸗
cu. Sed pꝛedictis non obſtantibus arbitroꝛ dictum con

tractum nullomodo fuiſſe licituʒ pꝛimo pꝛobabo per aucto.

ritates ⁊ facilius adhibeatur fides./ SGecundo per iura ?
rationes hoc enim videtur pꝛimo tenere glo. oꝛchnaria ĩ de
cretis.xiiij.q.iij.pleriq;.vbi querit. Munquid licite poſſit
quis dare pecuniam ſuam erratoe vt inde emat merces.
⁊ inde emat partem lucri.Et dicit ꝙ non ſi periculum ſpe
ctat ad recipientem.quia videtur quadam contractus mu-
tui.Sed ſi ſocietatem contra hunt ⁊ periculum ſpectat ad
vtrunq; dicit licitum eſſe ꝙ vnus ſocius det pecuniaʒ ⁊ al
ter ſuppleat cum laboꝛe quod deeſt in pecunia dicta.l.ſi nõ
fuerint cum conſi.S.allega. Idem voluit gof.in ſumma de
vſu.⁊ in.c.nauiganti.eo.ti.dicens ꝙ ad hoc vt ſit licita ſoci

etas ⁊ ceſſat omne pactuʒ opoꝛtet ꝙ damna ⁊ lucra ſint cõ

munia hanc eãdem opi.tandem voluit hoſti.in dicto.S.an
aliquo v.eſt tamen veritas in hanc opinionem concurrunt

a30. ? glo.oꝛdinnria accur.in dicta.l.ſi non fuerint.vwoi di⸗
cunt ꝙ ſi vnus ſocius non confert magis in ſocietate qᷓ; al-

ter non valet pactum inducens inter eos diſparitatem.qðᷣ

eſt valde notandum. Idem videtur velle YJo. cal.in dicto

c.nauigãti. Sed in caſu noſtro erat diſparitas iter ſuos ſi
ne aliqua iuſta ratione ergo non fuit inter illos contracta ſo
cietas quod vltra pꝛedictas copioſas ⁊ ſolemnes auctoꝛita-
tes pꝛobetur hoc modo.Societas ius quoddam fraternita
tis in ſe habet vt notanter dicit tex.in.l.verum in pꝛincipio

ff. pꝛo ſocio ergo pactum inducens iſtam diſparitatem iter
iſtos ſine cauſa rationabili eſt contra ſubſtantiam cõtractus

cum rumpat ipſum ius fraternitatis.quia de natura fraterni-
tatis eſt vt omnia ſint communia.hanc rationem allegauit
hoſti.vt.S.⁊ per eam receſſita pꝛioꝛi opinione dicens intex

ſocios non valere vt alter ſuſtineat periculum ſoꝛtis tantũ.

MNec obſtat ꝙ in alijs contractibus valet pactuʒ vt quis ſu
ſtinet periculum vbi als non obligabatur a iurevt in depo
ſito comodato ⁊ ſimilibus.quia ſᷣm eum in alijs pactum eſt
contra accidentalia contractus.Sed in caſa noſtro eſt con-
tra ſubſtantialia pꝛopter ius fraternitatis.quod eſt inter ſo-
cios dicta.l.verum.Secundohoc pꝛobo per dictam.i.

non fuerint. ? dictum.9. de illo cum ſequenti. vbi expꝛeſſe
dicitur ꝙ inter ſocios damna ⁊ lucra eſſe debent equalia ?ꝰ

poteſt ex pacto induci inequalitas quando alter poſuit pluſ
induſtrie vel in pecunie ⁊ ſic ex cauſa alter autem videtux
pactum infringi tanqᷓ; contra ſubſtantiam ſocietatis at in ca
ſu noſtro nulla ſubeſt legitima cauſa quare dictus franciſcus
non deberet ſuſtinere equaliter periculum in ſoꝛte.ſicut di⸗
cti lanifices ſed volebat ſtare ſecurus vt non perderct vltra

decem.quod repugnat iuri ſocietatis ⁊ fraternitatis. Mec

obſtat ſi dicatur quede de lucro volebat participare vltra

decem quia pen hoc non ceſſat diſparitas.immo magiscreę
ſcit. Item ⁊ melius non eſt veriſimile ꝙ in anno potuiſſẽt

iſti lanifices lucrari vltra viginti vel paꝝ plus ⁊ ſichabuiſſet
dictus franciſcus veriſimiliter partem ſuam integram ⁊ lu
crum.ſed be ne eſt facilius contingens in totuʒcapitale vł
alio modo perdatur.⁊ dicti laniſices habuiſſent duplicatuʒ
damnum. nam perdidiſſent operde ſlca c ſuginiſſent to
tum periculum ſatis vltra x.dictus autem franciſcus ſolus
pati poterat vnicum ⁊ modicum damnum.Et ſic nemo in
ficiari rationabiliter poteſt. quia magna inter eos ſine cau-
ſa rationabili foꝛet diſparitas.nam de iure dictus franciſcui
deberet ſolus ſentire damnum in capitali etiam in toto.la⸗
nifices vero ſolum in operis · vt eſt glo.ſingularis quam ſe-
quemtur Qe.? Cſin dicta.l.j. C. pꝛo ſocio que dicit ꝙ di
cta pecunia quam alter contulit ſoluitur ſocietas.nec tenet᷑
is qui pꝛeſtabat operam.v per hanc notabilem conſiderati-
onem clare patet turpitudo ⁊ diſparitas pꝛedicti contractꝰ
nam lanifices poterant perdere operas ⁊ ſuſtinere pericu-
lum capitalis.x.ffoꝛenis exceptis. 6 Fen ⁊ tertio iura nł
libi admittunt diſparitatem ſiue cauia rationabin concurrẽ
te in toto damno capitali.vt in dicta.i.ſ non fuerint in di⸗
cto.s.de ilio. Mec obſtat.ꝭs.a deo inſti.pꝛo ſocio.quia multi
pliciter 2 illum reſpondetur per hoſti.? Jo.cal.in locis pᷣ⸗
alle. Sed ego ſolitus ſum reſpondere clarius? credo ve
ratius.dico enim ille tex. debet intelligi in pacto iuri com
muni confoꝛmi.i.quando fuit conuentum vt is qui operaſ
pouit non ſentiat damnum capitalſſed lucrum ſic. Et hoc
ideo quia ſatis ipſe ſentit damnum in operis. Nam opera

ſua valet tm̃ quantũ alterius pecũia.vt ibi merito ſatis ẽ vt
ipſe perdat operas ⁊ alter ſolus ſentiat damnum in capita⸗
li.⁊ ita videtur velle tex.ſi finis illius..referatur ad pꝛece
dentia.quod fiendum eſt ar.in.l.ſi ita ſtipulatus..griſogo
nus.ff. de verbo. obli. Mon autem admitterem vt valeret
pactum vt dans pecuniam non ſentiret damnum ſʒlucrũ.
Ham hec ſocietas eſſet quaſi leonina.⁊ quaſi cõtra ius fra
ternitatis contra dictam.i.ſi non fuerint.⁊=.l.verum.qꝛiſte
haberet damnum operarum?⁊ pecunie.⁊ alter nullum dã⸗
num vt ſentiret. Item eſſet in effectu contractus mutui.
quia ſentiret lucra ⁊ non damnum.dicit glo.in dicto.c.ple
runq;. Et per hoc poteſt reſponderi ad tertium contranuʒ
5. foꝛmatum. Mam licet videgtur contracta ſocietas. tamẽ
ex quo pericula non erant connimmo tanta diſparitas
videtur potius quadam pꝛeſumptus ⁊ fictus ſeu ſimulatus
contractus mutui.⁊ ſic contineret vſurariam pꝛauitatem.
ar. in dicto.c.in ciuitate.⁊.c.naniganti.Item pꝛeſuppoſito
ꝙ non eſſet vſurarius contractus ſaltem non licita ſocietaſ
per pꝛedicta.ergo non poteſt peti ratio ſocietatis nec lucꝝ
cum defecto petitur quia ex pecunig non pꝛouenit lucrum
ceſſante ſocietate dicto.c.eitiens. auctoꝛitateʒ Jo.
an. in.c.per tuas.dico ꝙ iure non pꝛobatur. vt etiam dicit
o. cal.in dicto.c.nauiganti. ſAuken tamen volentes
illud dictum ſaluare dixerũt ꝙ pꝛocedit fauoꝛe dotis. quod
tamen mihi non placet.quia fauoꝛe dotis non debet cõmit
ti pactum.vt in.c.ſuper eo.de vſu.Ex his remanent ſolu⸗
ta omnia contraria ſuperius foꝛmata.Et poteſt inferri ad
ſolution em alterius dubij.de quo queritur an pꝛeſcriptio
ſtatutaria haſit locum in caſu videtur eniʒ ꝙ ſic quia illa pe
cunia remanſit pure in debito ⁊ non in ſocietate.ergo idem

dicendum de eo quod in alio debito exidemptitate rationii

de confir.vti.cum dilecta.⁊.c.tranſlato.de conſti.2.l.illud
ff. ad.l.aquil.Et hec ſufficiant. Mi.abbas.

Alo toto pꝛoceſſu habito in accuſatiõe cõ
tra venturellum manuelis ſabbatini hebꝛe
um habitatoꝛem terre montis politani in-
ſtituta per quendam nicolaum olim barto
lomei de curtuna habitatoꝛem dicte terre.
bꝛeuiſſime 7 aminanda iĩicumbu

it ad luculentam facti deciſionem. imo an dictus vẽ
turellus ſeu ipſius pater eius nomine comparens ſit abſol-
uendus vel condemnandus. Secundo pꝛeſuppoſito ꝙ ſit
abſoluendus.an dictus nicolaus ſit de calumnia ad penam
talionis condemnandus.
beat calumnie penam euitare an ſaltem depeat condemna
ri in expenſis factis in dicta accuſatione. uo ad pmuʒ

ommiſſa ad vtranq; partem argumentatione bꝛeuitatis cã

cum ſit iſtud conſilium deciſum. dico dictum venturrellnʒ
ſeu manuellum eius genitoꝛem nomine dicti venturelli filij
ſui comparentem debere a dicta accuſatione abſolui. mo⸗
ueoꝛ quoniam ſi ſupꝛa ſcripte refoꝛmationis cuius diſpoſiti⸗
one dictus venturellus in petitis verba ponderentur duas
partes pꝛincipales continet.pꝛima eſt ꝙ omnes ⁊ ſinguli re
tetaglatoꝛes panni lane lini ⁊c᷑. omnino teneantur ⁊ debeãt
⁊ e ercere eoꝛum artes in loco mercantie dicte

⁊c̃. Secunda pars eſt ꝙ alibi potecaliter non poſſunt re
degari panni lane lini ⁊c.ad penam ⁊ ſub pena floꝛenoꝛum
centum cuilibet contrafacienti 2c. / Si autem diligenter
pongderentur dicta teſtium inductoꝛum contra dictnim ven
turrellum in nullam partem dicte refoꝛmationis pꝛobatur ĩ
cidiſſe in pꝛiniam luce clarius conſtat nõ incidiſſe.quia per
neminem teſtamentum pꝛobatur dictum venturellum eſſe
retaglatoꝛem ⁊ artem retaglaree extranſiſſe extra locũ mer

eantie.ſicut refoꝛmatio exigit.quinimmo potius teſtis ſe-

cundo loco inducti pꝛobant oppoſituʒ in eo ꝙ vnanimiter
dicunt dictum venturellum ſeu apothecam retaglarie do⸗
nec fuit facta dicta refoꝛmatio pꝛohibens modo pꝛedicto ⁊
ſic limitando ſe ad tempus videntur tacite inſinuare ⁊ atte
ſtari ꝙ poſt dictam refſoꝛmationem non exercuit dictaʒ ar
tem.ar.in.l.cum pꝛetoꝛ.ff.de iudi.⁊ in.l.ex eo.ff.de teſti.⁊
in.c.nonne de pꝛeſump.⁊.xxv.di.qualis.Et ſatis eſt ad pe
nam euitandam quod non pꝛobatur contrarium.quia facta
maxime debita non Heeſumitur.l. vna. . de manda. pꝛin.

A

ertio pꝛeſuppoſito quod de

2. c.cũ in iure.de offi.dele.cum quilibet pꝛeſumatur honu/

de ſcrupti. etaglaria enim poteſt dici quem vulgus ſit
appellat cum non habeamus hoc iure diffinitũ.ad hoc bo.
tex.in.l.ſciendum.s.illud ſciendum.ſff.de edili.edic.⁊ quod
notat bar.in pꝛohemio.ff.minime autem pꝛobatum fuit ꝙᷓ
iſte poſtlegem fuerit retaglarius vel ꝙ artem retaglarie ex
tra locum mercantie exercuit cum non pꝛobetur ſicut habi
tus in dicta terra vel ꝙ dictam artem exercet ſaltem admit

niſi uaref Kanan in. c.fina.de pꝛeſump.⁊ in.c.vno.

tendo omnes ſine delicto volentes ab eo pannum emere.

per viam retaglarie.quod videtur neceſſariuʒ ad hoc vt ꝗs
dicatur aliquam artem exercere.ad hoc quod legitur? no⸗
tatur in.l.palam.ff.de ritu nup. Et quod notat Ci.in.l.j.
C. de epi. audi.facit ⁊ quod notat bar.in.l.ſemper.ff.de iur.

nu. 7 in dicto pꝛohemio.ff. vbi dicit illum pꝛopꝛie appel

lari mercatoꝛem qui maioꝛem partem foꝛtunarum ſuaruʒ
habet in mercimonijs cui eſt in hoc ſtandum ſicut commn
ni appellationi vulgarium in dicto.S.item ſciendum.⁊ĩ.l.
cũ delamõis,.S.aſinã.ff.de fũ.ĩſtru.⁊ inſtru.leg.l.labeo.de
lupel.lega. Kanna vero dictum venturellum nihil expᷣ
dictis eſt pꝛobandum.Ex quo clare concluditur ꝙ ex capi-
re pꝛime partis dicte refoꝛmationis venit abſoluendus.
Sren videtur mihi dieendum reſpectu ſecunde partis.

illa enim ſi bene ponderentur requirit vnum cuʒ certa qua

litate.ſ.ꝙ extra locum mercantie nõ poſſint calter da *

ni retaglari ⁊c. Ande conſiderandum eſt illud aduerb ium
poticaliter.quod determinat ⁊ qualiſicat verbum retaglari
iuxta notata per bar.in.l.ex facto.ff.de vulga.⁊ pup.qua⸗
re non ſufficit pꝛobare quo ad incurrendam penam ꝙ quis
retaglauerit pannos niſi pꝛobetur ꝙ hoc fecerit poticaliter
quia cum aliquid eſi pꝛobandum cum certa limitatione ſeu
qualitate non ſufficit illud pꝛobare ſine qualitate ſeu deter-
minatione requiſita.vt in.l.fulcimus.⁊ ibi per bar.ff.ex qui
bus cau.in poſ.ea.⁊ per eundem in.l.diuus.ff.de re iudi ⁊ ĩi
c.non pꝛobatur quod poticaliter pannum vendiderit. Mã

nullus teſtium deponit ſe incidiſſe dictum venturellum i

lum pannnm retaglaſſe ſalteʒ poticaliter pꝛout requirat ſie
tutum.immo potius pꝛobant oppoſitum cuʒ vnus dicat ſe
audiuiſſe a dicto venturello ꝙ pannumillum retaglauerit
in merrantia. Aem alij teſtes ſimpliciter dicunt ſe vidiſſe
dictum venturellum tradidiſſe dicto nicolao tria bracchia
panni lani.ex hoc non poteſt concludi etiam ſi verum ſit ꝙ

dictum pannum tradiderit dictus veuturellus potecaliter

retaglauerit pannum impoꝛtet ideʒ quod vt retaglarias vt
clare innuit verba ſtatuti pꝛecedentia que ſunt animaduer-

tenda ad declarationem ſequentiumi.vt in.l.ſi ſeruus pluri

unm in fi. de le. j.⁊ in.l.minus.de lega.iij.minime autem p⸗
batur aut retaglarius vendiderit dictum pannnul.Et iõ
non ſufficit ad condemnationem venturelli.marxime habi⸗
to reſpectu ad qualitatem ſue perſone cum ex pactis initis
cum exceiſa oommunitate floꝛentie ſibi liceat vendere pi/

gnoꝛa tranſcurſa.Et habet etiam in pactis q nullum ſtatu
tum poſſit fieri in pꝛeiudicium pactoꝛum ſuoꝛum.vnde po

tuit eſſe ꝙ dictum pannum vendiderit non poticaliter. vt
retaglarius ſed vt feneratoꝛ habens pignoꝛa tranſuerſa.ac
euſatio enim debet extoto pꝛobari.ita vt pꝛobatio ipſam ac
ceſſoꝛie concludat.vt in.c.in pꝛeſentia.de pꝛob.facit quod
notatur bar.in.l.non ſolum.S.ſʒ ⁊ repꝛobari.ff.de no.ope.
nun.hinc no.dixit in.l.ij C. de pꝛoba.quod ſi fuit facta ac-
cuſatio vel inquiſitio de inſultu facto cum armis vl de,per
cuſſione cuʒ ſanguinis effuſione ⁊ poſtea pꝛobatur ſimplex

inſultus ſine armis vel percuſſio ſine ſanguinis effnſione
debet fieri abſolutio.quia non pꝛobatur qualitas actus ðᷣdu

cti in accuſatione.ad hoc.l.denunciaſſe..quid tamen.ff.ð
adul. ⁊.:.ij.ff.de vi bo.rap.cum ſi. Ita dico in pꝛopoſito.
x his concludo quod dictus venturellus non pꝛobatur
incidiſſe.nec in pꝛimam nec in ſecundam partem dicti ſta-
tuti.Et ſic venit abſoluendus quia accuſatoꝛe non pꝛoban
te reus abſoluendus eſt vt in iuribus vul =ð
nunc ad ſecundum an dictus nicolaus accuſatoꝛ veniat de
calumnia puniendus.⁊ in hoc poſſet examinari longa que
ſtio que in iure fit nunquid accuſatoꝛ poſſit calumniari. eo
ipſo quod non pꝛobat.de qua queſtione plene no.in.l.j.ff.
ad turp.⁊ ibiper bar.= in.latlhetas.de his qui no.infa.⁊ in
c.ij.de calum.⁊.ij.q.iiij.c.qui pꝛobat.⁊.S.notandum cum
multis ſi. Sed non inſtando in verbis communis cõclu

= — —☛,ũB⁊——

— — –——

ſio eſt ꝙ accuſatoꝛ deficiens in pꝛobatione excuſatur a pe
na calumnie ſi habet pꝛo ſe aliqua euidentia iudicia. vtpu⸗
ta fa mam vel auditis a fide dignis vel quid ſimile vt nota-
tur in iuribus pꝛeallega.maxime in dicto.S. calumniatoꝛ.?
optime facit in· c.j.in fi.de elec. Sed ex dictis teſtiũin hac

cauſa pꝛoductarum ſatis poteſt euidenter coniecturari di

etum nicolaum non fuiſſe in calumniam. vt veriſimiliter
potuit credere dictum venturellum ex illo facto veniſſe cõ
tra refoꝛmationem pꝛedictam.calumnia autem conſiſtit ĩ
animo ⁊ requirit dolum.qui non eſt ſine calliditate ⁊ fraude
l. j.ff.de dolo.ꝛ.l.iuregen..ſed ſi fraudandi.ff.de paetil.in
qua dictus nicolaus nõ videtur fuiſſe. Ex quibus bꝛeuiter
concludo ad ſecundum videlicet dictus venturelllus ſit de
calumnia ad penam talionis condemnandus.⸗ Ad tertiũ
ſcilicet ꝙ de expenſis arbitroꝛ dictum nicolaum in expẽſis

condemnandum. quia licet nõ fuerit in calumunia tamẽ te

mere perſeuerauit in accuſatione cum debuerit pꝛius diſ⸗
currere ⁊ peritioꝛes conſulere an per illud factum pꝛobare
tur accuſatio inſtituenda contra dictum venturelluʒ. quod
cum non fecerit depꝛehenditur in temeritate que ſola ſuffi
cit vt quis condemnetur in expenũis.vt in.c.calumnia.de
pe.⁊ ibi per doc.⁊ plenius notatur in.c.finem.de dolo.⁊ cõ
tuma.⁊ in.l.eum quem temere.⁊ ibi per bar.ff.de iudi.⁊ in
l.j.ad turpil.per eundem. vnde iuris ignoꝛantia non excu/
ſat a condemnatione expenſarum tenent glo.⁊? doc.ĩ dicto
c.finem. Et bar. in dicta.l.j. ad turpil.⁊ ſpe.in ti.de expen.
5§.· fi. v. ex pꝛemiſſis partes.ergo iudices erunt in hac accuſa⸗
tione abſoluere dictum venturellum ſeu manuelleʒz nomſe
filij ſui ↄparẽtẽ a dcã accuſatiõe ⁊ ↄdẽnatione dictũ nicolaũ
in expenſie quas pꝛobabiliter dictus venturellus ſeu pater
pꝛo eo fecit.vt in hac cauſa. de expenſis vero pꝛeſentis cõ-
ſilij cum poteſtas ex ſuo officio ipſum petierit cui incumbit
dico ſtandum conſuetudini.iuxta notata per ſpe.in ti.de ſa
la..j.v.conſuetudo.⁊ per glo.in cle.ſtatutum. de electio.
qua ceſſate oꝛdinarias pꝛo ſalario nihil petere poteſt. vnde
ſi eget ſuis ſumptibus illum obtinere.cum pꝛopter hec one
ra incumbentia inſtituatur ſibi ſalariuz.iuxta notata ꝑ Jo.
an.in.c.cum ab omni.de vi.⁊ hone.cle.ſpoꝛtulas tamen ð
iure ciuili ⁊ aliqua munera petere poteſt. que tamen nõ ſũt
iure determinate.ſed ſtandum eſt iuris conſuetudini. vt in
auc.offeratur.de hoc per glo⁊ bar.in dicta auc.offeratur.
hec ſufficiant. MNicolaus.

Con · lxxviii ·
Alud de iure queritur an filius cogatur re
ſtituere hereditatem patruo.ſ.germano te

ſtatoꝛis ſi decederet ſine liberis teneat᷑ ca-
uere cum fideiuſſoꝛibus de teſti.fienda in

euentu conditionis ſeu reſtitutiõis Et bꝛe

₰ uiter dico hoc dubium pendere ex intelle⸗
ctu.l.iubemus.C.ad trebel. Nlud enim indubitati iuris
obligatus ad re ſtitutionem ſideicommiſſi vniuerſalis vel
ticularis tenetur regulariter cauere cum fideiuſſoꝛibus.vt ẽ
tex.iuncta glo.in.l.ſemper.ff.vt lega.no.cau.pꝛobatur ex-
pꝛeſſius in.l.ſ quando eodem titulo.¶ Item per locuma
ſpeciali.in.l.ſilius.eodem ti. Nam ſi ibi eſt ſpeciale in filio
nouiter emancipato vel ſeruo manumiſſo vt releuetur pa-
ter vel dominus pꝛeſtando cautionem ſub hpotheca bo⸗
noꝛum ſi —— alijs ergo foꝛtius non ſuffcit cautio ẽt
ſub hypotheca bonoꝛum.quinimmo etiam ſi eſſet impotẽs

ad idonee cauendum non ſufficeret iuncta pꝛomiſſio etiaz

cum bypotheca bonoꝛum.ſed pꝛocedendum eſt iuxta eaꝗᷓ

notabiliter habentur in.l.poſti.S.imperatoꝛ eo.ti.difficu

tas ergo vt pꝛedixi oꝛitur quando ſilius rogatus eſt reſtitu
ere. Nam ipſe videtur pꝛiuilegiatus. vt non tene atur ad
hanc ſatiſdationeʒ. vt dicta.l.iubemus.⁊ ꝙᷓ ꝙᷓ ille rex.loqua
tur quando quis eſt rogatusreſtituere hereditateʒ filio ſuo
nepotiteſtatõis vel pꝛo nepoti.Et deinceps tamen quidãẽ
qui reputabantur moderni tempoꝛe Qi. dixerunt idem qñ
fulius rogatus ẽ reſtituere er̃neo ex idẽptitate ſeu maioꝛita
te rationis extraneus ſit ingratus ꝙᷓ flius ſeu nepos. vel cõ
iunctus. Nam ſi vinco pꝛoximioꝛem in gradu foꝛtius vin-

coremotioꝛeʒ. vt in.l.iij.v.ſed licet.C.de bo.materna.æt

boc argumentum fecit Ei.vacillare in.l.iubemus. in fi. ta⸗
men videtur reſidere ipſe tandem in contraria ſententia vt

.

ille teł. non extendatur vltra perſonas ibi expꝛeſſas.qꝛ hoc
vetuit expꝛeſſe tex.in dicta.l.ĩubemus in fi.vbi apertiſime
pꝛobatur hec contraria. ⁊ ibi aperte tenuit odof. dicens illud
ſpeciale inductum fuiſſe inter deſcẽdentes ne diſcoꝛdia oꝛi
retur inter eos. Nam videtur oꝛiri quedam diffidẽtia ex pe
titione ⁊ pꝛeſtatione huius ſatiſdationis.ſimile adduco in
pꝛeſtatione fideiuſſoꝛis de dote reſti pꝛohibita inter
maritum ⁊ vxoꝛem ratione pꝛedicta.ſecus in extraneo reci
piente dotem pꝛo alio.vt iegeur ⁊ notatur in rubꝛo ⁊ nigro
C. ne fidei do.de.⁊ maxime in.il.in dotibus.C.de do.cau.
non nu. Item tex. in dicta.l.iubemus loquitur in nepote
⁊ pꝛonepote.pꝛopꝛie autem ſᷣm canones ⁊ leges.talis dicit
ſilius filij vel filie? filius nepotis.ff.de gradibus.il.intercõ
ſultus..ij. gradu in fine.⁊.xxxv. q.vj. c.j.ij ⁊.iij.filius autẽ
fratris impꝛopꝛie dicitur nepos ex communi vſu loquendi.
vt no. Yo.an.in.c.fundamenta.de elec.li.vj.plenius Fre.
de ſenis conſilio.xxviij. Jura autem maxime antiqua ðbẽt
intelligi pꝛopꝛie.⁊ non ſᷣm impꝛopꝛium vſum loquendi.pꝛe
ſertim hodiernum. quia legiſiatores peritiſſimi non vtunt
verbis vulgarium.vt notabiliter dixit bal.in.c.j.de ſucceſſ.
feu.ſacit quod notat bar.in.l.ſtipulatio iſta.ꝭ.hi qui.ff. de vH.
obii.¶ Quid plura ad hunc noſtrum intellectum adduco
vltra alias duas glo.notabiles iuris ciuilis.vna eſt in l. j. ff.
vt lega.no.cau.in ver.ſemper vbi pꝛimo dixit ꝙ liberi teſta
toꝛes non ſatiſdant per dictam.l.iubemus.Et in medieta⸗
te poſt ſubdit ꝙ illud eſt ſpeciale quando rogatur filius reſti
tuere ſuo filio.ſecundo glo.magis notabilis eſt in.l.filio eo.
ti.que adhuc magis reſiringit dictam.l.iubemus dicens esõ
pꝛocedere.ſi rogatus erat filius ⁊ fideicommiſſarius erat ĩ
poteſtate rogati.quod non contingit in caſu noſtro.⁊ idẽ vo
luit ibi bar. ꝛeterea pater rogatus reſtituere filio te⸗
netur regulariter ſatiſdare.vt pꝛobatur per locum a ſpecia-
li.in dicta.l.filio.foꝛtius ergo quiſquis tenetur reſtituere pa
truo. ſconcludho in caſu noſtro ꝙ patruo ſit danda fi-
deiuſſio. Mec eſt coꝛꝛecta.d.l.ſilio.per dictam.l.iubemus
vt no.glo.in.d.l.filio ⁊c̃. EAS

(Con im.

Aſus inter magniſicum commune ſenaꝝ
ex vna parte ⁊ raynerium toſcanum me⸗/
diolanenſem ex alis interceſſit certa ſo-
lemnis conuentio occaſione vſurarum re
ſtituendarum quas Zeno in vltimo ſue vi
tee reſtitui mandauit. ⁊æ ad easreſtituendas
dictus raynerius per infraſcriptum modum ſe obligauit.vꝰ⸗
ba autem conuentionis ſunt hec. Che le vſure ſi debiano
interamente reſtituire per tempo de ſei anni ogni aͤno vn
tanto.la quale reſtitutione comenciato e fare ſi debba con
effecto per lo pꝛimo anno in calẽdo de ʒenaro ⁊ coſi ðᷣ poi
ſi ſegua de genaro in genaro. maxime de dicti ſei anni ren

dendo pꝛimo a citadini poia contadini ⁊ ſottopoſti ſecõdo

ch per oꝛdine furono ſcritte ⁊ poi a quelle ch̊ ſi trousſſeroo
foſſero foꝛeſtieri ſimilemente ſi faʒa la reſtitutione de tut⸗
ti li denari in queſto modoche de pꝛeſenti ſe elega vn depo

ſitario a tenere ⁊ rendere li dicti denari deile vſure. Kioe a⸗

quelli che ſi rouerano ie Ronrie perſone a loꝛo heredi per
li altri: che vighoꝛie adeſſer metere a la caſa di la ſapientia
queritur ſi?·. Aodopꝛeſupponitur ꝙ quidam ĩ p. imo

termino tam ciues ꝙᷓ foꝛenſes non petierunt eoꝝ ſextã par

tem.inſtructoꝛes domos ſapientie ila petunt tani incertũ
Queritur nunquid poſſint ⁊c̃.

4

uocato bꝛeuiter concludo ꝙ ſi apparere po
teſt quibus dicte pecunie debentur nõ poſ
ſunt admmiſtratoꝛes domos ſapientie pe-
ti. Nec de iure communi.nec vigoꝛe dcẽ
conuentionis de iure enim communi cla-
rum eſt.q quandiu ſuperſunt illi a quibus fuerunt extoꝛte.
vel eoꝛum heredes non debent diſtribui in piam cauſam tãẽ
Sᷓ incerte.vt eſt tex.apertus cum glo.in.c.cum tu.de vſu.⁊
in. c.ſicut dignum.S.res.de homi:quinimmo dignum di⸗
cit glo.in.c.cum tu.ꝙ ſi hi quibus debentur ſunt abſentes
debent ad illos mitti.¶ Mulla ergo actio ad illas pecunias
petendas competit domui ſapientie.pꝛeſuppoſito ꝙ de iu
re ſibi debeantur incerta.quia vt dixit non poteſt dici icerta

ꝛiſti emſq; matris pꝛeſidio humiliter in-

O

per hoc quod notat glo.in.c.ij.de vſu.li.vj.in verbo ſatiſfa
ctione ⁊ per fre.de.ſenis conſilio.iso. m dictus ray-
nerius tenetur reſtituere illis quibus clarũ eſt debere a quo-
rum obligatione non releuaretur.etiam ſi pauperibus reſti
tuant vel alijs quibuſcunq;.vt in dicto.c.eos.⁊ debitnʒ re

mittit. Sed augere ſi nunqꝙᷓ; impꝛonide ſoluitur quando a-

lij ex vebito eſt pꝛeſtandum.vt dicit tex.in.c.ea.te.de iure/
iuran. 2.ff. de ſolu.l.vero pꝛocuratoꝛi.nec tenetur ſoluere.
etiam ſi domus ſapientie vellet ſibi pꝛeſtare cautionem de
conſeruando eum indemnem.illa enim ſola non facit vt qſ
teneatur ſoluere ei cui non debet an ſit conſanguineus de
bentis recipere.vt notat glo.⁊ bar.in.l.vero pꝛocuratori pᷣ
allega.⁊.l.qui hominem.eo.ti. Mec etiam vigoꝛe ſupꝛadi
cte conuentionis tenetur dictus raynerius ſoluere.quia ad
ſoluendum domui ſapientie obligatus eſt ſub conditione.ſ.

in caſu in quo pecunie eſſent iuncte.⁊ quia neſcirentur vel
non poſſent illis quibus debentur vel eoꝛum heredes inue

niri. Nam vt dicit glo. in dicto. c. cum tu.qᷓdiu poteſt fieri
reſtitutio illi qui ſoluit nunꝙᷓ illa pecunia debet dari paupe
ribus ſeu in aliam piam cauſam conuerti.⁊ ſi ipꝛouide ſol-⸗
ueretur ad pium vſum teneretur nihilominus dictus ray-
nerius iterum ſoluere debentibus recipere per iura ſuperi
us allegata.Gt no. Frede.vbi.S. Et anto.de bu.in dicto.
c..cum tu. Anteqᷓ;ᷓ ergo exiſtat conditio incertitudinis non
peoteſt peti.quia non dicitur ceſſiſſe dies ſolutioni fienda.
vt.l. cedere diem.ff.de verbo.ſigni.⁊ in.c.pꝛudentiam.⁊
per Inno. de offi. dele. pendente enim cõditione ſola ſpes
lobligatione eſt. inſti.de ver.obli.ꝭ.ex conditionali.? quod
in die m dentur. licet ante ſolui poſſit.peti tamen non põt
in.l.continuus..eOq; tempoꝛe.ff.de verbo.obli.⁊ ĩ.c.vni
co.de plus peti. Aone ergo ꝙ extantibus illis vyl eo
rum heredibus quibus pecunia debetur non poteſt per ad
miniſtratoꝛes domus ſapientie tanꝙᷓ incerta peti.⁊c. Mi.

Lon. lrxxrſf.

Mnipotentis dei poſtulato ſuffragio.vi
detur pꝛimo dictam catherinam nullo mo
do impediri quo minus dictam dotem oc-
tingentoꝛum floꝛenoꝛum ab herede incer
liiſen petere poſſit.nam ſiue dicamus illaʒ
Dolem fuiſſe patri ⁊ filie communem ſiue
ſolius filie non liberatur ſoli patri ſoluens.vt in.l ſcdᷣa.ff.de
ſole matri.l.qui hominem.S. ſi gener de gtinhs⸗

t in caſu noſtro dico foꝛtius ſoluentem patri non libe
ari.quia illa dos erat ſolius filie cum tempoꝛe quo pater fi
liam maritauit eſſet emancipata. Mam ſi dos conſolidat᷑
in perſonam ſolius filie ſi expoſtfacto ęmãcipatur.vt.l. vni
ca.S.videamus.G.de rei vxo.actio.Foꝛtius hoc cõtingit
ſi ab initio erat emancipata.vt notat bar.in dan d A
enim dos pꝛopꝛium femine patrimonium. vt in.l.iij..x. ſi
igitur.ff.de mino.Habet ergo ex his filia fundatam inten
tionem contra heredem mariti.nec alia que poſtmodum ĩ
terceſſerũt habent ipſi filie pꝛeiudicare. Mõ.n.ob. ſibi ſecũ
da conſtitutio maioꝛis dotis cum ſecundo nuptui traderet᷑

quoniam non habuit pecuniam pꝛime dotis a patre exactũ

ſed dotem maternam.quod colligitur ex quantitate vtriuſ
qʒ dotis materne.ſ.⁊ ipſius filie.⁊ clarius hoc elicitur ex fi
ne ⁊ liberatione quam vt heres matris fecit dicta caterina
patri ſuo ibi dum dicit.Et hoc ideo fecit quia fuit confeſſa
habuiſſe a dicto bernardo dictam dotem domine mee ⁊c̃.
licet enim a pꝛincipio dos mille ⁊ quadraginta floꝛenoꝛum
uiſſet ſimpliciter a patre conſtituta. tamen ex ſequentibus
atet ꝙ intendebat dare ⁊ illa recipere dotem maternam.
Nam ex ſequentibus declarantur pꝛecedentia. vt.l.fi ſeruꝰ
plurium.in fi.x.l.qui filiabus.de lega.j.⁊.l.minus.de lega.
iij. NHon habet pꝛeterea obſtare dicte catherine finis? libe
ratio generalis quam fecit patri fuo. quia illa non refertur

4

ad ignoꝛata per dictam catherinam.vt ĩ.l.tres fratres. C. ö8

pac.⁊.lʒ.ſiſoꝛor. C.de colla.⁊. l.nec ignoꝛans.C. de dona.fa
cit quod legitur ⁊ notatur in.l.qui rome..duo fratres.ff.ð
ver. obli. Item quia liberatio fuit facta reſpectu eoꝛum
que a patre petere poterat.ſed dicta catherina nihil tamen
a patre exigit nec ab eius herede ſeu a ſuo creditoꝛe ergo =
cetera. Et eadem conſideratione tollitur aliud motiuum.
quod foꝛmaripoteſt ex teſtamentaria diſpoſitione paterna

5

in ſimili notat bar. in.l.. C. de arbi. io?
cipaliter ⁊ foꝛtius pꝛo iſta parte facit no.glo.in dicta.l.ij.ff.

2 liberatione heredis poſtmodum ſubſequuta Sed bis
non obſtantibus contrariam arbitroꝛ ſententiam verioꝛem
2 dico heredem maritiomnino liberatum ab obligatione
qua tenebatur dicta catherina.Moueoꝛ pꝛimo quia ex ſo
lutione ſacta patri contingit liberatio ſine ab initio petierit
poteſt filia ſciente ⁊ non contradicente.vt.l.ij.S. voluntatẽ
ff.de ſo.ma.ſiue expoſtfacto ſciuerit ⁊ non contradixerit ſal
tem aliquo actu poſitiuo interueniente.vtin.l.paulus.ff.rẽ
ra.habe.⁊ cle.j.de pꝛocu.⁊ bonus tex.in.l.filiuſfamilias.ab
ſente parte.ff.ad mace.facit quod notat bar.in.l.cum taber
narius.S.idem queſijt.ff.de pigno.⁊ in.l.que enim.ff.rem

ra.habe.Et maxime hoc contingit. ? in.l.ſi ſeruus commu

nis. ff. de dona.inter vi.⁊ vxo.vbi ratione coniunctionis q̃ᷓ
eſt inter fratres tacens habetur pꝛo conſentiente etiam vbi
agitur de iactura rei familiaris.pꝛo hoc quod notat Qi.in.l.

inuitus. O. ð pꝛocu.⁊ bar.in.l.que Podamemcha ne

niſtas in.c.nonne.de pꝛeſump uod autem filia ſciue
rit vel aliquem actum poſitiunm appꝛobatoꝛium ſolutioniſ
facte ¶ Oetri expoſtſacto fecerit ſatis videtur elici.⁊ pꝛoba
tur ex ſcripturis mercaroꝛum in quibus fecit dictam cateri-
nam dicte quantitatis creditricem ⁊ aſſerit ſe pꝛo ea ſoluiſ-
ſe varijs vicibus varias quantitates diuerſis perſonis quan
quam enim de iure libꝛimercatoꝛum non faciunt plenam fi
dem in eoꝛum fauoꝛem. vt.l.exemplum.⁊.lrationes.C. de
pꝛoba.⁊ in.c.ij.? quod ibi plene notatur de fide inſtru. Ta
men in pꝛeiuditium tertij ⁊ fauoꝛem alterius ab ipſo merca
toꝛe ſaltem vbi agitur de pꝛeſumenda ſcientia tertij faciunt
plenam fidem.iuxta notata.in.l.quedam.S.nummularios
ff. de eden.⁊ in.l.optimam.C. de contraben.? committen.
ſtipula.? in.c.illud.de pꝛeſump.facitquod notat glo.? JIn-
no.in.c.cum olim.de cenſi. idem quod notat bar.in
l. celſus.ff.de vſuca.vbi dicit malam fidem.⁊ ſic conſciẽtia
rei aliene pꝛobari per famam loci ? alias coniecturas.vn-

de ad pꝛobandum ſcientiam alicuius facti ſufficiunt pꝛoba-

biles coniecture cum als de facili pꝛobari non poſſit. Mꝛe
terea actus nominatiuus hic interuenit faciendo ex dicta
pecunia alijs ſolui.vt ſatis colligitur ex libꝛo mercatoꝛuʒ cui
pꝛeſertim ex cenſura ciuitatis datur plena fides.¶ Secun
do hoc idem pꝛobatur ex generali liberatione quaʒ dicta ca
therina fecit patri cum enim ſciret vt patet ex pꝛedictis do
tem ſuam perueniſſe ad patrem.⁊ cuʒ ex certa ſcientia vni
uerſaliter iberauit.ergo ratione dicte dotis nihil aniplius
petere poteſt.iuxta plene notata per bar.i dicto.S.duo fra
tres.⁊ facit dicta.lłtres fratres.in fine a contrario ſenſu.de
pac. MNec obſtat ſi dicatur dictam catherinam finem ? libe-
rationem feciſſe dumtaxat de pecunijs quas dicta catheri
naa ſuo patre petere potuiſſet.cum non habuiſſet in get
do mandatum ab ea.nec etiam nune ab eo petit ſed abpere
de mariti.quia dico ꝙ ex quo petijt dotemiſilie.? ſicipto ge⸗
ſto ⁊ facto geſſit negotiuʒ ſilie.poterit dicta filia etiam apᷣn
cipio ignoꝛaſſe habendo ratum factum patris æ netẽ
tem ab ipſo patre.vt legitur ⁊ notatur in.l.ſi ab ſicer. *
peta.⁊ in.l.ſi mater. E, de rei ven.⁊=.lij. C. pꝛo ſo. videtur
ergo eum liberaſſe ab illa quantitate pꝛime dotis.ex quo eã
ab eo petere poterat.la enim verba liberationis petere
poterat ⁊c.ſunt multum generalia ⁊ ſolum denotant potẽ⸗
tiam petendi.ad hoc quod notatur in.c.fi.de reſti.ſpoli.vn
de ita liberando patrem ab eo videtur ipſe habere ratam ſo

lutionem factam patri.? ipſum patrem liberare. argumen

tum optimum in.l.iij·ff.rem ra.haberi.vbid inus ap⸗
pelando a ſententia pꝛocuratoris ap obat.Ald ideʒ qᷣ
Tan Evnins Pn

ſolu.ma.in verbo adempta.⁊ tex.in.l.ſi. cuʒ dotem.S.ſi pa-
ter.eo.ti.vbi dicitur ꝙ ʒ ſolus pater exegerit dotẽ ſine vo⸗
luntate filie.ex quo tamen pater tantum ſibi in teſtamen/
to reliquit quanta erat dos ⁊ filia acceptauit relictumimme
diate pꝛecludit ſibi viam petendi dotem ab herede patris
vel ab extraneo creditoꝛe.Et aduertendum ꝙ tex.? glo. pᷣ
allega.in nullo ponderant ſcientiam ftlie.ſed ſolum conie-
cturatam intentio neʒ patris.quod ex quo ſolus recepit do
tem viderur relictum feciſſe fiie animo compenſandi cum
dote per eum recepta. Mec pꝛofectorefert an ab eo petat᷑
an ab extraneo quia ſatis a patre petitur ſeu ab ipſius here⸗
de cum ſi effectualiter competeret actio contra heredem
mariti in effectu petitur ab ipſo patre ſeu eius herede pꝛo⸗

trimonialia ipſorum concedentium.

timi vbi hoc voluit

pter regreſſum quem habent contra heredẽ patris.ad hoc
optimus tex.in ſumili in.l.fi.in ſi· C. de vſu.rei iudi. Quini
mo tex.in dicto.ꝭS.ſi pater.expꝛeſſe ſi bene ponderetur de-
negat filie actionem contra extraneum. ⁊æ apertius voluit
glo.pꝛealle.in dicta.l.ij heepra. N maxime hoc dicen
1

dum in caſu noſtro.vbi habemus quaſi expꝛeſſaʒ in boc vo
luntatem taſtatoꝛis. Reliquit enim dicte catherine iure in-
ſtitutionis octingentos floꝛenos.Et ſic quantitatem pme
dotis per eum receptam pꝛo omni legitima quam dicta ca-
therina petere poſſet in hereditate dicti teſtatoꝛis.? ꝓ om.
ni ⁊ toto eo ꝙ ex alio capite dieta catherina petere poſſit qᷓ
cunq; alia de cauſa ⁊c. Et mandatur vt finem facere here⸗
di ſuo.vt.S.latius ⁊c. EGx quibus verbis ſatis cla re colligit
patrem qui ſciebat ſe dotem recepiſſe habuiſſe animnʒ cõ
penſandi. Nam in dote poteſt pater inſtituere filiaʒ.vt no.
glo.⁊ bar.in.l.iij.ff.de mino.facit.c.raynuncius. de teſta.⁊
quodibi no. Er iſto capite non curandũ de ſciẽtia vel igno
rantia dicte catherine. Aed ſatis ad hunc effectum concipi
endum ꝙ tantum receperit ex teſtamento patris quantuʒ
fuit ꝙ pater occaſione dotiſrccipit ex perſona filie.Ex qui
bus omnibus concludo dicte catherine denegandum actio
nem ſuper dictis octingentis floꝛenis tam contra heredem
patris vel heredem mariti vel alterius cuiuſcunq; occaſio
ne pꝛedicta. Et patet reſponſio ad omnia ſuperius allega-
ta in contrarium. Et hec ſufficiant ⁊c. Nico.abb.

Con. lxxrij.

AOngitodmuiuʒ poſtulato ſuffragio.quã-
quam in his dubijs copioſe ⁊ diſerte ſit al
legatum ⁊ conſultum.attamen vt iudiciuʒ
memn per verbaſpecialia petenti moꝛem
geram. Attingam ſpecialiter quodiibet p̃̊
fatoꝛum dubioꝛum aliqua in medium de-

ducendo per alios minime tacta. ? quando er vnius deciſi-

one ad alioꝛum ſolutionem poteſt ab illo tanꝙᷓ a pꝛincipali-

oꝛi inchoandum eſt. iuxta ea que habentur ? notantur in.c.

paſtoꝛalis.5.j.de reſcrip.⁊.c.pꝛudentiam.de offi.dele.cuʒ
ſi. Adeo incipiam pꝛius examinare an ciuitates ⁊ caſtra de

t videtur pꝛimo
ꝙ ſint pꝛopꝛia ⁊ a nemine recognoſcenti.debent ſaltem re-/
ſpectu vtilis ⁊ directi dominij poſſeſſio tempoꝛis de cuius
initio nõ eſt memoꝛia habet vim tituli.etiã in pꝛeſcribendo
contra ius commune.xt eſt caſus in.c.j.de pꝛeſcrip.li.vj.⁊
l. hoc iure.5.ductus aque.de aqua coti.⁊ eſti.Sed iſti nobi
les pꝛogenitoꝛes iſtoꝛum contendentium ſeu titi ⁊ anſelmi
poſſiderunt ciuitatem iſtam ⁊ caſtra tanq; domini per tan-
tum tempus ergo pꝛeſcripſerunt in illis liberum ⁊ inſoliduʒ
dominiumi iuriſditionẽ ſiue.n.dicamus hec bona pertinuiſ⸗
ſe ad eccle ſim Romanã ſiue impeꝛium ſemꝑ põt allegari
pꝛeſcriptio qꝛ licet contra eccliqʒ Homanam nõ currit pꝛe
lcriptio reſpectu ſupꝛeme poteſtaris nec contra deum cuiꝰ
vices gerit.tñ in ſpiritualibus iuribꝰ.vt in poſſeſſione alicu⸗
ius ciuitatis caſtri vel ville bene currit pꝛeſcriptio. vt in.c.
ad audientiam ⁊ ꝙ ibi nõ.de pꝛeſcrip.ita ellegãter dixit In

quibus eſt contẽtio ſint bona num Ar pꝛopꝛia ⁊ pa

dicenduʒ eſt in competentibus imperijMam cõtra imꝑij

no. in. c. bone el.ij. de poſtu.pꝛela.in ffn⸗ ita ⁊ foetiꝰ

competentiam cõpetit pꝛeſcriptio etiam ſi ſit taſa que in ſi
vaal gnum ſpiritualis pꝛiuilegij. foꝛent reſeruara. vt eſttex. nöõ.

in.c.ſuꝑ quibuſdam de ver.ſig.⁊ in.l.ſi publicanus. .j.ve
ctigalibꝰ 2 ibi Gar. ff. de publi. Quinimo multi voluerüt
ꝙ etiã contra imperatoꝛeʒ põt pꝛeſcribi. vt non cognoſcat
in pncipem de quo plene nõ.in.c.venerabileʒ qui fi.ſi.legi
nor per alios in cle. Romani de iu.
iuran.in pn.per Yo.de ligna.per bar.in.l.j.ff.de aqua plu.

gArcen. ⁊ m.l.hoſtes * cap.⁊ poſti.li.⁊ re.⁊ in.l.infamem in

fi.ff. de publi.iudi. Ct videtur veriſſimuʒ ſalteʒ qñ pꝛeſcri
bitur paſſiue.ſ.vt ſubſit pape.vt voluit hoſti.in dicto.c.per
venerabilem. Secundo pꝛincipaliter pꝛobatur ſic argu
mentum ab ethimologia vocabuli negatiue ſumptum eſt
validuin in iure.vt pꝛobatur in.l.ij.S.appellata.ff.ſi certuʒ
gerseſien valet affirmatiue ſumptum ſi non contradi
cit diffinitioni.vt notat bar.in.l.j.de teſta. Sed feudum di
citur a fide ? fidelitate quam habet vaſſallus pꝛeſtare domi
no per iuramentuʒ. vt dicit texin.c·ij · per quos fiat ĩ veſti.

notata

ſed iſti titus ? anſelmus aut pꝛogenitoꝛes eoꝛum nunqꝙᷓ pꝛe
ſtiterunt aut pꝛomiſerunt tanqꝙᷓ vaſalli.ergo non poteſt di-
ci ꝙ habuerũt ĩ fenduʒ.quinimmo ſi a pꝛincipio fuiſſet fen
dum ex curſu tanti tempoꝛis fuiſſet pꝛeſcriptum.iuxta no.

per JYo. an. in ti· de pꝛeſcrip.in addi.ſpe.in penul.= vlti.colũ

na.per glo.in.c.j.de capi.qui cu.ven.⁊ ibi per bal.⁊ videt᷑
pʒobari.in.c.ſi diligenti.⁊.c.ad audientiam de pꝛeſcrip.
Tertio ad idem oſtenditur ſic ſi inrra annum valallus ñ
etit inueſtituram ab herede vel ſucceſſoꝛe domini cadu a
iure feudi.vt in.c.j.de capi.qui cu.ven. Et legitur ⁊ notat᷑

in.c.veritatis.de iureiuran.ſed in caſu noſtro nõ eſt memo

ria ꝙ vnqꝙᷓ fuenit petita inueſtitura. Mec per heredes qui
pꝛimo habuitillam ciuitatem ⁊ caſtra nec ab aliquo ſucceſ-
ſoꝛe in papatu vel imperio.ergo non eſt veriſimue ꝙ ſii fen
du it quod legitur ⁊ notatur in.c.longinquitate.xij.q.
ij. Sed his non obſtantibus contrariam ſententiam arbi
tror pꝛeualere ad quam in pꝛimis adduco certo certius ro-
manum pontificem habere intentionem fundatam in iurii/
dictionalibus ſuper vꝛbem romanam ⁊ toto ſuo territoꝛio.
non ſolum ex donatione conſtantini facta in perſonam bea
ti ſilueſtri.ſed etiam ex appꝛobatione ⁊ diſpoſitione ludoui
ci imperatoꝛis.vt in.c.ego ludouicus.lxiij·di.⁊.c.conſtanti
nus.xcvj.di.⁊ iu cle.romani.de iureiuran. Mec parũ ab
erroꝛe diſtat reuocare in dubium valliditatem illius donati
onis cum tex.in.c.fundamenta.de elec.li.vj.dicat eam fu-
iſſe ex cauſis iuſtiſſimis diuinitus factam.hec ipie dicit bal.
ſuper pꝛohemio libꝛi feudoꝛum vltimate tenet bar.in pꝛo-
hemio.ff.veteris plene per Jo.de lig.in dicta cle.romani.
Et hoc videtur hodie pꝛobari ex queſita ratione videlicet
imperium dependet hodie ab eccleſia apud qu eſt vtraq;
poteſtas.xxij.di.c.j.⁊.ij.⁊.c.nouit.de iudi.⁊ in.c.cauſam q

ſilij fint legi.per glo.no.in cle.aduerſus.de here.voluit bar-
in.l.j.ff. de requi. reis. Et ſic credere eſt de neceſſitate ſalu

tis.vt eſt deciſum in extrauaganti bonifacij · que ĩcipit vnã
ſanctam.⁊ notat glo.in dicta cle.aduerſus.vnde hodie im-

peratoꝛ nou recognoſcit imperium a populo romano qui il
ud acquiſuit per impꝛeſſionem ſine aliquo coloꝛe iuſtitie.

ſed ab eccleſia a qua confirmatur ? coꝛonatur ⁊? deponuur

quando opus eſt in. c. venerebilem.de elec.⁊.c.ad apoſtoli

ce.de re iudi.⁊ eccleſie iurat fidelitatem ⁊ obedientiam.vt
in dieta cle.romani.⁊ per papam tranſfertur imperium de

gente in gentem. dicto.c: venerabilem. vnde conſtantinus

nil de nouo contulit eccleſie.ſed potius remiſit quod ſuum
erat. vt dicit no. Yo.de lig.in cle.romani.Et ſic non valet

ratio ad impugnandum illam donationem que habet impe-

ratoꝛem non poſſe diminuere iura inperij.de qua per glio.
in auc.quomodo opoꝛtet epᷣos.s.j.¶ Ex quibus omnibus

ſatis concluditur pꝛimum pꝛeſuppoſitum ꝙ romanus pon

tifex habet fundatam intentioneʒ ſuper vꝛbe toto ſuo ter-
ritoꝛio in tempoꝛalibus ⁊ ſpiritualibus.vt in dicto.c.funda
menta.ergo inferre neceſie eſt ꝙ quicunq; habet iuriidicti
onem in illo territoꝛio ius ſolum pꝛetendere poteſt de iure
ſpeciali cum papa ſucceſſerit in illo loco imperatoꝛis qui ſo
lus habebat ididem iuriſdictionem. apud imperaro
rem dunitaxat erat fons iuriſdictionis.⁊ ab eo tanqᷓ a ſon-
te enianvt poteſtates in alioſ.pꝛoceſſerunt enim poteſta-
tes inferioꝛes ex magnificenria ipſius pꝛincipis.vt in auc.ð

exhiben. reis.S.equiſſimum.⁊ in.c.j.quis dicatur dux.co/
lu.x.⁊? hoc notat ibi bal.⁊ meliuſin.c.j.de natura feu.⁊ in.c.

vno de pace iur.fir.vbi dicit omnis iuriſdictio ⁊ diſtrictꝰ
eſt imparatoꝛis de iure communi.vnde facit.vij.q.j.in api
bus.⁊ quod notatur per JYo.de lin.per alios in cle.paſtoꝛa
lis. de re iudi.ꝛ in dicta cle.romani.Et cum non conſtat in
hoc caſu noſtro quo iure ſpeciali pꝛogenitoꝛes iſoꝛum ha⸗
buerunt dicta loca ⁊ titulus ex tacita diuturnitate pꝛeſlumẽ
dus eſt.vt in dicto.c.j.de pꝛeſcrip.li.vj.⁊ per bar.in.l.cum
de in rem verſo.ff.de vſu.⁊ per Joã.an.in.c.peruenit:. de
cenſi. Bponet ? coniectura pꝛeſumere titulum. iuxta
n dicta.l. cum de in rem verſo.⁊ in.c.conſtitutus.ðᷣ

reli.domi.⁊.l.ſi tibi pecuniam.ff.ſi cer.pe. Atper bar.in.l.
cotem ferro.ꝭ.qui maximos.ff.de pubii.⁊ glo.no.in.l.j.ff.

de fuperfi. quc dicit ꝙ pꝛetium edis quatitas facit di
ſcerni emptoꝛes a conditione. ideʒ bo.tex.⁊ quod ibi
notatur in.l.ſi filiuſſamilias.C.de peti.here,. ⁊ in.c.perue/
nit de em. ⁊ vendi.Certum eſt ꝙ ſi ex coniecturis velimus
in caſu noſtro iudicare titulum neceſſario opoꝛteret dicere

ꝙ ſubeſt titulus feudalis.quia vt patet ex ratione factinihil
aliud iegieine pꝛopter vſurpationem que non eſt pꝛeſumẽ
da poteſt elici?⁊ iudicari.hic enim pꝛeſupponitur ꝙ pꝛoge/⸗
nitoꝛes iſtoꝛum ſe fideles ⁊ ſeruitoꝛes ſancte romane eccle
ſie ⁊ romanoꝛum pontificum pꝛo tempoꝛe appellauerunt.
Inſuper pꝛeſupponitur ꝙ quidam ex pꝛogenitoꝛibus veni
ens iſioꝛum ad moꝛtem qui habebat tres partes in illis bo⸗
nis.mandauit in vltima voluntate dictas terras teneri ad
obedientiam ? reuerentiam romane eccleſie a qua aſſeruit
ſe ac ſuos multa bona habuiſſe que verba clariſſime innu-⸗
unt ⁊ inferuntilla bona eſſe feudaliaꝭ Mam vaſſalli ꝓpꝛie
appellantur fideles.vt.in.c.de foꝛma.xxij.q.v.⁊ in.c.vno ð
foꝛma.fide.colũ.x.Et licet quilibet ſidelis.quia fides ſeu fi
delitas magis verſatur in iſto ↄtractu ꝙᷓ in aliquo.vt inquit
bal.in pꝛohemio feudoꝛum dominus quodammodo totali
ter ſe committit vaſſallo perſonaʒ.ſ.honoꝛem ⁊ bona.ideo
feudum a fide ſeu fidelitate dictum eſt. Et maxime hec pꝛo
cedunt cum ille in vltima voluntate mandauit vtillas bona
tenerentur ad obedientiam ⁊ reuerentiam ſancte romane
eccdleſie a qua aſſeruit ſe? ſuos multa bona ſuſcepiſſe. Nec
apparet ꝙ alia bona pꝛeter iſta habuerunt a romana eccle-
ſia.tenere autem bona ad obedientiam alicuius magis con
gruit nature feudi ꝙᷓ altero titulo ſpeciali. Ad hoc bo.tex.iĩ
dicta cle.romani. Nec obſtat ſi dicatur illa verba ꝙ eſſent
ſideles ⁊c.⁊ ꝙ tenerent ad obedientiaʒ romane eccleſie.ſu

erunt dicta cx quadam donatione quam ſolent habere bo-⸗

ni chꝛiſtiani ad eccleſiam.quia dico hoc non eſſe veriſimi-
le.quia ea que nõ ſolent ex deuotione ⁊ humanitate dici..?
poſſunt redundare in maius pꝛeiuditium non pꝛe ſumũtur
dicta ex affectione.ſed potius ex iure alteri competenti.iu
xta eleganter notata per Inno.in dicto.c.bonę. de poſtul.

pꝛela.⁊ per bar.in.l:.j.ff.de iti.aciuqʒ pꝛiua.⸗ Ad pꝛedicta

bis facit auctoꝛitas item ſi quis liberos.C.de natu.lib. vbi
dicitur ꝙ ſi habens liberos naturales videtur eos legi-/
umare.Yem confeſſio ſepius iterata facit ſidem licet ñ
habeat omnia ſua ſubſtantialia.iuxta tex.no.⁊ ibi per bar.ĩ
l.cum ſatis.C.de agri.⁊ cenſi.li.xj.facit tex.in.l.vnica.C.ð
plus peti.⁊.c.per tuas.de pꝛoba.cum ibi no. Mon eniʒ de
bemus hic pꝛeſumere pꝛeſcriptionem.quia nullum admini
culum eſt ve pꝛeſcriptione.nec de facili debet pꝛeſumi.qa
pꝛeſumeremus negligentiam romane eccleſie.vbi eſt tanta
vigilantia.in.c.j.de offi.lega.li.vj. Mec pꝛiuilegium mernã
continens donationem.quia non eſt pꝛeſumendum eccleſi
am donaſſe bona ſua.contra.c.non liceat pape.xij.q.ij.⁊.l.
cum de indebito.ff.de pꝛoba. Mec etiam dicendum ipſi
edificari fecerint ciuitatem ⁊ illa caſtra.quia in pũcto pꝛeſup
ponitur contrariuz.ſed etiam pꝛeſuppoſito ꝙ ſic eſſet nihil
ominus licet pꝛopꝛietas ediſicij pertinere poſſit ad edifi
cationem non tamen iuriſdictio quia illa reſidet ĩ territoꝛio
ſicut ſeruitus in fundo.vnde pertinet ad illum cuius eſt ter

ritoꝛium.vt in.c.j.v.ad hec.⁊ ibi per bal.de pace iur.firmã.

facit quod habetur in.l.pupillus..territoꝛium.ff.de ver. ſſi
gni.⁊ quod ibi notatur.Hinc dicimus ꝙ tota dioceſis ẽ ter.
ritoꝛium epiſcopi.xvj.q.vij.omnes baſilice.?⁊ quanquã aliꝰ
epiſcopus ibi edificet eccle ſiam nihilominus iuriſdictio per
tinet ad illum epiſcopum in cuius territoꝛio eſt.xvj.q.v.c.
j.pꝛeſumamus ergo feudumquod eſt magis veriſimile.⁊
plerunq; ab eccleſia romana conſtituitur ⁊ non eſt maximi
pꝛeiudicij.valet enim argumentum a communiter accidẽ-
tibus.in.c.j.⁊ quod ibi notat Jo.cal.de cle.non reſi.Et in
ſpicimus in obſcuris quod eſt veriſimilius ⁊ plerunq;ʒ fieri
conſueuit.vt in regula inſpicimus.de regu.iur.li. . r in
dubijs minimum eſtſequendum.vt in regula in dubijs eo.
li.Et maxime hoc dicendum fauoꝛe eccleſie ne perdat do
minium directum ſibi de iure competens.ar.in.l.ſunt per-
ſone.ff. de religi.⁊ ſupts ſu. Ex his concludo pꝛeſumen-
dum foꝛe hec bona eſſe bona feudalia romane eccleſie. vel
ex conceſſione antiquitus facta vel ex pꝛeſcriptione tãti tẽ
poꝛis. Nam ex quo iſti tenueruut illa bona vt fideles eccle
ſie videntur ſi titulus non pꝛeceſſit illud ius feudale ex pꝛe-
ſcriptione acquiſiuiſſe.quod fieri poteſt iuxta ea que legũ-
tur ⁊ notantur in.c.ad audientiam.de pꝛeſcrip.⁊ per bar.iĩ
l. cum de in rem verſo.in fi.ff.de vſu.⁊ in.l.quemadmodũ
C. de agri.⁊ cenſi. li.xi.facit.l.fi.⁊.l.emphiteotic.C. de fũ.
pꝛin.⁊ in ſimile per glo notabilem in.l.ij.C.de iure emph.
in ver.repellere in fi. Mon obſtant huic concluſioni ſuperi

—

is alle. in contrarium. nam pꝛocedunt quando concurrit ſo
la poſſeſſio longifſimi tempoꝛis ſine alijs pꝛoſequentibus
denotantibus alium contractum. vt patet ex pꝛedictis.
Acd ſecundum reſpondeo ꝙ licet iuramentum fidelita-
tis ſit a vaſſallo pꝛeſtandum hoc verum niſi a pꝛincipio fue
rit remiſſum.quod fieri poteſt.vt eſt tex.no.in dicto.c.ij.ĩ
ti.per quas fiat inueſti.Et quanquaʒ hoc non pꝛeſumatur

quinimmo niſi de pactis ſpiritualibus pꝛobetur pꝛeſumen

dum eſt feudum fuiſſe commiſſum ſᷣm communem conſu
etudinem ⁊ communes regulas feudoꝛum.vt eſt tex. in.c.
j. in fi.in ti.quid ſit inueſti.colſ.x.⁊ ibi hoc no.bal.tamẽ ex

lapſu tanti tempoꝛis pꝛeſumendum eſt iuramentum fuiſſe

remiſſum.d.lʒ.filius.⁊.c.peruenit.pꝛealle. Item potuit
tolli remanere feudum franchum ⁊ liberum.vt ſolum tene
rentur iſti iunamento.ad ea que habẽtur in.c.de foꝛma.de
foꝛ.ſideli.pꝛealle.vt ſentit ꝗo.an.in addi.ſpe.in ti.de pꝛe-
ſcrip.in penultima ⁊ vltima colũ contra que non apparet ꝙ
iſti aliquan do contrauenerint.Et per hoc patet reſponſio
ad tertium.nam videtur pꝛeſcriptum vt non teneantur pe-
tere inueſtituram.ſed ex ſola conceſſione obligentur ad fi-
delitatem.ſicut enim ex pꝛiuilegio poteſt hec ĩueſtiture pe
titio remitti.vt notanter pꝛobatur ex his que leguntur ⁊ no
tantur in.c.veritatis.de iureiur. Ita ⁊ ex pꝛeſcriptione ma
xime tanti tempoꝛis de cuius initio memoꝛia non exiſtit cũ
illa haberet vim conſtituti.dicto.c.j.de pꝛeſcriꝑ.lib.vj.⁊.l.
hoc iure.S.ductus aque.ff.de aqua coti.⁊ eſti. Vteʒ poſ-
ſet dici ꝙ pꝛeſuppoſito iſti fuiſſent pꝛiuati.tamen papa
videtur eis velle indulgere cum iſtud ſit inductum in fauo

rem dominij.vnde per hoc non excluditur quin ſit feudum

⁊2 quod ſtatutum eſt in vaſſalli odium non debet in eoꝛum
comodum ⁊ fauoꝛem retoꝛqueri.vt in.c.ij.de tranſſa.pꝛel.
ſatis enim eſt ꝙ quando hec bona non tenuerunt vt fideles
⁊ ſeruitoꝛes romane eccleſie.⁊ ad ipſiius obedientiam ⁊ re
uerentiã.vt.S.dixi. Ad pꝛedicta adde notabillem tex.cuʒ

ibi no.maxime per Inno.in.c.j. de releg .domi. vbi dicitur
ꝙ ſi non conſtat in cuius dioceſi eſt ecclena vel ſaltem du/⸗

bitatur per exercitium vnius actia certo epiſcopo pꝛeſumi.
tur illam eccle ſiam in totum ad eum pertinere ex quo nõ cõ
ſtat ꝙ pertineat ad alium. Et ſic per vnum actum fit exten
ſio ad alios.ex quo non conſtat ꝙ hec bona ſunt in territo⸗
rio pape.⁊ ꝙ pꝛogenitoꝛes iſtoꝛum tenuerunt vt fideles ec
cleſie debet dici quod ex toto iure feudi pertinẽt ad eccleſi
am romanam.⁊ ſic ꝙ ſint obligati pape ad ea que habẽtur
in dicto.c.de foꝛma.⁊ eſt ille tex.ſatis notabilis ĩ materia no
Ta Ex his poteſt clariſſime inferri ad ſolutionem alioꝝ
dubioꝛum. At pꝛimo nunquid ſententia lata per ſenatoꝛeʒ
vꝛbis in fauoꝛem matris venientis ex perſona filioꝛum pꝛe
moꝛtuoꝛum contra anſelmum filium ſuperſtitem.dico ꝙ ſi
mater dedurxit in iudicium illam cauſam vt feudalem dicẽs
ſe debere ſuccedere experſona filioꝛum pꝛemortuoꝛum ꝓ
partibus eam tangentibus.ſententia non tenet.quia cum
cauſa eſt inter vaſſallos de feudo domini feudi.iuriſdictio ⁊
non loci oꝛdinarij dat.dat enim lex hanc iuriſdictionem oꝛ/
dinario pꝛiuatiue ⁊ extinctiue ad iuriſdictionẽ oꝛdinarij. vt
eſt bo.tex.in.c.ceterũ.de iudi.Et ibi aperte boc tenet JIn-
no.hoſti.⁊ ceteri doc.ſequentes.ſaltem quando dommus
feudi vocat vaſſallos coram oꝛdinario.ad idem.il.imperia-
lem. .pꝛeterea.de pꝛohi.ſeu.ali.per SFre. w per gl. ⁊ bal.
Quinimmo non poſſunt vaſſalli etiam per expꝛeſſum cõ
ſenſum pꝛo:ogare iuriſdictionem alterius ommiſſo domi⸗
no feudi ſine ſuo conſenſu.vt notat glo.⁊ bal.in dicto.ꝭ.pre
terea.⁊ bar.in.l.j.S.⁊ poſt operis.ff.de no.ope.nun.⁊ in.l.
j.ff.de iudi.At cannoiſte in dicto.c.ceterum.⁊ videtur de
hoc tex.in.c.ex tranſmiſſa.de fo.compe.Reperitur ergo ſẽ
tentia iſta lata a non habente iuriſdictioneʒ.⁊ ſic nullius de
bet eſſe momenti.vt in.c.at ſi clerici.de iudi.⁊.c.ſi a nõ cõ
petenti iudice.per totum·aut hanc cauſam deduxit mater
non tanꝙᷓ feudalem ſed pꝛopꝛiam ⁊ pꝛiuatam.⁊ dico ꝙ te-
nuit ſententia in pꝛeiuditium anſelmi.quia non datur hoc
caſu iuriſdictionis defectus.nam lex dat iuniſdictionem do
mino feudi quando conſtat contendentes eſſe vaſſallos.?
de feudo contendere.vt in dicto.c.ceterum.⁊ ĩ.d.S.pꝛete-
rea pꝛealle./ Pꝛeterea ſicut currit pꝛeſcriptio cõtra vaſ
laltum licet non noceat domc ignoꝛãti.vt in.c.j.de capi.

coꝛꝛa.vbi per glo.⁊ bal.⁊ per Yo.an.in ti.de pꝛeſcripꝑ.in ad/

di.pꝛeal.⁊ per bal.in dicto.5.pꝛeterea·in .quero pono ita
dicendu

— — ☛ — —— — — —-⸗ N ———

r »

— ——

—
—

4.

ſ

dicendum ꝙ ſententia debet nocere vaſſallo qui neglexit
opponere peremptoꝛiam e conuen.feudi.ſed non domi-
no ſaltem ignoꝛanti.facit.c.ſuboꝛta.de re iudi.⁊.c.cum dile
cta·de conſir.vti.⁊ quod notatur in dicto.c.ad audientiam
NE his patet quid dicendum de iunbus pꝛime ſentẽtie
ic intro ad aliud dubiuʒ videlicet nüquid dicte dñe ma
tri iloꝝ pᷣmoꝛtuoꝛũ petenti executionẽ illius ſentẽtie lata ꝰ
anſelmum filium poſſit titus frater dicti anſelmi? iplius cõ
uaſſallus opponere ⁊ ipſam executionem impedire.⁊ qᷓqᷓ
pꝛima fronte videatur dicendum g non per mheoꝛicaʒ In
no.in.c.veniens.el.ij.de teſti.quã refert ⁊ apppꝛobat bar.ĩ
dicta.l.a diuo pio.ff.de re iudi.in eo quod dicit ꝙ ſi petitur
executio in bonis ab alio poſſeſſis non poxeſt tertius ꝓ ſuo
intereſſe impedire executionem cum poſſit poſtmodũ age
re contra iſtum nouum Poſ eſſoꝛem ſicut potuiſſet agere
contra tertium.ad quod facit.lis a quo.ff.de rei ven. Ita ĩ
pꝛopoſito cum dictus anſelmus poſſiderit contra quẽ ma⸗/
ter egit non videtur ꝙ titug tanꝙᷓ tertius ſe opponẽdo poſ
ſit impedire necunchen. Ad idem aliud notabile dem̃
Mno iecum in iure.de offi.dele.vbidicit nulli foꝛe tan
tam exceptionem nullitatisimpedire executionem ſenten-
tie.pꝛo quo facit.c.ſuſcitatus.de in ident Ki⸗ tamẽ
non obſtantibus mihi videtur aliter concludendum.⁊? pꝛi-
mo ad intellectum dicendoꝛum pꝛemitto.ꝙ dicta domma
nullum ius poteſt habere ſeu habet in dictis bonis.quoniã
cum ſint feudatalia ? feudum ſit paternnm. ſeu antiquum
iſtoꝛum pꝛogenitoꝛum anſelmi ⁊ titi mater nullomodo po/
tuit ſuccedere filijs cum quia femina taliter.niſi de ſpeciali
conceſſione doceatur.non ſuccedit in feudis.etiam ſi ſit fi-
lia vaſſalli.quod plus eſt.vt pꝛobatur in.c.j.de ſucceſ.ſfeu.

2 in.c.j.de ↄlie.lſeu.patri.in colũ.x.ſi ergo excluditur filia er

go excluditur mater.vt in auc.in ſuccelſ.ad tertul.quia ſi vĩ-
co vincentem te ⁊c̃.vt in.c.auctoꝛitate.de conceſ.pꝛebẽ.li.
Vj. E tem ex alio capite excluditur mater.quia aſcenden-
tes non ſuccedunt in feudo.ſecus in deſcendentibus.vt ꝓ
batur in· c.j.de non ſucce.ſeu.vbi tex.no. Excluditur ex
tertio capite.quod eſt de agnatis.vnde cum feudum ſit pa-
ternum non poteſt deuenire ad cognaros.quinimmo defi-
cientibus agnatis reuertitur qd dominum.vt in.c.ij.ð feu.
me.⁊ in · c.j.de ſucceſ.feu. His pꝛemiſſis ad pꝛincipale
queſitum dico ꝙ dictnstitus habet multa remedia contra
petitionem dicte domus. Dꝛimo enim poteſt oppo⸗
nere in vim peremptoꝛie.dicendo nullum ius ipſi domine
competere per pꝛedicta ipſius enim intereſſe opponere ne
altereretur natura feudi in ipſius pꝛeiudicium. Mam ſi di-
ctus anſelmus decederet ſine liberis ad eum perueniret feu
dum etiam contra voluntatem ipſius anſelmi.quia vaſſal-
lus non poteſt de feudo diſponere in teſtamento in pꝛeiudi
cium liberoꝛum ⁊ agnatoꝛum qui habent ſnccedere in feu-
do. Nam frater ſuccedit fratri in feudo antiquo.vt in dicto
c.ij.de feu.ma.⁊ in.c.j.de ſucceſ feu pꝛeal.⁊ ibi per bal.
tem poteſt opponere impediendo executionem ſenrẽ
tie.quia vt dixi ſua intereſt vt executio non fiat.quoniã cũ
iſta domina non veniat nec venire poſſit.vt vaſſalla ſed vt
extranea ⁊ tendat alterare naturam feudi. intereſt cuilibet
agnatoꝛum qui poſſet ſuccedere dicto anſelmo ab inteſtato

ne fiat executio.ar.optimum in.l.j.ij.⁊.iij.ff.de libe.cau.?

melius in.l.a ſententia.ff.de appel. ꝛo hoc facit tex.no
tabilis in.c.j.de inueſtitu.rei ali.qui dicit ꝙ vaſſallus poteſt
melioꝛem conditionem feudi facere.deterioꝛem vero non
ſine domini voluntate vel eoꝛum agnatoꝛum ad quas per
ſucceſſionem peruenire poteſt.cui coucoꝛdare videtur tex. ĩ

ne fiat alteratioſeudi. Oeſſat ergo theoꝛica Inno.item
cum matre poſſidet pꝛo indiuiſa.ſi admitteretur petitio di
cte domine poſſideret tautum pꝛo parte. Nam in diuiſio
ne rei communis contingit alienatio.hinc eſt ꝙ minoꝛ põt
pꝛouocari ſẽd herandr ad diuiſionem.l.penul.C. de

c.j.de ali.feu.pater.⁊ Kerkras ſatis pꝛetendit intereẽ

pꝛedijs mino.( Mec obſtat alia theoꝛica Inno.in.c.cum

in iure · quia pꝛocedit niſiexcipiens vełit pꝛobare nullitate,zʒ

infra tempus non pꝛolixum.vt plene no.per Jo.de lig. in
cle.j.de re iudi.⁊ videtur ibi tex. NHam ſi eſt ibi ſpecialis ca
ſus in quo exceptio nullitatis non impedit exccutionem ſẽ
tentie.ergo taliter habet impedire.argu.in.c.pꝛeſenti.ꝭ.de
pꝛeben.li.vj.⁊ maxime hec pꝛocedunt ſi opponeretur nul-
ltas ex imriidictionis deſectu pꝛoueniens. iuxta glo.nota/

bilem ? vulgatam in cle.j.de ſequeſtra.poſ.⁊ fruc.⁊ qð no.
bar. in.l.j.ff.quod vi aut clam. Inſuper dici poteſt ꝙ nin ti.
tus opponat pꝛo ſuo intereſſe.ſatis eſt incontinenti ſuperſi
cialiter docere de ſuo intereſſe ad hoc vt admittetur ⁊ ſuſ-
pendatur executio. N oſtea vero patent plenarie ⁊ in
debitis dilationibus docere.vt eſt tex.ſingularis in dicto.c.
veniens.el.ij.de teſti.⁊ ibi pee Jnnc⸗ autem poſſit op
poni exceptio declinatoꝛia contia ſenatoꝛeni ex pꝛiuilegio
condicendo ꝙ cauſa eſt feudalis.bal.in dicto.S.pꝛeterea te
net ꝙ ſic.ſed tamen non bene fumat.ſed mihi placet vna
theoꝛica que colligi poteſt ex dictis Inno.in dicto.c.cete-
rum.vbi notãter dicit ꝙ aut actoꝛ agitnoturaliter.ita ꝙ po
teſt compꝛehendi cauſa feudalis in bello.⁊ tunc poteſtex⸗
cipi ꝙ cauſa illa ſpectat ad dominum feudi.cum ſit feudalii
aut expꝛeſſe apparet qdᷣ non deducatur cauſa vt feudalis ⁊
tunc non poteſt opponi in vim declinatoꝛie.quia ex qno ñ
agitur de feudo vt feudo nec agens dicit ſe vaſſallum exclu

itur iuriſdictio domini. cum iura faciant eum iudicem dũ

taxat cum queſtio eſt inter vaſſallos de ſeudo.ita dicunt iu

ra pꝛeallega. Secus ſi inter vaſſallum ? tertium. vt no.gl.i

dicto.c.ceterum.⁊ ibi aperte tenet An.de but.⁊ glo.in di-
cto.sS.pꝛeterea.debet ergo opponi modis pꝛedictis. NDõt
etiam conira dẽʒ dominum opponi deſectus iuris ſui t viʒ
dilatoꝛiam ad impediendum litis conteſtationem quia vbi
concluditur per exceptionem actoꝛi nullum ius competere
vt contingit in caſu noſtro poteſt ſic dilatoꝛie.quia nemo ſi
ne actione experitur.l.ſi pupilli.S.videamus.ff.de neg gel.
⁊.c.examinata.de iudi.notanter tenuit bar.in.l.cum quere
batur.ff.iudi.ſol.Et per hoc videtur expeditum aliud du⸗
bium. Munquid poſſet opponi de ineptitudine lubelli. Itẽ
petitur diuiſio ciuitatis ⁊ caſtꝛum.fruſira enim querimuiſ
de ineptitudine cum nulluʒ ius ſibi competat per pꝛedicta
i autem hec bona nõ eſſent feudalia vel hec domina eẽt
admittenda aliquo iure ſpeciali.tuncnon putarem ex hocli
bellum ineptum. Mam ſi ſunt feudalia poſſunt diuidi.cnʒ
ius ſolum pꝛouideat diuidi feudum.quod ſonat in nomme
dignitatis.vt eſt ducatus marchionatus ⁊ ſimiles. PBecus
de alijs feudis.vt pꝛobatur in.S.pꝛeterea ducatus.in.c.im
perialem.de pꝛohi.feu.ali.per Jred.⁊ ibi aperte hoc tenet
bal.⁊ ad illam diſtinctionem debet reduci dicinm bar. in.l.
inter.ff.de admi.tu.⁊.l.ſi vni.als incipit pomponius.ff.de

.

ae ianagne legitur ⁊ notatur.in.c.licet de voto.
4

Ego tamen notanter dico vnum quod non reperio per
ios öeri. Agnod liceat in alioꝝ bonoꝝ diuiſione ſufſi
ciat vnum ex ſocijs pꝛouocare.quia nemo compellitur ĩcõ
munione eſſe.vt.C.ff. commu.diui.per totum.attamen ĩ
diuiſione bonoꝛum feudalium debent omnes conuaſſalliꝰ
uenire.⁊ concoꝛdare.als non poteſt ſieri diuiſio.hoc voluit
tex.ſingularis ſi bene pondereturin dicto.S.pꝛeterea du⸗
catus.in ver.ſi conſoꝛtes voluerunt ⁊c̃.requiritur ergo con
ſenſus aliquoꝛum.ad hoc tex.iuncta glo.ſepe.de ver.ſigni.
in fi.cum ille tex.permittat diuiſionem contranaturam fcu

di ocbet intelligi in pꝛopꝛijs terminis.nec eſt a verbis tex.

recedendum.vt in.i.non aliter.ff.de lega.iij.⁊ in.c.fi.de vᷣ.
ſigni.Si vero bona non ſunt feudalia tunc non video quid
impediat diuiſionem caſtroꝛum cum poſſint ſeparatuʒ vẽ
di ex quo non conſiſtunt in certam dignitatem ergo ⁊ diui-
i Bech reſpectu ciuitatis que eſt vnicus locus poteſt ma-
gis dubitari cum hec diuiſio contingat in pꝛeiuditium rei
publice cuius intereſt non habere plures dominos ⁊ terri-
toꝛium non diuidi. facit.:.ſi. C.ſi contra ius.vel vti.publi.⁊=
imereſt ciuium non mutare dominum.vt no. Inn.in.c.au
ditis.de pꝛeſcrip.⁊.c.inter quatuoꝛ.de maio.⁊ obed.vnde
poſſet attentari.etiam ꝙ ciuitas veniat in iudicio commu
ni diuidundo.ſicut veniunt alia bona qae comode diuidiñ
poſſunt.⁊ extat tunc pꝛocedendum.vt habetur in.l.ex offi
cium.C.communi dini.⁊ inſti.de offi.iudi.⁊ bal.in dicto.
pꝛeterea ducatus.ſentit quod poſſit diuidi quod vnus ha⸗
bet vſq; ad certum alius reliquum ⁊c.quod tame p⸗
us dixi eſt equius. AVcnio ad aliud dubium nunquid ute
anſelmus ceciderit a iure ſuo.quia fraudulenter alienauit ũ

excipiendo contra matrem. Et in hoc dico aduertendum

quod ſi tenemus illa bona eſſe feudalia diſpoſitio teſtato⸗
ris pꝛohibentis alienationem ſub pena.nihil in boc operat᷑
quia non poteſt vaſſallus in teſtamẽto duponere circa ſeu
dum · vt in dicto.c. j. de ſucceſ.ſeu. Item ſubeit iuris ꝓ⸗

2 O

55

hibitio quo ad feudalia.in.c.ĩj.de feu.⁊ in.c.j.de vaſſ. qii
contra dVnti loterr in..pꝛeterea cum ſi.vñ debemus hüc
caſum decidere ſm iura feudoꝛum.⁊ ꝙ iſte debeat perde-
re feudum.vel quod ipſo ſacto ceciderit a iure ſuo ſalteʒ re
ſpectu partis alienate fraudulentar.allego pulchꝛum tex·ĩ
c.j.S.callidis inſuper machinationibus.de pꝛohi.ſeu.alleg.
per Frede.quinimmo plus debent puniri cũ alienat ĩ frau
dem legis quam contra factum in fraudem hominis. ⁊ ibi
notat bal.⁊ pꝛo hoc notabilis ⁊ bo.tex.in ſimili.in.l.ſi liber
tas minoꝛem. ff.de iurepatro. Ex comecturis enim ap
paret ꝙ malitiole anſelmue non oppoſuit cum haberet ex
ceptiones ita paratas contra matrem vt patet expꝛedictis
facit.l.j.ff.ad turpil.vnde ſicut alienat his qui patitur pꝛe-
ſcriptionem contra ſe.vt in.l.alienationis verbum.ff.de v.
ſigni.adeo quod dixit glo.notabilis ĩ.c.placuit.el.ij.xvi.q.
iij.quod contra epiſcopum qui paſſus eſt currere pꝛeſcripti
onem contra eccleſiam poteſt eccle ſia agere· vt conſeruet
eam indemnem. de ſuo.ita ⁊ is qui exceptiões debitas nõ
oppoſuit.⁊ tanto foꝛtius cum in caſu noſtro iſte videtur fe
ciſie in fraudem. Mam ꝙ exconiecturis elicitur eſt euidẽs
vtin.l.licet.ff.de lega.j.Et idem eſt remittere quod clare.
l.quoniam etiam.ff.de calũ.in.c.veniens.el.j.de teſti.
Bhinc eſt ꝙ fideinſſoꝛ non habet actionem contra pꝛin
cipalem ſi ſoluit non oppoſitis exeeptionibus competenti
bus pꝛincipali.l.ſi fideiuſſoꝛ.ff.manda. Item videtur di
cendum ſi bona non ſunt feudalia. tunc incidit in penam te
ſtatoꝛis.cum vt.S.dixi alienans in fraudeʒ debet puniri ac
ſi directa via alienaſſet.dicto.S.callidum.⁊ in.l.non dubiũ

cum ibi no.C. de dree Waseed remanent expedita du-

bia omnia in effectu ⁊c̃.
. Con. xxriij.

Reſens dubium in effectu conſiſtit in ſta
tutum laicoꝛum.quo inter cetera contine
ur.vt nemo audeat ſub certa pena appꝛe
endere vel capere poſſeſſionem alicuius
beneficij vel hoſpitalis ſine expꝛeſſa licen
— tia dominoꝛum ſecularium. Et ꝙnullus
notarius ſeu teſtis interſit contra libertatem eccleſiaſticam
quo viſo facillime inferri poteſt ad deciſionem alioꝛum du
bioꝛum conſtat.dico ꝙ ſic.Id enim ſtatutum dici poteſt
tra libertatem eccleſiaſticam.quod tendit contra ea que cò
ceſſa ſunt eccleſie vniuerſali. generaliter vel ſingulariter
deo ꝙ a papa vel alijs pꝛinclpibus ſecularibus.hec eſt cõ
munis theoꝛica omnium doctoꝛum in. c.nouerint. de ſen
⁊re iudi.? approbant bar ⁊ bal.in auc.caſſa ⁊ irrita.C.de ſa
ſan. ecel addentes ꝙ etiam dicitur contra libertateʒ ec-
cleſiaſticam. ſi per ſtatutum laicoꝛum clerici efficerentur ti
midiores 2 laici audatioꝛes·per.l:.j.S.honoꝛande.ff.quarũ
rerum.argu.non da. ⁊ de pꝛiuilegijs tributis eccleſie per ip
ſum deũ.ponunt exemplũ de eo in dicto.c nouerint in pꝛi-
nilegio.vt ſola eccleſia admiſtret res n een N e

Aico. abb.

ſi imperatoꝛ. xcvj.di.⁊ de rebus eccle.non alie.c.fi.¶ Itẽ
vt ad eccleſiam dumtaxat ius ſtatuendi de rebus ⁊ iuribuſ
ſpiritualibus.vt in.c.de cap.⁊.c.cum ad verum xcvj.di.fa
cit.xij.q.j.duo ſunt genera.⁊.c.eceleſia.de conſti.⁊.c.bene
quidem.xcvj.diſti.⁊.xxxiij.q.j.quodcunqʒ ligaueris. Niĩc
eſt ꝙ ſtatutum laicoꝛum ſuper huiuſmodi potius dicitur ðᷣ
ſtitutio qᷓ; conſtitutio.vt in dicto.c.ſi.ergo reſtat manifeſte
concludere ꝙ pꝛeſens ſtatutum cum diſponit de rebus ſpi
ritualibus ⁊ eccleſiaſticis quoꝛum adminiſtratio ⁊ de eis iu
riſdictio pertinent ex pꝛiuilegio dei ipſi eccleſie vninerſali
2 ſuis adminiſtratoꝛibus vt ſupꝛa pꝛobatum eſt. [Iem E
contra pꝛiuilegium tributum eccleſie vniuerſali per roma⸗
nos pontifices cum ipſoꝛum canonibus.vt ſuper huiuſmo
di nullo modo ſit recurrendum ad ſeculares vt patet in.c.ij
de iuch.⁊ de offi.archi.c.vt noſtrum.⁊.c.ad hoc.⁊ dicto.c.
bene quidem.deo ꝙ etiam in fauoꝛem eccleſiarum non
tenent ſtatutum laicoꝛum.quod pꝛouidet diſponendo mã
dando ſeu penam addendo.iuxta ea que notantur plene in
dicto capitulo eccleſia.de conſtitutionibus.⁊ per Joan⸗
nem an.⁊ Hoſtien.in.c.ſina.de ſol.⁊ Jo.de lig.? Anto.
de bu.in.c.quod clericis.de fo. cõpe. Oꝛeterea violat hoc
ſtatutum ſummam ⁊ pꝛincipale tributum ab ipſoxpo rõa-
nis pontiſicibus illud videlicet.quodcunq; ligaueris ſuper

*

terram ⁊c̃.dicto.c.quodcunq; quod exponit Inn.in.c.quã
to.de conſu.dicens quodcunq; ligaueris.ſ.per ſtatuta vel
pꝛecepta. ? in concernentibus animam niſi fint contra fidẽ
⁊c̃.¶ Sed hoc ſtatutum eſt contra mandatum pape in ſpi
ritualibus ⁊ concementibus animam factam.cuʒ papa ma
det executoꝛi gratie ſue vt mittat impetrantem in poſſeſſi
onem quam timoꝛe pene tradere non poteſt.ergo ⁊ exhoc
etiam infertur quod clerici efficiuntur exhoc ſtatuto timidi
oꝛes ⁊ laici in ſtatuendo audatioꝛes.Et ſic ex multiplici ca⸗
pite hoc ſtatutum dici poteſt contra libertatem eccleſiaſti-
cam. Et optime ad pꝛedicta facit.c.quoniam.de immu.ec
cle.li.vj. E e infero ad caſum noſtrum ꝙ ex duplici
capite nec ſſonem.als legitime appꝛebendentes.nec
teſtes intereſſentes veltabelliones de appꝛchenſione poſ-
ſeſſionis rogati incidunt in penam ſtatuti. Dꝛimo ex diſpo
ſitione iuris communis. Mam ſi ſtatutum non valet nec
pena appoſita.maxiĩe cũ talia ſtatuta ſint caſſa ⁊ irrita.vt ĩ
dicta auc.caſſa.⁊ dicto.c.nouerint.⁊.c.grauem eo.ti. SFa⸗/
cit quod no.in.c.ſigniſicantibus.e offi.dele.⁊ in.l.pacta q̃
contra. C. de pac. Quinimmo ſtatuentes? ipſa ſtatuta ſer
uare facientes ſunt ipſo facto excommunicati. vt in dictis
iuribus vltra penam.vt in dicta auc.caſſa.nec excuſantur
pꝛetextu ſtatuti in fine ſtatutoꝛum poſiti:quo cauetur ꝙ ſta
tuta contra libertatem eccleſiaſticam habeãtur pꝛo irritis.
quia iura volunt vt ea deberi faciant de volumine ſtatuto-
rum ne aliquando de facto ſeruentur.vt in dictis iuribus.?
ita expꝛeſſe firmauit bar.⁊ bal.in dicta auc.caſſa. Becr
do capite ceſſat in pʒedlictis pene ſtatutarie ex foꝛma alteri
us ſtatuti quo cauetur ſi quod ſtatutum reperiretur contra
libertatem eccleſiaſticam illud ſit irritum ⁊ inane ⁊c.ergo pᷣ
miſſum ſtatutum nullas vires habet etiam conſiderata mẽ
te ſtatuentium in dicta auc.caſſa. Et maxime habito reſpe
ctu adreſoꝛmationem ſtatutoꝛum poſtea factam in qua fe

re idem continetur ⁊c̃.abbas.

EKon rrniij.
AIud in ſumma de iure queritnr. an dona
lio inter viuos ⁊ ĩſinuatione legitime. non
accedente excedens ſummam quingento/
rum floꝛenoꝛum interueniente confirma-
tione imperatoꝛum ex certa ſcientia facta
proſt moꝛtem donatoꝛis valeat. ita vt per
eiudicetur debentibus ſuccedere ab inteſtato ꝛc.

—

eam pꝛ

RMiiſti eiuſq; matris pꝛeſidio humiliter in
. uocato. Nidetur pꝛimo dictam donatio⸗
nem quatenus excedit ſummam quingen-
toꝛum aureoꝛum.nullius eſſe momenti.?
pꝛꝛo non ſcripta eam foꝛe habendam vt ꝓ-
= batur in.l.ſanctimus.iuncta.l.ſi quis ꝓ re
demptione. C. de dona.cau.moꝛ.per quam.l.videtur coꝛ/
recta.l.fi.tamen in donatione ĩter viuos qualis fuit iſta ne
mo dubitat.quoniam talis ad ſui vtilitatem expoſtulat inſi⸗

—

nuationem quatenus excedit quingentos aureos.vt in iuri

bus pꝛealle.nec pꝛodeſſe poteſt confirmario facta etiam ꝑ
no.iuncto.tex in.l.quotiens.C.de pꝛe.impe. offer. vbi
no.ꝙ licet pꝛinceps poſſit ex certa ſcientia mihi tollere ea q̃

üun iuris ciuilis vt actiones. illa tamen que ſunt de iure ge.
r de vt dominia rerum auferre non poteſt etiam ep certa ſcietis

7 A
er

quoniam illa ſunt mutabilia.inſti.de iure natu..pe.⁊ de le
gi· agna.tu.in fi:⁊.v.di.in pꝛin. Idem voluit Inno.in.c. q̃
in eccleſiarum.de conſti.ſed certum eſt ꝙ per moꝛtem do⸗
natoꝛis ante confirmationem imperatoꝛis ius fuit acquiſi-
tum iſtis neptibus tanquam pꝛoximioꝛibus ĩ hereditate do
mini anſelmi patrui ſaltem adeunda ipſius hereditatem.vt
in anc.de ſuc.ab inte.⁊ facit glo.no.in.l.omnium.C. de te/
ſta.que dicit ꝙ per teſtamentum datur plenum ius quatuʒ
ad inquiſitionem dominiplenius per moꝛtem pleniſſine
per additioneʒ.ſed cauſa inteſtati equiparatur in hoc teſta
mento cum deſerunt hereditatem pꝛoximioꝛibus.vt i auc.
poſt fratres.C.de legi.here.ergo iſtud ius iam acquiſitum.
inherens oſſibus iſtoꝛum pꝛoximioꝛum.ſ.neptum non po-
tnit tolli ſine cauſa poſt confirmationem imperatoꝛis etiã
ex certa ſcientia factam.id enim quod noſtrum eſt non põt
ſine facto noſtroa nobis euelli..iid quod noſtrum.ff. de re.

iur. ſacit. c. ab eo. de elec.li.vj.? quod legitur? notatur in.i.

iulianus

KWZW

iulianus.ff.de. con.ĩde.⁊ in.l.iij.ff.pꝛo ſo.⁊ in.c.j .xxij. di. in
glo. in verbo in iuſticiam. hoc idem videtur voluiſſe barto.
in.l.fi. C.ſi contra ius vel vti.publi.vbi dicit qð pꝛinceps ñ
poteſt mihi tollere rem meam ſine cauſa pꝛ cum habeat po
teſtatem a deo.vt in auẽ. quomodo opoꝛtet epos.deus nõ
dedit poteſtatem ſibi peccandi vel auferendi rem alteri ad
hoc. · di. c. j. ? cle.paſtoꝛalis de re iudi.¶ Secundo pꝛin-
cipaliter ð hanc confirmationem adduco tex. optimũ in.l.
fi.ff. de nata·teſti.vbi dicitur ꝙ libertus debet per impera-⸗
toꝛeʒ reſſtiui natalibus patrono conſẽtiente qꝛ ius patroni
per hanc reſtitutionem amittitur. ⁊ per illum tex.dixerunt
cõmuniter doc.qð pꝛinceps in legitimatione fienda debet
requirere agnatos qui ſucceſſoꝛi erant ab inteſtato ⁊ cũ eo/

lius petit ſe legitimari poſt moꝛtem patris.quod tenuerunt

canoniſte in.c·per venerabilem qui fi.ſint᷑ le.⁊ bar.in.l.gal-

lus..qnid ſi tantum.ff.de libe. poſtu.?⁊ Bal.in pꝛohẽio
c. vbi per hanc rationem dipit ꝙ imperatoꝛ non poteſtlegi-
timare in terris eccleſie quia habet citare agnatos ĩ quos cũ
nullam habeat iuriſditionem in iltis terris non poteſt citati
onem decernexe velillis aliquatenus pꝛeiudicare tanquam
non ſubditus. Sed in caſu noſtro iſti nepotes nõ fuerũt
in hac cofirmatione vocati nec conſenſerũt ⁊c. At per hoc
infero ad tertiam impugnationem contra dictam cõfama-
ſonen Ken hec bona dicuntur in ciuitate comitatu? de
ſtrictu bononienſi in quibus imperatoꝛ non habet iuriſditi
onem ſed plenum ius in tempoꝛalibus ⁊ ſpintualibus.extin
ctiue pertinet ad papaʒ vt in.c. fundamenra de elec.li. vj.
Rin cego lodonicus.lxiij.di.in cle.romani de iureiuran.
in di. c. per venerabilem. Mec opoꝛtet diſputare de dona-
tione eccleſie facta per Conſtantinum cum illa fuerit cõfir
mata ⁊ appꝛobata per multos imperatoꝛes ⁊ per eccle ſiam
vt in di. cle. romani cum alijs iuribus ſuperius allega.maxi-
me in. c. fundamenta pꝛeal.vbi dic quod diuinitꝰ fuit facta
Ange non pꝛocul eſſet ab hereſi tenere contrarinminſpe-
cto pꝛeſertim quod habetur in extrauaganti bonifacij. que

incipit vnam ſanctam. Et pꝛo illius validitate ſtat bal.ĩ pꝛ o-

bemio digeſtoꝛum in fine nõ potuit. ergo imperatoꝛ ſuper
illis bonis diſponere.vt in di· cle.paſtoꝛalis.facit tex. in.l.fi·
ff. de iuriſdic· om. iu. Aurn pꝛincipaliter facit tex.in.c.
quamuis ⁊.c.ſi.pꝛo te. reſcrip.li.vj.vbihabetur ꝙ reſtitu
tio vel noua collatio non trahbitur retro cum pꝛeiuditio illiꝰ
cui ius medio tempoꝛe fuit acquiſitum per quod dicit Jo.
an. in regula ſine culpa dere. iu.li. vj. in mercuria.qdð ſtante
iut̃ ſpi vt pmogẽit ſuccedit ĩ totũ pmogẽit nalis q fuit le
gitimat ꝑ ſeques matrimoniũ nõ debẽt pꝛeferri ſecudo ge
nito legitimo ? naturali quia illa legitimatio facta per ſeqnf
matrimonium non debet retro retrahi cum pꝛeiuditio ſecũ
di geniti cum ius pꝛime geniture iam queſitum erat ꝑ pꝛi?
Aldiidem qð no.glo.⁊? bar. in dĩcto.F.? quid ſi tantuʒ.? meli
us in. 1l.fi· C.ſen.paſſ. vbi dicit qð ſi banitus publicatus re-
ſtituatur in integrnm per imperatoꝛem non debet illa reſti⸗

tutio trabi ad bona alienata in alium medio tempoꝛe ꝑ pꝛi
cipem.ar.in.l.bene Venohe Ade quadrien.pꝛeſcrip. Sʒ
his non obſtantibus contrariam ſententiam arbitroꝛ de iu-
re verioꝛem. Et pꝛimo pꝛo fundamento dico qð impera-
toꝛ concurrit in iuriſdictionis exercitio cum quolibet domi
no inferioꝛe habente iuriſdictionem ſicut papa concurrit in
quolibet pꝛelato. Dicitur eniʒ imperatoꝛ dominus mundi
l. depꝛecario.ff.ad. liro.de iac.2 dicta.l.bene aʒenone. .5
quadri.pꝛeſcrip.⁊ vij.q.j in apibus.fecit eniʒ deus duo ma
gna luminaria in mundo . vnum? pꝛeeſſit diei. alterum vt
pꝛeeſſet nocti. Anperatoꝛem.. in tempoꝛalibus ?⁊ papam
ſpiritualibus. ? vt dicit tex.in.c.ſolite.de ma. ⁊ obe.=.xcvj.
di. ſiimperatoꝛ⁊.c cum ad verum.vnde ſicut per vniuerſũ
poteſt ad papam recurri in ſpiritualibus.itaad imperatoꝛeʒ
in tempoꝛalibus. vt in dictis iuribus. Et hoc idem voluit
bal. in. c. j. qs feu. da. poſſ.dixit qd omnis iuriſdictio diſtric
tio de iure comuni · eſt penes imperatoꝛemita no· in. c.·ð
nu.fen. di. 2. c. vno.v.ad hoc.de.pa.iuxa fir.ſacit qð no.do.
in cle.paſtoꝛalis ⁊ cle.romani preal. is pꝛenniſſis pro/
babo quod dicta confirmatio debet valere ⁊ tenere in pꝛe⸗
inditium iſtorum neptun Et pꝛimo allego texiun.glo.ſin
gn. in cle.j. de immu. eccle. vbi dicitur quod tanta eſt pote

ſtas pꝛincipis circa ius poſitiuum vt facta poſſit habere pꝛo
intectis quo ad omnem iuris effectum ita vt faciat retroire

8 qui ſi . SS noſtro iſtis neptibuſ ⁊ pꝛoximioꝛibus fue
rum conſenſu legitimationem facere ſaltem eo caſu quo fi- avè‚Irp

trotrabi ac ſi a pꝛincipio fuiſſet inſinuata. t ho
certa ſcientia ⁊ ſic ex plenitudine poteſtatis.hoc enim ipoꝛ-
tat dicta clauſula. vt innuit glo.notabilisin. c.ad hoc ſumus

materiam noſtram iuncto tex. multum facit. Item expt
ſe imperatoꝛ ſic ſuppleuit omnem defectum ſiquis in dea

ac ſi nun ᷓ illud emanaſſet. Ninc ibi conduditur qð aliquis

incidit in excõmũicationeʒ vigoꝛe alicuius conſtitutionis ſi
papa illam conſtitutionem vult babere pꝛo infecta.non in
diget ille aliqua abſolutione. ſed per inde eſt ac ſinunquam
fuiſſet excõmũicatus.habet eniʒ princeps pleniſſiniam par
tem ſuper ius poſitiuum.vt ĩ.c.pꝛopoſuit.de conce K

⁊? in.l.princepes.ff. de legi.⁊.l.digna vox.C.eo.ti. Ald
predictam optime facit totus titulus de capti.⁊ poſtli euyr
vbi princeps contra veritatem fingit retrotrahit multa. ac
ſi nunquam fuiſſent facta: adeo vt quia receperitius perdi
tum multa alia. vt ibi pleniſſime habetur. ? maxime in.l.
poſtliminium eſtius. eodem capitulo =WðW in caſu
it ius adeundique
ſitum ex iureciuilis diſpoſitione.? ex eodem iure coꝛuẽrit
dicta donatio ex inſinuationis defectu.vt dicta.l.ſanctim⸗

Lum de iure naturali aut gentium non requiratur hec inſi
nuatio ſeu ſufficit ad ipſius donationis validiratem volun-

tas donatoꝛis.vt in.S.per traditionem.inſti.de rerum diui.
Sed fuit inducta de iure ciuili ſaltem vt homines non frau
dentur.iuxta plene no.per bar.in.l.modeſtinus.ff.de dona
tionibus.potuitimperatoꝛ tanquam ſuper hoc ius poſiti
uum habere illam.l.pꝛo infecta quo ad omnem iuris effec-
tum ⁊ ſi pꝛoinde valeret donatio.ac ſi nunquam illud ius
emanaſſet.ſic etiam potuit dictam donationem retrotrabe
re vt ſupplere defectum iuris circaillam ſollemnitatem inſi

nuntionis ac ſi in pꝛincipio inſinuatio interueniſſet.ad hoc
optime quod legitur ? notaturin.l.omnium. C. de teſtamẽ.
Hic enim expꝛeſſe imperatoꝛ voluit e tionem re⸗

t fecit hoc ex

de reſcrip.Ad idem gl.ſi.in.c.ex multiplici.de ri. que ad
tem expᷣſ

donatione interceſſiſſet. que ſuppletio ſaltem operat᷑ quo

ad ſollemunitates iuris.iuxta notata per ſpe.in ti. de legat „KF.
nunc oſtẽdendum. ver. xviij. ? per archiin. c.romanenſem.

lvi.di · lacit tex.? quod ibi notatur in cle.paſtrꝛalis.de re iu
di.⁊ in.c.j.de tranſactionibus.⁊ quod ibinotat hoſti.vbi eti
am dicit Inno. ꝙ fipꝛincepſ ex certa ſcientia aliquid appꝛo
bet nedum quod confirmet.ſed ſolummodoſuo pꝛiuilegio ĩ
ſerat quod de iure non valer firmum erit. ſicut ſtatutum lai
coꝛum ſuper eccleſijs valet. æ pꝛo confirmato habetur ſi pgæ
pa illud in ſuis litteris appꝛobat.argu.ff.de pigno.l.fideiuſ-
ſoꝛ. . fi.?ẽ de conſti.c.ecdeſia ſacte marie.xcvi.di. benequi
dem cum ſimilibus.Cum ergo dicta donatio coꝛuebat ex
defectu ſollemnitatis a iure ciuili.introducte ſatiſ potuit im

peratoꝛ illum defectum ſupplere ⁊ decernere ac ſi in pꝛinci

pio interueniſſet per pꝛedicta.non obſtãte ꝙ medio tempo
re ius adeundi fuerit illis neptibus acquiſitum quia hoc iui
iltis peruenit mediante mris ciuilis diſt poſitione circa quod
vt pꝛediri potuit imperatoꝛ diſponere habendo illud pꝛo in
fecto quo ad omnem iuris effectum.nec imperatoꝛ hic pꝛin
cipaliter diſpoſuit circa ius pꝛiuatum illarum neptum. ſed
per quandam conſequẽtiam pꝛincipaliter enim diſponit cir
ca ius ciuile ſupplendo ſollemnitatem ab eo requiſitam mi.
ta enim permittuntur per conſequẽtiam que non admittiſ
principaliter.vt in. l.).ff. de aucto. tu. Et pꝛeſertim cuʒ hoc
ius fuiſſet neptibus queſitum non ex earum contractu ſeu
facto ſed ex iuris ciuilis diſpoſitione.vnde videmus in Hmi
liquod pꝛinceps mittit ſupplicationem contra ſententiam
a qua non porterat appellari.ex quo iam fecerat ius iter par

tes. vt in.l.res iudicata.ff·de regu iur.⁊.l.ingenuum de ſta.

homi.⁊.c. cum inter.de re iudi. vt patet in aucten.que ſup
plicatio. C. de pꝛeci.impe.offe.⁊ contra eum in integruz re
ſtitiut.?.c.cũ ex litteris. ⁊.c.auditis.⁊.c.exlitterii.de in inte.
reſti. C. vbi ⁊ apud quos.l.appellationem.l.jff.a quibus ap
pei.non licet.⁊.c.ſuper queſtionem.de offi.dele. ? reſtituen
do minoꝛem in integrum aduerſus contractum pꝛeiudicet
etiam ei ad quem res medio tempoꝛe peruenit per contra
ctum factum cum emptore minoꝛis.vt in.l.in cauſe lapꝛĩa.
F. fi · ff. de mino, Rtem reſtituit in integrum aduerſus pꝛe⸗

ſcriptionem per quam iuris auctoꝛitate fuerat acquiſitum
ius pleniſſimum,iuxta notata in.lſi.rem ra·ha.⁊ in. c· ad au
aane acit. c. auditis pꝛealle? ĩ cle.
reſti. Secundo pꝛincipaliter adduco

39

res de pꝛeſcrip
vna. de in integ u

tex. notabilem in.:.ij.ff. de nata. reſti.in fi.vbi dicit tex. ĩ⸗

peratoꝛes non facile ſolent libertum natalibus reſtituere ni
ſi conſentiente patrono cnRnon poſſet poſtmodum adli/
berti ſucceſſionem venire.

vocato.lʒ de facili ñ ſolẽt.põt ergo excerta ſciẽtia facere ſi

yult.quia quod ius ſit tamen fit.vtin.c.ij.de cogna.ſpi.lib.
vj·⁊ quod notat Inno. in· c.niſi cum pꝛidem. de renun. vbi
dicit ꝙ ſuperioꝛ penes quem eſt poteſtas diſpenſandi poteſt

eiiam nou vocatisilis quibus pꝛeiudicatur diſpenſationem

pee ſmpedireꝛꝛ per tex.illius.ʒ.ij.dixit notanter bar.in dicta...·

gallus.S. ⁊ quid ſi tuum quod ſi imperatoꝛ vult legitimare a

liquem non vocatis agnatis quibus delata eſt hereditas po
teſt dummodo hoc faciat ex certa ſcientia.⁊ ſic per iſta vide·
tur caſus noſter aperte deciſus. NMam foꝛtius poterit in ca
ſu noſtro ſupplere hunc iuris defectum in pꝛeiuditin iſtto
rum neptum quibus ius ſuccedendi erat ab inteſtato dela⸗
tum ex modico ſollemnitatis defectu iuxta notata in dicta

l.modeſtinus.de dona.grauius enim eſt legitimare ? finge

re quem legitime natum ſeu reſtituere antiquis natalibus

ſupplere ſollemnitatis defectum reſpectu inſmuationis
2 vtroq; caſu pꝛeiudicatur his quibus ab inteſtato heredi-
tas erat delata. Tertio pꝛincipaliter adduco not.dicta
per Ci.in.l.reſcripta.C. de pꝛe.impe.offe.que commnni-
ter appꝛobantur per alios legiſtas canoniſtchmodernos ĩ.c.

que in eccleſiarum.de conſti.dicit ꝙ licet pꝛinceps non po.-
ſu ſine caula reſcribere contra ius diuinum.tamen ſi de ſa-
cto ſcribit pꝛeſumenda eſt in eo cauſa.vnde ſi pꝛinceps mã

dat aliquem interficere vel rebns ſuis pꝛiuari ſibi pendum

eſt.quia iudicare ſm conſcientiam nec pꝛeſumitur coꝛup-

tibilis.? ſemper pꝛeſumenda eſt in eo cauſa.facit.c.in me⸗

moꝛiam.xix.di. ?.c.quid cui atur.xxiij.q.j.⁊.c.quid ergo.xj
q.iij. Cum ergo imperatoꝛ hic dicat ſe confirmaſſe ex cer⸗

ta ſcientia debet pꝛo eo pꝛeſumi cauſa legitima.maxime qe

in fauoꝛẽ publicũ poteſt pꝛinceps quem pꝛiuare re ſua.vt in

l. item verberatum. ff. de rei ven. notat bar.in dicta.l. fi . C.
ſi contra ius.⁊ in.l.antiocenſium.ff.de pꝛiuile.credi.⁊ in di

cta.l.reſcripta.⁊ pꝛinceps hoc videtur aſſerere in pꝛoemio
illius confirmationis. cum in ipſiuſ perſona verſetur ius pu

vlicum conſiſtit enim ſacris ſacerdotibus ⁊ magiſtratibus

cli ns publicum ex verbis ſuis enunciatiuiſ ſuper quibus ſe

fundat credendum.vt in c c.j.de pꝛoba.facit quod no.bar.

in.l.ambitioſam.ff.de decre.ab oꝛ.faci.multo ergo foꝛtius
dicere neceſſario babemus dictam confirmationem valuiſ
ſe.cum per eam non pꝛeiudicatur iuri ueſſtger facto par⸗
tis.ſed ex mera iuris ciuilis diſpoſitione. Et per hoc cõ⸗

cludo dictam confirmationem valuiſſe 2? pꝛeiudicare iſtis

Et cum vt innuit ibi tex. poteſti
peratoꝛ re ſtituere libertum patrono non conſentiente ⁊ nõ

ſtat vt difi de aperta voluntate pꝛincipis qui potuit in boc

.

diſponere. vt ex pꝛedictis colligitur. abbas.

poſtulato ſuſſragio.dno vt moꝛem petẽti
eratis ad vtranq; partem cum ſatis vtrin-
te.iur.enu.Ex multitudine auctoꝛum iudicandum non eſt

cum poſſit foꝛſan ⁊ deterioꝛes ſententia ⁊ multos ⁊ maio-
res in aliqua parte ſeparare.hinc foꝛtaſſe motus Jo.an.in

c.j.de conſti.dixit commiunem opinionem ſequendaʒ eſſe

niſi notoꝛie male dicat.vel rationabiliter conmincatur quod

bonus iudex acutiſſimi ingenij exiſtimabit. Dꝛimum du⸗
bium erit vtrũ filius pꝛimogenitus pꝛeferri debeat patrue

in maioꝛitate conceſſa cuidam viro nobili petro affa.hiſpa
no habito pꝛeſertim reſpectu ad verba concefſionis eidem
facte per illuſtreʒ pꝛincipem regem caſtelle in qua ĩter cete
ra ad pꝛopoſitum cõtinentur hec verba videlicet. Et quia
poſt obitum habeat ſuccedere ⁊ hereditet dictam heredi
tatem dictarum apothecarum pꝛimo nominatarum alter

eoꝛum vt dictum eſt. videtur filius maioꝛ quem habuerat ð

legitimo matrimonio ⁊ alij filij ⁊ fiie ⁊ heredes qui ab ipſo
vel a nobis deſcenderint ex noſtra linea de legitimo matri
monio.vel ꝙ ſit legitimatus ſᷣm ꝙ ius requirit. videlicet

poſt obitum alterius gradatim ? ſemper conferatur maioꝛi.

ria vis cõſiſtit ex coꝛde animaaduertentur clariſſime pate-

neptibus. Et per hoc ſubtiliter intuenti ſoluta remanẽt cõ

taria ſuperius inducta contra cõnfirmationem.pꝛocedunt
enim quando imperatoꝛ pꝛincipaliter vult diſponere con-

tra ius gentium tollendo quantum ex facto hominis tantit

vel vere vel pꝛeſumptiue ceſſante.ſed nos loquimur in iu-

re q̃ſito auẽte iuris ciuilis. Et cũ pnceps pꝛĩcipaliter diſpo

nit ſupplendo defectum iuris poſitiui vel reſtituedo id qd
cum hic cauſa pꝛeſumenda eſt. vt dixi.
trarium ſatis etiam patet.S.reſpõſuʒ ex pꝛedictis. Mam.j.
ſe oduttur. de poteſtate oꝛdinaria ſed non de abſoluta pꝛo-
ut loquitur.l.ij.eo.ti. cim B
ſcia ⁊c¶ Ad tertiũ dico ꝙ bic pᷣſuppõit᷑ ꝙ donatoꝛ ſeu iſte

Id ſecundum cõ

l.ij.eo.ti.que hic interuenit ꝑ illa regla ex certa

neptes ſint de territoꝛio.vnde pꝛeſumo ꝙ ſint de iuriſdicti

one imperij.⁊ ſic pꝛeſuppoſito ꝙ bona ſunt bononie tanm

ex quo pꝛeſumit de imperio illa donatio ſit coꝛoboꝛata ex-
tenditur ad bona vndecunqʒ ſita. ſicut in ſimili notat bart.
in.l.cunctos populos.C.de ſum.trini.maxime in illa queſti

one. vtrum teſtamentum factum in certo loco ſm illius lo⸗
ci ſtatuta ſpecialia debeat extendi ad bena exiſtentia ĩ loco

non ſuppoſito ſtatuenti.⁊ concluditur ꝙ ſic.vt ibi pleniſſi⸗
me per eum. ⁊ facit.l.j.O. de teſta. cum ſi. Ad vltimum
contrarium dico ꝙ in illis iuribus non interuenit vera in in

tegrum reſtitutio. vt ibi no.in glo. Item non apparebat ð

voluntate pape ꝙ voluiſſet actum retrotrahbi cum pꝛeiudi

tio alterius.als ſecus.vt ibi aperte dicit tex.hic autem exvſ

ſe apparet de voluntate imperatoꝛis. Et eodem modo po
teſt reſponderi ad auctoꝛitatem Yo. an. in dicta regula ſine
culpa.licet etiam multi doctoꝛes ampliſſimi tenuerunt cõ⸗
tra opinionem ſuam vt ipſemet ibi refert.2 quid ſit hic cõ⸗

⁊c. Secundum dubium eſt cum patruus tanꝙ conſtitu
tus in minoꝛibus oꝛ dinibus fuetit per nepotem conuictus

in curia romana.⁊ pꝛoceſſus ibi fuerit a domino nullus ac-
tus.nunquid per ſuperuenientiaʒ bigamie.quaʒ dictus pa
truus dicitur incidiſſe.ſic dicta cauſa exempta vel eximen
da a curia romana. ? remittenda ad iudicem ſecularem.
Aeno igitur ad pꝛimum circa quod dico animaaduertẽ
um ꝙ cum filij 7 nepotes vocentur ad hanc ſucceſſionez

ex diſpoſitione ⁊ pꝛiuilegio regio magis ſunt ponderanda ꝰ
ba pꝛiuilegij quam iuris communis cenſura diſponens ſu
per ſuccefſione patrui ⁊ nepotis in bonis aui vel patris.nãẽ
pꝛincipaliter ibi tractatin de efficatia ⁊ incompꝛehenſiua p

„2

uilegij.? attendenda? ponderanda ſunt ipſius pꝛiuilegij ꝰ

ba.vt in.c.poꝛꝛo.⁊ in.c.recepimus.de pꝛiui.⁊ in auc.de mã

da.pꝛinci.5.ſi quis antem.⁊ pꝛoſecto ſi pꝛedicta verba pꝛi-
uilegij ſeu conceſſionis.in quibus huius queſtionis plena-

bit dictum nepotem pꝛeferendum. ADoueoꝛ pꝛimo ad
hoc dicendum.quia immediate poſt pamis obitum cui fa⸗

cta fuit pꝛincipaliter conceſſio vocatur pꝛimogenitus ex re

„

gia diſpoſitione. Et ſic hoc ius ſuccedendo Scanruß.

mogenitus non a patre vela lege comniuni.ſed ex ſpeci
diſpoſitione regia.iuxta notata per bar.in.i.vt iureiur.ff.ðᷣ
oper.liber.? per bal.in auc.ſi quas ruinas:C.de ſa.ſan.ecc.

facit tex. cumn ibino. marime per bal in. c. vno.de ſucce. feu.

colũ.x· Ergo hoc ius ſuccedendi illico cum pꝛimogenitus

venit ad lucem in habitu ⁊ in ſpe cõſequitur.vt eſt ſpes fir

ma ⁊ inuariabilis.cum per patrem aut alium ĩferioꝛem tol
li non poſſit cum tranſiuerit in contractum. vt in.c.j.de ꝓ·
batio.⁊ per Jo.an.in.c.ſignificaſti.de fo.compe.facit in.c.
· de feu.ſine cul.non amit.⁊ notat bal.in.c.j.de ſucceſ.fen.
⁊ per bar.in.l:.fi.als peuul.ff.de decre.aboꝛ.fa./ Et pꝛe-

ſuppoſite ꝙ pꝛinceps potuiſſet reuocare.tamen ꝙ depen

deta ſolius pꝛincipis poteſtate dicitur fleri non poſſe.vt in

mel deo.de regu.iur.li.vj.

l.apud iulianum.uin fi.ff. Firno⸗ Bi.in regula ſe⸗

gitur hanc ſpem firmauit ?

ir euocabiſem tranſmittit pꝛimogenitus in filium. hoc pꝛio
batur ex idemptitate rationis.ficut ſpem competentem pa

tri exr contractu conditionalitranſmutit ipſe pater in filiuʒ
vt in. F.ex conditionali. Inſti.de ver.ob.quod non contin
git ex alio niſi quia illa ſpes firma ⁊ irreuocabilis cum potẽ
tia de facili reducibilis ad actum habeatur pꝛo actu. vt i. co
piſanis.⁊ quod ibi notatur.de reſti.ſpo.ita ⁊ hec ſpes firma
⁊ inparabilis tanquam gonnhetene er pꝛiuilegio regis debʒ
poſſe tranſmitti in ſiliuʒ. Mec obſtat huic motiuo tex.in.l.
vna. .ſi autem. C. de cadu.tol. vbi dicitur ꝙ legatum con-

ditionale.quia ex eo competit ſola ſpes ante cõditionis euẽ

tum nõ

pꝛeſenti queſtione. Omnipotẽtis dei
geram alioꝛinmn opinionibus ⁊ motiuis re-

qGG ſit argutum. ſccundo ommiſſis bꝛeuiter
attingam.quoniam vt belliſſime habetur apud.l.j.C. de ve

— —— .

tum non tranſmittit in heredem. quia duplex poteſt eẽ di
uerſitatis ratio. vna quam allegat glo.in dicto.5.ex condi-
tionali.dicens ꝙ in contractu conditionali ĩteruenit factũ

ipſius contrahentis volentis pꝛoſpicere ſibi ⁊ ſuis heredi/
bus.ſed in legato nullum factum legatarij interuenit ?⁊ pn

cipaliter intendit pꝛoſpicere perſonã legatarij.vnde cuʒ nõ
raclicauerit in perſonam ipſius legatarij non tranſmittitur

in heredem. vnde teneo potius rationem illius glo. ᷓ ver⸗·
ba.Cum enim in caſunoſtro interceſſe erit cõceſſio regia p
ſpiciens nedum perſone ipſius pꝛimogeniti.ſed etiam filio

rum ſuoꝛũ.vt patet ex verbis pꝛeallegatis.Ergo hec ſpes
eſt tranſmiſſibilis in fiium. Si enim contrahentes poſſũt.
hoc eſt foꝛtius lex pꝛiuata pꝛincipis ac.in.l.non impoſſibile

ff. de pac.pꝛeſertim hoc caſu.vbi ſpecialis diſpoſitio pꝛinci

pis hoc voluit aperte pꝛouidere nedum perſone pꝛimoge-
niti.ſed etiam ipſius filijs vt patet ex verbis conceſſionis

ibi ⁊ alij ſilij ⁊ filie? heredes qui ab ipſo vel a vobis deſc.

derint ⁊c. Et hec conſideratio iudicio meo ẽ optima ⁊ op
time facit quod in ſimili legitur ⁊ notatur in.l.lucius.la.ij.

aper.tabu. Secunda diuerſitatis ratio inter.S.ex condi
tionali.⁊. S·ſi autem.pꝛealle.eſt quod in contractibus volũ
tas ſeu ſpes eſt fiyma ⁊ recta.quia contractus ab initio ſũt
voluntarij expoſtłacto ſunt neceſſitatis.lłſicut.C.de acti
⁊⁊ obli.ſecus in vltima.quia reſctum non eſt ita firmum cũ
dependeat a voluntate teſtatoꝛis.vt in.c.cum marthe.de
cele.miſſa. Nemo enim poteſt in teſtamento ſibi eam le-
gem dicere.vt a pꝛioꝛe ei recedere nõ liceat.vt inquit tex.

ff. de eſf notatur per bal.in.l.j.C.de his qui ante
*NN

in.l.ſquis in pꝛin.ff.de lega.iij.ſed cum in pꝛopoſito noſtro

debetur hoc ius pꝛimogenito benefitio.l.ſpecialis quod tol
li iudicatur impoſſibile· vt pꝛedixi.ergo accitlit ad naturam
potius contractus ꝙ; vltime voluntatis.vt fiat tranſmiſſio
in filium.nec curandum ꝙ hic non interuenit factum filijqꝛ
illa non eſt ratio neceſſario concludens.ſed potius illa qusʒ
pꝛemiſi.ſ.quod ſpes eſt certa ⁊ firma.hanc rationem nõſen
tit Jo.an.in.c.licet de voto.⁊ in addi.ſpe.in ti·de ſeu.i.vj.
colũ. Megari enim non poteſt quin foꝛtius ius acquiratur
pꝛimogenito hic ex conceſſione regia pure facta habita ma
xime commemoꝛatione filioꝛum quam ex contractu condi
tionali cum deficiente conditione coꝛꝛuat totus contractꝰ
dicto.ꝭ.ex conditionali.Sed dicta conceſſio ſemper durat
⁊ eſt pura ⁊ firma niſi in caſu quo nullus reperiret᷑ de agna.
tione iſtius petri affari.vt patet ex pꝛiuilegio.Ergo foꝛtius
debet tranſmitti hecſpes.cum competat ius ſaltem in ba/
bitu de pꝛeſenti.qᷓ illa fragilis ex futuro euentu dependenſ
que competitur ex contractu conditionali.valet eniʒ argu-⸗
mentum ex idemptitate rationis vel maioꝛitate.vt in iuri⸗
bus vulgaribus.quod auteʒ hic vocetnr pꝛimogenitus poſt
obitum petri.ꝓbatur aperte per illa verba ꝙ quia poſt obi
tum veſtrum ⁊c̃. Si enim non intelligerentur de pꝛimoge
nito pꝛofecto illa verba ſuperſſue erunt cum in ſequentibꝰ
verbis fiat mentio de alijs filijs deſcendentibus ab iſto pe
tro.⁊ diſponitur vt collatio ſemper fiat maioꝛi.debet enim
diſpoſitio intelligi vt verba non ſint ſuperflua.ſed aliquid
operentur.vt in. c.ſi papa.de pꝛiuile.li.vj.⁊.l.ſiquando..
de inoffi. teſta. Et ſemper verba debent reduci ad caſu du
bium.vt in.il.j.in fi.ff.de admi.tuto.⁊.l.labeo ad carbo.
Secundo pꝛobatur ex alluſione vocabuli.nam cum vo⸗
cet maioꝛem filium iſtius petri.ergo pꝛimogenitum. cum p
mogenitus ſit maioꝛ natura. dicit enim frater vel minoꝛ ra
tione natiuitatis.vt in.c.licet.de voto.facit quod no.go.in
c.eſt conſtitutio.j.di = principaliter moueor in
hanc ſententiam alia conſideratione.quia ſi bene ponderẽ-
tur verba pꝛimogenitus videtur vocatus ſub cõditione vi
delicet ſi extabit tempoꝛe moꝛtis patris.hoc colligitur ex il-
lis verbis ibi veſter filius maioꝛ quem habuit ⁊c. Nam rela
tiuum quis ſeu quem conuictum verba futuri tempoꝛis de
notat conditionem. vtin.l.ſtichus qui meus erit.ff. de leg.
j. ? per bar.ibi.vnde illa verba veſter filius maioꝛquem ha
buiſtis ⁊c.hoc impoꝛtant.i.ſiquem habuiſtis ⁊ indefectuʒ
pꝛimogeniti.animaduerto ꝙ vocat filios iſtius petri per p
us vocat filios pꝛimogeniti.ergo maioꝛ illoꝛum eſt pꝛoponẽ
dus.quod pꝛobatur ſic.vbicunq; enimagatur de honoꝛe.
vel onere applicando certis perſonis.⁊ non poteſt applica-
e niſi vniperſone ſaltem eodem tempoꝛe.⁊ non apparet ð
ua perſona diſponens ſenſerit.ſtatur ſemper oꝛdini littere

vt pꝛius nominatũs vt cenſeatur pꝛimo vocatur. vt pꝛoba
tur.in.l.generaliter.ꝭ.quid ergo cum ſequen. ff.de fideicõ.
li·⁊.l.quotiens.de vſufruc.⁊.l.heredeſmiei..peto.ff.ad tre
bel.⁊ in.c.penul.de elec.li.vj.⁊.c.mandato.de pꝛeben.eo.
li.cum ſi.notat bar.in.l.ij.S.pꝛius.ff.de vul.⁊ pupil.hic au-
tẽ in defectuʒ pꝛimogeniti vocantur omnes deſcendentes
ab eo addito vt vnus habeat poſt obitum alterius.ergo fili
us maioꝛ pꝛimogeniti eſt pꝛeſerendus patruo.cuni ſit pii-
us nominatus. HNec obſtat ſi dicatur hanctheoꝛicam nõ ha
bere locum cum oꝛdinata affectio contradicit.iuxta no.ĩ di
cta.l.heredes mei.cnm pater magis pꝛeſumatur magis dili
gere filium pꝛopꝛium q́; nepotem pꝛimo cum ne
ſit ab eo remotioꝛ quam filius. HMinc pꝛopꝛie ſcilicet a filo
ꝙ eſt amoꝛ appellamus illum qui ex viro ⁊ vxoꝛe naſcitur
nepos autem impꝛopꝛie dicitur filius.vt notanter pꝛobat᷑.·
in.l.filium.ff.de his qui ſunt ſui vel ali.iu.⁊ per bar.in.l.libe
roꝛum.ff.de ver.ſigni.dico enim ꝙ illa verba non fuerunt
pꝛolata a patre.⁊ ſic ceſſat pꝛeſumptio oꝛdinate affectiöis
ſed pꝛolata fuerunt a rege qui magis intendebat pꝛouidere
generi iſtius petri qᷓ berſonis , Rem dubia intelligi m
conſuetudinem loquentis.vt.l.ſi quis ſeruum.de lega.j.⁊.
minimus de lega.iij.⁊.l.cum delamõis.S.aſinam.ſff. de fũ.
inſtruc.⁊.l.labeo.de ſup.le.cum ſi.Sed reges caſtelle
ſueuerunt honoꝛare ⁊ pꝛeferre filium pꝛimogeniti alijs.ꝗa
repꝛeſentat perſonam pꝛimogeniti.vt clare patet ex verbis
Aaen Maa conſtitutionum ipſius regni ·ergo debemus p
umere q ſeriolſe rex caſtelle in illa ↄceſſione fecit pꝛius mẽ
tionem de filijs pꝛimogeniti ꝙᷓ de alijs filijs ipſius petri.
Ad idem facit quia vbi non cadit affectio inter perſõas
ꝛior denominatio eſt potentioꝛ. Adhoctex.optimus
cum materia ſua.in.l.ſi communis ſeruusita ſtipuletur.ff.
de ſtipu.ſer.per quani.l.dixit vbi bar.? no.per modernos ĩ
c.quoniam abbas.de offi.dele.ꝙ ſi cauſa alicui ðlegatur ex
pꝛeſſo nomine pꝛopꝛio ⁊ appellatiuo ceſſantibus alijs con
iecturis dicemus diſpoſitionem eſſe perſonalem vel realẽ
ex oꝛdine verboꝛum. Mam ſi pꝛocedit appellatiuum cenſe
tur realis.ſi pꝛopꝛium perſonalis.Et per eam ceſſatcõtra⸗
rium.quod fſoꝛmari poteſt.de.:.ſi viua.C. de bo.ma. Dꝛo
cedit enim hoc ex ſpeciali diſpoſitione pꝛincipis qui no affi
ciatur magis ad patruum ꝙᷓ; ad nepotem ſed habuit reſpe/
ctum ad ius pꝛimogeniture.quod per plurimum apud pꝛin
cipes marime hiſpanie frequentatur vt pꝛedixi.⁊ patet ex
conſtitutionibus regni caſtelle. Nec pꝛopterea obſtat ſi di⸗
catur ꝙ inter filios pꝛimogeniti ⁊ patruos vocetur maioꝛ:
vt patet exilla clauſula ſupꝛa poſita ibi.⁊ ſemper conferatur
maioꝛi ⁊c̃.que videtur determinare omnia pꝛecedentia.vt
in.c.inquiſitioni.⁊ in ſecundo requiris.de appel.plene per
bar.in.l.talis ſcriptura.ff. de lega.j.⁊.l.pꝛetoꝛ ait·ff.vi bo.
rap. Quia dico ꝙ illa clauſula refertur ad pꝛecedentia oꝛ⸗
dine ſucceſſiuo.vt ſit ſenſus ꝙ inter filios pꝛimogenitus pᷣ
feratur ſemper maioꝛ.⁊ ita eis deficientibus inter alios fili
os dicti Vetgi. Hann quemadmodum filij pꝛimogeniti vo
cantur per ſe ⁊ alij filij dicti petri ſecundario vocantur per
ſe.⁊ pꝛedicti illis debent pꝛeferri.ita clauſula ſubiecta reci-
pit intellectum a pꝛecedentibus.vt ſicut inberſanis omneſ
videntur vocati oꝛdine ſucceſſiuo.ita ⁊ illa clauſula qualifi-
cat filios pꝛimogeniti ⁊ petri.etiam oꝛdine ſucceſſiuo.arg.
bonum ex his que leguntur ⁊ notantur.in.l.heredes meigy
peto.ad treb.⁊ in.c.olim.⁊.c.abbatem.de reſcri.⁊ per bar.
in.l.gallus.ff.de lib.⁊ hoihu Hin intellectum ſequenduʒ
ſuadant omnes conſiderationes pꝛedicte ⁊ ne pꝛinceps pex
la verba generalia videatur illico receſſiſſe a iure iam de⸗

ſato pꝛimogeniture contra.l.nam ad ea. ff.de cõdi.⁊ demõ.

hoc etiam ſusdent ⁊ alie conſiderationes.quia perſona pa-
tris dicitur per filium repꝛeſentari.⁊ ibi etiaʒ eſſe ⁊ ſtare di

catur.l.cum fama.C. de agri.⁊ cenſi.li.xj.·⁊ filij vox dicitur

patris.inſti.de inuti.ſtipu...eo veto.Et dicuntur eadem
fere perſona.Clde impu.⁊ alijs ſnbſti.l.fi.⁊ vna caro.xxxv
q.iij.hac auctoꝛitate.¶ Item pars remanet in filio.hinc di
citur ꝙ pater magis diligit ſilnium quam econtra.vt notatur
in dicta.l.liberoꝛum in fine.vnde filius pꝛimogeniti poteſt

dici pꝛimogenitus ⁊ non ex toto ſicte.ſed in parte vere cuʒ
in eo ſit ſubſtantia ⁊ caro ⁊ pars ipſius pꝛimogeniti Er ſic
ceſſat quod opponitur de.l:.iij.F.hec autem verba.ff.de ne

go.geſt.⁊ eo amplius in caſu noſtro.quiarex in conceſſione

non ſolum ſecit mentionem de pꝛimogenito.· ſed etiam de

ſäijs ab eo deſcendentibus quos ſic anteponendo videtur
pꝛeferre voluiſſe ſuis patruis. vt in dicta.ilutius. OQprime
videtur pꝛobare ſm vnum intellectum.quem ſequitur bal.
in dicta. l.j. de his qui ante aper.tab.ſuadent inſuper multe
alie conſideratlones quas fecit Jo. an. in addi.ſpe.pꝛealle.
vbi hanc opi.ſouet eiiam vbi non fuiſſet facta mentio de fi
lijs pꝛimogeniti.Et idem Olgra.in conſilijs ſuis conſilio
200. Secd in caſu noſtro videtur irrita dubita tio per pꝛe
dicta. Dꝛeterea optime facit.clicet de voto.vbi nepos
pꝛefertur patruo in regno. Etlicet ibi regnum fuerit rad
catum in perſonam pꝛimogeniti cum de illo non poſſit pa
ter diſponere ad libitum.iuxta ea que leguntur ⁊ no.maxie
per bal.in.c·j. de ſuc.feu. in pꝛohe m illius libꝛi feudoꝝ
Sed potius illud diſponitur quod fiffus pꝛimogenitus re-
pꝛeſentat ipſum primogeuitum.⁊ eſt hec iuditio meo bona
2 noua conſideratio.Et per hec videntur muſtum ceſſare
motiua Ci · ⁊ bal · in. l. ij. S. de bo. ma.=.l.cum antiquioꝛibꝰ
G.de iur. delib.⁊ bar.in auc.poſt rratres.de legi. beredi.
vbi dicit ꝙ vbi tractatur de ſucceſ.ſeu.nepos non ſuccedit
in locum patris.quia illa ſucceſſio non habetur a iure ſed a
conceſſione dominica.quod pꝛofecto videtur contra tex.in
c.j.de ſucceſ.feu.⁊ in.c.j.de natura ſucceſ.feu.⁊.c.j.⁊.ij.di
feu.mar.colũx.vbi nepos ſuccedit cum patruo.in feudo te
nendo locum ſui patris.⁊ ibi per bal.⁊ in.l.iij.ff. de mnterdi.
? rele. ee obſtat ſi dicatur ꝙ ibi non excluditur patruꝰ
ſed pariter ſuccedit cum nepote.quia eadem ratio que eſt
de parte quo ad partem miſitat in toto quo ad totu ʒ. l. que
de tota.ff.de rei ven.⁊.c.paſtoꝛalis.S.item cum totum. de
offi. dele. pꝛo hoc.d.c.licet.de voto. Nec nepos ex perſo⸗
na ſua excludit patruum.ſed ex perſona ſui patris.vnde cõ
ſtituitur ex perſona pꝛopꝛia.ſimile in.c.martinus.de cõceſ.
pꝛeben.li.vj.Et optime ad pꝛopoſitum in.l.j.5.fi.⁊?.l.ſi ne
potes.ff.de colla.bo.⁊ de coniungen.cum eman. li.l.j. . ſi
filius.ad finem.per que patet ꝙ licet emancipatus emanci
pato de iure communi non conferat.tamen fulius emanci-
patus confert nepoti emancipato ex fratre conſtituto in po
teſtate tempoꝛe moꝛtis.quod non eſt pꝛopter aliud niſi qꝛ
perſonam ſui patris repꝛeſentat.vt in dicta.l.ſi nepotes.di
citur ꝙ nepotibus confertur vt fratri ⁊ cẽſent᷑ omnes vnuſ
eẽ ſicut erat pater.ideo nepotes ſuccedunt per ſtirpes in lo
cum patris.vt in.l.ij · C.de ſuis ⁊ le.here. e⸗ obſtat ſi op
ponatur de.i:.j.als.ij..ſi impuberi.ff.de colla.vbi habetur
ꝙ ſpes ſuccedendi patri adoptiuo non venit in collatione
bonoꝛum.⁊ ſic non cenſetur eſſe firma in perſona filij:quia
dico illud pꝛocedere.quia illud ſolum venit in collatione qð
filius acquiſiuiſſet patri ſinon fuiſſet emancipatus. ſed il⸗
lam ſpem non acquiſiuiſſet Harr Ren in collatione nõ ve⸗
nit.nec etiam obſtat ſi dicatur ꝙ quarta debita filio arroga
to non tranſmittitur per filium in deſcendentes.ſi moꝛitur
filius viuente arrogatoꝛe.quia hoc non pꝛobat ille tex.ĩmo
potius innuit contrarium cum in pꝛincipio ſimpliciter dixe
rit ꝙ illam tranſmittat in beredem. quod videt tenere Jo.
an.in addi.pꝛeal.Atem tenendo alium intellectum ꝙ non
tranſmittat poſſet reſponderi illud ideo eſſe quia per moꝛ-
tem ex toto diſſoluitur illa finiatio.? omnis illius ſequella.
Se non ſic eſt in caſu noſtro.cum pꝛopter conceſſionẽ
regum que non ſolum vocauit filium maioꝛem ſed exiaʒ de
ſcendentes ab eo cum quia hic concurrunt iura naturalia q̃
ſunt potentioꝛa ciuilibus.l.qui habet.ff.de tute.⁊ in. .ſed
naturalia.inſti.de iure natu. Dꝛeterea ius pꝛimogeniture
eſt alienabile in ſpecialem ſucceſſoꝛem.vt in.c.quam peri-
culoſam.⁊ quod ibi notatur.vij.q.j.ergo foꝛtius tranſmiſſi
bile in filium ⁊ vniuerſalem ſucceſſoꝛeʒ.⁊ bec de pꝛimo du
bio. Venio nunc ad ſecundum in quo videtur pꝛimo in
ſtitui patruum ſoꝛe exemptum a iuriſdictione indicis eccle
ſiaſtici.per ſuperuenientiam bigamie vere vel ficte vt quia
contraxit cum vidua vel coꝛupta dum exi ſtent in minoꝛi-
bus.vt in· c. vno de biga.li.vj.vbi dicitur ꝙ bigamie ſuper
ueniente ülico pꝛiuatur ? denudatur clericus ab omni pꝛi-
uile gio clericali ⁊ applicatur foꝛo ſecnlaris iudicis. ed
hoc non obſtante contrarium puto de iure Verius Alann
pꝛiuilegium ſuperueniens non habet eximere cauſam a p-
oꝛis iudicis poteſtate qui cumreum pꝛeuenit per citationis
actum dum de ſua iuriſditione exiſteret.vt in.l.i quis po-
ſtea. ff. de iudi.⁊.l.cum quedam puella.ff. de iurudi.om.iu.
facit. ·ſi quis decurio⸗C. de fal · . c. pꝛopoſuiſti· de foꝛo cõ⸗

Kteg

ten. foꝛtius in caſu noſtro tenetur reus iam pꝛeuentus re
pondere coꝛam iudice eccleſiaſtico . cum mutauerit ſoꝛum
non in pꝛiuilegium ſed in penam.quod enim ſtatntum eſt ĩ
odium ipſius non debet in eius comodum retoꝛqueri.vt ĩ
c.ij.de tranſia.pꝛela..⁊ in auc.ſi neceſſe.de dona.inter vi.

⁊ vxo. PDꝛeterea communis habet opi.ꝙ ſi laicus pꝛeuen

tus per iudicem ſecularem efficiatur cauſa pendente cleri-
cns.non per hoc cauſa eximitur a ſoꝛo penitentie ſecularis
vt no. Jo.an.⁊ communiter doc.in· c.vno.de obli.ad rati ·
⁊ ſpe.im ti.de reo.poſt pꝛin.ſequitur bar.in.il.j.ff.de penis.
crgo foꝛius canſa clerici non debet ełimi a manibus eccle-
ſiaſtici.qui iam pꝛeuenit pꝛopter denudationẽ ⁊ pꝛiuationẽ
pꝛiuilegij eccleſiaſtici.nam ſi clericatus ſuperueniens nõ eſt
potens hanc exceptionem facere cum non ſolum mutet fo
rum de iure diuino.ſed etiam mutat conditionem perſone
Y ratione oꝛdinis efficitur maioꝛ quolibet ſeculari.cum nul
la dignitas ſecularis ſimilis ſit ſacerdotio.xcvj.di.duo ſũt.
2.c.deniqʒ· foꝛtius non habebit hoc inducere mutatio foꝛi.
pꝛopter delictum vel inhabilitatem.non ob.c.j.de biga.pᷣ⸗
alle. quia debet intelligi de caufis mouendis poſt cõtractaʒ
bigamiã ·ſecus de iã motis per pꝛedicta ⁊c̃.abbas.

Con.ivj.

Apnipotẽtis dei poſtulato ſuffragio. In
queſtione que vertitur inter iulianum ſer
mathei ex vna parte.⁊ antoniam muliereʒ
filiam legitimam ⁊ naturalem ſtephani fra
fris carnalis dicti ſer mathei ex alia parte
ſuper hereditate olim marie amite dicti iu
ſiani.⁊ antoniam ac ſoꝛoꝛem carnalem dicti ſeruitoꝛis dicti
ſer mathei genitoꝛis antedicti iuliani ? dicti ſtephaãi. Que
quidam hereditas vt aſſeritur conſiſtit dumntaxat in dotib⸗
dicte marie quis ſit pꝛeferendus in dicta hercditate.cũ ſer
matheus viueret tempoꝛe moꝛtis mati⁊ in vita ſua legiti
mare fecerit dictum iulianum conſentientem per comitem
palatinum licet in extremo vite fecerit dictum teſtamentũ
7 pꝛeterierit dictum iulianum.⁊ inſtituerit ioũnem ſibine-
potem ex dicto iuliano. Dico ꝙ inſpecto iure communi
caſus eſt clarus ⁊ ſatis apertua. Nam cum dicta maria de⸗
ceſſit ab inteſtato ſine aſcendentibus ⁊ deſcendentibus bo
na ſua fuerint delata dicto ſer matheo fratri carnali ꝓ dimi
dia ⁊ dicte antonie pꝛo alia dimidia cum ſucceſſerit in locũ
ſtephani e en etiam erat frater carnalis illius ma-

rie defuncte. am vbi agitur de ſuccefſione aui vel pa-
trui ſeu amite.filij ſuccedunt in locum patris.⁊ ſuccedunt
per ſtirpem.vna cum fratre ſuperſtite eoꝛum patruo.vt eſt
caſus in auc.poſt fratres.⁊ ibi per bar.C.de legi.here.⁊ ĩſti.
de here.que ab inte.defe.s.cum filius.⁊ in corpoꝛe.quam
quidem dimidiam dictus ſer ſtephanus tranſmiſit in here
dẽ ſuũ cñ in vita geſſerit ſe ꝓ herede dicte marie petẽdo ip
ſius bona.vt inl.pꝛo herede.⁊ in.l.gerit.ff.de acqui/here.
2 qᷓꝙᷓ dictus ſer matheus inſtituerit nepotem ex filio.tñ il
la inſtitutio fuit nulla.ex eo ꝙ aateni t fiium pꝛopꝛium ad
eius inſtantiam legitimatum.i.iulianuʒ.merito iuiianus po
teſt dicere teſtamentum nulluʒ ⁊ capere bona patris ſui ab
inteſtato.vt in auc.vt cum de appel.cogno..aliud quoqʒ
capitulum.⁊ quodlegitur ⁊ notatur in.i.filio pꝛeterito.ff.ð
iniu.rup.⁊ irri.teſta.legitimatus enim ad patris inſtantiam
debet per omnia tractari ſicut legitime natus.vt in auc·qui
bus mo.natu.effi.ſui.i.illud. Nec habet obſtare quodaꝑ-
te obij citur coutra illam legitimationem.ſ.mater dicti iuli

ani. non petijt ſeu conſenſit in dicis legitimatione.quis nul

libi pꝛobatur matrem debere conſentire.ſufficit enim ꝙ ſo
lus pater in cuius poteſtate tranſit conſentiat.⁊ ipſe legiti⸗
mandus qui in patris naturalis tranſit poteſtatem.vnde eti
am moꝛtua matre poteſt pater fitiuʒ legitimare facere hec
pꝛobantur iu dicto.· illud. Et notat bar. in. ,gallus.5. 7 gch
ſi tantum. fl.de libe.⁊ poſthu.⁊ bal.in pꝛobemio.C.⁊ in.l.

reſcripta. in fi. C. de pꝛe.imp.offe.? Jo.an.? communiter

doc. ſequentes.in.c.per venerabilem.qui fiſint legi.? da-
to conſenſu patris ſuccedit legitimatus etiam agnatis ⁊ co
gnatis.ſaltem eo caſu quolegitimãs expꝛimit ſicut facit co
mes de dicto iuliano.vt diſputando tenuit Ja.de bel.in au
cten.quibus mo.natu.effi.legi.colla.vj.⁊ latius Jo.an.in
addi.ſpe.intide ſucceſ.abinte.5·.j·iex ſacto. Et facitad

ut
hus
ſop
ſcut
ſien
frau
uit
Cu
be
nnen
ſes
ict

—2=ꝰ —

= — — ——ꝑöfErrhr — ——

—

6

1

NXN

—

eee. δ! de. S.

S-—

materiam noſtram alia diſputatio dicti Ja. de bel. in auc.
bus mo.natu.effi.ſui.colla.vij.vbi dicit ꝙ ſi pater teſtame
to pꝛius ſacto fecit ſilium legitimari rumpitur teſtamentuʒ
ſicut per natiuitatem poſthumi.qui ſi fictus filius ſuperue

nieus rumpit teſtamentum vt monaſterium in quo pater ĩ

trauit.iuxta notata in auc.ſiqua mulier.C.de ſa.ſan.eccle.
7. xix.q.vlti.ſi qua mulier.foꝛtius iſte legitimatus qui habʒ
cauſam natuxalitatis concurrentem.argu.in.l.filio.ff.de li
be.⁊ poſthu. Item filius poſtea arrogatus rumpit teſta
mentum dicta.l.filio.foꝛtius iſte legitimatus qui eſt natura
lis.Et pꝛo hoc adduco tex.notabilem in dicto.s.illud. vbi
dicitur ꝙ poſt legitimationem nihil differt ab alijs filijs ꝑ
quem terx.clare concluditur ꝙ teſtamentum pꝛius ſactuʒ rũ⸗
pitur. ſicut rumperetur ſi fuiſſet tunc natus. Item ꝙ teſta
mentum condituʒ poſtea ĩ quo iſte legitimatus fuit pꝛeteri
tus eſt ipſo iure nullu contingeret ſicut pꝛeteriſſet ſi
lium legitime natum. Ex his concluditur ꝙ inſpecto iu
re communi iulianns tanquam heres ſer mathei patris ſui
debet habere medietatem ⁊ dicta antonia eſt mentecapta.
func curatoꝛ eius legitime datus poterit ⁊ debebit petere

bonoꝛum poſſeſſionem.Et ſipoſtea moꝛieretur in ea tem

peſtate debet illud peruenire ad dictum.quia ad patrem ſu
um perueniſſet ſi mentecapta non fuiſſet in medio tempo
re moꝛtis marie.hoc pꝛobatur per tex.nõ.in.l.fi.v.tale.C.
de cura. furio. Sec nunc videndum eſt an inſpecto ali-
uo iure ſpeciali debeat iulianus in totum pꝛeferri ex per-
ona patris ſui.Et dico ꝙ ſic in caſtro abbatie.⁊ aliquod ſta
tutum quo cauetur ꝙ extantibus maſculis vſq; ad certum
gradum femine non ſuccedunt vel aliquod ſimile.tuncĩ du
bio dicta antonia fuit excluſa a dicto ſer matheo. ſi autẽ ceſ
ſat ſtatutum ſuper bereditate videndum nunquid poſſit ad

iunuarireſpectu qualitatis dotis.cum mihi pꝛeſupponat᷑ vi

ua voce dictam olim mariam fuiſſe maritatam per dictum
ſer matheum. In quo dicendum ꝙ dictus ler matheus fe⸗
cit pactum in iraditione dotis vt ad ipſum dos reuerteret᷑
ſoluto matrimonio.tunc in dubio pertinet tota ad dictum
iulianum.per tex.in.l.vna.C.de rei vxo.acti.facit.l. ĩter ſo
cerum.S.cum inter.ff.de pac.do. ¶ Idem eſt ceſſante pa
cto ſi in caſtro abbatie eſt ſtatutum vt mihi pꝛeſupponitur
quod moꝛtua muliere dos debeat redire ad dotantem. naʒ
ſuccedit pꝛouiſio ſtatuti loco pꝛouiſionis hominis. dicta.l.
vna.S. accedit.Et per hoc infero ad ſecundum queſitum.
an alie ſoꝛoꝛes dicti ſer mathei potuerũt ſuas dotes quas ha
buerunt dicto ſer matheo in alios tranſferre.nam dicendũ
quod non ſi ſer matheus fecit pactum vel ſubeſt ſtatutum.
vt dos reuertat᷑ ad dotanteʒ ſoluto matrimonio.dicto.S.ac
cedit.als ſecus niſi pꝛeterito ſer matheo fratre carnali inſti-
eranr⸗ perſonam.vt.l.fratres.C.de inoffici· teſta.

⁊c̃Nicolaus abbas.
on. kyoj.
Ominus abbas monaſterij ſancti michae
is de paſtigno oꝛdinis vallis vmbꝛoſe reco
gnouit ? confeſſus fuit extra iudicium cui
am ciui floꝛentino ꝗgeſſerat negocia mo
naſterij per longum tempns ſe obligatum

eeſſſe dicto ciui nomine monaſterij in floꝛe⸗
nis quingentis triginta.cum pꝛecedens dictum ciuem illaʒ

.

VE 1 rde

pecuniam expendidiſſe ⁊ conuertiſſe in vtilitatem monaſte

rij. quam quidem confeſſionem ſindicus generalis mona-
ſterij ratificauit ?⁊ appꝛobauit. Heniq; dictus cinis impe/
trauit contra dictum dominum abbatem reſcriptum apo-

ſtolicum.⁊ coꝛam iudice delegato petijt dominum abbatẽ

condemnari.qui illico coꝛam delegato conſeſſus fuit ſe te/
neri in dicta quantitate.Et idem fecit ſindicus generalis
monaſterij. &t huius confeſſionis vigoꝛe dictus delega-
tus tulit ſententiam contra dictum dominum abbatem ſu
per dicta quantitate a qua minime uitappelitum Aain
immo ſoluit partem debitt J oſtremo infra annum a
tempoꝛe eondemnationis dictus delegatus ad inſtatiam il
lius precepit ſtrixte abbati vt ſententie condemnatoꝛie pa
rere deberet. Queritur an iĩſpectis pꝛedictis competat ali
ad remediũ dicto dño abbati aduerſus illã ſnĩaʒ ⁊ confeſ
ionẽ ſuam atq; ſindici ?.

NW Hai eiuſq; matris pꝛeſidio humiliter in
uocato.dico vnum ſubeſſe remediũ pꝛom
ptiſſimum ⁊ indubitatuʒ videlicet petere
reſtituttonem in integrum nomine mona
ſterij contra dictam ſententiam ac etiam
onfeſſionem quam ſine ſcrupulo obtine-
re debet. ex quo ẽ infra quadriennium a tempoꝛe ſentencie
2 confeſſionis per quam quidem reſtitutionem debet ĩ pꝛi
ſtinum reduci.in quo erat ante ſententiam ⁊ confeſſionem
tex.eſt apertiſſimus tam in ſententia ꝙᷓ in confeſſione in.l.
j. ?2. ij. de in inte.reſti.Certumq; eſt abbatem⁊ alios pꝛela-
tos poſſe petere vt legitimos adminiſtratoꝛes integram re
ſtitutionem. etiam ſine mandato eccleſie.vt no.Inn.⁊ alij
poſt eum in.c. ſuſcitata.de inxe.reſti. Cenentur enim pꝛe-
lati pꝛocurare ex eoꝛum officio negocia r ſuaruz

vt in.c.edoceri.de reſcrip.⁊ quod ibi notatur. Sedcirca
hoc vertitur dubium apud quem ſeu a quo debet huiuſmo
di reſtitutio poſtulari.⁊ pꝛofecto ab ipſo romano pontifice
vel aliquo ipſius delegato ſuper hoc ſpecialiter impetran-
do reſtitntionem obtineri poſſe non eſt dubium.dicto.c.ſu
ſcitata.⁊.c.cum ex litteris.⁊ quaſi per totum ti.de in integ.
reſti.?⁊ maxime in.l.penul.⁊=.l.fi.C. vbi apud quos.ab oꝛdi-
narijs autem locoꝛum . vt epiſcopo ſeuab archiepiſcopo ob
tineri non poteſt.nec etiam a generalilegato pape perterx.
in.c.ij.de offi.leg.⁊ expꝛeſſiusꝑ tex.no.in.l.aduerſus ſniaʒ
En aduer.rem iudi.dubiũ ergo remanet an a dcõ ðᷣlegato
qui preſatã ſñiam tulit poſſet hec reſtitutio obtineri· Et
videtur pꝛimo quod non per tex notabileʒ in dicta.l.aduer·
ſus.dicitur quod aduerſus eum qui vice principis iudica-⸗
uit ſolus princeps reſtituere poteſt.⁊ per illuʒ tex· hoc tenu
it ibi ba. ⁊ bal.⁊ idem baꝛ.in.l.ſi..vbi ⁊ apud quos ſed cõ
trrariũ ipſe baꝛ.videtur ſẽtire in.l.iudex.ff.de re iudi vbi di
cit quod ſi ſñia nondum eſt executioni mandata cuʒ rema
neat apud iudicẽ officium nobile poterit ex eodem officio
reſtituere in integꝛum ſicut poteſt ſñiam exequi ⁊ mulctare
vt patet in. c.in ſitteris.⁊.c.ſignificaſti.⁊.c.querẽti.de.off.
dele. Mon enim extinguitur iudicis delegati officium ꝑ
ſolam ſñiam niſi ſit executioni mandatum vt ſaltem lapſus
ſit annus a tẽpoꝛe ſñie.vt ĩ.c. ꝓximo all.Et ſic poteſt intel
ligi tex. ⁊æ dictum baꝛ. ⁊ bal.in dcꝗ.l.aduerſus.quaãdo ex toto
iudex delegatus functus eſt officio ſuo. vt quia non reſtat
executio quia ſentẽtia eſſet abſolutoꝛia.⁊ ſic taxit executio
nem ſecũ vel ſi erat condẽnatoꝛia extitit executioni manda
ta ſecus aũt vbi iminet executio fienda. Nec lapſũ eſt tem
pus anni.a die ſñie ſicut accidit in caſu noſtro.Et pꝛo hoc
aliego glo. notabilem valde Inno.in. c.ſuſcitata.ð in inte.
re.vbi dicunt per illum tex.quod pꝛocuratoꝛ poteſt ſine ſpã
li mandato petere in integꝛum reſtitutionem contra ſñiaʒ
aduerſus ſe lataʒ quia dicitur petere incidenter? non prin
cipaliter. ex quo adpuc ſũia non eſt executioni mandata.in
c. penſt.eo.ti Mam ſcõm Juno.mandatum iuriſditionis
ſimile eſt in mandato ꝓcuratoꝛio.in.l.⁊ quia.ff.de iuriſdic.
om.iudi.Et ſic apxte ſentit per hãc rationem quod dicitur
inherere in integrũ reſtitutio enim petitur aduerſus ſñiam
nondum executioni mandatum quo cau.lſ. incidenter ↄtin
git. põt iudex deſegatus ſuꝑ cã gnãliter datus reſtitutioneʒ
in intergꝛuʒ concedere.vt in dcõ.c.penlt. de in inte.reſti. ?
iid 7 apud quos.⁊ ſic itelligendo põt ſaluari opi.quã
recitat glo.in dicta.l.ſiaduerſus.quia habet pꝛo odio.l.eſt
immutata.per dictam.i:.fina. vbi habetur quod delegatus
poſſit.intelligamus ſaluando modo pᷣdicto vt ſi adpuc p⸗-
det execunio.⁊per ↄſequens iuriſditio nõ poſſit.alias ſecus
hanc opinioneʒ fouet equitatis.vt parcat᷑ laboꝛibus ꝑtium
⁊ exxpenſ. vt in c· cum te de offi. “ ꝛeterea vide⸗
mus ꝗꝙ cum delegatus reſeruat ſibi executionẽ ⁊ cauſ alijſ
cognoſcendam ⁊ diffiniendam committit ſemper ad eum
recurritur ſi contingat a ſubdelegato appellari.vt in· c.ſi de
legatus.de offi·dele.li.vj.non enim negari poteſt quin hec
inſtitutio dicatur incidere in cauſa ſibi commiſſa ex quo ad
huc durat ſuum officium nobile.ergo poteſt ea indulgere ⁊
de nouo cauſam audire.ita ꝙ onus pꝛobandi debitum iuris
incumbit illi cui hoc poꝛtat in integrum reſtitutio.l.diuus.?ᷣ
qnod ibi notatur.ff.de in inte.reſii.⁊.ij.q:iij.O.notandum.
⁊q reſtitutio in integrum poſtulari poteſt.etiam per viam ex
ceptionis contra petitionem reſtitutionis in integrum.vt i
l.poſtea. .ſi minoꝛ.ff · de iureiut. Mec obſtat iſtum domi⸗

num abbatem ſoluiſſe parteʒ condemnationis. quia ex hoc
non pꝛecluditur via quin poſſet dici totum eſſe indebitam
nec ſolutio partis indebiti obligat ad ſoluendum indebitũ.
vt in.l.fi. C.ne vxoꝛ pꝛo marito.quinimmoper iſtam reſti
tutionem debet reduci ad pꝛimuin ſtatum vt ſit ille cuius
compellatur ⁊ reſtituere cum effectu quicquid recepit vi-
goꝛe ſententie niſi pꝛobet de nouo debitum.ad hoc.l.ĩ cau
ſe.ff.de mino.⁊.l.videamus..in fauiana.ff.de vſu.⁊.l.cũ
pꝛetoꝛ.ff.de ver.ſigni· Nam verbum inſtitutionis omncʒ
vtilitatem actoꝛis continet vt ibi. Mec debet interiʒ dũ tra
ctatur hec reſtitutionis cauſa ſententia executioni manda
ri. vt in.l.vna.C.de in inte.reſti.po. Nec eſt aliqua ſuſpi-
tio malitie contra dictum dominum abbatemipſam poſtu
lantem· cum aperte vna ſua petitio foueatur.vt in dicto.c.
j. ⁊.ij.de in integ.reſti.li:vj. Et ſic ceſſat ſpecialis diſpoſi-
tio.de qua in.c.ſuſcitata.de in inte.reſti. uto etiam
ꝙ pꝛeſuppoſito ꝙ dictus delegatus non habeat poteſtatẽ

reſtituendi in integrum contra ſententiam. tamen videtur

dicendum vt poſſit pꝛonunciare illam concedendam ⁊ ſuꝑ
ſederi executioni ⁊ remittere cauſamſad romanum ponti-
ficem.argu.eius quod legitur ⁊ notafur.in.c.de cetero.de
re iudi.? in.S.bibuum.ij.q.vj.v.ſiquidem. vbi glo.dicit ꝙ
archiepiſcopus licet non poſſit defenere epiſcopuʒ.poteſt
pꝛonunciare illum deponendum. Et idem in legato dicunt
doc.in.c.j.de offi.le.ſic videtur dicendum in pꝛopoſito.
Micolans abbas.
Con. xxxviij.
cti contingentia ſic pꝛoponitur. Jnec-
cleſia cathanieñ.quedam monachoꝛum re
gularium inualuit conſuetudo a tempoꝛc.
cuius initio memoꝛia non exiſtit ꝙ cuilibʒ
monachoꝛum pꝛo ſibi neceſſarijs dantur p
epiſcopum loci qui eccleſie omnis rcdditꝰ
percipit qaninquaginta aurei. Qmnes tamen monachi vi-
uunt in communi victu ſupereſt ex dicta pꝛouiſiõe aſſigna.
tur pꝛo rata cuilibet indumentis⁊ alijs neceſſarijs. Nam
epiſcopus ad alia monachoꝛum onera non tenetur. ¶ Cõ
tingit ꝙ epiſcopus in remotis a gente quidam ex mõachio
qui nunc doctoꝛ dominis.p. Joannes de maſſaru.a vica-
rio epiſcopi luminatus cum facultate percipiendi dictaʒ ꝓ·
uiſionem omnium ad ſtudia generalia ſe contulit non de⸗
terminato a vicario moꝛe trabendo tempore. Mec expreſ-
ſe actum extit quibus ſtudijs ſeu ſcientijs vacare debem.
demum per plures annos ſciente ⁊ conſentiente epiſcopo
poſtmodum reuerſo ſunt dicto domino Yoanni ſeu altero
eius nomine de dicta pꝛouiſione omnia reſponſum. Mũc
autem ab aliquibus annis elapſis epiſcopus loci ſeu ipſius
vicarius eo abſente reſiſtit ſibi reſpondere etpꝛeſertim oc-
caſione ſumpta.quoniam dictus dominus ioãnes vltra ꝗn
quennium in ſtudio moꝛam pꝛotraxit ⁊ nunc de pꝛeſenti do
ctoꝛ exiſtit.? ſic ſtudij cauſa pꝛoꝛſus ceſſauit. Querit᷑nnnc
an dichus dominus ioannes poſſit dictam penſionem a te
poꝛe ceſſationis vſq; in pꝛeſentem diem petere. maxime
cum abſens exiſtat ⁊c.
— Mnipotentis dei genitriciſq; marie ſuf⸗
fragio humiliter inuocato.videtur dictuʒ
dominum ioannem in ſua petitione mini
me audiendum foꝛe. Et primo hoc oſten
ditur ex perſone agentis defectu.nam quẽ-
admodumſſeruo aduerſus dominum age-
re taliter non permittitur. vt in.l.vix certis ex cauſis.ff. de
iudi.ita nec monacho aduerſus pꝛelatum ſuum.cenſet᷑ eniʒ
monaſterij ſeruus.⁊ qᷓ Ehfe ſit ſpiritualis ſeruitus ſtricti⸗
ctioꝛ tamen cenſetur quamſecularis.vt pꝛobatur in.c.mul
tos.liiij.di.? mundo mortuus cẽſetur.⁊ deo viuere.xvj.q.
j.placuit.hinc dicitur ꝗ monachus non habet velle als nol.
le.ſed totus dependet a ſuperioꝛis arbitrio .quem vice dei
ſupꝛa caput ſuum poſuit.xij.q.j.nolo.⁊.c.non dicatis.⁊ ĩ.c.
ſi religioſus.de elec.li.vj.⁊.c.ij.eo.li.facit quod habetur in
auc.de mona.colla.j. Secũdo hoc pꝛobatur ex deſectu
obligationis qureſt actionis mater.l.licet.ff.de pꝛocu.⁊ ſi-
ne actione nemo recte teperitur.l.ſi pupilli.ff.de neg.geſ.
2.l.tutoꝛ.C.eo.Et quanquam de iure canonico non ſit ne-
ceſſe pꝛoponere actionis nomen.de iudi.dilecti.debet ta-

men ſubeſſe ius agendi cauſatur ex obligatione ciuili.ſi
recta vera ponderentur.vt plene notatur in dicto.c. dile⸗
cti.⁊ eſt glo.no.viij.di.quo iure.notat bar.in.l.j.ff. de edẽ.
hinc eſt ſi vnum eſt in obligatione ⁊ aliud in facultate.⁊ ꝗs
agit ac ſi vtrunqʒ eſſet alternatiue ſit in obligatiõe ſuccũbit
etiam inſpecta ſumplicitate iuris canonici.vt eſt tex.no.i.c.
cum dilecti.de emp.⁊ ven.ſed inter dominum ⁊ ſerumn ẽt
paciſcentes nulla oꝛitur obligatio ſaltem potens ad agẽdũ
vt in.l.interpoſitas.C.de tranſa.ergo nec interpꝛelatum ⁊
monachum.vt no.frede.conſi.:Fꝛ.Et archi.in.c.cuʒ paſto.
ralis.ij.q.vij.maxime qui in perſona monachi non cadita⸗/
ctu aliqua obligatio.ſed quicquid acquirit tranſit immedia-
te ſine aliqua moꝛa in monaſterium.ad hoc quod no. Inn.
2 alij in.c.in pꝛeſentia.de pꝛoba.⁊ in.c.cum olim.de pꝛiui.
per bar.in.l.ſi commnnis ſeruus.ff.de ſtipula.ſer. 4 in

his duabus vltimis allegationibus voluit ⁊ bene Inno.⁊

urm xf'u âbar. q iura loquentia de ſeruis reſpectu acquiſitionis habe

r.

ant locum in monachis. ſke pꝛedicta bene facit.l.placet
ff. de acqui.here. vbi dicitur ꝙ quotiens hereditas vel ꝗd
aliud acquiritur ei qui in poteſtate eſt confeſtim acquiritur
ei in cuius poteſtate eſt.ita vt neq; momento aliquo conſi
ſtere poteſt:in perſonam eius per quem acquiritur. ad ideʒ
l.ſi adoptauero.fl.de pꝛocu.⁊.l.arrogato.ff.de adop. Cer
tum eſt monachum eſſe ſub poteſtate ſuperioꝛis.x viij.q.ij.
abbates.⁊ dicto.c.nolo.⁊ non dicatis.⁊ poteſt apbas vendi
care monachum ſuum. vt notatur in.l.j.ff. de rei ven. Si
ergo obligatio non cõſiſtit in perſonam monachi·ergo ne
agere poteſt.vt in iuribus pꝛealle. Len pꝛobatur ex
defectn capacitatis.non enim poteſi monachus pꝛopꝛium
poſſidere. Nam pꝛopꝛietatis abdicatio eſt vnum de tribuſ
ſubſtantialibus monachatus.vt in c.cum ad monaſterium.
⁊.c.ij.de ſta.regu.Et dicitur pꝛopꝛium eo quod vult aliqd
poſſidere inuito vel clam ſuperioꝛe ſuo.in dicto.c.cum ad
monaſterium.⁊ ibi per Ao.an.ergo petitio dicti domini io⸗
annis notoꝛie videtur inepta.⁊ per conſequens dẽtibns la
ceranda.vt no. Inno.in.c.j.de offi.vica.⁊ pꝛobatur in.c.ſa⸗
cerdotibus.xj.q.i.quinimmo non poteſt monachus etiã añ
monachatum conuenire vt liceat ſibi habere vſufructuʒre

rum quondam ſuarum. ita vt in futuris poſſit tenere inui-

to abbate.quia hoc ipſum detinere expacto eſſet pꝛopꝛie-
tas ⁊ denotaret eum habere velle ⁊ nolle.vt no.ꝑ legiſtas ĩ
auc.ingreſſi.⁊ auc.ſi qua nnter. Eede ſnerdeeſſze⸗
nec licet monachis habere poꝛtiones pꝛiuilegiatas ſeu diſti⸗
ctas.vt no. Yyno.in.c.dilectus.el.ij.de pꝛeben.nec cellas p
uatas niſi vitam ſolitariam ducuntxx.q.iiij.monachum.
Aund oſtenditur alia via.nam non licet monachis ꝓ
ficiſci ad queuis ſtudialitterarum niſi pꝛius ſit eis a ſuo pꝛe-
lato cum conſilio capituli vel maioꝛis partis licentia eundi
conceſſa.vt pꝛobaturin.c.ij.ne cle.vei mona.li.vj.Sed di
ctus dominus iaannes minime licentiam habuit ab epiſco
po qui in dicta eccleſia cathanienſi eſt loco abbatis quo ad

ipſos monachos.iuxta ea que leguntur ⁊ notantur in.c.c cauu·

ſamq;.de iudi. Mec fuit capituli conſilium requiſituʒ ergo

talis acceſſus illicitus.⁊ per conſequens nonremunerãdus
ſed puniendus exiſtit.nec cum licentia vicarij poteſt. quia

vicarij poteſtas ad talia minime ſe extendit.vt ſatis colligit
ex.c.licet.de offi.vica.li.vj. SJacit optime quod legitur⁊
notatur in.c.fraternitatem.lxxj.di.(¶ Quinto facit ꝙ non
ſtuduit in thelogiſ facuitate ratiõe cuius pꝛiuilegiati vt poſ
ſint pecipere fructus beneficioꝛum in abſentia.vt in.c.j.de
magi.⁊ quod ibi notat hoſti.⁊ per eum in ſumma. .fi. vbi
dicit ꝙ ſtudentes in alijs facultatibus non gaudent eodem
pꝛiuilegio. Si ergo clerici ſeculares in pꝛopꝛijs beneficijs ĩ
quibus poſt collationem eiffactum acquirunt ius ⁊ poſſunt
dicere illa beneficis eſſe ſua.vt in.c.ſi tibi abſenti de pꝛebẽ.
li.vj.⁊.c.penul.eo.ti.⁊.c.fi.de cõceſ.pꝛeben.eo.li.tali pꝛiui
legio in alijs ſcientijs ſtudentes non gamdent Karge foꝛtius
nec monachi in bonis monaſterij in quibus non habenttan
tuni ius.immo poſſidentur a monaſterio ⁊ dicũtnx filij mo
naſterij.vt in· c.ſicut.de ſimo. Sexto facit quia preſup-
poſito in alijs ſcientijs ſtudentes illo pꝛiuilegio gaudere
debeant.tamen nõ debent Sarnereannpl ꝛi pꝛiuilegio per
ar.a minoꝛi.⁊ ſatis pꝛobatur ar.c.ſuper ſpecula de pꝛiui.ſed
ulud.c.pꝛeſtat ſolum facultatem percipiendi fructus ꝑ ꝗn
quennium per quod tempus dictus dominus ioannes dici

tur percepiſſe.ergo vltra illud nulinm ius ſibi competit.ma

1

ur
Nl.
ſe
e
ndi

e
mn
N
.

1
b .
ea cauſa ⁊ queſtione.c.ſi clericatus contemptoꝛ ſcientie po

xime cum nunc ſit doctoꝛ ⁊ ceſſat cauſa ſtudij.vnde etiam ſi

bhabuiſſet licentiam ad maius tempus ex quo ceſſat indul-

gentie cauſa. debet ceſſare tenipoꝛis dilatio.ad hoc bo.tex.

in ſimili.in.l.a filia.S.j.ff.ad trebel.⁊ in.c.cum ceſſãte.ð ap

pel. ?.l. generaliter. C. de epiſ.⁊ cle.canoniʒata. xvj · q· j. ge⸗
neraliter optime faciunt notata in:c. cum ea. de elec.li.vj.
⁊ per bar.in.l.lucius.ff.de lega.ij.¶ Ged his non obſtanti.
buſq̃ᷓ vt ex infra dicendis clare liquebat minime de iure ĩ ca-
. toltr militant contrariam ſententiam arbitroꝛ verioꝛeʒ

pꝛimo facio mihi fundamentum ꝙ monachuba ſan

ctis patribus ⁊ aiure permittitur ſtudio litterarum vacare.

Hieronymus vir xpᷣianiſſimus ac deuotiſſimus ex quatu-

oꝛ eccſeſie doctoꝛibus vnus inuitat monachos ad ſtudium
ſcribens acfruſticum. dicens inter cetera longo tempoꝛe di⸗

ſce que poſtmodum doceas.xviq.j. At ſic viue ⁊ alibi ad

eundem ſi clericatus titillat deſiderium. diſcas quod poſſis

docererationabilem oſtiam offeras deone ſis miles anteqᷓ

tiro. ne pꝛius magiſter quam diſcipulus. Et poſt pauca mi

hi ace vt ſanctoꝛum contubernium.nec ipſe te doceas ⁊
abſq; doctoꝛe ingrediaris viamq; nunquam ingreſſus es

tius eſt diaboli iᷓ xpi membꝛuʒ. vt in.c.fi.xxxviij· di. Et
ꝙ ſtudiuʒ religioni conueniat pꝛobat ? pꝛoſequitur Jo.an.

plene in. c.ſane. de regu. hinc iura canonica diſponunt vt in

monaſterio habeatur vnus magiſter qui in pꝛimitiuis ſcien
tijs inſtruat monachos.vt eis non deſit opoꝛtunitas in ſciẽ
tijs pꝛoficiendi.Et ſic expenſis monaſterij debẽt monachi

inſtrui nedum in pꝛimitiuis vt grammaticalibus. ſed etiam

in alijs ſcientijs pꝛincipalibus.hoc pꝛobatur in cle.qa agro.

in fi.de ſta. regu.⁊ pꝛelatus ad hoc negligens debet per mñſe
rioꝛem compelli vt ibi no.Ad idem dictum.c.ij.ne cleri.

vel mona.vbi pꝛobatur ꝙ cum licentia pꝛelati poſſunt exi-

re monaſteris ⁊ pꝛoficiſci ad generalia ſtudia.⁊ cõcoꝛdat.c.
nõ magno.eo.ti. In antiquis vbi pꝛohibetur monachis ire

ad ſtudia vt diſcantleges mundinas vel phiſicas.ergo vt in⸗
tendant theologie vel decretis hoc eis licet maxime vbiha-
bent populum vel ſunt in eccleſia cathedrali. vt in caſn no-
ſtro.⁊? notatur in dicto.c.non magno.⁊.c.ſpecula.eo.ti.⁊ ꝑ
Jo. an.in dicto.c.ij.ne eahnena , uinimmo

dubitatur an inuito abbate poſſit epiſcopus dare licentiam

monacho eundi ad ſtudium expenſis monaſterij.Et fuerüt
opiniones varie inter ſcribentes.vt no.in dicto.c:ij. ꝑ Jo.

an. ? archi. Eſt etiam communis doc.concluſio ꝙ mona-

chus exiſtens in ſtudio de licentia ſuperioꝛis niſi aliud in da
tione licentie actum fuerit poterit monaſterium pꝛo neceſ.

ſiitatibus ſtudij obligare.quia datalicentia monacho ſtuden
dl omnia videntur conceſſa. ſine quibusin ſtudio comode
eſſe non poteſt. vt no.in.c.ex parte.de accu.⁊ per archi.in
dicto.c.ij.ne cle.vel mo.li.vj.⁊ in dicto.c.cum paſto⸗/Ex
quo quidem fundamento apparet pꝛima fronte intentionẽ
dicti domini Jo. fundatam cum ſit monachus eccleſie ⁊ ha

buerit legitime licentiam vt infra patebit. Mec fuit actum

vt als faceret ſibi expenſas.ſed vt viueret ex dicta pꝛouiſio
ne annua vt patet ex tenoꝛe litterarum eonfectarum mãda
to vicarij ſuper ſolutione ſibi fienda. Reſtat ergo reſponde·
re ſolum ad contraria.S.foꝛmata ex quoꝛumreſponſione di
lucidabitur intentio dicti domini ioannis.⁊ hec regula affir

matiua. Mec obſtat pꝛimum contrarium licet enim ſeruus
regulariter non agat contra dominũ.tamen monachus age

re poteſt. ſaltem imploꝛando officium ſuperioꝛum.vt a mo-⸗
naſterio recipiat ſibi neceſſaria ad que mona ſterium ſui ſu⸗
perioꝛis nomine eccleſie obligatur.vt in.c.olim.⁊.c.ex par
te.⁊? quod an ta⸗ accu.⁊ in.c.cum ad monaſteriũ

de ſta. regu. Facit quod no. Jo. an.in.c.cum ſingula de
pꝛeben.li.vj. Sicut ⁊ filius agit contra patrem ad alimen-
ta.vt in.l.ſi quis a liberis.ff.de libe.agn.⁊ ſeruus contra do
minum.vt in.l.j.S.quodꝗ autem.ff.de offi.pꝛefec.vrbi.⁊ in

ſti.de hisqui ſunt ſui vel alie.iur.S.ſed hoc tempoꝛe.⁊ neca
en⸗ qui alimenta denegat.l.necare.ff.de libe.agno.

ec obſtat ſi dicatur hoc procedere ratione alimentoꝛum

futuroꝛum.fecus in pꝛeteritis in quibus ceſſat ratio neceſſi
tatis. ſimiliter q habetur in.l.de alimentis.C. de tranſacti.
2 quod notatur in.l.cum hij.ff. eo.admittitur tranſactio ſi-

ne ſuperioꝛum auctoꝛitate in alimentis pꝛeteritis non fu-

turii.quia dico hoc pꝛocedere in monacho qui ꝑciperetom
nia neceſſaria a monaſterio.Sed cum in caſu noſtro epiſco

pus non ſnbueniat monachis niſi ex dicta annua penſione

ex ſongiſſima ↄſuetudine vt pꝛedixi·hec pꝛouiſio annua ſuc
cedit loco neceſſarioꝛum.vnde ex ea pꝛouiſione ſiue ſit de

pꝛeterito vel de futuro debet ſibi emere libꝛos veſtimenta

? alia necegaria. Gienin habuiſſet aliam pꝛouiſionem tẽ
poꝛe debitopꝛouidiſſet ſibi de neceſſarijs ⁊ que nunc ex ꝓ
uiſione futura pꝛouidere non poteſt.maxime hoc admitten
dum eſt in perſonam dicti dominiioannilſ.qui caſu inopina
to libꝛos ⁊ cetera vtenſilia ſua incendio perdidit.MBꝛe⸗

terea hoc medio tempoꝛe quo pꝛouiſionem ſuam annuam
non habuit multa debita me teſte contraxit ad que ſatiſſaci
engdain dubio petere poteſt pꝛouiſionem illam ab epiſcopo
qui hoc imploꝛare ſuperioꝛis officium. potuit eniʒ cauſa ſtu

dij obiigare monaſterium vſq; adſunmnam ſñbicauſa ſtudij

D conceſſam.vt notat archi.in. c. cum piſtoꝛe.ij.q.vij.⁊ ſpe.i
ti. de ſolu. 5.fi.· monachum. Et per hec infertur ad ſolutio
nem ſecundi contrarij facere enim poteſt ꝙ ſoꝛmalis actio

non competit monacho contra pꝛelatum ſuuʒ. Sed poteſt

ob pꝛouiſionem annuam ſibi denegatam que ſuccedit loco

neceſſarioꝛum vt pꝛedixi recurrere ad ſuperioꝛem epiſcopi

officium ſuum imploꝛando ſicut facit ſeruus contra ſeuitid

domini in denegando impie ſibi neceſſaria.vt in iuribus j
allegatis. Optime ad pꝛedicta facit quod ponit Jo. an. in

2

regula non eſt obligatoꝛium.de regu.iur.li.vj.in mercuria.

vbi concludit valere ſtatutum abbatis ⁊ connentus cauſa vi
tande murmurationis ⁊ ſcandali factum vt pꝛo indumẽtis

⁊Z lijs neceſſarijs liceat cuilibet monachoꝛum habere pꝛo-
pꝛium cum illa decem ſuccedunt loco neceſſarioꝛum.⁊ ſic

eodem iure cum illis cenſentur.ar.c.eccleſia.vtlite pen.⁊ ĩ

l.ſed ſi rem ⁊ pꝛecium. ff. de peti.pere. Et tunc ſolum dicit
monachus habere pꝛopꝛietatem cum aliquid detinet clam
ſuperioꝛe diſponendo de illo bn nno

cum ad monaſterium pꝛeal.Secus autem ſi detinet ob iu-

ſtam cauſam ſciente ⁊ patieute ⁊ maxime expꝛeſſe diſponẽ
te ſuperioꝛe vt ibi per eum. Et pꝛobatur optime in.c. inſi-
nuante. qui cle.vel mona.vbi tex.no. In hoc idem aperte
ſe‚nſerunt glo.? Inno. communiter doc.ibi. nam ⁊? ſeruus
dDicitur habere ſi dominus patitur. nec per hoc dicitur ha-
bere pꝛopꝛium ſed peculij adminiſtrationem.vt in.l.quam

tuberioris.ff.de pecu.facit.c.ij.de ſtatu reg.⁊ quod ibi no
tatur. vnde dum epiſcopus patitur illaʒ antique eccleſie oꝛ
dinationem.vt cuilibet pꝛo neceſſarijs dentur quinquagin
ta recte ⁊ ſine peccato cuilibet bene adminiſtrando illam ꝓ-

uiſionem capit ? eam petere poteſt. ex qno epiſcopus non
ſuſtinet monachoꝛum neceſſaria.vt de iure debet cuʒ ſit ab

batis loco vt pꝛedixi· Et per hoc remanet ſolutum tertium

contrarium ſupꝛa foꝛmatu./ Aenio ad quartum contrari
mn ad quod ſoluendum dico ꝙ de plano fatendum eſt vica

rium exgenerali officij commiſſione non habere poteſtatẽ
dandi hanc licentiam monacho ad ſtudia pꝛoficiſcendi per
iura in contrario inducta. ¶Sed in caſu noſtro ex triplici
capite poteſt dominus ioannes ſe tueri. Dꝛimo pꝛopter
abſentiam in remotisipſius domini epiſcopi quo caſu lati-
oꝛ patet tunc ipſius vicarij poteſtas.Ad hoc tex. notabilis

in.c.cum nullus.de tempo.oꝛdi.li.vj.vbi habetur ꝙ epiſco

po in remotis agente poſſunt ipſins vicarij dare licentiam

clerico aſſumendi oꝛdines quam in epiſcopi pꝛeſentia ĩdul.
gere non poterat vt ibi.vnde ne impediatur vtilitaſ ? neceſ.
ſitas eccleſie iura in abſentia epiſcopi dilatant vicarij pote
ſtatem. Ita in pꝛopoſito cum in caſu noſtro ageretur de pᷣ⸗

iuditio eccleſie vel epiſcopi.ſi potius de honoꝛe⁊ recõcu-
piſcibili ad quam epiſcopus debet iugiter intendere. vt ha
beat penes ſe viros doctos.maxime quia cum capituli con

ſiilio debet cuncta eccleſie ſue peragere. vt in. c. nouit. 2.c. iᷓ

to.de his que fiunt a pꝛela.⁊.xv.q. vij.c. epiſcopus.nullus

ſatis poſſet admitti vicarij licentiam ſuffeciſſe.nec agit᷑ hic

de donatione vel alienatione fiendarum.immo de re ⁊? ho

noeꝛe eccleſie augendo. Mã in ſtudio obtinet ſolũ puiſionẽ
quam habebat in eccleſia. Mec obſtat ſi dicatur ꝙ interim
ſubtrahitur eccleſie.vt minuitur cultus diuinus.quia vacãs
ſtudio dꝛ pꝛomouere vtilitate ecclie.nedũ particularis.ſed

vniuerſalis. Indiget enim eccleſia ad ſui regimen viris litte

ratis. vt in.c.cũ ex eo.de elec.li.vj.. Obquam cauſam dat᷑
facultas epiſeopo diſpenſandi cum pꝛomotis ad eccleſiarũ
parrochialium regimina.vt minime ifra ſchtennim vo

ueri ad ſacerdotium teneantur. vt in· d.c. cũ ex eo. Siergo

caulſa ſtudij ſubtrahitur ſuffragium pꝛincipalis rectoꝛis in
eccle ſig curata foꝛtius hoc admittendum eſt in caſu noſiro
xbi remanſerunt alij monachi.¶ Adidem tex. notabilis ĩ
c.ſuper ſpecula. de magiſtra.vbi expꝛeſſe reſpectu docen-
tium ⁊ adiſcentium minuitur in eccleſia riiugom Be
cundo poteſt ſe fueni ex latioꝛi poteſtate quam coniecturo
dictum vicarium habuiſſe cum dominus epiſcopus in cu-
ria exiſtens ipſum miſ erit ad capiendam poſſe eſſionem epi
ſcopatus. vnde veriſimile eſt ꝙ dederit ſibi latiſſimam po
teſtatem hoc tamen ex inſpectione mandati compꝛehen-
di poterit. Ri enim dedit ſibi poteſtarem faciendi quicqd
ipſe epiſcopus in pꝛopꝛia perſona facere poſſet ſicut com
muniter ſolet in mandatis apponi.ſatis habuit vicarius po
teſtatem dandi illam licentiam.quia per illa verba datur li
bera poteſtas.vnde poteſt vicarius omnia facere.⁊ eliam
alienare dummodo non contineat meram donationẽ. boc
legitur ? no.maximie per bar.in.l.pꝛocuratoꝛ cuji libera.ff.
de pꝛocura. ? in.l.creditoꝛ. .lucius.ff.manda. Item ſʒ
bar. in dicta.l.pꝛocuratoꝛ.ſi epiſcopus pꝛomiſit ſe ratuʒ ha
biturum quicquid ipſe vicarius faceret. IAdem dicendum
ſi in mandato fuerunt expꝛeſſi aliqui caſus expoſcentes ſpe-
ciale mandatum ſubiecta clauſula generali. vt in. c. qui ad
agendum. de pꝛocu. li. vj. facit quod legitur ? nopatur per
glo. ? bar in.l.ſed ⁊ ſi.S.queſitum.ff.ſi quis cau. Bertio
poteſt ſe fundare dominus ioannes inexpugnabiliter. quia
dominus epiſcopus veniens ad eccleſiam conſenſit vt ꝓ-
niſio annua daretur dicto domino ioanni tunc abſenti. vn
de pꝛeſuppoſito ꝙ dictus vicarius non habuiſſet poteſta⸗
tem exquo cum iũllam dedit tanẽꝙᷓ vicarius epiſcopi· Et
ſic nomine epiſcopi ⁊ epiſcopus poſtea certiſicatus non ſo.
lum tacuit.ſed voluit vt ſibi fieret ſolutio annua.ſatis dici
tur appꝛobaſſe factum vicarij.hoc aperte ĩteligitur ex the-
oꝛica.bar. in.l.quo enim. ff. rem ra.hab.vbi tractat an ſi me
abſente geritur actus ad me ſpectans videat poſtmodum
ſciendo ⁊ tacendo appꝛobare vel impꝛobare.Et diſtinguit
ꝙ aut actus ille concernit comodum ⁊ fauoꝛem meum.⁊?
tunc eoipſo ꝙ ſcio ⁊ non impꝛobo videar appꝛobare. vt in
l.ſi abſentis. G.ſi cer.pe.facit quod legitur ⁊ no.inregula ꝗ

abñ̃tia. vt pꝛobatur apꝑte ĩn.c.cum ex eo.de elcec.:i.vi.⁊ nõ.

N5 ⸗
bl ſ

tacet.de regu.iur.li.vj.aut concernit meum pꝛeiudicium.

7 tunc ſi ſuperuenit ſcientia non videoꝛ appꝛobare.l.ꝓcu-
rator. ff. rem ra. ha. Si autem interuenit ſcientia cum ali-
quo actu poſitiuo.vt quia recepi litteras ſeu inſtrumentuʒ
ſuper illo actu ⁊ non contradixi · tunc videoꝛ approbare euʒ
ad hoc tex.notabilis in cle.j.de pꝛocu.⁊.l.ſi fiius.C.de ma
ce.Et idem in hoc vltimo no.idem bar.in.l.cum tabernã.
5. idem queſijt. ff. de pigno.? in.l.titius ſeio:ff.de conſti.pe
cu.facit optime.c.exoꝛe.cum ibi no.de his que fiunt a ma
ioꝛi par. ca. s pꝛopoſitum ergo cum in caſu noſtroage⸗
retur de re concupiſcibili ? honoꝛabili.vt eccleſia haberet
valentes monachos ſolaſciẽtia ipſius domini epiſcopi ha-
betur pꝛo ratibabitione. Item pꝛeſuppoſito ⁊ non con-
ceſſo ꝙ actus iſte redundaſſet in pꝛeiudicium ipſius domi
ni epiſcopi.tamen cum vltra ſimplicem ſcientiam interue.
nit actus poſitiuus.ſ.exhibitio illius pꝛouiſionis nullo mo
do inficiari poteſt. quin talis actus debeat haberi pꝛo rati-
habitione.maxime cum als vocaretur ipſe dominus epi-
ſcopus negligens ? piger quia permiſiſſet monachum va
gari ſine licentia. Sed ĩ dubio debemus pꝛeſumere.vtex-
cludatur peccatum.vt in. c.eſtote.de regu.iur. Non enim
recte potuiſſet ſibi ſoluere niſiappꝛobaſſet cauſam ſtudij
2 ſic ceſſant notata per bar.in.l.paulus.reſpondet.ff.rem
ra.habe. Mec obſtat quod dixi in contrario ꝙ capituli con
filium non fuit habitum mihi pꝛeſupponitur viua voce qð
capitulum conſenſit licet non fuerit inde ſcriptura conſcri-
pracſ Item capitulum conceſſit ſibi in abſentia partẽ moꝛ
tuarioꝛ um. ? ſic nedum conſenſit ſed fecit ſibi gratiam. Ex
hoc etiam ſatis arguitur conſenſus ad hoc quod notat Jo.
an.in regula qui tacet.in mercu.li.vj.⁊ per bar.in.l.cum pa
ter. 5F. libertus.ff. de lega.ij. Et bal.in.:.ſi filius.C. de peti.
here. Et in iſtis ſufficit tacitus conſenſus.vt in.c.ij.⁊.iij.ð
ue fiunt a pꝛela.⁊ no.in.c.j.de re.eccle.non alie.li.vj.
on obſtat quintum contrarium multiplici ratione.
Mꝛimo quia licet im vnam opinionem ius ſolum ip-
ſo iure pꝛiuilegiet ſtudentes in theologi a. vt in dicto.c.fi·ð
magi.non tamen tollitur quin ey ſpeciali licentia epiſcopi
poſſit quis ſtudendo in alijs ſcientijs percipere redditue in

hoſti. in ſuma. ð̊ magi.9.i. in medio. SGed dominꝰ Johan⸗
nes habnit ſpᷣalem licentiam vt pꝛedixi. Scdᷣo facit conſu⸗
etudo ecclłie.nã cõit᷑ monachi illius ecclie ſolent ſtudere in
iure canonico ⁊ percipere illam annuq penſionem quo cãu
deberent redditus. vt notat idem hoſti.in loco pꝛealle.Et
quaniᷓ in datõne licencie nõ fuerit ſpecificatũ ĩ qua ſciẽcia
ſtudere deberet tamẽ ꝓpter ecclie ↄſuetudineʒ ſatis videt᷑
indultũ.vt poſſit in iure canõico ſtudere.ar.optimũ in.l.qð
ſi nolit.ꝭ.qꝛ aſſidua.ff.ð edi.edi.⁊ ĩ.l.fi.C· ð fideiuſ.?⁊ qno.
bar.i.l.nẽoẽ ꝗ neſciat.ff.de duo.reis.ſacit.c.ex litteris.ð
conſti.⁊.c.cãm.de reſcrip.. Tertio quia etiam hijs ceſ⸗
ſantibus ſatis puto qð etiam de iure cõi ſtudẽtes in alijs ſci
encijs dũmodo non pꝛohibitis poſſunt percipere ſfꝛuctus
beneficioꝛum in abñtia.quia pꝛomouẽt ſtudendo vtilitateʒ
eccliarum.⁊ ideo debent haberi propñtibus.vt in dicto.c.
cum ex eo. MNam ſi exñtes in ſᷣuitio epi.ꝑcipiunt fꝛuctus ĩ
abñtia.qui non debent dici abñtes.vt in.c.ad audientiaʒ·ð
cleri.nõ re.foꝛtiꝰ idem dicendum eſtin inde e⸗
ponderanda eſt ratio.c. cum dilectus.eo.ti.vbi dicitur qð
familiares pape gaudẽt fructibus in abñtia.quia ibi reddũt
ſe obſequiales vniuerſ ⁊ pꝛomonẽt nõũnquã negocia eccle
ſie. Adem ergo dicendum eſt in ſtudentibus.ar.illius.c.cũ
ex eõ.Et hãc opnioneʒ tenuit archy.in.c.ij.ð pui.li.vi.Et
in.c.de quibuſdam.rxxxvij.di.⁊ ad.c.fi.de magi.ſupplet ma
xime ⁊ idem fauoꝛe ſtudioꝛum tenuerũt nõnulli moderni.
c.tua.de cle.non reſi. Ego vero ſequens illam opnionẽ reſ
põdeo ad alit᷑ illud.c.fi.iſ.qð reſpectu ſtudentiũ in theologia
voluit tollere conſuetudines ⁊ ſtatuta eccleſe contraria.vt
patʒ ibi in fine ⁊ ſic voluit illos dũtaxat puilegiare in pcepti
one fꝛuctuum.quia ex tacita mente iuris omnes puilegiati
ſunt.vnde ſi ponderetur.c.cum ex eo.qð loquitur gñaliter
in omni ſciencia diſpenſatõ ſolum fit vt aſſumpti ad eccleſi
as parrochiales non teneantur pꝛomoueri ad ſacerdotium
quaſi reſpectu perceptionis fructuum nulla requirebatur ĩ
dulgentia quicquid ſani iuriſ ſubtilitate ſatis ex pꝛedictis po
teſt dictus dominus ioannes ſe NencrefeEtend ad ſe
xtum ⁊ vltimum contrarium in quo dico qꝙ licentia ſimpli-
citer data vt fuit in caſu noſtro intelligitur durare ᷣm quali
tatem ſcientie in qua licentiatus debet inſiſtere.ſed tantuʒ
in ſtudio iuris canonici requiratur ſeptennium.vt eſt tex.iũ
cta glo.in dicto.c.cum ex eo.ergo ad tempus tantum vide
tur licentia data.⁊ quanquam non fuerit in datione licentie
ꝛeſſum ius canonicum.tamen vt pꝛedixi pꝛopter eccle
e conſuetudinem intelligebatur.licet enim ex acumine in

genij iſtud tempus poſſit pꝛeueniri.quia ingenium ſupplet

tempus ⁊ bene.⁊ foꝛtiter ſtudentibus.vt no.glo.in.c.ex lit
teris de in inte.reſti.tamen communiter iſtud non contin-
git. maxime pꝛopter mnltitudinem lecturarum hodie.⁊ vti

nam in ſeptennio eſſent bene periti. Hoc enim ſatis pꝛo-

bat experientia.que eſt efficax magiſtra rerum.de elec.quã

ſit li.vj. Quinimmo plus puto ꝙ ſi pꝛopter defectum

pecunie contingentem.quia epiſcopus debito tempoꝛeſi-

bi nõ pꝛouidit nõ valuit dominus ioannes finito ſeptennio
remeare ad patriam.⁊? ſic opoꝛtuit eum contrabere multa
debita ſicut in veritate ſibi accidit me teſte ꝙ poterit petere
pꝛouiſionem vltra ſeptennium ſaltem vt ſuis creditoꝛibus
ſatiſfaciat. dʒ enim monachus viuere ex bonis monaſterij

nec eſt ſibiimputandum cur nõ redijt.ex quo comode ſine

inter vtriuſque loci vniueriſtates.

ſententia fue

culpa ſua rechre non valuit. Et per hanc rationem tollitur
obiectio que fit de doctoꝛatu ſuper ueniente ? debits cõtra

here potuit vſqʒ ad ſũmam ſibi pꝛo ſuis neceſſarijs deputa

tũ vt nõ.per archy · in dicto. c. cum paſtoꝛalis.Et hec ſuffi⸗
ciant.⁊c̃. Mi.abb. 2èð

ſCon.imfi.

Eſu xp̃i ſaluatoꝛiſ eiuſqʒ pijſſime genitcis hũi
lit er poſtulato ſuſtꝛagio. In queſtione que ad
pꝛeſens vertitur inter Ciuitateʒ Exij.ex vns
parte.⁊ caſtruʒ Geluederis ex alis parte.ſeu
Alheturpri
Ciuitatis.nã cum als
rumt lata contra homines dicti Caſtriin fauo
iuitatis. In effectu contineno dictũ caſtrũ bel

erendam in fauoꝛem deẽ

rem dicte

uederis olim caſtellare ſuiſſe ⁊ eſſe cu ſuo teritoꝛio ⁊ diſtric

☛ rr

. — ☛⏑n r6 —. nm☛=r —— —2

tu ⁊ cum ſuis pertinentijs ? comitatu dicte ciuitatis Exij
7 nodiles de buſtareto illud retinuiſſe ⁊ poſſediſſe indebite
condemnatur ad reſtituendum ⁊ relaxrandum communita-

ti dicte ciuitatis Exij.⁊ dictam vniuerſitateʒ dicti caſtri cõ

demnanuit ad faciendum ſe recuperari per dictam ciuitateʒ
7 pꝛonnnciauit dictam vniuerſitatem eſſe cogendam ad ſe
retrahendum a poteſtate ⁊ iuriſdictione dictoꝛum nobiliuʒ
⁊c. Mec iſta ſententia aliquo remedio apparet fuiſſe ⁊ eſſe
reciſa ſeu diſpenſa.ergo ſᷣm eam eſt nunc iudicandum etiaʒ
ſi nunc apparent teſtes vel inſtrumenta in contrarium. ꝗa
ſnĩa ex quo ñ ẽ lata expᷣſſe ↄ ius cõe lʒ ſi lata ↄ ius litigato
rũ non debet reſcindi etiã pꝛetextu pꝛobationis nouiter re-
perte.facit enim ſententia ius inter partes.hec aperte pꝛo-
bantur in.c.cum inter.de re iudi.vbi tex.multum notabilis
videtur velle hoc pꝛocedere etiam ſi nunc appareat ꝙ pꝛo
bationes quibus fuit lata ſententia neceſſario non conclu-
debant intentum illius pꝛo quo fuit lata.i/ Zld idem.c.ſub

Oiꝛta. 7.c. inter monaſterium eo.ti.⁊.l.imperatoꝛes.ff. de re
iudi. z.I.ſubpꝛetextu. C. de tranſa. 2.l.ingenuum. ff. de ſta.

ho..l.res iudicata.de regu.iur. Mec ob.ſi dicatur ꝙ nunc
non petitur id quod in ſententia dicta continetur. cum ſolũ
nunc fuerit petitum pꝛonunciari ⁊ declarari vniuerſitatem
7 homines dicti caſtri teneri obligatos eſſe ad ſoluenduʒ

in futurum onera realia ? mixta ⁊? perſonalſa pꝛo rata eoꝛuʒ

qne pꝛo regimine dicte ciuitatis imponuntur pꝛo tempoꝛe
ſicut ſubeunt alie vniuerſitates ⁊ homineęs caſtroꝛum ? vil
larum communitatis dicte ciuitatis ⁊c. Libellus autẽ debʒ
attendi circa vim concluſionis ? non narrationis. Hlõ eniʒ
ampliatur concluſio libelli ex varietate ⁊ multiplicitate rati
onis.vt legitur ⁊ notatur in.c.ex parte.b.de ſoꝛo compe.⁊
c.littere de dila.⁊ ſi.de iudi.notat Jrede.de ſenis cõſi·xxiij
quia dico ꝙ id quod nunghertur atis in effectn continet᷑
in illa ſententia iam lata. Si enim pꝛonunciatum illud caſtx
beluederis eſſe de diſtrictu ⁊ comitatu dicte ciuitatis ⁊ nobi

les de buſcharetoillud retinere ac retinuiſſe indebite ⁊ iniu

ſte ac condemnati fuerunt ad illud reſtituendum ? relaxan-
dum dicte ciuitati Exij. ergo concluditur ꝙ hominel dicti

caſtri debent ſoluere onera impoſita vel imponenda per di

ctos nobiles nec poſſunt amplius ilum dominum nomi⸗
nare ſeu pꝛetextu illius ſe defendere imputent eniʒ ſibi qua
re tunc non appellauerunt.debent ergo nunc reſpondere
dicte ciuitati. ſicut ⁊ alia caſtra que ſunt de diſtrictu ⁊ comi
tatu dicte ciuitatis cum in effectu talis effectus reſultat ex

ſententia. vbicunq; enim caſtrum nullam iuriſdictionẽ hẽt
ſed tota iuriſdictio eſt penes ciuitatem.? ſic tenẽtur parere

mandatis ciuitatis ? illius onera ſubire ⁊ dicuntur cines illi
us ciuitatis.hec omnia pꝛohantur ex no.per bar.in. l. .ff. ð
dam. infec. ⁊.l.j.ad munici.⁊.l.non dubito.ff.de capti.⁊ po
ſtli. Rurſus facit.l.qui ad iura. ad munici.⁊=.l.incola.cum.l.
ſequenti.de mune.⁊ ho.⁊ quod notat Jo.an.in.c.j.de im⸗

mu. eccle.li.vj. Dꝛobationes ergo nunc facte per vniuerſi

tatem dicti caſtri ꝙ a quinquagĩta ſex annis ⁊ circa dicti no
biles poſſiderunt omnimodam inriſdictionem in dicto ca-
ſtro ⁊ ad eoꝛum impoſitiones ſoluerunt onera ? collectas n
habent releuare dictam vniuerſitatem. quia iam pꝛonunci
atum contra dictam vniuerſitatem fuit ꝙ indebite ⁊ iniu-
ſte dicti nobiles poſſiderunt illud caſtrum. Et ſic iniuſte iſto
cafu impoſuerunt. vt in. c.licet.de pꝛoba.⁊ quod no Inn.
in. c. in litteris.de reſti.ſpo.⁊.c.ij.de in inte.reſti.a qua ſentẽ
tia non fuit appelatum vt pꝛedixi. Et ſic hec pꝛobatio nũc
facta non relenat.ſed debet iuxta petitionem illa ſententia
nunc mandari executioni.vt in.c.cum ſuper.de re iudi.⁊ ĩ

alijs iuribus ſuperius allegatis. Mec obſtat ſi dicatur qpo

terat dictum caſtrum venire per beneficium reſtitutionis ĩ
integrum per.l.res publica.C.ex quibus cau.maio.quia Fʒ
glo. ibi illa.l. non habet locum in villis ⁊ caſtris. t pꝛeſup⸗
poſito ꝙ debeat obſeruari in caſtris populoſis vt quidaʒ di
xerunt ⁊ ſequitur ibi bar.tamen ceſſat nunc iſtud beneficiũ

cum lapſum ſit quadriennium a tempoꝛe ſententie .l. fi. C.

de tempo. in inte.reſti.peten.no.bar.in dicta.l.res publica
Nec obici poteſt ſi dicatur ꝙ conueniri debebant dicti no
biles qui poſſidebant ſubiectionem in caſtro ⁊ nõ homines
illins caſrri qui poſſidebantur. vt in. c. inter quatuo:/inncta
glo. de maio.⁊ obe.⁊. c.auditis.de pꝛeſcrip.quia dico ꝙ eti
am inbditi pꝛo eoꝛum intereſſe.⁊? q ipſi faciunt ꝙ actoꝛ nõ

poſſidet. conueniri poſſunt ſaltem vt ſententia ferenda p⸗

5

iudicet.vt pꝛobatur in.c.cùm inter.⁊.c.cum ſuper.de re iu
di.no. Inno.in dicto.c.auditis.⁊.c.inter uatnor.Sed
his non obſtantibus contrariam ſententiam arbitroꝛ verio-
rem vt puto duplex poſſe adhiberi remedium impediendi
intentionem dicte ciuitatis Exij. ? ſubueniendi dictis no
bilibus. . Dꝛimo quia licet illa ſententia reperiat᷑ traſiuiſſe ĩ
rem iudicatam.tamen ex quo fuit de ea oppoſitum contra
l.pꝛobationes factas. In contrarium vt apparet nunc per
pꝛobationes legitimas dicti nobiles pꝛeſcripſerunt legitime

omnimodam iuriſdictionem ĩ dicto caſtro.de qua recogno.

uit de ea pꝛonunciare debet.vt in.l.de qua re.ff. de iudi.?=
c.cum ſuper.de cauſa poſ.⁊ pꝛopꝛie.debet pwnunciare cõ
tra dictam ciuitatem ⁊ abſoluere dictum caſtrum ab impe
titione ipſius ſuper cauſa nomieruupetrats⸗Gt ſic pꝛonun
ciare legitime fuiſſe appellatum ab vniuerſitate dicti caſtri
Agd hoc eſt notabiliſſimum dictum Inno.in.c.cum dile⸗
ctus.de reſcript.⁊.c.cum bertoldus.de re iudi.Et idem ſẽ
tit in.c.fraternitatis.de frigi.⁊.c.ex ratione.de appel. dicit
enim Inno.in pꝛealle.locis ꝙ ſi pꝛobationes de facto ad-
mittuntur contra ſententiam.per quas pꝛobationes appa⸗

ret ũlam ſententiam minus legitimam. debet iudex magis

inherere pꝛobationibus qᷓ ſententie pꝛius late.Et hac opi
nionem cexpꝛeſſe firmat do.anto.de butri.in dicto.c.cuʒ di
lecta.dicens ꝙ ex quo pꝛobatio eſt facta tranſit in notoꝛinʒ
ideo tollitur effectus pꝛeſlumptionis ſurgentis ex ſententia
ſicut tollitur per confeſſionem partis que ſimiliter ĩducit no
toꝛium. vt notanter dicit iden: Inno.in dictis. c. quod ſiis
pꝛo quo fuit ſententialata confitetur eami iniuſtam debʒ iu
dex illam retractare.ad hoc quod no. Ci.⁊ alij doc.in auc.ſʒ
iam neceſſe.C.de dona ante nup.vbi dicunt ꝙ contra pre⸗
ſumptionem iuris ⁊ de iure admittitur pꝛobatio in contra⸗
rium per confeſſionem illius in cuius fauoꝛeʒ ius pꝛeſumit
quod non pꝛocedit ex altero niſi quia confeſſio tranſit in no
lane⸗Züemed in pꝛobatione iam facta poſt concluſionem
in cauſa.vt in.c.cum olim.de ver.ſigni.Et no. do.de rota
deci.cccc.iij. Facit quod no. Inno.in.c.conſtitutus.de ſi-
lijs pꝛeſby.vbi dicit ꝙ licet contra agentem poſſeſſoꝛio nõ
debeant admitti pꝛobationes ſuper effectu pꝛopꝛietatis.vt
in.c.in litteris.de reſti.ſpo.⁊.c.ſi.de oꝛ.cog:tamen ſiꝑ eius
confeſſionem pꝛobationes admiſſas conſtaret de pꝛopꝛie-

tatis effectu tunc contra notoꝛium non ſieret ſibi reſtitutio

Er ſi dicatur notoꝛium etiam ſurgere ex pꝛioꝛe ſententia ?
ſic non debet tolli per notoꝛium ſequens cum pꝛimum ſit
eque potens reſpondetur ſm do.anto.qꝙ notoꝛium ſurgẽs
ex ſententia eſt notoꝛium pꝛeſumptionis.⁊ cum agatur hic
de pꝛeſcribenda iuriſdictione contra dictam ciuitetẽ Exij.
7 noncontra eccleſiam romanam ſufficit pꝛeſcriptio cõmu
nis.vt ſi eſt cum titulo ſufficiat tempus.x.annoꝛum inter pᷣ
ſentes.⁊.xx.annoꝛum inter abſentes. Mam ⁊ in iſtis incoꝛ-
poꝛalibus haber locum hec pꝛeſcriptio longi tempoꝛis. vt
pꝛobatur in.i.fi. C.de pꝛeſcrip.lon.tem.⁊.l.j.U.de ſerui.⁊

ſieſt ſine titulo ſufficit tempus.xxx.vel.xl.anno.⁊.xvj.q.iij

§. poteſt. Et de directo ad caſum noſtrum videtur tex. iun-
cta glo.in ver.pꝛincipaliter in.c.ad audientiam de pꝛeſcri.

2 bona glo.in. c.volumus.xvj.q.iij.⁊ in.c.dilectus de capel.

mona. Ad idem quod notat bar. in.l.ſi pubiicanus.).in
vectigalibus.ff.de publi.in quibus iuribuſ colligitur ⁊ no· ꝙ
contra tenentem iura pꝛincipis potrſt pieſcribi communi
iuri ſi tantum agitur de pꝛeſcribendo conſeruatur illeſum.
Qum eigo nunc apertiſſime conſtet per legitimas pꝛobati
ones vt pꝛeſupponitur in iudicio admiſſas ꝙ dictuʒ caſtrũ
eſt ſubiectũ dictis nobilibus de buſtareto per pꝛeſcriptionẽ
legitimã.hec pꝛobatio dabet pꝛeualere ſententie iam late.
maioꝛis cũ virt utis ſit pᷣſcriptio qᷓ; nnda ſentẽtia.vt colligi

tur er notatis in.l.fi.ff.rem ra.habe.⁊ in.l.obligationum..

placet.ff.de acti:ob. iunctis no.in.l.iulianus.ff.de condi.in
debi.inde facit.c.ad aures.de pꝛeſcrip.vbi tex.dicit ꝙ pꝛe-
ſcriptio omnem pꝛoꝛſus actionem excſudit.Et quod notat
Joan.n regula poſſeſſoꝛ.de regu.iur.li.vj.in mercu.iun
ctis no.per ꝗnno.in dicto.c.pleriq;· hinc eſt ꝙ ſi quis con
fitetur ſententiam iniuſtam etiam poſt tranſitum in rem iu
dicatam.vel poſtea apparet iniuſtitia per pꝛobationes in iu
ditio admiſſas debet ſententia retractari.vt ſupꝛa poſt In-
no, dixi. ſecus autem ſi poſt completam pꝛeſcriptionem cõ
ſtat rem fuiſſe alterius ᷣm communem opinionem canoni
ſtarum.vt no.glo.⁊ doc.in.c.vigilanti.de pꝛeſenp. t Jo.

an. plene ꝓſequitur ? tenet ſub dicta regula poſſeſſoꝛ. Et
debet hoc caſu pꝛeſumi dictos nobiles de buſtaretho bona
fide pꝛoſcripſiſſe.cum ante illam ſententiam poſſiderint vl-⸗
tra triginta annos.nam exlonginquitate tanti tempoꝛis pᷣ
ſuuqmitur ſententia iuſta. etiam in incoꝛpoꝛalibus.vt no. vo-
luit Inno.in.c.ij.de in inte.reſti.⁊ bar.in.l.fi.C.vnde vi in
fi. Mec ſententia lata habuit pꝛeindicare ipſis nobilibus.⁊
ſtatim in ſecundo remedio dicam. Certumq; epiſtat dictũ
caſtrum potuiſſe allegare ius nobilium.vt in.c.cum olim el
ij. de pꝛiuile.⁊.c.cum perſone.eo.ti.li.vj.not.Onno.in.c.
dauditis. de pꝛeſcrip. Et ex iſto remedio dico in cauſa iſta p
nunciandum per iudicem appellationis bene appellatum.
2 debet abſoluere vniuerſitatem dicti caſtri ab impetitione
dicte ciuitatis exij.quia hoc debuiſſet facere pꝛimus iudex
ſi coꝛam eo fuiſſet hec pꝛeſcriptio pꝛobata.vt pꝛobatur ĩ·c.
rapynaldus. z raynuncius. de teſta.ſacit quod no. bar. in.l.cũ
apud. ff.iudi.ſol. Iſtud tamen remedium eſt aliquantulum
dubium quo ad fubiectos:quia cum eis defendentibus fue
rit als pꝛonunciatum dictos nobiles iniuſte poſſediſſe ergo
non poſſunt allegare nunc illoꝛum poſſeſſionem cuʒ ĩ ipſo-
rum pꝛeiudicium pꝛeſumenda ſit iuſta.ex quo ab illa ſentẽ
tia fuit per eos appellatum. Ideo tutius eſt ꝙ ipſi nobiles

compareant ? pꝛoponant de iure ſuo vt ſubijcitur in ſequẽ

ti remedio. Secundum remedium impediendi in effe-

ctu intentionem vniuerſitatis exij eſt vt dicti nobiles com-

pareant pꝛo eoꝛum intereſſe.quod facere poſſunt.vt in.c.
veniens.el.ij.de teſti.⁊?.c.cum ſuper.de re iudi.⁊.l.ſi ſuſpe-
cta.ff. de inoffi.teſta.⁊ in.l.ab executione.⁊=.l.a ſentẽtia.ff.
de appel. Et ſi volunt impedire executionem ſententie in
caſu quo veniret ferenda contra vniuerſitatem caſtri ſatis
eſt dicere eoꝛum iure ⁊ hoc indubitatum ſi tempoꝛe pꝛime
ſententie ignoꝛauerunt cauſam agi contra vniuerſitateʒ ca
ſtri cum iuriſdictionem poſſidebant.vt pꝛobatur in dictoc.
veniens. Et ibi per Inno.⁊ in.l.ſepe.ff.de re iudi:no.In/
no.⁊ communiter alij doc.in dicto.c.cum ſuper.⁊.c.penul.
eo.ti.Et ſi voluntvt pꝛo eis pꝛonuncietur debent dare ſal
tem qualem petitionem.vt no. Hoſti.⁊ anto.de bu.i.c.cũ
ſua.pꝛealle.licet.ibi Inno.ſenſerit ꝙ indiſtincte iſte domi
nus comparens pꝛo iure ſuo quod habet in ſubiectis debet
audiri ſine alia petitione ⁊ poteſt vti pꝛobationibus factisꝑ
ſubiectos.Sed mihi plus placet pꝛecedens opi.quia ſicut
ꝓbatio per ſubiectos facta non nocet domino abſenti.vt in
fra dicam.ita nec pꝛodeſſe debet.argu.eoꝛum que no.in.c.
cauſam.de teſti.⁊ ſatis pꝛeſumunturignorare ſi erant ĩ eta
te infantili.argu.c.fi.qui.mo.accu.po. Sed pꝛeſuppoſito
ꝙ ipſi fuerint ſcientes cauſam ſubiectionis agi per vuiuerſi
tatem caſtri ⁊ tacuerunt. Munquid fuit eis irrrogatum pꝛe
iudicium aliquale eſt dubium.⁊ pꝛemitto illud certum eſſe
ſubditos conuenire a tertio ſub iure ſubiectionis cum quia
eoꝛum intereſt non mutare dominium cum qui ipſi vident
facere.quo minus tertius poſſideat non patiendo.vt.S.di
xi hoc pꝛobatur in.c.cum ſuper.de re iudi.⁊.c.cum inter eo
dem ti.no. Inno.⁊ communiter doc.poſt eum.c.auditis.ð
pꝛeſcrip.⁊.c.inter quatuoꝛ.de maio.⁊ obe.⁊.d.c.cuʒ ſuper
dixit tamen Inno.in dicto:c.auditis quoſdam tenere ꝙ iʒ
ſubiecti admittantur ad defenſionem ⁊ poſſunt conueuiri
tamen defenſio pꝛimo loco pertinet ad illum qui poſſidet

ſubiectionemrefert alios dicere ⁊ melins ſm eum ꝙ defen

ſio non pertinet pꝛincipalius ad dominum ꝙᷓ ad reliquum.
ſed plene ad vtrunq;. ¶ ¶ Sed pꝛincipaliter pertinet de⸗
fenſio ad ſubiectum ⁊ ad ſubiectionem poſſidentẽ. allegat.

l.pꝛincipaliter.C.de libe.cau.? cum hoc ſecundo dicto trã

ſeunt communiter ibi doc Sed dubium eſt nuncan ſen

tentia lata cõtra ſubiectos noceat dominio ſeu ſubiectionẽ
poſſidenti ſi ſciuit litem agitatam ? tacuit. Meca ſententia
poſtmodum appellauit Inno.in.c.ſuboꝛta.de re iud.ſentit
ꝙ ſic.requirit tamen ꝙ dominus ſciuerit litem agi ⁊ non
ignoꝛauerit ius ſibi competere in ſubiectos litigantes.ideʒ

etiam ſentit in dicto.c.auditis.quia ſententia vnius alij nõ
pꝛeiudicat niñ ſciuerit ⁊ non defenderit.quia tunc pꝛeiudi

cat.allegat.c.iuis.de re iudi.l.ſepe..S.pe.ff.eo. Contrari
um tamen ipſe tenuit in.c. cum ſuper.de re.iudi.vbitenet
ꝙ non ſit pꝛeiudicium dominio quo ad pꝛopꝛietatem ſed ſo
lum quo ad poſſeſſionem.nec fit executio pꝛo illo qui ſentẽ
tiam obtinnit ſuper ſubiectione domino ſciente ⁊ tacente.
Et videtur de hoc ibi caſus.Idem tenuit in dicto.c.qᷓuis

ybi dicit ꝗ argu. eius quo dicitur de liberto in dicta. l. epe.
ſi vnus epiſcopus agit contra aliquod monaſterium peten
do ibi epiſcopolia ſed ille qui pꝛimo exercebat ibi epiſcopa-

lia non defendat monaſteriuʒ pꝛeiudicat ſibi quo ad poſſeſ

ſionem.⁊ hanc opinionem vt non fiat pꝛeiudicium quo ad

pꝛopꝛietatem epiſcopi in dominio.qʒ ſciuerit ⁊ non defende

rit.tenet ⁊ appꝛobat Anto.de bu.⁊?⁊ communiter alij cano⸗

niſte in dicto.c.cum ſuper.⁊ in dicto.c.quanuis.⁊ videtur
gaperte pꝛobari in dicto.c.cũ ſuꝑ.quinĩmo dominus Fran.
de zabar ellis olim cardinalis floꝛentinus legendo tenuitĩ di
cto.c.cum ſuper quod etiam ſuper poſſeſſione non fit pꝛe-
iudicium ipſi domino ſi ipſe poſſidet.⁊ ad.c.cum ſuperre-

ſpondetur.quod intelligitur quando dominus non erat in
poſſeſſione. Mam vbi als potuiſſet impedire executioneʒ
fiendam in re vacante pꝛetextu iuris ſui . vt legitur ⁊ no.per
Inno.in.d.c.veniens.de teſti.⁊ per bar.in.l.a diuo pio.ff.

de re iudi. Munc non poterit ex quo fuit ſciens ⁊ non aſſũ-

pſit defenſionem.ſed ſt ipſe dominus eſſet in poſſeſſione ñ

debet ſua poſſeſſione pꝛiuari pꝛopter ſententiã latam con

tra ſubditos.quia hoc eſſet de directo contra mentem illiꝰ

c.vbi dicit ꝙ ſententia lata contra monaſterium pꝛo epiſco

po debet executioni mandari abſq; alterius epiſcopi pꝛeiu
ditio qui dicebat monaſterium illud ſibi ſubiectum. Et ſub

icit ibi tex. Ratio eſt quia geſta contra monaſterium nõ de

bent pꝛeiudicare epiſcopo pꝛetendenti ſubiectionem lʒ ſci
uerit ⁊ non appellauerit queuis res inter aliosacta regulari
ter non debet alijs nocere.iuxta conſtitutiones canonicas ⁊
ciuiles.vnde ponderanda ſingulariter ſunt duo exillotex.⸗
Mꝛumo quia dicit ꝙ abſq; pꝛeiudicio epiſcopi pꝛetẽdẽ
tis ſubiectionem debet illa ſententia mandari executioni.ſi

enim pꝛiuaretur poſſeſſione non fieret abſq; ſuo grauiſſi-

mo pꝛeiudicio.cum magnum ſit poſſeſſionis comodum cũ
ſepe ex defectu pꝛobationis ſuper dominio perdatur ipſuʒ
dominium.vt in.c.ſepe.de reſti.ſpo.⁊ onus pꝛobandi incũ
bit non poſſidenti·l.fi.C. de rei ven.⁊=.c.exlitteris.dę pꝛo⸗
ba.⁊ inſti.de interdic.S.comodum.ĩtelligatur ergo ſile tex.
de quolibet pꝛeiuditio quod generatur domino tacenti.cũ

fit executio inre vacante cum facilius ipſe obtinuiſſet ſi ne

mo poſſiderit.dicto.c.veniens.⁊ hunc intellectuʒ videtur

tacite ſcnſiſſe Inn.in.c.qᷓuis.pꝛealle.¶ Secundo ponde .

randa eſt multum ratio illius deciſionis dum dicit ꝙ res in
ter alios acta ⁊c.Et ſic ſingulariter vult illa ⁊ ne cio alibi ꝙ
dominus dicitur pꝛoꝛſus alia perſona quo ad hoc vt nulluʒ
ſibi fiat pꝛeiuditium ſaltem graue ex geſtis cuʒ ſibi ſubiectis

⁊ illa regula res inter alios acta habetlocum in eo.⁊ per

conſequens infertur ꝙ.l.ſepe.⁊.c.penul.habent locuʒ i do
minio quo ad regulam ibi poſitam ? non quo adcaſus exce
ptos.hoc ego pꝛobo.pꝛimo per rationem ipſius Innoc.in

dicto. c. auditis.nam ibi dixit ꝙ defenſio cum de ſubiectiio

ne agitur pertinet pꝛincipaliter ⁊ equaliter ad dominium⁊
ad ſubiectos.quia ſicut domini intereſt non perdere ſubie⸗

ctos.ita intereſt ſubiectis non mutare dominium.facit dcã

l.pꝛincipaliter.ergo ſententia vnius non debet alteri etiam
ſcienti nocere.quod pꝛobo per.d.l.ſepe.⁊ dictum.c.penul.
Tunc enim ſententia vnius non nocet alteri.cum is cui p
mo loco competcbat actio permiſit ſequentem experiri.cũ

illum poterat a iudicio repellere vt ibi dicitur. Sed ſi equa

liter ad vtrunqʒ pertinet non potuiſſet dominus ſubditos
remoueri a iudicio. Item quare eſt imputandnm hic domi
nio cũ ſubditi litigẽt pꝛo ĩtereſſe ſuo ⁊ ſic ſnia hẽbit effectũ
contra ſubditos vt non poſſit ratione eoꝛum intereſſe am-
plius contradicere ſednon contra duos.eum quelibet res ñ
debeat excedere effectum ſuum.? tranſire ad alias ꝑſonas
de his que fiunt a ma.par.ca.queſiuit.⁊.l.ſancimus.C.de
penis.dicet aliquis hec non videntur contra tex.in dicta.l.
ſepe.in.S.nam ⁊ ſi libertus.vbi dicitur ꝙ ſi livertus litigãẽs
de ſtatu ſuo cum repoꝛtauit contrarium ſententiam pꝛeiu-
dicat ipi domino ſuper ſuo iure patronatus.Ald illum eniĩ
tex. poteſt reſpõderi danlena bz
os intellectus. Dꝛimus vt intelligatur quando dominus
interuenit in iudicio.⁊ hoc videtur ſonare tex. dũ dicit me
interueniente ⁊c̃. Et hunc intellectum tennit Jo.⁊ appꝛo
bat Inno.in dicto.c.cum ſuper.dixit enim J0. ⁊ bene ßᷣm
nno. ꝙ ſi quis iura petit que ego poſſideo in re aliqua me
ſciente ? obtineat non tamen mihi pꝛeiudicat niſi eam de-
fendam.⁊= exponit verbum.d.l.ſepe.ſ.interueniente ⁊ defẽ
dente.

dꝛimo ꝙ tex. ille habʒ ou.

QA

—

—— =—. +☛ =– †– — — SS ⸗

— —– ———

ente. 7 ſic apparet ſm eum ꝙ ſi offerat ſe defenſioni debʒ

pꝓbare de iure ſuo.alr fieret ſibi pꝛeindiciuʒ bec ſunt foꝛma
liter verba Inno.in dicto.c.cum ſuper.i¶ Secundus intel
lectus fuit Rodulphi vt ſumiciat ſola ſcientia.⁊? licet Gar.
hunc intellectum teneat in dicta.l.ſepe. Inno.tamẽ ? Jo.
an.dicunt ꝙ papa videtur illum intellectum repꝛobare in
dicto.c.cum ſuper.Sed ſi volumus ſaluare intellectũ Jo.
7 bar.dicamus alr ⁊ ſic ꝙ aut loquimur in liherto litigante
7 fit domino ſciente pꝛeiudicium.vt in dicto.S. nam ⁊ ſi li
bertus.aut loquimur in ſubiecto litigante ⁊ non fit dominio
licet ſcienti niſ interuenerit in iudicio ? obtulerit ſe defen
ſioni.? italoquitur dictum.c.cum ſuper.⁊ hunc intellectuʒ
ponit anto.de bu.in dicto.c.cum ſuper.Et videtur de mẽ
te bar.in dicto.S.nam ⁊ ſi ratio ſua bene põderetur ratio di
uerſitatis quia libertus fuit conſecutus libertatem a domi-
no.Et ſic videtur habuiſſe licentiã experiendi ſuper domi-
nio ⁊ conſequenter ſuper iure patronatus ex licentia ipſius
domini merito fit domino ſcienti pꝛeiudicium ſicut eadeʒ
ratione dicitnr in creditoꝛe litigante ſuper domino pignoꝝ
agende hypothecaria.vt facit pꝛeiudicium debitoꝛi ſcienti.
babuit illam enim obligationem facto domini.⁊ videtur ſi
bi dediſſe licentiam ſuper dominio litigandi.vt no.bar.ĩ.d.
l.ſepe.In ſubiecto autem ceſſat hec ratio cum nihilhabeat
facto domini.ſed mere ipſe poſſidetur. Si ergo litigat de
ſubiectione venit mere ꝓ intereſſe ⁊ facto ſuo.ideo non de
bet pꝛeiudicure domino·immo dominus quo ad ius ſuum
cenſetur pꝛoꝛſus alia perſona.vt aperte voluit tex.in dicto
c.cum ſuper.⁊ cum hac exceptione poteſt intelligi.c.ſuboꝛ⸗
ta.⁊ dictum Inno.ibi.nam loquitur de exempto litigantc
ſuper iure exceptionis. Mi.abu.

CLon. xc.

Irca pꝛimum dubium. Saluatoꝛis per p
pꝛius poſtulato ſuffragio. AUidetur ꝙ fide
iuſſoꝛes qui pꝛomiſerunt ſe facturos ⁊ cu/
ratoꝛes ꝙ magiſtri petrus ? Antonius.iu
rta eoꝛum pꝛomiſſionem conſtruent? faci
ent magaʒinum in opido liminij ſub certa
pena teneantur ⁊ obligati ſint ad factũ pꝛincipaliter.i.ad cõ
ſtructiouem ipſius magaʒini.⁊ etiam ad penam pꝛomiſſaʒ
cum opus infra tempus pꝛomiſſum.ſ.xviij.menſium fa-
ctum non eſſet non obſtante caſu moꝛtis in perſonam ma-
giſtri petriante perſectionem operis contingente.⁊ quod
teneantur ad ipſius factum pꝛincipale.pꝛobari videtur per
l.nemo eſt qui neſciat.ff.de duo.reis.⁊.l.ſi quis pꝛo te.con
iuncta glo.ff.de fideiuſ.in quibus iuribus pꝛobatur ꝙ etiaʒ

in obligationibus poſſunt interuenire fideicommiſſoꝛes ?

obligari ad ipſum factum pꝛincipale ad quod erar obligetuſ

pꝛincipalis pꝛomiſſoꝛ.videtur enim interuentu fideiuſſo-

ris tacite agi.vt induſtria pꝛincipaliter pꝛomiſſoꝛis non vi-
deantur electa.ſed q opus poſſit fieri per fideiuſſoꝛes vel
alios qui ſunt eiuſdem peritie cum pꝛomiſſoꝛe ꝙ obligẽtur

ad penam.patet quia ante moꝛtem dicti magiſtri petri pe-

na fuit commiſſa cum infra tempus.xviij.menſium iuxta
pꝛomiſſom opus foctum non fuit.moꝛs ergo ſuperueniẽſ
poſt penam commiſſam non liberat ſideiuſſoꝛes.tex.eſt. in
l.ſi deceſſerit.ff.qui ſatiſda.co.nec releuant᷑ ſi dicunt ꝙ poſt
lapſum tempus operi fiendo pꝛefixo officiales floꝛentini ſu
per illo opere deputati vna com domiĩo ⁊ pꝛioꝛibus eiuſdẽ
vꝛbis deſtinauerunt pecuniã dictis magiſtris pꝛo opere ꝑfi

ciendo ⁊ — ipſum factum videntur receſſiſſe taccd

te a pena.vt ſic ſaltem ope exceptiones poſſint liberari.vt

in.l.ij. S.ſi quis cau.quia illud pꝛocedit quando fuit ſimplici

ter appoſits pena.ſed ſi fuit adiecta clauſula rato manente
pacto. tunc dilatio data poſt penam commiſſam adopus ꝑ
ficiendum non liberat a pena iam commiſſa. tex. eſt no.in
l.cum ſtipulatus ſim mihi a pꝛoculo.ff. de ver.ob.⁊ ibi per
glo. ⁊ bar.pꝛo hoc bona glo.in.c.dilecti.de arbi.in fi. facit.l.
penul.? quod ibi no.de tranſac.¶ Sed his non obſtantib⸗
contrariam ſententiam arbitroꝛ pꝛeualere ſi recte alia ĩ hoc
negocio conntingentia ponderentur.Et pꝛimo diſcutiam
vtrum dicti fideiuſſoꝛes remanſerint hngarad fſactuʒ pn
ripale. Secundo nunquid ad penam.?Circa pꝛimum di⸗
co ꝙ non.quia iſti fideiuſſoꝛes non promiſerunt factũ pno
pale quo caſu loquitur.di.l.nemo eſt qui neſciat.ſed obli-

gauerunt ſe facturos ⁊ curaturos q magiſtri faciant iuxta
eoꝛum pꝛomiſſionem.quo caſu non obligantur ipſi ad factũ
pꝛincipsle cuʒ illud non pꝛomilſerunt ſed ſe facturos ⁊ cura

turos q illi faciant.vt no.bar.in.d.l.ſi quis pꝛo eo. Et facit

ꝙ ibi no.glo.ad hoc tex.in.l.ſtipulatio iſta..ſi quis dolum

ſff.de ver. ob.? inſti.de inuti.ſtipu..ſiquis alium.obligatio

enim ſumit effectum a mente contrahentium.l.in conuen
tionibus.ff.de ver.ſig.Et maxime hoc tenendum in caſu
noſtro ſunt eiuſdem peritie cum pꝛincipalibus pꝛomiſſoꝛi-
bus.vt no.in dicta.l.ſi quis pꝛo eo.⁊ dicta.l.nemo ẽ qui ne
ſciat.⁊ hoc clariſſiimum eſt¶ Aenio ad ſecunduʒ.i.an ſint
obligati ad penam.⁊ concludo non quia pena cuʒ fuit cõ
miſſa ante moꝛtem dicti magiſtri petri.⁊ ſic cum non defe⸗
cerit ꝓ eis qnando curauerint ? fecerunt illi magiſtri o⸗
pus perſicerent non conimittitur ſtipulatio pene.quia diffi
cultas ſeu impoſſibilitas ſuperueniens impedit pene com
miſſionem.texeſt no.in.l.vehenda.ff.ad.l.rodi.de iac.no
tat bar.ibilatius ⁊ clarius in.l.continuus.S.illud.de ver.ob
liga. Et ideni in difficilioꝛibus:terminis ꝙᷓ noſtris conſuluit
Frede.de ſenis habito conſilio cum ioanne poglarem ſicut
ipie refert conſilio.cxvij.vbi dicit ꝙ ſi quis pꝛomiſit ſub cer
ta pena ſe facturum ⁊ curaturum ꝙticius contrahet matri⸗
monium cum ſempꝛonia ſi fecit quicquid potuit non tenet

ad penam.quia ſatiſfecit obligationi quantum in eo fuſt.

difricultas impedit pene commiſſionem.vt in dicta.l.ſi ve
henda. Sed in caſu noſtro non ſolum ſuperuenit diffi⸗
cultas ſed etiam impoſſibilitas.quia impoſſibile erat cura
re pdſt moꝛtem vt ille magiſicr petrus opus perficeret.er-
go cx perſona dicti magiſtri petri decedẽtis anteꝙᷓ; pena cõ⸗
mitteretur fideiuſſoꝛes non tenentur nec illa obligatio tran
ſiuit in heredes dicti magiſtri petri:quia factum inberens o
ſone defuncti non tranſit in heredem.d.l.ſi deceſſerit.⁊ ibi
per Bartolum.per quod dicit ꝙ ſi quis pꝛomiſit vt poſſit
pꝛo debito capi perſonaliter illa obligatio non tranſit in he⸗
redes.(¶ Ad idem.l.vna.S.ſinautem.in fi.C.de cadu toll.

quod autem pena non eſſet commiſſa ante moꝛtẽ dictima

giſtri petri.non obſtante lapſu.xviij.mienſium operi perfici

endo pꝛefixoꝛum pꝛobatur ex eo.quia vt pꝛeſupponitur in

facto iſti conduxerunt opus faciendum infſra illud tempus.
cum hoc ſuper quodam muro antiquo edificarent.ſed tãtũ
fuiſſet poſtea per officiales cohopertuʒ quod illud opus ſic
edificandum manſurum de nouo locauerũt dicto magiſtro
petro.vt illum murum edificaret de nono.Et conſtituerũt
ſibi pꝛo illo nouam mercedem.appoſito tempoꝛe trium mẽę
ſium ad ipſius muri edificationem.Et ſic cum pꝛime ſtipu

lationi fuiſſet additum opus quod non venit in pꝛima pꝛo-⸗

miſſione videtur tacite receſſum a tempoꝛe pꝛimo pꝛefixũ
vt ſaltem vi exceptionis conſeruetur nec infra tempus pꝛi

us conuentum comittatur pena.ad hoc quod no.gl. in.l.fi.

C.de noua·⁊ per bar.in.l.penul.ff.de pꝛeto.ſtipu.⁊ per eü⸗
dem.⁊ glo.in.l:ij.ff.de noua. Optime ad pꝛedicta facit.l.
ideo heſitatur.⁊ quod ibi no.bar.ff.de ver.obli.vbi dicitur

ꝙ ſi quis pꝛomiſit infra certum tempus inſulam ediſicare.ö

mũ aliqua pars inſule facte ĩcendio coꝛꝛuit · dicitur ibi ꝙ dʒ
domiſſo habere integrum tempus edificandi pꝛopter im
pedimentum ſuperueniens.ita videtur dicendum in caſu
noſtro cum murato opere impediatur diligentia. ⁊ per cõ

ſequens debet augeri tempus.ex quo aliud non fuit expꝛei

ſum.argu.in.l.ſeio.pꝛimo reſponlſo in fi.ff.de annu.lega.?
pura ſtipulatio interdum capit dilationem quin ſi tacite tẽ-

prus ineſt. vt in.l.interdum.f. de ver.obli.Et pꝛomitto ſim
pliciter dare centum tamen itelligitur tacite tempus infra

quod rome ſolui poſſunt.Et ꝙ hoc fuerit de mente contra

hentinm ſatiſfacit quia elapſo tempoꝛe.xviij. menſium pꝛi

mo pꝛefixum nihil officiales pꝛedicti pꝛopoſuerunt de pe-
na.exhis enim que ſequuntur pꝛeſumiturad pꝛecedentia.
vt in.l.ſi ſeruus pluriũ in fi.⁊.lqui filiabus.ff. de lega.i.Et
pꝛeſertim hoc pꝛocedit ſi illa clauſula rato manente pacto

appoſita non fuit.vx no.in dicta.l.cum ſtipulatus.⁊.d.l.ij.

ſi quis cau. Idem tamen eſt ſi fuit appoſita per pꝛedicta.

maxime cum mihi pꝛeſupponitur ꝙ dictum opus cum cõ

ſtructione muri de nouo non poterat comode fieri infra tẽ·

pus pꝛius pꝛe fixum.facit.l.nepos pꝛoculo.ff.de ver.oblig.

Miꝛeterea ſi non ſuiſſet receſſum a tempoꝛe pꝛius pꝛefixũ
ad quid fuiſſet appoſitum tempus trium menſiũ nouimu
ri.cum ille murus ediſficandus erat ſolum pꝛopter conlem⸗
2

*

ionem magazini. vnde ſatis tempus erat appoſitum ſuꝑ
toto cum ratione totius tractabatur de parte. argu. eoꝛum
que no.in. c. auditis.de pꝛocu⁊? in · c. cum dilecti.de dolo ?
contu. Et ex bis infero ad ſecundum dubium nunquid fi-
deiuſſoꝛes ſint ſaltem obligati ex perſona magiſtri Antoni
ſuperſnitis ? dico ꝙ non tum per pꝛedicta tũ quia magiſter
gntonius non obligauit ſe cuʒ dicto magiſiro petro vreent
duo coꝛꝛei. ⁊ ſic ceſſat.l.j.C.de duo.reis.⁊.l.reos.ff.eo.cũ

ſi. vbi patet q duo coꝛꝛei videntur obligati inſolidum licet

hoglie ſecus ſi ſit per auc.hoc ita. C. eo. ti. Sed magiſter pe.
trus fuit pꝛincipalis pꝛomiſſoꝛ.ille autem magiſter antoni⸗

ns obligauit ſe ad faciendum partem ſuam vna cuin dicto

2

magiſtro petro. ſic eligit peritiam ⁊ induſtriam dictimagi

ſtri petri qui erat magiſter pꝛeſtantioꝛ.2 foꝛte ſine eo nõ ob

ligaſtet ſe ad tam grande opus.vnde cum pꝛopter cauſam

moꝛtis non poſſit conſtruere cum illo magiſtro petro ſolu-
tus eſt ab obligatione illa vt tenetur cum alio conſtruere.

argu. bo. in dicto. S. cum autem. ? in. c. is cui· de offt. dele. li.

vj. Et ꝙ notanter dicit Inn. in. c.fi. de offi. dele. ſacit. l. cũ

ita legatum. ff. de condi.? demon. vbi dicitur ꝙ; ſi ita lega⸗

tum eſt factum alicui mulieri ſi ticio nupſerit videtur phi-
dita ne alteri nubat ſed cum illo ticio tantum ita in pꝛopoſi
to ſi magiſter antonius ſe obligauit vt ediſicaret vna cum
magiſtro petro ſi non poteſt cum illo laboꝛare non tenetur
ſine eo vel cum alio.hoc enim impoꝛtant verba alligatio-
nis a quibus recedendum non eſt cum non conſtat de con-
traria voluntate.l.non alr. ff. de lega.j. 2 maxime in caſi uno⸗
ſtro. quia in dubio verba ſunt interpꝛetanda contra ſtipnla⸗
toꝛem. debuerunt enim illi officiales verba latius concipere
cum fuit in eoꝛum poteſtate. vt notanter dicit ter.i.. geꝗd

aſtringende. de ver. obli. didem facit.l.j. C. de inſti. ſub
ſti. 2.l.gaio.ff.de ali.⁊ ciba. ega.⁊=.l.menuia.ff.de annu.lega.

2 quod in eis no. bar. vbi patet ꝙ ſi quis iuſſus ẽ moꝛari cũ

aliquo vel contrabere ſi ille recuſat vel non poteſt comode
vel honeſte cum ilio moꝛari vel contrabere debetur legatũ
⁊tollitur obligatio ex his infertur ſidictus magiſter anto
nius non remanſit obligatus poſt moꝛtem dicti magiſtripe
tri. nec fideiuſſoꝛes ipſius tenentur ad penam.quia pꝛomi
ſerunt ſe facturos ? curaturos F illi facerent iuxta pꝛomiſſi
onem per eos factam.⁊ pꝛomiſſio fuit cum illa qualitate fa
cti vt vna cum magiſtro petro ⁊c.tum quia defenſio compe

tens rei ratione coberens competit etiam fideiuſſoꝛi. vt in
l.exceptiones.la.ij.ff. de excep. immo iĩputaretur ſibi ſi ſciẽ
ſi fideinſſioꝛ fl. manda. Ex qui
bus omnibus concluditur ꝙ nec experſona magiſtri petri.
nec erx perſona magiſtri antoni dicti ſideiuſſoꝛes ſunt in ali

ter eam ommitreret.vt in.l.

qvWuuo obligati.
O ſtulato dei omnipotentis ſuffragio.quo
ad pꝛimum dubium. Nunquid ſtante ſta-
tuto pꝛedicto curatoꝛ ſit dandus minoꝛi in
uito als non habeuti curatoꝛem.videtur p
mo ꝙ non. Mam.l.cauetur vt curatoꝛ nõ
detur minoꝛiinuito niſi ad litem. inſti. ð cu.
ra.5. item inuiti. ? alibi dicitur ꝙ non debet dari niſi pꝛeſẽ
ti⁊? ſtipulanti.l.qui habet.ff.de tute.Alia inſuper lege caue
tur vt alius petere minoꝛi curatoꝛem non poſſit.ſed ipſe ſi-
bi petere debet. vt.l.diuus.S.curatoꝛes.ff.qui petunt tuto
res vel cura. Cum ergo pꝛeſens ſtatutum quo cauetur ꝙ cõ
ſanguinei poſſint petere curatoꝛem mino:i deuiet a diſpo
ſitione iuris communis debet ſtricte intelligi vt minus quã
poſſit fieri obuiet iuri communi.l.iij. S. hec auteʒ verba. ff.
de nego. geſt. c. in noſtra. de iniur.c.j.?.ij.de fi.pꝛeę.li.vj.fa⸗
cit quod no. Inno. in. c. cauſam. de rege bar.ĩ.l.omnes

populi. ff. de iuſti. 7 iur. ?.l.j.ff. ad.l.fal.? Jo. an.in regula ꝓ
poſſeſſoꝛe. de re.iur.li. vj. in mercu. ꝓuideat ergo illud ſta/
tutum vt conſanguinei admittantur ad petendum curato
rem vbi als non admittebantur vt pꝛedixi.? non intelligat
vt detur minoꝛi inuito.ne ĩ alio coꝛigatur ius cõmune pꝛe
ſertim cum hoc non expꝛimatur in ſtatuto ⁊ ſine iſio poteſt
ſtatutum habere ſuum effectum.facit.l:ſi vero.F. de viro.
ff.de ſolu.ma.⁊.c.ſtatutum.de elec.li.vj. dScapi nõ ob
ſtantibus contrariam ſententiam arbitroꝛ pꝛeſtantioꝛem.

g..iiij.diſplicet.⁊.c.ipſa pietas.⁊ quod naſpanitlor. l.l. iiij.
1

NDVꝛꝛimo per verba dicti ſtatuti in eo quod dicit ſi perue
nerint ? nominauerint curatoꝛem vel curatoꝛes ⁊ iuraue-

runt ꝙ dictam petitionem faciunt bona fide ⁊ pꝛo vtilirate
minoꝛis ⁊ nominabunt melioꝛes dentur curatoꝛ vel curato
res pꝛedicti eidem minoꝛi infra.xv.dies poſt petitionem ?-

iuramentum pꝛedictum. vnde pondero pꝛimo verbum dẽ
tur.quod iudici pꝛeceptiuum eſt inducens neceſſitatem ſi

cut in ſimili habetur in.c.ſi diligenti.de ſo.compe.⁊.c.j.de
iniurijs.li.vj.⁊.c.de multa..is quoq;/de pꝛeben.que ver⸗

va cum ſint inperſonalia diriguntur ad iudicem ſolum ? ſic
non requirunt voluntatem minoꝛis, vel alterius ſed ſolum
denotant factum ⁊ officium iudicis.Ad hoc quod in ſimili
habetur in cle.j.de re iudi.iuncta glo.in verbo admittatur.

que eſtno. Ad idem alia gl. no. in.i·ſi ſoꝛoꝛ. C. de colla.facit

quod no. Ci.in.l.quicunq;. C. de ſeruis fugi.vbi dicit ꝙ ſi
diuerſe pene imponuntur alternatiue alege ⁊ verba legis
diriguntur ad iudicem optio non datur parti ſed ſoli iudici.

ita ꝙ ſufficit ſolius iudicis miniſterium. Idem quando ver

ba pꝛoferunt᷑ imperſonaliter quia in dubio diriguntur adiu
dicem.vt eſt tex.iuncta glo.in.c.a crapula.de vi.⁊ ho.cleri.

⁊ ĩ.c.fraternitatis.xxxiiij.di.⁊.c.ſicut.de iudi. Secundo

facit quia a verbis non eſt recedendum niſi aperte aliud cõ

ſtet ex mente.vt in.c.ſi.de ver.ſigni.⁊.l.non aliter.ff. de le
ga.iij. Sed verba ſtatuti in caſu noſtro clariſſima ⁊ certaſt
cum dicant debetur nominari per conſanguineos.nec reꝗ

rit vt minoꝛ vocetur vel vt conſentiat.ergo indiſtincte de
Vent intelligi vt ſiue velit minoꝛ ſiue non debent illi nomi-
nati ſeruata tamẽ foꝛma ſtatuti deputari.cũ.n.verba clara

ſunt ceſſat extranea interpꝛetatio.:ille aut ille.ff. de leg· iij.
⁊ in.c.eſtote.de regu.iur.bene enim ſciuiſſent ſtatuentes di

cere ſi voluiſſent vt minoꝛ vocaretur⁊ conſentiret: r. Cuz
ergo non dixerint non eſt curandum an minor reluctet. ad
hoc bo. tex.iĩ ſimili in.c.ad audientiã.de deci.⁊.xix.di.ſi ro-

manoꝛum.⁊.c.ſolite.de maio.⁊ obe.⁊.l.de pꝛetio.ff.de pu
bli. ¶ Lertio facit ꝙ non daretur minoꝛiinuito.ſed conſẽ
tiente dumtaxat ſtatutum non requireret illam ſollemnita
tem vt conſanguinei iurarent ꝙ dictam petitionem faciunt

bona fide.⁊ pꝛo vtilitate minoꝛis cum ſine iſta deberet da⸗

ri ſi minoꝛ conſentiret poſtulationi conſentiendo. ar.in.l:.ſi

filius. ? quod ibi no. bal.in.l. cum pater.S.libertus.ff.de leg.
ij. ꝛeterea ⁊ quarto ſi hoc eſſet verum illud ſtatutum

de nihilo vel de modico pꝛouideret.quia nõ haberet minoꝛ

niſi contradicere.⁊ ſic impediret petitionem conſanguine/
oꝛum ⁊ euacuaret nominationem ⁊ iuramentum conſãgui
neoꝛum ⁊? pꝛouiſionem ſtatuti fundatam ſuper ſua vtilitate
VYnon eſt dicendum.argu.optimum in.c.in his.de pꝛiulle.
2.c.ſi papa.de pꝛiui.li.vj.⁊.l.ſiquando.. de inoffi.teſta.

NMec eſt curandum hoc calu de contradictione minoꝛis ex

quo ſue vtilitatis.?⁊ non voluntati intendit pꝛouidere ſtatu
tum. vt patet inillis verbis pꝛo vrilitate minoꝛis ⁊c. d

hoc.qui emendat.xlv.di.vbi dicit tex.q multa bona pꝛeſtã
tur inuitis quando eoꝛum conſulitur vtilitatinon volunta-
ti · quia ipſi inueniuntur ſibi inimici eſſe./ Ad ideʒ.xxxiij.
5.pꝛetoꝛ ait.ff.de dam.infec.vbi dicit ꝙ ſi ſtatuto cauetur
ꝙ fiat citatio ad faciem vel ad domum non debet intelligi

t ſit alternatiua oꝛdinis.⁊ ſic pꝛimo ad faciem ⁊ in defectũ
agd domum ʒ verba legis ſic intelligantur ⁊ exponantur. vt

l.ſcire opoꝛtet.ff.de excu.tuto.ſed debent intelligi imponi
verba alternatiua vt ſic ſufficiat citatio ad ſaciem velad do

mum vt ſtatutum aliquod operetur. Mec ob. ar. ſupꝛa foꝛ-

matum ꝙ poterit operari vt conſanguinei admittantur ad

poſtulandum. quia iſte effectus eſſet modicus ? quaſi inu-
tilis cum per ſolam contradictionem minoꝛis. foꝛte di⸗
ſcoli pꝛoꝛſus illa pꝛouiſio anihillaretur ⁊ ſic verba eſſentim.

poſita potius verbis ꝙᷓ rebus cuius contrarium eſſe debet
vt in.c.commiſſa.de elec.li.vj.⁊.l.ij.in fi.C.communia de

lega. ⁊ verbajegis debent intelligi cum effectu.in.c.relatũ
de deri.non reſ.⁊.l.j.S.hec autem vetba.quod quiſqʒ iu-
ris. Nec debet ita amure fieri interpꝛetatio cuiuſq; diſpo-

ſitionis vt ab alieno iudicio dependeat ipſius effectus.vt
notanter videtur tex.in.c.piſanis.de reſti.ſpo. MHotentia
enim de facili reducibilis ad actum habetur pꝛo actu vt ibi.
vnde ſicut videmus ꝙ lex pꝛouidet pꝛodigo inuito per da
tionem curatoꝛis.l.j.ff.de cura.furio.⁊.l.is cui —

ver.ob. donec ſanos moꝛes receperit. vt in dicta.l.j.? mn-
lieri que luxurioſe viuit. in.l.? mulieri.ff. eo. Ita ſtatutum
hoc caſu voluit pꝛouidere minoꝛi pꝛeſumpſii eum curato-

rem neceſſe arium. ex quo conſanguinei admittuntur ad po
ſtulationem ? iurauit ꝙ bona fide ⁊ vtilitate minoꝛis ura-⸗
toꝛem dari petunt ad hoc.l.j.ij.?.iij.ff.de libe.cau. Et iu

dex ex officio debet pꝛouidere minoꝛi vt no.in.:.iiij.· hoc
autem iudicium.ff. de dam.infec.Adꝛeteres ex quo cõ
ſanguinei pꝛeſumuntur mouere ſe bono ʒelo.vt in iuribus

pꝛoxime allegatis.poſtulant ⁊ iurant ꝙ faciant bona fide
⁊ pꝛo vtilitate minoꝛis.minoꝛ ipſe contradicens eſt.⁊ vide

inſanus moribus ⁊ diſſenſus ſuus non debet impedimen⸗

tum pꝛeſtare.ad hoc no.glo.c.j.lxxxiij.di.que notanter dicit

ꝙ ſi infirmus diues pꝛohibet ne ſibi dentur alique medici-
ne ꝙ nihilominus ſi medicus curat eum ⁊ dat ſibi medici/

nas poteſt poſtea repetere.non obſtante.l.fi.C.de neg.ge.

quia pꝛeſumitur non ſane mentis ſic reſiſtendo. vnde inui
tum poteſt medicus curare.ita concludo in pꝛeſenti dubio
ꝙ ſeruata ſollẽnitate ſtatuti poteſt inuito per iudicem dari
curatoꝛ. Venio ad ſecundum iudicio meo eſt difficili
us an iudicio cepto per conſanguineos ſuper poſtulatiõe cu
ratoꝛis ſeruata ſtatuti ſollemnitate facta valuerit datio cu-
ratoꝛis poſtulanti poſtmodum per ipſum minoꝛem facta ꝑ
iudicem coꝛam quo vertebatur queſtio. Et videtur pꝛimo
ꝙ ſie.nam certum eſt ꝙ minoꝛi poſtulanti dandus eſt cura
toꝛ per magiſtratum ex legis communis pꝛouiſone.vt i.d.
l.diuus.S.curatoꝛes.Que quidem legis pꝛouiſio non cen-
ſetur in dubio ſublata per pꝛouiſionem ſtatuti.ſed concur-

runt ambo remedio vt ad poſtulationem conſanguineoꝛuzʒ

dari poſſit ⁊ etiam ad poſtulationem ipſius minoꝛis.Mam
antiqua legis pꝛouiſio non cenſetur ſublata per minoꝛem.
ſed ambe concurrunt niſi expꝛeſſe caueatur.in.l.noua. vt ĩ
l.quotiens.⁊.l.nunquam.ff.de acti.⁊ obli.facit.l.fi.C.de no
ua.⁊ ꝙ notanter ponit bar.in.l.j.ff.vi bo.rap.⁊ glo.in.c.ꝙ
olim.de iude.pꝛouiſio autem legis eſt magis fanoꝛabilis q;ᷓ
ſtatutum in eo quod recedit a iure communi eſt odioſuʒ. vt
in iuribus ſupꝛa allega. in pꝛima parte: Ex quo ergo illo tẽ
poꝛe concurrunt pꝛouiſio legis communis.maxime cum cõ
currat voluntas minoꝛis.ar.in regula odia reſtringi.de re.
iur.lib.vj.⁊.l.quod vero.ff.de legi.⁊.c.cum dilectus.de cõ
ſue. facit.l.ij. C. de noxa.⁊ optime in.l.pꝛeſes in fi.ff.de pe
nis.? alibi dicit tex. ꝙ ibi concurrunt cauſa naturalis ⁊ acci
dentalis.pꝛeferenda eſt natnralis.i.qui habet.ff.de tute.ſed
pꝛouiſio legis vt curatoꝛ detur minoꝛi poſtulanti eſt natura
lis ⁊ magis fauoꝛabilis ꝙᷓ pꝛouiſio ſtaturi vt detur inuito ad
ſtulationem conſanguineoꝛum ergo illa pꝛeferenda.
(Gecundo n iquorſens g ve rei ven. vbi patet ꝙ ſi vẽ
do cum duobus ille potioꝛ eſt cui res pꝛimo fuit tradita.Et
ſic ĩ paricauſa ille pꝛefertur qui pꝛius peruenit ad conſuma
tionem actus.ſacit.c.tibi qui.de pꝛeſcrip.li.vj Sed in ca⸗
ſunoſtro inſtante poſtulatione conſanguineoꝛum ⁊ minoꝛiſ
pꝛimo fuit cura decreta ad poſtulationem minoꝛis.ergo il-
le potioꝛ.maxime cum nunc ceſſat ratio ſtatuti.fuit enim
mens pꝛouidere minoꝛi curatoꝛe indigenti.vt patet ex ver
bis ſtatuti ibi pꝛo vtilitate minoꝛiſ ⁊c̃. Sed nunc minoꝛ ha-
bet curatores contra quos nil male obicitur.ergo ceſſare de
bet ſtatuti extraoꝛdinaria pꝛouiſio.ar.in.c.cum ceſſante.de

gaꝓppel. ? optime facit.l.ex facto.ff. de vul.? pupil.quod ibi

no.bar.in.l.generaliter.C.de epiſ.⁊ cle.canoniʒata.xvj.q.
j.⁊ habenti curatoꝛem non eſt daduſ alius curatoꝛ.vt ĩ.l.cu
ratoꝛem habenti.O.qui da.tuto.vel cura. Pꝛeterea iudex
ipſe ex ſuo officio poteſt ex cauſa curatoꝛem iam datum re
mouere ⁊ alium deputare.i:.iij.S.pꝛeterea.ff.de ſuſpec.tu.
foꝛtius ergo potuit non admittere curatoꝛem per coſagui-
neos poſtulatum ⁊ alium deputare ad petitionem minoꝛis
cum facilius quis non admittatur ꝙᷓ; remoueatur.vii.c.quẽ
admodum.de iureiur.turpius eijciturqᷓ; nõ admittitur.⁊c̃.
vt ibi. Item foꝛtiſſime facit ĩ ſimili.c.paſtoꝛalis.de iure pa
ro.vbi habetur ꝙ ſi patronus pꝛeſentat pꝛimo vnum adec
tleſiam vacantem ⁊ epiſcopus ſine cauſa legitima diſtulit il
lum inſtituere ſi patronus pꝛeſentat alium ⁊ illum inſtituit
epiſcopns valet inſtitutio facta de ſecundo.lʒ epiſcopus pu
niatur qui ſine cauſa diſtulit inſtituere pꝛimum.multo ergo
foꝛtius in caſu noſtro debet valere datio ibi ſecundi cumpᷣ
cedente pꝛimo conſanguineoꝛum petitione. nec als ſuper-
uenit ſecunda petitio ipſius minoꝛis per iudicem admiſſa.

nam in tali caſu poteſt epiſcopus inſtitnere pmum aut ſecũ
dum ſine aliquali pene metu.vt in.c.cum autem.eo.ti.Ad
idem bene facit in ſimili.l.relegatoꝛum.S.ad tempus.ff. dc
interdic.⁊ rele.vbi dicitur iudicem non debere ei quem re
legat bona in totum vel in partem adimere ſubiungit.tamẽ
ꝙ ſi adeuut non infirmabatur ſententia. facit quod legitur —
notatur in.l.quid ergo..pena grauioꝛ.ff.de his quino.ĩfa.
vbi habetur ꝙ a pꝛouiſione legis poteſt iudex recedere mi
tigando a pꝛincipio penam.⁊ dicit ibi etiam ſi pena appo-
natur per ſtatutum.⁊ dicit bal.etiam ſi pena apponatur x
ſtatutum.⁊ dicit bal.in.l.non dubium.O.de legi.quodi du
bio videtur receſſiſſe a pena legis ſeu ſtatuti ex cauſa.⸗EXt
hec multum videntur ſtringcre pꝛo parte minoꝛis.maxime
quia ſuſpitio videtur contra conſauguineos ita ſe ingerẽtes
argu. in.l.que omnia.ff.de eees his ñ obſtatibus me

lioꝛi iuditio ſꝑ ſaluo oppoſitũ pᷣualere arbitroꝛ.⁊ pᷣ moue-

oꝛ quia ſtatutum communis floꝛẽtie a quo iudex recepit po
teſtatem mandat ipſi iudici vt ſub certa foꝛma de qua in di
cto ſtatuto det curatoꝛem. Quam quidem foꝛmam cum di
ctus iudex non obſeruauerit non tenuit cura ſecundo loco
pereum decreta.vel ſaltem eſt irritanda ſicut recitatur ele
ctio facta contra formam ſtatuti.vt in.c.cum dilecto de cõ
ſuetu.Facit.c.abbate.de ver.ſigni.maxime cum in caäauno
ſtro ſtatutum fuerit factum a populo florentino.⁊ ſic põt di
ci ius ciuile.no.bar.in.l.fi.ff.de penis.⁊.l.iiij.ff.de ver.ob.
maxime cum ciuitas fioꝛentina imperatoꝛem non recogno
ſcens tantam poteſtatem habet in territoꝛio ſuo quantum
imperatoꝛ in ſno.vt no.bar.in.l.hoſtes.ff.de capti.⁊ poſtli.
facit.c.per venerabilem qui fi.ſintlegi.AFld pꝛedicta ĩiduco
glo.multum notabilem.ĩ cle.j.de iure pa.que dicit ſimã
datur als poteſtatem non hanenti vt aliquid faciat ſub cer
ta foꝛma licet ille ſit oꝛdinarius ſi illud fecit ſoꝛma non ſer-
uata non valet actus.facit.c.cum dilecta de reſcrip.⁊.c.ſi.õ
reſti.ſpo.⁊.c.venerabili.de offi.dele.⁊.l.diligenter.ff.man.
ſecus ſi mandaretur als poteſtatem habenti.quia tunc actꝰ
non ſeruata foꝛma poſtea data tenet.lʒ contrafaciens ſit pu
niendus.⁊ ſic loquitur.c.dilectus.el.ij.de n. 7. C. ſi ſoli
in pꝛinci.de conceſ.pꝛeben.li.vj.cum ſi.⸗ Zid pꝛopoſituʒ
ergo cum per poteſtatem a ſtatutis floꝛentinis hec inter ce
tera ſtatuta eauẽtur vt poſtulatis ⁊ nominatis curatoꝛibus
per conſangnineos dẽtur ipſi nominati infra.xv. dies. ? col
laterales tranſgrediendo foꝛmam ſtatuti illos nominatos ñ
dedit infra.xv.dies nec poſtea ſed alios nõ debet tenere ip
ſa datio curatoꝛis:l.non dubium.⁊ quodibi no.maxime per
bal.C.de legi.⁊ quotiens datur certs ⁊ ſpecialis foꝛma non
ſolũ annullatur id qð fit ↄ foꝛm.ſed etid id qdð fit pᷣter.⁊ no
tãter pꝛobat ĩ.c.pꝛudestia.ibi ille quippe.de offi.dele.⁊.c.
ſi cui.de elec.li.vj. Mec debet iudex moueri perequitatem
non ſcriptam contra ius ſcriptum.vt in.l.j.⁊ per glo.⁊ no.
bar. C.de legi.⁊ no.in.l.placuit.O·de iudi:⁊ in.c.ſi.de tran
ſactio.⸗Mec debet iudex velle videri clementioꝛ lege. vt
dicit tex.in auc.de iudi.Iteʒ ⁊ ſecundo vbi concurrũt due
partes in diſpoſitione pꝛima attenta ⁊ pꝛeſentata pꝛeualet
ex quo non poſſunt ambe habere effectum.vt in.c.fi.de re
ſcrip.li.vj.vbi dicitur ꝙ ſi duo impetrarunt conſimilẽ gra
tiani ſub eadem data pꝛimo pꝛeſentans eſt potio. Iniſnper
facit.l.quod in heredem.S.eligere.ff.de tribu.⁊.c.vt ꝗs du

os. de elec.li.vj.⁊.l.pꝛetoꝛ edixit.s.j.ff.de n iiur.ita ad pꝛo

poſitum pꝛeſuppoſito ꝙ etiam minoꝛ poſſit petere ex quo
etiam conſanguinei pꝛolicuerunt ? intentauerunt pꝛouiſio

nem ſtatuti? nominatio iam vigoꝛe ſtatuti facta extitit nõ
licuit minoꝛi intentare poſtmodum pꝛouiſionem legis.in.i.

legitime apponendo contra nominatos per conſanguineos
pꝛecluſa eſt enim ſibi dicta via.d.l.pꝛetoꝛ edixit.⁊ dicto.c.
vt quis duas.de conſue.Idem facit optime.i.? quod not.
ff.vi bo.rap.⁊ auc.quiſemel.C.quomodo ? quando iu.pꝛe

ſumptio enim eſt ꝙ minoꝛ non moueatur bono ʒelo. cum

per pꝛius non petierit ſe demum facta poſtulatione per cõ

ſanguineos poſtea enim ſi contrarium diceremus conſrin-
gi fraus.quia ad excluſionem nominatoꝛum per conſãgui

neos de facili minoꝛ nominaret ſuis moꝛibus conſentane⸗

Os. ⁊? ſic euscuaret pꝛouiſionem ſtatuti.quod non eſt dicen

clum.obniandum enim eſt figmentis ⁊ fraudibus.in.c.quã
to.in fi.de diuoꝛ.pꝛeſumendum eſt enim ꝙ melioꝛem ele⸗
ctionem faciant conſanguinei etate ⁊ diſcretione pꝛouecti
maxime cumin hoc pꝛeſterit iuramentum ꝙᷓ ipſe m moꝛ g9

odhuc rectum non habet indiciuʒ ⁊ poſſet illatus ſeductus
petere curateꝛes ex quoꝛum cura poſſet ſentire triſtem exi
tum.? ſepe minoꝛes vt mulieres laboꝛt contra pꝛopꝛia co
mogda. vt dicit tex in.l· ſi pater. C. de ſponſa. facit.l. ſi vero
non remunerandi5. ſi adole ſcens. ff. manda. cuʒ fi. Sciuiſ
ſcet enim ſtatutum dicere ꝙ voluiſſet ꝙ debent darinomi
nari per conſanguineos niſi minoꝛ ipſe petat ſed ſimplici-
ter ⁊ indiſtincte diſponit vt dentur nominati per conſagui
neos. hinc videmus ꝙ in multis locis vigent ſtatuta vt ſine
conſenſu eoꝛum non poſſunt obligari.Alduertunt enim ꝙ;
iſta etas multis captionibns expoſita eſt. ?æ multoꝛum inſi-
dijs ſuppoſita. vt dicit tex· in.l.j. de mino.Sed per interuẽ
tum conſanguineoꝛum marime cum iuramento tollitar ſu
ſpitio fraudis.argu.in.l.tranſactionem.C. de tranſactio.
tem pꝛeſumptio eſt contra minoꝛem qui non valet ac
quieſcere conſilio conſanguineoꝛum.ar. in. c. exſtudijs ſuis
de pꝛeſumptio. Mꝛeterea interdictio pape per oꝛdinariũ
pꝛeueniri per cicationis actum poteſt. vt in. c. vt debitus.
de appel.? delegato per delegatum. vt ibi.⁊ plene notatur
in. c.j.⁊.c.ſi autem.⁊.c.plerunq;· de reſcrip.⁊ per citationẽ
quis pꝛeuenitur.vt ⁊ non pꝛoſit poſtmoduʒ mutatio domi
cilij.l.ſi quis poſtea.ff.de iudi ·⁊.l.cum quidam.ff.de iuriſ/
dicti.om.iudi.⁊=.c.pꝛopoſuiſti.de fo.compe.⁊ ſic contraria
collatio pape ? oꝛdinarij de eodem beneficio pꝛimo facta
pꝛefertur. in. c.ſi ad ſedẽ. de pꝛeben.lib.vj.⁊ in iuriſdictione
epiſcopi ⁊ pꝛelati inferioꝛis locus eſt pꝛeuentioni.vt notat
Jo.an.in.c.paſtoꝛalis.de offi. oꝛdi.ſentit Inno.in.c.quan
to. eo.ti. facit.l.fi. C. de iuriſdi.om.iudi. IJta dicendum ĩ ꝓ
poſito ꝙ concurrentibus pꝛouiſione legali ⁊ ſtatntaria pꝛe
ferenda eſt pꝛimo intentata.facit.xxxi)· q.j.cum renunciaf.
7 quod no. Inno.in.c.j.de collu.vbi dicit ꝙ vbi due actio
nes competunt vna de iure communi. alia beneficio pꝛeto.
ris vna electa altera remanet excluſa.ſacit.d.l. quod in hexe
dem.5S.eligere.=.l.ita.in fi. ⁊.l.licet.ff.nau.cau.ſtabu. 1Ex
his ſatis patet reſponſio ad allegata ſupenius pꝛo partemi-
noꝛis.fateoꝛ enim ꝙ re integra competunt ambe pꝛouiſio
nes. tamen ex quo conſanguinei pꝛeoccuparunt? ſtatutum
mandati vt illi per conſanguineos nominati dentur. tarde
mineꝛ intentat pꝛouiſionem legalem.quaſi iam pꝛeuentus
vt in iuribus p:callegatis. non obſtat ſecundum arguiuentũ
de.l.quotiẽs.quia illud ẽ.quia per venditionem ſolum obli
gatur perſonaliter vendens ad perfectionem contractus.
/ISed per tradinionem ſecundo factam acquiritur dominiũ

⁊ poſſeffio.l.traditionibus.C.de pac.ideo res efficitur ſe-

cundi.⁊ pꝛimo tenetur ad intere ſſe ſicut pꝛimo tenebatur
ex naſura contractus. vt no.in.l. j. ⁊.l.exempto.ff.de actio.
emp.⁊? poteſt conueniri de falſo.voeſt tex.nota.in.l.ꝗq duo
bus.ff. de fal. Decus autem ſi pꝛimo fuiſſet acquiſituʒ ius
in re quia tunc ille potioꝛ non obſtante. traditione ſecundo
facta. vnde ſi venditoꝛ conſtituiſſet ? tradidiſſet pꝛimus ta
men eſſet potioꝛ per tex.notabilem.in.lʒ.certe.ff.de pꝛeca.
de quo per Jo.an.in addi ſpe.de emp.⁊ vend..j v. boc
ſcias.per Ci.in dicta.l.quotiens per bar.in. .. ſi is qui ꝓ em
ptoꝛe.ff.de vſucap.ita dicendum in pꝛopoſito.nam per no

minationem ? poſtulationem conſanguineoꝛuʒ iudex aſtri

gitur ad nominatos depꝛeſentandum ? pꝛoniſio legis vñ ex
cluſa ei ius quod eſt modo videtur acquiſitũ nominatis. fa
cit quod habetur in ſecundo ſtatuto pꝛealle gato. facit.l. ſer-
uitus. C. de excu.tuto.⁊ videtur ius afficiens ad rem ex ſola
intentione cum iudex teneatur illos dare.facit quodno. In

no.in.c.dilectus.de offi.lega.vnde non debuit valere ꝓui

ſio de alio facto.tum quia contra foꝛmam ſtatuti.tum quia

pꝛouiſio legis ceſſauit attenta pꝛouiſione ſtatutaria per ſu-
pradicta.non ob.argu.de.l.vide.ff.de ſuſpec.tuto.quia di
co iudicem non poſſe exofficio remoueri tutoꝛem niſi ſibi
ex apertiſſimis argumentis liquet illum eſſe ſuſpectum· vt

dicit tex. in dicto caſu.qꝙ non contingit in caſu noſtro.iudex

enim non debet pꝛocedere ſᷣm ꝙ ſibi videtur.licet illud vi-

deatur equum.ex quo perlegem vel ſtatutum eſt pꝛedicta
certa ⁊ determinata via pꝛocedendi.vt notanter dicit In-

no. in. c.j.de conſti. ⁊ bar.in.l.j.C.de legi. Mõ obſtat quar

tum de.c.paſtoꝛalis.⁊.c.cũ autem pꝛocedit ratione poteſta

tis tribute patrono vt poſſit variare accumulando ante in-
ſtitutionem. vnde data paritate inter pꝛeſentatos epiſcopi
eſt electio.vt ibi no.ad.c.paſtoꝛalis.dico idem eadem ratiõe

nam er qno datur patrono laico facultas variandi acquiſitũ

eſt ius ſecundo pꝛeſentato ſicut ⁊ pꝛimo.idco valet inſtitu⸗
tio de ſecundo facta. Sed ſi epiſcopus ante pꝛeſentatio
nem ſecundi ſpꝛeuit pꝛimum inſtituere ſine caula illi tenet
in eo qlllum ſine cauſa inſtituere voluit ante pꝛeſentatio-
nem ſecundi.ſed in caſu noſtro hoc non occurrit quia ſtatu-
tum pꝛeciſe mandat confidens de legalitate ⁊ iuramẽto cõ
ſanguineoꝛum vt per conſanguineos nominati deputetur.

2 ſic ſublatum eſt minoꝛiſius petendi curatoꝛem cum res ſit

non integra.immo pꝛeueutus fuit pꝛouiſione ſtatutoria.nõ

obſtat quintum de.i.relegatoꝛum.S.ad tempus. quia.l.ibi
Vltra pꝛocedit ſuſtinendo ſententiam. vt patet in ea. ita ꝙ

non ſtetit in meris finibus pꝛecepti.⁊ circa ad illam. l. reſpoõ
det bal.in dicta.l.non dubium./Ad.i.quid ergo dico qð

loquitur in ſententia datur enim facultas iudici temperadi

a pꝛincipio penam legis vt ibi.⁊ in.l.j .ff. ad turpil.vbi ð hoc

per bar. ?.ij.q.iij. S.notandum.cum animus iudicis ex va-

rijs argumentis poteſt infoꝛmari.· Mec eſt neceſſe in ſentẽ

tia expꝛimere caſus. vt in. c. cauſam. ?. c.ſicut.de re iud.ſi ta

men iudex ſine cauſa recedit in ſententia a pena ꝓuiſs per

legem punitur. vt no.bar.ĩ dicta.l.j. facit .l. fufilius. ff. de iu
diæ. c. de pena iudi per totum. /Sed extra iudicium non
datur ſic facultas iudici recedendi a pꝛouiſtione.l.vel ſtatuti
cauſa non apparente.immo puniendus eſt tanꝗꝙᷓ tranſgreſ
ſoꝛ.l.vt no.bal.in dicta.l.non dubium.⁊ videtur pꝛobari in
c.dilectus.de tempo.oꝛdi.facit quod notat Inno.in.c.ĩno

tuit.de eo qui fur.oꝛdi.rece. Nec obſtat.l.que omnia.ff.de
pꝛocu.quia dico quod non debet pꝛeſumi contra conſagui
neos cum ipſi non apparent pꝛo leipſis curam ſumere.ſed
inſtant vt boni curatoꝛes als nominati dentur minoꝛi.? vt
ſeruatur ciuitatis ſollemnis pꝛouiſio.redondat enim conſꝗ
guineoꝛum ignominiam ſi minoꝛ conſanguineus per mala
curam reduceretur ad inopiam.argu.in...j·in fi.ff.de libe.
cau. Et quibus omnibus concludo ꝙ datio ſecundi cu-

ratoꝛis facta per iudicem ad poſtulationem minoꝛis facta

legitime poſtulatione ⁊ nominatione conſanguineoꝛũ non

valet alia cauſa legitima extrinſeco non apparente ſed dan
di ſunt nominati per conſanguineos niſi aliquid contra ius

legitime opponatur./Acnio nunc ad tertium ⁊ vltimuʒ
dubium videlicet ſi curato: vel curatoꝛes dati ad petitionẽ
conſanguineoꝛum vigoꝛe ſupꝛa alle gati ſtatuti poſſunt quꝗ

docunq; ad voluntatem minoꝛis reuocare vel perdurare vſ

q; ad integram etatem minoꝛis. ? in hoc concludendo bꝛe
uiterpꝛopter ꝓlixitatem euitandam arbitroꝛ e durent vſ⸗
qʒ ad etatem legitimam. Mec ad voluntatẽ nunoꝛis ſũt re
uocandi.pꝛimo moueoꝛ quiaminoꝛ curatoꝛem habeus eg-
peratur pupillo ſeu pꝛodigo cui bonis interdictum eſt.vtle
gitur ? notatur in.l.ſi curatoꝛem habẽs.C. de in inte. reſti.

ſed minoꝛ non poteſt. ꝓ libito ſe a poteſtate tutoꝛis ſola vo

luntate eripere.vt eſt expꝛeſſum in.l.ij. C.quando tuto.vſ

cura. eſſe de. Gic ergo nec minoꝛ a nexibus curatoꝛis. arg.
in.l.illud.ff.ad.l.acqui.2.c.cum dilecta.de conſir.vtili.?.c.

tranſlato. de conſti.¶ Secundo moueoꝛ ꝙ datio curato-
ris duret ad limites cauſe ratione cuius datur.tex.eſt in.l.j.

ff. de cura.furio.vbi dicit ꝙ ſi datur cnratoꝛ furioſo vel pꝛso

digo durat cura quamdliu furioſus ſanitatem ⁊ pꝛodigus ſa

nos moꝛes receperit.ſed cum in pꝛopoſito detur curatoꝛ p

pter defectum etatis ⁊ ſtatutum — mandet curato

res dari minoꝛi debet cura durare

diu minoꝛ pꝛouenerit

ad etatem integram.ſ.xxv.annoꝛum. Mam infra illam eta

tem minoꝛ ſemper eſt expoſitus inſidijs ⁊ raptionibus alio

rum. vt dicit tex.in dicta.l.j.de mino. Ad ideʒ facit ?⁊ ter
tio ratio.ʒex facto.ff.de ma.⁊ pu./ĩ Quarto facit quia ſi
diceremus oppoſitum fruſtratoꝛia eſſet pꝛouiſio.quia non

haberet minoꝛ niſi petere curatoꝛes moueri.⁊ ſic lex eſſet ſi

ne effectu.⁊ potius verbalis quam realis contra omnia iu

ra ⁊ rationem naturalem ⁊ omnem equitatem.⸗ Quito
facit.l.j.C.quando tuto.vel cura. Mam ſpeciale eſt ibi vt
curatoꝛes deſinant adueniente pubertate.quia fuerunt ad
iuncti tutoꝛibus ⁊ ſic cenſentur eodem iure cumillis.vnde
finitur officium eius cui adiungitur vt notanter pꝛobat ille
tex.ſᷣui bar.ibi.ſecus ergo vbi curatoꝛes non adiunguntur
tutoꝛibus nec dantur pupillis ſed adoleſcentibus: quia tunc
durant vſq; ad perfectam etatem.atgu.ibi per locuʒ a ſpe
ciali. Dꝛeterea ſicut officium tutelle durat vſq; ad per⸗

fectam

—lTðůð

ſectam etatem hoc eſt pubertatem quia datur pupillns. vt

dicta.l.j. C. quando tuto. Ita ⁊ officium cure debet durare
vſq; ad integram etatem quia datur minoꝛi pꝛopter defe⸗
ctum etatis.qui defectus durat vſq; ad.xxv.annos. vt.ff.

de mino. per totum ꝛ2c.

Con. xxcij.

Hꝛiſti nomine inuocato contra ſententiã
latam aduerſus dominicum conſti.munici
pem terre maglani per dominum capitane
um tunc tempoꝛis pꝛedicte terre pꝛeſiden
tem exofficio inquiſitionis.i¶. Querit᷑ an
ſubſit aliquod remedinm. Et bꝛeuiter dico

viſis actis mihi exhibitis ſuper dicta inquiſitione ꝙ dicta

ſententia ſit ipſo iure nulla ⁊ nullum effectum pꝛoducere ᷣ
bet ratio pꝛincipalis que me mouet eſt ꝙ dicta ſecntentia fu
it lata dicto dominico abſente ⁊ non citato licet tunc tempo
ris e xiſteret in carceribus.illud enĩ certifſimũ ẽ ꝙ abſq; cita
tione etiã peremptoꝛia ſnĩa lata pꝛeſertĩ in criminali vt ĩ ca
ſu noſtro nullus mometi exiſtit.vt pꝛobat᷑ in cle.paſtoꝛalis.
de re iudi.etiã ſi foꝛet lata per pꝛincipẽ vt ibi habet᷑.qꝛ cum
defenſio ſit de iure naturali non poteſt illa citatio que fit vt
reus veniat ad ſe deſendendum tolli.vt dicit ibi tex.ſacit in

ſti. de iure naturali gen.⁊? Ci. S. ſed naturalia.⁊ qð no.bar.ĩ

l. cũ mulier.ff.ſo.ma.¶¶ Ad idẽ.l.j.S.ita cũ ex edicto.ff. q̃ᷓ
ſen.ſine ap.reſcĩ.⁊.c.cũ ecclia.de cõſti.⁊.iij.q.ix..omnia.⁊
de maio.⁊ obe.inter quatuoꝛ.⁊ in.c.j.de cau.poſ.⁊ pꝛopꝛie
cum infinitis ſ.nec potuit ↄualidari ꝑ ommiſſionẽ appella
tionis.vt ĩ.l.ſi expꝛeſſiʒ.ff.de appel.ne c ẽt expᷣſſe potuiſſet
illã ſetẽtiã nullã q poſſit ratiſicare expoſtfacto.vt.:ij.C.cõ.
vtriuſq; iud. Illud tñ ꝓcedit vt valeat tanqᷓ; quidã ↄctus
minus pari oↄſenſu ĩter ptes nõ aũt vt ſnĩa.vt uo.bar.in.l.ij:
7 in.l.vna.C.qui ꝓ ſua iuriſ.⁊ ẽ rõ qꝛ ↄſenſus puatoꝝ ñ põt
facere vt ſnia nulla ex iuris diſpoſitione teneat cũ nò poſſit
ſuper ius diſponere fundatum ſuper vtilitate publica. ff. de
lega.j.l.nemo poteſt.⁊.l.pꝛiuatoꝛum.C.de iuriſdi.om.iud.
in caſu vo nr̃o nõ potuit dicta ſniĩa nulla ratificari vt ↄctꝰdu
plici reſpectu.pmo qꝛ nihil actũ fuit ꝑx modũ ↄctus.vt no.iĩ
l.j. C.de pac.i¶ Itẽ qꝛ cũ ſnia lata fuiſſet ad mẽbꝛi mutila-
tionẽ.niſi ſolueret ↄdẽnationẽ pecuniariã infra certũ tpᷣs ĩ
ſnia ↄtẽtũ nõ poterit dictus dñicus ẽt ꝑ pactũ dictã ſnĩaʒ nł
lã appꝛobare.q;ꝛ nemo dñs ẽ mẽbꝛoꝝ ſuoxꝝ.l:.lib.hõ.ff.ad.l.
acquil.⁊ expᷣſſe ꝓbatur.in.l.nõ tm.ff.de appe.vbi pʒ ĩ pe
na coꝛpali·ñ pᷣt ꝗſ appꝛobare ſnĩaʒ ) remediũ iuris fac.c. tĩ
git. el. j. de ſẽ. excõ.?.c.ſi diligẽti.de ſo.cõpe. Mec obſtat ſi
dicatur ꝙ capitaneus terre fecit poſtmodũ cãcellari illã ꝑtẽ
q̃ ꝑtinebat manus aputationẽ.qꝛ dico ꝙ nõ potuit poſt latã
ſniam iilud facere.qꝛ nõ põt aliꝗs citra pncipẽ ſud ſententiã
iu totũ vel in partẽ retractare etiq ſi videat eu iniuſt.æ hoc
tã in ciuili qᷓ; in criali.vt.l.iudex.ff.de re iudi.⁊.C.ſentẽ.re.
nõ po.l.j.⁊.l.nõ moꝛtis.S.⁊ ſi foꝛte.ff.de penis.vbi tex.aper
tiſſimus in caſu noſtro.⁊ hec concluſio veriſſima ⁊ indubi-
tata ſi clare pꝛobare põt ex actoꝝ inſpectione ſententiã fuiſ

ſe latã ꝑte nõ citata nec pnñte hec eni ꝓbatio ꝙ nõ reperit

in actis ſufficit.vt in.c.quoniam contra de ꝓba. Et ibi hoc
aperte tenet Jo.cal.ſaltem in facto non multũ antiquo vtĩ
caſu nr̃o.? Jo.an.i addi.ſpe.in ti.de ſen. .iuxta.v.⁊ nota.
¶Sed dubium eſt quid ſi nõ apparet niſi ſnĩa in qua nil di
citur de pñtia vel citatiõe partis.vt ĩ caſu nr̃o aduenit. Nũ

quid ſit ſufficiẽs ĩpugnatio ex ꝑte dominici vt ſic releuet᷑ di

cẽdo.Ego nõ fui citatuſ nec ſnis hoc ↄtinet dubiũ ẽ pulchꝝ

cũ lapſũ ſit tpᷣs appellãdi. Mã ſi appellaſſet nõ foꝛet dubiũ

qam̃ iudici incũberet onus ꝓbãdi citationẽ.vt ꝓbat᷑ ĩ.c.qm̃
cõtra.⁊ ibi cõiter p doc.de ꝓba.⁊ tenet ſpe.in loco pꝛeal.in
quo quidẽ dubio ſũt diuerſe opi.vr recitat ſpe.iĩ loco pᷣall.⁊
vr ibi tenere ꝙ poſtiꝙᷓ ſnĩa trãſmittit in rẽ iudicatã ꝓ ea pꝛe
ſumit᷑niſi ꝓbe t᷑ ↄꝛin. Inno.vo latius hũc articulũ examĩat
i.c.cũ in iure de offi.dele.⁊ vr̃ magis inclinare vt nõ pꝛeſu
mat partẽ pñtẽ fuiſſe.niſi ſaltẽ in ſnĩa hoc expꝛimat᷑.⁊ hanc
partẽ vr tenere Jo.an.iĩ addi.pᷣdicta.ꝗqnĩmo retfert guil. di
ſputaſſe ꝙ ẽt ſi iudex dicat in ſnĩa ꝙ partẽ citauit pemtoꝛie
7 qð illo nõ cõparẽte ꝓnũciauit ⁊c.ꝑ hoc ñ ꝓbat᷑ gempto
riũ preceſſiſſe qꝛ vidit nõ ẽ recedẽdũ ĩ.d.C.qm. .nec tabel
lioni ſcribenti maxime cũ ſit atteſtatio de pᷣterito.vt no.In
no.in.c.qm̃ ↄ.⁊ ꝑ bar.in auc.ſi quis in aliquo documẽto.C.

de eden. Secus dicit ibi Jo. an. ſi in ſnia diceret᷑ partẽ fuiſ
ſe pñtẽ.qꝛ tũc credit᷑ notoꝛio referẽti.cũ atteſtatio fit de pᷣ⸗

ſenti. haãc eandẽ opi.ſequit᷑ frde.de ſenis.cõſi.iõ5. vbi dicit

ꝙ pors põt excipere ð pmũ ⁊ ſcdᷣm decretü ꝙ nõ pceſſit
emptoꝛiũ ⁊ onus ꝓbadi ↄꝛiũ incũbit adueriario.qꝛ nõ pot
hic pᷣumi ꝓ ſnia ex quo nõ ↄſtat partẽ fuiſie pñtẽ.iĩmo ne⸗
gat pars ⁊ ſic ceſſt no.per Inn.in.c.inuotuit.de eo q fur.
oꝛ.rece.⁊ dicto.c.qm̃ õ.⁊.c.cum in iure que dicũt pꝛeſumẽ
dũ ꝓ ſnĩa ⁊ ꝓceſſu.q ſnĩa fuit lata ð pꝛeſẽtẽ nõ fuit appel
latu pᷣſumit᷑ oĩa recte ⁊ rite fuiſſe geſta ex quo pars fuit pꝛe
ſens ⁊ nõ appellauit q r ceſſat q nõ apparet partẽ fuiſſe pᷣ
ſentẽ.⁊ hec opi.mihi placet tãqᷓ iuri ⁊ equitati cõſentanea.
Nã ſi diceremus oppoſitũ nõ heretiniquus iudex niſi ↄdẽ
nare partẽ abñtẽ incitatũ ⁊ indefenſã ⁊ poſt lapſũ decẽ dieꝝ
nõ hẽeret pars aliquã deſẽſionẽ cũ nõ apparẽtibus alijs actii

p̃ſumeret᷑ p ſnia ex quolapſu eẽt tpᷣs pᷣfirũ ad appellãdum.

AItẽ ſi ſnia fuit lata ð no citatũ nõ põt dici ꝙ traſiuit ĩreʒ

ſiudicat poſt lapſũ decẽ dier. qꝛ c ſit nulla.n pot illi effe
ctũ habere.vt in.d.l.ſi expꝛeſſim.⁊.l.j.?.ij.C.qñ ꝓuo.nõ ẽ

neceſ.⁊.ij.q.vj. S.diffinitiua.⁊.c.jʒ.de re iudi. Et ficceſſat
opi.ſpe.ꝗ fundabat ſe ſuper traſitũ in rẽ iudicatã.vt p ſnĩa

pſumeret᷑. Et maxie hoc ꝓcedit ĩ caſu nro ĩ quo dictus do.

minicus erat ĩ carceribus tꝑe ſnie.⁊ ſic fuit lata ſnia in abiẽ
tẽ Mec apparet de citatione legitima.ex quibus oĩbus ↄclu
do ꝙ cũ nõ appareat dictũ dñicũ fuiſſe pꝛeſentẽ ĩ ſnia.nec
ad eã fuiſſe legitime ⁊ ꝑemptoꝛie citatũ pᷣſertim cũ de citati
one nihil dicat᷑ in ſnia nõ dʒ dicta ſnia madari executioni ⸗
dictũ dominicũ.nec ad aliquẽ effectũ ꝓduci niſi prius con
ſtet ꝑemptoꝛiã citationẽ ꝓceſſiſſe vel e fuiſſe pntẽ ⁊c̃.

Con. xcij⸗

Tatuto ciuitatis Groſſetane cauetur de
medico eligẽdo in hoc mõ qꝛ pᷣcipue ad cõ
ſeruationẽ ſanitatis coꝛpoꝛis attẽdẽdũ ẽ ⁊
egrotis.nã nihil melius fieri põt qᷓ; ipſos re
ducere ad ſanitatẽ hocſingulsri lege pꝛoui
demus ꝙᷓ; ſingulis annis de mẽſe ianuam pꝛioꝛes ciuitatis
groſſeti teneant᷑ eligere quẽdã bonũ ⁊ ſuſficientẽ medicũ fi
ſicũ cũ ſalario ⁊ pactis.quibus eis videbitur conuenire q aſ
ſidue moꝛari debeat ĩ ciuitate groſſeti ad medicandũ perſo
nas a qua abſentare nõ poſſit fine licentia prioꝛis.⁊ ſiquidẽ
abſentauerit gũ licentia pꝛioꝝ tũc ſalariũ ꝑdat. Et ſi foꝛte in
pꝛedictis fuerint negligentes pꝛioꝛes pdicti ĩ ſũma.xl.ſenen
ſium puniant᷑.⁊ ↄtingit ꝙ pꝛioꝛes exiſtẽtes de menſe ianua
rij nõ eligerunt medicũ put tenebantur ex foꝛma dicti ſta-
tuti ꝓpter quod pꝛioꝛe exiſtentes de mẽſe maij videntes
electionem medici fuiſſe omiſſãꝑ dictos pꝛioꝛes de menſe
ianuarij vellent eligere quẽdã bonũ ⁊ ſufficientẽ medicum

cũ ſalaris ⁊ pactis.quibus eis videret᷑.iuxta foꝛmã ſtatuti/p

tpe finiẽdi in calẽdis ianuarij ꝓxime futuri.Querit᷑ nunꝗd
poſſint ⁊c̃. Micola . dee ee

as.
luatoꝛis ieſu xpᷣi eiuſq; pijſſime mr̃is p
ſidio humiliter iuocato duo ſũt pᷣncipaliter
examinanda.pꝛimo ad quos ſpectat dicti
medici electio· an ad pꝛioꝛes nũc exñtes.an
vo ad pꝛioꝛes qui fuerũt de meſe ianuarij.
yel ad conſiliũ populi in quo fuit editũ pᷣfa
vel ad neminẽ.ita ꝙ ſit illa poteſtas extincta ex
quo non fuit ſtatuti foꝛma obſeruata tꝑe ſuo.i Scðo pꝛe

ſuppoſito ꝙ ptãs iſta duret apud iſtoꝝ aliquos vtrũ poſſit

fieri onnetto intctr anno an ſolu ꝓ reſiduo tꝑis vſq;
ad menſẽ ianuarij.¶ Lirca pmũ vi ꝙ adneminẽ illa ptãs
ꝓ hoc reſiduo tꝑis ꝑtineat vigoꝛe añdicti ſtatuti.qꝛ cũ ſta-
tutũ ꝙ ad oẽm ſui ſoꝛmã ſeruari nõ poſſit ceſſat eius diſpo
ſitio. Mã vbicũq; multa ↄcurrũt ad diſpoſitionẽ legis ceſſã
te aliquo reqſitoꝝ ⁊ concomitantiũ ceſſat legis diſpoſitio.
vt ꝓbat in. ceqm frequenter.. poꝛro cũctis.s.ſi vo extra.
vt lit.nõ cõte.⁊=.l.liberoꝝ.ff.de his qui no.infa.⁊.l.adigere

5. uis. ff. de iurepa. dicitur enim in. d. c. ꝙ ĩ ca mfimonia

lipõt ꝓcedi lit.nõ ↄte. ↄiugẽ abſentẽ ⁊ ↄtumacẽ.Si aũt
ceſſat cõtumatia.vt qꝛ abeſt ſine culpa ſua pcedi nõ põt.ñ
enim ↄcurrüt ea ſine quibus fundat᷑ legis diſpoſitio. Ita vi
det᷑ in ꝓpoſito dicendũ ꝙ cũ ſtatutü requirat duo vi electõ

fiat ꝑ pꝛioꝛes ⁊ de mẽſe ianuarijiqui in hoc tꝑis reſiduo con

currere nõ poſſũt debet ceſſare ſiatuti diſpoſitio.per cõſi⸗

liũ enim vigoꝛe illius ſtatuti fieri nõ põt. qꝛ vtrũq; reqniſi
tũ in perſonã conſilij ceſſat. Mon enim põt ſien electio de
menſe ianuarij.nec fieret per pꝛioꝛes.quod requirit ſtatutũ
hec eni poteſtaſ nõ fuit data coſilio ſʒ pꝛioꝛibus ? a ve wis ñ
eſtrecedendũ tũ nec alr de mente conſtat.l.ille aut ille. 2.l.
nõ alr. ff. de leg. ij. . c. fi· de ver. ſig. ? olim Poꝛes de menſe
iannarij nõ poſt. qꝛ nõ fieret in tpe a ſtatuo requiſito. tun⸗
qꝛ hec poteſtas nõ fuit collata perſonis ſed officio ⁊ digm-
tati pꝛioꝛatus fuit enim cõmiſſio facta expꝛeſſe noĩe officij

ſeu dignitatis ⁊ nõ ſub expꝛeſſione perſonarũ ſʒremanet in

dignitate. vt in. c. qmm abbas.de offi. dele. 2. c. ſi gratioſe. de

reſcrip.li.vj æ.1. annua.S. j.ff. de annu. lega. ad ppoſituʒ di
cit Ino. in.d. c. quoniã abbas.ꝙ qñ diſpoſitio concipi no
mine dignitatis vt qꝛ coõmiſſio fuit epo ſenẽſi ſuper ſucceſ/
ſoꝛ cognoſcit.⁊ ſi ille qui tunc erat epiſcopus tranſit ad oliqᷣ
dignitatẽ dimittit delegationẽ ſucceſſoꝛi.⁊ hoc.c. paſtoꝛal.
5. pꝛetera. de offi. oꝛdi. ⁊.ff. de iudi.l. moꝛtuo. Ma regula e
ſucceſſoꝛem teneri ad id quod pꝛedeceſſoꝛ.de ſolu. c. j. xj. q·
iij. ſi eps.xij. q·ij .· hoc huius placiti.xviij.q.ij.dudum.C. de

ſeruo.coꝛ.l.foꝛti.per pꝛioꝛes Fo nuc exiſtẽtes ſieri nõ poteſt

q; nõ põt fieri in tpe a ſtatuto requiſito.⁊ vbicunq; aliquid

mand at ſub certa foꝛma ſeu qualitate nõ valet actus niſi ad
impleat᷑ madatũ in ſoꝛma ſeu qualitate.vt in. c.ſi. de reſtit.
ſpo. 7.l. diligenter. frmand. 2. c.cũ dilecta.de reſcrip. facit
glo. no. in cle. j. de iurepatro. variat᷑ eni diſpoſitio ex the. iõ
dicit lex ꝙ ſi legatur mihi vſufructus in bienniũcontinuuʒ
a moꝛte teſtatoꝛis ⁊ per heredẽ ſteterit quo minus daret nõ
poſſũ petere vſufructũ ſequentis bienniꝑ . qꝛ aliud eſt vſu

fructus futurus ? pꝛeterirus. Sed penã eſtimationẽ. vt in

me obſtãt. puto ꝙ pꝛioꝛes ꝓ tẽpoꝛe exi

l.ſi vſufructus.ff. de vſufruc.lega. Ald idẽ.l.ſi nõ ſoꝛtẽ. F. li⸗
bertus.ff. de cõdi.· inde. hinc dicitur ꝙ ſi eligitur poteſtas p
ſex mẽſibus ꝓrime futuris.⁊? hoc tẽpoꝛe non poiſit officiũ
exercere non poteſt petere officiũ ꝓ alijs ſex menſibus.qꝛ
id qð eſt in obligatione variatur ex tꝑe dictis iuribus ꝓprie
alle gatis.? quod legitur ⁊ no. in. c. fi. de iudi. Et P bar.in.l.
2 ideo.ff.de ver ob.⁊.d.S.libertus. Sed his nõ obſtãtibus
que vere. vt ex infra dicendis apparebit in caſu noſiro mini
ñites poſſüt hac ele
ctionẽ facere· Et pꝛimo ꝓ caſu allego. bo. tex.i.l. cũ qnid
ff. de lega. ij · vbi pʒ ꝙ deputatus ad eligendũ põt poſt tẽpuſ
purgare moꝛã antiquã vt fiat executio ab hoĩe vel a iure.nã
ibi legatarſus tenebat᷑ infra tempus bene eligere. vt legit ⁊

notatur in fi. illius. l. Et eiᷓ er moꝛa competat petitio

fideicõmiſſarijs.tamẽ ante petitionem lit. conte. pot eligen

do poſt tẽpus purgare moꝛa. ? per illam. l. dicit ibi bar. ꝙ ſi
teſtato: reliquit aliqua diſtribuẽda in pauperes quos tales
eligerint poterint illo anno lapſo ebgere ? purgare moꝛam⸗

2 ſic nõ deuoluetur ꝑ lapſũ anni poteſtas eligendi panges
ad ep̃m. qꝛ datus ad eligendum ab hoie vel a iure. pot ßʒ eũ

2-

moꝛã purgare anteꝙ; fiat ab boĩe vela iure executio. ſecus
ſi ſit facta executio.vx.l.ſi is cui.ff. como. 7 quodibino.
Scvo videt etiam tex. in.l.mãcipioꝝ ·ff. de ope. le. vbi
tex. multũ notabilis dicit ꝙ ſi alicui ẽ data optio iudex põt ſi
bi prefigere terminũ ad opfanduũ.⁊ licet vere infra terminũ
nõ eligit actionẽ legatoꝝ nõ cõpetere ei.⁊ tamen dicitu
ꝙ ſi infra terminũ nõ elegerit nõ põt poſt terminũ eligere ſi
exhoc d annũu hetesnõ ẽ ſubiturus ꝓpter qð iudex decre/
tũ fecit. Ita in ꝓpoſito licet ad eligendũ medicũ tẽpus eli
gendi in ſtatuto ſit pꝛefinitũ.tamẽ ex quo per tempoꝛis la-
pſuũ nõ ceſſat ratio ⁊ cã ſiaturi Annmnd foꝛtius militat nõ de
bet eſſe excluſa poteſtas eligendi.põdero eni multũ pꝛefacii
onem ⁊ pꝛohemiũ ſtatuti/ex quo arguere łʒ cũ colligit᷑ mens
diſponentis. vt.ll. fi. ff. de here. inſti· 2.l.cũ pater.S. dulciſſi
mus. de leg · ij. ⁊ in. c. vbi periculum.⁊ ibi per Jo. an. ne cle ·
vel mo. li. vj. per bar.in.l.qui certarũ.ff.de ver. ob.⁊?.l.am-
bitioſa. ff. de decre. ab oꝛ. fa. Ratio enim ſtatuti fuit conſer

nare ſanitatẽ ? pꝛouidere egrotis que quidem ratioues non

ceſſant poſt menſẽ ianuarij. immo magis ougent. qꝛ quato
pluſ differtur tanto magis moꝛa eſt periculũ ablatura.⁊ iõ ñ
debet ceſſare ſtatuti diſpoſitio. Mam ad rationẽ legis debʒ
limitari reſtringi ? extendi ipſa ler etia cõtra verba ipſiusle-
gis. vt dicto. . dulciſſimus. ⁊?· . ij ff. ad tercul.per bart.in.l.
item querit᷑ S. ꝗqui impleto.ff.loca. i. in regula ſi.de reg·
iu. li. vj. MDoſſut igi poꝛeſ redargui ⁊ pũiri de negligẽtia qꝛ
ñ ellegligerũt ſʒ ptas nibhilominus durat cũ ililnd qdðᷣpncipalr
ĩobligatione ñ varietur ipſe.nam medico non minus ꝓdeſt

ſi fuit electus de menſe ianuarij iᷓ ſi eligatur nũc. Ad hoc
bo.tex.⁊ quod ibi no.bar.in.d.l.⁊ ideo.ff.de ver. ob. vbi pʒ
ꝙ ſi ad edificandum inſulam fuit ſtatutũ certum tempus⁊
pars inſule coꝛꝛuit datur aliud tempus ad edificandũ .quia
vt ibi notãter dicit bar.eruenda ſũt que variantur ex tꝑe ?
in ül. durat etiam poſt tẽpus ex quo enĩ in obligatione ver
ſatur pꝛinciplr.inſule edſicatõ nõ refert quo ad executioneʒ
obligatiõis an fiat nũc an poſtea .d. l. Y. Puꝰbon. tex. ·l.
g teſtõ. 5. j. ff. de ſtatu hb. ? ad pꝛedicta optime facit qꝛ ſtatu
tum ꝓpe finẽ mandat puniri ne gligentfã pꝛi oꝝ ĩ pꝛedictis
ſi non eligerunt tempoꝛe debito vel permiſerunt medicum
abſentare ⁊c· Jlla enĩ duo dumtarat fſuerat in ſtatuto pꝛe-
miſſa. Et ſic ila clauſula negligẽtie punitiue nõ põt niſi ad
illa refemi cum loqatur in plurali ex quo ſeꝗtur qð ſolũ man
dat negligentiã puniri⁊ no adimat teſtatẽ videtur eis re
linquere pote ſtatem poſt tempus ſicui dicimus ĩ ſimik.cũ
ſtatutũ aliquid ꝓhibet ?⁊ poſimiodũ contraſacienti penaʒ ap

ponit. Ma per appoſitionẽ ſpecialis pene videtur velle ſer
uare actum. vt no. bal. poſt Ci. ? Jo. in.l.nõ dubiũ.C. de le

gi. XTertio pncipaliter facit vbicunq; mãdatur alicui vt
certũ quid faciat aliquo tempoꝛe duo vidẽtur mãdata vnũ

vt illud faciat reliquu vt faciat aliquo tẽpoꝛe.⁊? ſinõ põt ad/

implere in tempoꝛe ex impedimento vel negligentia tenet᷑
iſlud exequi poſt tempus. tex. eſt in. c. cum dilecti. de dolo.
7 contu.=.l.celſus.ff. de arbi.ſed pꝛioꝛibus mandatur vt eli
gant medicũ ſingulis annis de menlſe ianuarij ergo ſi non
eligerunt in tempoꝛe.⁊ ſic non poſſi uniimplere manda-
tum in tempoꝛe tenentur iüllud exequi poſt tempus. vt. S.
diri. Si enim conſiderentur verba ſtatuti non datur boc
pꝛioꝛibus in pꝛiuilegium ſed neceſſtantur ad hoc facieudũ
vt patet exillis verbis ſtatuti teneantur eligere ⁊c᷑. debent
legi parere melioꝛi modo quo poſſi unt. Mam hec diſpoſitõ
refertur ad pꝛioꝛes in genere.? ſic non mandatum fit perfo
nis ſed officio ſequitur. ergo pꝛioꝛes quandocunq; exiſten-
tes. Mam ſucceſſoꝛes tenentur facere ea ad que tenebank
pꝛoceſſoꝛes.vt in.c:aduerſus in fi.de immu.eccle.ſacit de

len. excõ.c.grauem.⁊.c.nouerint.⁊.d.c.j·de ſolu.cum alijs

iuribus ſuperius alle gatis. ¶ Quarto facit. c. fi, tibi abſen⸗
ti in fine.maxime iuncta glo. de pꝛeben. lib. vj. vbi poſt ter
minum ad acceptandum pꝛefixum põt quis acceptare. itẽ

quandoiura pꝛefigunt terminum ad eligendum vel confe

rendum ſi volunt poſtpꝛeſinitum tempus deuolui ad alioſ
poteſtatem hoc expꝛimunt · als autem non deuolutio poſt
tempus. vt in. c. quia pꝛopter.e elec.⁊.c.j· de conceſ. pbẽ.

7 auc.hoc amplius.C. de ſideicõmiſ.⁊.c·ij· de teſta· cum er

go in caſujnoſtro ſtatutum non diſponat ꝙ; poſt menſem
ianuarij fiat ad alios deuolutio ſed ſolum mandat negligen

tiam ? puniri. Remanet ergo poteſtas negligentia punit.

Concludo ergo ꝙ pꝛioꝛes pꝛo tempoe exiſtentes hãac ele
ctionem medici poſſunt facere.æ puta ꝙ per annum iute-
grum poterunt ilum condictione quod ſtatutum pꝛincipa
lit᷑ diſpõit ? puta ꝙꝑ anũ ſtegꝑ potuerũt illũ ↄditõe ꝙ ſia
tutũ pncipalt diſpoit᷑. vt ſinglis onis fiat eiectio ⁊ ſic qlibet
eleto debet durate per annũ. Et i annus eſſet inehoãd ui
de mẽfe ianuarij tamen ex quo inchosri illo tẽpoꝛe nõ põt
in ſubſequenti tempoꝛe annus finiri.quia non debet differ
re id quod pꝛincipaliter eſt in obligatione pꝛopter variatio
nem tempoꝛis. cum tempus non conſideretur pꝛincipali-
ter ſed incidenter ad bene eſſe. ? foꝛte quia tunc eſt pꝛinci-
piũ anni. Ad pꝛedicta bene facit tex.in.lł.ſeruus qui te⸗/
ſtamento.S.j.ff. de ſtatu li.⁊ in dicta.l.⁊ ideo.⁊ in.l.domuʒ.
ff. de contrahen. emp. de ommiſſione enim modice ſollem
nitatis non eſt curandum. vt in.l.j. in fine. ff. de ven. inſpici.
ſic pꝛo minimo non datur reſtitutio in integrum.i:ſi ex can
ſa. ff. de mind. ?.l.ſcio. ff. de imintegrum reſm. ?.c. penulti.ð
rebus eccle. non alie. Et per hoc patet reſponfio ad ſecun-
dum dubium. Mon obſtant contraria ſupꝛa allegata.loquũ
tur enim quando aliquid ſtudioſe mandatur ſeruari pꝛo foꝛ
ma ſubſtantiali.ita q actus non poſſi ſine foꝛma coſiſtere.
illud enim de ſubſtantia actus quo poſito ponitur actus ex
quo remoto remouetur actus.vt no.bar.in.l.pꝛolatam.C.
de ſenien. facit quod notat glo. in. c. ij. de conſue. li . vj. ⁊· ij .
q.j.in ſcientia.⁊ quod notatur in.l.vniuerſa..· de pꝛeci.im
pera. offe. Seu in caſu noſtro non fuit appoſitum tẽpus
vt eſſet de ſubſtantia electionis.ſed bene ad bene eſſe. vt
Patet ex rationibus appoſitis in ſtatuto⸗Et ex his que.S.

„

— — —

— — —

NV — — — õ

——xV— —2— —

Item in electione poteſt moꝛa purgari poſt tempꝰ
niſi aliud diſponeret᷑ a iure vel ab homince. vt.S. dictum eſt
Sed in caſu noſtro nil diſponitur in contrarium.nec electõ
medici variat᷑ extempoꝛe.vt.5.dixi.Et hec ſufficiant. Ni

diri

colaus abbas
Eon. xciiij.

Vedam eccleſia non curata per tempus.
de cuius initio non ẽ memoꝛia minime cũ
alijs eccleſijs ciuitatis ad ouera communi
ter incumbentia contribuit. Sed alijs ſol-
uentibus ꝓ rata ſᷣm impoſitionem ? diſtri

— bunionem totius.⁊ ſuper his deputatoꝛum

ipſi eccleſie minime ſoluit excepto ꝙ a.xij.ãnis citra ſemel
pꝛobatur ſoluiſſe ⁊ contribuiſſe vna cum alijs communi ſe
narum imponentis ex permiſſione ſummi pontificis quan
dam collectam pꝛo cuiuſdam caſtri acquiſitiqne. Nunc ve
ro,ſindicus totius clenagit contra rectoꝛem dicte eccleſie.
petẽs vt dicta eccleſia vna cum alijs contribuat ad onera
communia. ⁊ de pꝛeteritis ſatiſfaciat.Oueritur quid iuris
⁊c̃. Nicolaus abhas.
EEin rpᷣi ſaluatoꝛis eiuſq; pijſſime genitri
cis ſuffragio poſtulato. Nidetur pꝛimo
Beca pꝛeteritis nec a futuris oneribus di⸗
cta eccleſia ſe per pꝛeſcriptionem liberare
poſſit. Nam de iure communi certum eſt
cum onera ommibus incumbunt debẽt ab

omnibus ſuperioꝛibus ſubici ad que tenentur etiam religio

ſi peo capeliis ⁊ eccleſijs eoꝛum.vt in cle.ij. F.ſunt.⁊ non-
nulli.de cẽſi.facit regla ꝙ oẽs tangit de regu.iu.lib.vj. Et
dicit Inno.in.c.j.de ſtatu regu.quod a lege dioceſana eſt.
vt ſingule eccleſie cõtribuant pꝛo negocijs com munibus to
tius dioceſis.xij.q.ij.nobis.x·q·iij.immo nec videtur ꝙ cõ
ſuetudo poſſit eccleſiam antedictam releuare.quia conſue
tudo contra ius non valet.nik ſit rationabilis.vt in.c.fi. de

cõſue.hec autem non poteſt eſſe rationabilis.quia turpis

eſt pars.que non congruit vniuerſo.vt in.c.ſfi.de ſpo.du.?
nature conſonnm eſt.vt hi non recuſent onera quireruʒ co
moda amplectuntur. vt in cle.j.de conſti.de conſti.⁊= ſic ta-
lis conſuetudo videtur contra equitatem naturalem.ergo ĩ
pꝛeſcriptibilis nec pꝛeſcriptio pꝛodeſſe poteſt. qꝛ licet noĩe
alterius poſſit allegare pꝛeſcriptionem.vt.ſ.alteri ſit ſubie-
cta.⁊? ad illius mandatum teneatur onera ſubire.vt in. c. au⸗
ditis.?.c.cum olim. de pꝛeſcrip.⁊ no. o. an.in.c.cum vecti
gal. de cenſi.nomine tamen pꝛopꝛio non poteſt hanc pᷣſcri-
ptionem allegare.quia non potuit pꝛeſcribere conira obedi
entiam. Mec ſe a coꝛpoꝛe ⁊ a capite ſeparare.vt in.c.cum
non licet a capite.de pꝛeſcrip.li.vj.Et videtur pꝛima fron
te in hac materia caſus in.c.accedens.de pꝛeſcrip.vbi cano
nici cathedralis ad petionem totius cleri compulſi ſunt p̃-
ſcriptione nõ obſtante ad contribuendum vna cum reliquo
ad pꝛeſtandum pꝛocurationem legatis? nuncijs ſ edis apo⸗
ſtoſice ⁊ ponderanda eſt ratio deciſius illius tex. dicit enim
volentibus.⁊ ꝙq ommibus iminet ab omnibus compoꝛte f.
⁊c.⁊ tollit pꝛeſcriptionẽ etiam lougiſſimi tempoꝛis.⁊ ſic vi
detur ex generali ratione illius littere ꝙ contra onera com-
munia non poteſt particularmus eccleſiapꝛeſcribere etiam

tempoꝛe longiſſimo Sed his non obſtantibus contrarium y

puto in caſu noſtro verius.⁊ pꝛimo allego pꝛo hoc caſum iũ
cta glo.in verbo legitima.in cle.j.de cenſi.vbi pꝛobatur ꝙ
pꝛeſcriptio pꝛodeſt in his oneribus vitadis in his tamẽ que
pꝛeſcriptibilia ſunt ſᷣm glo.ibi ⁊ foꝛte ideo adiecit illam limi
tationem.quia dubitatur nunquid aduerſus cathedraticuʒ
currat pꝛeſcriptio. Nam glo.in.c.quicunq;· xvj q·vij.vo⸗
luit ꝙ licet currat pꝛeſcriptio in quantitate.non tamen ĩ to
tum vt nihil debeatur.aliud tamen ſentit archi.in.c.j.de pᷣ
ben.li.vj.Et plenius de hoc per Jo.an.in.c.cum venera-⸗
bilis.quod non poſſit eccleſia ſuo nomine allegare pꝛeſcri-⸗
ptionem. Et idem in pꝛocuratione ratione viſitationis. vt
in. c. cum ex officij.de pꝛeſcrip. Idem in pꝛocuratione lega
toꝛum ⁊ nuncioꝛum ſedis apoſtolice.dicto.c.accedẽtes.ſũt
lariter currit pꝛeſcriptio.vt ſentit Yo.an.in.c.cum venera-
bilis videmus enim in quarta decimaram ⁊ moꝛtuoꝛum
currit pꝛeſcriptio etiam contra epiſcopum.vt in.c.de quar

ergo quedam impꝛeſcriptibilia.in alijs vero oneribus regu

ta.de pꝛeſcrip.no.glo.in.c.j.de ſtatu regu. tem vna ec
cleſis pꝛeſcribit decimas in parrochi aſterius eccleſie. vt i
c.j.de pꝛeſcrip.li.vj.⁊.c.ad apoſtolice.de deci. 4 Dꝛete⸗
rea certum eſt ꝙ per pꝛiuilegiuʒ poſſunt alique
oneribus communibus eximi.vt in dicta cle.j. ? in c.cuʒ ve·
nerabilis pꝛealle.ergo ⁊ pꝛeſcriptione. pꝛiuilegium enim ?=
pꝛeſcriptio equiperantur.vt in.c.duo ſimul.de offi. deleg.
pꝛeſernim quando eſttanti tempoꝛis. de cuius initio memo
ria non erxiſtit.habet enl memoꝛia illa p ſcriptio tituli ſeu cõ

ceſſionis.vt in dicto.c.j.de pꝛeſcrip.lib.vj.It clarius in.i.
hoc iure..hoc ductus aque.ff:de aqua.cotti.⁊= eſti. ⁊. l.j. in
fi.ff.de aqua plu.arcen.pꝛeſumend um eſt eniʒ ex aliqua le
gitima eauſa fuiſſe exemptum ex quo tanto tempoꝛe non
ſoluit.videmus enim hoc pꝛocedere in pꝛelcriptione ſeruiti⸗
oꝛum.⁊ cenſus vt ſufficiat allegare tantum tempus cauſa
pꝛeſcriptotis.vt no.glo.in.c.nullus epiſcopus.j.q.j.? Joã.
an.in.c.peruenit.de cen.⁊ bar.in.l.cum de in nem vero.ff.
de vſu. foꝛtins hoc eſt admittendum in pꝛeſcriptione liber-
tatis.que eſt fauoꝛabilioꝛ.vt ſin gulariter dixit Jo. de lig. in
c.accedentes pꝛealle.quia lʒ in pꝛocuratione legatorum 2z
nunciorum ſedis apoſtolice non currat pꝛeſcriptio conrra
ipſos legatos ⁊ nuncios quo caſu intellexit iliuʒ tex. Lamẽ
contra reſiduum currit pꝛeſcriptio vt reliqui clerici ſeu eccle
ſie teneantur ad integram pꝛocurationem legatoꝛum ⁊? nun
runn an hoc caſu nii detrabitur legatis ⁊ nuncijs. qꝛ
ſolum pꝛeſcribitur contra reliquas eccleſiss. ⁊ fuit ſubtilis
conſideratio licet tex.iudicio meo huic intellectui aliqnan-

tulum reſiſtat. Mon obſtat ſi dicatur ꝙ tex.in dicto.c. acce

dentes adiuit vt ſedis apoſtolice. Sed pꝛeſcriptionem rei-
cit.⁊ ſic pꝛeſcriptio non operatur id quod pꝛiuilegium. põt
enim tripliciter reſponderi.pꝛimo ꝙ loquitur quando pꝛe
ſeriptio non inducitur cumi cõſcientia illius qui poteſt pꝛiui
legium concedere.als ſecus vt ſentit ibi anto.de bu. Se
cundo poteſt dici ꝙ non loquitur in pꝛeſcnptione ranti te
poꝛis.de cuius initio non eſt memoꝛia.nam illa habet vim
conceſſionis.vt in iuribus ſuperius allegatis. ertio
poteſt reſponderi ꝙ loquitur in caſu ſpeciali fauoꝛe pꝛocura
tionis legatoꝛum ⁊ nuncioꝛum ſedes apoſtolice ſicut ſpecia
le eſt in pꝛocuratione debita ratione viſitationis vt contra
illam non currit pꝛeſcriptio.d.c.cum ex officij.vnde poteſt

adaduci ille tex. pꝛo hac opinione per locum a ſpeciali in eo.
quodtex.ibi dicit cum in talibus nequeat pꝛeſcrptio locum
ryendicare ergo ſecus in alijs oneribus non pꝛiuilegiatii
Altimo facit ꝙ ſicut vna ecdeſia pꝛeſcribit contra alia,ʒ

enen in iuribus pꝛopꝛijs.vt per totum titulum. de pꝛe
ſcriptis.foꝛtius debet admitti pꝛrſcriptio libertatis contra
omnes eccleſias ꝙᷓ ſ pecjaliter contra eccleſiam particularẽ
vt notanter dixit = dilectus. de conſu.
dudo ergo expꝛedictis ex notatis per Jo.an. in dicto·c. ꝑ
veuerabilem.de cenſi.quod exceptis pꝛocuratione ratione
viſitationis ? legatoꝛum ⁊ nuncioꝛum ſedis apoſtolice ⁊ ca
ritatiuo ſubſidio vel cathedratico ſecundum iquos poteſt
eccleſia antedicta ſuo nomine ſe tueri ab alijs oneribus ⁊ ẽt
apꝛedictis allegando pꝛeſcriptionem contra reliquas eccle
ſias ſecundum illam notabilem obinonen J delenon
obſtat ſi dicatur quod iam ſunt duodecim anni quod cum
alijs contribuit.quia reſpondetur dupliciter. ens
illa collecta fuit impoſita ſpeciali iure auctoꝛitate ſummi põ
tificis tam exemꝑtis ꝙᷓ non exemptis. Item ⁊ ſecundo
pꝛeſuppoſito ꝙ fuiſſet ſimpliciter impoſita per clerum ta-
men cum pꝛeſcriptio iam tuteune completa non potuit
vnicus actus illam tollere.Mam requiriturtempus ſuf
ficiens ad pꝛeſcriptionem.⁊ ſic quadraginta an.cum mino-⸗
ris tempoꝛis non currat pꝛeſcriptio.dicto.c.de quarta.⁊ in
auc.quas actiones.C. de ſacro ſan.eccle.Ad hoc facit glo.
no.in.l.tempoꝛalis permutatio.als eſt.S.l.nemo aliene.ff.
de ver. ſigni. que dicit ꝙ licet per vnicum actum interrum
patur pꝛeſcriptio dum eſt in fieri poſtꝗᷓ; tamen eſtinducta.

non ſufficit vnicus actus in contrarium debito tempoꝛe pᷣ

ſcribatur.⁊ de hoc eſt ibi tex.ſecundum vnum intellectum

? no. Jo. an.in.c.ſi:de conſuetudine in tractatu conſuetu-
dinis ſuper quinto capitulo. Mec obſtant alia ſuperius lal

legata.quia ex curſu tanti tempoꝛia pꝛeſumitur cauſa ratio
nabilis.vt ſupꝛa diri. Item eccleſia iſta iuuabit ſe ex pꝛoſcri
prione ⁊ non conſuetudine.nam pꝛopꝛie ita eſt pꝛeſcriptio
cum ius libertatis non acqniratur in communiſed pꝛeciſe

ecleſie ab

n

ii eccleſte. Ad quodno in cſ de conſve wi no. ĩquo
differat pꝛeſcriptio a conſuetudine· Et hec ſufficiant ad lan
demæ ad gloꝛiam dei. Mico. Abbas de ſicilia·

Con. xxxxvy·

Aidã canonicus regularie oꝛdinis ſancti Zlu
guſtini. illü oꝛdinem erpꝛeſſe pꝛofeſſus in mo
naſterio in quo viuebat ſub obſe eruantia regu
lari monaſteriũ non petita.nec obtenta a ſuo
ſupioꝛe licentia ex quadã animi leuitate exiuit
Et cũ per aliquod tẽpus vagaſſet ea animileuitate.q;ꝛ mo-
naſterium ſancti dñici in quo non ſub obbuantia regulari · ſʒ
clauſtralis ſecundum moꝛem loquendi viuebat᷑.Et iterum
ibidem pꝛoſeſſionem emiſit. Nunc querit᷑ an religionis in/
gꝛeſſus ſecũdus nõ petita nec btẽta licẽtia a ſuo ſuperioꝛe
ſmo omnibus pꝛetermiſſis nec de eis ceꝛcioꝛe effecte pꝛela
to qui cũ ad oꝛdinem dominici ſãcti recepit tenuerit. Item
an huic liceat pꝛopria auctoꝛitate pꝛimum habitum reaſſu

mere. Et in primo ſancti auguſtini ꝑmanere.

der noĩe eiuſqʒ matris virginis gloꝛioſe bea
tiqʒ leꝛonymi.totiuſqʒ celeſtis curie trtũphaã
3

do verbis tangendo tm̃ veras concluſiones do
ctoꝛuʒ ſiue argumentoꝛum conceruatione veritatem tantu
bꝛ. conaboꝛ poneꝛe. Mꝛo cuius elucidatõe pᷣmitto quod
ſiquis pꝛofeſſus eſt in aliqua de re ligionibus appꝛobatis ⁊
velit ipla religione dimiſſa tranſire ad ſtrictioꝛem ſiue artio
rem religionem ſeu oꝛdinem debet pꝛimo licentiam petere
a ſuo ſuperioꝛe. vt eſt tex.? glo. in . c. licet. de regu. ⁊ ibi Jo.
an. ?7 alij doc. Et eſt glo. in · c. cum ſiugula. in verbo canoni⸗
ce.de pꝛeben.lib.vj.Et licet de iſta materia. videlicet quas
liter ⁊ quid requirat᷑ ad hoc quod religioſus poſſit traãſire de
ſua religione ad aliam ſiue de ſuo monaſterio ad aliud mo-
naſterium. doctoꝛes in diuerſis locis ⁊ varia loquuntur.⁊
e. in ſpecu. in eo.ti. S. ſicut quoq; v. xxiiij.aliqatagat.⁊ ꝑ
Ao.i.c. fi.de renũ.2= Yo. an. poſt alios in. c. non eſt ſuper pꝛi
ma goo. de regu. ? luper glo. in verbo prelatum per doc. in
clementina pꝛima. ↄe electionibus.? per Inno. de iurein.
ficut non pꝛimo.⁊ per glo. Inno.⁊ alios doc.in.c· ſignifica
tum. de regu. ? per glo.in· c. cum ſingula. de pꝛeben. lib. vj.
? ibi Jo.mo.⁊ per archi.in.cſi religioſus.de te ſta. in. vj. ⁊
per eundem archi. xix. qij. F. ſed ſub audiendnm. ⁊.xx· q.j·
monachum. ? plene per butri in glo.? docto.in dicto.c.lʒ·
de regu. in quibus locis plene tractatur ꝙ ſi religioſus tran
ſit ad parem religionem.quod ſi Alaxioꝛem quod ſi ad di-

uerſum locum eiuſdem religionis.quod ſi ad ſtrictioꝛeʒ re

nigonem. Ramnen vera ? indubitata omnium coucluſio ẽ
ꝙ ſi vult tranſire ad ſtrictioꝛem relgionem debet petere li
centiam a ſuo ſuperioꝛe.⁊ tunc petita licentia licet non ob⸗
tenta licite poteſt tranſire per iura ſuperiu egen 2 per
doctoꝛes in locis ſuperius pꝛenominatis. A ecundo pꝛe
mitto ꝙ an ſi vna regula ſit ſtrictioꝛ altera.ad hoc ne ꝗs poſ
ſit de vna ad ſtrictioꝛem tranſire non attenditur tempus in
ſtitutionis regule.ſedtempus quo tranſit an illa ad quaʒ trã
ſit ſit ſtrictioꝛ quo ad actualem obſeruantiam. illa aqua trã
ſit. licet illa ex inſtitutione regule fuerit ſtrictioꝛ. hoc tenet
nno. in. c. ſane de regu uia non eſt attendenda inſtitutio
fed obſeruantia tempoꝛis tranſitus pꝛo quo facit optime il
le tex.? textus.de regula in. c.cum monaſterium.=.c. cum
cauſam eodem titulo. quod intelligitur in limtata. pꝛout no
tat Jo. an. in dicto. c. ſane. de regu. recitans opinionez the
ologoꝛum. de quo ibi.? aliquid tangit glo. fi. in. e. ſuper eo.
de regu. ? ibi aiquid ⁊ qui oꝛdo ſeu que re igio ſine regula
dicitur ſtrictioꝛ altera. plene per Inno. 7 Jo. an · in dicto. .
ſane. de regu.⁊ plene per pau.in clemen.vt pꝛofeſſoꝛes. de
regu.⁊ aliquid per doctoꝛes in dicto.c.ſuper eo.? aliquid ꝑ
archi. in. c. pꝛeſbyteros.xx. q· iij.? ibi per eum an canonicus
regularis poſſit tranſire ad monachatũ de quo per eundeʒ
archi. in· cc mandauimus.xix. q.iij.? per Joã.an.in dicto.c.
ſane in quibus etiam locis habetur an dicts regula canoni⸗
coꝛum re gularium ſit ſtrictioꝛ ſiue latioꝛ regula monachali
zin. c.quod dei timoꝛem.de ſtaturegu.⁊ vtrum ſit ſtrictioꝛ
ſeu latioꝛ alijs regulis. Wie pꝛemiſſis deſcendo ad caſuʒ
pꝛopoſitum deſcendendum arbitroꝛ ꝙ cum dictus canoni

tis amen.. In pꝛeſenti ↄſultatõe bꝛeuibꝰ agen

dictus canonicus regularis ex qua

cns re gularis non petita licentia a ſuo ſuperioꝛe exiuerit mo
naſterium ſuum ex quadam animi leuitate non inſpiratiö.e.·
diuina ⁊ intrauerit aliud monaſteriũ ſancti dominici ibidẽ
pꝛofeſſionem fecerit ꝙ non valuerit aliquo mogo tranſi

tus ad dictum monaſterium ſancti dominici etiam pꝛeſup

ponendo ꝙ fuerit arctioꝛis religionis cum requiratur de ne
ceſſitate ad hoc vt poſſit tranſire ꝙ licentiam petat a ſuo ſu
perioꝛe inficitur reſpectus tranſitus ? non petitione legiti⸗
ma ue bonum obedientie contemnatur.per tex.glo.⁊ ddc ·
in dicto. c. licet. de regu. ? ibi concoꝛ.⁊ hoc voluit gio.in · c.
cum ſingula.in ver. canonice. de pꝛeben. li. vj.? doc . in locis
in pꝛin.allegatis.At licet glo. in dicto. c. licet. de regu. diſ⸗
putet an ſi aliquis tranſit ad ſtrictioꝛem religionem non pe⸗
tita licentia teneatur redire ad pꝛimam religionem. .a-
men concludit. quod ſi leuitatis cauſa tranſinit. vt in caſu
noſtro tenetur oĩno redire ſecundum om̃s doctoꝛes.ideʒ·
glo. Et.ibi tex in.c.mandamꝰ.xix.q.iij· t. ibi · gl. ⁊ ibi Jo.
an. poſt butri.in· bicto.c.intelleximus. thoc indubitatuʒ
eſt per doctoꝛes ꝑ ſupꝛadicta·⁊ licentiam go. in dicto. c. li-
cet. de regu videaturtenere· opi.quod ſi nõ leuitutis cauſa
tranſiuit ad ſtrictioꝛem religionem nõ petita lieentia non te
netur redire ad pꝛimam religionem. Et idem ibi goff. tamẽ
o. an. ibi cõmuniter oẽs docto.⁊ late butri tenent quod
indiſticte quocunque trãſeat ad ſtrictioꝛem religioneʒ non
petita licentia.etiam non er animi leuitate.teneatur redire
ad pꝛimum cun non valuerit aliq modo tranſitus.⁊ ſic di
cit. Joan.ſe vidiſſe pꝛonuntiari.qdem tenet glo. in. c. in⸗
telleximus de eta.⁊ qualita. 2 nno. ⁊ idem glo.⁊ ibi

archy. in. c. mandamus.xix ·q·ij. At ſi dic atur quid opera⸗
tur hoc quod redat ad pꝛimum quia ſtat in poterit licentiã
petere ⁊ redire ad ſecunduʒ quia reſpondetur Jo. an.in di
cto.c.licet.quia ſatis eſt quia ſatiſfaciat iuri requirẽti quod
petat licentiam allegat de accuſa.c.ad petitionem de ſupnei·
pꝛela.c. quia regulares inducit ſimile ſicut inoꝛdinata elec.
compulſus admittitur oꝛdinata de eodem ⁊ ſuper eodem
de elec. c. ſuper eo.⁊.c. Innotuit . i finc de iudi.examinata.
Item poſſet reuerſus ad pꝛima manere ibi mutato pꝛo
poſſto allegat ad hoc de ſpon.c.tua.⁊ quod ibi nõ.ſuꝑ glo.
pꝛima. Idem tenet pau.in cle.ideo de reg.ne bonum obe
dientie contemnatur ? quaa foꝛte rediens in ſua reuocatio
ne remanebit. Et reſpondit ibi ad.cſane de regu. Idem
bu. in dicto. c. licet ⁊ ibi Jo. an. Andet etiam ad dictum.c.
ſane. Ex quibus omnibus clare concludetur quod cuʒ pꝛe
dam animi leuitati tranſi
uerit ad monaſterium ſancti dominici non petita ſuiſupe-
rioris licentia quod non valuerit tranſitus quod etiam ven
dicat ſibi locum ſi non ex animileuitate tranſiſſet per ſupꝛa
dicta. Concludo foꝛte ꝙ licet poſſet etiam cum ſecũdo
qð cum in monaſterio ſuo pꝛimo viuatur ſub obſeruantia
regulari ⁊ ſecundo monaſterio ad qð tranſiuit non viuatur
ſub obſeruantia regulari ſed clauſtraliter tenendo opi. In⸗
no.in. c. ſane de regu. vt dixi ſupra in pꝛin.qdð tamẽ pꝛo nũc
non firmo videlicet quod attendatur actualis obſeruantua
tempoꝛe traſitus nõ inſtitutio regule an dicatur ſtrictioꝛ an
lapioꝛ de quo me remiito ad no. bi per Jo. an. æ alos tamẽ
ſecnndum Inno.non valuerit pꝛedictus tranſitus cu 5
.

tranſiuerit ad ſtrictioꝛem religionem per ſupꝛadicta.
quibus omnibus infertur ad ſi ecundum queſitum ꝙ cnz nõ
valuerit tranſitus licite porerit ꝓpꝛia auctoꝛitate dictus ca
nonicus regularis redire ad ſuum pꝛimum monaſterium.?
in pꝛimo ſuo habitu ⁊ oꝛdine permanere.⁊ hoc voluit Jo.
an.? butri.in dicto.c.licet de regu.cum dicunt ꝙ tenentur
redire.etiam ad hoc eſt tex.in.c.ĩtelleximus.de eta. ⁊ quali.
ibi dũ dicitur ad pꝛimam domuʒredire cura ſunt ⁊c̃.ergo/
pꝛia auctoꝛitate qui reditus approbatur ibi per tex.⁊ idem
ibi go. idem notat tex.in. c.mandamus.xir.q/iij.dum dicit
tex. pꝛecipimus vt redeat.⁊ idem ibi glo.⁊ hoc expꝛeſſe vo
luit ibi archi. Idem aperte voluit pau. in cle.j.de reg. qui

dicit ꝙ ſi non vult redire compellitur redire. Reuertatur

ergo ⁊ ſi non vult ibi ſtare licenti petat ? tranſeat ad ſecũ
dum manaſterium Er quibus omnibusclare de iure cõ
cludo tranſitum dicti canoniciregularis non valuiſſe nec te
nuiſſe. ⁊ quod dictus canonicus regularis licite poteſt pꝛo
pꝛia auctoꝛitate recedere ? ad pꝛimum ſuum monaſterium
redire ibi deniqʒ in ſuo pꝛioꝛi habituꝰ oꝛdine permanere.
vt clare ? aperte.s oſtenſum ? appꝛobtum eſt. 6 Mꝛete⸗

— — —

— ——-⸗

—

NA

rea ſi dicimus iſte monachus ſiue canõicus regularis trã

ſeundo ad aliud monaſterium alterius religionis non peti-

ta licentia ſit fugitiuus.nihilominus debet reddi? etiam re

ſtitui monaſterio.pꝛimo.vt in.c.ioanns.de regu.etiam cõ⸗
petit ſibi actio contra pꝛimum monaſterium. vt ibidem re-⸗
cipiatur. vt no. Jo. an. s. dicta glo.ſi. ? in. c.fi.eo.ti.2 legi.=
notatur in glo.fina. ſuper ea.in.c.cum dilecta. de reſcrip.⁊
in. c.cum in eccleſijs circa finem. de maioꝛita.? obedien. ꝑ
hoſti. ⁊ in.c.j.de infa r iarrerdont niſi ter auffugerit a
monaſterio. vt dicit Jo. an. in dicto. c. fi. de regu.ſiue dica
mus yy temere tranſiuerit ad dictum ſ. ecundum monaſte-
rium non petita licentia.ne dum habitu.⁊ tũc dicitur teme
re tranſire.vt dicit glo.ibi.⁊ ſuper ea Joan and.in dicto c.
ioannes ꝑꝛocedit dicta concluſio tamen melioꝛis conditio
nis exiſtere videtur tranſeundo ad ſecundum monaſterium
non petita licentia.quoniam negando cum non dicat᷑ apo-⸗
ſtata ⁊ regula maioꝛi apoſtaſia que inducit excommunicati
onem. vt dicit Yoan. and. in dicto. c. ioannes. alle gat. . ij.
ne clerici vel monaci.lib.vj. ictgen dictus tranſitus
non petita licentis eſt nullus iplo iure. Iccirco non pꝛeſtat
impedimentum per ea que leguntur 7 notantur in xegula
non pꝛeſtat.de regu.iur.ilib.vj.⁊ in.c.cum acceſſiſſent.⁊.c.
cum in. ? in.c.penultimo. de conſtitntionibus.in.c.ſt upple-
mento. intantum ſine cauſa non confirmato per ipſumſt up
pꝛeſſum dicitur vacare.immo etiam vt vacans poteſt im-
petrari.vt dicunt doc. Laus doo.

Con. xcvj.
Nchxiſti nomiue ameu. Quʒ ad au
res reuerendi ⁊ circunſpecti viri do
cleſe antiſiodoꝛẽſis ⁊ canonici biter-
legati ac monaſterioꝛum oꝛdinum

tatoꝛis coꝛectoꝛis ⁊ refirmatoꝛis pꝛo

nintia tuſcie ? Jañ.
ter deputandi viſitando monaſterium ſancte marie de flo
rentia oꝛdinis ſancti benedicti nigri habitus ? abbate caren
tis fama publica referente pernenit. ꝙ in ipſo monaſterio
erant nonnulli pꝛo monachis ipſius monaſterij ſe gerentes

⁊ habitum ipſius publice deferentes ⁊ loca monachoꝛuʒ di

cti monaſterij occupata tenentes ⁊ bona ipſius monaſterij
recipientes indebite ⁊ ininſte in damnum ipſius monaſte-

„

rij cum ipſius monaſterij non ſint vere monachi ſed apoſta

te de alijs oꝛdinibus fugientes vel ahiecti ? ipſo monaſte-

rio contra deum ⁊ iuſtitiam per ambitionem ꝛ ſ uſceptiont
intruſi in animarum ſuarum periculum 7 monaſterij pꝛeli/
bati grauamen ⁊ damnum dictus pꝛefatus poncius conſi⸗
derans iuxta auctoꝛitatem Hieronymi non eſt bonnm
panem filioꝛũ dare canibus hoc ẽ lectatoꝛibus? iĩtruſis.xxijj

q.j. monuit omnes ⁊ ſingulos gerentes ſe pꝛo mo-
nachis ipſius monaſterij ⁊ cuilibet eoꝛum pꝛecipiendo man

dauit infra certum terminum * peremptoꝛium vt quiubet
eoꝛum deberet facere fidẽ de ſus inſtitutione vel titulo quẽ

habet in dicto monaſter io.¶ Aoꝛam quo infra dictuʒ ter

minum quidam gerensſe pꝛo monacho dicti monaſterij ꝗ

pꝛimo pꝛofeſſus fuit in oꝛdine fratrum pꝛedicatoꝛum. ? ab

oꝛdine ipſo pꝛeciſus ⁊ abiectus ſub foꝛma inferius annota-
ta ad pꝛobandum titulum ſui monachatus ⁊ inſtitutionis pꝓ
duxit litteras reuerendi patris domini ioannis ſ ancti theo⸗
dori dyaconi cardinalis apoſtolice ſedis legati? adminiſtra
toꝛis dicti monaſterij.quarum auctoꝛitate receptus fuit in
monachum dicti monaſterũ = pꝛoceſſum factum per vene
rabilem patrem epiſcopum felluſieñ.executoꝛem deputa⸗
tum ad hoc per dictum legatum quarum litterarum⁊ pꝛo
ceſſus ⁊ licentie pꝛociſionis tenoꝛ talis eſt ⁊c
nomine amen.anno incarnationis eiuſdem.nulleſimo tre-
centeſimo trigeſimo quarto indictione tertia.die decima⸗
nona menſis octobꝛis. Mouerint vniuerſi patris inſtrumẽ
tum publicum inſpectum per religioſoſ vir nobis ↄdã richi
inſaleripti conitkuruoln preſentia Reuerendi xpo pa-

mini poncij ſtephani pꝛetentoꝛis ec
renenſis apoſtollce ſedis nuncij 2⁊ de

quoꝛuncunqʒ non medicantium viſi

per ſedem eandem inter cetera ſpeciali

Gqᷓ ſocietate mandat pꝛoici

1chꝛiſti

tris domini.domini thedicij dei gratia epiſcopi feluſañ.exe
cutoꝛis infyaſcriptarum litteraꝝ domnni cardlinalis legati.
in.c.mõa.ſacte miarie de floꝛentia preſentibus religioſis vi
ris domis andrea pꝛioꝛe clauſtrali ? guilelmo bonauentura
doffõ henrico ſalin. franciſco bartoholo. andrea de pileſtris
? benedicto monachis dicti monaſterij? capituluʒ ⁊ tamꝗᷓ
capitulum dicti monaſterij.de mandato dicti prioꝛis moꝛe
ſolito congregatis preſentauit ? exibnit dicto domino epiſ⸗
copo quaſdam litteras infraſcripti domini Joanni cardi
nalis legati eius vero ⁊ ſolito ſigillo cum coꝛdula alba. pen-
dentis munitas quaꝝ tenoꝛ talis eſt Jonanes miſeratione
diuina ſacti theodoꝛi dyaconus cardinalis.apoſtolice ſedis
legatus venerabili in xpᷣo patri domino epiſcopo feluſan.ſa.
lutem in domino dilecti in xpᷣo ʒenobij quondam Richi oꝛ
dinis predicatoꝝ fꝛatrum monita.pꝛomeꝛeũt᷑ vt anime ſue
ſalnti quantum rationabiliter poſſumꝰ pꝛouidere curemus
Mnitaqʒ ſicut oblata nobis ſus petitio ↄtinebat ab oꝛdine
ipſo nup Imiatus exiſtat capiat ſicut aſpit in monaſtrio ſãcte
marie abbatie floꝛentie vulgariter nuncupatur oꝛdinis ſacti
benedicti ſub ipſius oꝛdinis regula domino famulari.⁊ ibi
vite ſue reliqas cõſumare. Mos ſuis ſupplicationibus incli
nati volentes eum in huiſmodi ſuo laudabili pꝛopoſito con
fouer̃ paternitati veſtre auctoꝛitate qua fungimur preſẽtiũ
tenoꝛe cõmittinius ⁊ mandamus quatenus ſi eſt ita eũdem
ʒenobium faciatis auctoritate noſtra ĩ monaſterio predtco
in monachum recipi atque fꝛatrẽ 2 ſincere in dommo cari⸗
tate tractari ſibi que habitum eiuſdem monaſterij. ac de
cõmunibus fructibus pꝛoueniẽtibus illius ſicut vni exalijs
monachis poꝛtionem integram exibere conſtitutionibus ⁊
ſtatutis predicti mõſterij ? non reci piendis apoſtatis ? qui-
bus licʒ alijs contrarium editis diuitamd per ſedeʒ apoſtoli
cam non fuerint girmati non obſtantibus quibuſcuqʒ.dat
ſenis. Idus octobꝛis pontificatus ſanctiſſimi patris ⁊ dñi
noſtri domini ioannis pape.xxij.Ylnno decionono.

tẽ
pꝛeſentauit ? exhibuit dicto domino epiſcopo quaſdam lit
teras infraſcripti fratris ioannis ⁊ pꝛioꝛis vero ⁊ ſolito ſigil
lopꝛioꝛis pꝛouintialis fratrum pꝛedicatoꝛum romane pꝛo-
uincie cere rubee impꝛeſſo munitas. uoꝛum litterrarum

talis eſt. H
Niuerſis pꝛeſentes litteras inſpectu
ris.frater ioannes de pontacijs oꝛdiſ
trũ pᷣdicatoꝝ in romana uĩtis pꝛioꝛ
pꝛnuincialis indignus. ſareng 7 ſin⸗
ceram in domino charitatem. iuſti-
tia ſine qua multitudo gubexnari nõ
Pteſt ſecundum grauitatem culpa-
1 um acerbitatem adpibet pena cim
ius ſuum vmicum quem tribuens crimini diſtinguens mo-
dis afflictionum ſecundum exigentiam tranſgreſſionum.
Frater igitur ʒenobius de albietis de floꝛentia qui grauiſſi

mam culpam commiſit in paraſceue apoſtatando acerbiſſi

ma pena plecti? amaris doloꝛibus caſtigari debebat. qumm
penam in penitentiam impoſitam ? imponendam ſoꝛte cõ
tumaciter recuſauit. Ego igitur conſiderata beati auguſti-
ni? patris noſtri regula que iubet reum emendatoꝛiam ſu
bire vindictam.quam ſi non tulerit de noſtro oꝛdine noſtra
FEl etiam ?⁊ diligentiſſime
inſpecto noſt:e conſtitutionuntrenoe quigrauiſſmam ap-
pelist culpam iĩ coꝛrigibilitateʒ illius qui nec culpas timet ad.
mittere ⁊ penas recuſat ferre Quem dicit de noſtꝛo oꝛdi·
ne pꝛecidendo de diffinitoꝑ conſilio ⁊ aſſenſu. ipſum fꝛatrẽ
zenobium qui iam pꝛofeſſionem a coꝛde adiecit habituʒ no
ſire pꝛoſeſſionem mado exui ⁊ a cospoꝛe noſtri oꝛdinis fan
quam inutile membꝛnʒ non crudeliter ſed miſercorditer ne

contagione peſtifera alios infitiat recido hanc autem ſuam

ſeueritatem ſecundum ſamaritane exempluʒ vulneribus ſq
cij vinum ? oleum infundens pietate nolens contradicet a
ſententia excommunicationis quam pꝛopter apoſtaſiam
incurrit abſolui in cuius ſententie expulſionis 7 abſolutionis
teſtimoninm ſigillum noſtrum pꝛouincialatus duxripꝛeſen-

tibus apponendum daſi ĩ vebe veteri ĩ noſtro pꝛouinciali ca
pitnlo anno dñi.MM. ccc.xxxj. die. j. menſis ſeptembꝛis.
Miſeua; domino epiſcopo biflier ſuꝑplicauit qua-
tenus ad executionem eoꝛum què in dictis ſitteris domini
legati continentur pꝛocedere dignaret᷑. Qni dominus epii

„₰ .

copus debita reuerentia receptis lectis : conſideratis litte
ris ſupꝛa ſcriptis volens contenta in dici denum legati lit
teris iurta commiſlionem ſibi factam exequi.reuerentis qᷓ;
ſito pꝛimo per dictum dominum epiſcopum a pꝛioꝛe ⁊ mo
nachis ſupꝛadictis ſi conſtitutiones dicti monaſſerij.den
recpiendis apoſtatis ſunt per ſedem apoſtolicaʒ confirma.
te ⁊ ipſis reſpondentibus? aſſerentibus quod per ipſam ſe⸗
deʒz non fuerunt conſirmate auctoꝛitate cõmiſſionis ⁊ ma
dati ſibi facti per litteras ſupradictas monuit dictos andre⸗
am priorem guielmum bonauenturam doffani benricum
ſalin. franciſcum. bartholum. andream? benedictum iuxta
dictarum litterarum continentiam eundem zenobium in

dicto monaſterio ⁊ in monachum reciperent atq; fratrem

atq; ſincera in dominio caritatc tractarent ſibi habitum di⸗
cti monaſterij ac de cõmunibus fructibus ⁊ prouentibuſ illi

us ſicut vni ex alijs monachis portionẽ integram miniſtra

rent. Q ui dominus andreas pꝛioꝛ Z omnes alij monachi
ſupꝛadicti volentes monitionez pꝛedictam exequi reuere
ter eundem zenobium pacis oſculo in dicto monaſterio re
ceperunt in monachum aiq; fratrem ſibi dicti monaſterij
habitux ? exibentes. Qui dominus ʒenobius pꝛedictaom-
nia acceptans humilier ? deuote genu flexus. ⁊ manibus
iunctis fecit ⁊ pꝛomiſit dicto epiſcopo vicario dicli domini
cardinalis recipienti pꝛo dicto domino cardinali tanqᷓ ſuo
domino ⁊ pꝛelato obedientiam ⁊ reuerentiam conſuetam
mandans dictus dominus epiſcopus mihi. Soldo nõ. cri
bi qð de predictis publ.conficerem ioſtrumemituʒ ack. flo
rentie in.c.dicti monaſterij pꝛelentibus pꝛe ſbitero melioꝛe
eans dicti domini epiſcopi.5.ſanto.ſ. cautis notatis.
t franciſco domini ſenanẽnis de floꝛẽtig teſtibus ad hoc
rogatus. Ego dictus paleſim de piſtoꝛio Imperiali aucto
ritate notariuſ ? iuderoꝛdᷣ. Et nunc ſcribi dicti donini epi
ſcopi pꝛedictis omnibus interfui eaq; de mandato dictipa
tris ⁊ rogatu dicti domini ʒenobij ſcripſi ? fideliter publica
ui. ¶¶Querit᷑ an dictus ʒenobius ſit cenſendus verus mo-
nachus abbatie pꝛedicte. Et quia diſtinctione ne gotium
magis clare ſcit facit de Apt. c. ſuper litteris ⁊ etiam quia ꝑ
queſtiones diſtinctas ⁊ particulareſ magis liquet natura to
tius. Ideo in pꝛeſenti queſtione vtoꝛ diſtinctione. Et pꝛi
mo quero an iſte zenobius ſit abiectus intelligitur habere
licentiam tranſeundi ad aliam religionem. f: ecũdo an
littera legati ſibi conceſſa ſuper dicto monachatu valeat.
Tertio an pꝛoceſſus habitus per epiſcopum feluſañ.te
neat.· Quarto an receptio monacho teneat cum eum
tractauerunt vt monachum nec ne. Et dico quod non

cenſſet ſñiatus imo abiectus cum ienomina. Ham Iñiatus

pꝛoprie dicitur qui de licenti ſuperioris ad alium oꝛdineʒ
tranſit vt extra de regulis licet ar.non eſt dub ium cum ſi.
Et quod talis abiectus cenſeatur cum ignomina facit de
er no ca gue ſtlom aliud eſtefſe abiectum alind fugi
uum apoſtatis, vt de regu. c. vltimo. ⁊ in extrauaganti be
nedicti paſtoꝛ bonus quia ibi ponuntur vt diuerſa. Mec

etiam fu ibi mentio de iñiatis ? quare quia liati tranſiue

runt cum iñia ⁊ debito modo.⁊ ſic non ſunt reuocandi fac
optime ð rennnc. quidem vbi obtenta licentia renunciandi
compellitur renuntiare Et ita obtenta licentia tranſeun
di coͤpellitur tranſire. Dʒ alij vt fugitiui ⁊ abiecti ſũt reuo
cãdi.vt in iuribus allegaii ergo non ſunt licentiati poſtq̃
compellantur tales eos reuocare annuatim.facit optle ⁊ vꝛ
caſus legis.ᷣff.de his qui no·inſa.l.ꝙ ait pꝛetoꝛ.s.ignominie
canſa.vbi patet ꝙ ſimpliciter remiſſus non intelligitur re⸗
miſſus ignoie cauſe Bed quando ignominie cauſa remitti
tur. tunc ſuper hoc expꝛimitur. Sed hic in caſu noſtro expſ⸗
ſe expꝛimitur q; ignominie cauſa abicitur.ergo non eſt fum⸗
pliciter licentia cum cauſa ignominie eſt remiſſus ſiue abie

ctus. Itezʒ ex alia cauſa patet ꝙ ignominie cauſa fuit remii

ſus ſiue abiectus. Nam fuit ex auctoꝛatus inſignijs milita-
tibus · i. inſignis religionis. vt patet in dicto. S. ignominie. er
go tam ratione expꝛeſſionis facta in remiſſione ſiue abiecti
one ꝙ ratione ex auctoꝛitatione cenſetur ignominie cauſa
remiſſus ſiue abiectus.ergo non poteſt dici talis licentiat uſ

cumiſta fit valde diuerſa vt ſupꝛa dictum eſt. certe non vi

⸗ ſi

de quomodo Ytem vt patet in littera abiectionis non da
tur ei licentis vi tranſeat ad aliquem oꝛdinem vel monaſte
rium.immo dicunt doctoꝛes ꝙ nunꝗꝙᷓ abbas debeat mona.-
cho ſuo dare licentiam tranſeundi adalium oꝛdinem niſi pᷣ⸗
mol babea- t monaſterium paratum alioquin eſt apoſt ta. ſi
aliter recedit. vt no. Inno. ? hoſiide renun.c.vltimo.ergo
patet ꝙ etiam ſi eſſct in littera abiectionis dictum ꝙ tranſi
ret ad aliquam religionem non expꝛeſſo certo monaſterio.
ꝙ non poſſu dici licentia.quia contra ius eſſet data. ergo qᷓ
tenus magiſer in littera abiectionis nihil ibi de hoc dicitur
immo ſibene conſideretur littera abiectionis quod eſt val
de notabile per que euidenter concludetur ꝙ lcentia dici
non poteſt que uon eſt. Item ad ſecundũ dico ꝙ littere le
gati nulle ſantipſo iure. Mam ſuntimpetrate laciteveri⸗
tate ? expꝛeſſa lalſitate ⁊ ſic tales littere non valent. vrde
reſcrip.ſuper litteris.immo vt ſure cauetur in talibus litte-

ris non debet aliquid ſubtiteri. quod deberet animum con

eedentis ad deneganpaum vel dandum mouere. vt no. . d·
c.ſuper litteris.in glo.Ex hoc? Jo. an. de reſcrip. in· c. gra
tia. li. vj. in glo. quia ? hoc de reſcrip. poſtulaſti. Et archi.
de pꝛeben. non poteſt. li. vj. · ·. q. vij bhi qui cum ſi. Sed ꝗd
ebes diceret ꝙ legatus conceſſiſſet ꝙ fuiſſet deiectus pꝛo⸗
pter ſua demerita tam turpia. ⁊ ꝙ die veneris ſancti apo⸗

ſtatauerit. certe nullus dubitat ꝙ talem litteram ei non de-
difſfet. immo expꝛeflit q erat baniatus. vt patetin littera ſe læcritn

gati. qudðd erat falſum.vt ſupꝛa patet per ſoꝛmam lue abi
ectionis. Et ſic legatus debuit intelligere de licen tia debi⸗
ta ⁊ ex cauſa pꝛebabili ⁊ non ignomimola. facit. C. de his ꝗ
veni. eta.ĩpetra.l.fſi. Ergo vt dictũ ẽ le ꝑ quaſ fuit receptõ
facta de eo ſunt nulle.vt de reſcrip·c.ad audientiam · ij.
Item ad hoc Et᷑ facit quia quando aliquid pꝛedicatur per
pꝛiue ⁊ per poſterius ſimpliciter pꝛobatum intelligitur da-
tum per pꝛius.vt no.ff.ſi ager vecti.vel emphi . l. j. vbi no⸗
mine domini intelligitur directum non vtile ergo idem de
licentias! Item ſibene confſideras in littera legati dicitur
ſiita eſt.?⁊ tamen ita non erat neq; epiſcopus ſuper hoc fecit
inueſtigationem vt patet in pꝛoceſſu epiſcopi felulan·⁊ ſic
exceſſit foꝛmam mandati ? ſcnon valet ꝙ factuʒ eſt ꝑ epiſ
copum. etiam ſi littere legati valerent.facit·cicum dilecta
Nam talia mandata ſunt leruanda diligenter. vt de prebẽ.
cui de non ſacerdotabili.a.vj.ff. manda.l.diligenter cu⸗ ſi.
cum ergo iſte littere ſint nulle ⁊ pꝛoceſſus nullus rationibꝰ
ſupꝛadictis patet ꝙ receptio 7 moachatus nuſlus c.quia vi
goꝛe iſtarum litterarum ? pꝛoceſſus eſtreceptus Ytem ad
tertium dico quod talis pꝛoceſſus eſt nullus? hoc per iura:.
ſupꝛa allegata. Mon obſſtat ſi dicatur quod ſi mandaturali-
cui quod pꝛouideat de fali benefitio perſone.quod teneat
ꝛouiſio etiam ſi pꝛouideatur perſone non idonee vt.nota.
nno. de pꝛeſt ump.c. timo. t tangit YJo. an. de offi de-
ſegati. iudices in cle.quia ſi bene conſderetur conditio iſti
us qui inpetrauit literas ſonat in conditionem.⁊ non in mo
nitionem vt patet per nota· ibi per dictos doc. tſi quod

„

fit ſtante conditione nullum eſt vel aliter. qñ alicui mandat
pꝛouideas tali ſieſt ydoneus Tunc cum pꝛima·facie quili-
bʒ pꝛeſumatur ydoneus vt in dicta decre. vltima niſi appa⸗
reat ↄtrariũ non eſt neceſſaria aliqua pꝛobatio ſiue examia⸗
tõ vt ille habeatſe pꝛobare ydoneum. SGed quando dicitur
ſi habuit licentiam vel id fimile. certe licentia non pᷣſumit᷑
habere niñ eam oſtendat ſicut dicimus peeſ umitur idoneuſ
niſi pꝛobatur contrarium. Sed hiclicentia non oſtendit ſe
Fropte demerita ſua deiectum. Er ſic cum non habuerit

centiam ? mandabatur ſub conditione ſi habuit licentiam

i.
patet expꝛeſſe quod illuD quod factum eſt per epi opuz fe
luſanũ.nullum eſt vt in iuribus ſupꝛa allegatis.) Iem ad
quartum dico quod receptio monachoꝛum ·? qnod con⸗
tractauerunt vt monachum non facit eum monachum
planum eſt quod iſti monachiſem er mittebantur conſen-

ſui ex litteris dicti legati ⁊ pꝛoceſſui epiſcopi. Nam hbocpa

tet qꝛ eſtmandatũ eis vt recipiant eum iupta litterarum di
ctarum continẽtiam domini legati ⁊ ſic receperũt ⁊ ſic ſem
perintẽdebat? tractauerũt iuta cõtinẽtid dictaꝝ litterax·
ʒ32tinẽtia littere ? ꝓceſſus ert nulli ? ſi receptio nulla.

— —,!

ꝝ ̃ ᷣ ̃

tus. Et ideo ſigillum meum appoſui 8.
d

zʒ p:eſumitur manere in ea voluntate ĩ qua eranttem
poꝛe receptionis niſi pꝛobatur mutata.vt de bap.maioꝛeſ
7 quod metus cauſa.c.per latum ⁊.ff.de pꝛobationibus eũ
m 2. ff. dele.ij. l.lucius. cum ſi.ĩmo etiam ſi conſenſerunt
expeeſſe ⁊ recepiſſent eum non obſtantibus litteris 2 pꝛo-
eeſſibus legati ⁊ epiſcopi non valeret. Ratio eſt quia rece-

ptio monachoꝝ ad abbatem ⁊? monachos dicti manaſterij

pectat tam de iure ꝙᷓ; de conſuetudine vt de elec.c.cuʒ ec
cleſia.vult in glo.ij.ergo eoꝝ receptio non faceret aliquem
monachuʒ ĩmo erat neccſſarius conſenſus legati quia tũc
littera abbatis erat in illo monaſterio ex eo quod erat cõmẽ
datarius illius monaſterij ⁊ legatus non mandat eum reci-
pexe vt abbas ĩmo vt legatus vt patet ex foꝛma littere le-
gati ĩmo etiam legatus vt cõmendatariꝰ ⁊ ipſi nõ poſſent
eum recipere quia ſi bene conſiderentur ipᷣe fuit abiectꝰ ð
oꝛdie pꝛedicatoꝝ vbi eſt maxia obſernantia regularis.⁊= in
monãaãſterio pꝛedicto non eſt tanta obſeruantia vt in oꝛdine
pꝛedicto vt eſt notoꝛiũ facit ð regula.c.ſane.imo foꝛte etiã
non potuiſſet tranſire ð ſũia vera ⁊ expꝛeſſe dñi legati quõ
uis ſibi fuiſſet veritas expꝛeſſa. ¶ Jacit optime pꝛedicta ð
cre.ſane. Nam quod quis tranſeat de maioꝛi ad minoꝛem
ſolus papa diſpenſat vt nõ. Jo.an.? Jo.mona.de pꝛeben.
c.cum ſingula li.vj. Et ſic cum iſte non traãſiueritleginime
⁊? eſt in caſu reuocationis iuxta foꝛmã pꝛedicte decre.paſtoꝛ

bonus.pʒ quod etiam eius monachatus nõ teneret. WMec

tranſitus non obſtat ſi dicatur amice licet non facesẽt eum
monachuʒ eo quod tractauerũt eum monachũ qñ viuebat
legatus eo qð ad legaſᷣ vt cõmendatarium ⁊ cõuentum ſpe
ctat creatio monachoꝝ tamen poſtqᷓ; legatus moꝛtuus eſt
eũ tractauerũt vt mõachũ⁊ tũc ipſi nõ pñt facere mõachoſ
monaſterio.carente abbate vt de regul.c.ſi ad ſoluʒ li.vj.

Certe vt ſatis dictũ eſt.non conſenſerunt de nouo ſʒ in

telliguntur durare in illo pꝛimo cõſenſu vel etiã nõ poſſent

facere vel recipere expꝛeſſe neduʒ tacite vt ſupꝛa pꝛobatuʒ
eſt. ¶ Item quia per ſpetiale pꝛiuilegiuʒ aplicum eſt ĩidul

tum oꝛdini pꝛedicatoꝝ qð dicti oꝛdinis pꝛofeſſi non po
allumi vel tranſire 4 monachatum nigri habitus. Et ad

uerte quia ſi bene cõſideres non inuenies qð iſte dñs ʒeno

bius fecerit obedientiam conſuetã epiſcopo recipienti vice
⁊ nomine legati quia iſta talis pꝛomiſſio obedientie ñ indu
cit pꝛofeſſioneʒ regulareʒ. Mam talem pꝛomiſſioneʒ pꝛo-

mittunt clerici. vt de maio.⁊? obedi.c.his que.Sed qñ quiſ

tranſit de vna religione ad aliam ʒ in pꝛimo fecerit pꝛofeſ-
ſionem tñ in ſecunda debet facere pꝛofeſſiõeʒ maxime vbi
regule ſunt diuerſe ſicut eſt regula ſancti Auguſtini quaʒ ha
bent pꝛedicatoꝛes.⁊ regula ſancti benedicti.quam habent
monachi abbatie floꝛenne ·. Et ſic patet ꝑ.s.allegata quod
iſte ʒenobius qui nõ eſt neq; fuit vnquã monachus ĩ dicto
monaſterio abbatie ⁊ ſic eſt inde reiciendus tanqᷓ intruſus.
Et ad maioꝛem firmitatem. Ego franciſcus archy.? ca
nonicus floꝛentie ⁊? doctoꝛ decretoꝝ pꝛeſens conſilium mei
pꝛopꝛij ſigilli.appenſione duxi munienduʒ. Ego franciſcus

petri de magiſtriſ archy. canonicus floꝛentie doctoꝛ decre

toꝝ ſicut ſupꝛa ſcriptum eſt.⁊ allegatuʒ ſentio atq; conſulo
2 ad maioꝛ.roboꝛis firmitatem huic pꝛeſenti cõſilio pꝛopꝛia
manu ſubſcripſi mei ſigilli appenſione duxi muniendum.
Egorecuperus guilhelmi de ſancto miniace decretoꝝ do
ctoꝛ ſupꝛadictis omnibus aſſentio.⁊ ita conſulo vt ſuperiꝰ

continetur in cuius rei teſtimoniũ pꝛedicto cõſilio me pꝛo-

pꝛia manu ſubſcripſi.⁊ ſigilũ meũ apponimadaui.¶Ego
monte condam bernardi iudex de bagmolo vna cum pꝛe-

dictis dominis franciſco ? recupero eoꝛũq; auctoꝛitate fie-

ri conſului pꝛout ſupꝛa ſcriptuʒ ẽ a dicto dño pontio conſul
mm Ego Joãnes
andree ponderatis omnibꝰ que ſcripta ſunt diligent erqʒ li-
bꝛatis motiuis dñoꝝ franciſci Recuperi montis conſi/ lrii
⁊? ſubſcribentiuʒ vt ſupꝛa patet ⁊c. ¶ Chꝛiſti eiuſq; matris
ac beati Jeronimi nominibus ⁊ ſuffragiis inuocatis.Ideʒ
conſulo.ſ.fratrem zenobium de quo queritur non eſſe nec
fuiſſe per ſupꝛa deſcripta monachum ipſius manaſterii q

dicitur abbatia.⁊ motiuis dictoꝝ dominoꝝ addendo notan

dum eſt in littera domini legati ille ſe dixit nuꝑ licenciatuʒ
ꝛobauit autem coꝛam executoꝛe ſed vltra triennium pꝛjuſ
eiectuʒ. Qua eiectione ⁊ ſi licentia dici poſſet.quod negat᷑
non tamen nuper ſedvltra trienniũ fuerat pꝛius dregſlii⸗

eſt ergo illa ᷓ videre debuit executoꝛ. Mam vt docłoꝛes

dicunt nuper eſt aduerbium compoſitum. ex nouũ ⁊ tem
pus quaſi noui per nouiter. Qum autem vltra ſex menſes
dicitur diu. de cõ. pꝛe.c.ii.de hoc ſcripſi.de fideic.fi.ergo
vltra triennium nõ eſt nuper maxime in hac materia.quia
⁊ vnica die monachus ſiue monaſterio eſſe non debet. xvi.
q.i.placuit el.i.hoc autem expꝛeſſum merito mouiſſet le⸗
gatumad denegandum. vt. S. cum diuturnitus tpis agra
uet culpam Jura ſunt nota. ¶ Secundo aduertendnm ni
ſi fallarin cõputo fuit falſa.aut inſtrumentũ ſuper executio
ne cõſectum. Intuenti enim qð annus pꝛimus pontifica-
tus bape Yo inis inchoauit ano natiuitatis dñi . M. ccc.

xvi.die.v.ieptẽbꝛiſ qui tuncerat ãnus incarnationis.lD.

ccc.xvii.ſacile conſtare poterit quod decĩia nona dies octo

bꝛis currẽte anno incarnationis. M. ccc.xxxiiii. pꝛecedit

idus.i.tertiam decimã diẽm octobris anni dñi pontificatꝰ
papa ꝗoannes foꝛe. in integro anno.ſ.vi.diebus minus.
Et ſic concluditur executionem littere factam quaſi ꝑ an⸗
num ante datam littere. ertio aſſero me pertinaciter
tenere quod etiam ſi noua inſtitutio dñi noſtri nõ emanaſ-

ſet. Nec tunc niguiſſet pꝛedictoꝝ pꝛiuilegium de quo ſu-

pꝛa veri: apoſtate ſunt fratres pꝛedicatoꝛes tranſeuntes ad
nigros monachos non ſeruantes regulam benedicti vt ple
ne ſcripſi in pꝛedicta decre.ſ ane. de regu. ? iur pꝛedicte aſ-

fationis teſtimonium huic ſcripture manu pꝛopꝛia feci ce-
reum ſigillum appendi ⁊c. Mico.ab.
on. lxxxxvij.
Aluatoꝛis noſtri Jeſu chꝛiſti inuocato pꝛeſ
dio. Attingentia iuxta oꝛdinem quatuoꝛ du-
ia. que ex facto eliciũtur. Meimi eſt nun⸗
quid vltimus auditoꝛ qui dictam trinam ſen-

N tentiam tulit potuerit poſt dictam ſententiã
decernere remiſſioneʒ pꝛedictam cum per ipſam ſentẽtiaʒ

fuerit quo ad cauſam nullitatis offitio ſuo functus ⁊ abiecij

argumentis que ad partem contrariam fieri poſſent.arbi-⸗

troꝛ dictam remiſſionem fieri potuiſſe non obſtante ſentẽ
tia lata ſnper appellationis inſtantia. ¶ Oouet me ad hanc

ſententiam pꝛincipaliter quoniam cauſa nullitatis ? appel-
lationis poſſunt deduci ſimul ⁊ in eodem libello ſen ncltio

ſm omneʒ docto.ſententiãquam comuniter appꝛobar co-

munis ſtilus iuditioꝝ licet aliqui doctoꝛes ãtiqui declinaue
rint in contrariã ſententiam. ¶ ODꝛima tam potioꝛ⁊ cõioꝛ

vt nõ.per bar.⸗ alo in.l.ſi expꝛeſiʒ.ff.de ape.⁊.l.i.· que
ſen.ſiue app. ce. Mota per canoniſtas in.c.dilecto d app.
poſſunt etiam iſte due cauſe nullitatis ⁊ appellationis dedu

ci ſepatim etiam diuerᷣ tempoꝛe vtĩ cle.i. de re iu.iuncta
glo. in verbo donec.⁊? quod pius eſt de nullitate agi. poteſt

etiam poſt appellationem deſertam vt in. c. licet de len. ex
cõi.li.vi.⁊ nõ.in.c.ſepe.eo.ti.in antiquis ac.etiaʒ poſt tres
ſententias latas ſuper eodeʒ articulo vt in dicta cle.i.iũcta

pꝛealł. go. cum ergo iſte due cauſe nullitatis ⁊ appellatio-
nis ſint diuerſe ⁊? diuer ſieffectus p ſententiaʒ quam iudex

pꝛofert ſuꝑ ĩ ſtantiam appellationis non põt dici qð ſit fun
ctus offitio ſuo ſuper cauſa nullitatis qꝛ vbicũq; plureſ cau

ſe cõmittuntur iudici niſi expꝛeſſe ſit dictum in cõmiſſione
vt ſimulillas decidat per ſententiam latã in vna cauſa non
dicitur functus offitio ſuo quo ad reliquas non dũ diffini-

tas vñ poteſt ad deciſionem aliaꝝ cauſaꝝ pꝛocederevt pꝛo
baturſin.l.quid tamen.ff.de arbi:quod pꝛocedit etiam ſi ta
les ſint cauſe que ſᷣm eaꝝ naturam hñt aliquam in ſe cõne
xitatem vt petitoꝛiuʒ ⁊ poſſeſſoꝛium ſuꝑ eadem re que p
pter idẽptitatem debent coꝛã eodeʒ iudice tractari vt ĩ.c.i.
de caula po.⁊ pꝛo ⁊ in.l.nulli.C.de iudiciis ⁊ in.c.fi.eo.ti.
Et tamen iuder qui tulit ſententiaʒ in poſſoꝛio nõ dicitur
uo offitio'functus quo ad petitoꝛiumilicet ambe cauſe eidẽ
iudici fuerũt ſimul cõmiſſe vt in.c.ad vltimuʒ de cauſapo.
⁊ pꝛo.⁊.c.ſignificauerũt de teſti.⁊.in.c.cũ ad ſedẽ de reſti.

ſpoli.⁊ facit cle.vnica de cauſa po.⁊ pꝛo.vnde ĩ caſu noſtro

fuerint vltimo auditoꝛi cõmiſſo cauſa nullitatis.= appella
tionis licet ipſe Judex ſententiam tulerit ſuper iuſtitia ap

pellatiõis non per hoc poteſt dici füctus offitio quo ad cau

ſam nullitatis.⁊ per conſequẽs cuʒ in cauſa nullitatis remã
ſerit index potuit decernere ſuper illo remiſſionem ad par
tes cum per illam ſententiam latam ſuper appellationis in
ſtatiañ ſit ſopita queſtio nullitatis quia.vt.S.dixi iſte cauſe

diuerle ſunt. Mam poteſt ſententia cõfirmari in cauſa ap-
pellationis quo ad merita cauſe. Et tñ pꝛima ſententia po
tuit eſſe nulla ex defectu oꝛdinis iuditiarij quia fuit lata in
die feriata ſeu alio reſpectu.pinc eſt ꝙ iura voluerũt quod
etiam poſt deſertam appellationem ſuper cã agi.cauſa nõ
licet vt pꝛeallegata de pꝛima. oc etiam aperte pꝛoba
tur in ſümili in dicta cle.j.in. F. ſilr.iuncta glo.in.v.ĩpediri.
vbi patet ꝙ ſi ante pꝛolationem tertie ſententie cõfirmatiſ
duas ſñias pꝛecedentes.non ĩpeditur pꝛoſecutio appella-
tionis pꝛecedentis a grauamĩe foꝛtius ergo dicenduʒz in cã
noſtra cum cauſa nullitatis ſit.ne euictoꝛie ꝙ;ᷓ cauſa appella
tionis a grauamie.non ergo debet ipſius cognitio impedi
riper pꝛolationeztertie ſententie ⁊ pꝛeſertim cũ nec fuerit
de mente iudicis proferentis tertiã ſententiaʒ qui ĩmedia
te poſt illam tertiam ſententiã dedit remiſſioneʒ ad partes
ad pꝛobandos articulos datas in cauſa nullitatis.¶ Ex his
enim que incõtinenti ſecuta ſũt colligitur ſatis iudicis ani-
mus quod pꝛioꝛes ſententias cõfirmauerit quod ad merita
cauſe non autem quo ad cauſam nullitatis coꝛaʒ eo pendẽ
temi al fuiſſet ſibi contrarius quod nõ eſt pꝛeſumendum ex
quo in continenti pꝛoceſſit ſuper cauſa nullitatis ar.in.l.na

ad ea.ff.de condi.⁊ demon.⁊ in.l.lecta.ff.ſi cer.pe.⁊ in..

offitij de elec. Deetere⸗ ſi de nullitate poteſt agi poſt
tres ſententias vt ĩ.d.cle.j.iuncta glo.pꝛeall.in vbo donec.
foꝛtius debet poſſe pꝛocedi ſuper cauſa nullitatis iam attẽ-
tata ante pꝛolationem triũ ſententiaꝝ cum minoꝛ ſuſpitio
calũpnie oꝛiatur hoc caſu ꝙᷓ in pꝛecedenti ar.in.l.is qui reꝰ.
ff. de pu. iu. Et hoc quo ad pꝛimũ dubium. Nunc ſᷣm attin
gam dubiuʒ quo queritur an decretũ dicte remiſſionis fue
rit ſuperflauʒ. ? conſequenter indebite ⁊ fruſtra conceſſum
ex eo ꝙ de alijs nullitatibuſ vltra illam que ſurgebat ex falci
tate dĩcti inſtrumenti conſtare videbatur ex articulis per di
ctum.b.datis licet iuder ipſos non acceptaſſet.¶ Mec in cãẽ

nullitatis concluſum fuiſſet. Ad qð quidem dubium mihi
omnimodo videtur reſpondendũ negatiue vʒ quod illud ö

cretum remiſſionis nõ fuerit ſuꝑfluuʒ licet ex alijs articulis
pꝛebendis potuiſſet conſtare.de nullitate moueoꝛ pꝛincipa

liter.quia nemo pꝛohibet᷑ pluribus exceptionibꝰ ſeu deſrſen

ſionibuſ vti licet qlibet exceptio ſen defenſio per ſe ſufficiat
cum non debeat quis ſe artare ad vnam ſpetiem exceptio-

nis ſeu defenſionis cũ poſſet in illa defectus pꝛobationum

deficere ⁊ alijs nõ pꝛopoſitis iniuſte ſuccũbere vt pꝛobatur
in regula nullus pluribus dere.iur.li.vj. Et in.l.nemo de

re.iur.⁊ qᷓ̃ leguntur ⁊ nõ.in.c.ij.de teſ.⁊ in.c.exhibita de iu

di.⁊ in.c.cum Yadudum de appella.⁊ in.c.audita de reſti.

ſpoli.⁊ in.c.conquerente de cdleri.nõ reſi.⁊ in.c.auditis.⁊ in
c.cum olim de pꝛeben.plene ꝑ gleœin dicta regula nullꝰ plu
ribus date patet quod varijs defenſionibꝰ quis vti poteſt
in eadem cauſa.licet ommes nõ neceſſarie ad victcoꝛiam ob
tinendaʒ. Sed ad cautellam poreſt quis vti huiuſmodi diꝰ

ſitate vt ſi probationes defitiant in vna poſſit obtinere ex

alijs. Mon enim eſt anguſtãda copia pꝛobationuʒ.l.currẽt

ff. de teſti. Et optime facit ad pꝛedicta.c.ſi foꝛte de elec.li.
vj. ⁊ in.c.vt circa.eo.ti:⁊ libꝛo.Et pꝛeſertim hoc dicendum
in caſu noſtro.in quo iſte allegans nullitatem ſñie pꝛidcipa
liter fundauit ſe ſuper defectu citationis. Nam talis defe⸗

ctus indubitanter reddit ſententiã nullam cuʒ citatio ſit fũ

damentum iuditij vt inſti.de pe.te.ii:pꝛope finẽ ⁊.iij.qixi
c.omnia ⁊.c.ij.irrierunt ⁊en.l.de vno quoq;.ff.re.iu.⁊ in.c
eccleſia ſancte Marie de con.vnde non debet iſta excep
tio nullitatis tanqᷓ; pꝛincipalis ⁊ indubitata excludi ob alias
exceptiones nullitatis.de quibus poſſet foꝛte in iuꝛ. vel de
facto dubitari.⁊ fſoꝛtaſſ pꝛõptioꝛes erũt pꝛobationes ad de
ſectum pꝛobationis Darbandi quam reſpectu aliaꝝ de
fenſionum nullitatis.¶ Exquibusconcluditur adſecũduʒ
dubium quod decretuʒ dicte remiſſionis non fruſtratoꝛiũ.
Mec fuit iniuſtum licet alie nullitates fuerunt alegate ⁊ ad
pꝛedicta bene facit tex.in.l.ſcio queſitum in fi.ff.de ap.vbi
patet qð allegans in appellatione ſua vnam cauſam poteſt
ab illa recedere.⁊ aliam pꝛobare.quia poteſt pꝛouocationẽ
ſuam q uibuſcunq; modis inſſificare vx ibi dicit᷑ fr. in fine.
d qð optime facit ꝙ nõ.bar.in.d.l.ſi expꝛeſſum in ver
ſiculo quero ſi pꝛoſecutuſ eſt.ff.de appel.vbi plus dicit qd
ſi quis vnam cauſam nullitatis tantum expꝛeſſit in libello.
⁊ ſuccubuit poteſt poſtmodũ aliam cauſam nullitatis pꝛoſe
qui ſicut in reali dicimus vt in.l.ſi mater.S.j.⁊ in.l.an eadẽ

. actiones.ff. de exre. iu. in.c. abbate ſanẽ de regu. lur. li.

vj.Foꝛtius ergo a pꝛinꝰ poteſt plures nullitatis cauſa ꝓ

ſequi. vt in iuribus ꝓxime alle gatis.Ad tertium dubin

videlicet vtrum ante executionem dictaꝝ trium ſententia

rum potuerit de cauſa nullitatis ante dictam tertiam ſentt
tiam introductam cognoſci.⁊ ſuper ea pꝛonũtiari.Et vlde

tur pꝛomo ꝙ non per tex.in dicta cle.pꝛima de re iudi.In

pꝛimo reſponſovbi dicitur quod is qui contra ſe tres ſentẽ

tia repoꝛtauit non debet admitti ad agenduʒ ve lexcipiẽdũ

de nullitate ipſaꝝ vel alicuius ex eis donec huiuſmodi ſen
tentie plenarie fuerint executioni demandate . ¶um erge
iſte de quo queritur repoꝛtauerit tres ſententias cõtra ſef
debet admitti ad agendũ vel ſallteriar nullitate ante

executionẽ dictaꝝ ſententiaꝝ. ec dicto tex. diſtinguit

vtrum pꝛius fuerit intẽptata cauſa nullitatis vel poſteain
temptetur ſed ſimppliciter excludit a facultate agendi vel ex

cipiendi ante executionem contingeret ſententiax licet ̊

iſte de quo queritur fuerit admiſſus ante pꝛolationem trian
ſententiaꝝ in cauſa nullitatis tamen poſt ipſarum triuʒ ſen
tentiarum pꝛolationem non debet amplius admitti.cnhʒ er

pꝛolatione iplſarum ſententiax· illico ſurgat calumnia pꝛe-
ſumpta contra agentem. Sea his non obſtantibus con
trariam ſentẽtiam arbitroꝛ de iure verioꝛeʒ vʒ quod etiam
ante trium ſentẽtiarum executioneʒ poſſit in dicta cã nul-

litatis fieri pꝛoſecutio dũmodo per ipſuʒ ſuccũbentẽ in pi

cipali sullum pꝛeſtetur circa trium ſententiaꝝ executioneʒ

impedimentuʒ. Et pꝛimo ad hancſententiam ſuadet puu-

rimum teſt. in dicta cle.j. Et pꝛimo hoc modo inducendo

diſpoſitio enim illius clem. pꝛime.que vetat quem poſſea
gere vel excipere de nullitate ante executionem trium ſenꝰ·

tentiarum ẽ iuris noui inductoꝛia.vt patet ex pꝛincipio ibi

vt calumpnijs litigantiuʒ obuiatur ⁊c. merito debet inter-

minis ſuis.dũtaxat habere locum cuʒ veniat in pꝛeiuditiuʒ
agentis vel excipientis de nullitate ar.in re odia reſtringi ð

reg.iur.li.vj.⁊ in.l.ii.O.ſi quid a pꝛincipe.ff.ne quid in lo.

pub. ſed tep.ibidem loquitur cuʒ tres ſententie ſunt late.vt
eo caſu non admittat᷑ quis aàgenduʒ vel excipienduʒ de nul
litate añ ipſarũ executioneʒ in caſu autem noſtro non fuit

actum vel exceptum de nullitate poſt trium ſententiax ꝓ

lationis vel ante merito nõ vendicat ſibi locum ille tex. in

caſu noſtro. Mec obſtat ſi dicatur quod poſt ſententiã ter

tiam pꝛoſequendo cauſam nullitatis dicitur agere de nulli-

litate. Quia dico quod non pꝛopꝛie dicitur nunc agere ſecd
potius pꝛoſequi actionem pꝛius intentatam ante pꝛolatio
nem tertie ſententie.Aliud eſtenĩ agere de nullitate poſt
pꝛolationeʒ trium ſententiarum ⁊ aliud pꝛoſequi actionem

iam attẽptataʒ ante pꝛolationem ipſaꝑ. Om̃ tey:. in dicta

cle.pꝛeſumit calũpniam in agente vel in excipiente ð nul⸗
litate poſt tertiam ſñũniam pꝛomulgatam tum pꝛopter pie-

ſumptionem que oꝛitur in tribus lententis latis ſuper eo⸗
dem. Eum qꝛ ex quo non licet tertio appelſare pꝛeſumitur
calũpniaſſe agere vel excipere de nullitate. Ad hoc vt poſ
ſit impedire executionem ſentiaꝝ que rationes ceſſant ĩ ca
ſu noſtro. Nam cum iſte egerit de nullitate ante pꝛolatio⸗
nem trium ſententiaꝝ cum illico poſt pꝛimã ſententiam ꝓ
poſuerit de nullitate.Et ſic eo tempoꝛe quo ſibi compete-

pnie ⁊ ipediendi executioneʒ lententie erito debʒ
admitti ad pꝛoſecutionẽ nuliitatis vt in hꝛopoſito Et pꝛo
hoc optime facit in ſimili tex.in dicta.l.is qui reus.ff.ð pu.
iu.vbi patet quod accuſatus poſt denunciationem non po

bat facultas appellandi ceſſant dicte enade
4

teſt accuſationem cõn.alium inchoare tñ ante dapnationẽ
vt plenius habetur in.d.l.is.qui reus.YJta in pꝛpoſito dica

dum videtur. Et pꝛo hoc intellectu videtur tex.in.d.cle.i.
in ſo reſponſo iuncta glo.iu verbo impediri. vbi habetur
quod ſiis contra quem lata ſunt tres ſententie.appellauit a
grauamine ante pꝛolationẽ pꝛoſequi ⁊ implere poteſt poſt
daͤnationem ipſoꝝ non ĩpeditur poſt ipſaꝝ pꝛolationẽ ap-
pellationem ab interlocutoꝛia pꝛius pꝛopoſitam pꝛoſequi.
d ſolum pꝛonidetur ibi idem quod pꝛetextu appella⸗
tionis non impediatur executio ipſaꝝ triuz ſententiarum
vnde aduertendum quod tex. ibidem in ſo reſponſo non
loquitur ſicut in pꝛima parte illius cle. Mam in pꝛima ꝑte
expꝛeſſe dicitur quod poſt pꝛolationem trium ſententiaxꝝ
non admittitur quis ad agendum vel excipiendum de nul
litate ante executionem ipſarũ ſententiaꝑ. Sed in ſecũdo

reſponio

reſponſo ſolum dicitur qð tettu appellationis pꝛins inter/
poſite non debet impediri executio vnde nec pꝛohibet ꝓ-
ſecutionem appe llationis pꝛius agrauamine interpoſite ⁊

boc apertiſſime voluit glo.ĩ verbo imnpediri in fine. KEFt

aduertenduũ quod ille qui dicit ſe pꝛius appellaſſe a graua-

2

mine dicitur in effectu pꝛoſequi nullitatẽ ſententie diffini
tiue ſequẽter q: ſi appellatio ꝓnunciet᷑ legittima ſententia

ſequens diffinitina ẽ nulla tqᷓ lata ab eo cuius iuriſdictio
erat ſuſpenſa per legittima appellationeʒ vt in.c.non ſolũ
?in. c:ſi a iudice ðᷣ appel.li.vj.⁊ in. c.ſuper queſtionũ ĩ fine

de offi. dele. Et nibilominus non ipeditur appellans ipaʒ
plequi poſt pꝛomulgationem tertie ſententie. dũmodo nõ

lationem triũ ſententia

lbpediatur executio ipſaꝝ ſententiaꝝ. Ita dicẽduʒ puncta
lter in caſu noſtro quod cauſa nullitatis interpoſita ante P
non debet ipediri ꝓpter ſenten-

tias luperuenientes. Datis eſt enim quod virtus nõ im
pedit epecutionem ſñie ⁊ pꝛo hac opinione facit maxime
equitas ex quo eniʒ cauſa nullitatis itemptata eſt tẽpoꝛe le

gittimo non debet ipediri ꝓpter caſuʒ ſuperueniẽteʒ ar.in

regula factum lesittie cuz nõtis ibidem in goo. de regu. iur.
li.vj.⁊ ne iuditialis inſtantis fruſtra euaneſtat cõtra.l.pꝛo-

perandũu. C. de iudic. ¶ dꝛeterea ? vltimo nullibi hoc
pibetur expꝛeſſe &̊ pꝛolecutio ĩpediri non debet qᷣ quod nõ

eeſterpꝛeſſe ſanatum ſuperſticioſs non ? adinuentionib p⸗
fumendum vt in c.cõſuluiſti.ij.q/v. ⁊ boc de tertio dubio.

(id quartuy ? vltimuz in quo queritur an ſuppoſita ul
litate paime ſententie relique due ſententie cõſirmates pꝛi
mam que nulla fuit· nulle ⁊ inualide cẽſeri ⁊ iudicari eo ipᷣo
quod confirmt ſententiam nullam de cuius nullitate non
erat tempoꝛe aliaꝝ ſententiaꝝꝑ dusꝝ plene cognituʒ nec diſ

ecuſim. Ad hoc dubiũ faciliter rñũdetur per ter · in. d. cle. j. iũ
cta glo. in verbo donec.⁊? in verbo impedire.dico enim qð

in cauſa nulla ſñia reddit in efficaces alias ſentias ? fi facta

fuit executio debet illa retractari. Nam ſententi nonme⸗
retur dici ſñia vt in. l. ilij S.condemnatũ ff. de reg. iu. ? alie
ſententie ſequentes reddũtur in efficaces tanẽỹintentes .

ie que fuit nulla ar. in· c. inter dilectos. S. ceteꝝ de fi. l.

ꝛeterea ſecũda ſñia ſeu ei ffectus fuit ſuſpenſus

er ſequentem appellationem. ertio autem ſentẽtia
non ſimpliciter confirmauit pꝛecedẽtem ſed ſolum quo ad

merita cauſe. / An reſpectu nullitctis iudex illico dedit

remiſſionem ad partes vnde quẽadmoduʒ pꝛolatio trium

ſententiaꝝ antea lataruʒ nõ ĩpedit quo minus de nouo poſ

ſit agi. de nullitate ad effectum retractandi executiõeʒ illaꝝ

dulgentia ſeu gfa dicto r. niuz pa
pam ſuper percipiendib fructibus redditibus dicti canoni

ſententiarum vt in. d. cle. iuncta glo· in verbo donec ⁊? in
verbo impetrari.ita ? foꝛtius tres ſententieno debent ipe⸗
Adire effectum cauſe nullitatis ante pꝛolationem ttium ſen⸗

tentiaꝝ ſtẽptate. Et hec dee uarto 2 vltio dubio . Et
ita vt.S. per me concluſum eſt arbitroꝛ ine eſſe. ¶ Ego ni

colaus abbas momaceñ. dni noſtri pape Reſerendarius ⁊?

eius camere auditoꝛ.? in eſtimonium me pꝛopꝛio.manu
ſubſcrip ſi? ſigillum me
ſuper ſaluo ⁊c. Ni.

ſolituz apponi feci ſamoꝛi iuditio

Cõ.lxxxxviij.
Weſu chꝛiſti ſaluatoꝛis noſtri Dꝛeſidio ex
coꝛde inuocato. In cauſa ⁊ queſtione que in
ppftia vertitur inter canonicos eccleſie ĩ Cel
ſeracolſi. actoꝛes ex vna ꝑte ?⁊ dominũ Joã
nem meſſet plebanum ? canonicuʒ pꝛedjcte
eccleſie collegiate partibus.ex alia ſuper redditibꝰ ⁊ pꝛouẽ

tibus pꝛebende ⁊ canonicatus dicte eccleſie ad dictum do

miniuz Joannem pertinenti illud de iure queritur an in-
to dño Joanni.per. s.n. eugeniuz pa
catus in abſentia ad quinquẽniuʒ cõceſſa iure ſubſiſtat · ita
qð ſine dictoꝝ canonicoꝝ contradictione poſſit libere redi
tus ? fructus dicti canonicatuſ percipere. Et pꝛimo ad ma
teriam dilucidandaz videtur dictã gratiam nuiliui foꝛi mo

menti maxime in pꝛeiuditiuʒ pendentie litis quod ſic pꝛo-
batur pꝛiuile giuʒ lite pendente conceſſuʒ. de litis pendẽtia

mentione non babita. iure non ſubſtitit vt ĩ. c. fi. vt lit. pẽ ·

2Z incle.ii.eoci. iuneta glo. in verbo in nouaui.⁊.c.cauſam

el.pꝛimo de reſ. Ged pꝛedictum pꝛiuilegium lite pendente

emanauit nec de illa mentione egit. ergo dictuʒ pꝛiuilegiũ

conueniendus dicta cle. ii.
tationem generalẽ facta poſt inodum expꝛeſione in iuditio
per viam petitionis cũ pius debeat operari expꝛeſſio iudi-

nerabilem. 5. ſecus de ſenten. excõi.li. vl.
cundo ex alio capite dictum pꝛiuilegiuʒ cõꝛꝛuit ſecundo.ex
deffectu intentionis concedentis. Conceſſix enim illaʒ grati
an do. apoſtolicus cum certalimitatione voluit enim illañ

nulluz ? ꝙ eman auerit lite pendente aptiſſime pꝛobari vi

Aeltur per tex. dicte cle. ii. vt lite pendente. vbi habetur qð

lis pendere dicit᷑ quo ad hoc vt niblł AInnouetur poſt; a

iudice competenti citatio emanauerit. ? ad partem perue
nit dum tamen in citatione illa talia ſint expꝛeſſaꝑ que ple

ne poſſi pars inſtrui ſuper quibus in iuditio conuenitur.

&XEEt clarius ad pꝛopoſitum hoc innnit ibi glo.in verbo inno

uum que dirit in nouatione fieri ſi impetratur pꝛiuilegium

tacite litis pendentie. In caſu autem noſtro talis pꝛece ſſit
citatio vel quod verius eſt licet citatio fuerit generalis tam̃
compꝑente dicto dño Joanni ex parte dictoꝝ canonicoꝛuʒ

fuit in iuditio petituʒ vt deberet dictus dñs Jones ꝑ iu-

dicem compelli ad dimittendũ canonicis pꝛedictis fructus
redditus ?2 pꝛouentus canonicatus ? pꝛebende quos in di-
cta eccleſia collegiata. tenebat pꝛopter- eius non reſidentiã
in pꝛe ſata eccleſia. Et ſic in iuditio fuit inſtructniſ qð ſuper
fructibus ? redditibus dicti canonicatus conueniebat᷑ ergo
non potuit ſuper illis pꝛiuilegiuʒ impetrare de litis pendẽ
tiia mentioneʒ non habita. Di enim litis pendentia inducit᷑
per nudam aneche eFonn eoꝝ ſuper quibus ẽ

oꝛtius induci debet per ci-

ꝛeterea ? ſe

tialis quam rnenaarn 2 nõtur ĩ.c. ve

2—

valere ſi alias eidem domino Yoãni auctoꝛitate apoſtolice
vel oꝛdinaria imppetuuʒ vel ad certum tẽpus ſuper eiſdez

fructibus in abſentia percipiendis gratia conceſſa fuiſſet.
Sed dicto dominio Yoani fuerunt gratie imꝑpetuo com
miſſe per dominuʒ abbatem ad quem dicta eccleſia pleno

iure pertinet ergo gratia apoſtolica nullius fuit momenti
ec enim fuit gratia dñi abbatis ĩiperpetuuʒ conceſſa per
c. licet canon.ĩ ſi. de elec.li.vi.vbi patet qð oꝛdinarius citra
papam non põt imperpetuũ diſpenſare.i. itam beneſi

tiati fuper no reſideñ. in eccleſia cathedrali. ertio im⸗

pugnatur dicta gra quia non eſt ad impleta conditio ſuper
qus dominus noſter illam conceſſit vʒ ſi dominus abbas⁊
pꝛochiani dicte eccleſie conſentirent quitamen no conſen

ferunt. Mec etiam dñs abbas conſentire vult licet dicat ſe

non velle infringere id quod per ſuum pꝛedeceſſoꝛem ge⸗
ſtuz eſt ſi iuꝛz ſubſiſtat ſed illa gratia imppetuuz facta nõ va
luit pꝛeſertim quod ad canonicatũ ſuper cuius fructibus ĩ
abſentia participiendis nulla facta fuit.in gratia dñi abba⸗

tis mentio merito tanꝙ;ᷓ odioſa non debet ad iurs dictoꝛũ

canonicoꝝ pꝛerogatiuq exſendi rnei de ſreſungie i

Z regula reſtringi de re.iur.li.vi. cpꝛeſumit᷑ ſuperioꝛ

in dubio velle iuri alioꝝ pꝛeiudicare vt in.c.ſuper eo.ð offi⸗
dele. 2 in.l.ii.S.ſi quis a pꝛincipe.ne uid i lo. pub. Et dixit

Inno. in.c.cum dilecti de dona.⁊?· o.an.in.c. cum olim

dc verbo. ſig. ? bar. in. l fi · ff. de conſti.pꝛinci.quod quatenꝰ
pꝛiuilegium tendit in alioꝝ pꝛeiuditiuũ debet ſtricte inter⸗

pꝛetari. ergo ſuper iſla gratia dñi abbatis non põt dict? do
minus Yoãanes ſe fundare vt dicatur vigoꝛe illius conſen-

ſum di abbatis habuiſſe. Ged his non opſtantibus cõtra.
riam ſententiam arbitroꝛ de iure verioꝛeʒz vʒ dictam indu

gentiam de iure pꝛedictis.non obſtantibꝰ valere quoniam

papa poteſt quibuſcunq; ſtatutis eccleſie non obſtantibus
gratiam facere quia i talibus ſtatutis intelligit excepta au-
ctoꝛitas papeetiam ſi eſſent iuramento firmata vt legitur

2 notatur in.c.cõſtitutus de Npt᷑. Etne dum expꝛeſſe ſz

etiam ta citepoteſt papa ſuper nõ reſident᷑ indulgentiã cõ⸗

cedere. vt ſi concedit alicui duas eccle ſias curatas videtur

tacite ſuper non reſidentia in altera pꝛopter ĩpoſibilitateʒ
diſpenſare vt nõ. glo.in · c. non poteſt de pꝛeben . li. vi.? pꝛi.

uilegium a pꝛincipe conceſſuʒ debet eſſe manſuruz vt ire⸗
gula decet de reg. iur. li. v · Hominus autem apoſtolicus

dictam gratiam conceſſit quibuſcunq; dicte eccleſie ſtatut
nou obſtantibus.ergo voluit dicta ſtatuta quo ad illam gra
tiam tollere. ſuſficit enim mentio ita generalis vt ĩ de. du
dum pꝛope finem de ſepul. Mullum autem yiti dicte
gratie impigipoteſt quod ſaltim appareat. Hon obſtaͤt
motiua ſuperius facta. Et pꝛimo ad id quod opponitur de

lit.pendentia poteſt multipliciter reſpõderi.ĩ pꝛimis quod

2

validitatem.

impetrationis tꝑe nõdum lis pendebat pꝛeceſſit enim gf̃a

citationi il per multos menſes. Ham gra fuir factaàůno
incarnationis dñi. M. cccc. xxxj. vt in fine litteraꝑ apoſto
licaꝝ continetur. Sed citatio illa emanauit in.xxxij. vt pa
tet in actis eiuſdẽ cauſe. Er ſic illa obiectio omnino ceſſat. .
(Secnngo pꝛeſuppoſitò ſine veritatis pꝛeiuditio qð lis

pꝛoceſſiſſet gratiani non tñ habuit impedire ipſius gratie

⁊? ſecida petitionibus factis nomine canonicoꝝ ſuper per-
cipiẽdis in futuꝝ non erat intentata queſtio nec ĩtentari po⸗

terat cum nullum ius cõpeteret canonic ad futuros reddi-

tus cum fructus deberentur canonicis pꝛopter nõ reſiden

riam cũ canonicis. ¶Ante ergo contumatiaʒ in nõ reſidẽ
do non competebat ius eiſ contumatia aũtin non reſidẽ

do non poterat eſſe niſ reſpectu pꝛeterititẽpoꝛis veltunc

pꝛeſentis cuʒ in futurum potuiſſet dictus dñs Po ine reſi
dere ? capere fructus tractus autẽ futuri tempoꝛis nõ ſpe

glo. de ſenten.excõica. li.vj.? in.l.. F. j. ff. de vlur. vnge vt
dicit in tex.lʒ debitoꝛ ſub vſuris ſit in moꝛa de pꝛeſenti ⁊ ſic

ctat ad iudicem vt in.c. Romana.5. caueant ? qð ibi nõ.in

pꝛeſentes vſure debeant ſecunduʒ ciuilem non tñ pꝛopter

moꝛam de pñ̃tipoſſunt peti vſure pꝛo futuro tempoꝛe de
bitoꝛ nou poſſit dici in moꝛa.⁊ ſic ceſſat onmmis petitio vt di

citur in tex.nõbili ita puntaliter dicendũ eſt in pꝛopoſito di

ctus enim vominus Joanes non impetrauit gratiaz ſuper

percipiendis fructibus pꝛeteritis vlpꝛeſentibus ſed ſup fu
turis vt patet in cõceſſione iatie Koceſſi eniz dñs qpo-
quẽniuz aru poſt .
ſideret ibi·
dem. Sed in eccleſia ſancti ſtephani? ſic gratia in nullo p⸗
iudicat liti mote nõ impeditur per illam litis pendetiã cu,ʒ
ex diuerſis non fiat d dnga tranſla.pꝛela.? in.l.

ſtolicus vt a data illius gratie in quiquẽniuʒ fi
cipere fructus canonicatus ⁊ eccleſie licet nõ re

ecnerareGde pꝛoba.¶
pter litis pendentiam anul
clemen.ij. Sed dicta gratia non facit pꝛeiuditinʒ liti vt.S.

pꝛobatum eſt. cum non referat ſe ad illos fructus ſuper q
bus erat contentio nec ad ĩpedimentuʒ illatũ per dictu do-

minium Voanem ſuper quibus in veritate erat contentio
nec ad ipe minu B
quibus in veritate habetur, contentio vt clare co ligit in ſe
cunda petitione dictoꝝ canonicoꝝ cum ſolum fuerit gratia

ad quinquẽnium facta a die data ſuper quo nõ poterant eẽ
aliqua impedimenta. pꝛeſtita ergo nullomodo gratia tagit
illam litem. ? per conſequens nen poteſt ipſius validitas ꝑ

illam litis pendentiam impediri.? hec eſt ipia veritas idu

b itata ¶ Mon obſtat ſe tuduz motiuuz videlicet quod gratia

illa fuit conditionata ſi alia ſuper eiſdem fructibus non pꝛe

ceſſiſſẽt ⁊ hic pꝛeceſſerat gratia dñi abbatiſ. Re ſpondetur

qð dominus noſter pap

effectu. non autem debent illa verba referri ad gratiaʒ que
nogtennit de iure cum illa non poſſet dici gratia ad hoc.l.
iij quod quiſq; iuẽ.⁊ per Inno.in.c.cum omnes de cõſti.
facitil.iij. F. condempnatuʒ.ff. de re iudi. 2.c.relatuʒ ð cle.
non reſicẽ. ¶Noſuit enim dñs noſter papa illam clam ?

eſt de ſtilo curie.ne quis ſuper non reſidentia conſequerek
duas gratias in pꝛeiuditium eccleſiax que ratio ceſſat ſi öb/
cedens non potuit effectum de iure ſoꝛtiri 2 ſuccedit iuĩ re

gula non pꝛeſtati de regu.inr.li.vj.facit quod in ſimili nõ.iẽ
c· ex enoꝛe de reſerip.⁊ in.c.cum noſtris de conceſ.pꝛebẽ. .
? in.c. relatum de iure pa.vbi nõ.quod ſecunduʒ reſcripti
non inualidatur ex eo ꝙ non facit mentionẽ de pꝛimo ſi pii
mum erat nullum vnde nõ habet locũ iuã inualidantia ym
ex hoc capite qꝛ debent intelligi de reſcri pꝛimo.ſ.valido

„

vt in iuribus pꝛoxime allegatis notatur. &Adtertium 7 ol1
nimum motiuum reſpondet᷑ quod in facto mihi pꝛeſuppo-
nitur quod ꝑꝛochiani conſenſerunt. Item dñs abbasiam
tempoꝛe gratie conſenſerat vt patet ex conceſſione ſue grnra

tie ſeu diſpenſationis. INam licet non valuerit illa diſpenſa
tio reſpectu fructuuʒ percipiendox pꝛopter ſuperius dicta
colligit tamen ex ea voluntas ⁊ cõſſus domini abbatis.vo
luit enim quantum in eo fuit facere gratiam dicto domino

qʒ ſi bene citatio ſeu petitio ponderetur gratia
non venit in pꝛeiuditiuʒ litis ſuper alio auteʒ littigabat ? ſu
per alio gratia fuit obtenta. lis enim ſt uper fructibus ? red-
ditibus pꝛeteritis ſeu tunc pꝛeſentibꝰ erat vt patet in pꝛia

WMꝛeterea virt) pꝛiuile gij p
lat ne aliquu ſ ipſius litis pꝛeiu
ditium innouetur vt clare dicittex. marie circa glo in dicta

dimentuz illata per dictuz dominuʒ Joanez ſup

1on a habuit reſpectum ad gratiaʒ que
habuiſſet in ſe validitatem qꝛ verba lunt intelligenda cum

Joanni vt poſſitin illa eccleſia non reſidere. vnde ſuccedit

illa iuꝛ regula ſi nõ valet qð ago. vt valeat vt valere poteſt

vt.c.vnico de deſpon.ĩpub.li.vj.iũcta glo.in verbo matri

monium ⁊ in.c.anobis eo.ti.in antiquis hinc tex.iure ciui

dicit qð ſepe extra id quod agitur naſcitur obligatio. vt ĩ.l.

ſi is qui.S.vltimo.ff.como.Et pꝛeſertim facit dictũ.c. vni

cum vbi habetur qð ſi duo Impuberes intendunt contra
here matrimonium de pꝛeſenti. ⁊ ſic expꝛimunt verba apta

ad niatrimonium contrahendũ quia no poſſunt matrimo-⸗
nium contrahere etate ĩpediente lur interpꝛetatione con
trahunt ſponſalia de futuro.q; videtur voluiſſe ſibi conſen
tire omnimodo quo poterant. ita dicendũ in pꝛopoſito qd

licet dñs abbas non potuerit illam gratiam dare iperpetuũ
attamen conſenſit tacite vt dictus dominus Joanes ibidẽG
non reſideret ? dominus papa non requirit aliud ad purifi-
cationem ſue gratie niſi habere inter cetera conſenſum ad

abbatis quo interueniente.vna cũ oſenſu parochiani indul
get pꝛiuilegium ſuper fructibus in abſentia percipiendis qꝗͥ
buſcunq; ſtatutis eccleſie in contrarium non obſtantibus.
oncludo ergo ex omnibus pꝛedictis dictam gratiam dñi
pape ad quin quẽniuʒ factam de iure valere ſtatutis 2 con-

ſuetudinibus eccleſie 2 ctradictiõe canonicoꝝ minime ob
ſtantibus. Et ita vt.. per me concluſum eſt dico ⁊ cõſulo
iure eſſe. ego Micolaus ð ſcicilis monaceñ. abbas 2 came

„»

re apoſtolice gñalis auditoꝛ ? ad fidem pꝛedictoꝛuʒ me pꝛio

pʒia manu ſubſcripñ.ac ſigilluʒ meum ſolituz impꝛimi feci.
Zaus deo. Micolaus akbbas.

8on. xrxrviij.
Alluatoꝛisibeſu chriſtii poſtulato ſuffra⸗
sio Illud in pꝛeſentiaꝝ de iure requiritur an

Alicet inſtrumento ertakianis pꝛouiſionis.

./in poſſonem coꝛpaalem inductionis in pꝛi
mis. (¶ Item alio inſtrumento petitioniſ inductionieĩ poſ
ſeſſionem ? publccationis acceni

ſſe ſatiſfactum regule ipſius domini pape

7 acceptatio ⁊ pꝛouiſio ſint nulle. Et pꝛimo videtur quod

dicte resule ſaiſſfactum ſit tnpliciter pꝛimo per iſtrumẽti

pꝛia ĩſttia pꝛoductũ. MHa iibide in effectu cöõtinetur qð pꝛo⸗
cure habentis gratiam expectatiuam acceptauit eccleſiam

ꝛochialem de qua eſt contemptio ⁊ vigoꝛe acceptationis
non obtinuit pꝛopiſionem. ac etiam fuit inductus in poſſeſ
ſionem per circulũ inberẽtem hoſtio eccleſie in qua ad cer
tum tempus vt poſſeſſoꝛ ſtetit manſit? doꝛmiuit ? deinge
eandem eccleſiam cuidam capellano cõmiſſit nomine ſui

pꝛincipalis que omnia fuerunt acceptata in cymiterio ipſꝰ
eccleſie. Et de omnibus ſingulis fuit confectum inſtrumẽæ

tum publicum per notarinʒ in pñtia quatuoꝛ teſtiũ. Der
hec enim ſatis patet eſſe ſatiſfactuʒ ill. regule dñi eugenij.
dam nedum infra menſem ſeutres de quibus in dicta re
gula ſed illico ⁊ eodem cõtetu acceptauit eccleſiam obti-
nuit pꝛouiſionem ⁊ acceptationem ? pꝛouiſionẽ in loco be
nefitij publicauit. Nam licet inſtrumento non dicat᷑ ð hac
publicatione ſatis tamen fuit id facere.ex quo reſultat pu-

blicatum ar. ꝛum que leguntur ? notantur in. c. cũ Joan

nes de ſide inſtru.? in. c. licet ex quadam de teſti. quod int/

uenerit publicatio ex actibus contentis in dicto inſrumẽé⸗
to.in ſurexit patet pꝛimo quia in loco publico cũctis valen

tibus inteiligere fuit acceptatio facta ⁊ pꝛouiſio ſecuta ad Hᷣ
c.j.de poſtu.pꝛela.vbi dicitur quod ad hoc vt aliquid dicat
eſſe publicum non requirirur vt ipſius notitia ſinguloꝛum
iuribus incnltetur ſed ſatis eſt qdð publicũ itacrii .

E-
terea fuit palam inductus in poſſeſſioneʒ per cin lae

annullum affixum hoſtio ipſius eccleſie. ? demuʒ introdu⸗·

cta in domuʒ dotis eccleſie ibideʒ vt poſſeſſoꝛ ſietit mãſit
7 doꝛmiuit ac etiam ipſam eccleſiã demuz cuidã capellano
comiſſit que pꝛofecto geſta non poſſunt eſſ. ehotoria vt in
quanto.Et quod ibi uotatur de tran pꝛe.vbi bonus tex.
INcuid

conſideratis tribus in iuditio pꝛoductis vide

attonis in tertia inſtantiss
pꝛoductis. a Item releuatione facta per dominumnf̃m
papam dicatur
eugenij in qua voluit in effectu quod acceptanis beneficiũ
vigoꝛe gratie expectatiue teneatur infra menſeʒ aperte ac
ceptationis ſibi pꝛouideri facere = infra alios tres menſes
ime diate ſequentes teneatur acceptationem ⁊ pꝛouiſion
ſic factas in loco benefitij publicare alias gratie quo ad hoe

hh

.
1.
6
l
i.

on⸗

b
lo
ne
10

A— — ☛ —Dũ

ſ tem de omnibus fuit confectum inſtẽm publicum in
Reſentia quatuoꝛ teſtium ad hoc vocatoꝝ. Satis ergo pu
blicauit acceptationẽ ⁊ pꝛouiſioneʒ tam reſpectuloci quas⸗
publice perſone quam eoꝝ que publica.⁊ quaſi notoꝛie ge
ſta ſunt pꝛeſertim cũ publicuʒ ſeu manifeſtum ſoleat quan-
doq; appellari qð pꝛobari per teſtee poteſt vt nõ.glo.in.c.
veſtra de choa.cle.?⁊ mu.Et Inno.in.c.tua eodem titulo
⁊ pꝛeſertim hoc dicendum in caſu noſtro cum in dicta regu
la non dicatur qð acceptatio ⁊ pꝛouiſio debeant ſolemnit
publicari. Sed ſimplicer dicitur quod in loco benefitij pu-
klen Aliud eſt enim quod aliquid mandetur publi⸗
cari⁊ aliud quod mandetur ſolẽniter publicari.vt de vtro⸗
qᷓ; eſt tex.nõbilis in cle.cauſam de elec. NMon obſtat ſi dica
tur qð publicatio nõ fuit facta in eccleſia.ſed extra eccleſiaʒ
quia dico qð ſatis ſit in eccleſia cum ſit ante eccleſiam vt ẽ
tex · in. d.cle.cauſam iũcta glo.notabili in verbo in domo.
Wreterea regula pꝛefata non dicit qð fieri in eccleſia
debeat ſed in loco benefitij fieri cimiteriuʒ autem ⁊ domꝰ
dotes eccleſie dicuntur loca eccleſie vt per circulũ ſeu ãẽnul

lum ipſius hoſtij nemo autem negare poterit illum eſſe lo-⸗

cum benefitij Ad pꝛedicta bene facit textus in.c.ſicut an
tiquitus.xvij.q.iiij.? melius facit.c.ſi quis cõtumax eadeʒ
cauſa.7.q.iũcta glo.pꝛima.⁊ quod nõ.bar.Diĩ.l.meminiſſe.ſf
de offi. pꝛo conſu.Ex quibus omnibus patet dicte regu

le ſatiſfactum foꝛe per inſtrumentuʒ in pꝛima inſtantia pꝛso

ductum ſatiſfactum eſſe dicte reguie. ⁊ hoc per es que ſu-
pꝛa dixi reſpectu pumeindirumennlaſſ tem ⁊ foꝛtius qꝛ ĩ

ſecundo inſtrnmento aperte dicitur quod pꝛocuratoꝛ habẽ

tis gratiam expectatiuam petiit dictas acceptationeʒ ⁊ pꝛo
uiſionem publicari.⁊ qdð in tactu huius petitionis acceſſe⸗

runt ad eccleſiiam acceptatatam infra miſſaꝝ ſoẽnia illaʒ tñ

reperierunt clauſam per parochiãos ibidem incluſos.⁊ ſub
executoꝛe foꝛtiter pulſante ⁊ poꝛtaʒ aꝑiri petente nemo il/
loꝛum qui ſe incluſerant voluit aperire malicioſe in iuditio
in poſſeſſionem ⁊ publicatio pꝛouiſionis in eadem eccleſia
fierent de quo impedimento fuit ibidem facta publica pꝛo
teſtatio. Et ſub executoꝛ quantum in ſe fuit debitam accep
tationem ⁊ pꝛouiſionem in eodem loco publicanit ⁊ illas eẽ
factas publice dixit. Non ergo imputanduʒ ꝑti ſi pꝛouiſio
ſeu publicatio non fuit facta alłr.in a ia⸗Bars enim po
teſt dici facta ex quo illi ꝑꝛochiani apud quos debebat fieri
mpediuerunt ⁊ clauſerunt eccleſiam in qua publicationeʒ
ſacere nolebant ar.optimuʒ in ſimili in.c.qm̃ frequenter in
fyᷣ.poꝛꝛo vt lit.non cont.vbi habetur ꝓcitatio qui malitioſe
ſcriptum occultat ſiue ipediat ne poſſit ad eũ citatio ꝑue/
nire.ad idem regula imputari non debet per quem non ſte
tit de re.iudi.li.vi. Et hec quo ad ſecunduʒ inſtrumentuʒ
dixi. Teti quod etiam reſpectu reuelationis facte per
dñm noſtrum papam nõ obſtat regula pꝛeallegata dicta p
niſio. Mam dñs papa mãdauit vt conſtito de pꝛemiſſis cõ
tentis in dictis inſtrumentis per inde in dicta cauſa pꝛoce
deretur ac ſi dicte regule de publicando fuiſſet ⁊ eſſet ple-
narie ⁊ ſufficienter ſatiſſactum dñs aũt papa poteſt ſupple
re omnẽ defectum ſolemnſtatis in.q.vi.hec quippe in.c.i.
de tranſ.⁊ conſtitutionem factaʒ poteſt habere pꝛo infecta
quo ad iuris effectum vt eſt tex.in.c.i.iuncta glo.notabilr.

in verbo pꝛo infectis de ĩmu.eccleſiaꝑ. Sed his non obſta
tibus contrariam ſententiam arbitroꝛ de iure verioꝛeʒ. Et ꝰ
pꝛimo pꝛo fundamento buius queſtionis deciſiõis eſt vidẽ

dum qualiter ſit intelligenda dicta regula. quatenus perci-
pit acceptationeʒ ⁊ pꝛouiſionem publicandas in quo arbi-

troꝛ dicendum quod publicatio poteſt accipi pꝛopꝛie ⁊ pn

cipaliter duobus modis WBiin illud publicari quod in
noroiumdeducſtur. S
ſit in famam publicam loci. vt eſt tex.uutabilis in.c.tua de
cle.vnde publicũ aſſitur id quod eſt notoꝛium per eui
dentiam vel famam vt ibi.vt pꝛopꝛio facit glo.notabilis.ii.
q.i · de manifeſta.que dicit quod publicũ eſt quod omnibus
patet allegat bonum tex. Inſti. deſnſpec. tute.in.S.conſe⸗
quens non tñ intelligo vt omnibus de ciuitate debeat eſſe
manifeſtum. Sed ſatis eſt qð tranſeat in notitiam vicinie
ſeu maioꝛis partis in qua actus geritur ſicut de notoꝛio di⸗-
cimus vt eſt bonus tex.in.c.cum dilectus de pur.cano.Et
notatur per doc.in.c. veſtra de cho.cle.?⁊ mu.⁊ in.c.manife
ſta· ii. · i· opoꝛtet ergo vt aliquid dicatur publicum ſeu pu-
blicari ꝙ ita publice ⁊ palaʒ fiat vt tranſeat illico vel ſucceſ

o quando per publicationẽ tran

ſiue in notitiam populi vicinie vel maioꝛis ſicut dicimus ᷣ
manifeſto.vt notatur in pꝛeallegato.c.uaſtra. Et ad pꝛedi
cta optime facit glo.notabilis.Et in pꝛopoſito noſtro ſin⸗
gularis in cle.i.de ſepul.i verbo publice vbi tex.diſponit ſu
per publice ex cõicato ⁊ glo.ibidem intrando mãm quis di
citur publice excõicatus dicit ꝙ publicitas cauſatur ex qua⸗
litate loci.? multitudine aſtantium vnde non ſufficit ſecun
dum illam glo.nõbĩlem.ad hoc vt dicatur publice excõica⸗
tus quod iudex in bancho coꝛam duobus vel tribus teſtibꝰ
illum excõicauerunt quaſi velit dicere.Qð vbiius requirit

publicitatem alicuius actus ad effectum vel ülius actus pꝛe

ſumatur apud alioſ notitia debet intelligi de publicitate ſeu
notoꝛietate que conſiſtit in facto non autem de illa que cau
ſatur a iure.In caſu noſtro nõ poteſt dici quod acceptatio⸗/
nis ⁊ pꝛouiſionis pnblicatio interceſſerit aſſumendo publi-
citatem pꝛout de iure aſſumi debet vt patet ex pꝛedictis=
ex reſponſionibus ad motiua in contrarium addenda clariꝰ
patebit.Et pꝛimo iuxta oꝛdinem attingam ea que reſultãt
excõtentis in pꝛimo inſtrumento licet enim pꝛocuratoꝛ illiꝰ
Jandi⸗ habentis gr̃m expectatiuam petierit in pꝛeſentia
uatuo? teſtium pꝛouiſionẽ ſibi fieri.de eccleſia pꝛius ꝑ euʒ
accepta ac in illius ſe induci in poſſeſſionem ⁊ ſub executoꝛ
illi pꝛouiderit ⁊ per circulum ſeu annulluʒ hoſtii eccleſie in
poſſeſſionem eum induxerit non tñ per hoc poteſt dici qd
acceptationis ⁊ pꝛouiſiõis interceſſerit publicatio.que om
nia iſta petunt ita contingere in pꝛeſentia quatuoꝛ teſtium
quod minime tranſierunt in alioꝝ notitiam nec in inſtrum
to dititur quod aliqui alii abillis teſtibusſeſſent pꝛeſentes
non enim reſultat publicitas ex eo quod actis geritur in ei-
miteriis vel in eccleſia vel etiaʒ platea in pꝛeſentia quatuoꝛ
duntaxat teſtium ſed opoꝛtet vt ſupꝛa dixi vt actus gera/
tur coram tanta multitudine vt actus tranſeat in notitiam
ſaltem maioꝛis partis vicinie. Mec etiam pꝛodeſt quod
in domo eccleſie dotis manſerit doꝛmiuerit tandem illam
eccleſiam alteri ca pellano comendauerit quia omnia iſta

poſſunt contingere abſq; publicitate potuerunt enim om

nia hec cõtingere in pꝛeſentia iſtoꝛum quatuoꝛ teſtium.dũ
taxat ⁊ non pꝛobat hoc eſſe quod al hoc conringit ab eſſe
vt in.c.ii.de tranſla.pꝛe.⁊ in.l.neq; natales.C.de pꝛo. E
ꝙ pꝛedicta vera ſint tali ratiõe foꝛtificantur. Peet ea
enim dñi pape regula requirit duo ĩter cetera. Dꝛimo vt
pꝛouiſio ſiat infra menſem receptationis. Secundo vtpu-

blicatio acceptationis ⁊ pꝛouiſiõis ſequatur infra alios ſꝛeſ

menſes.Certum eſt enim quod de pꝛoniſione debet fie-
ri fides ꝙ ipſa interceſſerit infra menſem.vt in.c.vnico.vt
eccleſia bama. Erg quod ſequitur in dicta regula de pu-
blicatione fienda debt intelligi de alia Henttatel de pꝛe
ſentia trium vel quatuoꝛ teſtium. Mam ſi ex pꝛeſentia triũ
uel quatuoꝛ teſtium induceretur publicitas ſatis fuiſſet exi
gere pꝛobationem ſuper pꝛouiſionem ⁊ tñ dicta regula vl-
tra pꝛobationem acceptationis ⁊ pꝛouiſionis exigit.vt acce
ptatio ⁊ pꝛouiſio debeant publicari in loco benefitii.opoꝛ/
tet ergo neceſſario intelligi vt publicatio fiat aliter quam ꝑ
pꝛeſentiam trium vel qnatuoꝛ teſtium.nec obſtat.c.quan-
to de tranſ.pre.quia loquitur cuʒ epiſcopus tranſit de vno
epiſcopatu ad alium quod non poteſt eſſe non notoꝛiũ cuʒ

publice ſe egeſſerit peoepiſcopo in vtroq; loco ad cle.cau

ſam de elec. Rñdetur quod licet tex.faciat ibi mentionem
de publicatione ſimpliciter.⁊ de quo fit ſoleniter non tamẽ
tex ·ibi:dicit quod pubicatio dicatur fieri in loco per populũ
frequentato.vt in pꝛedicationibus ⁊ ſimilibꝰ publicatio aũt
ſimplex dʒ fieri ſaltem coꝛam multitudine vt ſic notitia trã-
ſeat ſaltem in maioꝛeʒ partem vicinie. ꝑ h patet reſpõ
ſio etiam ad ea que continenturin ſo inſtrumento.ad id qð

pꝛocuratoꝛ pꝛedictis petiit dictam ſuam pꝛouiſionem in lo

co benefitii publicari ⁊ quod ex facto ꝑꝛochianoꝛum eccle

ſiam claudentium non potuerit ſequi in eccleſia publicatio

Nam ſi non potuit habere pꝛeſentiam illoꝝ qui erant ĩ ec
cleſia debuit aliter pꝛouiſionem ſuam publicari puta ad hi
bitis aliis ꝑꝛochianis vtriuſq; ſexus qui non erant in eccle-
ſia cathedrali vel in alio loco publico vt in dicta cle.cauſam
vbi bonus tex.maxime iuncta glo.in verbo publicari. Nec
etiam obſtat quod dictus ſubſecutoꝛdixerit verba illius ac-
ceptationem ⁊ pꝛouiſioneʒ ſe publicari·quia publicatio nõ
dependebat a nuda voluntate ipſius ſublecutoꝛis ſed neceſ
ſe erat vt de facto fieret publicatio pꝛout diſt bonti erat ex
3

regula eugenij domini noſtri pape ? vbi opꝰ ẽ de facto ver
ba non ſufficiunt vt in·c.j·cum ibi notatis de eo qui mittii
poſp.⁊ facit.l.alimenta.C.de neg· geſ.poteſt etiam ad dictũ

ſecunduʒ inſtm reſponderi ⁊ alr. videlicet quod non facit fi

dem pꝛo eodem tempoꝛe dicitur fuiſſe confectuʒ cum pꝛſo

2 tamen multa continentur in ipſa ſecunda que non pote-
rant concurrere ſaltem veriſimiliter cum non contentis in

pꝛimo nam vtrunq; inſtm dicitur confectum Anno dñi.
M. cccc.xxxij.die pꝛima menſis Junij hoꝛa tertiaruʒ vVvl

quaſi. Et tamen in pꝛimo inſtrumento dicit ꝙ pꝛocuratoꝛ
pꝛedictus acceptauit dictam eccleſiam ⁊ de ea ſibi pꝛouide
ri petijt. ac ipſum inueſtiri de eadeʒ. ⁊ ad coꝛpoꝛalẽ ⁊ actua
lem poſſeſſioneʒ iuriũqʒ ⁊ pertinentiaꝝ eiuſdem induci.?
ſubditur poſtmodũ quod dictuſ ſuberxecutoꝛ ð dicta eccleſia
eidem pꝛouidit ac inneſtiuit.⁊ ad coꝛpoꝛalem realẽ ⁊ actua

lem poſſefſionem iuriũq; ⁊ pertinentiaꝝ vniuerſoꝝ eiuſdẽ

per tactum circuli. Janue ipſius eccleſie adpoſiti induxit.

Et deinde idem ſubexecutoꝛ pꝛefatum pꝛocuratoꝛez duxit
ad domuʒz dotis ipſius eccleſie. ac per ſedis ⁊ libꝛi ac meſſał
traditione ad coꝛpoꝛalem ⁊ realem poſſeſſionẽ induxit queß-
vt dicitur in dicto pꝛimo inſtro ad certum tẽpus. Idem ꝓ
curatoꝛvt poſſeſſoꝛ nomie pꝛocuratoꝛio ſtetit manſit ⁊ doꝛ

miuit.⁊ deinde eandem eccleſiiam cuidam capellano gub⸗

nandam cõmittens ad pꝛopꝛia receſſit.in ſecundo autemĩ
ſtrumento cacem o t dicitur confecto qð dicit᷑ qð dic⸗
6

4*

tus pꝛocuẽ.qui paulanter acceptauerat dictam eccleſiam ⁊
de ea obtinuerat ſibi pꝛouideri.petijt ⁊ requiſiuit dictũ ſub.
executoꝛem vt eum in realem ⁊ actualem poſſeſſionem in
duceret nomine pꝛocuratoꝛio ac acceptationem ⁊ pꝛouiſio
nem de ipſa eccleſia factas publicaret ?⁊ demum ſubdicitur ĩ

dicto inſtrumẽto quod dictus ſubexecutoꝛ ad poſtulationẽ

dicti ꝓcuratoꝛis acceſſit ad dictam eccleſiaʒ tempoꝛe quo

miſſe ibidem cantabant᷑ ? eam reperiens.Et per ꝑꝛochia/

nos clauſam circulum ianue recipiens foꝛtiter ante dictam
eccleſiam pulſauit ⁊ eam aperire petijt ⁊ illis ꝑꝛochianis ibi
dem incluſis aperire nolentibus fuit publice ꝓteſtatus ad

dictum circulum ad manus dicti pꝛocuratoꝛis tradidit ? .
hoc vt aſpuit eum in poſſeſſionẽ eiuſdem eclceſie in quãtũ

potuit inducendas dictaſq; acceptationem ⁊ ꝓuiſionẽ pu
blicatus dixit ⁊ c. Seinde modicuʒ poſt ad dotem dicte ec
cleſie tranſeuntibus ⁊ in ea conſtitui per introitum tñ dotis
2 ſecus.⁊ libꝛi aſſignationeʒ etiam in poſſeſſioẽ dicte eccle
ſie induxit. Q ue omnia ſi bene compenſent?᷑ ⁊ cõſiderẽ⸗

tur ſunt vere. impoſibilia ſen nõ veriſimilia aut enim nota-
rius confecit ſecundum inſtrm ſupplendo multa que nonĩ

pꝛimo vt de publicatione.⁊ de eccleſia clauſura ⁊ ſimilibꝰ.
Et hoc facere nõ potuit.tum quia c nouiter addita ſunt
confecta ſub imagine noui inſtrti. Itẽ qꝛ non lIʒ notario

ſiñ iudicis auctoꝛitate aliqnid addere poſtᷓᷓ inſin
parti traditum ⁊ maxime in iuditio exibitum vt in caſu nfo

vt plene per Jo.an.poſt ſpec.ſuper data ſextilibꝛi.? ꝑ bar.
in.i.ſiliberarius.ff.de re.iur.aut enim confecit duo inſru-
menta taniᷓ ſuper actibus geminatis ⁊ hoc eſſe non põt ꝓ

pter contrarietatem que ex illoꝝ tenoꝛe reſultat ſen non ve

riſimilitudinem. Mam cũ fniſſet inductus in poſſeſſioneʒ
vigoꝛe pꝛimi inſtrumẽti fruſtra petebat iterum induci ꝓut
dicitur in ſecũdo. ¶ Item quisa in vtroq; inſtrumẽto dici
tur quod fuit inductus eadem hoꝛain domo doſ eccleſe.

2 ſi non eiſimnile qð eołlem tempoꝛe actuſ fuiſſet gemi

natus. ¶ Pꝛeterea in pꝛimo inſtrumento dicitur quodi
troductus in poſſeſſioneʒ domus eccleſie.ibideʒ ſtetit mã
ſit ?⁊ doꝛmnuit aliquo tempoꝛe ? in alio inſtrumẽto eadẽ ho
raconfecto dicitur quod poſt acceptationem ? ꝓuiſionem
pꝛocuratoꝛ requiſiuit ſubexecutoꝛem ipſius vt ipſum indu-
ceret in poſſefſionẽ ⁊ acceptationẽ ⁊ pꝛouiſionem publica
ret ita ꝙ multe inſurgunt contrarietates ⁊ non veriſimili-
tudines ex tenoꝛe vtriuſq; inſtrumẽti vt patere poterit in
tuenti. Secundo ergò inſtrumẽto non eſt danda fides
pꝛopter contrarietatem ⁊ non veriſimilitudineʒ vt in.c.im
putari de fide inſtru. ? in.l.ſcripture.ff. eo.ti.⁊ in.c.q; veri
ſimile de pꝛeſu.⁊ per Inno.ij.c.fraternitatis de here.vbi

ſnter cetera dicit quod ſi inſtrumentuʒ in aliquo reperitur

falſum totum quod in illo inſtẽo cõtinetur caret roboꝛis ſir
mitate ⁊ pꝛopter falſtatem huius inſtrumẽti.minoꝛ fides
eſt adhibenda. pꝛimo vt in ſimili nõ. Inno.in.c.pꝛeterea ᷣ
teſti.co.⁊ per hoc patet reſponſum ad ea que continentur

in pꝛimo ⁊ ſecundo inſtrumentis reſpectu.vere reuelatio⸗
nis factum per dñm noſtruʒ papaʒ poteſt dici quod illa nõ
teneat tanqᷓ per ſubxeptionem obtenta cum ſugeſtum fue
rit dño papa omnia foꝛe vera que in dictis inſtrumẽtis cõ-

tinentur. nec de illis poteſt fieri plena fides vt patet per ß

dicta ad hoc.c.ſuper litteris.⁊.c.poſtulaſti de reſcrip.quin
imo dominus papa expꝛeſſe reuelationem fecit cum con-

Aitione ſi conſtiterit de pꝛemiſſ etiam que quidem clq. ſub
intelligitur etiam ſi nõ fuiſſet expꝛeſſa vt in.cij. ⁊ quod ibi
nõ.de cenſ.Concludo ergo ex omnibus pꝛedictis dicte re-

gule domini noſtri pape eugenij non eſſe per contentaĩ di
ctis inſtrumentis ? reuelatione pꝛefa ta ſatiſſactum.¶ Et
ita vt ſupꝛa per me concluſum eſt arbitroꝛ eſſe iuꝛ. Ego ni⸗
colaus de tudeſchis abbas monaceñ.domini noſtrti pape.

Referendarius.⁊ eius camere gñalis auditoꝛ.Et in teſti-

moniũ me pꝛopꝛia manu ſubſcripſi ⁊ ſigillum meum impꝛi

mi feci melioꝛi iuditio ſemꝑ ſaluo. Qaus deo. Mico.

on. ioo.

cato pꝛeſidio ad claram ⁊ luculentam pꝛeſcri-

cienda ſunt.⁊ compendioſe illa examinabo.
ꝛimum nunquid poſſeſſio naturalis ⁊ ci-

uilis fuie dicto comiſſa.per illam manſionem aſtri? offi

cialium expulſione acquiſita. Ex quo inferam ad ſᷣm dubiũ

nunquid dicto epiſcopo fuerit per donationem comit᷑ acꝗ
ſita conſil illius caſtri poſſeſſio.ſ.tam naturalis quaʒ ciuilis.

LTertiũ an licuit ꝑpꝛefato militi pꝛopꝛia auctoꝛitate pꝛe

tim poſt lapſuʒ ſex menſium inuadere illud caſtrum nonꝑ

Nuartum vtrũ dictus comes iuſte fecerit occupando
illud caſtrum ad requiſitioneʒ conſeruatoꝛis dicti epiſcopi
poſt exceptiones.⁊ appellationes per dictum militem int
poſitas. Quint um ⁊ vltimũ an contra dictum comiteʒ

ſe⸗ expulſoꝛem ſed ꝑ epiſcopũ donatarium poſſeſſum.

iui potuerit dictus miles intẽtare conditionem.l.ſi quis in

tantam. C. nü.iu.petendo.ſ.eum pꝛiuari omni iure ſi quod
ei competebat in caſtro pꝛedicto ⁊ illud adiudicari eideʒ mi
liti. Et eidem comiti nullum ius competeret ꝙ cõdemna-
retur ad extimationem caſtri pꝛedicti ſoluendam eideʒ mi
liti. ¶ Circa pꝛimum bꝛeuiſſime dico ꝙ dicto comitiꝑ pꝛi
mam occupationem ab eo factam acquiſita fuit ciuilis ⁊ na
turalis poſſeſſio.⁊ dictus miles fuit poſſeſſione etiam ciui
li ſpoliatus qꝛ cum miles haberet in dicto caſtro offitiales ?⁊
ſic per illos poſſidebat per eiectionem illoꝝ perdidit totalr
poſſeſſionem ſuam vt eſt tex.in.l.fi.C.de acqui.poſſ.⁊ ibi
hoc cõmuniter firmãt doc.maxime bar.ad idẽ bonus tex.iĩ.

c.ex parte.ſ.de reſcrip.⁊ per glo.⁊ doc.in.c.olim el.j.de re-
ſti.ſpo.⁊ ex hoc infertur ad ſᷣimn dubium nunquid per dona

tionem factaʒ pꝛeſato epiſcopo tranſiuit illa poſſeſſio ? ꝓ

fecto cum interceſſerit traditio poſſeſſionis.id meum tran

ſiuit quod erat apud dictum comitem ⁊ non amplius vt in
l.traditio.ff.de acqui.reꝝ do.⁊ in.c.nuper de dote.poſt di.
reſti.facit.lł:j.S.ſi vero vxoꝛi.ff.de acqui.poſſ.vbi patet qð
etiam ex inutili contractu tranſit poſſeſſio. tranſiuit ergo ĩ
dñium epiſcopum domatariuʒ poſſeſſio.que erat apud co
mitem non autem dominiuz cum apud eum minime conſi
ſteret. ¶ Ad tertiuʒ dubium vtruʒ.ſ.licuerit pꝛefato militi
poſſeſſionem de fatd.⁊ pꝛopꝛia auctoꝛitate recuperare pꝛe
ſertim poſt lapſum ſex menſuʒ eo attẽto qð non inuaſoꝛ.ſ.
comes.ſed epiſcopus tunc poſſiderunt qui nõ ſpoliauerat
nec ſpoliari mandauerat.nec ſpoliationem ratam habuerit
cum non fuerit ſpoliatio facta ſuo nomine.⁊ per cõſequenſ
ratam habere non poterat vt in. c. cuʒ quis de ſen.exco.li.
vij. in ſèundacum quis ð re.iur. eo.li. Et videtur pꝛimo

væ qdlicuerit quia cuʒ contra epiſcopum non cõpeteret inter

dictum vnde vi.cuʒ non ſpoliauerit nec ſpoliari mandaue
rit nec ſpoliationem ratam habuerit. vt pꝛobatur ĩ.c.ad ſe
dem de reſti.ſpo.foꝛtius non competit remedium facti vt
pꝛopꝛia auctdꝛitate poſſit illum dicere naʒ ſi deficit iure re
medium debet deficere remediuʒ facti magis odioſuʒ ar.
in auẽ.multo magis.C.de epiſ.⁊ cle.⁊ in.c.cum in cunttis
in pꝛin.de elec.pꝛeſertim cum iura facultatem tribuentia
ſuper poſſeſſione ⁊ incõtinenti recuperanda loquantur?
pꝛouideant contra inuaſoꝛeʒ ⁊ fundat.ſe ſuper violentia vʒ

wrin

Aluatoꝛis noſtri Ihbeſu chꝛiſti ex coꝛde inuo

ptionem thematiſ deciſioneʒ plura dubia eli

—

vim vi repellere licet vt in dicto.c.olim el.pꝛĩo de reſti.
bpo. legit. ? nõ. in. c. ſignificaſti de homici. .l.ij.S.cnm igit
ff. de vi.? vi.ar.⁊ ꝙ ibi nõ.maxime per bar.pꝛeterea iura re
quirunt ꝙ poſſeſſionis recuperatio auctoꝛitate pꝛopꝛia dʒ
incontinenti fieri vt in iuribus ſuperius allegatis.hinc dixit
bar. in.l.j. C. vnde vi.ꝙ debet fieri infra triduum. Sed hic
ſtetit iſte mileſ per ſex menſes &̊ potius fuit ſpoliatio qᷓ; poſ-
ſeſſionis ficta continuatio ſeu violentie repulſio. Sed his/ꝰ
non obſtantibus contrariam ſententiaʒ arbitroꝛ verioꝛem.
moueoꝛ pꝛimo per.c.ſepe de reſti.ſpo.vbi patet ꝙ rapiẽs
rem ſcienter adiectione equiparatur violento vnde contra
talem competit remedium poſſeſſoꝛium.Sic contra vio-
lentum vt ibi.⁊ nõ.in.c.cum ad ſedem.eo.ti.⁊ facit ꝙ legi
tur ⁊ notatur in.c.quia vero de iudi.merito talis poſſeſſio
vicioſa ⁊ quaſi violenta non potuit nec debuit impedire an
tiquam poſſeſſionem qð minus ſuam poſſeſſionẽ inconti-
nenti recuꝑauit cum talis recipiens eninadiectiõne dicatur
ſuccedere in vitiuʒ dicto.c.ſepe.⁊.c.quia vero.at dictꝰ epᷣs

recepit caſtrum a comite ſciens illud inuaſuʒ ꝑ dictum co-

mitem cum illa iuaſio eſſet notoꝛia in loco vnde non pꝛeſu

mitur illam ignoꝛaſſe.xli.di.ꝙ dicitis.⁊ de pꝛeſump.c.quan

to.⁊ qui in locum alterius ſuccedit eo debet vti.iuꝛ.quo ille
in loco cuius ſuccedit vt in.c.eccleſia.vtlit᷑.penð.facit.c.re
colentes de ſta. re. Mec obſtat quod.S. dictum eſt ꝙ talre
cuperatio debet fieri incontinenti.quia dicendum ꝙconti
nenti dicitur aliquid fieri cũ comode fieri poteſt nõ viuertẽ
do ad extraneos actus.vt.l.ij.S.confeſtim.ff.ad tercul.vnd
in caſu noſtro aꝑtiſſime dixit bar.in.d.l.iij.S.cum igitur.ff.
de vi.⁊ vi·ar.ꝙ tales poſſent eſſe circũſtantie ꝙ etiã poſt
ſex menſes a tempoꝛe deiectionis diceretur facere inconti
nenti.⁊ ponit quaſi exẽpſum in terminis noſtris.t idem
videtur de mente glo.⁊ doc.in.c.ſignificaſti de hõi. Erat
enim iſte miles abſeens ⁊ infirmus ⁊ habebat agere contra
virum potenteʒz. Ita quod his attentis ſatis poteſt dici eũ
incõtinenti recuꝑaſſe quibus concludimir ꝙ licuit etiã con
tra hunc epCʒ ⁊ in tempoꝛe pꝛefinito ſeu pꝛemiſſo poſſeſſio/
nem dicti caſtri recuꝑaſſe pꝛopꝛia auctoꝛitate vti fecit etiã
dici põt ꝙ vĩ vi repulexit vt ĩ iuribus pꝛeallegatis. Ve.
nio ad quartum an dictuſ comes iuſte fecerit occupãdo poſ
ſeſſionem caſtri ad requiſitionem illius conſeruatoꝛis. Et
concluſiue pꝛocedendo credo firmiter quod non eſt multi-
plici capite.Dꝛimo quia conſeruatoꝛ non poteſt pꝛoce
dere niſi ſuper notoꝛio vt in.c.j.vt ibi nõ.ð offi.dele.li.vj.
Sed in caſu noſtro licet factum expulſionis fuiſſet notoꝛiũ
malefitium tñ non erat notoꝛium.imo allegatuz fuit ꝓ par
te militis ꝙ iuſte ⁊ ſine omni delicto potuit illa expuiſio.2=
poſſeſſionis recuperatio fieri ꝙ patet ex pꝛoxime allegatis
⁊ ita facta extitit ⁊ conceſſerunt delictum ⁊ notoꝛietas deli
cti.non potuit conſeruatoꝛ vlterius pꝛocedere tanqᷓ; ſuper
notoꝛio vt clare firmat glo.quaſi in terminis noſtris in.d.
c.pꝛoxime alle ¶ Et quamꝙᷓ poſſit replicari er aduerſo ꝙ
negato delicto ⁊ confeſſato facto vt puta quia dicat ſe fecii

ſe ad ſuam defenſionem vel animo recuꝑandi ſuam poſſeſ

ſionem licuit conſeruatoꝛi ad ſuam inſtructionem ꝑ teſtes
etiam parte abſente ſuper notoꝛietate benefitij vt ibidẽ ĩ di
cto.c.j.nõ.per Yo.an.ꝙ videt᷑ iſte conſeruatoꝛ effeciſſe ad
hoc poteſt tñ reſponderi qð delictum hic nõ poſſit eſſe mo
tiuuʒ cum nullum ſubeſſet delictum vnde non eſt qualitas
ſine ſubiectio.xxxij.q/ij.quod nõ.non foꝛmatum ⁊.c.ad diſ
ſoluendum de deſpon. impu. Et ſic cum pꝛoceſſerit ad vl/
terioꝛa non pꝛonuntiando factum ⁊ delictum eſſe notoꝛiuʒ
non valuit ſententia nec pꝛoceſſus ſuꝰ ex quo in veritate nõ
erat iudex.cũ deficiat qualitas ſuper qua fundat᷑ igriſdictio
vt plene nõ.per Inno.in.c.pꝛeterea de dilac.⁊ in.c.tua de
choa.cle.facit.l.in delictis.S.detracta.ff.de noxa.⁊ ple.nõ.
per doc.in.c.ſi clericus laycum.⁊.c.cum ſit generale de ſo.
compe.⁊ ſi etiam pꝛonũciaſſet factum eſſe notoꝛium. Mi-
chilominus non induceretur validitas pꝛoceſſus vigoꝛe ap
pellationis ſubſequentis que habet extingere ſeu ſuſpende
re iudicatum.:.i.ff.ad turpil.2.l.ii.ff.de penis.⁊.c.venien⸗
tes de iure iur¶ Et quãꝙᷓ; in facto vere notoꝛio non poſſit
appellari vt in.c·cũ ſit Romana de appel.tũ a ſententia iu
dicadeclarantis factum eſſe notoꝛium debet poſſe appel
lari.cũ poſſet iudex iniuſte declaraſſe ſicut ĩ ſimili dicit go.
nõbilis in.c/cupientes..ꝙ ſi per.xx.elec.li.vj. licet a ſjen
tentia iurenon appellatfur vt in.c.qꝛ.v.de appel.tñ a ſentẽ-

tia iudicis declarantis quem incidiſſe in penam legisbene
põt appellari.vnde cũ in caſu noſtro fuerit appellatuʒ ad cõ
ſeruatoꝛem in facto ſaltem pꝛo tali non licuit comiti obtem
perare indaci cuiꝰ ſententia ſeu iuriſdictio erat ſuſpenſa ꝓp-
pter appellationis interpoſitionẽ cõ executoꝛis non debeat
petere mandato euidenter iniquo.vt nõ.glo.in.c.paſtoꝛal.
5. quia vero de offi.delegat debet enim iudex ſecularis im
pẽdire bꝛachium ſuum ad petitionẽ iudicis eccleſiaſtici qñ
imploꝛatur ſᷣm deum non autem iniuſte ⁊ in alterius iactu-
ram vt dicit tex.in.c.j.de offi.oꝛdi.in fi. Et ibi per doc. Et
ꝙ iniuſte epiſcopus pꝛoceſſerit patet vltra pꝛedicta ex ſen
tentijs in huiuiuſmodi cauſa pꝛolat? vt.S.dicitur in pꝛeſcri
ptioue thematis ¶ Ad pꝛedicta facit vnuʒ notabile dictũ
Bar. in.l.iuſte poſſidet.ff.de acqui.poſ.vbi dicitquẽ non
excuſari a delicto ex pꝛecepto iudicis ſeu decreto ſi iuder ñ
rite pꝛoceſſit. Non ergo excuſatur comes ex pꝛecepto con

ſeruatoꝛis pꝛeſertim cum vidiſſet ciuitateʒ voluiſſe virtutẽ

appellationis impedire per bꝛachium ſuuʒ. Quinimo pꝛe

ſumitur ex pꝛeterito euʒ fuiſſe imuro animo ar.in.c.ſcribã.

Et quod ibinõ.de pꝛeſump. Ex pꝛedictis infertur ad jꝭ
ciſionem vltimi pꝛincipalis dubij.an contra dictum comi-
tem potuerit miles intemptare conditionẽ.l.ſi quis in tan-

tam. C. vñ in modo pꝛedicto. Et omiſſis argumẽtis puto

dicendum quod ſic ex duplici capite pꝛimo ob pꝛimaʒ inus
ſionem violenter factam. Mam licet quis putet reʒ eſſe ſu
am ⁊ ſibi licere rem pꝛopꝛiaauctoꝛitate capere nichilominꝰ
incidit in penam illius legis vt in.d.l.ſi quis in tantam.⁊ in
ſti. vi.bo.rap.S.j.¶ MNecobſtat ſi dicatur quod cuʒ dictus
miles pꝛima auctoꝛitate dixit ſibi ius recipiendo poſſeſſio-
nem pꝛedictam non debet amplius habere facultatem intẽ
ptandi conditionem illius legis.cũ videatur violentie vitiũ
purgatum ar. in.l.ij. C. ꝙ me cauſa. Ad hoc enim rñũdet
diſpoſitio illius legis ſi quis in tantã ꝓuidetur circa duo
pꝛimo vt inuaſoꝛ compellatur poſſeſſionem quã abſtulitre
ſtituere poſſeſſoꝛi.⁊ in hoe illa.l.non eſt penalis. Scðo vt
dominium illius rei amittat ſi erat dñs ſi non npel⸗
latur illaꝝ rerum extimationẽ reddere.⁊ in hoc illa.l.eſt pe
nalis vnde licet ſit menti illius.l.ſatilfactum per recupera-
tionem poſſeſſionis cũ non poſſit nec debet amplius com
pelli ad poſſeſſionem reſtituendam et quo recuꝑata extitit

tamen remanet diſpoſitio illius legis quo ad ſecundaʒ par

tem penalem vt in penam violentie perdat dominiuʒ illiꝰ
ſi erat dominus alias delictuʒ violentie remaneret ĩpunitũ.
Non enim fuit comes in aliquo punitus ex recuꝑatiõe poſ
ſeſſionis per militem facta cum ſolum miles rem ſuam re⸗
cuꝑauit quam iure recuperare potuit.vt.s.pꝛobatum ẽ.⁊=
pꝛo hoc allego glo.maghã in.d.l.ſi quis in tantã paruman
te ſui finem in.v.verſi.qð ſi egi.que concludit quod ſi ſpo-
liatus egit pꝛimo tantuʒ ad rem nichilonunus ſuperẽ actio
ad penam cum actione non offitio iudicis debeatur pena il
lius legis.Et ſic aptiſſime vult ꝙ licet ſpoliatus ſit etiam ĩ
iuditio poſſeſſionem conſecutus nichilominus poteſt po-
ſtea per ſe agere ad penam illius legis ſi quis in tantam. foꝛ
tius hoc dicendum in caſu noſtro in quo non egit.pꝛimo ꝓ
poſſeſſionem dutaxat recuperanda in iuditio extra iuditiũ
vtens iure permiſſionem ſuam poſſeſſionem recuꝑauit.⁊
hoc puto ſine aliquo ſcrupulo de iure pꝛocedere.non enim
peccat qui legis auctoꝛitate agit.vt in.l.graccus.C.de adul
terũs.⁊.xxiiii.q.iii:qui peccat. Ex ſecũdo capite poteſt agi
contra dominiũ comitem ratione violentie ſecũda vice al
legate quia vt ſupꝛa dixi conſeruatoꝛ non rite Nec recte
ꝓceſſit in vocando auxilium bꝛachii ſecularis pꝛeſerti poſt
appellationem interpoſitam vt.S.pꝛobatũ eſt ⁊ patuit etiã
ex ſententiis poſtea latis.ergo comes incidit in penam illiꝰ
legis ſi quis in tantam etiaʒ ſi fecit animo obediendiquia
tale pꝛeceptum non excuſat a delicto.etiam ſi feciſſet p iuẽ
impꝛudentiam vt notabiliter dixit bar.in.d.l.iuſte poſſidet
⁊ ſupꝛa tetigi.⁊ ſacit dictus.s.i.inſti.vi.bo.rap. Mam ⁊ ipᷣe
iudex pꝛocedendo non recte dicitur de violentia ſi eam in
tulit vel inferri mandauit.vt in.c.cõquerente dereſti:ſpo.
⁊ in.c.cum cauſa de offi.dele.⁊ facit cõtra dictum comiteʒ
etiam quod ſupꝛa tetigi.Et ita vt.s.per me concluſum eſt
arbitroꝛ iuris eſſe. ¶ Ego Micolaus de tudeſchis abbas
monaceñ.Camere apoſtolice auditoꝛ.⁊ domini noſtri pa-
he Referendarius melio:i iuditio ſemper ſaluo.Laus deo
Amen.

on ioi.

Naqueſtione que vertitur ſeu verti ſperat᷑ int
monaſterium ſancte crucis nonti ſanalanen:
eugubineñ.dyoc.ex vna parte.? fratres oꝛdi-
nis ſiſterſieñ.ex alia ſuper ſubiectione ſeu ſta
tu monaſterij ſancti Gartholamei ð campo

regio eiuſdeʒ dyoc.tria ad claritatem deciſiõis arbitroꝛ exa
minanda. Ibꝛimo nunquid pen pꝛiuilegia exceptionis

7 vnionis dicto monaſterio ſancti arthoſomei conceſſa
ſit pꝛeindicatum iuri monaſtefij ſancte crucis cõo pᷣ
ſuppoſito quod pꝛiuilegium nocumẽtum non attulerit an.
x.annoꝝ pꝛeſcriptio habeat excludere ius actioneʒ cope
tentem dicto monaſterio ſancte crucis Certio ſi talis p⸗
ſcriptio pꝛeiudicet.an dictuʒ monaſteriuʒ ſancte crucis poſ

ſit pꝛeſcriptiõe centenaria ſe tueri vigote pꝛiuilegij ceſarij.

quod papa poſtmodũ ratum manere ſanxit.pꝛimũ ex oꝛdi-
ne agrediens.videtur pꝛimo quod per pꝛiuilegium allexan-

dri per gregoꝛium poſtmodũ coꝛꝛoboꝛatuʒ ſit iuri dicti mo
naſterij ſancte crucis.pꝛeindicatum ſanxit enim dictus alle

xander qð dictũ monaſteriuʒ ſancti bartholomei.neq; epᷣo
neq; abbati nec deniqʒ cuiq; clericoꝛum ſen ſeculariuʒ ſed

ſibi tantũmodo ſucce ſioꝛibus que ſuis romanis pomiificibꝰ
de ſua ſubiectione reſpondeat. Et adiecit poſt pauca quod

ſi quiſpiam vel epiſcopus vel abbas vel quelibet perſona

puiuſmodi noſire conſtitutionis edictum per aliquamachi-⸗

nationem ſubtilitatis qᷓ aſtuſiam pꝛefatum ſibi arrogauerit

vel ſubderit monaſterio ⁊ is qui dederit ⁊ is qui male ſuſce

pit vſq; dum reſipiſcat ⁊ qð male pꝛeſũptuʒ ⁊ reddat ꝑ au-
ctoꝛitateʒ dei omnipotentis.? heati petri apoſtoloꝝ pꝛinci
pis perpetue dominationis vĩculo ⁊ anathematis innode⸗
tur ⁊c. ““ ergo papa qui plenitudineʒ habet poteſtaſ
vt in.c.cũcta per munduʒ.⁊.c.pꝛincipaliter.ix.q/iij· exeme
rit dictum monaſteriũ a ſubiectiõe ep̃i ⁊ abbatis ⁊ cuiuicũ/
qʒ alterius perſone quod eum potuiſſe ſacere in dubiũ mi-
nime reuocanduʒ eſt vt in.c.ſi papa de pꝛiuile.li.vj.facit.c.

dudum ⁊. c.quãuis de pꝛeben.eo.li.ergo non põt monaſte-

rium ſancte crucis aliquam ſubiectionez in dicto monaſte-

rio pꝛetẽdere. Si enim pꝛeiudicatur epᷣo cuius poteſtas eſt
oꝛdinaria ſupꝛa monaſteriuʒ.xviij.q.ij emonaſteria.⁊.c.ab-
bates.⁊.c.ſi quis abhas.⁊ de religio.domi.c.cuʒ dilectus.⁊
venerabiſis cum ſi. Foꝛtius debet pꝛeiudicare abbatis ſan-
cte crucis pꝛetendẽti aliqualez ſuperioꝛitatem ex inſtitutio
ne dicti munaſterij.dũtaxat dictus enim abbas ſoluʒ pꝛetẽ

dere poterat quatuoꝛ.ſ.confirmationẽ abbatis. Item reue

rentiam ⁊? obedientiam ⁊ certum annuuʒ cenſuʒ.hec enim

quatuoꝛ dũtarat reſeruauit patroni tẽpoꝛe fundatiõis ab

*

bati monaſterij ſancte crucis facilius ergo debent tolli iſta ?
de ime ſpetiali contra ius cõmune quꝗ poteſtas epi que oꝛ
diuaria eſt ⁊ fauoꝛabilis ⁊ ſuper plena ſubiectiõe fundata ẽ.
Sed nulli dubium quod epᷣo pꝛeiudicetur dicto.c.ſi papa.2⸗

c.infra de pꝛiuile.li.vj.⁊.xvj.q.i.quia frater multo magis d

bet pꝛeiudicare abbati ar.in.c.dilectus de offi.lłe. Mec põt
allegari ſurreptio cũ de abbate fuerit facta in pꝛiuilegio ſpe
tialis mentio que non poterat veriſicari mſi in iure ſpetiali
cum de iuꝛ cõmuni.vnuʒ monaſteriuʒ non ſit ſub alio.d.c.
monaſteria.⁊ nõ.in.c.in pꝛeſentia de pꝛoba. Scðo adiu
uat vnio nouiter facta per dominuʒ papam inodiernum in
eo quod illud monaſteriumoniuit fratribus Cicernenſibꝰ

ſubfrahendo dignitateʒ abbatialeʒ quod indubitanter face

re potuit.vt in.c.ſicut venire de exceſſ.pꝛela.⁊ in.c.⁊ cẽpo
ris qualitaſ.xvj.q.j.pꝛeſertim cum fuerit facta poſt dictum
pꝛiuilegiuʒ ⁊ poſt iura pꝛeſcripta contra monaſteriũ ſancte
cruciſ pꝛeſcriptio enim omnem actionẽ pꝛecludit vt dic tex.
in.c·ad aures de pꝛeſcrip.. Mon ergo fuit opus mentionẽ
facere de monaſterio ſancte crucis.cum ipſius ius iaʒ ſubla.
tum erat per pꝛiuilegium alexandri.⁊ per pꝛeſcriptioncʒ qᷓ

dragenariam. Sed his non obſtantibus contrariam ſente
tiam puto pꝛeualere.vt.ſ.per pꝛiuilegiũ allexandri vel vnio
nis facte per dñm martinum nullum pꝛeiuditium fuerit ir
rogatum iuri monaſterij ſancte crucis.Moueoꝛ pꝛimo q
de intentiõe pꝛincipis eſt nunqᷓ pꝛeiudicare iuri tertij niſii

de eo ſpetialem faciat mentionem. vt in.c.ſuper eo.de of.
dele. ⁊.lcij. F.ſi quis a pꝛincipe.ff.ne quid in loco pub.pꝛeſ

tim cum derogaturinſtitutioni benifitij.⁊ diſpoſitionila--

cali.ne laici per hoc ſubtrahantur a fundatione eccleſiaruʒ.

Ald hoc glo. notatur ĩcle. per litteras de pꝛeben.? quod
notatur in docto.in.c.cum dilectus de iure patro Sed

in caſu noſtro non haet⸗ fuit ſpetial mentio de iuribus cõpe
tentibus monaſterio ſancte crucis ergo talia pꝛiuilegia non

obtinent firmitatem T pꝛeiuditiũ illius monaſterij. Mec ob
ſtat quod in pꝛiuilegio allexandri ſeu gregoꝛij fuerit dictum
vt nulli abbati ſubtacest ⁊c. Quia iſta non ẽ ſuffitiens mẽ
tio.vt pꝛeiudicet᷑ iuri monaſterij · qꝛ mentio debet eſſe ſpe
tialis ⁊ non ita gñalis vt in.c.ij.de dolo ⁊ cõtuma.⁊ qð ibi
nõ.per doc.in.c.cum dilecto de relcrip. Et bonuſ tex.in.c.
cum dilecto de pꝛeſcrip. Et bonus tex.in.c.bone de cõfir.

vti. vel inu.pꝛeſertim in caſu noſtro.erat fiẽda ſpetialis mẽ
tio in quo illa iura eraãt debita.moõn. ſancte crucis expꝛime

ua inſtitut᷑.mõn.⁊= diſpoſitione layci pꝛoni. Mam papa per
ſuum pꝛiuilegium nonintendit pꝛeiudicare inſtitutioni beñ
fitii.niſi hoc aperte exprimat vt in.c.cũ dilectus de iure pa
tro.facit optime.c.monaſteria.xv.q.vii.⁊.c.cleuteriꝰ.xviii
q.ii.potuit enimi papa in ſuo pꝛuilegio intelligere de abba
te qui in certis religionibus vocatur pater abbas.cui modi
cum pꝛeiuditiũ irrogatur. vnde non debemuſ pꝛeſumere ra
tionibus pꝛedictis papam intellexiſſe per verba generalia ðᷣ
ſpetiali diſpoſitione patroni. Ad idem bonus tex.in.c.
ex mulſtiplici de cleri.vbi pʒ quod pꝛiuilegium non pꝛeiudi
cat compoſitioni pꝛius facte.de illa ſpetiali mentione nõ fa

cta ⁊ in.c.cum olim de pꝛeſcrip. vbi pꝛiuilegiũ non pꝛeiudi

cat laudo lato ex cõpꝛomiſſo ſoꝛtius non ðbet pꝛeiudicare i
ſtitutioni benefitiiſeu monaſterii.de illa ſpetiali mentione

nõ habita. ¶ Secundo facit. c. veniẽs de pꝛeſcrip.vbi tex.

notabilis inuit qð ſi pꝛinceps conceſſit alicui pꝛiuilegiuʒ cũ
3. uali reſeruatione iuris alterius non naerpeluiegium.
n poſt modũ conceſſum ſuper illis iuribus ſuis.aliqua
li reſeruatione pꝛius facta de illa non habita mentione que
ſi papa ſciuiſſet illam reſeruationem non cõceſſiſſet foꝛte

ſine illa vt ibl notabiliter deciditur ergo idem ⁊ foꝛti dicẽ
dum in caſu noſtro quod ſi papa ſciuiſſet quod illa quatuoꝛ

iura fuiſſent reſeruata per patronũ mõaſterio ſancte cruciſ
nunqᷓ conceſſiſſet illam plenaʒ cremnptian⸗ ſine illoꝝ iuriũ
reſeruatione quĩ ſaltem de illis fecifſet mentionẽ pꝛeſertiʒ
cum potuiſſet concedi exẽptio cum illoꝝ iurium reſeruatio
ne quia illa iura non inducunt plenam ſubiectioneʒ vt clare

inuitur ex.c.his qui de maio.⁊ obedi.⁊.c.cũ ĩter de re iudi.

vbi enumerant᷑ ĩ multa iura inferentia penam ſubiectioneʒ
⁊ iter illa enumeratur obedientia ⁊ reuerẽtia tanꝙᷓ ſpeties.
ans adducitur.c.i.de conſti.li.vi.vbi dicit᷑ qd papa
r ſuam conſtitutionem nõ cenſetur velle tollere ſtatuta.
⁊ conſuetudines cuʒ ĩ facto conſiſtunt niſide eis fecerit mẽ
nonem. Krgo foꝛtius idem dicendũ ĩ pꝛiuilegio idem dicẽ

dum qð non emanat cũ tanta moderatione ſicut ius cõmu

ne vt ibi notatur. Mon ergo debet tolli ſtatutũ = oꝛdinamẽ
tum factum ĩ inſtitutione monaſterii ꝑ pꝛiuilegiuʒ pape ex
quo de illo non fuit facta ſpetialis mentio. 4 Quarto fac
quia gregoꝛiusſeu allexander voluit ſimpliciter derogare
iuri monaſ.ſancte crucis qꝛ dixit quod per hoc pꝛiuilegiuʒ
exemptionis non deberet recedere acaritate ſancte crucis
pꝛout ĩ alio pꝛiuilegio dixerat vnde credendum eſtquedo
illa verba voluit reſeruare omnia iura cõpetentia mõn.ſan
cte crucis non ergo reſeruaret illi caritatem ſi vellet ſibi ſub
trabere cenſum ab antiquo impoſitum vel alia iura ſibi re
uata.vt in.d.c.eleutheriuſ facit.c.quanto de cenſi¶ Cari
tas eſt enim recta voluntas ab omnibus terrẽis pꝛoꝛſus ad
uerſa ⁊c.vt in.c.caritas de penitẽ.di.ii.⁊ in iſtis fienda lar
ga ĩterpꝛetatio vt non pꝛeiudiceretur iuri alterius ſine cã
iuxta nõ.per bar.in.l.omnes populi.ff. de inſti.⁊ iure.⁊.l.
non dubium.ſff. de legi.facit.c.cuũ dilectus de conſue.⁊.l.ii
.de noxa. hoc idem ⁊ clarius in pꝛopoſito noſtro voluit
nno.i.c.dudum de pꝛiuile. vbi dicit qð omnia pꝛiuilegia
pꝛeiuditialia ſtricte ſterpꝛetanda ſunt ? quantum poteſt ad

iuris conſonantiam reducenda. ff. de nui.? pupil.i.ex facto
7 de deci. c. ſugeſtum. Et idem dicit in pꝛiuuegio exemptio
nis quare ibi poſt multa concludit quod non valet pꝛiuilegi
um exemptionis non facta mentione ð poſſeſſione alteriuſ
bona fide habita.lʒʒ inueritate non habeat pꝛopꝛietatem ⁊
idem firmauit glo.i.c.ii.de deci.li.vi. (orn ergo dicẽ

dũ in caſu noſtro quod non valet pꝛiuilegium non facta mẽ
tione de poſſeſſione ſeu pꝛopꝛietate monaſterũ ſancte cru
cis. Et idem dicenduʒ eſt per omnia quo ad vnionẽ nouit

pꝛeſſa digntatis abbatialis. Mon obſtat quod ſupꝛa dictuʒ
fuit de pꝛeſcriptione.quia ſtati reſpondebitur in ſcdᷣo 2 ter
tio dubio.hec quo ad bꝛimuʒ dubium que puto eſſe veriſſi
ma? indubirata ⁊ ſatis patet reſponſio ad contraria ſuperi
us ſdꝛmata. Ad m dubiuz an ſaltem. xl. annoꝝ pꝛeiudi
tio pꝛeiudicet᷑ dicto monaſterio ſante crucis.quia cũᷣ infra il
lud tempus nullam electionis de abbate facte confirmatio
nem fecerit nec cenfuʒ receperit nec reuerentiã. Nec obe
dlientiam habuit.Et videtur pꝛimo quod ſi Aaregulari
ter contra eccleſiam citra Romonã ſufficit pꝛeſcriptio.xl.
annoꝝ cũ bona fide.vt in· c.de quarta.⁊.c.illud de pꝛeſcrp.
Miec reqnitur citra ius cõmune cũ non ſit hic cõtra pꝛeſcri-
bentem. vt in. c. . eo. ti. . vj. ? pꝛeſcriptio.xl annoꝝ omneʒ
bro:lus actionem excludit vt dicit tex. in. d. c. ad aures de
pꝛeſerip. S
cendũ quod reſpuctu iuris confirmãdi abbatez in monaſte
rio ſancti bartholomei current cõtra moſteriuʒ ſancte cruciſ
ratio eſt conuincibilis qꝛ pꝛopter reſeruationẽ factam de ec
eſijs collegiatis pꝛe ſertiʒ de cathedralibus ⸗ monaſterijs
per multos Romanos pontifices ſucceſſiue non potuit ab
bas ſancte crucis pꝛo tẽpoꝛe exiſtens ius ſibi?n hoc cõpe⸗
tens exercere. vnde cũ ſuerit impeditus ipedimento iuris
nulla currit contra eum pꝛeſcriptõ.vt in.l. . C. de annu. ex⸗
cep. ⁊ in.l.in rebus. de iuꝛ. dot. vbi pʒ quod durante pat᷑
na poteſtate non cmrit contra fili.pꝛeſcriptio ĩ rebus aduẽ
ticijs.quia non poterat illo tempoꝛe agere cũ plena illan re
D rum adminiſtratio pertineat ad patrẽ. vt in. d.l.jenec cõſta
te matrimonio currit pꝛeſcriptio in iuribus dotalibus cõtra
iuxta.qꝛ non poteſt tunc agere. cum plena adminiſtratio pꝑ
tuest ad maritum d.lin rebus. æ.l dote ancillam. C. derel
ven. ¶Ach idem. c.. 2. c. iij. de pꝛeſcrip. :.c. er tranmi,. 3
o.ti· cic. guia diuerſitatem de conceſſ. pꝛeben. in quib in.
ribns. patet quod eccleſie vacanti vel abenti pꝛelatuz inu
tilem ad agendum non currit pꝛeſcriptio. Sed in caſu nr̃o
abbas ſancte erucis pꝛo tempoꝛe exiſtens fuit impeditquo
Ad actum confirmationis ideo non currit cõtra eum pꝛeſcri
ptio. Remanſit ergo hoc ius in habitu apud eumlʒ interdi
ctum ſit exercitium ad bene placitum pape per reſeruatio
nis actum. Hec bapa excercendo hoc ius confirmationis
dicitur pꝛeſeribere etiam ſi per mille annos hec faceret cũ
hoc faciat ex poteſtats plenitudine.? hoc caſu poterit ĩtel-
ligi dictum ſpetic in ti. de pꝛeſcrip.i.illud dum dixit. papaʒ
non pꝛeſcribere contra eccleſias inferioꝛes cum ipſe iaz ſine
pꝛeſcrip.ſit vniuerſalis dñs. Wꝛeterea in pꝛeſcriptione
requiritur bona fides vt ſic credat illud ius.ad eum pertine
re ita qd excerceat credẽs iure ſuo vti vt in. c. ſi virgo. xxtiiij
q.ij cit. l. ſeff. queamo. m amit. nö. Inno. in. cboneel
. ij. de poſtu. pꝛe. Sed dñs papa actuz confirmationis ex
cercuit ? excercet non de poteſtate oꝛdinata. ſed abſoluta „*
reſeruationis actum ⁊ ſcit quod de iure cõmuni ⁊ poteſta⸗
te oꝛdinaria hoc ius pertinet ad inferioxem licet poſſit con
currere in confirmationis actu cũ oꝛdinario.vt in. c.ij. = c.
ſia ſede de pꝛeben.li.vj.ergo non põt in hoc allegari.pꝛe/
ſcriptio ex perſona pape. lec contra abbatem ſancte cru
cis qui non depꝛehenditur in negigentia cũ habuerit manꝰ
ligatas per reſeruationis ſuũmoꝝ pontificum. vt in iuribus
ſuperius allegatiſ pꝛeſcriptio enim eſt inducta pꝛincipaliter

in odium negligentium vt in.. .ff. de vſuc. ?2. xvj q.iii.5.
poteſt ⁊ in in caſu noſtro nulla negligentia reperitur ex par
te abbatis ſancte crucis. Nec obſtat ſi dicatur quod fuit ne

negligens in alijs quia per hoc pꝛeſc iptio non debet exten

di ad iura in quibus non fuit cõmiſſa negligentia. quia pꝛe-

ſcriptio eſt ſtricti inris ⁊ tantum pꝛeſcribitur quantũ poſſi-
detur. vt pꝛobatur in. c. auditis 7. c. cum olium de pꝛeſcrip.
2.c.· cum contingat de deci. nõ. bar. in. l.j. . ſi quis.ff.de ſti.
actuq; pꝛiua.⁊? n no.in.c.dilectus ð appel. mo.

D appel. rgo ne⸗
ceſſario concluditur quod vnio facta per dñm noſtruʒ mar

tinum ſuppꝛemendo dignitatem abbatis ſancte crucis fuit

tanqꝙᷓ ſurreptitia ipſo iu⸗ nulla quid fuiſſet ifoꝛmatus ꝙ tar
vnio redundabat in bꝛeiuditium monaſterij ſancte crucis
nullo modo vnionem feciſſet vel ſaltem non ita de facili g

talis ſuppꝛeſſio habuit inducere ſureptionem. vt in.c. po

ed his non obſtantibus putoĩ caſu noſtro fic di

—l, i-

arpni,

ſſtulaſti ? quod ibi nõ.hoſti.de reſcrip. qd dico pcedere etis

ſi papa vnionem motu pꝛopꝛio feciſſe quia motus pꝛo
licet excludat ſurre tionẽ non tñ firmat gratiam contra in
tentionem ſeribenuis.·qui in du io non videtur velle pꝛeiu
dicare tertio. vt nõ. Jo. an:in.c.ſi motu pꝛopꝛio dè pꝛebẽ.
li. vj. ⁊ cal.in.c. cum dilectus de iure patro.⁊ do. de rota ðᷣ
ciſione.ioy. facit.l.ij. F. ſi quis a pꝛincipe.ff. ne q uid in loco
pub. 2 q E Inno .in.c. vud de pꝛiuile.? glo. in. c. ij. de ð
. Nuinimo poſſit attẽptari quod etiam reſpectu
obegientie nulla currerit pꝛeſcriptio qualibet potuerit ab-⸗
bas ſancte crucie aliqua honeſta peꝛcipere pꝛeſertiz moes
reſoꝛmando abbati ſancti bartholomei non tñ per hoc con
cluditur qõ ſi non pceperit currerit pꝛeſcriptio contra enm
cum iſte ſit actus mere facultatis 7 non neceſſitatis nõ eni
fuit in inſtitutione dictum vt abbas ſancte crucis excerceat
contra abbatẽ ſancti bartholomei iuriſdictionem ſed qðte⸗
netur abbas ſancti bartholomei ad obedientiam æ reueren
tiam abbati ſancte crucis. SE ergo iſte non obediuit qꝛ ille
non pꝛecępit non per hoc ſt contra eum pꝛeſcriptum quia
non vſu inducitur conſuerudo vel pꝛeſcriptio ex quo nõpa
ainccze actum contra diſpoſitionẽ iurii vt nõ.per Jo.

*

An. in. c. Joannes de cleri.coniu. æ per Ey. inil.ij. C. que ſit
lon. conſue. pbatur in.1. hoc aũt iura. ff. de ſui. vr. pꝛedi:? ĩ
l. al cuijs tollendi in ſolo meo vſq; ad celum nõ pꝛeſcribãt
contra me ſi altius non extulit ex quo nihil factum ĩcontra
rium quia iſte ẽ actus mere facultatis 7 ĩ actu facultatis nõ
currit pꝛeſcriptio per nõ vſum vt nõ.·in iuribus pꝛeal.? i c.
er parte eſtruſis de conceſ.pꝛeben.⁊ foꝛte nõ occurrit caũs
in quo haberet neceſſe pcſpere ar. eox que nõ. bar. in.l. cuʒ
. ſcimus. C. de ag. ? cenſi. li j. eſpectu vero reuerentie eſ
ſet animaduertédũ an ſubtraxerit abbas ſancti bartholomei
reuerentiam abbati ſancte crucis. quod difficile eſſet pꝛoba

nam illa conſiſtit in ſalutationis actu. velper alium mo⸗

Qum per quem ſit reuerentia m modum batrie iux.nõ. in
c. his qui de ma.æ obe. tota difficuſtas ſtat circa cenſum nõ

ſolutum qð an ſit completa pꝛeſcniptio. xl. annoe multa ve

bent conſiderali? nou ſolus tranſcurſus annoꝶ multa eni

impedtiunt pꝛeſcriptionis curſumi vt vacatio mõaſterii ſan.
cte crucis. Mam tempus vacationis debet ſubduci de me
dio. vt in. c. j.2.c. de quarta. ?.c.auditis de pꝛeſcrip.que iu-
ra babent locum etiam in le iginfenonbus vr no. An.
pꝛeſcriptio qñ tanta ẽ ndte⸗ qð quis nõ redditur
ttuuſ vt in.c. tranſmiſſa de pꝛeſcrip.⁊ qð ibi nõ. Inno. Ich
in tẽpoꝛe n oꝛtaſit eis. quia illa eſt dei hoſtilitas vt nõ bar.

in. c. olim el.j.·de reſti. ſpo. teʒ tẽpoꝛe guerre nõ currit

in.Inaturaliter. f de vſucap. ¶ Iem tepoꝛe ſeiſmatis vt
no.in. c. cum nobis de pꝛeſcrip.i ntelligo ſi erant diuerſe

Obechientie ? ius.nõ reddatur vus contra: lteruʒ iuxta no. ĩ

dicto. c. ertranſmiſſa. Omnia enim tẽpoꝛa debent de tem⸗
poꝛe pꝛeſcriptionis ſubduci ? ſi non remanet illius ſubdu-
cis tempus. xl. annoꝑ hʒ monaſteriu; ſancte crucis funda
tam intentionem ſuam vt in. c. auditis de pꝛeſcrip. ſi vero
piꝛeſcriptio remaneret cõpleta debet aduertere an mona.
ſancti bartholomei fuerit in bona fide in non ſoluendo cen
ſum. an mala fides pꝛubatur ſi erat fama in loco quod
debebat dare cenſum mona. ſancte crucis vel apparebat ꝑ
galiquam ſcripturaz exñtem vel hoc audiuerunt ab aliqua ꝑ
ſona aqua veriſimiſ credere debuerunt per hec enim ? ſi
milia pbatur mala fides.vt no.bar. in.l.celſ us. ff. de vſuc.
2 ſipoteſt de his conſtare Uipedi⸗ pꝛeſctiptio per.c.fi. d
Ppꝛeſcrip. ? per regula poſſeſſo⸗

„*

male ſidei de reg.iur.li. vj.

Zi autem non poteſt pꝛobari ita quod remaet inconcuſ

ſu pꝛeſcriptio.xl. annoꝝ tunc eſt recurrendu ad factum ? vl·

inmi Pubin Vlunquli poſſit mona. ſancte crucis ſe tueri
pꝛeſcriptione cèntenaria vigoꝛe pꝛiuilegioꝝ frederici henri

ci Imperatoꝛ. poſtea appꝛobatoꝝ ꝑ papam honoꝛium q̃r
tum. Et videtur pꝛimo quod nõ qm Imperatoꝛes nõ po
tuerunt pꝛiuilegiare monaſteria in pꝛeiuditiuʒ foꝛi eccleſia
ſtici.vt nõ. Inno. in. c. impa. de reſtt. Lum ergo de iure

eccleſia v tur pſcriptione. xannoꝝ contra aliam eccleſiã

vt in.c.de quarta ⁊?.c.ad aures de pᷣſcrip.ergo non debet ꝓp
eſſe pꝛiuilegium peratorum facit.c.dudum de cleri.

UNec obſtat aphprobatio honorij pape multiplici erroe.

Nrimo quia cõfirmatio in forma cõi facta parũ ꝓdeſt
nde n.

eletü ancte marie de conſti. ?. xcvj. di. bene quidem.
. 4

on validat actum nllum vt legitur? notatur in.c.ꝗa

„

diuerſitatem de concelſ. preben. 2.c. li. de confr. vti dietck 2 conſuloiurie eſſe. Ego nicolaus de ſcicili monaceñ. ab.
cenin facta in formacõi? non er certa ſcientia qñ non in ſe bas ? docto⸗ in teſtimoniuz me hꝛopaia manuſuſcripſi ſi
ritur totus teuor rei confirmate vel cum non apponitur da gillum meum in p; mi feci· Laus deo.

facit quod legitur? no.in.l.fiff · de iurſom. iu.? in. c. a nob

7

certa ſcientia rei cõfirmate · vt nõ. in. c. j.2. c· ante penul.

plt. de conſir. vti. ſed in caſu noſtro non apponitur tenos- on. io2.
conſirmatione ilaꝝ peiuilegioꝝ nec clauſula ex certa ſcien- SS
tia ergo ⁊c.

Abpnipotentis dei ſuffragio poſtulato. In
cauſa que vertitur inter monaſterium ſancte
crucis fonti ſauellane exꝑte vna? fratres ci-

Kſerſieñ· oꝛdinis ex alia ſuper ſubiectione ſen

go 7 Dꝛeteres pꝛiuile gium Imperatoꝛis valet
quo ad ſuos ſubditos vt.l. cunctos populos. C. de ſüma tri.

de ſen. excöica. Ergo cöfirmatio valet iolũ quo adij ubditol.

Sed bis non obſtantis cõtrariũ arbitr o de iure pꝛoceder. validitate vnionis facte cuidam monaſterio
Moueoꝛ pꝛin. quia dñs papa in ſuo pꝛiuilegio ñ fuit Vuu dictop fratrum de monte ſancti bartholomei de campo:i
verbo confirmamus · ? ſic non poteſt dici quod fuerit cofir gio ac etiam ſuper iuribus cõpetentibus dicto monaſterio
matio ĩ foꝛma cõi ſed vſus fuit verbo ſcimus p quod verbũ ſancte crucil impꝛefato monaſterio ſancti bartholomei. ali
non inducitur confirmatio. ſed potius legis noue edicõ ar. qua ſigillatini pio deriſione dicte queſtionis veniũt exaãmi
in. c. generali de electio. li. vj binc ſanctio eſt nomẽ cõſtitu- nanda. Et paimo que iura poſſit pꝛetendere monaſterium
tionis canoice vt nõ. glo. in cle. j. de conceſſ. pꝛeben. in. x. ſancte crucis. Wirca monaſteriũ lancti bartholomei ſecun⸗
ſancimus vnde ponderanda ſunt vVerba Impatois ? verba do pꝛeſuppoſito quod aliqua iura ſibi aliquo iure ſpetiali cõ
pape. Amperatoꝛ enĩ ſimplr decreuit qð nulla pꝛeſcriptio petant an illis ſit derogatuz per pꝛiuile gium allexander er
mino: centenaria caderet contra monaſteriũ ſancte crucis. gregoꝛium papam poſtmoduũ conoboratum. ꝗ ertio ſi
Mec reſtrinxit ſe ad perſõas ſeculares vel eccleſiaſticas ho dicturn pꝛiuilegium non obſtat an ſlaltem habet obſtare pꝛi
noꝛius vero ſupueniens ſic inquid pꝛeterea oẽs hbertates uilegium vnionis per duũm martinum hodiernum ſũmum
7 imunitates ad memoꝛie a frederico ⁊ benrico mpera⸗ tindubitatum pontificem facte. NRuarto ? vltimo an p
toꝛibus vobis ? oꝛdini veſtro conceſſas ratas ? gratas habe AAüilctis non olſtantibus poſſit ſaltim allari contra dictuz mo
tes ⁊ ess futuris tempoꝛibus illibatas manere ſ anctim⸗ 726. naſterium ſancte crucis poſſit pꝛetendere cenſuʒ in quibul
MQue verba clara luce demonſtrat quod honorius non ſim— dam inſttumentis ſuis contentu ſibi debituʒ a dicto mona
pliciter ? in foꝛma cõmuni voluit confirmare imo pan-diil ſterio ſancti bartholomei fuit enim dictus cenſus ſolutꝰ di
poſuitlegem pꝛiugtam edendo· Hom qõ pꝛincipi placuit o monaſterio ſancte crucis per tantuz tempus de quibus
legis habet vigoꝛem inſtitutide iure na.gen.? ciui· . ſʒ gõ M memoꝛia non extitit enim per aliqua inſtrumẽta ꝓducta
pꝛincipi ⁊ omnia ia facimus quibus auctoꝛitatem niam peoer monaſterlũ ſancte crucis pꝛobentur plime pꝛeſiationeſ
partimur vt i.l. . C. de vete . iuẽ· enu. · bonus tex. iſili incc. dicti cenſus tñ de initio pꝛeſtationis Boganpaler. Mann
Ij.ſi apoſtolum de pꝛeben. li. vj. Ange potius nuncler poagina illoꝝ inſtrumentoꝝ nuliaz facit mentione; de initio
pape quam impꝛis. Mꝛeterea videmus quod ſi ex ciulis pꝛeſtationis ſed omni vident᷑ continuata ſuper antiqua ?7
canonizatur ꝑ papam habet canonis vigoꝛe. vt in. c. in Pꝛ- Debita pꝛeſtatione. A⸗ eſcriptio ant tanti tempoꝛis ſuf
mis ⁊ idi bona glo.ij. q/j. ſlo. do. in. c. . ve reſcrip. ſoꝛlius iicitad pꝛeſcribenduz cenſum ẽt nulla cauſa aꝑente expꝛe
ergo debet dictum pꝛiuilegiü habere vim canonis cum pa- Aiſatione tanti tẽpoꝛis pꝛeſumitur cã. vt nõ.·glo.j.q.j. nullus
pa expꝛeſſe ſanxerit vt illa illibata pmaneant ⁊ I no expꝛeſ Et boſti.: Jo. an in. c peruenit de cenſi. ꝛb r. in.l.cum
ſerint que ſint ille imunitates tñ ſatis babent pꝛo expꝛeſſis mrem vvlo. f. de vſur. vel ſaltem negari non põt quinꝑ mo
Eerxquo papa ad illa pꝛiuile gia ſe retuiit. vt in. c. quditis de ſf. daſterium ſancte crucis pꝛ. batur perceptio cenſus ſaltiʒ ꝑ.
ſcrip. wi bonus tex. in fili ? in. l.plte C. de ſen. qᷓ ſiue cer. q rxij annos cötinuos vt clare colligitur ex inſtrumẽtis pꝛo
in. c. cum bertoldus de re iudi. /ocidem pꝛobatu bber uctis pꝛopter monaſteria ac atteſtationibus quorũdam te-
optimũ ſimile Nam a pꝛincipio impꝑ: fuit qui dedit paiuile- ffſium ex parte mona ſancte crucis pꝛoductoꝝ ex quo enim
gium eccleſiis circa marer iam pꝛeſcriptionis. vt.l.fi· ei aut pꝛobatur pꝛincipiuz.7 finis ac alia tempoꝛa inter media re
quas actiones. C. de ſa.ſan eccle. aten ſupuenit insaa fultat iuĩ pꝛeſũptio quod in oĩbus annis intermedijs mõa.
nonicum? aslegenahſaovann⸗ in genere vt in. cc cumno ſancte crucis fuerit in poſſefſione pcipiendi dictuʒ cenſum
bis cum ſi. de pꝛeſcrip. t per hanc appꝛobationẽ pabuee vt no. bar. in. l.cellus. ff. de vſuc.? glo. in. c. volumus. xvij.
runt vigoꝛem etig quo ad ſoꝛum eccleſiaſticuz ? inter eccſe gg. lij facit. .quicũq; C. de apothis. l. · pꝛeſcriptio autem
ſias ⁊ per hoc tollitur vnumn motiuu quod allegatur contra nedum.ixxxij.annoꝝ ſed.xl.annoꝝ currit contra eccleſiaz vt

am pꝛimo põt de directo negari quod hic papa pꝛeſcrip.

cti bartholomei ? non per papaʒ vnde pꝛeſuppoſito quod cenſ imona.ad hoc.c.j· de pꝛe

monaſteriuz ſancte crucis videlicet quod appꝛobatio pape
non debet habere locũ contra ipm papam per ſcribentem.

luribus maxime cũ agitur de pꝛeſcriptione an

.

in. c. de quarta ? in. cillud. ?/c.auditis cum fi. de pꝛeſcrip.
Mec obſtat ſi dicatur quod in pꝛeſcriptione requirũtur bo
lam pꝛimo pot de diree quo . na fides ? titulus cũ pꝛeſcriptio iſtius cenſus ſit contra ius
ferit. Mam ſubtraxit cenſus pꝛeſcribit per monaſteriũ ſan- coõe cum de iure cõi vnum monalterinzn teneal pꝛeſtaẽ

crip. li. vj . ? quod ibi

. .

eccleſia ſancti bartholomei per papaz eſſet erehte tñi ſluis . Iteʒ pꝛeſtatio cenſus eſt quaſi quedaʒ ſeruitꝰ. Ergo
ibus maymecu⸗ iptione anne Mon gau- ls &Pon ides non debet pꝛeſumi cum quelibet res pꝛeſumat᷑
det pꝛiuilegio ro ge eceleſis vt no. glo. in. c. dilect de cap 1 vhibera de quo ꝑ glo.? bar. in.l. . · i· f. de iti. actuq; pꝛiua.
pel.mona. ⁊ in. c.ad audientiam de eſcrip. ꝑ doc. in. c. cũ 2ðèð .2 Ai

er Ap. ? Aios inj·lj C. de ſeruitu. per canoniſtas in.. ſi

nobis eo. tl. c. xvj. · iiij volumus. ¶ Item pꝛeſuppolito ? diligenti de fo.compe.Ad hoc enim reſpondi põt. ¶ t
non conceſſo ꝙ bic papa lcripſiſſet q pꝛiuile giuz per eũ pꝛimo circa articuluʒ boneligei dico enim qð uͤla eſt pꝛelu
conceſſum debet babere locum indiſtincte ex quo generati tfae⸗ mDenda er curſu longiſſimi tpis lz. poſſe eſſio ſit Gung .N
ter conceſſit. Mam pꝛinilegium largifſima inierpꝛetatio- notanter voluit Anno. in · c. ij 8 in iteg. reſtitu. facit qð nõ.

c. olim de ver. ſig. vbi per Jo. an. facit. ccum dilectus de
conſue. pꝛo hoc illud ſapientis patere legem quam tu ipe tu.

. in.. cum omnes de conſtit · hoc apꝑte ſenſit dñs Jo. an . . C. enim pꝛedicti doc: quod ſufficit pꝛobari aliquid vt excluda
cum nobis de pꝛeſcrip. vbi voluit quod papa põt pꝛeſcribe tur pꝛeſumptio malefidei vtputaq: poſfoꝛ. audiuit dici a ꝗ
re contra ecclenam inferioꝛẽ ſed ſpatio.xi.annoꝝ ⁊ in illud buſdam vicinis fidedignis quod ſibi competebat illud ĩ ſer er
tempus. xl.annoxꝝ habet eli JRiegl ex iuꝛ ſpetia uitutis vel ſi erat ſama de hoc in loco vel erant alique ſerui
ii per papam appꝛobato ſe iducto. Ergo idem dicendum nnn. caſu noſtro autẽ multa ſimilia argumenta con
in iſto pꝛinilegio centum annoꝝ ? hoctenendum habitop currunt. Mam fama erat in loco qdᷣ monaſteriũ ſancti bar
ſertim reſpectu qõ pꝛeſcriptio eſt odioſa ? reſtringenda vti tholomei erat ſubiectum ? cenſuale monaſterio ſancte u
c.cũ contingat de cleri · cũſ. Et hec ſufficiant necoẽm alit cis vt patet ex atteſtationibus quorundam teſtium. ¶ Ite
ad contratia reſpondere quia ſatis remanent per pꝛedicta quod eſt foꝛtius pꝛoducitur quodam pꝛiuilegiuʒ Innocẽ
ſoluta ? clara. Etita vt ſupꝛa per me cõcluſum extitit dico ciiſecundi vbi narrat qð dictum monaſteriuʒ lancti bartbo

nem recepit contra mine⸗ nõ.bar.in.l.beneficc bar. in. l.cũ queritur. E. vnde vi.? videtur pꝛobari in· c· cuʒ

um. ff. de conſtitu. pꝛin.? Inno.in. c. cũ dilecti de dona. ? i⸗ eccleſia ſutrina de cau.poſſ.⁊ pꝛopꝛie. t in calu noſtro ñ
ſolum concurrit poſſeſſio longiſſimi tꝑis ſed etiam adſunt
multa aglia argumenta que perſeſ ufficerent ad pꝛeſũptõnẽ

leris ⁊ quod quiſq; iuris in alterũ ſtatuit iße debʒ vti . eo vt bone ſidei iuxta nõ.per bar. in dicta. li. C. de ſi eruitu · dicũt

ℳ

lomei ſpectat ⁊ pertinet ad monaſteriu ſancte crucis. hoc
ent pꝛeſtat pꝛeſumptionẽ bonefidei.¶ Ytẽ ⁊ qꝛ ex quo ſuc

ceſſoꝛ in benefitio reperit eccleſiam in poſſeſſione ꝑcipii·

di cenſuz pꝛobabiliter debet pꝛeſumere ꝙ exiufta c ecclia
poſſidet iux nõ.per glo.⁊ doc.i.c.de quarta de pꝛelcrip.2=
per dy.in re poſſioꝛ de reg.iur.li.vj. eiurae alia ad pᷣ
ſumptionẽ boneſidei poſſent allegari maxime no.per doc.
in. c.ſi diligeuti.⁊.c.ſanctoꝝ ⁊.c.fi.de pꝛeſcrip.Sed pꝛedi⸗
cta luculenter ſufficiũt quo ad articuluʒ tituli dico quod ex

parte monaſterij ſancte crucis ſatis potuerũt abbates ꝓ tẽ

pore ibi eñtes pꝛeſumere cenſum debitũ vigoꝛe ſubiectio
nis vt in.c.oĩs anima de cenl.⁊ in.l.comꝑit.C.ð pꝛeſcrip.
xxx.vel.xl.anno.¶ Itẽ ſola fama tituli ſufficit pꝛo titulo ad
pꝛeſcriptionem cõptlendam vt notanter voluit bar.in p̃al.

l. celſus. ff. de vſuc. Et idem ibi dicit qñ de titulo hñtur aill·
que ꝓbabiles coniecture vtputa quia antiqui ? fidedigni a c⸗ Ful

ſerebant de titulo vnde etiam erroꝛ pꝛobablis circa titulum
habetur pꝛo titulo vt eſt tex.notabil in.l.quod vulgo.ff. ꝓ
emptoꝛe. Sed in caſu noſtro erat antiquitas ?⁊ adhuc ho-
die vrget fama quod illud monaſteriuʒ ncrf bartholomci
erat imecdlietate ſubiectum ⁊ cenſuale ſancte crucis facit.
Ald pꝛedicta quod nõ.hoſti. abbas ⁊ goff.in.c.dudum ð

deci. vbi dicunt qð pꝛiuilegium cõfirmationis in foꝛma cõi ”l
pꝛeſtat iuſtuʒ titulum pꝛeſcribendi ¶ Et idem ſentit bal. de ulr det iſt mandi. ? valet argumetu a coiter accidentibus vt legitur ?

evit eiᷣ

vemis nãtiuis contentis in aliquo inſtrumento in.l.f· C. ſi
anõ a cõpeten.iudi. Ad pꝛedicta poteſt allegari ſingula
re diciũ hal.⁊ in.l.ſolent.ff. de offi.pꝛocon.vbi poſt multa

concludit quod ſi longiſſimo tẽpoꝛe vna eccleſia ſolueret cẽ

ſum alteri pꝛeſumitur ſubiecta quod dictum ſaltem pꝛoce-
dit qñ cenſus pꝛeſtatur in ſignũ ſubiectionis vel aꝑte qꝛ H

⸗

exlimabitur vel tacite arcenemn ſolutione alique cõ

iecture ſubiectionis. Maʒ indeterminata cenſus ſolutio
arguitur ⁊ certificatur excircũſtancijs ad hoc glo. nõ.in.l. cũ
quid.ff.ſi cer.pe facit quod legit᷑ ⁊ nõ.i.c.illud de pꝛeſcrip.

ſubiectionis. Nam cũ in illo pꝛiuilegio antiquiſſimo cõceſ-
ſo.eo tempoꝛe quo monaſteriũ ſancte crucis erat in maxio

7 te Saeanau quibus nõ.quod in ſimili nõ.i

floꝛe diceretur quod monaſteriũ ſancti bartholomei ſpecta

bat ad monaſteriũ ſancte crucis ⁊ expꝛimitur inter alias ec·

deſias ſubiectas eidem monaſterio ac etiam pꝛobantur in
ſtrumenta cõfirmationis multoꝝ abbatũ monaſterij ſancti

bartholomei.facte ꝑ abbates ſen pꝛelatos ſancte crucis nõ
poteſt eadẽ in ſolutione cenſus nec pꝛeſũptio cenſusnec pᷣ

ſumptio ſubiectiòis pꝛeſertim cũ fama loci haberet ꝙ dic⸗

tum monaſteriũ ſancti bartholomei erat ſubiectum.⁊ cen-

ſuale monaſterij ſancte crucis.Et ad pꝛedicta videt᷑ tex. om

cõem lectu.docto.in.c.fi.de cau.po.⁊ pꝛopꝛie vbi pʒ quod
per pꝛobanionem pꝛeceptionis cenſus pꝛobatur poſſeſſio

ſubiectionis quod intelligo modo pꝛedicto qñ concurrũt ali

ue coniecture quod ſolutio cenſus fit ſolutio ſubiectionis
ſicut cõtingit in caſu noſtro vt pʒ ex pꝛedictis faclt etiam ad

bhoe dicũt bar.in.l.cum de in rem vſo in fine.ff.de vſu.vbi
dicit quod ſi cõtemplatiõe alicuius rei quis fecit qliqua daue
ſolẽt fieri per vaſſallum pꝛeſumitur vaſſallus. ed ĩ ca

ſu noſtro monaſteriñ ſancti bartholomei ſoluebat cenſum
monaſterio ſancte crucis pꝛo illo monaſterio ſancti bartho⸗

lomei. Item petebat confirmationes abbatuʒ ab illo mo

naſteriò ſancte crucis.Ergo pꝛeſumitur ſolutio facta ratio

ne ſubiectionis ⁊ p pꝛedicta poteſt nouiter inferi quod mo
naſterium ſancti bartholomei fit ſubiectum monaſterio ſan
cte crucis.¶ Mam pꝛeſcribendo cenſum ratione ſubiectio

nis videt᷑ ſcripta ipſa ſubiectio vt legitur ⁊ nõ.in.d.c.ſfi·de
cau.poſſ.⁊ pꝛopꝛie ⁊ facit quod.s.dixi poſt bal. Ad ideʒ
facit optime quod legitur ⁊ nõ.in.c.j.de reli.domi.vbi pa⸗

tet quod exercitium vnius iuẽ.epiſcopalis pꝛeſumitur debi
tum alioꝝ iuriuʒ alio non exñte in illoꝝ poſſeſſione. ¶ S,3

in caſu noſtro non pꝛobatur quod aliquis fuerit in poſſeſſiõ
ne ſubiectionis dictis tempoꝛibꝰ pꝛeter abbateʒ ſancte cru
cis. Ergo per pꝛeſtattonẽ cenſus ⁊ per exhibitionẽ cõfirma

tionis iuncto pꝛinilegio Inno.ſo pꝛealle.ſatis pꝛobatur qd

cte crucis. Gc his etiam infero ad ius ⁊ poteſtatem con
firmandi elèctum in abbatem in monaſterio ſancti bartho⸗
lomei. ſnann dico quod ius tale ꝑtinet ad monaſteriũ ſan
cte cruciſ ſeu ad abbatem ipſius monaſterij pꝛo tꝑe exñtis.

Rraei E bartholomei ſit ſubiectũ monaſterio ſan

ncaſu autem noſtro cõcurrunt coniecture

—

6 Pꝛimo pꝛobatur ex eo quod monaſteriſſanctibartho
omei eſt ĩmediate ſubiectũ monaſterio ſancte crucis vt pʒ
ex pꝛedictis ergo confirmatio abbatis debet ad abbateʒ ſan
cte crucis pertinere tanꝙᷓ ad ſuperioꝛẽ ĩmediatũ. ¶ Dꝛe
terea pꝛobatur ſpecifice poſſio iuris confirmandi per tacita
tꝑa que ſufficiunt ad pꝛeſcriptionem cõplendam pꝛobatur
enim poſſeſſio.xvij.annoꝝ vt patet ex inſtrumentis ꝓdu
ctis pꝛo parte monaſterij ſancte crucis. Et quãquaʒ poſſʒ
dici quod inſtrumentũ confectum anno dñi.. cc. xl. no
pꝛobet plene poſſeſſionem iure confirmãdi.qꝛ illud inſtru
mentum fuit cõfectum dũtaxat ad petendam confirmatio
nem ab abbate ſancte crucis illam electionem cõfirmauerit
? per oñs quod ex tũc fuerit in poſſeſſione iurecõfirmãdi.
qh̊ eni poteſi rũderi quoq obiectio illa ꝓcederer niii
concurrent alie pꝛeſumptiões. Sed in caſu noſtro con-
curxrũt alie pꝛobationes ſuper ſubiectione de quibus ſupꝛa.
Itez non eſt veriſimile qð capitulũ ſancti bartholomei
conſtituiſſet ꝓcuratoꝛeʒ ad petendu confirmationẽ electio
nis eoꝝ ab abbate ſancte crucis niſi dictus abbas fuiſſet in
poſſeſſione iurvconfirm andi cũ non pꝛeſumatur ꝗs abicte
re ſuum ius vt in.l.cũ deindebito.ff.de pꝛoba.⁊ in.c.ſuper
hoc de renunc. ¶ Item hoe non ſolet contingere quod qs
petat cõfirmationem ab eo qui non eſtin poſſeſſione cõfir·

nð.in.c.j.de aanret E ex pꝛedictis concludo circa pꝛi
mum qð monaſteriuʒ ſancte crucis põt de iure pꝛetendere
in monaſterio ſancti bartholomei ſibi cõpetere plenam ſu
biectionem ⁊ ſpecifice ius confirmandi electiones abbatum
dicti monaſterij ⁊ pꝛeſtatiõe pꝛedicti cenſus. ena
ſm nunc.ſ.an pꝛiuilegiũ allexandri fuerit derogatus iuribuſ
còpetentibus monaſterio ſancte crucis. F£F t pꝛimo videt᷑
quod ſic diſpoſuit enim dictus allexander quod monaſterin
ſancti bartholamei neq; abbati. Nnec deniq; cuiquaʒ cle
ricoꝝ ſeu ſeculariũ ſed ſibi tantůmodo ſucceſſoꝛibuſq; ſuis
romanis pontificibus de ſua ſubiectione reſpũdeant ⁊ adie
cit poſt pauca ſi quiſpiaʒ vel epᷣus vel abbas vel quelibʒ ma
gna ꝑuaq; perſona contra huiuſmodi nẽe cõſtitutionis edi
ctum per aliquaʒ machinationẽ vel ſubtilitatis aſtuciã pꝛi
uatam ſibi derogauerit vt ſubderit monaſterio ⁊ is qui ma
le ſuſceperit vſq; dum recipiſcat quod male pꝛeſumptuʒ ẽ
reddat per auctoritatẽ dei omnipotentis ? beatũpetri apo
ſtoloꝝ pꝛincipis ppetue dãnationis vinculo ⁊ nathematis
inodetbrzt.
teſtatem vt in.c. ad honoꝛeʒ d e aucto. vſu.pal.=· c. cũcta
per mundum ⁊.c.per pꝛincipalem.ix.q.iij.exemerit dictu,

monaſterium a iuriſdictiqne epᷣi abbatis ⁊ cuiuſcũq; alteri

us perſone quod cum połuiſſet facere indubiũ minimere
uocandum ẽ vt in.c.ſi papa de pꝛiuile.li.vj cit· cciſ.
dudum ⁊.c.quãuis eo.li.ergo non poteſt monaſterium ſaꝝ
cte crucis aliquam ſubiectionẽ in dicto monaſterio pꝛetẽde
re. Si enim pꝛeiudicatur epo cuius poteſtas eſt oꝛdinaria
etiam ſuper monaſterio.xviij.q.ij.monaſteria ⁊.c.abbates
2. c.ſi quis abbas ⁊.c.cũ dilectus ⁊.c.venerabilis de religi.
do. foꝛtius debet pꝛeiudicari abbati ſancte crucis pꝛetẽden
ti ſuperioꝛitatẽ in dicto monaſterio de iure ſpetiali ar. c. di
lectus de offi. deleg. ⁊ in.c.auẽ. mika magie Gde eit⸗- Sð
cle ¶ Scðo agrediendo pariter tertiũ dubiũ adiunat vnio
nouiter facta per dũm martinum gapampdiernum eo qd

illud monaſterium vniuit fratribus Ciſterſien. ſubtrabédo

dignitatem abbacialẽ qð indubitanter facere potuit vt in
ſi cut vnire de exceſſ.pꝛelato.⁊ in.c.⁊ tꝑis qualitas.xvi.q.j.
Sräbi⸗ non obſtantibus ſententiam puto pꝛeualere cõ
trariam qꝙ per pꝛiuile gi allexandri vel vnionis facte ꝑ dnʒ
martinũ nullum pꝛeiuditiũ fuit irrogatum iuri monaſterio
ſancte crucis moueoꝛ. pꝛimo quia de intentione pꝛincipis
eſt nuniꝙᷓ pꝛeiuditiuʒ facere iuni tertij niſi de eo ſpetialẽ mẽę
tionem ſaciat vt in.c.ſuper eo 7 0NR vele in. l. ij. F. ſi gs
a bernatpe Nencomdin o Pub ed in caſu noſtro non
fuit facta ſpetialis mentio de iun us competẽtibus mona
ſterio ſancte crucis.ergo talia pꝛiuilegia non obtinent firmi
tatem in pꝛeiuditium illius monaſterij. ler obſtat quodiĩ
pꝛiuilegio allexandri ſeu gregorij fuerit ictum vt nulli ab

bati ſubiaceat ⁊c. Quia iſta non eſt ſufficies mentio vt pre
iudicet iuri monaſterij quia mẽtio debet eſſe ſpetialis vt in
c.ij.de dolo ⁊ contuma.Et qð ibi nõ.per doc.i.c cum dile
cta de reſcrip.Et bonꝰ tex.in.c.bone de confir.vti.potuit

um ergo papa qui plenitudinẽ habet po

enim papa in ſuo pꝛiuilegio intelligere de abbate qui ĩ cert
religionibus vnitis vocatur pater abbas enim ꝑ illam exce-
ptioneʒ modicũ pꝛeiuditiuʒ generabat᷑.ſecus aũt dicen.re-
ſpectu iuriũ pꝛedictoꝝ cõpetentiũ monaſterij ſancte crucis
cum ſrilla erbe⸗ tio valeret magnũ pꝛeiuditiũ generaretur
dicto monaſterio ſancte crucis· Scðo adducitur.c/j.de
cõſti. li. vj. vbi dicitur quod papa per ſuam conſtitutionẽ nõ
cenſet᷑ per ſe velle tollere ſtatuta ? conſuetudineſ cũ infacto
conſiſtant niſi de eis fecerit mentionẽ g̊ foꝛtius idem dicẽ⸗
dum in pꝛiuilegio quod minine emanat cũ tanto conſcilio ſi
cut ius cõe vt ibi nõ. ¶ Tertio facit quia allexander nolnit
ſimpliciter derogare iuri monaſterij ſancte crucis. Sed di
xit qð ꝑ hoc pꝛiuilegium exẽptionis non deberet recedere.
acaritate ſancte crucis pꝛout in alio pꝛiuilegio dixerat vnde
credendũ eſt quod per illa verba voluit reſeruare oĩa iura
ſpetialia cõpetentia monaſterio ſancte crucis non enim ſer
uaret illi caritatem iĩmo recederet a caritate.ſi vdlet ſibiſub
trahere iura cõpetentia facit.c:quanto de cenſi. ⁊.c.caritas
de pe. diſ.ij. ⁊ in hoc eſt fienda larga interpꝛetatione piudi
cetur iuri alterius ſine cauſa iux.nõ.per bar.in.l.omnes po
puli.ff. de iuſti.⁊ iure.l.non dubiũ.C. de legi.c.cũ dilecti 6
conſue.⁊.lij.C.de naxa.facit quod nõ. Inno.in.c.dudum
de pꝛiuile. vbi dixit qð oĩa pꝛiuilegia pꝛeiuditialia ſtricte ſũt
interpꝛetanda.⁊ quantũ fieri poteſt ad iuris conſonantiã ſe
ducenda.ff.de vulga.? pupilla.l.ex facto.⁊ de cleri.ſugge⸗
ſtum. Et idem ibi dicit de pꝛiuilegio exemptiõis eademq;
concluſio fienda eſt per omiĩa reſpectu tertij dubij.ſ.quo ad
vnioneʒ nouiter factam ꝑ dñũm martinum. Maʒ cũ de pꝛe
dictis iuribus cõpetentibus monaſterio ſancte crucis non
faciat ſpetialem mentionẽ non tenuit tanꝙᷓ ſurreptitiuʒ cũ
per illam vnionem pꝛeiudicaret᷑ mõaſterio ſancte crucis ta
reſpectu ſubiectiõis quam reſpectu confirmationis abbatil
cum per illaʒ vnionẽ ſit adẽpta ⁊ ſuſpenſa dignitas abbacia
lis ⁊ pꝛeſertim ſine aliqua dubitatione currit dicta vnio q;
negari non põt quin monaſteriũ ſancte crucis ſaltẽ habeat
poſſeſſionẽ iuĩ confirmandi abbatem. licet excercitium fue
rit ſibi ⁊ alijs pꝛelatis interdictũ ꝑ reſeruationes ſũmoꝛum
pontificum cuũ ergo abbas ſancte crucis erat in poſſeſſione
tpe illax reſeruationuʒ ergo ⁊ nũc eſt in poſſeſſione cũ nõ
defecerit ꝓ eo quo minus ſuam poſſeſſionẽ continuaret.
Mam nõ velenti agere nõ currit pꝛeſcriptio ⁊ in· c:quia di
erſitatem de conceſſ.pꝛeben.⁊ in.l.j.C.de anali exceptio.
Et per ↄñs clare colligitur qð pꝛiuilegiũ vnionis nõ value
rit quia non fecit mẽtionem de poſſeſſione ſancte cruicis
bonafide habita vt expꝛeſſe voluit Inno.in.d.c.dudum ðᷣ
pꝛiuile. Et glo. in. d. c. ij. de deci. li. vj. ¶/ Eirca vero ꝑ vl-
timum dubiuʒ nunquid ſaltem Neſcriptionẽ ſit derogatuzʒ
iuribus cõpetentibus monaſteripſancte crucis cũ iam ſint
elapfſi.xl.anni ? vltra.qð nullum ius ſubiectionis exercuerit
in monaſterio ſancti bartholomei ⁊ certe reſpectu iurocon
firmandi dicenduũ eſt qð nõ põt monaſterij ſancte crucis no
tari aliqua negligentia ppter vim reſeruationũ vt.S.dixit.
Sed de alijs iuribus põt dubitari. Et nunquid monaſteriũ
ſancte crucis poſſit ſe tueri pꝛeſcriptione cẽtenuaria vigo/
re pꝛiuilegioꝝ federici henrici Imꝑatoꝛis poſtea appꝛo⸗/
batoꝝ per papam honoꝛiũ.iiij. Et videt᷑ pꝛimo quod non
quia Impatoꝛes non potuerunt pꝛiuilegiare monaſterinʒ
i pꝛeiuditiũ foꝛi eccleſiaſtici vt nõ. Inno.in.c.nup de teſti.
Mum ergo iure canonito cautũ ſit vt vna eccleſia poſſit ſe
tueri pꝛeſcriptioned.annoꝝ contra aliam eccleſiam.vtin.
c.de quarta.⁊.c.ad aures ð pꝛeſcrip.ergo nõ debet ꝓdeſſe
pꝛiuilegiũ Impatoꝝ facit.c.dudum de deci.=.c.eccłia ſan
cte marie de conſti.⁊.xcvj.di.bene quideʒ. Nec obſtat ap
pꝛobatio honoꝛij pape mitiplici rõe. Krüno q; ofirma
tio in foꝛma cõi facta parum ꝓdeſt vnde non validat actuʒ
nullum vt legitur ⁊ notatur in.c.quia diuerſitatem de con
ceſſ.pꝛeben.⁊. c.fi.de confir. vti. dicitur autem facta in fſoꝛ
ma cõi⁊ non ex certa ſcientia qñ non inſeritur totus teno⸗
rei confirmati vel cum non apponitur clauſula ex certa ſci

entia vel aliter non appareat de certa ſcientia reeöſranet

iux nõ.in.c.j.?.c.ante penul.⁊ penult.de cofir.vti. Sed
in caſu noſtro non honltar tenoꝛ in confirmatione illoꝛũ
pꝛiuilegioꝝ nec cauſula excerta ſcientia ergo ⁊c̃. ze
terea pꝛiuilegiũ Impatoꝝ valet quo ad ſnos ſubditos. vt
l.cũctos populos.C. de ſuma trinitate facit quod legitur ?æ
notatur in.l:.ſi.ff.de iure om.ju.⁊ in.c.a nobis de ſen.excõi.

— —

.

4

ergo confirmatio valet ſolũ quo ad ſubditos. ¶ Sed bis ñ
obſtantibus contrarium arbitroꝛ de iure pꝛocedere moueoꝛ
pꝛincipaliter.quia dñs papa in ſuo pꝛiuilegio non fuit vſui
verbo confirmiamus.⁊ ſic non põt dici qð confirmatio fue
rit in foꝛma cõi ſed vſus fuit verbo ſanctimuſ ꝑ quod verbũ
non inducitur confirmatio ſed potius legis noue editio ar.ĩ
c· generali de elec.li.vj¶ Mic ſanctio ẽ nomẽ conſtitutiõiſ
canonice vt nõ.glo.in di.in ſumma ſic diciꝰ de verbo cenſe
mus qð eſt noui iuri inductiꝶ vt nõ. glo.in pꝛima cle.ð cõ
cel.pꝛeben.in verbo cenſemus vnde ponderanda ſunt ver

ba imꝑatoꝛ.· Et ipſe imꝑꝛ.enim ſimpiiciter decreuit vt nul

la preſcriptio minoꝛ centenaria curreret contra monaſteriũ
ſancte crucis nec reſtrinxit ſe ad perſonas ſeculares vel ec
cleſiaſticas honoꝛius vero ſuperueniẽs iĩquid pꝛeterea oẽs
libertates ⁊ imunitates a diue memoꝛie frederici ⁊ henrici
Imꝑatoꝛuʒ vobis ⁊ oꝛdini noſtro conceſſas ratas ⁊ gratas

habemus.⁊ eas futuros tempoꝛibus illibatas manere ſanci

mus ⁊c;que verba clarius iuce demonſtratur quod hono
rius non ſimpliciter.⁊ in foꝛma cõi voluit confirmare imo
pꝛincipaliter diſpoſuit legem pꝛiuatam edendo. Mam qð
pꝛincipi placuit legis habuit vigoꝛẽ inſti. dẽ nia.gen.⁊ ciui.
5.ſed quod pꝛincipi.? omnia noſtra facimus quibus aucto
ritatem noſiram ipartimur vt in.l.j.C. ð veteri.iuꝛ ⁊ bonꝰ
tex.in ſili in.c.ad apoſiolice de pꝛeben.li.vj. nde po-
tius eſt nunc lex pape quaʒ Imperatoꝛis.¶Dꝛeterea vi
denmous ꝙ ſi lex ciuiiis canonixzatur per papam hbʒ canonis
vigoꝛem vt in. c. in pꝛimis ⁊ ibi bona glo.ij.q.j. Mota doc.
in. c.ij. de reſcrip.foꝛtius ergo debʒ dictũ pꝛiuilegiũ Imꝑa
toꝝ habere iura canonis cũ papa expꝛeſſe ſanxerit vt illa il
libata.pmaneant? licet non expreſſerit que ſi ile ĩimunita
tis tam latis habentur pꝛo expꝛeſſis ex quo papa ad illa pꝛi

uilegia ſe retulit vt in.c.auditis de pꝛeſcrip.vbi bonus tex.
in fimili.⁊.l.plt.C.de ſen.que ſine.cer.quã.⁊ in.c.cum ber

toldus de re.iudi.hoc ideʒ ꝓbatur per optimũ ſimile. Mã
a pꝛĩcipio Imꝑatoꝛ fuit qui dedit pꝛiuilegiũ eccleſijs circa
materiam pꝛeſcriptionis vt.l.fi:.cum aũt quas actiones.C.
de la. lan. eccle. ¶ Moſtea ſuperuenit ius canonicum ⁊ il
las leges appꝛobauit in genere. vt in.c.cum nobis de pꝛeſ-
crip.⁊ per hanc appꝛobationem habuerunt vigoreʒ etiam
quo ad foꝝ eccleſiaſticũ ⁊ inter eccleſias.⁊ per hoc tollitur
vnum motiuumi quod allegatur contra monaſterium ſãcte
crucis licet quod approbatio pape nõ deberet habare locuʒ

contra ipſum papam pꝛeſcribentem Mam pꝛimo poteſt

de directo negari ꝙ hoc papa pᷣſcripſerit. Nam ſubtractio
cenſus pꝛeſcribitur per monaſterium ſancti b rtholomei vt
per papam vnde pᷣſuppoſito quod eceleſia ſancti bartholo
mei eſſet exempta.tñ in ſuis iuribus marxĩe cuʒ agitur de p
ſcriptione annua.non, gaudet pꝛiuilegio eccleſie Romane
vt nõ.glo.in.c.dilectus de cap·mona.⁊ in.c.ad audientiaʒ
de pꝛeſctip.per doc.in.c.cum nobis eo.ti.⁊ xvj ·qiiij.volu
mus. 1. tem pꝛeſuppoſito ? non conceſſo qð hic papa pᷣ
ſcripſiſſet attamẽ pꝛiuilegiuʒ per eum conceſſum dʒ habeę
re locum in diſtincte ex quo ð
uilegium largiſſſmam interpꝛetarionem recipit contra pꝛi
uile giatum vt nõ. bar.in.l.benefitium.ff. de conſti.pꝛinci.
1 nno.in.c.cum dilecii de dona.⁊.c.cum olim de verbo.
gni. vbi per Jo.an.facit.c.cum dilectus de conſue.pꝑhoc
illud ſapientis patrie legm quã tu ipſe tulleris ⁊ qd qꝗſq; iu
ris alterum ſtatuit ipſe dʒ vti eo.vt in.c:cũ omnes de coͤſti.
hoc aperte ſenſit.do. Anto.in.c.cuʒ nobis de pꝛeſcrip.vbi
voluit qð papa poteſt pꝛeſcribere contra eccle ſam inferio
rem ſed ſpatio.xl.annoꝛum habet eccleſia ex pꝛiuilegio iure

ſpetiali per papam appꝛobato ſeu inducto ergo idem dicẽ

dum in iſto pꝛiuilegio centum annoꝝ.Et hoc tenendum
habito pꝛeſertim reſpectu qð pꝛeſcriptio eſt odioſa ⁊ reſtri
genda vt in.c.cũ contingat de deci.cum ſi.Et hec ſufficiãt
Mec opoꝛret aliter ad contraria oſtendere cum ſatis rema
nent per pꝛedicta ſoluta ⁊ clara.Et ita vt ſupꝛa per me con
cluſum extitit dico ⁊ conſulo iuris eſſe. Ego nicolaus de
ſcicilia monaceñ.abbas ⁊ decretoꝝ doctoꝛ in teſtimonium

me 'pꝛopꝛia manu ſubſcripſi ? ſigillum meum apponi feci

melioꝛi iuditio ſemper ſaluolaus deo ⁊c.
Leeeon.ic3.
Be erpenſis teſtamenti.

Eres qui recolligit teſtamẽtum vult ꝙ lega
tarij contribuant in recollectione teſtamenti
ſiquid hereditas non eſſet ſoluendo debʒ ſol

tur legata pꝛopter iſtam expenſam ſicut pꝛopter alienũ es
alicui ita nõ.bar.in.l.ſancimus.S.incõputatis.C.de iure ð
li.⁊ ſpe.tangit vt ipſe ibi refert ⁊c᷑. Ympediat ſibi tñ non di
citur nocere nec iniuriam inſerrere·ff.que in frau.cre.l.qui
aut. 5. ſili modo. Item eſt eadem ratio in nepote cum om
nibus deſcendentibus hereditas aſcendentiuz pariter de⸗

beatur nõ attenta dr̃ia ſexus. Mec diſparitate graduum qꝛ

nepos vel pꝛo nepos qui ſunt in vlterioꝛi gradu.pariter cũ
filio ſucccdũt qui eſt in.l.j.C.de legi.per here.habetur ĩ ſuc
ceſſione. Ita ſtatutum quantũ ad hoc quod dat nouã foꝛ-
mam agendi vt bar.in.l.j.ff.ad.l.fal.tñ dicitur ius cõe quo
ad alia ſic intelligat᷑ glo. Jo.an.in.c.j.de conili.li.vij.Et ſic
debet interpꝛetari ̃m quod interpꝛetatur ius cõe.C.de no
xa.l.ſi ſerui.vbi eſt caſus ⁊ nõ.glo.in l.ſi.SO.donec.in fine.C
de iure deli.⁊c. Micolaus abbaos. ßU
Muedam ſubſcriptio an filius banitꝰ poſſit teſtari ꝛc.

Et eſt: d. abbatis pꝛo vt infra apparet.

Lacet mihi ſecunda eximij doctoꝛis domi⸗
ni Genedicti cõcluſio pꝛo qua vltra per eum
allegata adduco auctoꝛitatem bar.in.l. in fa-
mem in fine. de pub.iudi.vbi dicit quod que-
libet ciuitas non recognoſcens in ſe ſuperio-
rem babet liberum populum ⁊ merũ imperiuʒ in ſeipſa ⁊ tů
tam poteſtatem habet in populo ſuo quantuʒ Impatoꝛ in
niuerſo. ¶ Ad hoc id qð legitur ⁊ notatur in.·i.hoſtes.ff.
de cap.facit ꝙ nõ.dal.in.i decernimus.C. de ſa. ſan.ec. Et

optime quod legitur ⁊ nõ. in. c.per venerabilem.v.inſuper

qui fi⸗ſint legi. Et per Inno. in.c· cũ pe tab. de fide iſtru.
d cum te. de erba Jygg n ergo rebellis Imperio ꝑ
dit omnia iura ciuiiia.quo ad vninerſum vt voluit.bar.i. d.l
amiſſione.ff.de capi.di·ita rebelles patrie ſeu hnñti iura pn
cipis debet perdere omnia iura ciuilia quo ad illam patriaʒ.
Cum eadem ſit ratio in parte quo ad partem ſicut in toto
quo ad totum vt.l.an pars.ff.pꝛo dere.facit quod nõ.ideʒ
bal.in.l.cũctos populos.C.de ſũma tri.⁊ bar.i.l.oẽs populi
ff. de iuſti. ? iuꝛ.⁊ nõ.in.d.c.per venerabilem qui fi.ſint le.
2 in.d.c.cum.p.ſ¶ Scðo facit qð nõ. Jo.an.in addi.ſpe.i
ti. de conſti.in tertia colũ.vbi dicit valere ſtatutum ciuitaſ
habentis imperiuʒ diſponẽs quo ad ſubditos ſuos.vt rebel-
lis patrie ſue poſſint impũe offendi ⁊ occidi.ꝙ videt velle
etiã bar.in rep.l.oẽs populi.ff.ð iuſti.⁊ iure. Si ergo põt
talis ciuitas tollere vitam ⁊ ſic non ſolũ quod ſibi ineſt a iui
ciuili.ſed a natura ⁊ hoc pꝛopter inobedientiam. ergo mul
to foꝛtius poteſt tollere que ſibiinſunt a iure poſitiuo.vt ẽ
pfia poteſtas que eſt de iue Romanoꝝ vt inſti.de pa.po.
inpain. 7 Wamin poplaſmo Pabzciutat plenam pote-
ſtatem diſponendi circa ⁊ contra ius poſitiuum adeo quod
etiam pꝛincipi reſeruata iniſignuʒ vniuerſitatis dñĩ poteſt
exercere.vt fame reſtituere illegittimuʒ legittimare tabel-
lionem creare ⁊ ſimilia vt nõ.idem bar.in.d.l.in fam.? in.l
j. de aqua.plu. arce.? Inno.in pꝛealle.c.cum.p.⁊.c.cũ te.
7 facit dictum.c.cũ venerabilem. Si enim exponit eũ moꝛ
ti.? pꝛiuat cũ omnibius bonis ſuis nõ eſt veriſiniile quod
velit relinqnere filios ſibi ſubiectos in poteſtate ſua ar.in.l.
nec in ea.i.ff.de adul.vbi dicit qd qui occidere poteſt adul
terũ vbi dicit qð qui occidere põt adulterũ multo magisẽ
poteſt foꝛtius qð eſt minus.¶ Tertio ad idem adducv.l.
minime.⁊ quod ibi nõ.bar.ff.de religio.⁊.s.vbi patet ꝙ ꝗ
poteſt impune offendi.⁊ occidi ſm ſoꝛmam ſtatuti põt oc-
cidi etiam a filio. Si ergo filius poterat occidere iſtum pa
trem rebellem uon eſt pꝛeſumenduʒquod remanſerit in pa
tria poteſtate.cũ ſecunduʒ ius patrie poteſtatis non poſſit
eum nedum occidere.ſed nec in ius vocare vt in.l.ſi.C. de
in ius vo. nõ. glo. inſti. de patria poteſtate qᷓ enumerat oĩa
iura patrie poteſtatis. ¶¶ Quarto pꝛobo per id qð legitur
2 notatur in.c.poſtulaſti de fo.cõpe.vbi patet quod delin-

—

quens in vna dyoẽ· poteſt pꝛiuani in omnibus beneſitijs.q̃

uere totnm ipſe heres ſicut es aliennz· Sed
non eſſet ſoluendo tunc diminue

habet etiam in alta dyoẽ.⁊ ab alio ſuperioꝛe ratio quiatitn
lus beneſitij eſtin perſona iſtius vnde cum perſona ratiõe

delicti efflciatur ſubiecta. quo ad penam ſeu ſoꝛtiatur fo
rum illius vbi deliquit põt per illam perſouam puniri. Cct

omnibus que inſunt perſone wlinspeiumt vbicuq; ſint licʒ
executio fiat per alium. Ita dico ad pꝛopoſſtuʒ cum pater
iſtius de quo queritur fuerit ple narie ſubiectos ciuitati ſue

potuit ciuitas diſponere ⁊ in perſonaʒ ſuam.⁊ in omnia iu

ra.que inſunt ſue perſone patrie aüt poteſtatis ius inheret

ſue perſone cum ſit quoddam pꝛiuilegium patribus a iure

conceſſuz buic eſt quod non oẽs gentes pabeãt hoc ins pa

trie poteſtatiſ.vt legit᷑ ⁊ nõ.inſti.de pa.po.iuncta glo.ĩ vbo

Romanoꝝꝑ. Mec moueat quem in contrariã ſententiã ꝗqðᷣ

hoc habeont parẽtes ab Impatoꝛe ergo nõ põt ab eis euel

li ſine ipſius auctoꝛitaie facii quod in ſimili de iure patro.

dicit glo.notabilis in.c.ſilijs.xvj.q.vij.q̃ dicit layc.nõ poſ-
ſe illo ure pꝛiuari per imꝑatoꝛem.Cum iulud habeat aucto

ritate canonis. ¶ Adidem quod nõ.glo.in cle.paſto.ð re
iudi.in verbo ſubiecte.⸗

ctus ciuitati ſue. ¶ Item quia hec ciuitas quo ad ſubdi-

tos ſuos põt exercerẽ iura impꝑij vt pꝛediri.¶ Itez bic cel-
ſat incapacitas in iudice.hic dicit glo.notabilis in.c.j.ð co⸗

fir.inuti.quod ratione Bekct o quis pꝛiuari per eᷣm be
luinto ⁊ vltimo adducohac

nefitio qð habuit a papa.
conſiderationem ciuitatis habens iura pꝛincipis poteſtroe
delicti publicare bona delinquentis vbicũq; ſita.vt nõ.in
l.j. C. de bo. vacan.li.x. Et per.bar.in.l.cũctos populos i
fi.Cde ſũma tri.⁊ in.lł.ij.ff. de iure fiſ.⁊.l.j.de.damiſec.
Ita pari ratione dicendu in patria poteſtate.⁊ alij que ĩſũt
perſone delinquẽtis de iure ciuli. Mec bar.opinio reſiſtat
huic concluſioni in ciuitate habente merum imꝑiũ. Et bec

ſufficiant. Laus deo. ”MM
1ͤ1̃nelt ita dico ? conſulo iuris eſſe in inditio melius ſen-
tientis ſemper ſaluo. /EEgo nicolaus de ſcicilia monaceñ
abbas ⁊? doctoꝛ.? in teſtimoniuʒ me p:opꝛia manu ſubicri-

pſi.Et ſiigilum mem impꝛinu feci ⁊c· ¶Qaus deo.

Konſi lium contra fratres delaſcala de contractibus
coꝝ ⁊ quales dicantur ⁊ cC. ¶ Sed nota ꝙ hoc non eſt con
ſiliũ.d.abbatis ſed fuit inſertum. Et ita ſeperi in alio ſibꝛo
Xgo Aodoucus bologninuſ qui nolui iam ſcripta tollere
aut alioꝝ ſudoꝛibus derogare.⁊ eo maxime cum Juditio

meo licet paruo iſtud ſit elegans conſiliuʒ in matena ſua.

Hꝛiſti decus oꝛe.omne rectũ ꝓdijt ĩditiũ ⁊c
MDꝛo euigentia queſtiõis ꝓpoſite ſunt tria
dubia diſeutienda ex quoꝝ determinsatione
apparebit deciſio ꝓpoſite qnonis. Dꝛi
um quales ſint ⁊ eſie dicatur fratres dicti

poſpitalis videlicet an monachi vel canonici regulares. an

ſecul ares vel AWea perſõe eccleſiaſtice liberi an ſerui ⁊
⁊ cuius vite. Secunduʒ ſuppoſito in facto ꝙ collegium
fratrum dicti hoſpitalis fuerit ? ſit legittime appꝛobatũ nũ
quid inter vnum de dictis fratribus ex parte vna.⁊ hoſpita
le ſeu eius rectoꝛem ipſius hoſpitalis ex collegij nomine.e
altera obligatio aliqua contrabi poſſit ? que ſit illa. cer
tio nunquid per rectoꝛem cũ dicto collegio ⁊.c.poſſit ipᷣm
hoſpitale obligari quo modo. It ſi poſſit que ⁊ quales ſit
illa obli gatõ contracta.Et capiendo pꝛimuʒ dico quod fra

tres dicti hoſpitalis non ſunt monachi.nec canonici regu-
lares monachi naq; continere debent crca quod ſũm põ

tifex diſpenſare non poſſet vt.c.cum ad monaſterium i fi.
de ſta.mo.ĩmo e tiam oes clerici ad caſtitatem aſtringunt᷑.
vt.c.vt clericoꝝ de vi.⁊ honeſta.cleri.⁊ de len.exco.c.ſi coõ
cubine nec debent diſcurrere per müduʒ vagabundi.necꝑ
vicos ⁊ loca alia ⁊ ciuitatem.vt.c.quanto de offi.oꝛdi:quia
ſicut piſcis ſine aqua viuere nõ poteſt. Sic nec monachus
ſine clauſtro.xvj.q.j.placuit ſuper quidem debet ducere ſo
litariam vitam dicitur enun monachus a monos qð ẽ vnuſ
2 acos ꝙ eſt triſtis.quia vnicus ⁊ triſtis debet ĩ clauſtro ma
nere nõ.glo.in auẽ.de mõ.s.hinc autẽta nobis in.v.ſingu⸗
larem affectionẽ ⁊ i.l.decernimus.C.de epiſ.⁊ cle. 9te
monachus debet deferre veſtes monachales pufa cotullã
2 ſcapularium. nõ.in.d.S.hĩc autem in glo.in.v.veſtem. ⁊
eſt tex.hoc in cle.j.ð ſtatu.mõ. Mec dʒ ĩ refectoꝛio nullate
Um

rbo ſubiecte. Bico enim hoc non obſtare.
ratione delicti ⁊ domicilij ſe ciullitatis iſte erat plene ſubie

vahetalibus ſubſtantialibus.

nus carnibus veſti. ẽt in natiuitate domini. vt in. c. fi. de ob

ſer. YJeiuni. ¶ Item monachus non habet velle nec nolle
vt. c.nolo.⁊.c.non dicatis.xij.q.j.⁊.c.fi.de teſta.li.vj.⁊.c.

fi. de ſepul. eo.li.¶ Et monachis adeo defficit voluntaſ ꝙ
fuerunt quidam in opinione monachũ nec naturaliter obli

gari ·ita firmauit hoſti.ĩ ſũma de fideiuſ.S.pꝛo quo poſſit.v.
dquis. t verum c
chum ſaltem naturaliter obligari ſicut dicimus de ſeruo.l.
naturaliter ⁊.l.ſi is quod.⁊ ibi per bar.ff.de condi.inde.cui
fſcruo monachus equiperatur.ita dicit Inno in. c. cum oliʒ

dictum non credo verum cuʒ putem mona-

de pꝛiuile.quam equiꝑationem bar.allegat ⁊ affirmat in. ·.
j. 2.l.ſi ſeruus.⁊.l.liber homo.x.l.ꝙ ſeruus.ff.de ſti.ſ.dicẽs
illam mãaʒ.⁊? titulum de ſtip.ſeruoꝛuʒ hodie eſſe nullius vel
ſaltem modicentilitatis niſi quia diſpoſita in ſeruis habent

locum in monachis vt ſupꝛa diyi. Et ſimiliter non ipſi ſũt
regulares canonici per iura? rationes pᷣallegatas. Regula

res qnippe cũ monachus re gulariter conueniunt maxie in
Igdeo dixit Nicolaus papa nõ pu
taui ꝙ abſit.ſe motos a ſanctoꝝ conſoꝛtio monachoꝝvt ð
ſta.mo.? ꝙ dei timoꝛeʒ. Et nõ.hoſti.in ſũma de regula.5.

ad quid teneantur.? ꝙ.· S. dictade monachis ⁊ regularibꝰ

nullio modo locũ habeant nec reperiantur in dictis fratribꝰ
hoſpitalis clare videmus ſingula ruminando illi quidẽ con
tinere debet vt dixi hij auteʒ vxoꝛes retinere poſſunt ſecuʒ
tantũ deſeruiendo ipſi hoſpitali hoc ſupponitur in facto de
fratre ſtricto mõ qui ſuam tenebat.⁊ tenuit vxoꝛe m etiam
poſt introitum hoſpitalis toto tẽpoꝛe ſue vite in certa do⸗

mo ſimul cbhabitans cũ eo qnod eſt cõtra vnum de ſubſtã
tialibus re gule monachalis ⁊ regularis vt ſupꝛa pꝛobaui.

Item illi non diſcurrunt huc⁊ illuc etiam per ciuitatem
hij autem vadunt etiam per cinitatem pꝛo libito volũtatiſ
vt in facto videmus. em illi defferunt veſtes de gbuſ
S.hij autem induuntur veſte a veſtibus illoꝝ longe defoꝛ⸗
mi vt apet in facto. Fri⸗ illi ſunt moꝛtui mundo nõ.glo.
in.d..hinc autem ⁊ in auẽ.de mõ.j.colũna.⁊ in.d.c.nõ di
catis ac etiam ſerui.vt.l.iiij.di.c.multos ⁊ nõ.in.d.c.nõ di

cgtis ⁊.S.pꝛobaui hij autem non ſic.vt liquido poteſt ĩ fa-

cto apparere. ¶ Item dicti fratres hoſpitalis non ſunt cle-
rici nullum enim habent oꝛdineni clericaleʒ. ¶ Clericus ꝗ
dem dicitur quia ð ſoꝛte dei.⁊ qui de altarie viuere debet.
MNam cleros grece latine ſoꝛs appellatur ⁊ clerici ab inſtitu
tione Romane eccleſie in ſgnum regumquo in chꝛiſto ex
pectatur debent habere coꝛonam hec omnia pꝛobantur in
duobus capitulis ſimul iunctis videlicet in.c.clericis.⁊ ĩ.c.
duo ſunt genera.xij.q.j.Si bene diſpiciamus hec non con
currunt in fratribus hoſpitalis. Mam de altario non viuũt
ſed de redditibus hoſpitalis.nec altari inſeruiunt vt faciũt
clerici faciat.c.cum ui.aplici de pꝛeben. Nec habent coꝛo
nam vel abꝛaſioneʒ vt apparet cuilibet intuenti.Et lʒ dede
rint ſua hoſpitali.tñ poſſunt penes ſe multa habere ĩ domi
bus hoſpitalis etiam ᷣm foꝛmam oꝛdinamentoꝝ ipſius ho
ſpitalis dico autem hos fratres foꝛe perſonas ſeculares nõ
religioſas ſʒ deo deuotas ⁊ eccleſiaſticas dici poſſe ſicut di
cimus de cõuerſo non pꝛofitente qui continere non videt᷑
7 eſt perſona deo deuota non religioſa. Sic etiam dicimꝰ
de templarijs qui poſſunt arma poꝛtare.⁊ exercitare ꝙ cle
ricis eſt abſonũ hec habetur in.d.c.duo ſunt genera.xij.q.j
in glo.j.Et ſunt perſone deuote ⁊ eccleſiaſtice dici poſſũt
non religioſe.vt.c.ſic etiam dicimus de fratribus ⁊ ſoꝛoꝛi-
bus tertij oꝛdinis ſancti fanciſci.¶ Nam quꝙq; pmittunt
obedientiam ⁊ habeant regulam. Et quandãa viuendi mo

dum a romana eccleſia appꝛobatũ non tñ ſunt monachi vl

moniales ſed perſone deo deuote ⁊ ſeculares non eccleſia
ſtice vnde tales poſſunt cõtrahere matrimoniũ ⁊ filij eoꝛũ

poſtea nati poſſunt petere legittimam poꝛtioneʒ. vt plene

habetur in.c.vt lex continentiexvij.q.j.vbi oĩo vide glo.
Et idem refert bar.in.l.ſemper.ff.de iure imunitatis. Et
Jo. an · in. cle.j.de reli.domi.vbi eſt bona glo. Et rectoꝛ di
cti hoſpitalis. ? alij fratres ſint ſeculares oſtenditur ĩconuin
cibili ratiõe quia conſtat quod alicuius hoſpitalis nõ poteſt
eſſe rectoꝛ religioſus niſi illud hoſpitale cura hʒ aĩarũ vt in
cle.quia ↄtingat de reli.do.Et hic ibi firmat expꝛeſſe Jo.
an.in.glo.in verbo.ſecularibus vnde patet qð rectoꝛ⁊ fra-
tres dicti hoſpitalis ſint ſeculareg. cum ipᷣm hoſpitale non

babeat populum ⁊ curam aĩaꝑ. Mec ſint fratres vel ſaltez

rectoꝛ in oꝛdinibus clericalibus conſtitutus. Et etiam bic

appꝛobatũ que appꝛobatio ep neceſſariaa

audeo in facto veriſſimuʒ.nec in contrarium eſt in facto ꝓ

poſita. Atem dico quod ſunt perſone libere habentes vel
le ⁊ nolle.Ct quẽdam modum bonum honeſtum ſiniul in

eadem domo vinendi. Muos deo deuotos poſſumus ap
pellare. Eoꝛumq; collegium quodã modo eccleſiaſticum

ſi eum affirmamus a romano ontiſce ermſt vel tacite
neceſ eſſet repꝛobati.
aſus eſt in.c.j.de reli.domi.li.vj.⁊ plene nõ.per bar.in

l.ſodales.ff. ð̊ colle.illicitis nec ob pꝛedictis ꝙ dicti fratres.

⁊ pꝛeſertim frater ſtẽtonius dedicauerũt ſe ⁊ ſug pꝛomitten
do obediẽtiaʒ ⁊c̃.vt apparet ĩ themate pꝛeſũpto. uia
dico ꝙ cũ dicti rectoꝛ ⁊ fratres non ſunt religioſi ſed ſecula
res vt dixit dictus frater ſtrictonius vel aliter ꝓfitendo in
manibus dicti rectotis vel alterius ex fratribus hoſpitalis
ſolemne notum religionis contrahere non potuit ita firmat
Inno.in.c.poꝛrectuʒ de reglł.Et bar.⁊ bal.in auc.ingreſſi
de ſa. ſan. eccle. loquentes ſpecifice etiam de hoſpitalarijs
imo plus dicit ſpe.i ti.de ſta.mo.vꝰ. xix. Et etiam ſi fiat ꝰ
feſſio in manibus vnius monachi vel alterius quam abba-

VRm“ · WWIuatis qui recipiens non recipiat nonune abbatis ꝙ tunc fit ö

dicatio bonoꝝ tm̃ non perſone.E t pꝛo hoc videtur caſus
in.d.c.poꝛrectum.dico autẽ qð licet non perſona.tñ bona
dicti talis fratris ſic dedicãtis ſe ⁊ ſua ſunt quo ad dominiũ
in hoſpitale tranſlata etiam nulla eoꝝ traditione ſecuta.ł
fi.C.de ſa.ſan.eccle.⁊ firmat bar.in.d.auẽ.ingreſſi./ SF⸗
non obſtant quedam oꝛdinamẽta de hoſpitalis.E t pꝛimo
quod idem ſtatutum quo cauetur.⁊ pꝛohibẽtur arg, ho⸗

ſpitalis querere pꝛo ſe ſed debent offere rectoꝛi ⁊c.¶ Iteʒ

aliud quo cauetur aliquem in fratrem dicti hoſpitalis reci
pi nõ debere niſi hoſpitali offerat ſe ⁊ ſua ⁊ ſi fiat fecus ex
pelli debeat ⁊c̃. quia ſuppoſita vt dixi appꝛobatione dicti
collegij de qua dubito ⁊ mihi non apparet ex themate vel
pꝛoductis dieo talia ſtatuta non valere. Mam collegiũ ap
pꝛobatumi ſtatuit ſolum de.ſpectantibus ad eoꝝ iuriſdictio
nem ⁊ ad Sabemarlonan eye bonoꝝ ipſiuo collegij non
in pꝛeiuditium tertij vel iuriſdictionis ſuperioꝛ.vt eſt caũs
in.l.j.C. demono.pꝛe.⁊ nõ.per Gar.in.l.ſodales de col.
illi. ? in ſua receptione.l.omnes populi. Sed ſtatuedo ſuꝑ
pꝛohibitione contractus vel ſubiectione perſone alicuiꝰ vt

ſeruus dicatur non eſt de iuriſdictione dicti collegij immo

vel ſpectat ad pꝛincipem vel populum aut aliuma.l. vela
eincine ſic ſtatuendi poteſtateʒ habentem.i:.j.C.non lice.
abi. metro.li.xj. ar. dicte auc.ingreſſi.⁊? qdð ibi nõ.ſtatuere
enim talia de quibuas in dictis oꝛdinamentis an notatur ni

hil aliud quam tollere illa que ſunt de manu pꝛincipis vt cõ

. 1
IAe Net n

tractuſ ⁊ inducere ſeruitutem ⁊ tollere libertatem que eſt

de iure naturali.vt.l.⁊ hoc iuẽ.ff.de iuſti.iure debet eniʒ

tale collegium ? quodiibet aliud quando inuicem conueni
unt collegiatum cõueniread tractanda ea que ſpectant ad
collegium non alia.ff.de iuremũi.l.ſemper.S.quibuſdam

cri.¶ Quomodo ergo dicemus per collegium hec fieri
poſſe certe nullus.pꝛeterea ſeruitutem inuenio induci alte
ro de quatuoꝛ modis vel vacante vt quia ex perſona ſerua
natus vel captiuitate ab hoſtibus vel quia quis vendidit ſe
ad pꝛetium participanduʒ vel per ſolemne votum religio-
nis hec habentur in iuribus ſatis vulgaribus quoꝝ modoꝝ
hic non eſt ex illis. ¶ Quid plura inuenio depoꝛtatum poſ
ſe contrahere ⁊ acquirere etiam poſt ſententiam depoꝛtati
onis poſtqᷓ ſententiam omnia eius bona.ffpublicata.ff.ð nꝰ
teſta.mili.l.neq;· ⁊.l.ðpoꝛtati ⁊ nõ.i.l.ij.C.de bo.ꝓſcrip.
Item cum hic non poſſet fieri per pactum ⁊ pꝛofeſſioneʒ
alicuius de dictis fratribus in manibus etiam rectoꝛis quẽ
vt dixi reputo ſecularem qᷓuis deuotũ ⁊ eccleſiaſticuʒ ergo
nec per ſtatutum hic pꝛobatur ⁊ nõ. in Nica.C.de decre.
de curi. li. x. ¶ Deſcendo ad ſ̃m ⁊ ſuppoſita appꝛobatiõe
dicti collegij vt dixi.dico ꝙ rectoꝛ ⁊ quilibʒ ex pꝛedictis fra
tribus ſit libera perſona ⁊ ſic contrabere poſſit vt.5. dixi?
pꝛobaui quod inter dictum colleginm ⁊ hoſpitale ex vna.⁊
quenlibet de fratribus dieti hoſpitalis poteſt quelibet ? na
turalis ⁊ ciuilis contrahi obligatio. ſi inter eos fiat contrac
tus al de iure pimiſſus.Ex contractu enim naſcitur obli
gatio.? igatione actio. l. licet. S. ea obligatio.ff. de p

ia Aia tale collegium.l.ſub pꝛeceptu.ff.de extraoꝛ.

cura. ¶¶ Venio ad tertium ⁊ vltimum ad quodreſpõdeo

cum rectoꝛes ⁊ gubernatoꝛes hoſpitalis tutoꝛibus ⁊ curato
ribus equiparentur vt pꝛobatur in.l.oꝛphano.trophos.C.
=ð de epiſ.

— — —— fr— — —

Se — — ◻⅝⅛ — F à

—
N

S. —

S=

☛ ☛☛ .. S

ctum. Ect hec ſufficiant deo gratias

dendo iudici eccleſia .
as cauſas ⁊ pꝛo aĩa.vt.ff.dele.ij.lł.ſi quis titio.facit vt cum
de ap. co. 5. ſi vnum de pꝛedictis de ſepul.c.ij.in glo. C. de
ſa.ſan.eccle.l.illud.hoc tamen caũ cauſa intentata in libello
oꝑatur ⁊ inducat negotium poſſe etiam de iuriſdictione ec
cleſiaſtica ? cognoſci per iudicem eccleſiaſticum vt nõ. In

de epiſ.⁊? cle.⁊ ibi per bal.⁊ dicta cle.quia contingit qð ſicut
per tutoꝛes ⁊ curatoꝛes ſoneraſentes nomine pupilloꝛum
vel adultoꝛum ipſi pupuli.⁊ adulti obligantur in.l.ſi credi-
toꝛ. C.ſi tu.vl cur.inter ita per iſtos rectoꝛes hoſpitale obli
gatur ſicut dicimus de eccleſia que obligatur ex contractu
ꝛelati ſine conſenſu capituli.hec fiat vt in.c.ꝙ quibuſdaʒ
de fideicõ.⁊ in.c.j.de depo.⁊ quod ibi nõ. Ex quibus om
nibus iuditio meo concludere poſſum ⁊ concludo tam ð iu
re quam de equitate ſuadente tamen ſubmittens me coꝛ-
rectioni culuſlibet meliuſ ſententii ꝙ dictuʒ hoſpitale fuit
tẽpoꝛe vite ipſius fratris ſtrictoꝛij.ipſi fratri ſtructoctio ob-

ligatum ad dictas res ⁊ pecuniarum quantitates eidem ꝓ-
miſſas per ſindicum dicti hoſpitalis.ad hec mandatum le
gittimum habentem. Et ꝗ per dictũ fratrem ſtructoctiuʒ
ovmnia iura ſibi competentia contra dictum hoſpitale cedi

potuerunt ⁊ de iure ſuper ceſſa dicto Jo.de mariſcoctis ðᷣ
ſeñ.de quo in themate ſit mentio quidus iuribns ipſe Jo.
ceſſienarius potuit etiam poſtea vti contra hoſpitale pꝛedi
go hugoninus de
mariſccalchis mĩmꝰ inter iuris ciuilis bononien.doctoꝛes.

SBe relicto ad pias cauſas.qualiter pꝛobetur⁊ de cõ⸗
petentia iudicis ⁊ delegato pannoꝝ.Sed nota ꝙ hoc non
eſt conſilium.d.abbatis ſed fuit inſertum. Et ita reperi in
alio libꝛo. Ego lodouicus bologninus qui nolui iaʒ ſcripta
tollere ant alioꝝ ſudoꝛibus derogare.⁊ eos maximocuʒ iu
ditio meo licet paruo iſtud ſit elegans conſilium in materia

ug.

M chꝛiſti nomine amen. /Expꝛoceſſu? ac
titatis coꝛam domino epiſcopo coꝛtoneñ.plu
ra dubia oꝛiuntur.pꝛimum circa competen-
tiam iudicis.vtrũ fuit aditus competens iu-
dexnec ne. undum an ſu pꝛobatum

1. legatum attento numero.teſtiuʒ ⁊ in ſpecta foꝛma ⁊ cauſa

legati ⁊ qualitate perſonaꝝ relinquẽtis ⁊ legatarij. ¶Ter
tium an per redditum ſit factum filie pauli ſit pꝛobata filia-
tio vel quaſi fliationis. uartum an pꝛeſuppoſito lega
to pannoꝝ valido qui panni cadant legatario ⁊ veniant in
legato.Et conſiderantis verbis legati ſit ſufficienter facta
pꝛobatio quo ad pannos petitos.Et iſtud ſit vnuʒ dubium
r⸗ ꝛimuz ſa legati eſt cauſa iuriſdictionis conce

co quia dicit amoꝛe dei. &t ſic ad pi

no.de ſo.compe.in.c.cum ſit ⁊ ex modo agendi.⁊ pꝛocedẽ
di qnia pꝛoceditur ᷣm foꝛmã.c.nouit de iudi.in alijs caſis

fudex eccleſiaſticus non eſſet competens iudex cum certe
fint ad eccleſiaſticuʒ pertinenteſ.vt in.c.nos inter alios de
purga.cano.⁊ in queſtione noſtra de hoc temere diſputat᷑
cum ſe iudicem competentem pꝛonunciauerit.⁊ non fue-
rit appellatuʒ. Et ſic licet ſit interlocutoꝛia vt in auc.habi-⸗

ta. Cne filius pꝛopa.de offi.dele.c.ſfignificantibus.tamen
ran rem iudicatam. vt pars non poſſit cõtradicere.
Circa ſecundum licet iuris ciuilis noꝛma ſolemnitatem
hibuit raiione ſuſpitionis ⁊ fraudis euitande vt.l.hac cõ
ſultiſſima.& qui teſta.fa.po.vt in omni. vltima voluntatis

exceptio.teſtõ.quinq; teſtes voluerit adhiberi.vt in.c·ð cõ
di.l.fi. Yuris tamen canonicicenſura quaſi ius gen. imitãs
aliter diſponit vt.c.relatum. ⁊.c.cum omnes de teſta.⁊ ibi

plene nõ. Et ſimiliter non inſiſtendum circa numeruʒ ⁊ an
ille decretales habeant locum indiſtincte an in terris eccle-
ſie tm̃ an vero cum relinquens ſit in extremis cõſtitutis cu

ius iuditium circa ſolemnitatem non ita artatur vt nõ. bar.

7 alij. C. de ſa. ſan. eccle.l.j. am legatum ex hoc nõ ar
bitroꝛ eſſe inualidum. Et dicitur eſſe factum relictuʒ pꝛo a
nima ſine ad pias cauſas niſi eſſet coloꝛ qſtus vt dixi quod
reſidet in arbitrio iudicantis ⁊ coniecture veriſimiles ſunt
adducte ex dictis teſtium pauperum eſſe hunc legatarium
ex qualitate artis ⁊ pꝛeſertim ex dicto vnius teſtis dum dixit
vi diſſe morari ĩ hoſpitali cuius degentis moꝛa ſũma ẽ pau
pertas ⁊ notatur.C. de mendi.nali.l.j.Et ſinuliter filia eiꝰ
inſpecta eam maxime vt pꝛo dote.ff. de condi.inde.l.cum

is.5. ſi mulier ibi pietatis cauſa ⁊c· ¶ Muo ad tertium lic

de teſtis. cum ſi.

pꝛobatio filiationis ſit ſatis difficilis. vt dicit go.ff.de ↄdi.
⁊ de.l.lucius pꝛeſumptiue tamẽ pꝛobatur⁊ eſtpꝛobatio ſuf
ficiens.ff.de his qui ſunt ſui vel alie iu.l.finium.C.de nup.

l.ſi vitinis de fi. pꝛeſbi.c.michael.quia ex quaſ poſſeſſione

ſiliationis pꝛeſumitur filius.l.non nudis.=.l.non epłis.C ð̊
pꝛoba.niſi ſieret pꝛobatio in cõnc. Et ita dicit bar.in.l.j. ff.

de queſtionibus ⁊ tenet glo.in.d.c.michaei.⁊ nõ.in.c.per

tuas de pꝛoba.facit ꝙ nõ. Ja.bu.i.l.j.fl.de pꝛoba teilnõni
uidem chꝛiſtofori eſt clarum 2 kbar Remelloten
Feronim qui pꝛima facie non videtur pꝛobare cũ per ver
bum credat aſpat ⁊ deponatur. ¶Sed certe imo pꝛobat
attenta cauſa ſcientie que eſt in plus quam dictuʒ vnde di
xit doc.illuſtris dñs bal.in.l.conuenticulã.C.de epiſ.⁊ cle.
quod vbi teſtis in dicto minus pꝛobat.ſed in ratione pꝛobat
efficatius qð ſemper attendit ratio. ¶ Quia inteſte ratio ẽ

que dat eſſe rei.i.teſtumonio.vt nõ.C. de teſti.ſolum facit

ꝙ nõ.ff.de acqui.poſſ.i.ſi is qui aio.t ſic quaſi poſſeſſio
filiationis eſt pꝛobata.Et alij teſtes pꝛobant adminicula ?

intentionem agentis quam plimum habent adiuuare. Si

cut dicit littcra in ſili de ſucce.ab inte.c.fi.Sed reſtat vidẽ

dum ⁊ iſtud eſt quartum qui pãni veniãt in legato.dicit eni
qui legebat panos ſuos lini lane. Mec eſt diſeuciendum ð

reuocationes erroꝛis quia ſufficienter conſtat erroꝛem pꝛo
batum. Er ſimiliter non inſiſtendum an fuerit lanementis
tempoꝛe dicti relicti per nõ.in.l.furioſuʒ. C. quiteſ.fa.po.

xij.q.iij.iu dictis hõinuʒ de ſuc.ab inte.e.fi.ff.de condi.in

ſti.l.quidam in ſuo cum n. Redeamus igitur ad quartum.
Et circa hoc dicit bar.in.l.diuus.ff.de bo.damp.quod ap

pellatione pãnoꝝ continetur quiſquis induitis non autem

veniunt panni non apti ad vſum hominis.⁊ qui ſint vena-

les vnde de facto reſpondit ꝙ cũ quidam legaſſet alicui om
nes pannos ſuos lane ⁊ lini ⁊ hꝛet illic aliquas petias panni
lini non aptas ad vſum hominis ꝙ in legato non veniũt vl

diſtinguendum ſecundum eum aut habebat illas petias pã

ni cauſa faciendi pannos lineos ad vſum ⁊ in legato veniũt

aut contractantur venales ? non veniunt.vt.l.pendiculis.

S.idem couqueritur de au.⁊ ar.lega.in dubio debet videri

quantum ſibi expediebat pꝛo vſu illius anni. Et iſtud ceci

Qit legato aliud videtur eſſe venale vt.l.cum queritur.. la

na dele.iij. loquitur ergo bar.quãdo ille petie panni nõ erãt
ad vſum hominis apte nec hẽbat teſtatoꝛ illos pannos ven
dẽdi cauſa ſed vſu.i. Quðad quartum an pꝛobatio ſit ſuf⸗
ficiens circa pãnos petitos ⁊ videnda ſunt capitula.ſ.xxvij.
⁊ depoſitiones teſtium ſuper ipſis qui fuerunt quattuoꝛ.ſ.
ſilueſter barth.ſ.antonius andrucij.⁊.S.ãto.angeli.Et iſte

vltimus nihil pꝛobat alius autem teſtis refert ſe ad iuramẽ

tum conſfectum manu ſius teſtis alij duo pꝛobant de qui-
buſdam ſed non de omnibus.vt ex ipſoꝝ depoſitionibꝰ di

lucide poteſt apparere. Et ex ſupꝛa dictis concludo pꝛimo

legatum factum de.xxv.libꝛis filie pauli·cum caſus euene-

nit nuptiaꝝ vel etiam ſilr.? legatum pannoꝝ. Et in pꝛoba

tionis ſuplementum poteſt deferre iudex iuramentum cũ
fuerit petitum. Sed qui panni ſint pꝛobati diligens ſerua-

⸗ ex diſt paltione teſtium ſuper.xxvij.articulo poterit in-
niſius domini Micolai de barigeañ.minimos vtriuſq; iu-

Cita vt.S.ſcriptum eſt dico ⁊ conſulo ego dio⸗

ris doctoꝛ ⁊ ad fidem me ſubſcripſi ⁊ ſigillari feci.ſententia
potioꝛi ſemper ſi alua iuxta.l.claudius felix.ff.qui peti ·in pi·

ba. Laus deo.

TLontra fraudem gabelle ? de data licentia ?. Mec

iſtud etiam eſt conſilium dñi abbatis. ſed quia ita inſertum

reperi ego Cudouicus bologninus ſtatuti non mutare iaʒ
ſcripta. Et iſtoꝝ paꝛem honoꝛi derogare ⁊ eo magis cum
illud quod non mutatur cur ſtare pꝛohibetur.l:ſancumus.C¶

ꝛiſti nomine.viſa quadam inquiſitione foꝛ
mata per.ſ.barthm̃.notat᷑. damnoꝛum dato
rum terre luciguam cõtra Joannem bonidi.
2 Cieregiolam ⁊ reſponſionibus factis ꝑ eof
Aeum dicto inquiſitioni ? toto pꝛoceſſu.⁊ qui
buſdam allegationibus ⁊ exceptionibus in fauoꝛem dictoꝝ
inquiſitoꝛum ⁊ ſtatutis ⁊ refoꝛmationibus terre luciguaʒ ð

materia loquentibus ⁊ maxime quodam ſtatuto qð incipit

beſtie minute pagho de paſſagio ⁊c.Et quoddaʒ alio capi/
Am-

„

tulo quod incipit in qualunche cap. ſi feciſſe mentione in
5. ? deue ſe trahe opaſſa ſempꝛe in omni tempo.ſi intende
ſderavolla pollitia. del cabellire e ſe traaſſe ſenʒa la dita pol
lititia.ſia condemnato per gabella fraudata etiam vl
tinio capitulo ꝙ incipiteche frauda la gabella paga per ogni
denaro ⁊c. Et alijs ſiatutis coꝛham me pꝛoductis maxie ſta-
tuto voſio ſub Nica de electione ⁊ offo.offitialis damnoꝝ
datoꝝ. Et ſingulariter viſa reſponſione ⁊ confeſſiõe facta
inquiſitos pꝛedictos dico quod de iure ⁊ iuꝛ.rigoꝛe dictos i-
quiſitos condemnandos eſſe.quia inconfeſſos ⁊ coniũctoſ
nulle ſunt partes iudicis niſi in cõdemnando. vt.l. j. de cõ⸗
feſſ. Naʒ quando confitentur ſe extraxiſſe ſine apocdiſſa tñ
negant ꝙ non animo fraudancdi.? confitenter ꝙ ſine apo-
diſſa tamen allant licentiam vnius ex emptoꝛibus gabelle.
? ſic incidunt in dictum ſtatutum ꝙ merunt ſine apodiſſa.
Nam ibi clare dicitur quod in quolibet caſu fiue tranſitu.

ſiue contentionis ſemper debent ire cum apodiſſa at con

demnetur pꝛo gabella fraudata. vt clare patet in. d. c. q in
cipit in qualũche capitulo.v.e.doue ſi trabi a pafſu. Et ſic

vbi eſt caſus ibi nulla dubitatio eſt vt.l. ancille. C. de furtis
2.l.licet dura.tamen ſeruanda eſt vt.l.pꝛoſpexit.ff.qui? ag

bus. Mec obſtat quod negant ſe animo fraudandi.quia le
fraudem pꝛeſumit vt clare patet in dicto.v.vbi dicitur.Et
vnde ſi trabe que pꝛeſumptio eſt foꝛte iuꝛ.⁊ de iuĩ.vigoꝛe
dicti. c. Et ſic non admittitur pꝛobatio in contrarium. Sʒ
poſito qð eſſet iuẽ. tm̃ ⁊ non de iuẽ.⁊ ſic admitteretur pꝛo-
batio. In contrarium dico ꝙ non extitit pꝛobatum de eoꝝ
innocentia. Et ex equalitate facti contra eos pꝛeſumitur.?
ſic eis incũbit onus pꝛobandi.vt eſt tex.in.l.ſi nõ cõnitij..
de in iur.?.l.j.C.ad.l.coꝛ.de ſicca.quod minime extitit pꝛo
parte eoꝛum vt ex iure apparet. Hec ob.confeſſio ſeu te-

ſtimoniũ bꝛamant.quia vox vnius vox nullius.vt.l. iuẽ.iu.

C.de teſti. Et maxime in criminalibus in quibus pꝛobatio
nes debent eſſe luce meridiana clarioꝛes.vt.l.fi.C.· de pꝛo
ba. e¶ Item quia ſua confeſſio poteſt bꝛamanti pꝛeiudica
ri non autem cõicati lutiguani vel offitiali eiuſdem pꝛo hoc
facit optime no.dictum bar.in.l.inter omnes.ð.recte.ff.ð

furtis vbi ipſe dicit qðᷣ ſi aliquis furtum commiſit ⁊ dñsrei

furtiue cõpetet.⁊ dicit rem ſibi ſubtractaʒ de ſui voluntate
2 ſic furtum non fuiſſet cõmiſſum quia furtum eſt contra-
ctio rei aliene inuito dñq =cẽ. ¶ Sed aſſitur factum de vo-
luntate domini ⁊c̃. E ilominus ſua ofeſſio non li-
berat furem a pena vt ipſe determinat ĩ.d. .· recte. Et ſic
etiam in pꝛopoſito confeſſio illius non berat a pena pꝛo B

etiam facit.l.licitatio.S.quod allicite.ff.de publi.vbi inſpi-

citur vtilitas pꝛiuatoꝝ ⁊ vigoꝛ publice diſcipline. Ethanc
puto fuiſſe mentem illius.c:ꝙ reqrit apodiſſam ne furta
fieri poſſint per confeſſioſtem ⁊ ſimilia ⁊c ¶ Mec ob ꝙ alle
gatur per partem aduerſam ꝙ ſtatutum requirit veruʒ do
ſum ſed verus dolus agitur negatur ergo ⁊c̃. Et allegant.c
ſtatuti qð incipit. Et qualunche perſona ⁊c.quia veritas ẽ
in contrarium vt clare patet in.d.v.⁊ doue ſi trahe.o paſſa

vbi ex qualitate facti fraudem pꝛeſumit.⁊ ſic non loquitur
in.v.dolo ſolum verum etiam in pꝛeſumptio. Et ſimiliter

etiam dictum ſtatutum allegatur per partem aduerſam qð
incipit.? qualunche perſona.ꝙ loquitur per plura vocabu
la diſiunctiue poſita non copulatiue. 6 tem ob qð allega
tur quod ipſi non iuerint cauſa vendendi. ſedcauſa paſcan
di quia in vtroq; caſu pꝛontiſſum extitit vt patet in ſtatuto
qð incipit beſtie minute paga de paſſagio ⁊c. Ex quidem
ſecundum capitulum non debuit videre ille S ſubtil

doctoꝛ qui allegationes fecit pꝛo parte aduerſa.i Item ñ
ob.quod allegatur per ꝑtem aduerſam quod dicti inquiſiti
ignoꝛabant tale ſtatutum ⁊ talem apodiſſam eſſe neceſſari
am que ignoꝛantia iuris municipalis videtur eos excuſare
maxime vt damnum indebite paſciantur vt ſubiliter alle-
gatur per partem aduerſam quia hoc eſt veꝝ niſi talis igno
rañ.ſit craſſa ⁊ ſuppina vt nõ.glo.⁊ ibi per bar.in.:.fi.ff·de
decre. ab oꝛ.faci. ⁊ dy.in.c.ignoꝛañ. de reg.iur.li.vj.in.x.
quod incipit vltimo diſtingni poteſt? in.v.pꝛecedenti.
eſt hodie determinatum vt in.c. vt aĩaꝝ extra de conſti.li.
vj. ⁊ ð caſn noſtro videtur expꝛeſſe tex.licet quis ignoꝛaſſe
dicat nihilominus in vectigalis penam eum incidere diuus
adrianus conſtituit. Et per pꝛedicta videtur ſatis eſſe reſ
ponſum ad iura ⁊ rationes per partem aduerſam inductas
7 ſubtiles allegatas pꝛeterquam ad vltimaʒ non curando ðᷣ

gquidam pꝛoc

ſis ⁊ octobꝛis dicti anni vʒ dictos ·

foꝛmaʒ dictoꝝ ſtatutoꝝ pꝛopter qð dicti.
pinde habiti fuerunt ex foꝛma dictoꝝ ſtatutoꝝ ac ſi in dici᷑

pꝛima videlicet nũquid potuerit inquiri vel non quia quic
quid ſit de iure cõi de iure municipali potuit inquiri.vt cla
re patet in dicto Rarutaſaln Nica de electione.⁊ offitio ofſi
tialis damnoꝝ datoꝝ.

ria conſuetudo dico ꝙ vi ſis actis ⁊ actitatis in dicta cauſañ
extitit pꝛobatum de dicta contraria conſuetudine er quo ñ
pꝛobauerunt de innocentia ſua quia pꝛeſumptio eſt contra

ipſos. vt ſupꝛa dixi.dieo quod veniunt condemnandiiure

rigoꝛe. Tamen conſideret bonus iudex condemnationeʒ
perſonaꝝ facti qualitatem ⁊ terre conſuetudinem ⁊ diigen
ter veritatem inquirat non obſtante quod dicti inquiſiti ne
ſciuerunt ſe defenſare vt clare nos decet ſacratiſſimus Im
peratoꝛ in.l.j.in fi.ff.de queſtio.Et ſit pꝛomptioꝛ ad ſoluẽ
dum quam condemnandum. (In caſu dubij quia nõ pu
to delinquere eum qui in dubijs queſtionibus contra fiſcuʒ
facile reſ ponderit.vt.l.non puto.ff.de iure fiſ. Tamen ni

ſi alia oſtendatur ipſe poteſt de iure inquiſitos pꝛedictos ⁊?

conteſſos condemnare vt ſuperius clariſſime eſt oſtenſum
dominus eum dirigat in viaz veritatis ⁊ iuſtitie. Deo grs
Eso Joannes de bandinis de ſenis legum doctoꝛ.

Conſilium. H. Audouici: Golognini vt infra.

Alſus talis eſt. J. 2. Al. fratribus alijſq; fratri
bus ſuis mercatoꝛibus exiſtentibus in ciutate
AU.⁊ bonum creditum habentibus.Et eis
exiſtentibus abñtibus a dicta ciuitate ſub die
men ſeptembꝛis. ¶ M. cccc. xxij. inchoat
s contra dictos.J.?.A. fratres ⁊ alios eo
rum fratres ſecundum iuris municipalis dicte ciuiratis ⁊ H

ad inſtantiam quoꝛundam ſuoꝝ aſſtoꝝ creditoꝝ. Qui aſer

ti creditoꝛes in dicto pꝛoceſſu aſſeruerunt dictos.J.?. A.
⁊ eoꝛum fratres ceſſaſſe ſeu fefelliſſe in frraudem dictoꝛum
creditoꝛum. ¶Mengdente dicto pꝛoceſſu demuzʒ ſub die
xj. dicti menſis ſeptembꝛis ⁊ anni pꝛefati fuit inchoatus no
nus pꝛoceſſus ⁊ diuerſus a pꝛimo contra dictum. J. tmꝰ.?=
hoc pꝛo facto ſtatus. Quibus pꝛoceſſibus ſic pendentibui
fuit pꝛonunciatũ per iudicem oꝛdinariuʒ ſᷣm foꝛmam ſtatu
torũ dicte ciuitaſj ſuper pꝛimo pꝛoceſſu falentie die.ij.mẽ
Tarn. fratres alioſq;
eox frarres fuiſſe ⁊ eſſe ceſſantes.Et contra eos ⁊ eoꝛum

2 omittẽtes ſoluere eoꝝ creditoꝛibuſ. ¶¶ Quo pꝛoceſſu fal

dona pꝛocedendum eſſe tanquã rRrvd⸗ fallentes

lente ſic pendente ſub die pꝛimo octobꝛis dicti anni.Allius

fuit voematus moczſ us contrafratres dictoꝝ. J. 2. A. ꝓ
dicto facto ſtatus. Et poſtea die.xx.octobꝛis fuerunt bani
ti pꝛo rebellibus ⁊ in confiſcatione bonoꝝ demum eadem
die. xx.octobꝛis dicti anni dictus. J.etiam fuit bannitus de
dicta ciuitatę pꝛo ſtatu⁊ pꝛo rebelſe ⁊ in confiſcatiõe bono⸗
rum ſuoꝝ is ſic ꝑactis die.xx. apꝛilis anni.¶ M. cccc.
lxxiij.dicti.J.⁊.A.⁊ fratres fuerũt declarati debitoꝛes di
ctoꝑ creditoꝛum vigoꝛe dicti pꝛoceſſus gentie lecunduz
A. 7 fratres

quantitatibus fuiſſent dicta die condemnati. Bandem in
A. cccc.lxxiiij.dicta ciuitas ſtatuʒ mutauit adeo ꝙ dicti
⁊.R. ⁊ eoꝝ fratres obtinerunt cancellari a dictis banniſ

2 rewtigne bonoꝝ ſub modo foꝛma⁊ tenoꝛe infra ſcripi

vz. D. Mlegatus ⁊c.dilectis nobis.J.?. A.⁊ eoꝝ fratri
bus ſalutis ⁊c.dum diligenter attendimus grata nobis per
vos ⁊ vrjm quẽlibet exibita obſequia ⁊ que futuris tempo
ribus exiberi ſpamus. Mon ĩmerito permouemur vt vo-

bis reddamur ad gratias liberales ⁊ fauoribus ⁊ gratijs ꝓ

ſequamur. Inde eſt quod pꝛemiſſoꝛum occaſione pmoti

pꝛeſentium tenoꝛe auctoꝛitate nobis indulta mandamꝰ vo

bis ſuperſtitibus notarijs ⁊ offitialibus camere actoꝛuʒ nec
non diſci ⁊ offitij bannitoꝝ ⁊ cuilibet veſtrũ.quatenus oẽs
2 ſingulos infraſcriptos quoꝝ nomina ſingulariter inferiuſ
deſcribuntur ac eoꝝ nomina ⁊ pꝛenomia canʒellare ⁊ abo
lere debeatis de omnibus ⁊ ſingulis filcijs libꝛis ſeu quat᷑
nis in dictis locis vel alibi exiſtentibus ⁊ omnia ⁊ ſingula ?
quecunq; bãna condemnationes inquiſitiones ⁊ pꝛoceſſuſ
in ipſis libꝛis ſeu quaternis aſſcriptos conſcriptos ?⁊ exem
platos ſeu factos quocunq; tempoꝛe ante aduentum nim
ad ciuitatem. A¶E. qui fuit anno domini.¶ O. cccc.lxxiij.

t audio ſic ſemper fuiſſe ð conſue
tudine.Ad vltimam vero rationem in qua allegatur cotra.

——

=ð

die.iij. ſeptembꝛis ex nunc etiam tenoꝛe pꝛeſentium pꝛedi-
dicta auctoꝛitate decernentes nulla irrita ⁊? caſſa ipſa bãna
delicta ante dictum tempus cõmiſſa ⁊ condenma cões in-
quiſitiones ⁊ gorenis Fn ꝙ libere ⁊ impune in ciuitate.
eiuſq; cõitatu ⁊ diſtrictu moꝛare ⁊ ſtare poſſint abſq;
grauamine vel moleſtia aliquali inferendis pꝛe dictis infra

ſeriptis vel alicui pꝛedictoꝛum occaſione pꝛedicta.ſ.banno

rum vel condemnationũ.aut alicuius eoꝛum reſtituentes
etiam ipſos ⁊ quẽlibet eoꝛum ad famam honoꝛes ⁊ ad alia
pꝛout erant ante in quoꝝ teſtimonium pꝛeſentes fieri iuſſi
mus ⁊ noſiri ſigili impꝛeſſione muniri.·¶ Qnoꝝ nomina
ſunt hec vz. J. ?. ⁊ fratres no Tre. Euceſtue in dicta ci
uitate. M. alijs nouitatibus ſuperuenientibus 2 mutato
ſtatu. M.cccc.lxv.per certos Ciues.¶.⁊=.A.populo
dicte ciuitatis poteſtatem habentes inter alia fuit ſtatutuʒ
? oꝛdinatum quod omnes ⁊ ſinguli condemnati ⁊ confina
ti banniti ⁊ qualitercũq; infugati occaſione ſtatus ad res ⁊
bona ⁊ iura ſua pꝛeſtina honoꝛes dignitates ⁊ pꝛiuilegia q̃ᷓ

habebant ante dictas vocationes reſtituerentur ac pꝛo re

ſtitutis ipſo inre haberentur. Quibus ſic ſtantibus qui⸗

dam Antonius vnus ex creditoꝛibus dictoꝝ. J. ?. A. = fra

trum petit executionem pꝛedicte ſententie late contra dic
oo e. ? fratreſ ſuper fallentia antedicta nec non alte
rius ſententie declarationis vt ſupꝛa facte de quantitatibꝰ
in quibus dicti fratres in dicto pꝛoceſſu fallentie allegati =

declaratiſuernnt debitoꝛes.⁊ que ſẽntentie fuerunlate tẽ
poꝛibus modo ⁊ foꝛma pꝛedictis.⸗

ontra quam petitaʒ
executionem opponitur per dictos.J.⁊.A.allegates dic-
tas ſententiaſ exequi non poſſe nec debere quia fuerunt re
ſtituti aduerſus dictam ſententiam ⁊ totum pꝛoceſſum vi
mandati vt ſupꝛa emanati a dicto legato pꝛout ſupꝛa.
Mec non ſucceſſione ex reſtitutio ne per ciues. D. fa
cta ⁊ pꝛouiſionibus ⁊ oꝛdinamentis de quibus.s.
parte vero dicti anto.replicatur nõ obſtare dictas pꝛouiſio
nes ⁊ queſtiones quia aſſerit habere locum in cauſa crimi-
nali non autem in ciuili. Item dicte alie reſtitutiones nõ ex
tenduntur ad dictos. J. ⁊. A.⁊ fratres qui non erant banni
i tempoꝛe dictaꝝ pꝛouiſionum. Queritur quid iuris.
Muocato diuino ſuffragio quo mediante ve
ritas eluceſcat. Nam dñs pꝛopꝛie eſt inuocã
tibus eum ⁊ viſo puncto ſuperius expꝛeſſo
licet ſatis ſuper ꝙ ſatis per alios.d.conſulen
tes ad ſaturitatem dictum fuerit adeo vt re-
ſponſum iam appareat.vt in.l.fundi trebatiani.ff.de vſuf.

leg.nihilominus neceſſarium eſſe duxi de pꝛeſenti conſul-

tatione aliqua elicere que dubium afferre videntur. t de
mum omnia illa diſſoluere. Et pꝛimo illud verbum in reſti
tutione facta per dominum. D. C. legatuʒ de latere. Re⸗

ſtituentes etiam ipſos ⁊ quẽlibet eoꝝ ad famam ? honoꝛes
⁊ ad alia pꝛout erant ante aſcripta eis ⁊ cuilibet eoꝛnuʒ ſu gen

tamen in reſtitutis expꝛeſſe facta erat mentio vt. J.⁊=.
⁊ fratres in puncto nominati reſtituti eſſent ad banna con⸗
demnationes inquiſitiones ⁊ pꝛoceſſus ⁊ ita omnia abole⸗
ri mandatum fuit inreſtitutione mẽoꝛata.Quius legati de

latere poteſtas non parua. ĩmo magna? ampliſſima pote-

ſtati pꝛincipicſen pape equiparata vt pꝛiõ hoc aſſumo ex
tex.iuncta eleganii glo.in.c.nobiliſſiꝰ.lxxx vij.di.ſic dicen
te ꝙ vbi legatus de latere aliquid facit iure legationis ſue
certe pꝛincipi equiperandus eſt in hoc ampliſſimaʒ habẽs
poteſtatẽ ⁊ ſic intelligo ſpec.inti.delegato.S.ſupereſt vᷣſu.
quid ſi de legati iuriſdictione vʒ vt etiam eius legati oꝛacu
lo viue vocis credatur ⁊ in ti.de teſte.S.j.v.quid ſi aduoca
tus in.leij.S.liquet.circa fi.C.de ſũma tri.2⸗ fi.ca.firmat hic
archy. in. d.c.nobiliſſimus.? Inno.in.c.cũ dilectus ð accu.
2 Jo· an. in.c.j.de offi.lega.li.vj.de ſen exco.c.ad audien-
tiam de ap.c.conſtitutus.⁊ glo.de ſen. exco.c.ſicut ⁊ in.c.
adapoſtolice de re iudi.in.vj.⁊.c.cum olim eſſemuſ de pꝛi

uile. ? lap.all.xij.⁊.xxxiij. ⁊ bar.in.l.j.. de ſi uper.in.dicto

X .

li.x.huius ſententie ęſt etiam bal.in.l.exꝰ.c.de pꝛoba.⁊ in.l

ſi qua per calũniam. S. de epi.⁊ cle.?⁊ maxime põdero hãc
reſtitutionem factam eſſe de pertinentibus ad legationeʒ
ſuam ⁊ adde bonuʒ tex.in.c.ſuper his de accu.immo dicit
Jo. an.in.d.c.ſuper his de ſtilo curie foꝛe vt ſibi credat᷑ eti
am extralegationem ſuam ſolo verbo ideſt viue vocis oꝛa

cula.pꝛo quo eſt optima ratio tex.⁊ glo.in.l.j.ff.de offi.pꝛe

fer pꝛeto.ibi credidit enim pꝛinceps eos qui ob ſingularem

eoꝛum induſtriam ad huius offitij magnitudineʒ electi ſũt
non aliter foꝛe indicaturos qᷓ ipſe princeps iudicaturus eſ
ſet vt ibi inquit tex.quo ſit vt maxima ſit pꝛeſumptio ꝓPle
gatis ⁊ poteſtatis ⁊ ſolemnitatis vt late expliciat ſpec.in toꝰ
ti.delegato ⁊ maxime in.. ſuper eſt ⁊ pꝛedictis adde.do.
anto · de fi. inſtru. c. ꝙ ſuper his ⁊ in ſpetie ad pꝛopoſituʒ no
ſtrum potuit legatus antedictus reſtitutionem dictam con.
cedere quia ſtatuta facit perpetuo duratiua in.c.fi.de offi.
lega.in.c.exparte de verbo. ſig.⁊.c.ſuper quibuſdaʒ eſſent
videnda nõ.iij.di.poꝛro.⁊.lxvj.di.vtinam.imo papa ſem
per nititur ſaluare decreta ⁊ inſtitutiones ſuorum legato/
rum de reſcrip.c.veniens ⁊ ſucceſſiue omnia poteſt ſacere
legatus que nõ ſunt pape reſeruata ſpetialiter que omnis
ſingulariter poſuit glo.in.c.ꝙ tranſlationem de offi.lega.ĩ
c.ſicut vnire de exceſ.pꝛela.⁊ ponit ea ſpec.in ti.ð iuꝛ.om.
iudi.interpꝛetatur enam legatus domini M.pape reper-
tum quod maximum eſt in.c.j.de poſtu.pꝛela.in verbo re-
ſcriprum noſtrum interpꝛetatul.⁊ addo.nõ.de iudi.nouit.
Quid plura imperium habet in pꝛouinciam per eam gub
natam.vt.d..ſupereſt ⁊ perſpec.quos caſus potius labo/
rioſum quaʒ ſubtile hic eſſet explicare habet ergo reſtõ me
moꝛata maxintam poteſtatem.ſ.pape vel ſimilem pꝛopter
pꝛoninciam quam gubernat legatus eſt etiam fundati dicta

reſtitutio poteſtate Imperio arbitro? bailia refoꝛmatoꝛuʒ
illoꝛum ſtatus dicte ciuitatis.AH. habentium dicte ciuita⸗
tis vicariatũ in plena ſoꝛma a ſümo pontifice quia dicti do

mini re foꝛmatoꝛes fuerũt electi a conſilio populi repreſen
tante auctoꝛitatem domini pape equiperabuntur pꝛincipi

vt nõ.C. que ſit lon. conſue.ſuper Nica ⁊ de re iudi.aliud.

§. reſtetur. vnde eleganter dicit bar.in.l.ſtipulationum.alie.
ff. de ver.ob.qꝙ pꝛouiſiones ſtatuta ⁊ decreta ⁊ alia facta
pꝛeſidentes auctoꝛitati conſilij generalis electoꝛum poſtqᷓᷓ
auctoꝛitate pꝛincipis fuit conceſſum habebunt vim legis ⁊
iuris ciuilis.vt in pꝛohemio inſtitutionum in pꝛima ⁊ ſecun

da conſti. C.=.l.ij. C.de vete.iur.enucliando.ad idem.alle/

go bar.in.l.fi.ff.de pe.vbi facta decreta a populo erunt ius
ciuile ⁊ oꝛietur actio perpetua que ciuilis dicitur. inſti. de
perpe.⁊ tempo.actio.in pꝛincipio.⁊ in hoc non eſt differẽ
tia inter doc.licet ſit in alio paſſu an ſtatuta facta ab epiſco-
po marchione ⁊ alijs ſint ius pꝛetoꝛium vel ciuile ſed in ca-
ſu noſtro tenet conſilium ⁊ populus locum pꝛincipis.addo
bal.in.l.receptitia.C.de conſti.pecu.in.l.j. C: qui admitti
ad bo.poſſ.? Wal.in.l.ſancimus.C. de dona.⁊ que notat
Jo.an.in.adcdi.ſpe.in titulo.de inſtru.edic.in..poꝛꝛo.ĩ ad-

di. que incipit hic ſubſcriptio fundamento hoc ſacto conſide
ro verbum vnum in reſitutione facta per dictos dominos
ſcilicet reſtituerunt ofmes ⁊ reſtitutos eſſe voluerunt in oĩ
ipſoꝛum iure pꝛiſtino.etiam ſi pꝛedictoꝛum reſtitutoꝛuʒ ali

quid hodie.ſ.teimpoꝛe reſtitutionis quomodocunq; tenea-
tur ⁊ poſſideatur cum generali clauſula non obſtante ⁊ alijſ
ommibus opoꝛtunis⁊ iſta fuit facta vno tempoꝛe.demum
vna alia reſtitutio facta fuit alio tempoꝛe in qua omnes ex-

pꝛeſſe reſtituti ſunt ad criminales ⁊ ciuilcs cauſæ pꝛoceſſus

pꝛeſcriptiones ⁊ omnia. Vnde veniendo per oꝛdinem in
vnaquagʒ reſtitutione.pꝛimo aſſumoillam domini. Id. le
gati de latere. C. in qua reſtituit in ſpecie dictos fratres ab
omnibus pꝛoceſſibus criminalibus ⁊ ad famam⸗ honoꝛes
ad alia pꝛout erant ante aſcriꝑga eis que reſtitutio iuri cõ-

muni conſoꝛmis eſt.l.quod ſi minoꝛ.in.S.reſtitutio.de mi-

no.⁊ poſtqᷓ; expꝛeſſam mentionem facit de criminalibus.
7 poſtea dicit ⁊ ad alia hec dictio alia non intelligitur ampli

us in criminalibus ratione vitande ſuperfluitats in. S. qui

bus in pꝛima conſti.c.intelligitur in ciuilibus aliquaʒ i mul.
tis ſimilitudineʒ hñtia cum criminalibus.licet ĩ multis dif
ferant vt late per bar.in.l.fi.ff.de pꝛiua.delic.in.l.j.C.quã
do ciuiliſ actio preiudi.criminali ⁊.l.j.ff.vi.bo.rap.⁊ late ꝑ
dictum anto.in Wica de iudi.poſt Inno.i.c.qualiter ⁊ qũ
de accu.nõ.in.l.quid ergo.s.pena grauior ð infa.in.l.agra-
ria de termino amoto. vnde per ſimilitudinem proceſſus
ſibellilit. conteſt. ⁊ ſententie in eis requiſitis.ſ.criminalibuſ
ciuilibus dum dicit ⁊ ad alia inteligetur de ciuilibus.l.ſi
fugitiui.C. de ſeruis fugi.quaſi dictio talis ſit implicatius
ſimilium preterea talis dictio ? ad ana de neceffnate debʒ
intelligi de ciuilibus propter dictionem ⁊ que coniunctio
eſt ⁊ caditur inter diuerſa ĩ Nica.ff.de iuz.⁊ facti.igno.vbi
glo. ergo cum ſupra dixerit de criminalibus hec dictio 2 ad

..

„ .

ð

alia intelligitur de ſententijs ciuilibus cum cauſarum ? idi
ctoꝛum tempoꝛalium de quibus tractamus quoddaʒ cſt cri
minale quoddam ciuile ? quoddã mixtum. Criminalia
dicuntur quoꝛum finis eſt comodum partis ⁊ intereſſe pu-
blicum ſeu vindicta publica. Ciuilia quoꝝ finis eſt como-

dum partis ⁊ intereſſe pꝛinatum mixta que participant de

intereſſe partis ? vindicta pꝛiuata ⁊ publica exemplum in
c. tue de pꝛocur.iſte diſtinctiones habentur in. c.fſoꝛus ð.v.
ſig. ? in iuribus ſupꝛadictiſ vnde manifeſte apparet ꝙ de ci.

pe.
laci

uilibul intelligitur. Et alio reſpectu ꝙ dicta reſtõ exeſ NE

ditur ad pꝛoceſſus ? ſententiaſ ciuiles adduco quia ſi reſtitu
tio eſt facta ad maioꝛa ergo ad minoꝛa extenditur faciliter 2

ad alia vt in.c.ſedes. ? lata materia in.c.cũ in multis ð ſrerivej·

ptis li.vj. addo nõ.in cle.non poteſt de pꝛocura.? ꝙ pulcre
appꝛobat bar.in.l.ſed ⁊ ſi quis in. S. queſituʒ. ff.ſi quis cau.
iĩmo in terminis ad pꝛopoſitum noſirum adduco glo.ſin in
cle.j. in. v. qᷓuis alia de re iudi.vbi dicit ꝙ iſta dictio alia in

cludit criminales ciuilel mixtas ⁊ ſpirituales quam in pꝛopo
ſito meo magnifacio⁊ pꝛo hac deciſione iplam pꝛincipalẽ
noto.adduco etiam ſingulareʒ nõ. Inno.ꝙ ciuilia includũ
tur a foꝛtioꝛi in. c.cum olim de offi. delega.quando expꝛeſ
ſit grauioꝛa dictio alia trabitur ad oĩa ſed ſi leuioꝛa in reſcri
pto expꝛimantur ⁊ poſtea mihi fecit aliquas iniurias nõ po
tero de homicidio accuſare ſed econtra.caſus videtur vbi
grauioꝛa expꝛeſſa fnerunt.ſ.criminalia æ ad leuioꝛa.ſ.ciui⸗
lia volumus facere extenſionem per dictionem ? alia certe
poſſumus vt pulcre firmat Inno.i·c.diſpẽdia.de reſcripij.
li. vj. ⁊ appꝛobat dictug anto.in.d.c. ſedes de reſcriptis.
t pꝛedicta confirmantur vt dicti verbi ſit aliqua operatõ
ffectus deleg. j.l. ſi qñ de pꝛiuil· c.ſi papa li.vj. Qui⸗
bus omnibus viſis illud tritum ? vulgatum dubium tango
an dictus legatus de latere cardialis potuerit tollere ius ac
quiſitum alteri per ſententiam huiuſmodi reſtitutioneʒ cõ.
cedendo. IFtem quid de reſtõe pꝛefatoꝛuʒ dominoꝝ ſtatus
refoꝛmatoꝛum vbi reſtituuntur pꝛedicti fratres ad bona ho
die per alios poſſeſſa ⁊ dicta reſtõ bene roboꝛata eſt cũ clau.
ſnlis opoꝛtunis ⁊ marxime clam non obſtante. ãpꝛimo lʒ
dubitatum fuerit an pꝛinceps tollere poſſit ius gentium.ſ.
dominia de iure gen. inuenta in · l.ex hoc iuꝛ · ſj.de iuſti.⁊ iu
re.i.ꝙ dominium rei mee an mihi auferre poſſit ⁊ lʒ in du
bio go. videatur velle ꝙ nõ in.l.reſcripta.C.· de pꝛeci.ĩpa.
off. pꝛo qua ſatis implicita — pꝛeci. YAmꝑa.
off. in. .fi. ſi contra ius vel vti. pub. in.l. fi. C· de erroꝛe ad-
uocatoꝛum quibus cautum eſtius alterius in totum aufer
ri ſeu euelli non poſſe. V uia dico multiplici capite ius acq
ſitum per ſententiam alicui potuit aufferri per pꝛincipeʒ ⁊
alios qui loco pꝛincipis habentur. pꝛimo pꝛo hoc allego
tex.in.l. Item ſi verberatum.5.pe.de rei vendi.vbi cum
cauſa dominiũ poteſt auferri ⁊ alteri concedi firmauit bar.
hoc in pꝛohemio ffoꝝ.⁊ idem in.l.j.in fi · de conſti.pꝛinci.q
maioꝛ caula poteſt eſſe quod quia late fuerunt dicte ſenten
tie dictis fratribus rebellibus ciuitatis exiſtentibus pꝛopter
paſſiones ciuitatis autem partialitates qui non potuerunt
tempoꝛe pꝛefate rebellionis iura ſua nec cauſas defendere

⁊ ideo reſtitutio emanauit ⁊ ratio pꝛohibite defenſionis qꝛ

ad ciuitatem non erat tutns acceſſus ergo iuſta cauſa in cle.
paſtoꝛalis de re iudi.poſuit Inno.in.c· pꝛeterea de dila.in
extrauag.pꝛeſenti de reſcriptis ⁊ legiſte omnes in.l.ij.ff.ſi
quis in iuſ vo.non ie.in.l.dẽ etate vbi per bar.in fi:ad treb.
ff. accedat pꝛo hac ſententia tex.in.l.ſi quis ſepulcrũ de reli
gio. vbi de iuſta cauſa fit mentio ? compelli debet iuſto pꝛe
tio Fenn ratio tituli de bo.damna.ĩmo plus dicit

ang. in. J. l. YItem ſi verberatum.S.pe.ſine cauſa poteſt Pn-

ceps dominilum aufferre vni ⁊ dare alteri ſine pꝛeiuditio re

cipientis per . l. ij. ?·.. bene aqʒenone. C. de quadrien. pꝛe-
ſerp. dem ipſe ang.firmauit in.l.ſi conſtat cõia pꝛedioꝝ

vbi non ſolum hec poteſt facere pꝛinceps ſed per ſtatutum
2 conſuetudinem poteſt auferriius alterius ſingularis per
ſone ar.l.ſpendentes..ſi quid.ff.de vſufruc.Et firmat H;
vltimum Ynno.in.c.j.de conſue.Aliquid in ſimili in.c.in
noſtra de iniuẽ·? damp.da.⁊ ang.idem vnum verbumi.l.
conuentionum.ff.de pactis¶ Quinimo dicit bar.in.l.an
thiocenſium de pꝛiuile. credi ciuitatem poſſe ſacere legem
generalẽ ex qua ius auferatur. tertio vt fecit ĩ caſu noſtro in
benefitiũ oĩum quoꝛũcumq; banitoꝝ confinatoꝝ ⁊ rebelli-
um ?⁊ ita teneturhec declaratio hic mõ dicteo Inno.in.c.

kſ vE1

que in eccleſiaꝝ · de conſti. vt intelligatur faciẽdo.l. particu·
larem.l.ſi pꝛiuatus q ⁊ a ꝗbus vt illa non noceant.l.quoci.

ff. de policitationibus queadmodũ põt facere ciuitas ſuper
rebꝰ ſuis generale ſtatutũ.i.pꝛohibere.. plane.ff. ꝙ vi. aut
clam.⁊? nõ. ð publica.l.ceſar.⁊? ponit bal.i.l.ciuitas.ff.ſi cer.
ai firmationẽ omniũ pꝛedictoꝝ accedat tex ·ĩ.l.
ff. de euicti. ⁊ qurnotauit archi.i.di. ius ciuile.⁊.ix.
q.fi. ꝑ pꝛincipalẽ· Iteʒ ex alio capite poſito fine pᷣiuditõ ve
ritatis qꝛ ita veritas eẽt ꝙ alio mõ nõ poſſet tolli ſemꝑ tolli
põt ex plenitudine poteſtatis. Ma clauſula plenitudine po
teſtatis ſũt inter alias due pꝛicipales.ſ.clauſula nõ obſtante
clauſula ex certa ſcientia. Et ĩ veritate in oĩbꝰ reſtitutiõi

bus pꝛinceps vel ciuitas qut legatus tacite ſcientiã atteſtat

lidat reſcriptuʒ ſeu reſtiõeʒ ex plenitudine poteſtatis. Si di
catur nõ obſtãte aliquo ĩ contrariũ faciente ita bar.firmar ĩ
l.fi. C. ſi cõtra ius vel vti.pub.bal.expꝛeſſe de pace ↄſtantie
in verbo liuellariũ ⁊ bal.in.l.eos.C. de ap.addo nõ.in.i.ſʒ ⁊
ſi quis..q̃ſituz·ff.ſi gs cauiiin.l.iubeniꝰ.C. ad velli.ĩ auc.
de teſta. ĩpfectis.S.pe.⁊ in auẽ.hoc ĩter liberos..ð teſta.
⁊ bar.ponit ĩ extrauag.ad repꝛimeñ.in vᷣbo nõ obſtantibuſ
imo veniẽti ↄtra factũ ſuꝑioꝛis dʒ ĩponi ꝑpetuũ ſilentium.
25 ciuitas indultuʒ fecit ſciẽter ⁊ notoꝛie ꝓ bono ciuita
t

in natratiõe ſʒ expꝛeſſe ẽ in vna clauſula nõ obſtate va

s certa ſcientia nõ põt venire ↄtra id ꝙ factum fuit ex
certa ſcientia vt elegant᷑ firmauit bal.de pace cõſtantie ĩ.v.
ſi quiſ at facit.l.idẽ vulpianus.ff.de excu.tuto.. Quibꝰ⸗
ita dictis cõcludo qd ſi etiã ꝑ ſuꝑioꝛeʒ nõ poſſet tolli dñiuʒ
alteri qſituz ᷓ nõẽ ven ſẽp tolli põt dñiuʒ q̃ſitũ ꝑſñiam vt
elegãter reꝑio firmatũ per bal.in.l.fi.O. ſen.reſcin.nõ poſ.
Tumiin omni ſententia intelligitur clauſula ſalus ſumma
poteſtate pꝛincipis.l.fi.C. de legi.vel eius intelligo quilocoõ

pncipiſ hetur. vt. s. dixi ꝙ dictũ noto ⁊ põdero ꝓ hac deciſi

one multum vt ius acquiſitũ per ſententiam ſit acquiſitum

permediũ iuris cinilis.? ſic de iure ciuili.ideo facilius etiaʒ
iᷓ ius gentium ⁊ hoc indubitãter verum cũ ſit in ea clau-
ſula derogatoꝛia accedat.l.humanũ.C. de legi.⁊ quod ne.
JYo. an.in. c.j. de exceſ.pꝛela.? in.c.j.de conſti.⁊ quod not.
Ci.in diſputa.ſna pꝛeceſſit diſpoſitio derogatiua.⁊ elegan
ter in dicta auc.hoc inter liberos.ſ.clauſula non obſtante.
Item cum ſit in materia ⁊c.certa ſcientia notoꝛia.

8

adhuc poteſt tolli ꝙ de iure ciuili eſt.l.ij.S. exactis.ff.de oꝛi.
iur. pur.ꝙ nõ tranſinerit in contractum actio vel conceſſio
cum non ſubdito.vt ponit Inno.de iudi.c.nouit.quem in
telligo ita in. c.in noſtra.de iniur.⁊ dam.da. Et addo.bar.i
lpꝛiuilegia.C.de ſacro ſaa.ecc. Et que dixit do.floꝛen.i.c.
perpendimus. de ſen.excom. Sed cum ſubdito es etiam q̃
tranſiuerunt in contracùm multi tenẽt ꝙ poteſt tollere nu

do verbo.d.l.pꝛiuilegia.per argu.a ſpeciali vela ratione cei

ſante.l.generalis vtilitas ſubditoꝛum in reſtitutione verſa⸗
tur nec tranſiuerat in contractum.immo ſubditi quibus fa-
cilius pꝛeiudicium nudo verbo pꝛincipis poteſt afferri. in
cle. dudum. in. . verum. de ſepul. ( Ex quibus omnibus
de iure ſimiliter concludo dictam ſententiam aduerſus quã
reſtitutio conceſſa fuit in puncto poſita executionem non
mereri nec de iure.nec de conſuetudine nec ſtatutario iure
Et ita dico ⁊ conſulo. Ego Ludouicus bologninus mini⸗
mus vtriuſq; iuris doctoꝛ ⁊ eques iura ciuilia ferrarie oꝛdi
narie de mane legens.⁊ in fidem pꝛedictoꝛum me ſubſcri⸗
pſi ⁊ ſolitũ ſigilum appoſui. Laus deo.

Ei conſilia reuerendi.Sho.nicolai abbatis mona
cenſis doctoꝛis excellentiſſimi camereq; apoſtolice audito
ris digniſſimi.necnon tria vel quatuoꝛ.alia alioꝛuʒ eximioꝝ
doctoꝝ pꝛedictis adiuncta. emendata per celeberrimum iu
ris vtriuſq; doctoꝛem equitemq; inſignẽ dominuzʒ Ludo
uicum bologninum de bononia.
optimos viros Deregrinum de paſqualibus ? Somini⸗
cum de bertochis bononienſes. Anno domini.M. cccc.
lxxxvj.die.xiiij.menſis decembꝛis. Inclito Auguſtino bar
badico duce feliciſſimo regnante.?c. Aaus deo.

12 bcdefghi klm. omnes ſunt terni niſim ꝙ eſt duer⸗
us.

plus

enetijs impꝛeſſa per

—

— ——

= = —— —,— — —
. . —
.
7
1 —
.*
. . X
„ *
2
5*
.
1 —
7
H
. ,B
.
„R — 2
2 1 .
. „.
*
—
* .
4
14
,B
,
4 — —– .
1 —
.
D
* —
. .
* .
,
. 2 * — . .
. .
.
2
.
— . —
4 —
„
. . .
—
= — —
= .
* „
— 4
8
.
„
. 7
⸗ .
.
4 78
.
. 1

17
44 * 4
—
⁸
„
„
, .
.
. .
2
2
* „ 7
DW
5 . .
* 1
,
N
. 8
2
— „ .
4
5 1
4
.
7
7
☚ 7
4
7 1
„ .
4 7
3
.
„
.*
4
4 .
.
. .
1 —
7 .
1
4
7 ,
D
* .
1 –
1
.
14
„
9
. „ *
7
„
7 D
D
4
2
. .
.
1 .- 7
1.
4 1
9 4 7
.
. .
1
7 .
.
— .
D
. 2
.
RKr
4
7 1 1
7
e
) X
.
Sel Li e el ticket E6 1 4. e 4

1 22

—

—
2

—

eeeee
= .

gninus minimus vtriu

ſunt ſinon notetur quaſi neglecta videantur tum vt fertilioꝛ in agris

Am ſepenumero a pluribus iure conſultis ac ꝓfeſſoꝛibus optimis requiſitus fuiſſem. Ego Qudouicus bolo
us „ iuris doctoꝛ ⁊ eques iura ciuilia in alme Ferrarie gymnaſio de mane oꝛdinarie in pꝛe⸗
ſentia tradens. t pꝛeſtantiſſimi ac eloquentiſſimi monarce Nieolai de tudeſchis Olim ſanctiſſmi noſtri pape
C. auditoꝛis digniſſimi abbatis monaceñ.reuerendi conſilia als per eũ ſummgꝗ cu maturitate ac ſumniis vigilijs
compilata ſcribẽda rogantibus comodarem que apud paucos reperiebantur. Et vt quid ſingulare fere omnibus
incognita erant vt gemme pꝛecioſe licet valde inconecta.? qui illa habebãt ceteris incognita tenebãt atq; dene⸗
gabant adeo vt ego continuis moleſtijſafficiebar ac inquietus reddebar a quibus pꝛeſtanda erant. nec per me lici
aut aliquo iuſto velamẽto denegari poterãt. Statui tum erx pꝛedicta cauſa tum ne ea que ſpecialiter no tanda
ſeges hec ommnibusreddatur. Opus hoc ſingulare diligenter ac fi

7 „ iſeri itteris ene is impi tradere. vt ea que longo tempoꝛe lati
er me emendatũ ac de verbo ad erbum ſerioſe pernotatum litteris eneis impingendum tra longo tempoꝛe
Arlner an omnibus nota reddantur. Dꝛedictis inſuper tabulam acgensquonam modo omnes caſus dicto operi inſerti facile com-

endantur putans nihil fuiſſe actum cum quid ſupereſſet ad agendum. Et hec. vacant empor oin ͦ
keenen Perebu ngo domini. M..cccc.lxxiiij.die.x.octobꝛis in pꝛedicta ĩclita cluitate ferrarie.diuo Hercule eſtenſi leliciter regnan

te ⁊c.

MMec eſt tabula per alpbabetum ad inueniendum materias
omnes ? caſus contentos ĩ quotidianis ac aureis conſci
lijs reuerẽdi domini nicolai de tudeſchis de ſicilia abba⸗
tis monaceñ.edita ac compoſita per celeberrimum vtri
uſq; iuris doctorem equitemqʒ mſignem dominuũ Lu⸗
douicum bologninum de bononia.

—C

An appellat poſſit petere aliquid addi vel minvi fentẽtie
late iĩ fauoꝛem ſuum interpoſita appellatiõe per apppei-
lantem aduerſarium. Nide dominum abbatem i conſi⸗
An polſit appellari ab eo qui reduxit laudum latum per ar-
biiros ſeu arbitratoꝛes ad arbitrium boni viri. Nide do
minum abbatem in conſilio. ij. ? in conſilio. xxxviiij. in ſe
ndo dubio.
n adulterium comittatur abſq; dolo.? quomodo⸗ quan
do puniatur. Aide dominum abbatem in conſilio. iiij.
totum illud conſilium. .
ꝛuot ſunt pene adulterij ? que.vide dominum abbatem
vbi ſu pꝛa pꝛoxime in dicto con.iiiſ.
ſlam; 7 quado poſſit appellari ab interlocutoꝛia. vide do
minum abbatem in con.xxx viij. in pꝛimo dubio.
S. arbiter aſſumitur per partes cum hoc vt ꝓnunciet ſm
ius ⁊ ipſe pꝛonunciauit contra ius.an valeat laudum.vi-
de dominũ abba.in con.xij. “
d pꝛobandum adulterium. vide dominũ abba. ĩ con xlij.
Atrum arbiter poſſit pꝛo parte laudare ⁊ pꝛo parte nõ. vi
de dominũ abba. in con.xliiij. .
bici, ex ſoꝛma ſtatuti nulla exceptio poteſt opponi cõ
a laudum arbitratoꝛum quomocdo intelligitur ? quore
medio ſuccurratur. vide dominum abbatem in conſilio
xliiij.in pꝛima colũ. .
i remouetur appellatio per ſtatutum vel alr que appella
tiones intelliganturremo:e.vide dominum abbatem in
con ſilio. xliiij. .
Muich impoꝛtet verbum aſpirare.vide dominum abbateʒ
in conſilio.xlvij.in pꝛima colũ.
MHuo dicatur eſſe factum antiquum. vide dominum ab-
batem in conſilio.lxj.
trum de bonis aduenticijs poſſitfiliuſſamilias teſtari ad
pias cauſas.vide dominũ abbatẽ in con.lxiij.
h arbiter poſſit mponunciare Vltima die termini conten-
ti in compꝛomiſſo.vide dominum abbatem in conſilio
lxiiij. in principio.
bicunq; compꝛomittitur in tres arbitros quoꝛum duo
pꝛonunciauerunt irrequiſito tertio an pꝛeualeat pꝛonun
ciatio eoꝝ.vide dominũ abba.in conſi.lxiiij.
¶ An arbiter laicus poſſit cognoſcere de materia vſuraria ⁊
quis dicatur contractus vſurarius.vide dominum abba
tem in conſilio.lxiiij.
(Atrum poſſit arbiter pꝛonunciare ſuper rebus liquidis.vi
de dominũ abbatẽ in conſi.xiiij.
ue videantur deduei in compꝛomiſſo facto in arbitrum
per clauſulã generalẽ. vide do. abbotẽ in cou.lxxiiij.
AN ſi compꝛomiſſũ eſt factü in arbirum⸗ iuratũ de nõ pe
tendo reductionẽ ad arbiiriũ boni viri poſſit non obſtan
te iur amẽto cõtraueniri. vide do. abba. in con.lxiiij.
Ki arbiter tuſit lauduʒ quod per partẽ dicitur iniquum vel

thec omnia hoc vacanti tempoꝛe cnm quid otij nactus

nullum cui incuniat onus pꝛobandi hoc. vide dominũ
abbatem in conſi.lxiiij.
x quibus ? quomodo pꝛobetur arbitrum inique pꝛonun
ciaſſe.vide dominũ abba.in conſi.lxiiij.
Anarbitratoꝛ teneatur facere ſcripturas de geſtis coꝛaʒ ſe
an veroſufficiat ſe infoꝛmare extraiudicialiter. vide domi
uum abbatẽ in con ſi.xiiij.
n⁊ quando credatur arbitris.vide dominum abbatem
in conſilio.lxiiij.
n nullitas laud lati per arbitrum in vno capitulo vitiet
alia capitula.vide do.abba.in conſi.lxiiij.
n per appellationem ſuſpendatur vel extinguatur ſenten
tia.vide dominum abbatem in conſi.xix.
(An ille qui non appellat videatur appꝛobare ſententiam tã
n cinilibus ꝙᷓ in criminalibus. vide dominũ abbatem in

onſilio.lxxiij.
(En ? quando poſſit ſummi argumentũ a contrario ſenſu.
vigde do. abba. in conſilio.lxxv.in.j.colũ.
Quand 7 quomodo videst phibitum argumentũ a con
ori ſenſu in ſtatutis.vide dominum abbatem in conſi
io.ixxv.
n ius alimentandi quo tenetur pater erga filiũ ſit de iure
naturali vel non. vide dominũ abba.in conſi. lxxv. vbi po
nit etiam ꝗd de legitima debita quo iure ſit debita.
i fit accuſatio de inſultu cum armis ⁊ percuſſione ⁊ ſãgui
nis effuſione ⁊ poſtea non pꝛobatur niſi ſimplex inſultus

an ꝓcedat accuſatio.vide dominum abbatem in conſi⸗

lio. xxviiſ. J
Quomodo ⁊ quaudo accuſatoꝛ deficiens in pꝛobatione ex

cuſetur a pena calumnie. vide dominum abbatem in cõ
fſlio. lxx viij.

? quando valeat argumentnʒz ab ethimologia vocabu

i. vide do. abba.in conſi.lxxxij in. j. colu.
uando operetur aliquid pꝛohibitio alienatiõis facta per
teſtatoꝛẽ in teſtamento.vide dominum abbatem in cõ

filio. lxxxij.
An filius arrogatus tranſmittat in deſcendentes quartam
ibi debitam a patre arrogatoꝛe. vide dominum abbatez
inn conſilio. xxxv. D
Muando tractatur de ſucceſſoꝛe aui. vtrum filiuſ ſuccedat
in locum patris.vide dominum abbatem in con.lxxxvj.

in pꝛimsa colũ.
¶Mitrum abbas ⁊ alij pꝛelati poſſint beter e reſtitutionem
in integrũ pꝓ eccleſia. vide do. abba. in conſi. xxxvij.
In abbas poſſit vendicare monachũ. vide dominũ obba
n in conſi.lxxxviij.
uando quis dicitur apoſtata. vide dominum abbatem i
conſilio.lxxxxvj. L .
An cauſa appellationis ⁊ nullitatis poſſint fimul deduci in
odẽ iudicio. vide do. abba.in conſi.lxxxxvij.in pꝛin.
MKuano relictum dicatur eſſe factuʒ pꝛoanima.vide do.
abbatem in conſi. cvj. quod eſt conſilium domini dioni
non antem domini abbatis. ?2 hec ſunt que comode
naptari potuerunt ad hanc pꝛimam alphabeti litteram
nunc videnda ſunt alia que in litten .B. connenire

viſum fuit.

Anregula ſancte bꝛigide ſit appꝛobaxa vel non. vide do.

abbatem in conſilio.viij.per totum.
uomodo capitur hic verbum bonoꝛum.vide dominum

Ouel fied FNe ſ Pe l. TN·‚l. A Sſr e

1

-Euroskala Offset

VierFarbSelector Standard*

Copyright 4/1999 VxyMaster Gmbhi wwwW.yXymaster. com