Hn225a_fol Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Consilia Nicolaus, de Tudeschis . = — D „ „ * , 2 N 1245 11891944 EIIIIuIII 4 — 021 — — uB Tübingen . X . 7 „ . – — . 4* D „ — 2 * ₰ . 2 7 1 . „ = / . 5* „ * 2 . 9 — — — — ——— RD — „V õ — — 7 4 . „ — . * . 7R 5 . * .* 4 N „ * 1 . HW — 4 — . 1 . „ ℳ — 426 gninus minimus vtriu ſunt ſi non notetur quaſi neglecta videantur tum vt fertilioꝛ in agris LC.auditoꝛis digniſſimi abbatis monaceñ compilata ſcribẽda rogantibus comodare incognita erant vt gem me pꝛecioſe licet ale gabant adeo vt ego continuis moleſtijſafficiebar a Am ſepenumero a pluribus iure conſultis ac pleſſoꝛibus optimis requiſitus fniſſem. Ego Ludouicus bolo inus as doctoꝛ ⁊? eques iura cinilia in almo Ferrarie gymnaſio de mane oꝛdinarie in pꝛe- ſentia tradens. Et pꝛeſtantiſſimi ac eloquemtiſſimi monarce Mieolai de tudeſchis Olim ſanctiſſ mi noſtri pape reuerendi conſilia als per eũ ſumma cũ maturitate ac ſummis vigilijs m que apud paucos reperiebantur. Et vt quid ſingulare fere omnibus necta.⁊ qui illa habebãt ceteris incognita tenebãt atqʒ dene⸗ cinquietus reddebar a quibus pꝛeſtanda erant.nec per me lici aut aliquo iuſto velamẽto denegari poterãt. Statui tum ex pꝛedicta cauſa tum ne ea que ſpecialiter notanda . ſeges hec omnibusreddatur. Opus hoc ſingulare diligenter ac fi deliter per me emendatũ ac de verbo ad Proan ſerioſe pernotatum litteris eneis impingendum tradere.vt ea que longo tempoꝛe lati tarunt nunc omnibus nota reddantur. te ⁊c. MMec eſt tabula per alpbabetum ad inueniendum materias omnes ⁊ caſus contentos ĩ quotidianis ac aureis conſci tijs reuerẽdi domini nicolai de tudeſchis de ſicilia abba- tis monaceñ.edita ac compoſita per celeberrimum vtri uſ iuris doctorem equitemq;ʒ inſignem domini Au⸗ douicum bologninum de bononia. An appcllat poſſit petere aliquid addi vel minui fentẽtie late ĩ fauoꝛem ſuum interpoſita appellatiõe perapppei- lantem aduerſarium. ANide dominum abbatemi conſi⸗ An poſit appellari ab eo qui reduxit laudum latum per ar- bitros ſeu arbitratoꝛes ad arbitrium boni viri. Vide do minum abbatem in conſilio. ij. - in conſilio.xxxviiij.in ſe ndo dubio. n adulterium comittatur abſq; dolo.? quomodo⁊ quan do puniatur. Vide dominum abbatem in conſilio.iiij. Ktotum illud conſilium. . JM zuot ſunt pene adulterij ? que.vide dominum abbatem vbi ſu pꝛa pꝛoxime in dicto con.iiiſ. truʒ ? quado poſſit appellari ab interlocutoꝛia. vide do Nminum abbatem in con. xxx viij in pꝛimo dubio. ESi. arbiter aſſumitur per partes cum hoc vt ꝓnunciet ſm ius ? ipſe pꝛonunciauit contra ius.an valeat laudum.vi- de dominũ abba.in con.xij. d pꝛobandum adulterium. vide dominũ abba ĩ con xlij. Etrum arbiter poſſit pꝛo parte lanudsre ? pꝛo parte nõ. vi de dominũ a bba. in con.xliiij. bcic, ex foꝛma ſtatuti nulla exceptio poteſt opponi cõ a laudum arbitratoꝛum quomodo intelligitur ⁊ quore medio ſuccurratur. vide dominum abbatem in conſilio Slrin in pꝛima colũ. iremouetur appellatio per ſtatutum vel alr que appella tiones intelligantur remote.vide dominum abbatem in con ſilio. xliiij. . uid impoꝛtet verbum aſpirare. vide dominum abbatez in conſilio.xlvij.in pꝛima colũ. Muo dicatur eſſe factum antiquum. vide dominum ab- batem in conſilio.lxj. Eltrum de bonis aduenticijs poſſit filiuſſamilias teſtari ad ⸗2 niin compꝛomiſſo.vide dominum abbatem in conſilio xiiij. in principio. õ tres arbitros quoꝛum duo pꝛonunciauerunt irrequiſito tertio an pꝛeualeat pꝛonun ciatio eoꝝ. vide dominũ abba. in conſi.ixiiij. an arbiter laicus poſſit cognoſcere de materia vſuraria ⁊z quis dicatur contractus vſurarius. vide dominum abba tem in conſilio.lxiiij. Atrum poſſit arbiterpꝛonunciareſ uper rebus liquidis. viĩ de dominũ abbatẽ in conſi. iriiij. ne videantur dequei in compꝛomiſſo facto in arbitrum er clauſulã generalẽ. vide do. abbotẽ in cou.lxiiij. n ſi comp:omiſſũ eſt factũ in arbitrum ? iuratũ de nö pe tendo requctionẽ ad arbitriũ boni viri poſſit non obſtan te iuramẽto cõtraueniri. vicle do. abba. in con.ixiiij. Ki arbuer tunt lauduʒ quod per partẽ dicitur iniquum vel „ ꝛedictis inſuper tabulam addens quonam nocomnnes caſus dicto operi iſen ſacile corn⸗ dus notg ſer duid ſipe . Eth ni itempoꝛe cnm quid otij nactus endantur putans nihil fuiſſe actum cum quid ſupereſſet ad agendum. Et hec omnia oc vacanti tempo⸗ D kechen peregt dinno domini · M. cccc.lxxiiij.die.x. octobꝛis in pꝛedicta ĩclita ciuitate ferrarie.diuo Hercule eſtenſi leliciter regnan nullum cui incunibat onus pꝛobandi hoc. vide dominũ abbatem in conſi. lxriiij. x quibus ? quomodo pꝛobetur arbitrum inique pꝛonun ciaſſe.vide dominũ abba. in conſi.lxiiij. Anarbitratoꝛ teneatur facere ſcripturas de geſtis coꝛaʒ ſe an veroſufficiat ſe infoꝛmare extraiudicialiter. vide domi uum abbatẽ in con ſi.lxiiij. W n⁊ quando credatur arbitris. vide dominum abbatem in conſilio. xiiij. n nullitas laucd lati per arbitrum in vno capitulo vitiet alia capitula.vide do.abba.in conſi.lxiiiſj. n per appellationem ſuſpendatur vel extinguatur ſenten lia. vide dominum abbatem in conſi.xix. (An ille qui non appellat videatur appꝛobare ſententiam tã n cinilibus qᷓ; in criminalibus. vide dominũ abbatem in conſilio.lxxiij. L (Kn quando poſſit ſummi argumentũ a contrario ſenſu. un do. abba. in conſilio.ilxxv.in.j.colũ. uando ? quomodo videst᷑ ꝓphibitum argumentũ a con trario ſenſu in ſtatutis.vide dominum abbatem in conſi lio. lxxv. n ius alimentandi quo tenetur pater erga füliũ ſit de iure natur ali vel non. vide dominũ abba. in conſi. lxv. vbi po fit accuſatio de inſultu cum armis ⁊ percuſſione ⁊ ſãgui nis effuſione ? poſtea non pꝛobatur niſi ſimplex inſultus eriam ad de legitima debita quo iure ſit debita. i an ꝓcedat accuſatio.vide dominum abbatem in conſi lio. lxxviij. B uomodo ⁊ quaudo accuſatoꝛ deficiens in pꝛobatione ex cuſetura pena calumnie. vige dominum abbatem in cõ fſlio.ixx viij. 7 quando valeat argumentuz ab ethimologia vocabu i. vide do. abba.in conſi.lxxxij. in.j. colũ. uando operetur aliquid paohibitio alienatiõis facta per teſtatoꝛẽ in teſtamento. vide dominum abbatem in cõ filio. lxxxij. AAn filius arrogatus tranſmittat in deſcendentes quartam ibi debitam a patre ꝗrrogatoꝛe.vide dominum abbatez in conſilio.ixxxv. . Muando tractatur de ſucce ſſoꝛe aui. vtrum filiuſ ſuccedat in locum patris. vide dominum abbatem in con.lxxxvj. in pꝛims colũ. ¶ Ntrum abbas ⁊ alij pꝛelati poſſint peter e reſtitutionem in integrũ ꝓ eccleſia. vide do. abba.in conſi. xxxvij. In abbas poſſit vendicare monachũ. vide dominũ obba Mien in conſi.lxxxviij. uando quis dicitur apoſtata.vide dominum abbatem i conſilio.xxxxvj. L An cauſa appellationis ? nullitatis poſſint fimul deduci in eodẽ iudicio. vide do. abba. in conſi.lxxxxvij. in pꝛin. Kuands relictum dicatur eſſe factuʒ pꝛoanima. vide do. abbatem in conſi.cvj.quod eſt con ſiium domini dioni ſij. non autem domini abbatis.? hec ſunt que comode tani potuerunt ad hancpꝛimam alphabeti litteram nnnne wicfencſn ſunt alia que in littera. G. connenire viſum fuit. 65 Anregula ſancte bꝛigide ſit appꝛobara velnon. vide do. abbatem in conſilio.viij.per totum. uomodo capitur hic verbum bonoꝛum. vide dominum Ie la ſ Pe la M A- ALeſorn.1 „ abba. in conſi. xNlbfßf. “ð iĩ reperitur baſilica ⁊ dubitatur in cuius dioceſi ſit poſita gquid ſit pꝛeſumendum.vide dominum abba. in cõſ · liiij. uomodo? ad quid tenetur ille qui vocauerit aliquẽ ad bpellum. vide do. abba. in con.lx. in vltima colũ. Muando mandatur glicui vt pꝛouideat certe perſone de bẽeneficio quomodo intelligitur. vide dominum abba⸗ tem in conſi.lxxxxvj. . . . Multa ex quibus pꝛeſumatur bona fides. vide dominuʒ abbatem in conſi. lxxxviij. . . . 6 En banniti habeant filios in poreſtate.vide do. abba·ĩ cõ iio.ciiij.ſen vittim.— . An filius poſſit concedere teſtium. vide do. abba. in conſi. . ioA. ſeu vltimo per totum. ¶An clerici teneantur conferre ad conſtructionem muroꝛũ pꝛo cuſtodia fiendoꝛum vbi habitant ad refectioneʒ põ tium ⁊? itinerum.? ad collectas? ad angurias ? ad ſoſſa ia facienda. vide ſingulariter ? beliſſime dominum ab-⸗ hatem in conſi.iij. per totũꝗü. An clerici teneantur ſoluere cenſus vel tributa ſi bona tri Puiaria vel cenſualia ad eos perueniant. vide dominũ abba. in conſi.iij· ?. v. . . uomodo fiat tranſitus de vno contractu ad alium. vide dominum abba. in conſi. v. in pꝛtiin. . n clerici mittentes animalia ſua ad paſcua communita- tis teneantur ſoluere ſicut alij ciues. vide dominum ab atem in conſi.o. (En⸗ quando clerici ſoluant gabellas ꝓ rebus pꝛopꝛijs.vi de dominum abba.in conſi. vj. ð n colonus gaudeat eodem pꝛiuilegio.quo gaudet domi nus fundi in fundo ſeu ratione fundi quem tollit. vide do. abba. in conſi.ix. in vlti.collul. . trum canʒellarius ſit idoneus teſtis in factis commuita- tis. vide do. abba.in con.xviiſ;· H uid opet᷑ cõmiſſio fca alicui ꝑ papã.vt ſe de ↄtẽtis ĩfoꝛ met ⁊ de eius ĩpoꝛtãtia vide do.abba.in con.xlj. Auomodo debet ꝓbare ille qui dicit libꝛum vel aliã rem foꝛe caſu ammiſſam.vide do.abba.in conſi.xlij. uomodo pꝛobetur conſuetudo.vide dominum abbateʒ in conſilio. xlij. . Id pꝛobandum conſanguinitatem vide dominum abba. in conſi. xlij. n⁊ quando cecus poſſit habere officia vel eligi ad pote- ariam. vide do.abba.in con.xlvij.ꝑ totum. . ¶ An cecus poſſit ſuccedere patri baroni vł habẽti iuriſdicti onem.vide do.abba.in con.xviſjJůl. An.⸗ ? q poſſit fieri cumulatio pluriũ actionũ. vide do.ab- atẽ in conſi.l.in toto conſi. nid impoꝛtet iſtud verbum confidens ⁊c. vide do.abba. in conſi. .. in ſeruitoꝛes clericoꝛum gaudeant pꝛluilegijs clericis cõ- eſſis.vide do.abba.in conſi.liij. Wue⸗ Tolegia ſint appꝛobata vel ne.vide do.abba.in conſi n ille qui nõ põt alienare certã rẽ poſſit compꝛomittere ſuper illa re.vide do.abba.in con.lvj.in.j.colũ. uõ ⁊ quando per copulã et inducatur coniũctio.vide do minũ abbatem in conſi.lvij. ncarcerati poſſint ſe obligare.vide do.abba. in conſilio. Ix.in pꝛima colꝗü. uis valeat committere cauſas ſine ſtrepitu⁊? figura iudi cij cognoſcẽ̃das.vide do.abba.in conſi.lxj. (aiud operetur confirmatio.⁊ an pꝛeſumat᷑ facta ex cer ta ſcientia.vide do. abba.in conſi. xij. H 1 Yquando a inducat᷑ certa ſcientia.vide do.abba.in cõ⸗ llio. lxij. EAnr. quando valeat pactum legis commiſſoꝛie in pignoꝛi bus. vide do. abba.in conſi. lxiiij. An 7 quando poſſit fieri citatio per edictum generale ? qñ debeat fieri perſonaliter.vide dominum abbatem in cõ⸗ ſilio.lxij.in pꝛima colũ. An vbicitatur abſens qui neſcitur vbi ſit ſufficiat vnica ci erle⸗ 4 E 4 nn ee e 2 ſe 2 C.-us 2ν τααιοιτ α .α Eer dſe o uNn tatio peremptoria tantũ.vide do.abba.in con. lxvi. ur. len auramt plures cauſe que pꝛeualeat · vide do·. Abba. in conſi.lrr. . Etrü ſtatuta loquentia de contractu habeant locuz in qua ſi contractu. vide do.abba.in con.lxi.in. pmo dubio. N6conuerud habeat locum in rebus exiſtentibus in ter- ritoꝛio vel extra.vide dominum abbatem in conſi.lxxii. inpꝛima ⁊ vlti.colũ. V An quando valeat conſuetudo damnola eccleſijs. Aide do. abba. in con.lxvij. in vlti.coluB6atw—vnP Anbomines caſtri ſubditi ciuitatis dicantur ciues ciuitatil quid teneant᷑.vide do.abba.in con.xxxxxrx. trũ caſtris ↄcedet᷑ in integrũ reſtitutio tanqᷓ reipublice. vide do.abba.in con.lxxxix. n⁊? quando curatoꝛ detur adultis inuitis.maxime in ter- minis ſtatuti loquẽtis de curatoꝛe dando.vide do. abba. in conſi. xxxxj. in pꝛin. “ (Kuando committuntur plures cauſe in iudicio.ſi tulit ſen tentiam in vna cã. an dicat᷑ functus officio quo ad reliqᷓs ide do.abba.in con.lxxxxvij.in.ij.colũ. . Sicommittitur cauſapetitoaij ⁊ poſſeſſoꝛij iudicij. ? fert ſententiã in vno an dicat᷑ functus in reliquo.vide do.ab ba. in conſi. lxxxvij. . .. 1 nidimpoꝛtet verbum confirmemus. vide do.abb.in cõ-⸗ An a ſanocentu dicatur ſeruitus.vide do.abba.ĩcon. lij. in. j. colũ. Anꝛ quando ꝑ ſolutionẽ cenſus vel alia ſimilia pꝛeſumat᷑ ſubiectio. vide do. abba.in con.lxxxxviii. ciuitates non recognoſcẽtes ſuperioꝛẽ habeãt merum imperiũ ⁊ plenã poteſtatẽ ⁊ circa que.vide do.abba.in conſi· vltimo in.j. colũ̃. ðð Ruandolata culpa equiperetur dolo ⁊ maxime in delictis vigde do.abba.in con.iiij.in vlti.coluu.· n filia que nupſit ſine cõſenſu patris ſui poſſit petere do Iẽ apatre.vide do.abba.in con.xij. An ſoroꝛ poſſit petere dotẽ ſibipꝛomiſſã per frarrẽ necnõ etiã legitimã.vide do.abba.in conſi.xii. (Weinaſen legis filiuſfamilias.ff.ad mace.ſ.de fratre dã trũ ⁊ quãdo teneat᷑ frarer dotare ſoꝛoꝛẽ· vide do.abba. uomodo pꝛobetur ſolutio decimarũ ꝑ teſtes diuerſa di⸗ entes.vide do.abba.in conſi.xlij. uomodo dans dotẽ videatur donare. vide do. abba. in conſilio. xliij. n poſſit donare habens liberg adminiſtrationẽ.vide do. abba. in conſi. xl vi. Stante ſtatuto ꝙ maritus lucretur dimidiã dotis vtrũ lu- ccretur argumetum eius. vide do. abba.in conſi.xlvj.in zincipio ?7 per totum. E auando dos poſſit augeri.vide dominũ abbatẽ in cõ lilio. xlvi. e bons videantur datain dotem. vide do.abba.in con io. xlvi. B trũ pecunia data cauſa dotis matrimonio nõ ſecuto poſ t repeti ⁊ aquo an a muliere an ab eo quid dedit dotẽ o ea.vide do.abba.in conſi.xliii.in tertio dubio. uando ex foꝛmaa ſtatuti vel legis velteſtatoꝛis debet ſta ri dicto alicuius ſi ille dixerit. vtrum poſſit pꝛobari cõtra rium per alias pꝛobationes.vide dominum abbatem in conſilio lj.in pꝛima colũ. 4 n? quando ſecunda donatio tollat pꝛimam donationem de do.abba.in conſi.lv. ¶ Cui eccleſie debeantur decime an parrochialian baptiſma li. Aide dominum abbatem in conſi.ixviii.in pꝛima co⸗ lumna.? pe rtotum. n delegatus poſſit committtere vices ſuas multi ſaltem Lollege.vide dominũ abba.con.ii. trum delegatio poſſit fieri laicis per iudicem ecceſiaſti e Do dr⸗ in cõſi.lxxvii.in vltima colũ. o lex vel ſtatutũr uirij do ificetur i uùα dele P ⸗ 8 te Aum an veriſit enm inl es 1 e; e dotem ſoꝛoꝛi viuente patre de pecunia ſibi mutuata. ta culpa. vide do. abba. cõſ lxviii. . quibus tollatur pꝛeſuinptio doli vel frauckis. vide domi num abba. in conſi. lxviij. trum paſſus ſecunduʒ decretũ.poſſit recuperare infra aliquod tempus ſoluendo creditoꝛi.vide dominum ab⸗ batem in conſilio.lxviij.in vlti.colũ. ¶ Atrum domnium pꝛobe tur ex cõceſſione empbiteotica ſolutionis pꝛeſtatione. vide dominum abbatem conſi lo. xxiiij.in.j. dubio. n⁊ quando dos debeat reſtititui fʒ Ile. vinente patre. 2 ſit Vipſi ſius filie.videdominũ obbatem in conſilio.lx xxj.ĩ pꝛi a columna. Onando legatum factũ ſilie ꝑ patrẽ cõpenſetur cum dote ide do.abba. in con.lxxxj.in vlti.colũ. 1 donatio ſacta eccleſe per imperatoꝛem conſtantinum valuerit vel non.vide dominum abba.in conſilio. lkxrij. . Z in con.lxxxiiij. frum donatio excedens ſummã quingentoꝛum aureoꝛũ valeat ſine inſinuatione intercedente auctoꝛitate pꝛinci is. vide dominum abbatem in con.lxxxiiij. Sh fit delegatio alicui expꝛeſſo nomine pꝛopꝛio ⁊ appella uo.an dicatnr realis vel perſonalis vide dominum ab-⸗ batem in cõſi. Exxv. nãdo delegatus dicatur functus officioſuo. adeo ꝙ exi⸗ ret eius officiũ. vide do.abba.in conſilio.lxxxvij. 1 delegatus poſſit reſeruare ſibi executionẽ ſentẽtie.vi de do. abbbatem in con.lxxxvij. uid impoꝛtet verbũ dent᷑ an ſcilicet neceſſtatẽ velnon. ide dominum abbatem in con.lxxxij. trum delegatio facta ſub noĩe di mine expꝛeſſo tranſeat adſi vicend (Rn conſi.lxxxiiij. trũ depoꝛtatus poſſit cõtrahere poſt ſentẽtiã depoꝛtatio nis lata..vide do.abba.in con.lxxxxix· E trũ ratio equalitatis inducẽde habeat locũ in ſtatutis.vi de dominũ abba.in conſi.j.in vlti.colũ. In pacta facta eum epiſcopo per communitatem ⁊ pꝛiui- gia ſibi ↄceſſa extẽdat᷑ ad clcoſ.vide do.abb.in con.vj. An⁊ qñ verba enũciatiua diſponẽt. maxime ad pias cauſaſ gide do.abba.in conſi.xi. n ſit iuſta cauſa exheredandi filiam ex eo ꝙ nupſit ſine cõ enſu patris. vide dominum abbatem in cõ öſi. xij. An excommunicatio facta appellatione pendente valeat? quomodo ſuccurratur aduerſus eam.vide dominum ab datezi in conſuio.xxxiij. n⁊ qñ excõ icatus debet vitari ⁊ quid in actibus iudicia ibus non nec extraiudicialibuß vide dominũ abbatem in conſilio.xxxiij. Rnecdtei a heres inſtituta fi nõ cõficiat inuentarium tene antur vltra vires bereditarias ſicut alij pꝛinati.vide do inum abbatemin conſilio.xxxiii. n epiſcopus poſſit pꝛoꝛo gare terminũ indultũa lege he⸗ Arechbus adimplendum voluntatem teſtatoꝛis. vide do- inum abbatẽ in con ſi. xl. * 7 qñ valeax alienatio reieccleſiaſtice.⁊ que ſollẽn itateſ quirantur. vide do.abbatem in conſi.xl.per totum vbi latiſſime locutus eſt. n tollãtur ſollẽnitates requiſite circa alienationẽ reruʒ ec cleſiaſticarum ꝑ certam commiſſionem factaʒ a ſummo pontifice circa alienattonem. Aide dominum abbatem conſilio.xli. is vel pꝛopꝛio no n alienatio rerumeccleſiaſticarum facta conſanguineis Aenatie pꝛeſumatur fraudulenta. Nide dominum ab tem in conſilio. xlj. I n circa ſollẽnitates requiſitas in alienatione rei eccleſiaſti Leantendaturi ius canonicũ vel ciuile.⁊ ꝙ deroget alteri ide dominum abbatemin conſilio.xlj. trũ percõfeſſionẽ prelati? cõuẽtus pꝛeiudicetur eccleſie ide dominum abbarem in conſi. xſj. ĩſtatutüremouet omnẽ exceptionẽ ⁊ defenſionem.quo odo intelligitur. vide dominũ abbateʒin conſiliv.xliiij in pꝛima columna. nita oꝛem. vide dominũ ab Aue ſtratio dicti iſatnmti. vide dominu abbatemi in con lio vbi ſupꝛa. An epiſcopus poſſit donare bona eccleſie cum canſa velſi ne cauſa.vide dominum abbatemi in conſilio. xl v. wbij⸗ P5p ma late de hoc. Luih cöferat ſeu mibuat electio fimplex. Aide dominum tem in conſilio.xlvij.in.j.colũ. Quot debeant concurrere ad hoc exceptio rei iindicate ob ſtet in alio iudicio. vide dominum abbateʒz in conſilio.l. . in pꝛima columnga. n⁊ quomodo bons eccleſiaruz teneantur adonera. vide minum abbatem in conſi.liij.in.j.colũ. 1 ou uam vocem habeat epiſcopus ⁊ capitulum ? quis maio rem.videdominũ abba.in con. lvij. in.j. colll. . Auõ ? qñ requiritur conſenſus epiſcopi⁊ capituli vel ma⸗ ꝛis partis.vide dominũ abba.in con.lvij. n⁊ qñ poſſitapponi conditio per laicos eccleſie in d ote danda.vide do.abba.in conſi.lvij. Z (Anepiſcopus poſſit infra annum de executione teſtamẽ- 8 ſe mntihſc le do. abbatem in connilio.lviiij in ſecũ dDubio. d quem deuoluitur poteſtas erequendi teſtamenta poſt annũ. vide dominum abba. in con. lviiij. U is dieat᷑ pꝛopꝛie executoꝛ ⁊ quis fideicõmiſſarius.vide do. abba. in conſi. lviiij. in vlti. colãõ. AX An poſſit licite ſolui ercommunicatis.· vide dominũ i abba. lx.in vltima colꝗ. 4 Requani valeat ſtatutum contralibertatẽ ? cõmodita tem eccleſiaſticam. vide do.abba.in conſi.lxiij. An⁊ quando epiſcopus poſſit ſolus tollere ſtatutũ vel con ſuetudinẽ eccleſie.maxime circa reſidentiã faciendã. vi- de do.abba.in con.lxvij.in.j.colũ.⁊ vlti.circa ſi. nad epiſcopum pertinest receptio canonicoꝝ. vide do. abba. in conſilio. xvij. In valeat pactũ vel cõſuetudo cõtra naturã cõmactus em iteotici.vide do.abba.in conſi.lxxij. ue dicatur eſſe de ſubſtãtia vel accidetia cõtractus em- do.abba.in conſi.vbiſupꝛa. emphiteotateneatur exhibere nſtrumentũ dño ⁊ ſiñ exhibet quid pꝛeſumitur contra eũ.vide do.abba.in con. lxxiiij. in pꝛimo dubio ⁊ in pꝛima colũ. (Aruodi ? quando empbiteota cadat a iure ſuo ⁊ ꝑdat melioꝛationes non ſoluẽdo vel alienaãdo.vide do.abba. iucon. xxiiij.in ſecundo dubio. (An emphiteoſiseccleſiaſtica tranſeat adheredes extrane- os vel quomodo ⁊ an poſſit fieri in perpetuũ. Aide do. a· in con.lxxiiij.in.ij.dubio. An emphiteota poſſit ꝑmutare irrequiſito dño. vide do. abba. in conſi.lxxiiij.in ſecũdo dubio. nemphiteota fiſci poſſit donare ius ſuum.vide dominũ abba.in conſilio.lxxiiij.in.ij.dubio. Ruoaremedium inducit᷑ cõtraſucceſſoꝛẽ emphiteote õn ſoluentẽ.vide do.adba.ᷣin con.lxxiiij.in vlti. colu.· uid ? que temeritasrequiratur ad hoc vt quis ↄdemne in expenſis.vide do.abba.in con.lxcv.i vlti.colũ. an ⁊ qñ puniatur nõ opponẽs exceptionẽ ſibi cõpetenteʒ vide do. abba.in con.ixxxij.in vlti.colũ. Quangdo ſtatuta dicant᷑ eẽ cõtra libertatẽ eccleſiaſticã · vi⸗ de do.abba.in con.lxxxij.in.j.colũ. uam facultatẽ habet vicarius epiſcopi.vide do.abba.in onſi. lxxxviij. ¶ An deputatus ad eligendũ infra certuũ tempus poſſit poſt tempus eligere. vide do. abba.in con.lxxxxiij. ¶ e electione cuiuſdam medici fienda.vide dominũ abba. conſi.lxxxxiij.per totũ. An eccleſia que diu non ſoluit onera cõmunitati incũbẽtia potuerit pꝛeſcribere. vide do. abba.in conſi.lxxxxiiij. per totũ. fthec lſuffi ciant adlitteri. F. Anfn ſeatemtates Ru ſocietates dicantur eſſeloc pia. vide abba.inconſi.xtj.in pꝛima colũ. n fraternitates ſubſint epo ciuitatis ſicut alia loca pia. Vi de do.abba in con.xxxj · vvi.s. ꝓxime. (Si ilegat᷑ aliquid fratribus minoꝛibus cui acquiratur ið ius ide do.abba.in con.xxxiſj. uid ſit factoꝛ vel adminiſtratoꝛ iſtoꝛum fratrũ mino. um vide do. abba. in conſilio.xxxij. in pꝛima colůü. d quẽ ſpectat cura legatorum factorũ fratribus minori- dus. vide dominum abbatem vbi. 5. chrime⸗ n⁊ quando appellatione filij cõpꝛehẽdat filia· vide do. abba. in con.xxxvj.in pꝛima colꝗ. n? quando appellatione fratris.an teneak. vide do. ab⸗ a.in conſi. xxxvj. in.j. colũ. d ꝓbandũ famã que requrank. viae do. abbatẽi in con⸗ ſilio. xiij. An fieiuſſo poſſit agere ad dammna ? intereſſe cötra pᷣn cipalẽ ũ ſolũ ad ſoꝛtẽ. vide do. abba.· in conſi lv· in pꝛima colũ. An⸗ 2 qñ ñ fideiuſſoꝛ teneatur opponere exceptiones compe entes pꝛincipali.⁊? ſi non admittantur quid iuris. vide dominum abbatem in conſi.lx.in pꝛima colũ.⁊ in con. lxxxij.in vlti:colũ.in finalibus verbis. An⸗ dicatur fraus committi · Aide do. abba. in conſi. xix.in.j.colũ. Auando dicatur pꝛopꝛie factum. vide do. abba.i in conſilio ix. 8 ſienda ſit interpꝛetatio contra fiſcuz in dubio. vide do. bba.in con.lxix..in vlti.colũ.in fine. n filius teneat ad debita paterna ſi abſtinuit ſe ab heredi tate patris. vide dominũ abbatem in conſi.lxiij. in pꝛin. n ⁊ quando fideicõ.grauatus de reſtituendo teneat᷑ caue Ein⸗ cum ſideiuſſoꝛibus vel ſine ·· vide do · abba · in conſilio lxxix..in.j.colũ. nde dicatur feudum. vide do. abba. in conſi. lxrrij. vigdde do.abba.in conſi.lxxxij. ue dicantur eſſe bona feudalia. vide do. abba in conſi⸗ lio.xxxij. uod dicatur eſſe feudam franchum. vide dominum ab batem in conſi.xxxij. (Gu⸗ habeat cognoſcere in cauſa feudali. vide dominum abbateʒ in conſi.lxxxij. . n infeudo admittantur aſcendentes.vide dominum ab⸗ ba.in conſi.lxxxij. Zin frater ſuccedat fratri in feudo.vide dominum abbatẽ in conſi. xxxij. n bona feudalia poſſi nt diuidi. vide dominum abbatem in conſi.lxxxij. EAnin viuiſione feudirequiratur conſenſus omnium. vide o. abba. in conſi. lxxij. n de feudo poſſit din poni per vaſſe alu. Wicke do · abba · in onſi. lxxxij. (Her que iura debeat decidi feudũ.vide do. abba. in conſi io.lxxxij.in vlti.colũ. (Kaal quid teneatur ille qui pꝛemiſit facturũ. vide do. abba. in cõſilio.xc. n fideiuſſoꝛ qui pꝛomiſi ſit p duobus i in facto teneat᷑ vno oꝛtuo.vide do. abba.in con.xxc. n fratres vel ſoꝛoꝛes tecij oꝛdinis ſancti franciſci.ſint mo achi vel monace.⁊ contrah ant matrimonio. vide do. bba.in conſi.do. vgo.poſt cõſilia dñi abba. (A uomodo ꝓbetur filiatio.vide do. abba.in conſi. domini dioniſij ij poſt coſilia do. abba.· in . j. colũ. aemoo 7 quando debeat ſolui gabella 7 que pena iun atur non ſoluẽti ſed ꝓfitenti tm. vide dominum abba. in conſi.lxv.in pꝛima colũ. i quis ſoluit gabellã ꝓ anno pꝛeſenti. 7 de gabella anni elapſi mentionẽ nõ faciat. an incidat in penã. Vide do. a. vbi. S. Elſtuuiimn il diſponit gabellam ſolui vbicunq; tranſfertur dominiũ ſeu poſſeſſio an ſi quis habuit dominiũ ĩ certa re.⁊ illud perdidit etiam ex facto voluntario incidat ĩ ſta tum. vide do.abba.in conſi.lxix. n materis gabelle dicat᷑ odioſa vel fauoꝛabilis. Aide do. n z quando feudatarius debet petere inueſtiturã a dño. 4 abba. in con. xix. 4. uõ intelligitur pꝛimogenitus Muccedhet in regno vide do. abba.in conſi.lxxxxviiij. Anbl pꝛimogenitus pꝛeferatur patruo ĩmaioꝛittate. vide do. abba. in cõſilio.xxxv. quo conſequitur pꝛimogenituſi. ius ſt uccedendi· vide do. abba.in con.lxxxxyv. (Tonn⸗ fraudes gabe le. vide do. abba in conſilio quod at ibuitur domino Toanni de bandinis cõbonienſi meo. Epoſt conſta d do·a atisinfra. 4 uõ heres conficiens inuentariũ teneatur vltra vires h e reditarias 7 qũ nõ.vide do.abba.in con.xxxiiij. uõ ⁊ qñ heres nõ implens voluntatem defuncti ⁊ negli gens Peiuetur hereditate.iuxta auc.hoc amplius.⁊ ĩ coꝛ poꝛe vnde ſumitur. C. de fideicõ. vide do.abba.in conſi. Al.⁊? in.v. vbi latiſſime de intellectu dicte auctentice hboc amplius · (Ad quem deuoluant bona pereditaria. an ad epiſcopũ vel ſubſtitutum ꝓ exequẽdo volũtatẽ teſtatoꝛis ſi heres nõ exequitur . vide do.abba.in conſi.xl. Quõ pꝓbetur per teſtes diuerſa deponẽtes aliquie hereti⸗ ctoe vid dominum abbatem in conſilio.xlij.in pꝛima co lumna. in pꝛincipio. 62 n⁊ quõ ꝓhibeatur ab ecclia certi habitus inuentio.vide — conſi. lv. An fratres boſpitalarij ſint monaci vel canonici regulares vel clerici an liberti vel ſerui.vide do · abb.ĩ coſ · do vgo. „. poſt cõſilia do· abba.in.j. dubio. (An Lboſoitalari equiperent᷑ tutoꝛibus vel curatoꝛibus. vi- Age dominum abba. in cõſ · do. vgo. pdicto ĩ vlti .· colũ. iudex qui pꝛonunciauit pꝛocedendum eſſe ad vlteri- oꝛa reſeruatis⁊ ſaluis omnibus exceptionibus vtriq; ꝑ- ti dicatur inferre grauamen · adeo ꝙ poſſi⸗ it appellari. vi- de do. abba. in conſi.iiij. in · j. colũ. n iudex teneat᷑ expꝛimere cauſã.in ſ. ententia vel ne · AUi de dominum abbatem in conſi·vij.ꝑ totũü. E verba poſita in margine inſtrumentoꝛũ inducãt pꝛeſũ ptionem falſitatis vel reddãt inſtrumentũ vicioſũ. Ni⸗- ge do.abba.in conſix. n⁊ quõ iuramatũ obliget minoꝛẽ iurantẽ in contractu.2= vtrum poſſit peti abſolutio a tali iuamẽto ꝑ minoꝛc.vi . de dominumabba.in conſilio.xij.in vltimo dubio.ibi fa cto per eum. n ⁊ qñ inſtitutoꝛes teneant er tractibus eoꝝ eẽ finito of ficio.vide do.abba.in con.xvj. in.j.colũ. (Dus – inſtitutoꝛ. vide dominũ abba.in conſilio.xvj n.].colu. poſſunt facere inſtitutiones ratione ſuiofficij. Aide ominnʒz abbatem i in conſi.xvj. d ꝓbandũ iudiciũ quot teſtes reeuirãt. Nide do.abb.in conſilio. xvj. d quem ſpectet diſtributio i incertoꝝ. vide do.abba.in cõ ſilio.xxv.in vltima colũ.in fi. Anignoꝛantia legis vel ſtatuti poſſit ꝓbari per ſolum iura mentum allegantis ignoꝛantiam. vide do. abba. in con. xxxv.in vltima colũ. Eni iuramentũ obliget impuberẽ doli capacem. ſicut pube rem.iuxta auc.ſacramenta puberum.C.ſi aduerſus ven ditionem..vide dominum abbatem in conſilio.rxxviiij. in vlti.coliꝗ. iuider poſſit alterare tẽpoꝛe ſeuterminos alege ſtaru⸗ os.vide do.abba.in conſi.xl. a pꝛobandum iuriſdictionẽ que ſint neceſſa aria. vide do. bba. in conſi. xlij. ( quid tenet᷑ qui i pmiſit cõſeruare indemnẽ. vide do. ab ba. in conſi.xlij.in pꝛima colũ. nacta facta in iudicio ſummario faciant ſi dem in plena- io. vide do.abba.in conti· lv · in pꝛima colũ. Jrugerer: H reſul u r&1 Aß rle ruaf 9“ 4 5K 2 õõ e ☚ . C Atrũ iuhũmati ſaciant collegiũ licitũ vel illicituʒ.vide do. abba. in cõſi. lv.per totũ. . An p indulgentiãconceſſã videatur appꝛobari ſtatus illiui cui conceditur. vide dominũ abba. in conſi. lv. In iuriſdictione pꝛoꝛoganda quis conſenſus requiratur.an eerpꝛeſſus vel tacitus.vide dominũ abbatem in con. lxj. DQnõ ⁊ per quot actus acquirat᷑ poſſeſſio iuriſdictionis. vi qde dominum abbatem in conſilio.xj. H n iudexoꝛdinarius poſſit ꝓnunciare vltima die ſue iuriſ dictionis. Nide dominũ abbatem in conſilio. lxiiſ. (An credatur indici.an vero actis. Aide dominum abbatẽ in conſilio.lxiiſ. R—⸗ . Aus capiat᷑ hoc verbũ inſtrumentũ.vide do.abba.in con. AAn iuramentũ poſſit annullari ꝑ ſtatutũ. vide do.abba.in conſi.ixxj.in pꝛimo dubio. . An iuramẽtũ tollat remediũ legie ſecũde.C.de reſcin. vẽ. vide dominũ abba.ᷣin conſi.ixxj. in ſecũdo dubio. Quis dicatur inteſtatus. vide dominũ abbatem. in conſilio lxxv. Aninimns dicatur decedere inteſtatus. vide dominũ abba tez in conſilio.lxxv. . H Quid poſſit capere iudex ꝓ ſalario vel ſpoꝛtulis. vide do. abba. in cõſi.xx viij..in viti.colũ. 1 ñ incerta debẽt pꝛeſtari pauperibus.vide do.abbbatem in con.lxxxj. per totum. Aaquo imperatoꝛ recognoſcat imperiũ.vide dominum ab⸗ batẽ in conſi.lxxrij. (An imberator poſſit legitimare in terris eccleſie.vide od⸗ minum abbatem in conſilio.lrxxiiij:in pꝛima colũ. MAue iuriſdictio ſpectet ad imperatoꝛẽ. in tempoꝛalibus. vige dominum abbatem in conſi. xxiiij. ¶ An valeat imperatoꝛis pꝛiuilegiũ quo ad nõſ ubditos vide 7 2 do. abba.in conſilio.ixxxxvij. .α uis ſit competẽs iudex ꝓ legato facto ad pias cauſas. vi de in con.dioniſij poſt conſilia.do. abba.in.j.coli. ¶ An liberatio facta in vno caſu extẽdat ad alium ? ad quas perſonas. vide dominum abbatem in conxx. An legitima poſſit peti de bonis regni vel ducatus vl mar chionatus. vide do. abba. in con. xij. ¶ An ſoꝛoꝛ poſſit petere legitimꝗ ⁊ dotẽ a fratre. Nide do- nminum abbatem in conſilio.x-iij. A quo tempoꝛe incipit lex vel ſtatutũ ligare. vide do. abba. in conſi · xxxv. in pꝛincipio. uõ ⁊ qñ quis cõpellat ad exhibitionẽ ſuoꝝ libꝛoꝛum.vi⸗ ge do. abba. in con.xlij. Quomodo capiatur verbuʒ lis. vide dominum abbatem (An 7 quando ſtetur libꝛis pꝛopꝛijs.vide dom inum abba. in conſi.ij..ĩ pꝛima columna. 1 uid continetur appellatione libꝛoꝝ vide dominumabba n conſilio.lj.in.j.colũ. En quando lex ſpecialis tollat legẽ generalem. Vide do. aobbatem in conſi. lj. nlaudum latum ? appꝛobatum per pꝛocuratoꝛem poſſit impꝛobari per dominum.vide do.abba.in conſi.lvj.per En lglina debita inre nature 2 trebellianica debeantur atri ſicut debentur filijs. vide dominũ abbatem in con ſilio. lviiij. in. j- dubio. Einum egitima debita filijs ſſt debita de iure naturali vel quomodo. videdominũ obbatemin conſilio.lxiij. Et in coſilio.lxxv. NAir ſilij poſſint pꝛiuari legitima a parentibus etiã relin⸗ quentibus ad pias cauſas. vide do. abbain conſi. kxiij. ¶ Altrum legitima poſſit mimui vel augeri per ſtatutum. vi de dominum abbatem vbi.S. hoc in conſilio. lriij. Et in conſilio. lxxv. A quo tempoꝛe debeatur legitima filijs. vide dominuʒ ab batez in conſilio. lxv. in vlti. colũ. Altruũ verba libelli intelligantur contra libellantem an pꝛo libellante. vide do. abb. in con. xxiij. in zima columna. V'Hit eſens ſnr Bac .N Bin ilj i m An credatur ivꝛis antiquis. vide dominũ abba in con. xv. in. j. dubio. in fine. An 7 quando ſiat legum coꝛꝛectio e᷑ idẽptitate vel maioꝛi tate rationis. vide dominum abbatem conſilio.lxxv. n legitima debita parentibus poſſit tolli vl minui per ſta tutum.vide abbatem in con.ixxv. n⁊ adque extendatur liberatio generalis. vide do.abba. in conſi. xxxj. in pꝛima columa. Anz quando libꝛi merchatoꝛum pꝛobent vel non.⁊ quam fidẽ faciant.vide do.abba.in con.lłxxxj. 62 An legitimatione debeant vocari agnati.vide do.a bba.in con. xxxiij..in.j.colũ. 7 An imperatoꝛ poſſit legitimare in terris eccleſie. vide do 2„ minum abba. in confilio.lxxxiiij.in.j·colũ. Anlegitimatus ſuccedat agnatis. vide dominum abbateʒ in cõſi.lxxx vj.in.j.colũ. 71 An per legitimationem ſuperuenientẽ rumpatur teſtamẽ tum patris.vide do.abba.in con.lxxxvj. . An⁊? quando noua lex tollat antiquã. vide do.abba.in con. Quis dicatur pꝛopꝛie legitimatus. vide domi. abba.in con ſilio.lxxxxvj.in.j.coliU. „ . uando dicatur eſſe matrimonium pꝛopꝛie. vide do. ab- b.⸗a. in conſi. j. M liceat ſequi mentẽ legis vel ſtatnti ? recedere a verbis. Alige do. abba. in conſi. j. An in maleficijs voluntas coacta babeatur pꝛo voluntate. vige do. abba. in conſilio.iiij. vbi ponit quandam cõtin- gentid factã de quadã mul ere adulterata per viʒ. n in matrimonio attendatur ius canonicũ vl ciuile.vide VAn marchionatus ⁊ ducatus ⁊ regna poſſint diuidi ĩter fili a marchionis ducis ⁊ regiſ.vide dominum abba.in con n⁊ qñ maſculinum concipiat femininum.vide do.abba⸗ tem in conſilio.xxxii.in vlti.colu.⁊ in conſi.xxvj. nĩ mutuo ſcõ eccleſie ſit neceſſe pꝛobare verſũ. vide do. abba. in con ſilio. xlj. R uõ ⁊ quando pꝛobetur miſſa per teſtes deponẽtes vnũ . de euangelio ⁊ aliũ de epiſtola.vide do.abb.in con. xlij. uomodo ⁊ quando filij ſecundi matrimonii ſuccedant matri vna cum filijs pꝛimi matrimonij vel non. vide do. abba.in conſi.xliii. Quomogdo mulier obligetur in inſirumẽtis. vna cũ marito Vige do.abba.in conſi.xliiiin pꝛima colũ. O maritus emit aliquid conſtãte matrimonio.an videat᷑ emere de pꝛopꝛiis pecuniis vel ne.vide dominũ abba. inm conſi. xlvi.in vlti.colũ. n requiratur conſenſus mulieris in ſponſalibus ab initio: an vero poſſit pater vel affines obligare vel pꝛomittere eam. vide dominũ abba. in con.xl viii. An⁊ quando ſponſus vel ſponſa poſſintcompelli ad cõtra hendum matrimoniũ per verba de pꝛeſenti.vide do.ab ba.in conſilio.xlviii. n in matrimonio poſſint interuenire obligationes ⁊ pꝛo⸗ miſſiones 7 pene.videdominum abbatemin con.xlviii. n maritus dicit aliqud eſſe vxoꝛẽ.= ipſa negat. cui ſtan⸗ Qdum ſit. vide do.abba.in con.li. (Kui ſubſint monaſteria exempta.vide do. abba.in conſilio lvi.in vlti.columna. Si minoꝛ iurauit ſe maioꝛem ſuper obſeruatione cõtractꝰ an obligetur. vide dominũ abba.ĩ con. lxxi. in.j.dubio. NAn contractus initus cum minoꝛe nullus er defectu ſollẽ⸗ tatis ſtatutarie poſſit ratificari 2 ſuſtentari interuenien⸗ te iuramento tempoꝛe maioꝛis etatis. Atide dominum bbatem in conſilio.xxxi..iin ſecundo dubio. An minoꝛ poſſit petere abſolutionẽ a iuramento.vide do nannce exrcudat jnum pel econtra in ſucceſſione fili. am de iure communi ꝙᷓ municipali. vide do. abba.i cõ ſſo v. umcip abba · ĩ cõ n quis dicatur habere malã fidẽ. vide do. abba. in con. lxxvi.in vltimo dubio.ij. Vlti ij. r lo. in vltima colũ Wiſuae * ν nſe 3 △* KEE 11 2 — minum abbatez in conſilio. xxi. in. iij. dubio. W rBa. — τ11*²* 61 nis dicatur pꝛopꝛie mercatoꝛ. vide do. abba. in conſilio xviii in pꝛima cofff. Muõ ꝓbetur mala fides.vide do.abba.in conſi.xxxi.i pꝛi acolũ. ”””J”MD . n monachus poſſit agere aduerſus pꝛelatum ſuum. vide do.abba.in con.lxxx viii.in pꝛima colũ.⁊ ꝑ tortil. n poſſit eſſe obligatio inter monachum ⁊ pꝛelatum. vide do. abba · in conſi.lxxx viij.⁊ in conſi · c. in. colũ??⸗ n poſſit monachus habere ꝓpꝛiũ.vide do.abba.in coõn⸗ ſi. lxxx vii. (En monachus poſſit eſſe in ſtudio ſine licentia abbatis vl „ mn monachus poſſit vacare ſtudio. vide dominum abba m in conſilio. xxxviij. uius expenſis debent monachi inſtrui ab initio. vide do. ninuito abbate poſſit epiſcopus dare licentiã monacho undi ad ſtudiũ.vide do.abba.in cõſilio.lxxxviij· (nonathrod⸗ do. abba.in conſi.lxxxviij. n monachus exiſtens in ſtudio poſſit obligare monaſteri um ꝓpter neceſſitates ſuas. vide do. abbatem. in conſi io. lxxx viii. . (Ann epiſcopus teneat᷑ emere libꝛos monachiſ ⁊ veſtes 2 alia neceſſaria ꝓ ſtudio. Aide do.abb.in con.lxxxxviij. AVtrũ vicarius epiſcopi poſſit dare licentiã monacho eun i ad ſtudiũ.vide dominũ abba.in conſilio.xxxviij. ui eanigerctu minoꝛ habens curatoꝛẽ.vide do.abba. in onſi. xci. =èM uãdo mandat ur aliquid quid cõpꝛehendat᷑ in mandato quot.vide do.abba.in conſi.xciii. .. . 4 n tranſiens ad aliquod monaſterium ſine ſollẽnitatibus rrequiſitis poſſit pꝛopꝛia auctoꝛitate redire ad pꝛimum. vige dominum abba. in con. cxvi. n cuius manibus debeat monachus facere pꝛofeſſionez vide do.abba.in conſilio domini vgo.poſt conſilia domi ni abbatis. “ . uando di cantur pꝛopꝛie nuptie.⁊ quõ capianturi niure vige do. abba. in conſi. j. En ? quando credatur notario.vide dominũ abba. in con ſilio.xlii. 4 Auando dicatur neceſſitas ? quis dicatur caſus neceſſi- as vide dominum abba.in conſi. xvij.in pꝛima colũ. Quod dicatur notoꝛiuʒ. vide dominumabbateʒ in conſi-⸗ io. xliiij. ſua.vide do.abba.in conſilio.liij. An offerẽs ſe monaſterio gaudeat pꝛinilegijs ilius mo haſterij vide domi. abba.in conſilio.lij. QRuando quis dicatur vocari per nomen collectiuũ vel peliatiuũ.vide do.abba.in conſi.l.viſj. conſi.lxxix.in vltima colũ.⁊ hec ſufficiat in littera M. An officiales maxime eps pꝛeſumant᷑ diligentes in officio ſuo.vide do.abba.in conſi.xij. Sire nõ pꝛiuilegiata pueniat ad perſonã pꝛiuile giatã an fficiatur pꝛiuilegiata.Aide do.abba.in conſi.ix. An pꝛocuratioꝛ teneatur etiaʒ finito officio.vide do.abba. in con.xvj.in.j.colũ. = ln? qñ ꝓbationes iugantur ad faciendã plenã pꝛobatio- nẽ. vide dominum abbatem in conſi.xvj in vlti.colũ. 4 Hi pꝛelatus eccleſie liberauit aliquẽ vtrũ poſſit per ſucceſ ſ qnullari ⁊ impugnari liberatio.vide do.abbatẽ in cõ lio.xxxj. W ¶Quis dicatur pius locus.vide dominũ abbatem in conſi. xxj·in pꝛima colũ.⁊ in con.lv. An dicantur pia loca iſte fraternitates. vide do.abba.in cõ * P Pe I ſa⸗ 2 A* AαEDG — Pa ES A et . uis dicatur pꝛopꝛie nepos.vide dominum abbatemin An ? qudo offerens ſe monaſterio videaturofferre boua ndah valenti agere currat pꝛeſcriptio.vide do. abba. in con. xxxij. in pꝛima collluu. uõ⁊? quãto tẽpoꝛe pꝛeſcribatur cõtra locũ religioſũ.vide Aalani abbatem in con.xxxij.in pꝛima colũ. n aduerſus pꝛeſcriptionẽ concedatur reſtitutio.vide do. abba. in conſi. xriijJJlJl. 6 An tẽpus quadriennij aduerſus pꝛeſcriptionẽ in reſtitutio ne concedenda ſit vtile vel continuum. vide do.abba.in conſilio.xxxij. Anprcbanoineligatur eſſe pꝛeparatoꝛia vel dilatoꝛia. vi AJe dominum abbatẽ in conſi. xxxii. /apa poſſit reuocare facta ꝑ ſe vel ꝑ pꝛedeceſſoꝛẽ ſuũ Aide dominum abbatem in conſilio.-. aa ius habeat papa in bonis eccieſie. vide do.abba.in uõ berr poſſeſſio per diuerſos teſtes de diuerfis tẽpo ibus deponẽtes.vide do.abba.in con.xtiij. uõcapiatur illud verbũ ꝓpꝛiũ. Aide do.abba.inconſi- lio. lj. iot modis competit ius patronatus.vide dominum ab batem in conſi.liiij. in pꝛin. x quibus ꝓbetur poſſeſſio iuriſpatronatus.vide do.ab- in conſi.hriij. ſit potioꝛ. ide do.abba.in conſi.liiii. S uõ diuidatur ius patronatus inter heredes. Vide do⸗ minum abbatem in conſi. liij. (Anã ius patronatus tranſeat ad heredes extraneos.vi- de do.abba.in conſi.liiij.in vlti.collil. Atrũius patronatus tranſeat ad feminas.vide dominum abba. in cõſi. liiii.ĩ vlti. colil. An pꝛelatus poſſit facere tranſactionẽ ſuper rebus eccieſie vide do.abba.i cõſi.lvi.vbi ponit an poſſt cõpꝛomittere ſuper rebus eccleſie. 4 n ⁊ quando ſufficiat cõſenſus maioꝛis partis.vide do.ab ba. in conſi. lvii. quem ſpectat pꝛeſentatio ad pꝛebendas.vide dominũ atem in conſilio.lvij.⁊ in.iiii.dubio in vlti.colũ. in vltima colũ. S B Anreauniur ſcientia poſſeſſoris in acquiſitione iurium incoꝛpoꝛalium.vide do.abba.in conſi.ri. 4 n tranſactio facta ꝑ pꝛelatũ cenſeatur perſonalis vł realiſ ide do.abba.in con.lxxxiij. An quis poſſit habere plures capellas vel pꝛebẽdas.vide uando pꝛeſcribitur vigore ſtatuti an requirat urbona fi- Auungon abbatem in con.lxxiij. des.vide do.abba.in conſilio.lxxvi.in vltimo dubio in .„2 Vltima colu. . ¶u incerta debeant pꝛeſtari pauperibus.vide do.abba.in ſilio. xxxxiiii. in. j. colũ. con.lxxx.per totum. 5 n⁊ qñ pꝛeſcribat᷑ ꝑ ciuitates vel caſtra cõtra eccleſiã vel impe ratoꝛẽ. vide do. abba.in con.lxxxij.in.j.colũ. 4 n pᷣſumẽda ſit pᷣſcriptio vel nõ.vide do.abb.in con.lxxxii. ne poſſit facere pnceps ex certa ſcia.vide do.abba.in cõ An pꝛinceps in legitimatione debeat vocare agnatoſ.vide do.ab ba.in con.lxxxiiii. uos defectus poſſit ſupplere pnceps. vide do.abba.in on. xxrxiiiii. 4 En in pꝛincipe reſcribente contra ius ſit pꝛeſumẽda cauſa vide do. abba.in con. xxxiij. n pꝛiuilegiũ ſuperueniẽs eximat quẽ a iuriſdictione vel aliter. vide do.abba.in con.lxxxv.in vltima colũ. n fan iliares pape in abſentia habeãtfructus ſi uoꝝ bene⸗ ſicio:um. vide do. abba. in con.xxxviii. tru poſſit p̃ſcribi iuriſdictio.vide do abb.in cõ.lxxxviij. iuris.vide do. abba.in con.lxxcix. n cõtra agentẽ poſſeſſoꝛio debeãt admitti pbationes cir a effectum ꝓpꝛietatis. vide do. abba. in con. lxxxix. ñ poteſtnena peti ? cõtractus hẽat etiã effextũ ſuũ.vide c ires chebiltcoimhecar commiſſionẽ pe- — i vna pꝛeſentatio fiat pꝛopꝛietario alia a poſſeſſoꝛe que ui acquiratur ius patrouatus.vide do.abba.in con.lvii. n⁊ qñ admittatur ꝓbatio in cõtrariuʒ cõtra pꝛeſũptionẽ — — . S 5 1S, o1 ne. vide do. abba.in con. xci. Sec S .2 pilcop ((S patronus pꝛeſentet vnũ ad clefs vacahte· Yepiſco diſtulit ſine cã ⁊ patronus aliũ pꝛeſẽtauit qnẽ epᷣs inſtitu it quis ſit potioꝛ in benefitio.vide do.abb.in con.xci. . ue ſunt illa in qnibus nõ cadit pꝛeſcriptio.⁊ ſic ſũt inpꝛe- ſcriptibilia. vide do· abba.in con. xciiij. . trũ pꝛeſcriptio cõtra legatos ſedis apoſtolice valeat·vi- gde dominum abba. in con. xciieiiſ. 6 AVtrũ eccleſia pꝛeſcribat conira aliq eccleſiã ⁊ quanto tẽpo re. vide domi. abbatem in conſilio.xcij. Der quot aetus interrũpatur pꝛeſcriptio.vide dominum 4 bbatem. in conſilio.xciiij.in vlti.coliũ. Duangdo pꝛeſcribitur pernon vſum. Aide do. abbatemĩ conſi· xcvij. ee,e 1 =W 31 FLi. uibus tẽpoꝛibus n poſſt æſcriptio. vide do minum abba. in confi. xcvijj. trum pꝛiuilegium interpretetur cõtra pꝛiuilegiatũ.vide do. abb. in con. xcvij. in vlti. colũ. ⸗— trü ? quanto tempoꝛe pꝛeſcribarur contra eccleſiã.vide dom inũ abbatem in conſilio.xcvij. in vltima colũ. uanto tempoꝛe pꝛeſcribatur cenſus.vide dominum ab batem in con.xcviij. 24 pꝛeſcriptionẽ complẽdã an fama ſufficiat ꝓ titulo.vi- currere de dominũ abba.in conſilio.xcviij. ue requirantur ad hoc vt pꝛinceps videatur velle pꝛeiu icare iuribus tertij.vide do.abba.in cõſi.xcviij. uomodo debent intelligi pꝛiuilegia. vide do. abba. in cõ lio.xcviij. ue veniãt appellatione pannoꝝ vel pãni lini vel lane.vi e do. abba.in con.quod conſiliũ attribuitur dioniſio de bamganis in vlti · colũ.poſt cõſilia do.abba. „◻ lene ſt ratio ꝙ quarta debetur epiſcopo de relictis factis piljs locis. vide dominum abbatem in conſilio.xxxj. ⁊ in conſſilio.xxxvijJ. 4 An quarta debeatur epiſcopo de relictis factis pauperibus certi loci.vide dominum abbatem in cõſi. xxxj. 4 An quarta debeatur epiſcopo de relictis factis collegijs ap pꝛobatis. vide dominũ abbateʒ in conſilio.xxxſ. 7 An quarta debeatur epiſcopo de relictis factis hoſpitalibꝰ vige do.abba.in conſi.xxxj. 4 quarta debeatur epiſcopo de relicto facto loco vdi ſũt lepꝛoſi.vide do.abba.in con.vbi.... H n quarta debita epiſcoporatione relicti ad pias cauſas poſſit pꝛeſcribi vel conſuetudine tolli. Aide dominum abbatem in conſilio.xxxj.in vlti.columna.Et in conſilio 4 4 An monaſteria teneantur ad pꝛeſtationem quarte de reli- * . ctis ſibi faciis.vide dominum abba.in con.xxxvij.in.j.co lũ.⁊ in pꝛimo dubio. n exemptio tollat quartã debitam epiſcopo.vide do.ab⸗ in cõſi. xvij.in. ij. dubioo. 1 n monaſteria exempta teneantur pꝛeſtare pape quartaʒ e relictis ſibi factis ex quonõ tenetur epiſcopo.vide do minum abba. vt. 8. De ſignificatione huius verbi quandoq;. vide do.abba.·ĩ con.xliij.in vltima colũ. 8 uid ſit petitio reductionis ad arbitrium. vide do. abbatẽ in conſilio.ij. in pꝛima couum. n qui petit reductionem ad arbitrium boni viri exiniqui- tate debeat pꝛobare iniquitatem.vide dominũ abbatem in con. ij. in.j. colũ. An poſſit reclamare qui ſemel appꝛobauit laudũ.vide do. abba. in con. ij. in vlti. colũ. (Fniruer teneatur ſoꝛoꝛi reddere rationem adhniniſtratio is in bonis paternis. Aide dominũ abbatem in conſi⸗ uid debet facere pꝛimogenitus qui ſuccedit in regno cir a pꝛouiſionem alioꝛum fratruʒ. Aide dominum abba 4 —. tem in conſilio. xiſ. . . n ? quando ſit licitumfundare nouam religionem. Vide do. abba. i cõſilio. lv. H Hr Si rectoꝛ eccleſie eſt inſirmus an debeat habere redditus ecleſie ⁊ alimentari ab eccleſia. vide do.abba.in conſi. lxx. vbi late de hoc. An rectoꝛinfirmus poſſit obligare eccleſiam vel pꝛeſbyte rrbeneficium ſuum.vide dominum abbateʒ vbi ſup:a iĩ ltima columna. Aud impoꝛtet relatiuum quis vel qui.iunctum verbo ſu turi tempoꝛis. Vide dominum abbatem in conſilio. n in regno nepos ex in conſi. lxxxv. oꝛã quo debet peti reſtitutio in integruʒ pꝛo eccleſia per eius adminiſtratoꝛes. vide dominum abbatem conſilio. lerexxvij. An religioſus qui tranſit a d arctioꝛem religionem pꝛiuſ de beat petere liceutiam a ſuperioꝛe. vide do. abba.in con ſilio. xcv.ĩ pꝛima columna.in.j.pꝛemiſſo. AQuo tempus inſpicitur ad ſciendum quando vna religio dicatur largioꝛ vel ſtrictior altera. vide do. abba.in conſi lio. xcv. in. ij. pꝛemiſſo. A uis poſſit facere ꝙ quis tranſeat de ſtrictioꝛi ad largio⸗ rreum. vide dominum abbatem in conſilio.xcvj. cludat patruum. vide dominũ abba. OQuando quis tranſit de vna religione ad aliaʒ an debeat ſa cere ibi pꝛofeſonem de nouo.vide do.abba.in conſilio. xcvj.in vlti.colũ. trum ſtipulatio habere licere ſub certa pena committat᷑ ſiue de facto ſiue de iure res euincatur · vide do.abbatẽ in conſilio. xliij. in. j. colũ. ue ſit legitima cauia reſtringendi ſtatutum. vide do.ab⸗ ba. in conſi. lj. 4 Si ſponſalia ↄtrahunt᷑ pure.ab initio ⁊ poſtea de die cõtra hendi matrimonium fiat conuentio an reſtringatur pꝛi- ma obligatioꝛ vide do.abba.in conſi.xlviij. (An ſponſalia diſſoluantur per incontinentiaʒ vuius ex ſpõ is. vide dominũ abba.in conſi.xlviij. ue ſunt pꝛeſumptiones ex quibus inducat᷑ cõtractus ſi- mulatus.vide dominum obbateni in conſilio.xlviij.per totum. Ludo.bolo. QAuando ſententia lata in vno iudicio pꝛeiudicet in alio. vi de dominũ abba.i con.l.fere per totum.vbi latiſſime lo enuael, Gatur M n ⁊ quando credatur ſcripturis pꝛopꝛijs. ſcribẽtẽ vel ſcribẽte.vide dor abbalenn cn. .. 1 4 uando continetur in ſcriptura aliquid incidenter quõ ? ß̃ ſtetur illi. vide do.abba.in conſi.liiij. 8 Quõ ⁊ qñ poſſit acquiri ſocietatiper ſingulareshoĩes ſocie — tatis. vide dominũ abba.in conſi.lv. . Auando ſubſtitutio dicatur fideicõmiſſaria.vide domi.ab in conſilio.lviiij.in.j.colũ. n ſubſtitutio in dubio cenſeat᷑ directa an fideicõmiſſaria cide do.· abba. in con.lviiij. uõ ⁊ qñ poſſit opponi cotraſententiã exceptio incõpe- tentie. vide do.abba.in con.lxj. AQuõ uando ſententia poſſit dici nulla.vide do.abba/in Aconf. ¶An ⁊ quando impecliatur executio ſententie excauſa nulli⸗ tatis. vide do. abba. in conſi. xiiij. An ſtatatũ poſſit tollere facultatẽ dicẽdi nulũ lauduʒ. vide dominũ abba.in conſi.xiiij. In ⁊ qñ ſocij teneantur communicare aliunde queõta vel vnus teneatur ſentire damnũ alterius.puta ſi vnus ma- rit auit filiã. vide do. abb.in con.ixv.per totůũ. An ſententia poſſit reſcindi per iudicem vel ferri ſub con- ditione. vide do.abba.in con.lxxiij. An ⁊ quando pꝛeſumẽdũ ſit pꝛoſententia.vide do.abb.in n ſtatutum excludens filiã feminam intelligat . ur exclude re neptem vel matrem intelligitur excludere auum ma- ternum.vide do. abbatem in con.lxxv. iatati cklucdens ſind in isuor lilij inteuigatur etiem idẽ ſacere in fauoꝛẽ nepotis. Aide do. abba. in conſilio. krv. Audo bolo. ue conuẽtiones appꝛobantur inter ſocios quo ad dam- mnumm ⁊? lucrum. vide dominum abbarem in con. xxvii. Mñ ? exquibus caſibus admittat diſparitas lucri? damni in ſocietate. vide do. abba.in con.xxx vij. n petitur executio ſententie in bonis a tertio poſſeſſis aun tertius poſſit impedire executionẽ. vide dominũ ab ba. in con. lxxrij. .B , In ? quomodo impediri poſſit executio ſententie. Vide do . abba. in conſilio.lxxxii. . ⸗ . uando ſtatuta dicantur eſſe contra libertatẽ eccleſiaſti- am. vide dominum abba.in conſilio.lxxxiij.in.j.colũ. ( 7 quando valeant ſtatuta laicoꝛum in fauoꝛem eccleſie vide do. abba.in conſi.xxxiij.in.j.colu. Nne ſtudia attribuant pꝛiuilegiuʒ monachis ⁊ alijs vt poſ ſint ſtare in ſtudio abſentes ⁊ habere fructus beneficioꝛũ vige do. abba. in con.xxxviiſj. Vtrũ monachus poſſit vacare ſtudio.vide dominũ abba. in conſi. lxxxviij. ( uius expenſis debeant monachi inſtrui ab initio.vide do minũ abbatẽ in cõſilio.lxxxviij. . (An inuito abbate poſſit dare epiſcopus licentiã monaeho eundi ad ſtudiũ. vide do.abba.in con.lxxxviij. (An monachus exiſtens in ſtudio poſſit obligare monaſte- riũ ꝓ ſuis neceſſitatibus. Nide do.abb.in con.lxxxviij. uantũ durare debet licentia data ad hoc vt quis poſſit ſtare in ſtudio.vide dominũ abba. in conſilio. lxxviij.in AVlti.columna. . ¶An ſententia lata contra ius litigatoꝛum valeat. VWide do. a.in conſi.lxxxix.in.j.colu. En enuten ſententie pbatio que traſmittit in notoꝛium vige do.abba.in conſilio.ixxxir⸗ ürafa las xXcurſu quanti fempoꝛis pꝛeſumatur ſententia iuſta. vide do. abba. in conſi. lxxxix. An ſubditi conuenti poſſint nocere domino defendendo el agendo cum tertio.vide do. abba.in conſi. lxxxix. trum ſententia lata cõtraſubditos noceat domiuo. vi⸗ de do. abba. in conſi. xxxix. In ⁊ quando ſententia nulla poſſit ratificari conſenſu par⸗ tium vt valtat inde contractus. vide do. abba. in conſi. xcij. per totũ. ¶An ſit ſufficiens ĩpugnatio ſententie. dicẽdo ego nõ fui ci⸗ tatus nec ſententia hoc cötinet. vide dominum abbatẽ in conſi. xcij. V (A trũ poſt tres ſentẽtias latas poſſit pꝛocedi ſuper cã nulli tatis.vide dominum abbatem in conſi xcvij. Ain deſectus citationis reddit ſentẽtiã nullam. Vide do. Abba.in conſilio.xcviſj. An per verbũ ſancimus inducatur confirmatio. vide domi nũ abba. in con ſilio. xcvij. uot modis inducatur ſeruitus. vide do. abbatem. in con ſilio. c. enmmiſemtione verbi tantum. vide dominum abbatez in conſilio. ſ. S Quando teſtis dicit vnũ extra iudiciũ? poſtes contrarium in iudicio cui credatur vel ſtetur. vide do.abba.in conſi lio. ij. in pꝛima colũ. An ſoꝛoꝛ ⁊ vxoꝛ poſſint eẽ teſtes maxime in cauſis ciuilibꝰ vige do. abba. in cõſilio.lij. circa pꝛin. Atrũ valeat dictü teſtis ſine iuramento quado deponitur de volũtate teſtatoꝛis.vide do.abba.in con.lij. An trebellianica ceſſet ad pias cauſas ſicut falcidia. Vide dominum abba. in conſi. lviiij. in vlti. colũ. Duich operatur timoꝛ tyrãnoꝛum.vide do.abba.in conſi- lio.lviiij.in vltima colũ. n ille cuius bona publicata ſunt poſſit teſtari etiã ad pias cauſas.vide do.abba.in conſi.lxij. * e intellectu ſegis iubemus.C. ad trebel. vide do.abba. in conſi. xxx. vbi latiſſime locutus eſt. uõ ⁊ ex quibus pꝛobetur titulus.vide dominuz abba. in conſilio.lxxxij. An ⁊ quando tacens videatur conſentire.vide do. abba. in Gri en iſ. . MDe expenſis teſtamẽti.vide do.abba. in con.ciij. Epen ite lneti ce do abba. in con. ciij ασ&GH1ß1 uõ ? quando committantur vſure. vide do. abba in con. lrij. Et in con.lxxvij. ( n ⁊ quando tranſferarur dominiũ ex venditione facta.vi e do. abba. in conſi xvj.in pꝛima colů. ſ n⁊ quando vẽditoꝛ poſſit retinere rẽ venditã liclte 2 ca pere ſructus in tot vel /ꝓp parte.vide dominum abba. ĩ con.lxvj.per totum. n in ſtatutis ⁊ in alijs diſpoſitionibus admittat᷑ commu- is vſus loquẽdi. vide do. abba. in conſilio.lxxv. x quot ⁊ ex quibus cõiecturis inducatur cõtractus vſura rius. vide do. abb. in con. xxvj. in. j. dubio. 2 in con.lxxvij in vltima colũ.in fine. An qui pꝛomiſit facere inſtrumẽtũ vẽditionis intelligatur peomiſiſſe vendere vel nõ. vide do. abba.in con/lxvj. in ſecundo dubio. — Qñ reqninitur veditio cũ certa cõditione 2 qualitatate an ſi illa nõ interuenit haheat locũ diſ⸗ oſitio de ea . Aide do. abb. in con. xviij. 5 ſoquens 6(2 n⁊ qñ vaſſallus debet petere inueſtiturã a domino. vide do abb. in cõſi. xxxiij. An vaſſailo poſſit remitti iuramentũ.vide do. abba.in con 4 . » An vaſſallus poſſit pꝛoꝛogare iuriſdictionem alterius iudi cis. vide dominum abbatem in conſilio.xxxij. n pꝛeſumpno cõtra vaſſallũ noceat domino. vel alia con a vaſſallũ noceat domiino. vide do. abba.i con. lxxxij. An vaſſallus poſſit diſponere de feudo in teſtame nto. vi e do. ahb in conſi.ixxxij. Ntoe Finis tabule conſiliox Reuerendi domini nicolai abbati⸗ icolai abbatis — per celeberrimũ iuris vtriuſq; docto:em dominũ ludouicum bologninn. 4 brincn. lchetan n e comm⸗ v. 1s vſur dligann wlevin tirttenn loqvens no. de a in On erinoiucd lala con lnn⸗ ento⸗x. jabbatis octozen ¶kPe ec eſt qnedam adiectio tabule quatuoꝛ conſulioꝛnm re- uerendi domini abbatis que deſiciebant ⁊ addita fuerũt per pꝛefatuʒ dominũ ludouicũ bologninum pꝛout infra iuxta tamẽ ⁊ ſm oꝛdinem ſuum de quo ſupꝛa circa que vnum eſt notandum ꝙ vbicunq; in tabula fiet mentio ð numero.xcviij.recurrendum ẽ ad conſiliũ.cij.⁊ ſic ſ ucceſ ſiue in alijs poſtmodũ ſubſequentibus.maxime vbi fiet mentio de conſilio vltimo recurrendũ erit ad conſilium cviij. ⁊ hoc fuit neceſſarium ꝓpter dictq adiectionẽ di- ctoꝛum quatuoꝛ conſilioꝛum ante quoꝝ inuentione pał dicta tabula iam compilata erat pꝛout.S. que in ceteris veriſſima eſt · in in facto notoꝛio poſſit appellari· Aide do. abbatem in cCöoõſilio. cj· An cimiterium dicatnr locus eccleſie ⁊ que alia. vide do. abba. in conſi · cj · n quis poſſit vii pluribus exceptionibus. vide do · abba · conſilio.xxxxviii. uõ ⁊ qñ iudex dicat᷑ functus officio ſuolata ſentẽtia. vi⸗ de do. abba. in con. xxxxviiſj. 2ain poſiit addi vel minui aliquid in inſirumẽtoꝑ notarium poſtꝙᷓ ẽ partibus redditũ. vide do. abba. in conſi· c· ſ inſtrumentum reperitur falſuʒ in vno an pꝛeſumetur contra illud in ceteris.vide do.abba.in conſi·c.in vltima columna. uando habeat loc um interdictũ vnde vi. vide do.abb.i conſi.cj. uando dicatur lis pendere.vide dominũ abbateʒ in con ſilio.lxxxxix· . trum cauſa nullitatis ? appellationis poſſint deduci in eedem libello. vide do· abba in con.lxxxx viii.in.j. colũ. n poſſit agi de nullitate poſt tres ſentẽtias.vide do.abba tem vbi ſupꝛa. ” nülle qui expꝛeſſit tantũ vnã canſã nullitatis in libello poſ fiit aliam ꝓponere. WHide doabba. in cõſ. vbi. ö. u quando quis admittatur ad agendum de nullitate. vide do. abba. in conſi · vbi. . npꝛiuilegiũ conceſſũlite pendente valeat vel ne non fa a mẽtione litis. Nide do. abba.in conſi · xc viiii. x quot ⁊ ex quibuſ poſſit pꝛiuilegiũ impugnari ſeu gratia vigde dominum abbatẽmn conſi.xxrir. NQuando quid dicat᷑ publicũ.vide do.abb.in con.c. uõ ⁊? qũ acquiritur poſſeſſio ciuilis ⁊ naturalis. vide do. abba · in conſilio.cj· in pꝛima colũ. ¶Muomodo 7 qũ poſſeſſio dicatur vi aAbba. in con. cj. olenta. vide dominũ ℳ — „ — 4 ) * 2 1* . — S £ ð 1 ;— ei omnipotentis nomineamen. nfraſcripta ſunt cõſilia ſeu allegationes facte ſeu com ĩte per Reuerendum patrem ? dominum dñuʒ NHico laum de ſicilia abbatem mamacen. decretoꝝ doctoꝛeʒz ſub tiiiſſimum. anno dñi. .. CCCC.xxv. AEXJ contingentia talis eſt. Quidam. A. contraxit ſponſalia per verba de pꝛeſenti cũ quadam ab ea recepit dotis nomine mille. Contingit ꝙ anteiᷓ ſit de⸗ ſponſata duceretur ad domuʒ vel aitei conſumaretur matrimoniuʒ Vita nerinkellnenanir an dict? ſponſus lucretur dimidiaʒ Ddoltis Aiſo ſtatuto infraſcripto. z ſi quã deceſſerit ſine filijs e viro cuinupta eſt: tempo- re ſui obitus remaneat dimidia pars ſuoꝛum dotium apud maritum non cõputato in dicta dimidia lucro donationis Poptern 30 . oſt modum facte fuerunt alique adlitiones ad di- ktam atutum in quibus ſemper facta fuit mentio de filijs exiſtentibus vel non. ¶ Et chꝛiſti ⁊ eiuſdem matris no- minibus inuocatis. Yrguitur pꝛimo vt veritas magis eln⸗ ceſcat ad pattem affirmatiuam ſic ſtatutum in defferendo hoc lucrum marito ſolũ requirit duo.ſ.vt nupta mulier ſit. ⁊ vt decedat ſine filijs ex marito · Sʒ hic duo contingerũt in facto pꝛopoſito vt ſtatim pꝛobabo. Ai debet habere medietatem dotiuʒ ↄnntia de ſe ſatis eſt nota.⁊ maioꝛetiã pꝛobatur. Maʒ veruʒ eſt dicere quod iſta deceſſit ſine filijs ex marito cũ nemo appareat ⁊ facta nõ pꝛeſumũtur vt.c.in pꝛeſentia de pꝛoba.⁊.c. Raynũcius ⁊.c. Raynaldus er̃ de teſta.⁊ in.c:cum in iure de offi.dele.cuʒ ſy.ꝙ fuerit nupta apertiſſime. pꝛobo per tex. valde notabil.iudicio meo in.l:. cui fuerit· ff.de condi.?⁊ demõ. vbi apertiſſime ꝓbaturnu- pta. dicilz non fuerit cognita.Et ꝙ plus eſt etiã ſi nõ fue- rit ducta.⁊ ſatis eſt q interuenit ad matrimoniuʒ cõſenſus de pñti: qui ſolus facit matrimonium ⁊ non carnalis cõmi ſcio: v kig ibi in fine illius.l. ⁊ latius hoc tenent glo.2= Bar. ibi/ nium dicitur ⁊? maritus ⁊ vxoꝛ dñr contractis dũtaxat ſpon ſalibus per verba de pñti non interuenerit carnalis copu la⁊ ſic concludit ibi glo.ꝙ ſicut donatio etiã conſtante ma- trimonio ꝓhibetur inter viꝑ ⁊ vxoꝛẽ conſumato matrimo nio. ita ? matrimonio non coſumat ex quo interuenit cõ- ias. qua parte maritus pꝛiuari non poſſit ?cC. ecundo pꝛobat᷑ per.l.iij.ff.ð don a.inter vi. 2Z vx·iuncta glo.in verbo ↄcubine.vbi notatur ꝙ matrimo lenſus de pñti ? qquam glo. ibi dicat hoc ð iure canonico tenere dico idem ð iure ciuili vt ꝓbatur in auct. de nup. 5. nuptias ⁊ ibi bona glo.Et optime facit ille tex. ad iſtã par- tem vbi pꝛobatur marime iuncta glo. nuptias coutrabi ex ſolo conſenſu vtriuſq; ſcilicet viri ⁊ mulieris ſʒ aliud non in feuenerſt/ ertio pꝛobo ꝑ multa iura canonica que cõ muniter dicunt matrimoniuʒ eſſe veꝑ.ex ſolo conſenſu de pꝛeſenti licet aliud non interuenerit adeo ꝙ per ſecunduʒ etiam cũ copula non tollitur pꝛimũ quia habuit iam ex ſuo conſenſu ſuam eſſentia vt pꝛobatur in. cfi. de ſpon. duo ⁊ xxvij. q.ij.c. ſufficit· c. cũͦ nunciatur cuʒ multis ſequentibus ad idem.c. vnicuʒ deuoto.li.vj.⁊ notatur per Hoſti.in. c.· exr publico de conuerſi.coniu. ſcit enim diffinitio matrimo nij que ponitur ⁊ de claratur.xxvij. 11 in pꝛinci? inſti. de nup. in pꝛin. vbibonus ter. cũ go. Quarto videt᷑ de hac ꝙ pꝛima fronte caſus marime iunctis dictis HBal ibiin. · deo nobis. C. de epi. ? cle. vbi dici᷑ pꝛobari ꝙ pactuʒ delu cranda certam partẽ dotis in caſu moꝛtis ſoꝛtitur effectum ſuuʒ altero coniugũ intrante religionem ⁊ tñ certum eſt ꝙ „ 7 poſt conſumationem matrimonij non licet alteri coniugũ — intrare Kiſtonern conũ.ↄiu.c.cum ſit ⁊.c.ex publico cũ multis ſimilibus. Sic videt᷑ intelligendus ille tex. quando — alter intrat religionẽ coniũcto matrimonio ⁊ nondũ conſu mato ꝗꝛ ſilicet etiam altero ĩuito vt ĩ.c.expublico ⁊.cij.e. ti. Et ſecundũ hoc videt᷑ pꝛobare ille tex. ꝙ dictum pactuʒ delucrãda certa parte dotis in caſu moꝛtis vendicet ſibi lo cum etiaʒ interueniente moꝛte poſt cõtracta ſponſalia per verba de pnñti matrimonio nondũ conſumato ſicut contin git in caſu noſtro.? per hoc faciunt ea que legunt᷑ in.l.non ſine. C. de bonis quelib. z hijs non obſtantibus cõtra- rium de iure puto veꝝ ſcilic eiure put ilicet dictus vir nil lucretur pꝛe textu dicti ſtatuti. Et pꝛimo ſacio pꝛo fondamẽto duo ſup poſita. Oꝛimũ quod vᷣbuʒ nuptie multipliciter in iure.ca pit᷑ qʒ capit᷑ ꝓ ipla mera eſſentia cõiugij que ſolo cõſenſu de pᷣſenti interueniente cauſat᷑: vt pꝛobaturin dicta.l. cuʒ fuerit in dicto.S. nuptias.c.omne nuptiaruʒ bonuʒ. xxvij. q·ij. cum ſi. quandoq; ſumitur pꝛo ipſa cõmixtione carnali que interuenit contracto pꝛius matrimonio vt pꝛobatur in c.cauſam ⁊ luce clarius pꝛobatur in.c.genuit maxime iũcta glo.iij · que hoc tenet apertiſſime ea.cauſa ⁊.q.⁊=.ibi aliquid per archi.quandoq; ſumitur pꝛo apparatu ⁊ feſtiuitatibus que fiunt tempoꝛe quo vxoꝛ ducitur ad domum viti vt pio batur in. c.noſtrates ⁊.femine.xxx:q.v.⁊ ſic capit᷑ in euan gelio vbi dicitur facte ſunt nuptie in canna gallilee quando heſus ibi fecit de aqua vinũ ⁊ hec vltima expoſitio videt᷑ mag pꝛopꝛia ⁊ conſentanea vulgo vñ eſt vulgare quoꝛun “ rit. lilla larga interpꝛetatione. Item pꝛeiudicatur iure cõmuni cum debeat ſoluo matrimonio dos redire ad mulierem.vt in. c.i.de dote poſt.di.reſti:cuʒ multis ſy.⁊ pꝛefacto.ex ſo⸗ lo capite.debeat accõmodar ſtatuto ille intellectus maioꝛ cum omnis receſſus.a iure cõmuni ſit odioſus ⁊ ideo reſtri gendum: vt in. c.i.?.ij.de filijs pꝛeſbi.li.vj.⁊ dicto.c.cũ di⸗ dam locoꝝ vbi dicik le noʒe ⁊ ſentit gaſ. de cal.ſuper . de ſpon./ Secuduʒ pꝛe poſitum eſt ꝙ verbuʒ matrimonium ſeu coniugium quandoq; verificatur in matrimomio con- tracto per verba de pꝛeſenti.? carnali copula.nũdum inter uenienti. Et vulgariter dr ſponſalia per verba de pꝛeſen ti.⁊ ſic ſolent nücupari a multis nondum ad domumadu- cta viri.yt clariſſime apparet ĩ.c.ſicut ex lr̃iſ⁊ pñte de ſpõ. ⁊ clarius in.c.in loco de pꝛeſump.cum ſi.quandoq; ſolum verificatur verbuʒ matrimonij ſeu verbum vxoꝛe ⁊ mariti in coniugio carnali copula conſumato vt pꝛobatur in epa. debitum de biga:in pꝛinci.⁊? in.ca.ex pub.de conuer. iu. Et elegantius pꝛobatur in.c.ſi quiſ deſponſata.xx vij.qij. vbi dicitur ſi quis deſponſata ⁊? tradita vtatur.vere coniu/ gium appellatur.ad idem.c.quaꝑpꝑ.vnde ſurgit hec diuer- ſitas ſatis colligi poteſt ex hijs que leguntur ⁊ nõ.ĩ dicto.c. quapꝛopter per.d.c.debitus ⁊ per glo.in dicto.c.ex pub.ſe pe glegara⸗/ ijs pꝛeſuppoſitis infero ad deciſionẽ que ſtionis noſtrè hoc modo cum verbuʒ vxoꝛ ⁊ verbuni mari tus verificatur ⁊ verificata reperiuntur poſt matrimoniuʒ conſumatum ⁊ non antea.⁊ mavime verbum nupta quod pꝛopꝛie adaptatur ſaltim ad illã que ſolẽniter ducitur.Er- go hec interpꝛetatio ſcripta fienda ẽ in caſu noſtro antece- gens ſupꝛa ple.pꝛobatuʒ fuit. conſequẽs auteʒ apertiſſime ſic pꝛobo iuſta cauſa reſtringendi ſtatutum eſt quando ſim pliciter.⁊ late intellecto quis indebite lucrum caperet vel aliter danum pateretur. . ꝛimũ notabilit᷑ pꝛobatur ĩ.l. vt gradatiʒ.S.ſed ſi lege.ff.de mu.⁊ ho.⁊.ciabbate de ver. ſig. Gecũdum pꝛobatur in. /.ij. ?.l. adigere.. uis ð iu- re pa.⁊=.l.fi.ff.S.in computatiõe. Et quod ibi not.ð iuf. deli. ⁊ vtrũq; longe melius ꝙᷓ; alibi pꝛobatur in.c.cum dile- ctus de conſue · ibi vel alteri non pꝛeiudicatur iuri cõi non ſolum reſtringuntur verba ſtatuti ad intellectum quod ad mogum extraneum multuʒz a longe verbis adaptabile vñ verbum electis relatum ad quoſdam capitur pꝛo confirma tione ⁊ hanc theoꝛicam firmauit etiam Mar.in.l.om̃s po uifre ulaine,,Aaiem uen ſtatuta ſunt pe nalia que ſatis dñr.penalia ex quo dimittũt patrimonium alicuius vt not. Jo.an. in. c.i.de elec.li.vj. verba debent reſtringi. vt non capiant illum intellectum quaſi caperet ſecundum latam ſignificatiouẽ verboꝛum hoc pꝛobatur in c.cum in euentu.de elec.iuncto.c.ſi compꝛomiſſarius.e.ti. lio.ij.?⁊ per Joã. an.in regula odia. de r eg.iur.liꝰ.vjꝰ. In mercu.facit ꝙ ipſe not.in.c.ſtatutum de elec.liꝰ.vj. Sed cum in caſu noſtro non ſolum diſtributiue:ſed colligite om nia.hec ſupꝛadicta interueniunt. Ergo debet fieri pꝛedicta reſtrictio ꝙ patet. Mam iſte vir inlicite.? nulla iuſta.cau- ſa exigente caperet hic medietateʒ dotium lʒ matrimoniũ non Wanhandes ſolemniter ſponſam ad domũ duxe⸗ tem hered ☚ paterentur graue damnuʒ ex lectus.Ad idẽ nobile edictu ʒ Inno.in.c.cum dilecti ð do na.vbi dixit ꝙ pꝛiuilegia in quantuʒ tangunt iura concedẽ tium late interpꝛetramur vt ibi in· cap.olim de verbo.ſig. ⁊.l.fi.de ↄſti.pꝛi.ſed inquantũ tangunt iura alioꝝ ſtricte.vt in. c.ex tua.de auto.⁊ vſu.pal.⁊ idem Joan.an.in dicto.c. olim.⁊ aduco tex.in.l.ij.S.ſi quis a pncipe.ff.nequid in lo. pnbli⸗ ergo hoc ſtatutum cum ſit tale etiam ſi ſit pꝛeuile- giatum dz ſtricte intelligit ĩpꝛeiudicium heredum puelle?z maxime ſi conſiderabimus cauſꝗcatutũ hͥ valde odio- ſum in duces. ſine cauſa ſecundumituʒ vagum intellectuʒ diſparitatem inter ſponſuʒ ⁊ ſponſam ſeu viꝝ ⁊ mulierem cum viro pꝛemoꝛtuo maxime ante traditionem ⁊ conſuma tionem matrimonij nulluʒ lucrum conſequitur mulier nec ſuoſtinuit vir aliqua onera: matrimonij contra. ꝓfecto mẽ teʒ.l.fi. ede dona.ante nup.æ.c.fi.de dona.inter virum ⁊ vxo. ecundo pꝛincipaliter in hanc ſententiam me mo uet etiam mens ſtatuti que multifarie colligitur. Bꝛĩo et pꝛiuatio ipſius dum dicit deceſſerit ſine filijs ⁊c.que refer runtur ad illa verba tempoꝛe ſui obitus deceſſerit ſine filijs ꝙ patet ex ſe ⁊ theoꝛica Gar.in.l.ex facto.ff. de vul.? pu. vbi dicit ꝙ qualitas adiecta in aliqua ofe intelligit᷑ ſecundũ Iαπςοια tempus verbi cui adicitur. pꝛo hoc glo.notabi.in · c. ſtatutũ ĩ pꝛinꝰ.in verbo canonicus ĩ fi.q̃ ſic dʒ intelligi de reſ cript. li.vj.Ex quibus pꝛofecto verb.videntur ſtatuentes ð mu liere intellexiſſe que erat in ſtatu ⁊ potentia ſui obitus faciẽ di filios. hec enim verba ſine filijs ⁊c.includunt:in ſe pꝛiua tionem filioꝝ ⁊ includunt in ſe habilitatem ⁊ potentiã actꝰ ſeu habitudinis filioꝝ ⁊ notabiliter pꝛobatur in ſimili in.l.i. ff. de ſuis ⁊ le.vbi per Bar.in verbo.in teſtatus:ſed in cãu noſtro.hec mulier tempoꝛe obitus non erat in tali ſtatu.⁊ potentia cum non fuiſſet adhuc ducta in domũ viri.Ergo clariſſime patet.q illa verba ſtatutinon verificantur in ea marie cum per eam quo minus duceretur non ſteterit ar. c.ſicut ex litteris de ſpon.eſt etisam aduertendum ꝙ in om nibus additionibus factis ad illud ſtatutü ſemper filioꝛum. cõmemoꝛatio.⁊ ex coniecturis pꝛeſumitur euidenter menſ ſtatuentis.l.licet.ff.de le.pꝰ.ʒꝰ.pondero pꝛincipaliter. illa verba ex viro.cui nupta eſt ⁊c̃. in pꝛopꝛie ſecundũ cõeʒ vſum loquendi qui contraxit ſponſalia per verba ð pꝛeſen- ti ante quam ducat mulierem ad domuʒ ſuam.non dicitur vir illius mulierl.niſi ex conſuetudine quoꝛundam locoꝛuʒ. vt pꝛobatur in.c.genuit.xxvij.q.ij.vbi dicit Jero.cum au⸗ dienſ Joſeph virum MMarie ſuſpicio tibi· non ſubeat nu⸗ ptiarum.i.coniunctionis carnalis:ſed recoꝛdare conſuetu- dinis ſcripturarum ꝙ ſpo nſi viri ⁊ ſponſe vocentur vxoꝛes 2.· . aperte ſentit vbi etiam JYero.ꝙ contrahens per ver- ba de pꝛeſenti ſicut contraxit beata virgo cum Joſeph. ꝓ pꝛie dicitur potius ſponſus qᷓ; vir.ex quo adhuc non eſt du⸗ cta:ſed vocatus fuit Joſeph vir pꝛopter conſuetudinẽ ſcri pturarum.pꝛo hoc illud.c.ſicut ex litteris ⁊.c.vlti.de ſpon. vbi appellant᷑ ſponſalia de pꝛeſenti.⁊ per hoc qð ante tra ditionem alter poteſt altero mutgeinrare religionem ⁊ diſ⸗ ſoluere matrimonium vt.S.dixi. Ergo non poteſt dici ſtri⸗ cte vir ſuus ⁊ quicquid de pꝛopoſito ſignificato.Illud tam in circunſtantijs eſt veꝝ.⁊ hoc verbũ vir ⁊ mulier ſepe po- natur pꝛo eo qui conſumauit matrim oniuʒ ⁊ maxime excõ muni noſtre tꝑis conſuetudine ergo iſte intellectus debeti anima noſtra reſtringibiliter capi pꝛo ea que ſuperius dixi⁊z per reglam odia reſtringi.de re.iuz.li.vj.Et quia ſtatuta ð bent reduci ad ius cõmune q;tum fieri poteſt. vt pꝛobatur in. c. cum dilectus de conſue. l. ij. C. de Pornno no⸗ cauſamqʒ de reſcrip.? War.in.l.omnes populi.ff.ð iuſti. * ⸗,Bien ſtatutum dicit nupta⁊ pleniſſime de h ver bo diri. S. in pꝛin. Item dixit apud marituz ⁊c. Sed in mul tis locis ⁊ ſcriptis appellatur ſponſus anteqꝙᷓ traducat ? nõ maritus.vt.S.plene allegaui ⁊.d.c.genuit.⁊ maxime atten- t conſuetudine huius ciuitatis ⁊ fere omniuʒ locoꝝ in qui- bus fui ſecundum quam appellatur ſponſus. etiam illa die qua ſolenniter duxit in domum donec conſumaret matri⸗ moniuʒ ⁊ cõmunis vſus loquendi attendendus eſt etiaʒ in ſtatutis quia in qualibet diſpoſitione cõis vſus loquend i pᷣ fertur pꝛopꝛig ſignificatio vocabuli etiam in materia reſtri e tuʒ de elc. li. vj. ?· Bar. in.l.om̃s popuii.ff. de iuſti.? iuĩ. Inno.i.c.oliʒ de ver.ſig. ⁊ glo.in.· c.non nulli.de reſcrip.iura hoc pꝛobantia non alle go quia copioſe allegantur in dictis aae) Aund addu co pulcrum motiuuʒ ꝙ alicui ex dictis pe.? p.pꝛincipali ter in.l.non dubiñ. C. de leg. ? facit ꝙ ibi nõ. bal. in.l.ſci⸗ re. ff. de excu. tu. ? in.l.ſi quis ſeruo.C. de fur.? ſer.coꝛ.⁊ ꝑ Syp.in regla.ſi.de re.iur.li.vj. Nõð motiuum tale eſt non ſolum debemns recedere a verbis.l.? ſeruare mentem vbi mens expꝛeſſa eſt.ſed etiaʒ vbi mens ſeu ratio non eſt in.l. expꝛeſſa dũmodo illa ratio pꝛefinita ſit naturalis.?⁊ natura liter ⁊ cõiter poſſit pꝛobari per ſileʒ per quam rationẽ etiã ſi lex eſſet in contrarium imaginari poteſt. vt notabiliter ꝓ bari poleſt per.l.ſcire opoꝛtet. .ſufficit.ff.de excu.tu.duʒ dicit ibi tex.ex naturali inſtitut.act᷑. Ad idem.l.mulier.iun cta glo.ff.ſol.ma.vbi coniecturatur mens contra ipᷣius ver ba. adidem de ver.ſig.c.de intelligentia.⁊.j.q.j.marchion 2⁊.l.ſcire leges.ff.de legi. Naʒ vt notabily dicit bal.ſicutho mo conſtat non ſolum ex anima ſed ⁊ coꝛpoꝛe italex exr mẽ- te ſeu ratione ⁊ verbis.⁊ verba ſe hñt vt coꝛpꝰ⁊ ſuperficieſ Ratio autem ſe habet vt ſpũs.⁊ anima.⁊? hicmagi debent reſtringi ꝙᷓ ſuperficies verboꝛuz vt.d.l.ſcire.cum ſy.ad cõ iecturandum autem rationem.l.vbinon eſt expꝛeſſa debe⸗ mus coniecturare ꝙ feciſſerſeu qua ratione fuiſſet motus vir ſapiens cum talis pꝛeſumatur legiſlatoꝛ.lex eniʒ dz eſſe rõnabilis. rationabilis.iiij. dj.erit auteʒ.⁊ doctoꝛĩ ⁊ iudici data eſt po teſtas.l.interpꝛetandi.l. vna. C. ð pꝛofeſ.qui in ciui.oſtan. lib.xij. Mõ. Inno.in.c.cum ſpᷣali.de app.ſed certe in caſu noſtro non poteſt pꝛeſumi ꝙ cauſa lucri fuit affectus coniu gij. ſeu reliquie ſponſalioꝛum de pꝛeſenti quia eadem ratio ne poꝛrexiſſet conſimile lucrum ad muliereʒ.qꝛ vir ⁊ vxoꝛ non debent in iſtis ad imparia iudicari.c.gaudemus de di uoꝛ.⁊ melius quo ad pꝛopoſitum in.c.ſi.de do.poſt diuoꝛ. reſti· 2.l.vlt.S.penul.C.de dona.ante nup.nec poſſumus coniecturare ꝙ ratio fuerit qð vir eſt caput mulieris. hec enim ratio non ſufficit vt patet in.d.c.ſi.⁊ ꝙ nõ.gl.in.l.ðo nobis. C. de epil.⁊ cle.nullam g aliam bonam efficacem ra tionem poſſumns coniecturare in hac diuerſitate inter vi- rum ⁊ vxoꝛem niſi qui a vir intranſducendo ad domum.⁊ ĩ ſuſtinendo onera matrimonij facit multas expenſas naʒ fe re expendit totam dotem in oꝛnamentis ⁊ conuiuio. ila ꝙ ſi vellet illa oꝛnamenta vendere non reperiret dimidiuʒ er ꝙ expendit 5Bien expenſas factas in conuiuio inuſita/ bilia. ⁊ ſunilibꝰ nullo recuperat merito ne vir remaneat cõ⸗ ſumptus.voluit ſtatutum ſibi pꝛouidere in lucro medieta- tis dotium ſicut in ſimili ſibi pꝛouidii lex in reſtitutiõe do- tis in.l.alia.ff.ſo.ma.in vxo:e autẽ ceſſant bec rationes me rito ſtatutum ſibi lucrum non attulit cũ ergo hec ⁊ non alia ſit ſtatuti rationalis ⁊ ſuſſiciens ratio non debet habere lo- cum in caſu noſtro vbi ceſſat ranio.l.⁊ licet foꝛte fecerat ali quos ſumptos nõ tamen fecit illos Feelkuo qui ſolent fie ri in ſolẽni traditione de modicis. Mon enim eſt curandũ l. ſeyo. ff. de inte. reſti 7.c.i- eo.li. Maã ? ſponſa aliquos ſum ptus facit inter conſanguineos ⁊ ſalam ad honoꝛandum ſe pꝛima vice in qua tamen ſtatutum non vr habuiſſe conſi- derationem. Exhijs clariſſime infertur ad deciſioneʒ hu- . HH caſus vt dictus vir nil lucxetur virtute dicti ſtatuti. Reſtat nunc reſpondere ad pꝛimuʒz ? vltimuʒ motiuuʒ ꝗa ad alia ſatis patet reſponſio ex pꝛedictis Et pꝛimo ad.l.cui fuerit.dico enim vt.S.dixi ꝙ verbü nuptiaꝝquandoq; ve rificatur in coniugio contracto ex ſolo conſenſu.ſ quãdoq; con. vt.S.plene pꝛobaui. Nam in.d.l.ideo ſufficit contra here per ſolum conſenſuʒ quia ibi ſumus in teſtamentis in quibus fit larga interpꝛetatio.vt in.c.cum dilecti de dona. merito capitur ille largus ſenſus ſed in caſu noſtro ſumusi materia ſtricta merito debet capi alius intellectus ſtrictioꝛ nec hoc inuſitatum eſt. vt idem verbum aliter ſumatur in mat eria larga. alr in materia ſtricta imo expꝛeſſe pꝛobatur hoc de poſſe? debere fieri in· c. cum dilectus de conſuet.⁊? ĩ.c.ſtatu. iunctis ibi nõ. . Jo. de elc. li. vj. facit G noõ. Bar. Item in. d/l. cui fuerit. ſatis fuit ſatiſſactum menti ſtatuẽ zien SS.ait pꝛetoꝛ.ff.de dã.infec.⁊ hoc cotidie vſtamus tium vt.S.dixi. Reſtat mdere ad.l.deo nobis.C. de epiſ.? cle.ad quam reſpondeo dupliciter. do colligitur ꝙ matrimonium non eſſe conſumatũ nec va leat illud ꝙ poſt conſumationem poteſt cum conſenſu alte rius vt.c.cum ſis ⁊.c.vxoꝛatus ⁊.c.de aplica.de cõuer. iu. ⁊ tali caſu poteſt intelli = reſpondco ⁊ ſub tilius ibi pactum lucri erit cõe ⁊ viro ⁊ mulieri.vt ibi in tex. 7 glo.ldeo ꝙ ſi fuerit aliqua diſparitas reducitur ex diſpo ſitione iuris ad paritatem vt ibi m intellectum glo.quo ca ſu non poteſt dici ꝙ lucrum ibi de fere tur pꝛopter expẽſas vel onera matrimonij quia non vindicaret ſibi locũ in mu- liere per pꝛedicta ſi neceſſario oꝑi intelligitur pꝛopter illaʒ paritatem qð pꝛopter affectionem matrimonialem cedit il lud lucruʒ que affectio accidit vt ſola eſſentia matrimonij de cõuer. ↄiu.ex publico de vo.eo ti.li.vj.ideo vendicabat ſibi locum ante etiam traditionez æ conſumationem matri monij marime cuʒ vterq; poſſit ibi eſſe in lucro ⁊ danno.⁊= ſic eadem iuris diſpoſitio. ita eſt ĩ caſu noſtro quia ceſſat ra tio ſtatuti. ceſſare debet ſtatuti diſpoſitio.in iunibus vulga tis vide bonã glo.in ſili in replicatione doli.que quandoq; conceditur.quandoq; negatur eadeʒ ratione remanente ſꝑ vt nõ.in.c.delec.de exgeh adlnan ſine. C. de bo. que lib. dico ꝙ non obſtat quia loquitur in diſpoſitione fauorabili. ſecus in odioſa. vt ibi cõiter notatur ⁊ maxime per Bal. ꝗ videtur contrariari hijs que ſenſit in.d.l.deo nobis.Et ꝓ fecto omni affectione ceſſante hanc parteʒ puto veriſſiniä nec mouere debet iudicem in contrariuʒ aliquoꝝ foꝛte ſin guloꝛuʒ opinio quia aut interminis eoꝛum non concurrunt omnia pꝛedicta aut tanꝗꝙᷓ euidenter pꝛobata per pꝛedicta. runt tandem ad pꝛobationem. ⁊ pꝛo parte domini con feſſionibus. Alij vero du bare pꝛeceptum poteſtatis dicto Buce Johãani factum ꝛimo ꝙ ibi nlomo . Mon eſtſequenda quandoq; eſt euidenter pꝛobata per pꝛedicta.non eſt ſequenda quandoq; eſt euidenter falla vł pꝛobabilibuſrationibus poteſt conuinci vt bonus iudex acu tiſſimi ingenij extimabit ſᷣm eum de ferijs cap.allego ad x.nõ.in.l.i.S.ſed neq; ex multitudine.C.de ve.iur.enu. thec ſufficiant. Laus deo. Micolaus de Cicilia abbas docfamoſiſiwmuus.e Aſus dum eſſet materia queſtionis inter quen dam dominum Aohannem ex vna parte ? quẽ am Huihelmum ex alia parte de caſtellionis occaſione mutui. Candem inſtante ptãte dicti locicõpꝛomiſſerunt in quendam Ouaſpareʒ tanꝙᷓ arbitra toꝛem ⁊ amicabilem compoſitioneʒ quiillico iu palatio po teſtatis vbi factum fuit copꝛomiſſum.auditis petitionibus dicti domini Johãnis actoꝛem ⁊ reſponſioneʒ dicti Gui helmi.⁊ quibuſdam eoꝝ iuribus pꝛomulgauit arbitramen tum ⁊ lauduʒ condẽnantes dictum Bibetmuzad ſoluen duʒ dicto domino Yohani flloꝛ. xv.in alijs vero abſoluit eũ ab impetitione dicti dni Johanis qui dñs Johaneſſtatimn anteqꝙ; exirent de palatio appꝛobauit dictum lauduʒ demũ oſt determinatum officium dicti dñi poteſtatis dominus obanes pꝛoclamauit petendo illud arbitrium reduci ad equitatem boni viri dicens ſe enoꝛmiter leſum cum debe⸗ ret habere a dicto Ouihelmo longe maioꝛeʒ quantitatem dicebat etiam non ſibi obſare illam appꝛobationem ⁊ emo logationem arbiramen ti iaihl aʒ fecerat per impꝛeſſio⸗ nem dñi poteſtatis qui iniuſſit eiæ nullo modo exire pala- tium niſi appꝛobaret dictum arbitramentũ.ꝙ poteſtas er- rat terribius contra ſibireſiſtẽtes.dictus vero Ouiheimꝰ ſic pꝛouocatus reſpondit.qð totuʒ laudum erit iniquuʒ ⁊ in iuſtum.cum in nullo teneretur dicto domino Job nni vn de petebat totum laudum anullari ⁊ canʒellani ⁊c· ohan ne⸗ nis fuerunt pꝛoducti duo teſtes ſuper mutuo ⁊ duo poſt ter minum qui tamen iurauerunt infra terminuʒ datuʒ ad pꝛo bandum.pꝛinn duo depoſuerunt ſuper confeſſione facta ð dicto mutuo a dicto Ouihelmo. fuerunt tamen ſingula- res in depoſitionibus ſuis quas deponebant ſuper diuerſis lij vero duo teſtes ſatis videbantur pꝛo modo pꝛedicto. Dꝛoparte vero Guihelmi fuerunt pꝛo⸗ ducti aliqui teſtes qui etiam fuerunt ſingulares ĩ dictis ſuis deponentes ſuper confeſſionem dicti aninn qui multaſ ⁊ certas quantitates pecuniaꝝ receperat pꝛo reſtitutione a dicto Guihelmo ⁊c. Querebatur que eſſent partes iudi Mꝛiſti eiuſq; matris nominibus inuocatiſ.Cõ ſilium ꝙ iudex deberet retractare ⁊? anullare to- tum lauduʒ ? arbitramentum declarare dictum Suihelmuʒz in nullo tenen dicto dño Johan⸗ ni ac imponere ſibi ſientium ⁊ abſoluere dictum Gui. ab ipetitione illius ⁊ condẽnare illum in expenſis factis in hac cauſa¶ Et quanꝙ; hoc nudum conſilium debuiſſet ſuffice re cũ pateretur a iudice ⁊ ſic eſſet deciſiuum ⁊ nona parti bus ſicut obſeruatur ĩ ſententia ferenda iuxta conſiliũ doc in. c.ſicut de re iudi.per Jo.an.in addi.in ti.de ſen. ꝓla.. qualiter. v. ceteruʒ. Et no.qdð conſiliarij.ne tamen foꝛtaſſe ex conſilij nuditate aliquoꝝ animis in ſcandalum agrauare tur aliqua bꝛeuiter animuʒ meum ad hoc iuditium moꝛiẽti inſerui.Et pꝛo fundamento euidentaliter pꝛemitto plura. ꝛimo ꝙ petitio reductionis ad arbitrium boni viriẽ uali quedam appellatio.l.i. C. de arbi.cum ibi nõ.tamen toluit pꝛeſumptionem laudi vt in imili nõ. in appellatione ab excõicatione.que licet non ſuſpendit excõicationẽ vt.c. paſtoꝛalis de ap.ſuſpendit tamen pꝛeſumptioneʒ iuſlitie ⁊ pꝛoceſſus ⁊ deuoluit cauſam ad ſuperioꝛem vt nõ. Inno. in.c.bone.⁊ pꝛimo de elec.⁊ in.c.quoniam contra de ꝓba:. facit ꝙ nõ.glo.in.c.ad repꝛimendum de off.oꝛ.Item etiã pꝛemitto qd petens reductionem ex iniquitate habet pꝛo- bare ipſam iniquitatem ? grauasmen quam iniquitateʒ ſeu glauamen pꝛobare poteſt aut ex antiquis act autex nouis iuxta tamen diſtinctionem Har. in.l.ſi ſocietatem. S· arbi nen Pe ſocio.⁊ perfectius in conſuio.cc.lxxv.⁊ in ſpe. de arbi. 5. vlti.ver.ſed nunqꝙᷓ.·⁊ vide Joanan.in addi.ſpe. eo.ti.ꝭ.pꝛealle.ver.item quid ſi compꝛomiſſuʒ.⁊ per An. butri.in.c.quintauallis de iur.iuran.non tamen eſt quia ex eo pꝛeſumatur multuʒ pꝛo dicto arbitratoꝛie.iuxta nõ.i.c. poſt ceſſionem de pꝛoba.ſed qꝛ hec eſt intentio actoꝛis pe tenteslaudum reſcindi. Lertio pꝛemitto ꝙ licet appellatꝰ quiſententiam appꝛobauir non poſſit ex ſua perſona pete re confoꝛmationem ſententie de re.iu.c.qð ad conſultatio nem. Lamen ſi appellans inſtat contra ſententiam poteſt appellatus petere vt illi ſententie addatur vel detrahatur ⁊ ſic vel aliter infoꝛmetur.quia appellatio licet ab vna par- te ſuppoſita ſuſpendit totam ſententiam.i.i.ff.ad turpil.⁊ c.venientes de iur.iuran.cum ſi.vnde ex perſona alterius conſequitur appellatus ꝙ ex perſona ſua conſequi non poſ- ſet.⁊? ſimile habetur in.c.auc.martini de conceſ.pꝛeben.li. vj. ⁊? in.l.petende.C.de temp.in inte.reſti.Ad pꝛedictum fac t.c. Raynũcius ⁊.c. Rapnaldus de teſta.=.l.omneʒ ho noꝛem:.C. quando pꝛouo.non eſt ne.? hanc concluſionem notabilem tenent domini de rota deciſione.ccc.lviij. ⁊ ſic dicunt in curia fuiſſe obtentum. Scquitur anto.de bu.in c.cum Yoannes in fi.de fi.inſtru ¶ Et pꝛo hoc facit quare iudex appellationis ſuccedit loco iudicis a quo.⁊ ſic debet facere totum id qð totum facere poterat ⁊ debeat iudex ad quẽ.bonus tex.in.c.cum cauſa de ſen.⁊ re.iudi. Quar⸗ to pꝛemitto ꝙ ſi iudex ad quem inſpectis actis antiquis vel nouis.non videt ſententiam iuſtificari.debet illaʒ retracta re in.c.cum ſedem.de reſti.ſpo.no.doc.in.c.in pñtia de re nun.⁊ nõ.in.l.per hanc.C.ð kann b. i pꝛemiſß ife ro.ad deciſionem pꝛeſentis materie. Cum enim ex dedu- ctis nunc in iſto iuditio reclamationis clare conſtitit dictuʒ dominuʒ Yoannem non habere plenam pꝛobationem ſuꝑ mutuo cum teſtes fuiſſent ſingulares quibus fides non ad- hibetur vt in.c.cuni dilecti ð elec.⁊.c.licet de pꝛoba.maxi me inſpectis pꝛobationibus alterius partis infertur dictuʒ ar bitrum ſeu arbitratoʒes iniuſte ? inique.condemnaſſe di- ctum emn floꝛ.xv. Judex ergo pꝛouocationis qui ſuc⸗ cedit loc H ſeu arbitratoꝛ.debet dictum Gui.in totũ Abſoluere In petitione illius actoꝛ. ſicut a pꝛinꝰ.debuiſſet fe ciſſe ille arbitratoꝛ ad hoc ꝙ nõ.in dicto.S.arbitratoꝛum ⁊ icto.c.cum ad ſedem facit ꝙ nõ. Mar.in.l. i.ff. dele. ij. 2. Inno. in.c.ſtatutum de reſcili.vj.⁊ olim incipiebat pꝛeſen ti vbi ſingulariter dñt ꝙ ab iſto iudice reclamationis nõ po teſt appellari ſicut nec ab bono viro cum ſuccedit loco illiꝰ. Nec obſtat ſi dicatur iſtum Gui.apꝛobaſſe laudum latuʒ quia videtur appꝛobaſſe inquantum alia pars voluerit ap- pꝛobare ⁊ admittere ſuam appꝛobationeʒ ſicut ĩ ſimili nõ. glo.in. c.itj.de eo qui mit.in po.⁊ ſicut ſupꝛa dixi in appella to qui conſequitur ex perſo ius ꝙ ex pꝛopꝛia perſo- na conſequi non ⸗Penatatl partes aſſumpſe runt diſputationem de iniuſtitia ⁊ de iniquitate totius lau di.⁊ conſtitit eo ipſo ꝙ claruit Joanni pꝛedicto ius non cõ petere.ergo i ebet totum laudum retractare ſicut in ſimili nõ. dic? Inno. in. c. cum dilecti de. fp..c.cum bar- toldus de re.iu.vbi vult etiam in ſententia que tranſiuit in rem iudicatam.poteſt etiam dici ꝙ illa depoſitio teſtiũ fa⸗ cta extra terminum datam ad pꝛobandum non valuerit ex quo.j.terminum non adhibuerit aliqua ſolicitudinẽ vt te⸗ ſtes examinarentur. Et notabiliter dicit Mar. rępꝛobãdo butri.in.l.damni.F.Gabini.ff.de damno inſec. Et facit nõ.d.de rota deciſione ſeptima. ⁊ ita tenui ſcribendo in.c. licet de pꝛoba.vbi plenius hoc pꝛoſequoꝛ ⁊ hec ſufficiãt vt pꝛius dixi.hoc ſit conſiliuʒ deciſiuũ ⁊ ſic quaſi ſententia ⁊c. Taus deo omnipotenti. Nicolaus abbeos. dam potens dominus ad petitionem quorun- dam ſubditoꝛum ſuoꝛum decreuit ediſicare ſeu ,EVnſtrui.? edificare facere muros in quadaʒ vil la poſita in ſuo territoꝛio· pꝛo tuitione hominum ibideʒ ha bitantium ſeu hahitare volentium.vt tutius poſſunt ibidẽ degere pꝛopter hoſtiles incurſus. Nerũtamen cum quo⸗ dam ſolenne monaſterium habeat ibidem certas poſſeſſio nes ⁊ domus que coluntur ⁊ habitantur perhomines dicte ville. Inſtat dominus maxime ad poſtulationem inhabitã tium in dicta villa quatenns monaſterium debeat pꝛo rata Aſus ſuper quo confiliuʒ petitur talis eſt. Qui contribuere ad ſumptus fiendos in edificationè dictoꝝ mu roꝛum. reſiſtit monaſterium allegans imuũitantẽ eccleſiaſti cum diuino iure ⁊ humano conceſſaʒ·queritur quid iuris. Doſtulato pꝛius diuino ſuffragio de cuius honoꝛe agi. ur. Aidetur pꝛimo dictum monaſterium pꝛo rata teneri. vbicũq; enim cõis vtilitas clericoꝝ ⁊ laycoꝛũ verſatur onꝰ debet eſſe vtriuſq; cõe.ad hoc tex.optimus in · c.peruenit de immu. eccle.vbi viri eccleſiaſtici ſubeunt cuſtodias mu- roꝛum contra inimicos ſicut iſti layci quatenus vigilantibꝰ melius valeat ciuitatis cuſtodia pꝛocurari vt ditcit tex.ĩ di⸗ cto.c.peruenit.Si ergo tenetur ad onera perſonalia inſtan te cõmuni vtilitate foꝛtius ad realia cum facilius excuſent᷑ clerici a perſonalibus ꝙᷓ a realibus cuʒ in pꝛimis obſtantur a diuinis officijs ar.xxxiii:q.viij.repꝛehenſibile in.l.placet C. de ſa. ſ⸗ erce Beennc notanter inducitur.il.ad inſtructionem. C.eò.ti.vbi dicit tex.ꝙ ad conſtructionem itinerum vel pontium etiam venerabiles domus ſeu eccle⸗ ſie tenentur. pari ratione debent teneri ad edificationẽ mu- roꝛũ cum vtriuſq; verſatur vtilitas publica ⁊ pietas.Ergo Cxy:i Mertio facit.l.ad poꝛtus.C. ð oper.pub.vbi expreſ ſe cauetur de muroꝝ edificatione ⁊ reparatione ⁊ ſ itur E, Kan degentes ꝙ tenueret quidã vt refert ibi neminem excuſanduʒ foꝛe dignitatis pꝛiuilegio. uar to reducitur ratio certum eſt bona eccdleſiarum expoſita fo re pietati.⁊ pauperuʒ tamẽ cõmuni.vnde pꝛo alendis pau peribus eiuſdem ab impꝛeſſionibus defendendis ⁊ capti- uis redimendis etiam ipſarum rerum eccleſiaſticaruʒ dñia exponi ⁊ alienari poſſunt vt in.c.aurum ⁊ in.c.ſacroꝛuʒ.xij. q.ij.⁊ ibi de hoc in ſima. Ged in caſu noſtro agitur vt pau peres ibidẽ degentes eripiantur ⁊ ſubleuentur aut non cap tiuentur. Ergo eccleſie non debent eſſe imunes ab oppꝛeſ· ſionibustyranoꝛum ⁊ inimicoꝛum.⁊ tunc vt non captiuen tur. Frgo eccleſie non debent eſſe ĩmunes ab hijs collatio nibus. Ethanc opinionem ſenſerunt quidam moderni in. c.non minus de ĩmu.eccł.poſt glo.⁊ ibi hoſti.qui videt᷑ ibi glo.ſequi.que tainen non loquitur expꝛeſſe in edificatione muroꝛum ipſe tamen hoſti.contrarium aperte tenuit in ſũ-⸗ ma vt ſubitiam. Et pꝛimo adduco. ed his non obſtã tibus contrariam ſententiam arbitro: verioꝛem quam pꝛo babo pluribus rationibus. Et ſũmoꝛum doctoꝛum aucto- ritatibus.Et pꝛimo adduco.c.non minus pꝛeal.vbi tracta tur de foſſatis fiendis que pꝛofecto concernunt cuſtodiã ci uitatis.⁊ tã vtilitatem publicam clericoꝝ ꝙᷓᷓ laycoꝛum.⁊ tñ deciditur qꝙ a clericis non dʒ exigi aliqua contributio.ĩmo pꝛohibetur ſub anathematis diſtinctione niſi ep̃us tam ne ceſſitatem vel vtilitatem inſpernerit ⁊ ſine aliqua coactiõe ad reuelandas cões vtilitates vel neceſſitates vbi laycoꝛuʒ non ſuppetunt facultates ſubſidia. per eccleſias exſtiment offerenda.⁊ pondera illud verbum cões vtilitates ⁊c.iun- cto.c.aduerſus coci Erauo patet qð etiam ĩminente cõi vtilitate clericoꝛum ⁊ laxcoꝛum non tenentur clerici aliqᷣd conferre niſi ſponte velint appꝛobãte epᷣo ⁊ clero ⁊ vbi lap coꝛum non ſuppetant facultates. ⁊ hodie per.ca.aduerſus pꝛeall.nõ poſſunt clerici in caſu pꝛedicto ſpõte ſoluere Ro mano pontiſice inconſulto vt fuit illud ſancitũ pꝛopter quo rundam impꝛudentiam ſepe allegantium taleʒ neceſſitatẽ vel vtilitatem. ecnndo adidem adducitur tex.nõ.in auc.idem nulla cõmunitas.C.de epi.⁊ cle.vbi generaliter pꝛohibetur ne quiſ audeat ab eccleſijs exigere collectas exa crationes angarias vel per angarias.que omnia ꝓpter pu blicam vtilitatem in deſfenſionem rei publice in qua inclu⸗ ditur vtilitas laycoꝛuʒ ⁊ clericoꝛum exigumtur. A idem etiam.c.i.de ĩmu.eccle.li.vj.⁊.c.quanqᷓ; pena eo.ti.⁊ li.?⁊ de pꝛeſenti eo.ti. 2.c.fi.de vi.? ho.cle.⁊.l.placet.C.de ſa. ſan. eccle.l.ij. C. de epi.⁊ dle.xvj.q.i.generaliter cum infini tis.ſi:que eximunt eccleſias ⁊ ipſarum bona ab omnibus collectis gabellis exactionibus ginle Pobr quar to hac ratione bona eccleſiarum ſunt deputata publico vſu ſpũ̃ali.xij.q.j.videntes.xvj.q.j.qm de pꝛeben.rõ.⁊ dicta.l. placet.·hinc dicit tex.i.c.nulli liceat.xij.q:ij. ꝙ omne id qd eccleſie conſecratur ſiue fuit anima ſine ag.ſauctoꝛum do⸗ minoꝛum efficitur ⁊? ad ius pertinet erchrun ergo debent mundano vſui.⁊ publico deſeruire quia ſemel deo dicatum ad humanos vſus amplius tranſferre non debet. vt regula ſemel deo dicatum de re.iur.li.vj. Aus enim pu blicum etiam conſiſtit in ſacerdotibus.i.di.ins publicum. laypci ergo layci ergo cum ſint mundani ⁊ pꝛincipaliter habent vtilita tem ex re publica mundana debent ſubire onera rei publi- ce mundane . bona vero eccleſiarum que ſunt dei debent deſeruire rei publice ſpirituali. SGimile videmusin perſo⸗ nis. Mam milites ſeculares militant mundo.milites vero celeſtes militant deo.Et ſic illi in tꝑalibus iſti in ſpirituali- bus.vr in.c.repꝛehenſibilłe.⁊.c.q caſu.xxiij.q.vlti. Recte ergo dirxit tex. in dicto.c.non minus ꝙ quaʒ diulaycoꝛuʒ fa cultates ſuppetunt etiam ſponte non debet eccleſie aliquid elargiri niſi ſubtrahãtur bona vſui ſpirituali.hinc nõ.tex in cle.quia cõtingit de reli.do.dicit ꝙ deputato certu vſui lar giltione fiqelium non debent deputari ad alium vſum au- ctoꝛitate Romani pontificiſ dũtaxat excepta hinc tex.in d. c.non minus.hec onera publica dicit tex.eſſe laxcoꝛum vt patet ibi.iſti vero onera publica ſua ⁊c.licet in ſequentibus tractet de cõmuni neceſſitate vel vtilitate Sed dixit ila laycoꝛum quia in eis incumbunt rationibus pꝛedictis.licet quidam ⁊ male intelligunt illum tex.per illud verbũ ſua ⁊c̃. qð loquatur de neceſſitate vel vtilitate laycoꝛum dũtarat ꝓpꝛofecto non eſt verum replicaſſet poſtmoduʒ de laycis ſed dicit de cõibus ⁊ idem dirxit in dicto.c. aduerſus.?⁊ maxi me dum pꝛopꝛia ibi dicit qð ſua intereſt pꝛouidere cõibus vtilitatibus intelligit ergo de vtilitate clericoꝛum ⁊ layco/ rum hanc etiam ſententiam pꝛobat cõmunis theoꝛica do ctoꝛum vtriuſq; iuris.de qua per canoniſtas in.c.ſi.de vi. ⁊ ho.cle.⁊ in.c.j.de immu.ec.li.vj.in cle.pꝛeſenti ð cenſi. per Jo.de lign. per · Mar.in.l. reſcripto.ff.de mu.⁊ hono. ⁊ in.l.placet C.de ſa.ſan.eccle.⁊ in conſimilibus locis.di⸗ cunt enini ꝙ bona eccleſiaruʒ non tenentur ad aliqua one ra mundana niſi pꝛius fuiſſent certum tributaria ſen fenſua lia anteqꝙᷓ veniſſent ad eccleſiam ita qð ſoluiſſent certũ tri butum vel cenſum.aliter autem nõ tenentur quamqᷓ; pꝛio res poſſeſſoꝛes pꝛius ſoluiſſent tempoꝛe neceſſitatis vł vti litatis aliquas collectas vel factiones.ad hoc multa iura ſu perius allegata.hanc ſententiam pꝛeciſe quo ad caſum no ſtrum. ſ.in refectione muroꝛum tenet gloſatoꝛ ſubtilis in de cretis.xvj.q.j. .nouaꝝ.vbi expꝛeſſe dicit glo.per l.admi⸗ niſtrationem. Ideʒ apertiſſime voluit ille iuẽ. canonici ſpe culum ꝗJo.an.in dicto.c.non minus ſuper glo.vbi dicit ꝙ clerici non tenentur quia nulla lex nec digeſtoꝛum nec.C. nec nulla lex auc.potuit reſtringi eccleſia imunitas.hãc eãẽ dem ſententiam ſecutuſ eſt gloſatoꝛ iuris ciuilis clariſſimꝰ in dicta.l.adinſtructionem. vbi firmauit eccleſias nõ tene- iad refectionem vei conſtructionem muroꝛum. Ademibi Waramtocnuſtülaminatod genoc dicta.l.adinſtructio nem. in partę coꝛrigitur per auẽ.nulla cõmunitalſ pꝛeall.di ſtinguit Ommia realia.? ea que imponuntur perſonis ꝓre- bus pꝛopter bona vt ad pꝛima teneantur eccleſie ad ſecun danõ. vnde pꝛo refectione ponintu 7 muroꝛum onera ĩponuntur perſonis pꝛo rebus.nullo enim iure cauetur poſ ſeſſionis ad heconera obligata foꝛe.quid plura ipſemet ho ſti coꝛrexiſſe: videtur opi.ſuaʒ quam tenebat in.c.non mi nus.nouiſſime in ſũma ſua in ti.de mieccle.S.a quibuſ.vꝰ. ad extraoꝛdinaria vbi dicit q hodie eccleſie ſintimmunes ab omnibus iſtis oneribus concernentibus ſiue publicam vtilitatem ſiue pietatem per dictam auẽ. nulla comunitas cum ſi. Et ſic ꝙ hodie non pꝛocedat ex toto diſpoſitio.d.l. ad inſtructionem.⁊ ſic incidit cum opi. War. multi etiam alij doc antiqui hanc opinionem ſecuti ſunt de quibus nõ curo cum in hanc ſententiam habemus iuris illuminato- res vt gloſatoꝛ vtriuſq; iuris.? Joann.an.⁊ hoſti.?⁊ Bar. 7Aa ergo auderet oppoſitum conſulere maxime con a religionem cum non modica 1 ratio.que pꝛo religiõe facit.l.perſone de reli.? ſump.fu. H quis pon- derat glo.in dicto.c.non minus.non ſentit opi.in pꝛin.adu ctam ĩmo contra ſentire videtur. Naʒ illa glo.eſt poſita ibi ſuper caſu excepto quando epiſcopus ⁊ clerus inſpexerint neceſſitatem vel vtilitatem cõmunem ⁊ laycoꝛum faculta tes non ſuppetunt ⁊ tũc abſq; vlla coactione poſſunt elar- giri vnde glo.voluit ibi potius exemplificare de hac vtilita te vel neceſſitate cõmuni quam pondere caſum exceptum a diſpoſitione illius.c.⁊= ſatis patet dum dicit conferre eniʒ debent E ſic per verbum eniʒ continuat ſe ad tex.Si enim voluiſſet ponere caſum except dixiſſet conferre ta- men debet vel per verba ſimilia fuiſſet locutꝰ. Et quicꝗd ſenſerit ſatis hec opinio ſupꝛa recitata fulcita eſt iunbꝰ ra⸗ *. um in conſulenð Nomanuʒ pontificẽ. nem allam.ſatis.S.eſt reſponſum. Ad.l.po⸗ n ob. qe non loquitur de eccleſia.vt ſatis voluit glo.in.d.l.ad inſtru lentiam ſibi a quodam viro in magiſtratu in loco Er tionibus ? auctoꝛitatibus. Quare concludo dictum mona ſterium ad hec onera ſubeunda teneri non debere niſi ſer⸗ uar etur diſpoſitio illius.c.non minus.ſ. Komano pontifi- ce pꝛius conſulto.vt dicilur in dicto.c.aduerſus Et ſic ſer uatum fuit alias facta cõiſſione excellenti vtriuiq; doctoꝛi domino An. de roſellis. Et mihi per potentes dominos pꝛioꝛes cõmunis Senaꝝ pꝛopꝛie ĩ queſtione facti que ver ſabatur cum magnifico ⁊ deuotiſſimo monaſterio ſancte arie montis oliueti de claſura.licet nudo verbo ⁊ ſuc cinte tunc fecerimus tunc relationẽ on obſtant huic concluſioni contraria ſuperius foꝛmdta. Et pꝛimo reſpon deo ad.c.peruenit.habet enim varios intellectus. Dꝛĩo enim intelligitur in terris in tempoꝛibus eccleſie ſubiectis. Secundo intelligitur ſecundum illa tꝑa in quibus illa ciui- tas terrecena oppꝛimebatur ab ihmon 2 vi ſubitaneus.⁊ in pꝛouiſus vt ibi nõ. Inno / JItem intelligitur de dericis qui non ſunt a diuinis ſubtrabendi. xxiij.q:viij.repꝛehenſibile.ſed de hominibus eccleſie que alias gaudẽt dicta munitate.l:.ij. C.de epiſ.⁊ cle.⁊.nij.q.ij. eccleſiarũ ſeruos.niſi eſſet neceſſitas vrgentiſſima.vt nõ. hoſtien.in ſumma eo ·ti.in dicto.S.a quibus.v.moꝛe etiaz bernala el emt uan⸗ non loquitur de fructibus ⁊ bo nis diſtrabèndis.ſed de quadam cuſtodia ad neceſſaniam tutionem ciuitatis que ĩminetin caſu nonrorſien pꝛe- ſumptio ꝙ ſic eſſet magna neceſſitas debet obſeruari te- noꝛ.c.non minus ⁊.c.aduerſus cum nullum ſubſit pericu/ Id.l.inſtructio 1 ctionem. Itemilla.l. ſecundum vnam ſolutionem ibi da⸗ tam in glo.poteſt induci pꝛo hac opinione noſtra cum dicit qð graduati pꝛopter bonum publicum qð fouent ſunt ab il lis oneribus pꝛiuilegiati foꝛte debent eſſe exempte ecdeſie popter bonum publicum ſpirituale. ⁊ ꝑ alias rationes ſu perius allegatas. ¶ Ad quartum motiuum reſpondeo pꝛocedunt pꝛo redimendis captiuis vel pauperibus alẽdis eccleſia ſua bona diſtrabit ſecus hoc caſu vbi eccleſie nulla A vtilitas ⁊ dominus caſtri recipiet totum cõmodũ ui enim ſentit cõmodẽ ſentixe debet onus.vt in re gula qui ſentit.de re.iur.li.vj.¶¶ Item non debent ſubtra hi cultui diuino.⁊ pauperibus ac alijs religioſis ſumptui ? neceſſarijs vt erpedianturin cauſam non ſĩc neceſſariam. 2⁊ vbi non ita directe fauetur pietati ⁊ ſi neceſſitas maxime pꝛetenditur.ſeruetur ꝙ habetur in.c.non minuſ ⁊.c.aduer ſus.video enim ꝙ eccleſie non tenentur ſubuenire dñis tẽ poꝛalibus niſi in quantum velit ⁊ ſic cultus diuinus in nul lo altererur. vt in dicta.l.placet.⁊ auc.nulla cõmunitas foꝛ tius non tenetur contribuere ad ediſicationem muroꝛum. Alterius me non extendo cum religioſi fauoꝛ.tantoꝛum viroꝛum clariſſimoꝝ auctoꝛitate fulcitus ſatis habunde in hac re ſuppetere videatur ad indiuidue trinitatis. Amen. Zaro deo, Eſico-abbas: — 2%7 oneliij. cti contingentia talis eſt. Quedsʒ mulierac ſata de adulterio a viro ſuo ad lucraidam do em ? diuo:tium quo ad. thoꝛũ faciendum mu lier tanᷓ pꝛegnans ab alio conitincta allet vio⸗ te illatani ⁊ eam excõiectu.ſufficientibuſ pꝛobat⸗/Que⸗ ritu an ex hoc debeat euitare penam.l.Et videtur pꝛimo quod non.quia coacta voluntas in maleſactis nõ excuſat apeccato nec rurſus a pena peccati.ij.q.j.in pꝛimjs.xxiij. q· vj. Item ne vbi dicitur ꝙ quis debet potius omnia ma la pati quam malo conſentire. Ratio huius dicti eſt ꝙ ius conditionalis non tollit conſenſum vt.c. au Brnnch ⁊· c. merito.xv.q.j.⁊.l.ſi mulier.ff.q; me.cau.⸗ Secundo hoc pꝛobatur a ſimili in.c.ſacris ꝙ metus cauſa vbi comu/ nitas excõita per metum incidit iu penam excõmunicatio nis. ſicut ille qui cõicat ſponte redditur ratio ibi quia licet metus culpam attenuet eam tamen pꝛoꝛſus non excludit. ((Lend inducitur.c.nunc autem.xxj.di.vbi patet papã arcellinum fuiſſe depoſitum quia rdolis thurificauit.licʒ gentilium metu indutus feciſſet ita ergo hec mulier ð qua queritur alterius libidini.ſe pꝛoſtrauerit ⁊ ſic mariti thoꝛuʒ violaueritnon debet pꝛopter metum vindictam euadere netun ma; d.l.poꝛtus non ob.qꝛ per iura ſuperius allegata? multa glia que bꝛeuitatis canſa bmittumtur. (Seg hijs non obſtantibus cõtrariũ ſenten- tiam arbitroꝛ de iure verioꝛeʒ infraſcriptis rationibus mo- tus ⁊ multoꝛum auctoꝛitatibus.Aut enim hec mulier vipᷣ ciſ apaſſa fuit.⁊ tunc in dubio dicendum penã pati non de- bet:quinimo nec vllam peccati macu laʒ contraxit. ĩmo ex coꝛdis caſtitate meretur niſi pꝛobatur contrarium.xxxij.q. V.c.j.⁊.ij.? dicto.c.in ſacris violentia ſeu metus fuit con ditionalis.Et dico qð licet aliquod peccatuʒ contraxit?⁊ pe nitentia digna ſit quare adminus affuit aliqualis conſenſuſ tamen penam aduiteriſpati non debet.⁊ ſic non debet pꝛi- uari dote ⁊ conſoꝛtio mariti.cum ſit adulterij pena.hoc ꝓ⸗ batur expꝛeſſe in.l.vim paſſam ⁊ in.l.vxoꝛ.S.ſi quis plane. ff.de adul.⁊=l.fediſſintã.C.e.ti⁊.l.i.O.remouet.ff.ð poſtu. ⁊ ratio eſt quia adulterium reſpectu legis nõ.admittitur ſi ne dolo. licet fuerit ſeu interuenerit aliqualis culpa vt nõ. pꝛobat in.l.pnlt.ff.de adul.tex.iuncta glo.fi.xxxiiij.qij.in lec.⁊.xv.q.j.inebꝛiarunt. Et iura pꝛocedunt etiam in me⸗ t conditionali.vt apertiſſime volnit glo.ſeu ſentit in duo⸗ bus locis.xxxij.q.v.pꝛopoſito.alias incipit lucretia.pꝛo hoc quia dolus eſt caliditas machinatio ad circüuenienduz ⁊c. l.i. ff.de dolo ꝗui etiaʒ ceſſant interueniente metu licet cõ ditionali.¶ Et aduertendum ꝙ minoꝛ metus excuſat mu lierem qᷓ; virum pꝛopter ipſius imbecillitateʒ. vt dicit glo. nõ.in·c.cum locum de ſpon:.qꝙ plena.nam arbitratoꝛ ꝙ nõ ſolum metus illatus per illum virum habeat excuſare mu- lierem a pena adulterij.ſed etiam pudoꝛ ⁊ verecundia que dam quam incidere timuit mulier in clamando cum videt᷑ ſed maxime noctis tꝑe a viro pꝛeſertim poterit obxeſſam. ratio quia ibi ceſſat dolus qui requiritur ad incurrendaʒ pe nam adulterij.vt.S.dixi.hoc ualde no.pꝛobatur in.c.pꝛo⸗ poſito.vel incipit lucretia pꝛeall.iuncta glo.cum veri facti ontingantur. Mam illa lucretia nobilis ? pudica in roma omana pꝛopter hanc ignominiam ? confuſionẽ vitanda expoſuit ſe libidini filij toꝛquini regis.nec adultera fuit iu/ dicata ab Auguſtino viro ſanctiſſimo ⁊ doctiſſimo. immo de caſtitate mentis cõmendata vt ibi intelligit glo.⁊ bene ꝙlicet quo ad deum nõ fuerit maculata ab adulterio.ꝑ iu- ra ſuperius in pꝛinꝰ allegata tamen quo ad penaʒ legilſ fuit adulterio excuſata cum non cõmittatur ſine dolo.vt ſupe- rius dixi. ¶¶ Noncludo iſtam mulierem non debere pati ſubſcrpt᷑ penaʒ adulterij.Ad iura in contrariũ allegata poſ ſet multipliciter reſponderi.Sed vnica reſponſio genera⸗ lis ad omnia ſufficit dicendo ꝙ vbi ad incurrendam penaʒ requiritur dolus non ſufficit culpa.l.j.C.de ſicca.nõ.in.l.ĩ actionibus.ff.de in lit.iur.⁊ inſti.de ſuſpec.tu.S.ſuſpectus ⁊.·l.qð nerua.ff.depoſiti.AYd incurrendam auteʒ penã adul terij requiritur dolus.qui excluditur per metum.vt.s.ple niſſime pꝛobatum eſt. ⁊ ita videtur firmare Bar.in.l.qðᷣ nerua pꝛeall.⁊ etiam quo ad penam pecuniariam lata cul- p. non equiperatur dolo vbi lex expꝛeſſe requirit doluʒ. ? idem glo.nõ.in.l.magna negligentia.ff.de ver.ſig. Et ſic licet hic non agatnur criminaliter ad penam adulterij ex quo tamen agatur ad penam non ſufficit illa culpa ſine dolo pꝛe ſertim cum hic agatur ad grauem penaʒ vt.ſ.perdat patri- monium ſuuʒ.dos enim mulieꝝ cenſetur patrimonium.’. iij . ff.de mino.⁊ vt ſeperaret a viro. Et ſic pꝛiuetur ⁊ iure petendi debitum coniugale.⁊ vires alimentales paſſiue ꝙ quam graue ſit quibus deſcernere poteſt. Et hec ſufficiãt ⁊c. Hico.abbas. Sð S — — Empꝛonins quandam domuʒ ſuam locauit ti/ tio tempoꝛe annoꝝ octo.conſtituta penſiõe ſex oꝛ?. in anno.immediate poſt dictam locationẽ vendidit dictam domũ titio conductoꝛi pro pᷣ⸗ tio.Cc.floꝛ.auri.qð quidem pꝛetium dicto titio emptoꝛe ha- buiſſe confeſſus fuit.non ſub ſpe future numerationis·⁊ re nunciauit exceptioni non numerate pecunie.poſt hec di⸗ ctus titius emptoꝛ non obſtante confeſſione pꝛedicta ſuper receptione pꝛetij facta per ſempꝛonium venditoꝛem fecit ⁊ conſtituit ſe pꝛincipaleʒ debitoꝛem ⁊ pagatoꝛiũ dicto ſim ponio venditoꝛi in dictis centum floꝛ. auri pꝛo pꝛetio di- cte domus.quos centum floꝛenos auri dictus titius ꝓmit tit dare ⁊ ſoluere ad terminum octo annoꝛum.⁊ interim an- no pꝛomiſit quolibet ſex floꝛenos auri nomine pẽſionis ſ̃ᷣm pactuniocationis pꝛedicte.cum pacto ꝙ ſi dictus titiꝰ ali quam partem dictoꝝ centum floꝛ. offerret dicto ſemp: nio ipſe ſempꝛonius deberet illã partem recipere ⁊ pꝛo pa teinnuere penſionem dictoꝝ ſex floꝛeno: uʒ./j Accidit q; inter tempus octo annoꝛum nulia pars dictoꝝ centum fio⸗ renoꝝ fuit ſoluta dicto ſempꝛonio per dictum titium.ſʒ ſol⸗ uit ſibiſex floꝛenos dicto rermino octoꝛum annox elapſo. ſempꝛoniꝰagit contra titiũ ad ſolutionẽ ⁊ ex actionẽ dictoꝝ centum floꝛenox. titius ipſe allegat ⁊ dicit iã ſoluiſſe.xlviij floꝛ.⁊ offert ſe paratum ſoluere floꝛenos.lij.pꝛo reſiduo di cte quantitatis.ſ.dicens ſe domum emiſſe vt patet inſtru- mentuʒ emptionis ⁊ ideo non tenebatur ſoluere penſioneʒ q ſoluit illud fuit pꝛo vſura centum floꝛenoꝝ pꝛedictoꝝ ⁊ ꝙ in fraudem vſurariun fuit dictum vt ſolueret nomine penſionis. ⁊ ſic debet computari ſolutum in veram ſoꝛtem dictoꝝ centum floꝛenoꝛuʒ. Sempꝛonius replicat. ꝙ ᷓuis vendiderit domuʒ ? confeſſus fuerit recepiſſe tamen ĩ ve ritate nullum pꝛetium habuit ꝙ debeat colligi. ex confeſſio ne ⁊ obligatione ĩmediate facta per titium emptoꝛem⁊ ſic pꝛetiuʒ non ſoluto non dñium dicte domus non fuit tralla tum in emptoꝛeʒ.ideo detitur ſibi penſio donec totuʒ ſol- uere pꝛetium dicte domus? ſicut dicti.xlviij.floꝛ.nomine penſionis ſoluti non haherent cxiſtimare dictuʒ pꝛetinʒ cẽ tum floꝛenoꝝ.⁊ ſic pꝛetiuʒ domus eſt integre ſoluendum. ueritur quid iuris ⁊c. Kini eiuſq; matris nominibꝰ inuocatis.omiſſ argumentis que ſatis friuole in fauoꝛeʒ dicti vẽ ditoꝛis poſſint fieri ivpſam rem ſubſtantiatim ſic atringam ico enim melioꝛi iuditio ſemper ſaluo dictu mtitiũ emptoꝛem non teneriad ſoluendum.lij. floꝛ.⁊ ſic.xlviij.floꝛ.ſoluti nomine penſionis debent com- Aean in vero pꝛetio dicte domus.qð pꝛobo multipliciter. ꝛimo ſic vʒ eo ipſo enim qð dictus locatoꝛ emptoꝛi vẽ didit domuʒ recepto pꝛetio vel ſaltim habita fide de pꝛetio ⁊hic fui t perfectus contractus ?⁊ dñium domus tranſiuit i emptoꝛem ⁊ receſſuʒ fuit a contractu locationis.hoc aper tiſſime pꝛobatur in.l.ſi quis.ff.de acqui.poſſ.⁊ inſtide re rum diui.S. interduʒ ⁊. S. vendite.⁊ qð hic fuit ſaltem habi ta fides de pꝛetio clariſſime patet ex confeſſione ipſius vẽ ditoꝛis.que ſi eſſet fictitia tamen lſatis ex ea colligitur q in tendebat de pꝛeſenti tradere rem ratione venditionis habi ta ſide de pꝛetio hñdo in futuꝝ.vt ſatis etiam colligitur ex obligatione ⁊ confeſſione poſtea facta per dictum titiũ em ptoꝛem.cum ergo dñiuʒ fuit tranſlatuʒ in dictum empto- ⁊ꝛem ⁊ receſſum a contractu locationis vt.S.luce clarius ꝓ batum eſt. non potuit de nouo illã confeſſioneʒ ſubſequen tem conficere ⁊ ſuſcitari contractuslocationis ⁊ recedi a cõ tractu venditionis ⁊ emptionis perfecto? re non integra. C.quando liceat ab emptiõe di.il.i.⁊.ij/ Tertio quia iſti hoc non agebant.ĩmo volebant contractuʒ emptiõis ?⁊ v ditionis exiſtere in ſua firmitate.vt patet er verbis empto niſ ſeu confeſſionis.patet ergo ex pꝛedictis qð nomine pẽ- ſionis non valebat illa ſolutio cum de re pꝛopꝛia quis pen/ ſioneʒ ſoluere non poteſt vt dicta.l.qui rem pꝛopꝛiam.vñ etiam pꝛeſupponendo qð nulla fraus vſuraꝝ interuenerit hic tamen qui ſoluit indebitum poteſt illud compenſare in verbo deſoluendo.l.etiam.ff᷑. de compenſa.de ſide inſtru. c.cum ꝗJo.facit.l.cuius per erroꝛem.ff.de regl.iur.⁊.c.fi. de ſol. cum ibi nõ. Puto tamen ꝙ etiaʒ ex alio capite po terit ipſe venditoꝛ iſſos.xlviij.floꝛenos in verum pꝛetium computare quoniaʒ ſi diligenter omnia geſta ponderentur hec penſio fuit conſtituta in fraudem. ⁊ ſic eſſet vſura pꝛo dilata ſolutione. illoꝝ cenen floꝛenoꝝ de quibus ſupꝛa.ſeu continguitatis cõtractus.Si enim incontinenti intẽdebat vendere.⁊ vendidit qn confiteri pꝛetiuʒ recepiſſe.ad qusd oppoꝛtebat pꝛemittere contractum locationis cuʒ non ſit pꝛeſumptio ꝙ quis velit in continenti a pꝛioꝛi pꝛopoſito re cedere.l.nam ea.ff.de condict.⁊ demonſtra.⁊ de baptii mo maioꝛes.Et ex his que in continenti fiunt oꝛitur pꝛeſũ ptio fraudis in.c.officij.cum ibi nõ.de elec.⁊ que inconti nenti fiunt videnturibi eſſe.l.lecta.ff.ſi cer.pet.Secun do pꝛeſumitur fraus ex eo quia pꝛius fuit venditoꝛ confeſ/ ſus recepiſſe pꝛetium non ſpe future numerationis imo re. cũciliauerat excepf.non numerate pecunie ? tamẽ poſtea emptoꝛ confeſſus eſt ſe debitoꝛeʒ in centum floꝛenos occa ſione pꝛetiiiliius domus.? exhis contrarietatibus reſuxtat pꝛeſumptio nefi.Tertio oꝛitur pꝛeſumptio ratione pꝛeſumptionis ſolutionis fiende pꝛo penſione contra naturam iillius con- tractus venditionis qui pꝛoceſſerat ad hoc qð legitur ex no pꝛeſ⸗ uuptlo franai⸗ in. c. vt noſtra pꝛeſumptio vt eccle be tatis in.c.ex illo pacto oppoſito vt ſi in tempus octo anno- rum ſolueret aliquam partem dictoꝝ centum floꝛenoꝝ de⸗ beret fieri diminutio penſionis pꝛorata. Si enim domini vj.in cle.pñti eo.ti.⁊ dicam latius in an gumento ſubſequẽ ti.non reperiuntur pꝛiuilegiati vt poſſint vti pꝛo ſe ⁊ ani- malibus eoꝛum rebus cõitatis larcoꝛuʒ ĩmo potius con- tra de iure diuino in.l. habuerunt de terra pꝛomiſſionis. ſedilla ſolum ex diſpoſilione diuina fuit tradita laycis.cleri cis vdn fuerunt ſolum reſeruate decime ⁊ quedam alie per tinẽtie.vt habetux numeri xviij.⁊ nõ.in · c.i.de deci.li.vj. um domus non traſmiſſum eſt in emptoꝛem vt allegat v· ditoꝛ ad quid fieret ila diminutio pꝛo rata cum adhuc do minium eſſet penes venditoꝛem. Mon eniʒ poteſt dici qgd pꝛo parte tranſeat dominiuʒ ſicut pꝛo parte ſoluitur pꝛetiũ l. traditionipus. C. de pac. Ergo clare ex eo concluditur ꝙ pꝛo mercede ſolutionis dictoꝛnm centum floꝛenoꝛuʒ licite fuit conſtituta dicta penſio vt ſic ex onerata parte debitiex Si ergo volunt vti rebus cõmunitatis laycoꝛuʒ debent ſol uere ſicut vellent paſcere animalia in lociſ pꝛiuatis agit enĩ cõmunitas pꝛo rebus ſuis ſicut pꝛiuatus pꝛo ſuis ar.in.c.te net de Roba eConceſtnade fo.compe.⁊ clerus eſt di⸗ uiſusa populo. Mã alius clerus alius populus in. c. ſi ſept tia de ſenten.exco.li.vj.⁊.xij.q.j.duo ſunt genera. tez onerari debebit onus penſionis ſeu mercedis. Ex his eniz omnibus ⁊ tam vberrimus coniecturis ⁊ pꝛeſumptionibꝰ debet talis contractus iudicari in fraudem vſuraruʒ ↄfect. inxta ea que ponuntur ? habentur in.c.ad noſtraʒ de emp. ⁊ ven.⁊.c.illo nos de pig Et ſi diceres quomodo hic de⸗ beret pꝛeſumi? iudicari cum non interuenit mutuum ſine quo vſura non committitur vt patet ex diffinitione vſure ſt enim lucrum ex mutuo ⁊c.vt ple.nõ.per Joan.an. in regula Deccatum de re.iur.li.vj.in mercu.facit.c.conſul uit de vlu. W. ꝙ licet ex foꝛma ſui non appareat contractꝰ vſurarium tamen pꝛopter mentem contrabentium debet iudicari vſurarius. Ex quo enim ex dilata ſolutione pꝛetij debebat iſte venditoꝛ recipere illud lucrũ fingit ius qd em-/ ptoꝛ ſolnit pecuniam venditoꝛi· Et ꝙ vendito: illam ſibi mutauerit ⁊ pꝛo mercede volueritillud lucruʒ. Mec videa tur extraneum quia calus expꝛeſſus in iure in ſimilibus. ca ſus in. c. in ciuitate.⁊ in.c.nauiganti de vſu.vbi dicitur ſecũ dum cõem intellectum illum venditoꝛem iudicandum vſu rarium. qui vendit rem plus quam valet ex eo quia ſolutio nẽ pꝛetij differt ⁊ ſic non eſt contractus vſurarius ex foꝛma ſui quiibi non ſit ibi veꝝ mutuum ſed fingitur modo pꝛedi vrn FPg cto pꝛopter mentes contrabentium. Cõmittitur ergo vſu- ra ſiue ſit mutuum verum ſiue fictum modo pꝛedicto ⁊ ita cõiter nõ.in iuribus pꝛeallegatis. Ex quibus omnibus con cludo ꝙ ex duplici capite poteſt iſte emptoꝛ obtinere intẽ- tionem ſuam.vel quia ſoluet vel vſuram qualitercunq; ca piatur poteſt deduci in incompenſationẽ pꝛetij centuʒ floꝛ. dicto.c.illo nos.cum ipi nõ.⁊.c.cum contra de pigno.de iu re debitoꝛes cum ſi. Et hec ſufficiant ⁊c Alſus ſuper quo petite fuerunt allegationes. QAuidam dominus Franciſcus canonicusmaſ frumentum poꝛcos ⁊ ſimilia ⁊ in eis dicitur ne- gotiari. habetq; aliqua animalia que mittere vult ad loca paſture cõmunis maſſitañ. ſine aliqua ſolutionequam cõi ter faciunt ciues ibi pꝛo reuelandis rebus oneribus cõmu- nitatis nec etiam in rebus patrimonialibus in quibus nego tiarij dicitur vult ſubici ſtatutis ciuitatis ſoluendo gabellas datia pedagia ⁊ ſimilia excuſando ſe duplicitenilꝛimo ratione clericat᷑ ¶ Secũdo exquodã pacto inito inter ipam cõitateʒ maxĩe ⁊ epiſcopuʒ ⁊ oapitulum maſſitan.eccleſie vt liceat epiſcopo ⁊ caplo ſine aliqua ſolutione mittere ani git nunc dubitari de dusbus. ciſcus debeat ſoluere paſſus paſcuis cui frequenter inſerit admittit animalia ſua pꝛopꝛia ad dicta loca cõitatis ſᷣm qð ſoluent alij ciues iuxta foꝛmã ſtatuti cõitatisX⸗⸗ Ad pꝛimuʒ malia ſua ad paſcendum in Kibe cõmunitatis./Contiĩ dicendum qð ſi loca paſture eſſe conſueuerunt ⁊ ſunt vni- uerſitatis ſeu cõitatis laycoꝝ tunc puto dictum dominum Si eileumn teneri a cõitatis ſi velit animalia ſua mittere ad illaloca.cõitatis ra tio huius eſt quia non dicitur hoc caſu cõitas legem impo⸗ nere clericis nec dicuntur collectare clericos.vel datia ſeu gabellas ab eis exigere ſed dicuntur vſu vendere ſeu vſum fructum rerum cõmunis qui poſſunt ſine iniuria cuiuſq;. Wam in ſua re quiſqʒ eſt legittimus.moderatoꝛ.⁊ arbiter. in.l.in.re mandata.C.mandati.⁊.c.de his de ſepul.quam iᷓᷓ enim clerici reperiantur pꝛiuilegiati.vt de rebus eoꝛum non ſoluant gabellas vel dana. vtin.c.quãqᷓᷓ de conſi :.l’i. ſitañ.ex patrimonialibus vendit vnumibladum dꝛzimo nunquid dñs Fran luenduʒ ſᷣm foꝛmaʒ ſtatuti leges video ꝙ onera cõmunitatis incumbunt lapcis ⁊ non cleri· . cis.vt nõ.in.c.non minuſ ⁊.c.aduerſus de immu.eccle.Cũ ergo volunt ſentire onera rerum cõmunitatis lapcoꝛum ̊ nec non comoda ſentire debent.non enim ferendi ſunt illi qui lucra ⁊ comoda capere volunt ⁊ onera ſubire nolũt.C. de cadu.toll.i.S.pꝛo ſo.in regula qui ſentit onus de re.iur. li. vj. Et ſi diceres quia clerici tenentur ad iſta.⁊ non ad ſo lutionem gabelle ſeu datioꝛum. W. ꝙ gabelle ⁊ datia ſoluũ⸗ tur de rebus pꝛopꝛijs vnde cum perione ſint exempte ſic?ꝝ res eoꝛum quia ſequũtur conditionem perſongrum vt nõ.ĩ dicto. cepꝛeſenti de de.⁊?.c.quãqᷓ eo.ti.l..vj. Mõ ergo poi ſunt layci a perſonis non ſubiectis ⁊ exemptis hoc exigere. ſed in caſu noſtro non ſoluunt pꝛo rebns ipſoꝛum clericoꝝ ſed quia conueniunt rem cõmunitatis ſeu emunt vſum vel vſufructum perſone pꝛiuate cõmunitatiſ merito tenentur ſoluere ſicut ſi conducereut vel emerent vſum ſeu vſum⸗ fructum perſone pꝛiuate.facit.c.j.de in inte.reſtit. Si ve⸗ ro iſta loca paſture fuiſſent ad vſum cõmunitatis clericoꝛuʒ ⁊ laycoꝛum ? ſic foꝛent cõmunia clericis ⁊ laycis tunc nõ te nereturdominus Frede.ꝙ per ſtatuta laycoꝛum non tenẽ tur clerici abſoluere tůmen quia ſtatuta laycoꝛum nõ affici unt clericos in.c.bene quidem.xcvj.di ⁊.c.eccleſia.ſancte arie de conſti.tum quia in rebuslcõmunibus non poſ- ſent ſoli layci roſtituere in peiudin⸗ alioꝛum per ius in re-⸗ bus habentium quare per omnes tangit debet ab omnibꝰ appꝛobari.c.qð omnes de re.iur.li.vj.⁊.c.ad hec de off.ar chy.tum quia inti communi potioꝛ eſt conditio pꝛobibeni regula in re cõmuni de re.iur.li.vj.⁊.l.ſaluus.ff.cõmuni di 8 . in parem non habet imꝑuum.c.innotuit de elec. on obſtat pꝛedictis pactum factum cum epᷣo ⁊ capto ane.eccleſie vt licitum ſit eis paſcendi facere animalia eoꝛum in paſcuis territoꝛij meſſan. quia illud fuit cõceſſu,ʒ caplo nõ ſingulis ꝑſonis de caplo.habebit ̊ locũ iĩ aĩalibus epiſcopalibus non autem in animalibus ſinguloꝛum cano- nicoꝛum quia aliud capim aliud ſinli indultum ergo caplo non extenditur ad ſingulos in.c.qui mãumittitur . xii.qliii. ⁊ in.c.fi.ð pꝛeben.li.vi.⁊ in.l.ſed ſi.SO.qui manumittitur.ff. de in ius vo.quinĩmo illud pactum potius facit contra di- ctum dominum Franciſcum quia inuit tacite illa loca non fuiſſe comunia clericis ⁊ laycis.ſed laxcoꝛum ⁊ hoc ad pꝛi-⸗ nnumn oubium Aaſegn dubium huius dico de pꝛedici non tenentur ſoluere gabellas ſeu datia quia ab his clerici . eccleſie ſunt exceptis cum omnibus rebus eoꝛum. Nõ enĩ tenentur ſoluere laycis qui non ſubiciuntur nec ſtatuta ipo rum ſubſũt vt pꝛobatur clariſſime ĩ dicto.c.quãqᷓ.⁊.d.cle. pꝛeſenti per ſpe.de immu.eccle.in ar. ð.de ſenis con ſilio.cc. Hec eſt verum qð vendendo vinum bladium ole um ⁊ ſimilia ex rebus ſuis dicatur negotiari.vt ſic ſit locus. c.fina.de vi.⁊ honeſta.cle.cum ſi.l.allegandis.ille enim ꝓ pꝛie dicitur negotiari qui emit rem vt eã integraʒ lucri cau- ſa vendat non ille qui emit rem vt eam reducat ad aliquam foꝛmam vel ſi vendat vinum ſeu bladum de rebus ſuis re- collectum vt pꝛobatur in.c.eiciens lxxviij.di.nõ.doct.in materia noſtra in dicta cę.pñti.⁊ dicto.c.quãq; Frede.di cto conſilio.cc. aen⸗ tamen ꝙ ſi emeret rem vtintegraʒ lucri cauſa venderet ꝙ tenetur ſoluere ſcõm ſtatuta patrie ſi tertio per epᷣum monitus non deſiſtit.vt pꝛobatur in di⸗ cto.c.fi.de vit.⁊ bone ce Bea ante monitionem non tenentur ad pedagium.vt in dicto.c.quami;.d.cle.pñti.a contrario ſenſu. Mõ.reð.in loco pꝛeall.⁊ ſpe.vbi ſupꝛa. ⁊ hoc caſu iura non videntur facere meniionem de moni/ tione quia foꝛte layci poſſunt nõ pati illa introduci abſq; ſo lutione debita gabelle ſeu pedagu. Et hec ſufficiat per alle gationibus.ad plenum videatur materia in dicta cle.pñti. 7. d. c. quaniᷓ ⁊.c.ſfi.de vi:⁊ ho.cle.Laus deo.abbas. Lon. vij. Aeſitum fuit a me in queſtione facti.vtrimn in ententia teneat᷑ iudex expꝛimere cauſam ſi poſ ent ex generalitate ſententie plures cauſe elici. Rñdi conſulendo ꝙ ſi ex varietate poſſet parti Reiudicium generari debet tunc iudex expꝛimere cauſam vt puta ſi poſſit dubitari an reus fuerit abſolntus ab impe- titione libelli an qð actoꝛ non pꝛobauit an pꝛopter defectũ inſtantie an quia reus non poſſidebat vel quid ſimile. hoc videtur pꝛobart.in.l.pꝛoperandum.C.de iudi.⁊ ibi expꝛeſ ſa glo.vꝰ ideo etiam eſt de mente doc.in.c.ſicut de re iudi. ⁊ ſpe.in ti.ð ſen.pꝛola..qualiter.v.veꝝ ſi rationes.⁊ Jo. an.in.c.ſi non de dolo.2⁊ ↄtu.⁊ butri.in.c.exanimata dẽ iu⸗ — ,S .- di.⁊ ſpecul.in ti.S.alla.vbi ponunt aliquoscaſus in quibus C . z; n, g. 2. cauſa expꝛimenda eſt vbi non poteſt alia ratio illoꝝ caſuuʒ . . elici.niſi vt euitentur equiuoca non tamen in pꝛeiudituum S. iik wmn 14 qð poſſet nõ ponere parti vel aliter quoquoniõ.ideʒ MWar. ſ. Zr, n h= S quidam alij in. bij.5. ignomine. ff. ex qui. c. mo. infa. hoc 77211 etiam pꝛobam alia ratione vbicũq; ex narratis ĩ libello poſ- 7 * ſunt elici plures ? diuerſe actiones debet iudex compellere ve libellantem ad expꝛimendum nomine actionis vel tali ne- ganti denegare audientiam vt euitetur ĩ certitudo.vt nõ. in.l.edita.C.de eden.⁊.l.i.ff.eo.per canoniſtas in.c.dilecti de iudi ·⁊ dicit Inno.in.c.ij.de oꝛ.cog.qð ſtultus eſt iudex qui aliter libellum recipit.Ecce erg ꝙ licet alias in libello non ſit expꝛimenda ipſa actio.vt n di⸗ quo iure.⁊ dicto c.dilecti ⁊ dicta.l.edita.tamen ex pꝛedicta cauſa compellit iudex expꝛimere cauſam foꝛtius debet g iudexipſemet cãʒ vt euitetur incertitudo iſta in ſententia expꝛimere cum ſen tentia debeat eſſe clarioꝛ libello. Inſti.de act᷑.S.curare.nõ. Inno.in.c.tanta.de exceſ.preiũputo tamen q ex omiſſio ne cãe non coꝛruat ſententia.ſe interpꝛetamur omninora⸗ tionem cauſe congruentis.⁊ ſi multipliciter eſt interpꝛeta- mur illam que eſt minoꝛis pꝛeiuditij.ad hoc ꝙ nõ. Inno.ĩ. c.ij.de oꝛ.cog.⁊ ſpe.in ti.de offi.iud.S.deſeruiſſe.v.in finẽ ⁊ ſequenti vbi dicit ꝙ reo ſimpir abſoluto.non obſtat acto ri iterum agi volenti exceptio rei:? in eptam petitionẽ po⸗ terit pꝛobare m eum.⁊ admitti debet per iudices ⁊ conſi- liarios cãe ar.in.l.iij.ff.de ſuppe.tu.Ego puto ꝙ etiam de ficientibus pꝛobationibus interpꝛetabimur cauſam mino⸗ ris pꝛeiuditij ar.in pꝛedicta.l.iij.?⁊ eoꝝ que nõ. Inno.in di c to.c.ii.de oꝛ.cogni:abbas. . Con. viij · Veritur an religio. Inſtituta perbeatam. Gꝛi gidam que fuit per papam confirmata.⁊ demũ per ſucceſſoꝛes in papatu.in dubium reuocata dicatureſſe contra ſanctoꝝ patruʒ decreta.ſeu canonicas ſanctiones pꝛeſertim.ꝙ in tali religione inſtituẽ de ſunt etiam ſacerdotes ſeu fratres qui debent deſeruire eiſdem monialibus in diuinis. Laus ðo omnipotenti. Mi colaus abbas. Mꝛiſti eiuſdem matris ac ipſiius Mꝛigide cuiꝰ factum agitur pꝛeſidio innocato. Dꝛimo vide tur arguendo ad partem affirmatiuam vt mo- ris eſt Een religionem eſſe contra ſanctoꝛuʒ pałrum decreta. Er pꝛimo pꝛobari videtur per.c.mona ſteria.xviij.q.ij.expꝛeſſe dicitur ꝙ monaſteria puellaꝝ lon ge a monaſterijs monachoꝝ eſſe conſtituenda pꝛopter inſi dias dyaboli.aut oblocutionem hominum. Sed in dicta re ligione Sannte MWꝛigide ſacerdotes ſeu fratres conſtituũ tur in mõaſterio puellaꝝ ſaltem ſub clauſura generali ergo expꝛeſſe eſt contra pꝛohibitionem iuẽ.⁊ honeſtiſſima cau- ſa factam. Secundo ad idem inducitur.c.in nullo. eadeʒ cauſa monachi ⁊ moniales non debent in vno monaſterio cohabitare. quinimo etiam mõaſteria duplicia pꝛohibẽtur a iure vel vbi ſunt duo collegia monachoꝝ ⁊ monialiuʒ. vt in dicto.c.in nullo.⁊ diffinimus.Si ergo dicamus eſſe vni cum monaſterium in quo ſunt fratres ⁊ ſoꝛoꝛes ſiue ſint di uerſa collegia ⁊ diuerſa monaſteria a iure videtur pꝛohibi/ ta.ſaltim pꝛopter inequitatem ⁊ familiaritatem.⁊maxime hoc videtur pꝛobari in.c.in decima.xviij.q.ij.vbi pꝛohibet᷑ ipſi abbatiſſe. vt.in.c.xij. Eiuſdemi regule uo capi- puto de iure veꝝ. familiaritas ilo monachoꝛum qui habebant coꝛrigere il- las moniales:/ Nem ſibene ponderentur illa iura ſupe- rius allegata. Ratio pꝛohibitionis eſt duplex · MPꝛima pꝛo- pter ccimẽ inceſtus.quod ex pꝛopinquitate ⁊ familiatitate cohabitantium pꝛouenire poſſet ⁊c. Secunda ratio pꝛopt malam opinionem ⁊ pꝛopter oblocutiones hommum. licʒ iſte due rationes vrgent ? militanraduerſus dictaʒ religio nem ſancte WBꝛigide. Ergo eadem pꝛohibitio eſſe debet ⁊ vbi fit eadem ratio idem ius ſit ſtatuenduʒ.vt in.c.trꝗſla wo de conſti. .c. cum dilecta de confu.vti.vel inuti.¶ Itẽ inter cetera que continentur in dicta regula.cauetur in.c. xij. ꝙ abbatiſſa monaſterij debet eſſe capud? domina mo naſterij ? confeſſoꝛ generalis pꝛeter iuditia fratrum ⁊ con- ſeruatione oꝛdinis abſq; conſilio abbati ſeduihil omnino faciat ſed ipſa abbatiſl⸗ tanquã capud monaſterij eſt de ne gotijs ⁊ bonis monaſterij oꝛdinandiſ conſulenda.⁊ ſic abba- tiſſa ſcdõᷣm eãdem regulam videtur capud ommnium tam vi roꝛum qᷓ mulierum.qð ſonat in abſurdum cum ſcdᷣm aplm vir dñt eſſe capud mulierum. ⁊ non econtra.⁊ idem habet᷑ in.c.hec mago.⁊.c.cum capud ⁊.c.eſt oꝛdo.xxxiij.q.v.Idẽ facit id ꝙ pꝛopter non nullos obicitur videlicet ꝙ cum fra- tres teneantur obedire confeſſoꝛi ⁊ non abatiſſe ⁊ ſoꝛoꝛes ta.⁊ cõiter duo mõaſteria ⁊ duo conuentus. ltimo vi detur amplius non inſiſtendum cũ ipſe dommnuſpapa mar tinns quintus diernus expꝛeſſe ĩ ſuis litteris reuocaturus aſſerat per illam regulam duo duplicia monaſteria conſſi- tuti contra iuris pꝛohibitiones ⁊ verbis pap e ſtandum eſt om̃no.ex quo ſuper eis fundat intentionem ſuam.vt ĩ de. litteris de pꝛoba. . Sed his non obſtantibus oppoſitum Et pꝛimo moueoꝛ per id qð habetur ĩ di cta regula.c.xꝰ.vbi dicitur ꝙ ſoꝛoꝛes inſtituende in mona- ſterio habebunt clericos qui canonice miſſam ⁊ officiũ eis decantabunt. ⁊ ꝙ ipſi clerici a monaſterio ſoꝛoꝛum omni no ſint ſepati habentesin ſe curiam in qua habitabunt ⁊ de curia introitum in eccleſiiam ⁊ choꝛum inferioꝛ;. habebũt choꝛum ſuperius ęleuatum ita qð ſacra videre ⁊ officiũ au dire valeant ⁊c. Ex quibus verbis pꝛimo pondero q in tentio beate MWꝛigide non fuerit concolocare ſeu inſtrue- re duo monaſteria.ſ.viroꝛum ⁊ mulierum.neq; in vno mo naſterio inſtiuere maſculos ⁊ feminas.ſed dũtaxat at ĩſtine re moniales ſeu collegium monialium. Et ꝓiſti clerici ſeu fratres non eſſent ibi tanqᷓ facientes collegium. ſed tanqᷓ; ſingulares ⁊ ſeruitoꝛes in diuinis.qð patet clare exillis ver bis cum dicit. clericos habebunt. Atem ex alijs verbis duʒ dicit in eodem caplo.ꝙ iſti clerici habebunt vnam curiam per ſe ita quod ſint omnino ſeperati a monaſterio ſaq oꝛuʒ que verba ſonant q iſti clerici ſeu fratreſ non faciunt per ſe monaſterium nec eſt niſi vnum monaſterium ſacoꝛum.cũ dicatur quod a monaſterio ſatroꝛum ſint omnino ſeperati. Sed cunria ſignificatetiam locuʒ habitationis ſicut fierivi- demus hodie in omnibus monaſterijs monialium.que nõ valentes per ſe pꝛopter defectum ſexus celebrare miſſas. 2 pꝛedicare vt.c.noua.de pe.⁊ remiſſ.habent ſacerdotes ⁊ ſeculares pꝛope monaſterium eis celebꝛantes.⁊ pꝛedicã tes pꝛo qua obſeruantia facit.c.dilecta de exceg.pᷣla.⁊=.c.fi. de ſta. regu.⁊.c.dilecta fratres ſeu clerici ſubſtiniuntloco il- loꝛum ⁊ cum pꝛeſumãatur ſancti om̃es pꝛopter multas au⸗ ſteritates quas pꝛomittunt obſeruare pꝛeſumendi ſunt ho- neſtioꝛes ſeu ſanctioꝛes xvſepi·lnon nulli.c.doctos. Cuʒ mer enim non poſſunt ſoꝛoꝛes ſine ſacerdotibus eſſe eis diuina miniſtrantibus melius eſt ꝙ habeant iſtos homines aptio- res ſeu ſanctioꝛes electos ⁊ inſtitutos per tam deuotiſſimã ſanctam quã qð habeant alios ex quibus foꝛte ad mala fa- cilius peruenierent. Hec obſtat ſi opponatur contra iſtos de familiaritate ⁊ choabitatione.quia reſpondeo qð ſibeñ ponderent᷑ verba regule ſuperius recitata iſti clerici ſeu fra tres debent ſtare omnino ſeperatia monaſterio ſoꝛoꝛum.⸗ pondero verbum omino poſitum quod denotat ſeꝑationẽ continuam ⁊ remotionem non modicam. Item in.c.xxij. regule dicitur ꝙ nunꝙᷓ; confeſſoꝛ vel aliquis pꝛeſbiteroꝛuʒ vel fratrum monaſterium monialium ingreditur niſi quan do infirmis donanda ſunt ſacramenta.vel ſoꝛoꝛ moꝛtua.ſe pelienda quibus caſibus etiam ſecularibus clericis liceret. nec vitatur omis ſamiliaritaſ.? cohabitatio adeo quod etiã in dicto.c.regule continentur ĩ dicto monaſterio foꝛe etiã 1 i —— hanc ſententiam me mouet ꝗꝙ habetur po ferias oꝛdinatas ſed quando ſoꝛoꝛes confitentur audiri ꝗq dem poſſunt minime videri.Secundo keincihelter in L poſt pꝛincipiü eiuf dem regule in fine pꝛohemij in.c.quod icipit hanc igit᷑ ⁊c̃. iti dicitir quod ad honoꝛem eate viꝛginis hanc religio nem fundare voluit per mulieres. pꝛimo ⁊ pꝛincipaliter ? nulla mentio fit de fratribus quinimo plus dicitur in. c. xiij quod iſti ſacerdoteſ dinino tantummodo officio ſtudioq; ⁊ oꝛatione vacare debent.nullis que alijs ſe implicare nego-⸗ tio vel ſocij offitijs que verba ſatis iudicant monaſteriũ nõ eſſe cõmune. nec ibi eſſe vt collegium. ſed vt ſeruitoꝛes in diuinis. Et ita intendunt verba pꝛecedentis.c. vbi dicitur qnod negotijs ⁊ bonis monaſterij ſemper eſt abbatiſſa cõ⸗ ſulendſa hoc eliam intelligitur dum in dicto.c.dicitur quod confeſſoꝛ generalis monaſterij debet ab epiſcopo loci reci- pere poteſtatem ſigandi atq; ſoluendi coꝛærigendi atq; refoꝛ mandi.omnes ſacerdotes. fratres ⁊c.perque verba etiam arguitur fratres non eſſe ibi vt collegium perſſtens. Maʒ ſi eſſent vt collegium eligerent ſibi pꝛelatuʒ qui ex ſola elæ- ctione ⁊ confirmatione epiſcopi ſubſecuta conſequeret᷑ di- etam poteſtatem ligandi ſoluendi ⁊ coꝛrigendi alios fratreſ vt in.c.pꝛimo de elec.xviij.qij.c.j.⁊.c.abbates 7. c. nullaʒ de offi. oꝛdi. cum abeccleſiarum. Tertio pꝛincipaliter induco dictum.c.monaſteria.xviij.q.ij.quod ſi upꝛa induxi. In contrarium alio mõ inducendo vt optime facit ad ma- feriam.ibi eniʒ in conſilio generali communi conſe enſu om nium decrefum fuit vt monaſteria virginum in pꝛouincia bethica monachoꝛum adminiſtratione atq; pꝛeſidio guber. nentur. Et ſubditur ibi tunc tantum ſalubna. in chꝛiſto di⸗ catis virginibus pꝛobamus.i.damus quãdo eas patres ſpi rituales eligimus quoꝛum non ſolum gubernatione tueri. ſed etiam doctrinis edificari poſſint ⁊c./ Ex quibus ver bis optime arguere poſſumus dictam regulaʒ non eſſe cõ B tra dicta ſanctoꝝ patrum cum ibi per totum conſilium ge⸗ nerale deputati fuerunt monachi ad regendum gubernan dum ? refoꝛmandum monaſterium monialium ita in caſu noſtro ſine aliqua violentia iuriſ deputan poterunt dicti ſa cerdotes ſeu fratres adminiſtranduʒ diuina dictis ſoꝛoꝛibꝰ. Mec obſtat ſi diciatur quod in dicto.c in decima.omnino pꝛohibeatur familiaritas monachoꝛum ⁊ monialium ita vt nec ad veſtibulum.i.ad parlatoꝛium accedere familialiter non eſt permiſſum. quia in dicta regula ſancte Hꝛigide ſi bene ponderentur verba ſuperius inducta non dicitur o⸗ ſitum imo fere idem.cũ vt ſupꝛa dixi illi ſacerdotes ſeu fra tres debent ſtare omnino ſeparati a monaſterio monialiuz 7 nunquam poſſunt pꝛocedere ad parlatoꝛium niſi raro ex cauſis honeſtiſſimis.quod nec ĩimo audiendo confeſſiones poſſunt eas videre. Si ergo ponderentur verba regule ⁊ omnia pꝛedicta non poteſt dici eos habere monaſteria du⸗ plicia. Mec quod habitent in vno monaſterio.cum debeãt ſtare fratres ſeparati omnino a monaſterio ſoꝛoꝛuʒ.nec ad eas eſt ſamularis acceſſus.vnde ſaltim negare nõ poſſumꝰ iſtũ modum viuendi non fuiſſet hactentusa iure pꝛohibi⸗ tuʒ nec debemus extendere materia in hoc actu odioſo cũ retentione tantoꝛum monaſterioꝛum maxime eo attento quod ſancta Gꝛigida fuit nobiliſſima ſancta adeo quod ſu- is operibus expoſcentibus fuit per ſummum pontificeʒ ca noniʒata. ? ipſa cum tanta ſolemnitate aſſeruit reuelationẽ ipſius religionis.celitus a chꝛiſto domino ſibi factã ⸗ Ac. cedit nõ.per Inno.in. c.ne immitaris de conſtitu. vbi dicit ta non reperiuntur. ¶ Item exrepꝛobatione multa mona ſteria tunc pꝛobarentur.cum docti ſacerdotes ſeu fratres. non habent nec habere poſſunt ſecunduʒ illam regulam p ſe monaſterium ſeu collegium ſed ſunt ibi deputati tanquã ſeruitoꝛes in diuinis.vnde opoꝛtet eis dare nouam regulã ⁊ bona vnde viuere poſſint. cum ſoꝛoꝛes in hoc nonteneãẽ tur cum omnia bona ſint monaſterij ipſarum monialium 2 dicta ſanctoꝛum n Sreneruze quo aperte repꝛoba nullam in eis cõmunionem habeant dicti fratres. vt patet ſatis in.c.x.⁊.c.xiiii.eiuſdem regule.Et ſic non habet locuʒ diuiſio bonoꝛum de qua in ea ⁊ dominus papa in dictis lit⸗ teris retractatoꝛiiſſacit mentionem. Et vt ſupꝛa dixi. cum nune actemusfe tractabili de facto ⁊ reuocatione eius pluries appꝛobatum fuit per Romanos põtifices debemꝰ facere in dictis iuribus que obuiare videntur ſtrictiſſimaʒ interpꝛetationẽ ar.in regla.odia ⁊ regla ĩ penis ð re iur.li. vi. x.l..plt.ff. de penis ⁊ ijnõ glo.in. c. decʒ ðimmu eccle. li.vi. Ronclaudo ergo melioꝛi iuditio ⁊ maxime dicto no- . ſtro ſemper ſaluo dictam religionem ſancte rigide nõ eſſe 3 aliquatenus violandam.ex eo ꝙ monaſteria dicantur du. piicia vel qð in eodem monaſterio habitent malſculi ⁊ femi ne.( Munc reſpondeo ad argumenta pꝛo parte contraria ſuperius foꝛmata.Et pꝛimo nõobſtat.c.monaſteria. quia loquitur quando duo monaſteria eque pꝛincipalia ſunt fun dandatunc enim cu nulla neceſſitas cogat ſcu vrilitatis ſua deat.debet vt euitetur malum re ipſa in opinione diſt qtia inter ſe collocari.ſed ſibene conſidtur dicka regula.caſuſ vi detur eſſe pꝛoꝛſus diuenus cum vnicum monaſterium ſit monialium tantum. Sed ſacerdotes ſeu fratres tanquã de⸗ putati ad ſeruiendum tantum in diuinis habeant quãdam habitationem dumtaxat omnino ſeꝑatam a monialiũ mo naſterio.vt ſupꝛa dixi in dictaregula continetur. Mon ob- ſtat in.c.non nullo.quia vt ſupꝛa dixi. fratres ⁊ ſoꝛoꝛes non habitant ſimul in vno monaſterio.vt ſupꝛa dictum eſt. nec habent per ſe monaſterium. ſed quandam curiam ſeu babi tationem vt facilius poſſint ſeruire ſoꝛoꝛibus in diuinis.? ſic non poteſt dici monaſteria duplicia.vt ſi upꝛa etiam ple- ne dixi. Ad.c.in decima ſatis ſupꝛa reſpondi. MNon ob⸗ ſtat dupliciter ratio pꝛohibitionis dictoꝛum iurium fateoꝛ tamen ꝙ vbi monachi faciunt per ſe collegiumꝰ regulam debent longius inſtitui a monaſterio monialium quia tunc nulla ſubeſt neceſſitas vel vtilitas ſed malum re ipſa vel in opinione incidere poſſent. Et ideo non mium ſi iura pꝛo hibuerunt cum in vna parte ſit. periculum ? in altera ma- lum ar.in c.cum ab ommi ſpetie de vi.⁊ ho.cleri. ſed in ca⸗ ſu noſtro ſubeſt ratio vtilitatis.⁊ neceſſitatis cum habeant eis deſeruire in dictis officiisitaq; de facili non poſſent co tidie ſilongius ſtarent venire in dicto nionaſterio maxime cum non decet dietos fratres ? tanqᷓ; deo deditos deuotiſ ſimos fratres cotidie exire cũctis hoꝛi per vicos 7 plateas ciuitatis ar.xvi.q.i.ſi cupis.Nec curandum quid os loquẽ⸗ tium loquatur inique dũmodo non recedamꝰ a tramite ve ritatis. Ded dicendum eſt ſicut chꝛiſtus dixit de phariſeis de ſcandaliʒantibuſ.Siinte ceci ſunt.⁊ duces cecoꝛum. vt habetur in.c.magne.de voto. Nec obſtataliud motiuuz ꝙ ſit ſecundum vnum de.c.regule de abbatiſſa cum ſimulier videtur capud cum contrarium potius debet eſſe. Mam hec pꝛocedunt data paritate inter virum ? mulierum. Sʒ in caſu noſtro abbatiſſa ratione dignitatis ſue habet inriſdi etionem ſupꝛa dictum monaſterium ? poſſet habere iuriſ⸗ dictionem in clericos ſeculares. licet in caſu noſtro nullam iuriſdictionem habeat in fratres vt in dicto.c.dilecta ð ma id. ? obe. de exceſſ.pꝛela. dilecta.imo mulier ratione ſucceſ ſionis in regno poſſet habere iuriſdictionem pleniſſimam ĩ omnes ſubiectos.ᷣ vt in.c. deuotiſſimam. xii.qłii.? in.c. di⸗ lecti de arbi. 4 Mon obſtat pſt. motiuum quia in caſu no- ſtro non ſunt ðuo capita eque pꝛincipalia eiuſdem coꝛpoꝛi imo abbatiſſa eſt ſupꝛa monaſterium ſuum ⁊ moniales ſu⸗ as ſicut de iure eſſe debet. confeſſoꝛ vero generalis eſt ſu⸗ pꝛa fratres loco epiſcopi.cum recipiat poteſtatem ⁊? aucto ritatem abepiſcopo. vt regula dicit. Et ſic non ſunt diuer- ſa capita eiuſdem coꝛpoꝛis. ſed diuerſarum perſonarum 2 diuerſo reſpectu.⁊ in quibus caſibus vnum ſuboꝛdinatur alteri ſubeſt. ſicut videmus in epiſcopo⁊ in pluribus pꝛela tis inferioribus. Mon obſtat vltimum ar.de cle. itteris re pꝛobatoꝛiis de pꝛoba.⁊ quod ſtandum ſit verbis pape quia contrarium pꝛocedit quando papa fundat intentionem ſu am ſuper facto pꝛopꝛio ſecus.ſi ſuper facto alieno tunc enĩ ſaltim admittitur pꝛobatio. In contrarium cum papaĩ fa- cto alieno de facili poſſet errare. vt notabiliter dicit glo. in dicta cle. litteris. SGed in caſu noſtro papa dicit in dictis lit teris reuocatoꝛiis quod in dicta regula ſancte bꝛigide inter alia cauetur expꝛeſſe vt monaſterium huius oꝛdinis fundã dum ? conſtruendum pꝛo habitatione fratrum ? ſoꝛoꝛuʒ ð bent eſſe duplicia quod rei a falſum eſt. quia ſi bene inipi ciuntur verba realiter iſta monaſteria non poſſunt dici du plicia.ſed monialium vt ſupꝛa dixi.ſed dominus papa ſi ex falſa relatione potuit veriſimile eſſe deceptus cum dicta re gula conſiſtat in facto ⁊ non in iure ar.in.c.de conſti.li.vi. Et hec dicta ſufflciant. vidi poſt hoc conſiliuʒ litteras bul latas domini martini confirmantes pꝛedictam religioneʒ ſecundum deciſionem huius conſilii. Micolaus abbas. 460 Aaus deo ? ſancte Bꝛigige. — Con . viiij. Annentus fratrum minoꝛuʒ terre Sancti ge neſij. habeant quendam oꝛtuʒ neceſſarijs.qua re acquiſiuerunt quandam petiam terre.conti guam eoꝛum oꝛtum.quam redegerunt in oꝛtuʒ ⁊2 ſic fecerunt ex illa terra nouiter acquiſita ⁊ eoꝛum oꝛto vnum oꝛtum ac obtinuerunt a cõmunitate terre ſancti ge- neſij vt nõ tenerentur aliquid ſoluere pꝛo libꝛa ſeu extimo ab olim impoſita dicte petie terre. Contingit quandoq; quod dictum oaum faciunt laboꝛare per colonuni parcia- rum ſeu mediarum quando per colonum pꝛetio conductũ ſeu famuluʒz monaſterij qui ſubſtentatur ex bonis monaſte rij petitur decima tum a fratribus ꝙᷓ a colono. Jem aco⸗ lono vt ſoluat pꝛedicta terra ſecundum libꝛam ab olimim. poſitam. fratres in contrarium allegant pꝛiuile gium ſuper decimis non ſoluendis de eoꝛum cætis vt virgult eis cõcel ſum. Item reſpectu libꝛe ſeu ſemij allegant in vnitatẽ eis concæſſa aciſo communi. Queritur quid iuris c. 4 Hꝛiſti nomine amen. Hic cadunt quattuos du bia. Dꝛimum nunquid fratres teneantur ſol- uere decimaʒ pꝛeſbitero perrochiali proſlla pe NAMNMtia terre nouiter acquiſita. Secundo qð de co- lono. Tertio nunquid fratres teneantur ſoluere extimum olim impoſitum dicte petie terre antequaʒ erueniret ad manus eoꝛnm. Quartum quid de colono. tbꝛeuiſſume 4 hec attingendo potius decidendo quaʒ ad partes inſtado. irca pꝛrimum puto ꝙ ſi pꝛiuilegiuʒ fuit eis ſumpliciter conceſſum vt allegatur vt de oꝛtis eowum non teneant᷑ ſol / uere decimam quod non poterant cogi ad ſoluendum de ila petia terre que eſt redacta ad oꝛtum ergo etiam ſuper illa pꝛiuileglati.ſuper oꝛtis eoꝛum ar.optimumin.c.qui ar cha. de pꝛiuil. Mec debet vna ?⁊ eadem res diuerſo iure cẽ ſeri. de ſeruit. l. eum autſlie apparet ratio quare magis deberent ſoluere ꝓ dicta petia terre nouiter acquiſita quã pꝛo pꝛimo oꝛto cum qualibet terra non eſt ſuppoſita oneri decimarum vnde ea ratione qua non ſoluunt de pꝛima pe tia ita nec de redacta facit habetur in ſimili in.l. grauiter ff. de fideiuſſ. Et per Joann. an. in. c. cum olim ðre iudi. zZin regula his qui in ius de regu.iur.li.vj. Et ſi res nõ pai- uilegiata peruenit ad pꝛiuilegiatas aſſumit pꝛiuilegium eo rum vt in. c.vno de iure patro.li.vj· quod wi nõ.in nouel la.? in.c.dilectus de pꝛeben.facit ꝙ nõ.ĩ auẽ quas actiões de ſa.ſanc.eccle.⁊ ex contrario ſequeretur abſurdum finge enim ꝙ a pꝛincipio nullum vel valde modicum oꝛtum ha buiſſent dicemus ne quod non potuerunt de nouo acquire re ſine onoꝛe decimaꝛum . an certe abſit cũ nil pꝛodeſſet eis Aanoꝛum pꝛiuilegium contra.c· in his de pꝛiuil. Pꝛedicta tamen intelligo vera niſi oꝛtus quoꝛuʒ eſſet ita magnus vt illum facerent tolli ? oꝛtalitia pꝛetio diſtrahbi hoc enim non licet vt in cle.exiui de paradiſo de verbo.ſigni.hoc enim re pugnat eoꝛum rele.vt in dicta cleexiui:⁊? tunc putarem ſol uendum decimamquia ad hunc caſum ſe non extendit pꝛi uilegium. vt dicta cle.exiui· 5. licet. ?⁊ hoc de pꝛimo dubio. d ſecunduʒ de colono dico ſic. ꝙ aut colit nimis ſe ex iſis quas habet a monaſterio ⁊ non teneo ſoluere deci mam pꝛedialem quia illud lucrum pꝛouenit a terra cuʒ ſi pꝓp duct vel ne ſemper habet mercedem ſuam. vt nõ. in. c. tua de decimis. aut eſt mediarius aut partiarius. æ tunc debent inſpici verba pꝛiuilegij ipſoꝛum fratrum. Si enim eximit oꝛtus ab onere decimarum tuncnon tenetur colonus ſolue re decimaʒ pꝛedialem.quia terra eſt pꝛiuiłe giata ⁊ exempta ab onere decimarum. aut ſunt exempti fratres vt quia dici tIur in pꝛiuilegio ꝙ fratres non tenentur ſoluere ſeu nõ poſ⸗ ſunt cogi vel ſimilia ⁊ tunc talis colonus tenetur ſoluere de „ parte ſua quia illa pas peruenit a terra que non eſt pꝛiuile⸗ giata. Sed perſone fratrum ſunt pꝛiuilegiati. ? alia eſt obli tio domini ? alia coloni vt in. c. a nobis ⁊.c.tua de deci. t idem ibi paulus ? cõmuniter doc. ? hoc de ſecundo. enio ad tertium in quo dico ꝙ fratres non tenentur ſoluere aliquid pꝛo ſtima ſeu libꝛa olim impoſitatum pꝛo- pter imunitatem quam habuerunt ab hominibus dicte ter re quam etiam reuocare non poſſũtiuxta no. Anno.? alio rum in.c.nouit de iudic.⁊ in regula qðſ emel placuit de re. iur. li. v)·l.f·ff. de decre.ab oꝛ.ter.fa.tuʒ quia puto eos exe ptos a iure communi cum onus certumꝰ mirabile nõ eſſet annexum dicte terre iuxta nõ.per doc · in · c· fi. de vi. ⁊ hon. cleri· pꝛeſenti· decenſi non obſtante theoꝛica bar.in.l.reſcri pto. ff. de mu. ? hone. Ad quartum putocolonum non teneri ad ſoluendum de parte ſua quia illam partem recipit vt lucrum pro opere ſuo non auteʒ dominus. ſed poſſeſſoꝛ: oꝛti ar.in.l.male agitur.C.de pꝛeſcrip.xx.anno maxime B pꝛocedit in caſu noſtro vbi colonus nullam poſſeſſionẽ ha bet dicti oꝛti· ſed onera que ſoluuntur pꝛo poſſeſſionibus ſunt tantum onera patrimonialia vt.l.munerum.5. patri- monialia.ᷣ ff. mu. ho.? ideo imponi debent dominis ſeu poſſeſſoꝛibus rerum qualis n n eſt iſte oꝛtolanus domini.· Veba dehi vt ſupra dixi. thec bꝛeuiſſime ſufficiant. Laus deo Micolaus abbas. . = Con.x. EHꝛiſti eiuſq; matris nominibus inuocatis. In cauſa ⁊ queſtione vertente inter clerum piſanũ ex vna parte. ? Matheum hoſpitalarium ho- Hitalis noui dicte ciuitatis piſane nomine ipſft“ hpoſpit alis ex alia parte.vt pꝛoljritati per eam dimittam ar gumenta queq; ad partes ſieri a pleriſqʒ ſolentꝰ deſcendcia concluſiue ad deciſionem a m. Buatuor enim alle⸗ gantur contra cerum. Dꝛinio inſtrumentum deliberatio nis ⁊ liberationis facte per pꝛeſidentes ſeu capitaneos di⸗ cti cleri. Secundo inſtrumentum liberationisfacte per do minnm Ealanum ſindicum ⁊ camerariuʒ dicti ceri. CTCer tio aliud inſtrumentum quaſi eiuſdem effectus ad manda- tum dicti ſindici confectum. QNuato ſententia lata per bo noꝛabilem poteſtatem piſanum in hac parte delegatuʒ ma gnificoꝛum pꝛioꝛum ciuitatis Floꝛentie que ommia pꝛofe- cto non obuiant intentioni dicti cleri.ſi omnia per ſe bene diſcuciantur. Et iuxta oꝛdinem Aenio ad pꝛimum ꝙ; fundamentum in tota materia noſtra.ſ.ad liberationen fa ctam per dictos capitaneos dico enim illam nõ obſtare cle· ro piſano ⁊ per conſequens releuare dictum hoſpitalariuʒ reſpectu onerum uouiterimpoſitoꝛum occaſione interei- ſe⁊ pꝛouiſionum fiendarum pꝛo ſoꝛte iam dudum confeſ- ſa ad duo enim eque pꝛincipaliter erunt clerus ⁊ dictus ho ſpitalarius obligati. ad ſoluebdum ipſum capitale iam im pofitum ad diſtribuendum ? ad ſoluenduʒ intereſſe ſen ꝓ uiſioneʒ de ſoꝛte eis iam mutuata ergo facta per dictos ca pitaneos reſpectu quantitatis iam impoſite ? diſtribute nñ debent extendi ad aliquam quantitatẽ que adhuc non erat impoſita.neq;ʒ diſtributa licet hec quantitas deſcederet oc caſione pꝛime quantitatis reſpectu cuius dictus hoſpitalis fuit liberatuʒ pꝛo trecentis libꝛis pꝛedictos capitaneos.hoc pꝛobatur.S.non ſolum iuncta glo.in .l. eleganter. ff. de dolo 2.l.iij. S. idem iulianus.ff.de eo.qꝙ cer.loco.⁊ per nõ.in.l. iij. C. de po.⁊ per Mar.in.l.centum capue.ff.de eo ꝙcer. lo.pꝛo hoc quia ex ſeparatis non fit inllcõ.de tranſla. pꝛela. eo.ti. facit. c. dilecti de fo. compe.. c.peruenit de fideiuſſ. vbi ergo pꝛincipaliter quis compellitur ſoluere intereſſe ſi cut ipſum debitum pꝛincipaliter liberatio.ergo contingẽs in vno non debet referri ad reliquum.maxime hoc dicen- dum eſt in caſu noſtro in quo capitanei cleri animo donan di fecerunt illam remiſſionem pꝛincipalem pꝛo centuʒ libꝛ. vnde cum hec donatio redundet in pꝛeiuditium alterius.ſ. totius cleri:debet reſtringi iuxta nõ. Inno.in.c.dilecti de dona. ? per Jo.an.in · c· olim de verbo.ſigni¶ ¶ DZecundo pꝛincipaliter patet in ſimili vbi ſunt duo ſeruitutes reſpe- ctu eiuſdem rei remiſſio vnius non excludit remiſſionem alterius.vt in.l.ſi domus.ff.de ſerui.vr.pꝛe.⁊.c.ex tuarum de au.⁊ vſu.pal.Ergo idem dicendum in caſu vbi cõniſio facta hoſpitali reſpectu partis hoſpitale cõtingentis de to- ta ſoꝛte tantum abolet impoſita.Et qð hec uberatio fuit ſa cta reſpectu p:incipalis tantũ.apertiſſime colligitur ex ver bo dicte collationis liberationis liberarunt enim hoſpitale ab onmmi debito contento in libris ratione impoſitionũ ſeu diſpoſitionum iam factarum. ſed hec impoſitio nouẽmili um floꝛ.que fit nunc nondum erat tunc impoſita nec erat deſcripta in libris cleri.per conſequens illa verba genera- lia liberationis non extendunt ad hunc caſum.quia verba non poſſunt caſum adaptari.⁊ a verbis non eſtrecedendũ niſi apparet expꝛeſſe ð mente diſponentis.l.non aliter.ff. — — — — bi. 81. jde pe⸗ jem um iſio. lo⸗ tfa⸗ ver⸗ gle ſeu nii rat ra⸗ Th ff. de le. in. c. ſi · de ver. ſig. tum quia verba. generalia reſtrin⸗ guntur ad ea tantum de quibus fuit expꝛeſſe actum vt.l.ꝗ cum tutoꝛibus.?.l.cum aquilinia. ff. de tranſ.ac. ⁊ nõ.in.e. l.extra eo.ti.l.qui rome.S.duo fratres ff.de ver.ob.nõ bar. ibi maxime qui in fi.⁊ de his quantum tamen fit actum ex verbis ipſius liberationis ⁊ alioꝛum inſtrumenioꝛum inꝗq- bus ſemper fit mentio de omnibus iã impoſitis abolet ⁊ di ſtribuitur non autem de imponendis ⁊ diſtribuendis vltra ſoꝛtenilicet uvorriſe aſo⸗ obſtant verba poſt⸗ modum alterius manu in margine appoſita que videntur ſe extendere etiam adimponenda occaſione qᷓᷓtitatis pꝛin- cipalis quia dico qð ſi bene volumus aduertere potius faci unt contra hoſpitale quam pꝛo quia cum ſint alterius ma- nu deſcripta.⁊ concernuni ſubſtantiam negotij de quo agi tur inſirumentum redditur vitioſum ? ſuſpectum ? ſic nõ pꝛobat vt clare pꝛobatur in c.cum venerabiilis de reli.do.⁊ in. c.inter dilectos de fi.inſtru.⁊ ſic de conſenſu partiũ no⸗ tarius appoſuiſſet ſeu apponi ſeu feciſſe apponi debuiſſet ſaltim in fine dicere qualiter ipſe appoſuit ſeu apponi fecit per alium ⁊ cauſam ⁊ tunc ſaltem pꝛobaſſet alias ſecus.vt colligitur ex.c.cum inter de ſen.⁊ de re iudi.⁊ exhis que le guntur ⁊ notantur in dicto.c.inter dilectos ⁊ clarius in.i.i. ⁊. l: cancelauerat.ff.de his qui in te dele.Et per MWar.ĩ di cta.l.? archi. ⁊ in.c.clerici.rx.q.viiij. vnde cum hoſpitale ſeu ad eius petitionem videatur dicta falſitas facta videtur dubitaſſe de iure ſuo ⁊ ſic quo ad verum inſtrumentum ſe non extendit adhunc caſum ar.c.cum olim de offi. dele. 2. c.oliʒ de reſcrip·⁊ per Gar.in dicta.l.i.niſi fauoꝛe religio nis aliud dicamus.iuxta ea que leguntur ? notantur ĩ c.ve nerabilis de excep. At hec ſufficiant quo ad tollendam ob- ſtantia m dicte deliberationis facte ꝑ dictos capitaneos clde ri. Benonng ad ſecundum ⁊ tertium ⁊ expediã ſimul quia eiuſdem ſunt effectus ⁊ ab eadem perſona.ſ.ſindicoꝛn dicuntur ab eo emanaſſe ſeu ipſo diſponente confecta.? di — co ꝙ multis ex cauſis poſſint reſcindi ⁊ euacuari.Et illa ra tione pꝛedicta quia verba concernentia effectum huius pᷣ⸗ ſentis negotij fuerunt appoſita alterius manu ⁊ ſic non fa- ciunt fidem ſed potius concludunt rationem fallacitatis cõ tra hoſpitale vt pꝛedixi in preſentihuo , le ſindicus non agebat de nouo liberare ſecundum omnia facere ſecundum liberationem ſeu deliberationem illoꝛum capitaneoꝛum cleri.qð patet expꝛeſſe vbi dicebat ſecunduʒ deliberationem ⁊c. Et ſic nil vltra inducunt quaʒ contiua tur in illa deliberatione capitancoꝛum ex quo eſt facta ad in ar illius licet plura verba contineantur in iſtis iuxta nòᷣ. p nno. ? pe minn canker dilectos de n rze⸗ it deceptus ex verbis falſis appoſitis in dicta deliberatio ne ex quo arguo pꝛimo pꝛincipale nõ tenet per conſequẽs nec acceſſoꝛiuʒ nec omne id ꝙ ex eo nec obid pꝛoceſſit. vt eſt ter. n.in ſili in.c. inter dilectos.j.ceterũ pꝛcal. er tio ⁊ foꝛtius facit quia dicta inter limatura ſeu ſcriptura fa cta in margine etiam ſi non feciſſe mentionem de dicta li.- beratione adhuc ex alia cauſa dicam in inſtrumenta libera- tionis findici non poſſunt hoſpitali quia ex quo hoſpiale e rat obligatum ad contribuendum vna cum reliquo clero in inpoſitione fienda reſpectu intereſſe ⁊? pꝛouiſionis ⁊ lbe- ratio facta fuerat per capitaneos cleri dũtarat re ſpectu ſoꝛ tis non valuit liberatio facta per ſindicum cleri vt ab hoſpi tale non poſſit peti aliquid etiam occaſione illiuſſoꝛtis quia illa eſt quedam donatio quam adminiſtratoꝛ facere non po teſt in tantum nec poteſt donare liberam adminiſtrationeʒ niſi habeat ſpeciale mandatum ad donandum in. c.fi.ð vi.li.vj.l.contra iu. ff. de pac.l.filiuſta.ff. de dona.⁊.l.pꝛe/ V ſes. C. de tranſac.? dictus ſindicus non habebat mandatuz ad donandum quia illa inſtrumenta non pꝛoſunt in aliquo reſpectu eius ꝙ nunc petitur ab hoſpitali ergo nõ pꝛodeſſe tpꝛimo quia fuit lata ſentenia ⁊ nunc attingam ſenten- tiã que licet videatur abſoluere ab omni ꝙ pᷣuenire poteſt occaſione ſoꝛtis.dico tamen ſubſtantiaʒ multis ex cauſis ho ſpitali non pꝛodeſſe.Et pꝛimo quia fuit lata pꝛetextu falſo ruminſtrumentoꝛum.⁊ ideo anullari poteſt.iurta ea que le guntur ⁊ notantur in. c. licet de pꝛoba. ?.c. ſi ex fal.inſtru.ꝑ drinde Biar ff. de re iudi.⁊.l.ſi pꝛetoꝛ.S. marcellus.ff. de iudi. ¶Secundo quia fuit lata a iudice non ſuo.ð iudi. c.at ſic f 2ð tempoꝛe impetrate delegationis nulla erat contentio inter ecundo quiail clerum ⁊ hoſpitale ⁊ ſic non valuit reſpectum ad futuram guntur ⁊ nõ.in. c.ſi·de reſcrip/ Ex his concludiſfur ꝙ iu⸗ cum non ineſſet qualitas cui = que le ra alegata pꝛo parte ipſius hoſpitalis non pꝛoſunt ad con- cludendum intentionem cleri.⁊ ſictenetur boſpitale con/ tibuere ad poꝛtionem nouiter fact pꝛo ſolutione intereſſe ſeu pꝛouiſionis fienda occaſione — Et hec ſuf ſiciant. Laus deo omnipotenti. Micolaus abba⸗ Mcauſa que venitur. Inter hoſpiral S. ¶Harie de miſericoꝛdia ciuitatis Aretine.ex vna parte.⁊. Francifcũ ⁊ ARlccurſium filios quõ aʒari mercatoꝛis aretini.pꝛocedam potius dicen⸗- do ſecundum iudicium animi mei.quaʒ moꝛe lolito ad par- tes arguendo quia ſatis per alios ad vtranq; partem argu· tum eſt. Et pꝛo clarioꝛi deciſione queſtionis diſcutiaʒ duo⸗/ membꝛa. ꝛimum nunquid pꝛimum teſtam̃ in quo fuit inſtitut a heres dicta fraternitas. valeat etiam ceſſante ſe- cundo aſſto teſtamento ſine ſcriptiſ conditio in quo dicunt in tituti heredes dicti Franciſci? accurſius nepotes dicti Naʒari teſtamentoꝛum.ſi.fili fraires dicti a TSeam dum membꝛum poſita validitate ipſius teſiamenti. Pei mum queritur de validitate ipſoꝛum teſtamentoꝛum q ſ. .il loꝛum ſit pꝛeferendum. Et quia materia ſatis diſcuſſa eſtt alios.ideo pꝛocedam ſuccinte.¶ Tirca pꝛimum dico teſta⸗ mentum in ſe validum foꝛe quia habet omnes ſuas ſolenni nitates requiſitas.maxime quia in Moſſtlone ad piss ean ſas ceſſat ſolennitas iuris humani.⁊ ſu in.l.i.? ibi per omnes.C. de ſa.ſanc.eccle. Que enim ſpᷣu dei aguntur non ſunt ſub lege de regl.iur. c.ð licet ⁊.xix.q.iſ. duo ſunt. Mec obſtant illa verba teſtamentoꝛuiu poſtcur- ſum x. annoꝛum pꝛolata.qð nolebat illnd teſtamentum va⸗ ere. ? ſic videtur teſtamentum anihilatum per.l.ſanctimui C. de teſtam.quia ſi bene ponderentur illa verba teſtato dentiſſime extra caſumn illius legis Mam illa.l. loquitur tantum quando teſtatoꝛ ſimpliciter ixit quod nolebatte- ſtamentum ſuum valere ⁊ ſic receſſit ex toto a pꝛioꝛi volun cum verbis ⁊ factis per eum pꝛolatis . geſtis. ſumus eui⸗ 4 tate cum curſu.x. annoꝛum. ſed in caſu noſtro non dixit ſin pliciter ꝙ nolebat illud teſtamentuʒ valere.ſed limitiue.iſ. eo modo ⁊ foꝛma quo ſeu qua condtum erat.⁊ ſic habuiſ⸗ ſet voluntatem in aliquo addendi vel detrabendi qð clare patuit ex ſequentibus. lam poſt illa verba ademit legatũ ſactum eccleſie ſancti ranciſci.⁊ hoc ſcripſit in copia ſeuĩ margine copie illius teſtamenti.⁊ ſic deduxit ad effectum pꝛioꝛa verba per eum in genere pꝛolata.nec videt ur aliter valuiſſe a pꝛioꝛi teſtamento recedere ar.etiam.l.pꝛecipimꝰ in fi. C. de ap. 1 tur verba obſcura.l.ſi ſeruus plurimum ⁊.l.qui filiabus.ff. del.pꝛimo.ſi enim voluiſſet plura renouare plura ſcripſiſſʒ ſicut facit adimendo legatum factũ fratribus nugatoꝛia eni fuiſſet illa adẽptio legati ſpetialiter facta ſi voluiſſet ex to- to teſtamentum irritare. ſic ergo in eſſe ſuo.recipit tantuʒ limitationem in expꝛeſſis vt in.cle.exiui de ver.ſig.?⁊ maxi me quia in egritudine conſtitutus dixit ſe feciſſe tetamen tum ⁊ non poterat intelligi niſi de iſto cum nullum aliudap pareat tunc feciſſe ar.in.l.ij.C.de au.pu.pꝛeſ.⁊ qð ibi no. ⁊ marime hec verba ſunt in teſtamemo condito ad piaſ cau ſas.Sicut enim conditum inter liberos pꝛobatur quibuſc,d qꝙ; iudicijs.vt eſt tex.nõ.in.l.fi.C.fam.hercil.ita dicenduʒ in teſtamento condito ad pias cauſasmarime non obſtanti bus liberis teſtamentoꝛum. Mon enim eſt hec diſpoſitio minus pꝛiuilegiatnquam illa que fit inter liberos vt nõ. bar. in. d.l.i. C. de ſa.ſanc.eccie.facit.xix.q.vlti.ſi qua mulier.a nima eſt pꝛia cunctis diligenda.xij.q.j.pꝛecipimꝰ.⁊ maxi⸗ me in extremo vite. cum non ſit amplius locus penſteutie ſentare.xxv.di:qualis. Item pꝛeſuppoſito ſine veritatis pꝛeiuditio quia per illa verbe toꝛ totaliter recedere a pꝛioꝛiteſtamento.tamen exquo in quia qualis huic quiſq; Ane tlis in alio ſcimus repꝛe⸗ extremis poſitus dixit ꝙ faceret teſtamentu videtur qus ſi de nouo illam voluntatem veluti vitimam amplexatam anch. am Gregoꝛij ex alia ꝑte ſuper hereditate quuõ as ceſtatſe fficit ſola iuf naturs lis ⁊ diuini ſolennitas vt in.c.relatum de teſt.⁊ qõ ibi nõ.x· am per pꝛecedentia ⁊ ſequentia declaran- erba pꝛius pꝛolata voluiſſetteſta 19 ſuiſſe cum nullum oliud teſtamentum reperiatur pꝛius fe- cilſe vt.S. diri. (Mecobſtat ſi dicatur ꝙ illa fuerunt verba enuuciatiua ob aliud pꝛolata ſcuicet per modum cauſe que plene non pꝛobant vl timam voluntatem licet aliud ſit in bis enunciatiuis pꝛincipaliter pꝛolatis pꝛopter ſe iuy ea que leguntur ⁊ nõ.in.l.ex hac ſcripta.ff.de dona. Hico enim il⸗ lud pꝛocedere in vltimis voluntatibus non ad pias caulas. Mam ad pias cauſas pꝛobatur vltima voluntas per verba enunciatiue pꝛolata etiam per modum cauſe.vt ex tex.ĩ ter minis in. c. fi. de ſuc. ab inteſta ⁊ tenet ibi bofit⸗r Poan⸗ an⸗ 2 Har in. d.l.j. 2 facit. d.l·fi· C. famul. per. cum poſſit pꝛo- bari quibuſcunq; iudicijs. vt. . dixi. ⁊ maxime in hoc caſu vbi apparet teſtamentum pꝛius conditum ſuper quo veri- ficantur illa verba.5. poſita. ? ſicoperabuntur renouationẽ illius voluntatis pꝛeſuppoſito quod ab illa receſſiſſj ar. In ſti. mili· teſt. 5. ſed ? ſi quis. Et pꝛeſumptio illa vba enũ⸗ ciatiua plene non pꝛobarent ſed ſemiple.vt in.d.c.fi· ſecun dum alium intellectum qui non eſt ita communis ſicut pꝛe cedens nihilominus hoc ſufficeret ad referendũ qõ. . dixi. ꝙ non habuit animum extoto recedendi a pꝛima volunta te qð colligitur ex multis poſtea ſubſequentibuſ vt patet in pꝛemiſſis ⁊ in caſus poſitione. Mer qð concludo ad pꝛimũ membꝛum qð dictum teſtamentuʒ ine uo fuit inſtituta fra ternitas validum ? firmum exiſtit. ¶ Munc venio ad ſecũ dum ꝙ eſt magis difficile ꝙ illoꝛum alteri pꝛeualet ⁊ puto qð iliud in quo fuit inſtituta fraternitas? obmiſſis multiſ q poſſunt adduci.fundamentum eſt hoc vbicuncq; quis ha⸗ beat pꝛeſumptionem ⁊ veri ſimilitudinem contra ſe graua tur foꝛtioꝛi oneri pꝛobandiquam aliter a iure requiratur in tali actu vnde pꝛobationes debent eſſe apertiſſime ⁊ tales teſtes de quibus non ſit aliqua veriſimiſis dubitatioq de beant deierare hoc pꝛobatur in tex.? glo. in. l.non eſt veriſi⸗ mile. ff. ꝙ me. cau. ? in. c· quia veriſimile de pꝛeſump.? in. c. ſuper boc de renun· Sed in caſu noſtro multe ſunt pꝛepo ſitiones que inducunt aperte ſecundum teſtamentum non fuiſſe veriſimile conditum ſaltem per ea verba que aſſerun Dꝛima pꝛeſumptio eſt qd teſtatoꝛ vi tum pꝛobandum. na pꝛeſun um mutandi pꝛinium teſtamentum ſo detur habuiſſe a tur a parte ergo rnar aduerſa ad ipſum teſtamen lum aduenientibus filijs naturalibus.? tanien dicitur poſt⸗ modum mutaſſe ? nullam mentionen feciſſe de pꝛioꝛi te- ſtamento.l.ſi quis in pꝛin.ff. dele. iij. t maxime in calſuno ſtro erat fienda mentio cum pꝛimum fuiſſet teſtatus ad pi- as cauſas pꝛo anima ſua.⁊ poſtmodum dicitur teſtatus in/ ter agnatos tranſuerſales ? nil reliquiſſe ad pias cauſas.ad quas pꝛius effu non veriſimile eſt. quia ſaltem aliquam uiutatio nez feciſſet » de pꝛi oꝛi teſtamento.⁊ aliquid reliquiſſet ad pias cãs maxi . me quia mercatoꝛ erat qui facilime grauari debebat ere alie no.⁊ non licita cauſa queſito ðᷣ pe.di.v.qualitas.⁊.lxxxviij. di. eicies ⁊.c.quoniã facit optime qð legitur ⁊ nõ.per Lp.iĩ auẽ. hoc inter liberos. C· de teſta.arguendo de diſpoſitiõe inter liberos ad pias cauſ as. vt. S.dixi.?⁊ maxime debet va- lere illa diſſimilitudo in caſunoſtro ĩ quo pia cauſa non cõ currit cum libr teſtatoꝛe ſed cum trãſuerſalibus.facit etiam derat fere totum patrimonium qdcerte c. cum olim de reg.iur. vbi patet qð ſi pꝛinceps dicit ſe pꝛo⸗ uiſurum alicui in negocio certo.qð ſi poſt modum pꝛoui- dit alio non facta mentione pꝛeſumitur non deliberate fe- ciſſe ſed potius circũuentus.? facit qð nõ. Mar.in.l.quod iuſſit.ff.de re iudi. Sed in caſu noſtro teſtatoꝛ in pꝛioꝛi te- ſtamento ſolum reſeruauit ſibi voluntatem mutandi teſta- mentum ſuperuenientibus liberis ergo non videtur poſt⸗ modum per verba ſimplicia voluiſſe recedere a pꝛioꝛite- ſtamento de illo mentione non facta. ptio eſt ꝙ teſtes non fuerunt in ſo aſſto rogati ſicut realr ĩ quolz teſt aẽto rogari debet.? ad hoc adhiberi vt.l.heredes palam. 5. in teſtamentis. ff. de teſta. in l. hac conſultiſſima. C.eo.etiam ſi ſit teſtamentum militis vt in.l.diuus.ff. oe teſta. mi. licet in eo ſit ſpftitiale quando moꝛte aſtringitur iu nõ.in. d.l. diuus ⁊.l.milites.C.eo. (Mam plerũq; hec verba te heredem relinquo pꝛoferuntur ad complacentiaʒ alicuius ideo fidem non faciunt niſi teſtes fuerunt rogati. Vt roilnunag , on obſtat.l.hac conſultiſſima.S.ſi ꝗs vbi patet ſufficerẽ pntiam quinq; teſtium quando inſtituũ tur venientes Inteſtato adeo vt veniant exteſtamẽto imp fecto reuocato vbi erant extranei inſtituti ⁊ ſaltim veniant ecunda pꝛeſum As e1.es ℳ in cauſa inteſtati. dico enim illam. .. non pꝛocedere in caſu noſtro vbi fuerat vt ita dixerim inſtituta anima ipſius teſta oꝛis ſeuipſe deus qui hon oꝛatur in perſonis pauperũ quẽ debe mus ſuper animã diligere. ? ex viribus ⁊ toia mente. hec enim pia cauſa magis eſt fauorabilis quam vementin. inteſtato.maxime cum non ſint de liberis vt. nõ. in. dic. l. i. marime per bar. Et ſic ceſſat ratio illius.l.naʒ voluntas ad pias cauſas mmus ſolemmis facit ce ſſare pꝛioꝛem ſolẽnem iux id ꝙ habetur in ſinuili in.d.l.hac vonſultiſſima.S.ex im perfecto nõ.in. d.l.foꝛtius non debet vinci ſi fuit ſolenniſ ꝑ fecundam voluntatem minus ſole mnem. vt in . ulto magis. C'de epiſ.⁊ cle.⁊.c.cum in cunctis de elc. Et per hoc dico ꝙ in ſecundo teſtamento pꝛefato non debent ſuffi cere quinq; teſtes quia ſumus eỹ caſum illius.l. ð iſte due pꝛeſumptiones videntur ex totᷣ alidare ſeu reddere ſecũ dum teſtamentum aſſertum ertia pꝛeſumptio eſt qꝛ plures interpellatus ſemper relſ ondit ſe velle ſtare in pꝛio riteſtamento in quo vt diri effuerat quaſi totum patrino nium in pias nao, Ande non eſt veriſimile ꝙ teſtatoꝛ voluerit ex toto a bono pꝛopoſito recedere a pꝛioꝛi volun⸗ tate totiens confirmata reſiiire ſaltem nil relinquendo ĩ pi- as pꝛeſertim cum adueniente notario poſt aſſert teſtamen tum ſine ſcriptura nuniꝙᷓ voluit reſpondere imo vertit ſe ĩ latus ⁊ idem fecit venientibus bolmochn alijs duobus no tarijs quaſi in extremovite ſue. Exbis enim extremis de bemus pꝛeſumere de medijs.ſ.ꝙ non habuit animumre⸗ cedendia pꝛioꝛi teſtamento iur̃ gio.notabileʒ in.c.accedẽs de conuer. comu. Quarta pꝛeſumptio oꝛitur ex dicta vroꝛe que dicit ſe ſemper aſtitiſſe tteri mariti? nunꝗᷓ audi uiſſe ꝙ voluit mutare prioꝛem voluntatem ⁊? teſtamentuʒ denouo condere. Mec obſtat pꝛioꝛi teſtamento ſicut lega- taria quia ſaltem facit pꝛeſumptionem iuxta plene nõ.in.c inſuper de teſti. Joan. an. ? alios quia foꝛte in omnem euẽ tũ eſſet conſecutura ſuum legatum quia in pꝛioꝛi teſtamẽ/ to erat cła codicillarũ.qð ð pꝛeſenti non unnno. Au G ta pꝛeſumptio patet quia omnes fere teſtes ſunt a nenteſ iſtoꝛum nepotum.de quoꝛum quomodo maxime agitur. ? quan de iure videantur tales poſſe adduci ibi teſtes teſta mento cum ſoluʒ excipiatur pater heredis ⁊ fratres qui ſũt in eadem poteſtate cum herede quia tunc videtur cõmu⸗ ne negocium agi.vt pꝛobatur. Inſti. de teſta.oꝛdi.S.in tt⸗ ſtibus. cum ſequentibus facit.l.qui teſtamento.ff.eo.tamẽ cum bic non fuerit adhibitus notarius non videtur eis tan ta fides adhibenda cum totum teſtamentum hoc caſu oꝛia tur.ex eis maxime vbi ſunt tot pꝛeſumptioneſ contra dictũ teſtamentum facit glo. norabilis in · c. ĩ litteriſ de teſti. Nec fienda eſt extimatio de illis mulieribus cum nõ poſſunt eẽ teſtes in teſtamẽto.l heredes palaʒ pꝛeall.Concludo ergo cum in caſu noſtro ſunt tot pꝛeſumptiones contra ſecun um vt redderit illud veriſimir emanaſſe a voluntate ſa- tem deliberata teſtatoꝛum deberent nepotes illud pꝛoba- re per pꝛobationes apertiſſimas longe maioꝛes a lege rcq- ſitas .S. viri. Sech ipſi hoc pꝛobare nõ poſſunt quinimo non habent pꝛobationes alias requiſitas ſatis cum eis de- bitis ſolennitatib us vt.s.plene dixi.ergo debent ſuccum/ bere. Z⸗ pꝛeſuppoſito facto dubio debet iudicari pꝛo cau ſa pia ⁊ ſalutifera anime defuncti dei religionem concernẽ? te pauperum recreamina vt omnia iura clamant.? na⸗ turalis ratio vrget. Item data contrarietate ⁊ conflictg ꝓ bationum ſemper ſianduʒ eſt magis veriſimili vt nõ. In. c.i.eo.ti:li.vj. Et qð magis nature negotij de quo agitur ↄuenit ·l.iij. ff. ð teſti. ⁊· iiij . q.iij. ſi teſtes · Et hec ſufficiũt. Con. xij. Aſus talis eſt. Aagnificus dominus Joan⸗ nes dixar. duxit in vxoꝛem VMagnificam do⸗ minam Timboꝛem de Capꝛaria filiam domi ni Mernardi de Capꝛaria. dicto domĩo WGer⸗ conſentire nolente ſed reluctante quantũ in eo fuit conconſenſu tamen oũm conſanguineoꝛum ⁊ affiniuʒ.nul le dotes fecerant ſibi conſtitute pꝛeter pꝛomiſſionem per candem dominam Timboꝛem de omnibus actionibꝰ cõ tra ſuum genitoꝛem ſeu alium competentibus numero do Sen ſeu legitime in bonis paternis ⁊ maternis dicto dño oanni loco dotis factũ. Deniq; dominus Bernardus dare ⁊ conſignare nomine dotis agdminiſtrationeʒ de receptis reddere.& u obligationis pꝛopꝛie ſe reſpondit fuiſſe minoꝛeʒ ⁊ deceptü. na Timboꝛ teneatur reddere ad Jounnes ð Capraria filius legittimus ⁊ naturalis dicti.d. MWernardi vigeſimum ſue etatis annum excedens dicto ſuo genitoꝛ adhuc viuente pꝛomiſit dicto domino Joanni ſue. xviij.mill.floꝛ. arogonenſium.⁊ anteqꝙᷓ pater ei et ⁊ ipſius heredi- tatem adeptus fuerit ? de hac pꝛomiſſione fecit ſcripturã manu ſua ſcriptam trium teſtium ſubſcriptione iuramento 2z ſigillo ipſus dominiSernardi Joaunis roboꝛatam. ¶2Boꝛitur poſtmodum dictodõminus Bernarcdus ge nitoꝛ adipiſcitur filius hereditarem ? interpellatur vt iuxta pꝛomiſſionem ſuam debeat dotem ſoꝛoꝛi pꝛomiſſam ſolue re.? conſignare qui refugit ſoluere duas vel tres cauſas al- legans. ema quia dicta domina Timboꝛ ipſius ſo⸗ roꝛ perdidit omne ius ſibi a dote competens cum nupſerit patre ipſius inuito . ¶ Secunda quia cum dicta domina Cimboꝛ cumolim viuente patre tenuerit ? adminiſtraue rit certo tempoꝛe cõmunitatum Regni ſcicilie reſpiciendo redditus ⁊ pꝛouẽtus dictis naner Per ante omnia ertio reſpectu Megantur omnia per partem aduerſaʒ ⁊ petitur quale ius competat dicte domine Timboꝛe aduerſus dictum fratrẽ ſuum. Queritur inſuper nunquid habet aliquod ius in do tibus maternis cum mater deceſſerit ab inteſtato relictis ſi bitribus filijs videlicet dicto domino Joanne bernardo ?z dicta domina Timboꝛe 7 quadam alia domina Sabena. HMeſu chꝛiſti ſaluatoꝛis matris pie patrocinio pumiliter inuocato. vt clare materia thematiſ liqueat octo dubia elicio. Mꝛimuz nun⸗ dicta domina Timboꝛ nubendo contre u Tatem patris perdiderit facultatem dotis petende.Se- cundum dubium pꝛeſuppoſito ꝙ non: nunquid illa petitio ſeu iudicis imploꝛatio que competebat contra pattem com petat hodie contra fratrem qui ſucceſſit patri ĩ cõmunitatu Tertio an dicta domina Timboꝛ poſſit petere legiti- mam in bonis patris ſibi debitam iure nature ⁊ in quibus bonis intelligendo qð velit deſiſtere a petitione dotis con ſtituende ex bonis paternis. ¶ Quartum dubium quidð dotis maternis. ¶ Quintum dubium nunquid poſſit pe- tere legitimam iure nature vna cũ dote ſibi pꝛomiſſaa fra- tre ⁊ ſic frater teneatnr de bonis ſuis ratione ſue obligatio nis dotem pꝛetextatam ſoluere. 4 extum an dicta domi niniſtrationem de reddi- tibus cõmunitatus. ex quo pater non petijt adminiſtratio- nem in vita. ? ipſam opoꝛtuit gentes armigeres ad defen- ſionem dicti cõitatus agere. ¶ Septimum dubium ſi licẽ tia non ſufficit ad dotis conſtitutionem ſecundum dignita tem mulierum pꝛeſuppoſito q frater non teneatur ex ſua obuigatione.quia minoꝛ nunquid poſſit compelli ad dotan dam ſecunduʒ dignitatem ipſius domine qua frater ſucceſ ſit in comitatu. i⸗ Octauum ⁊ vltimum an dictus domi- nus Yoannes valeat in effectu ſea ſua obligatione iurata liberare vigoꝛe minoꝛis etatis petendo ſaltem abſolutio- nem aiuramento. ¶ Mis diſcuſſis lucide patebit. Et vi⸗ debitur quale ius competit ipſe domine Timboꝛe aduer⸗ ſus fratrem. ¶ Aenio ad pꝛimum ? videtur pꝛimo ꝙ non poſſit petere dotem cum nubendo ſine conſenſu patriſ effi ciebatur adeo ipſi fratri ingrata. vt abeo exheredari poſſit C. de inoff. teſt. in auc. = ſi poſt in coꝛpoꝛe vnde ſumitur cũ appel. cogno.5. aliud quoq;. C. v. ſi vero⸗ Et hoc ius ciui⸗ le videtur in effectu appꝛobatum per ius canonicum vt in c.honorantur.xxxij.q.ij.vbi dicitur ꝙ non eſt virginalis pu doꝛis querere maritum.ſed cure pate relinquenduz eſt maxime cum per hoc conſulatur ipſis mulieribus ſepe contra pꝛop:ia commoda laboꝛantibus pꝛopꝛie.⁊ ſexus in firmitatis nec poteſt de patre conqueri qð eam nuptui non tradiderat.ex quo ſue etatis annum. xxv.non exceſſerat vt in. d.auẽ.? maxime videtur qð doteʒ petere non poſſit qꝛ cum pater non teneatur dotare filiam ex pꝛouiſſione iuris *teeſi⸗ ciuitł.vt.l.qui liberos.ff.de ritu.nup.2.l.fi.C.de do.ꝓmiſ. potuit illud ius lucrum ſeu pꝛouiſionem ab eo inductaʒ cer tis cx cauſis maxime honeſtis ſubtrahere etiam in acceſſo- rijs ad matrimoniu oc glo.nõ.in.c.cum ſecunoum leges de here. l. vj. ¶ Item pater compellitur dotare filiã an ex iudicis officio vt reperiat cui nubere poſſit. vt in di⸗ ctis iuribus nõ. Gar. in.l. obligamur. ff. de act. 2 obli. ergo ria ſuper.c.fi.xxxij.q.ij.⁊ ĩ c.de ratoꝛibꝰ.xxxvj.q.j.⁊ ĩ vtro Pilominus tenetur pater eam dotare per.d.l. ? per aliquaſ non valens aliter nubere quia ſiinuenit aliquem cui nu- 42 ex quo nupta eſt deficit ſibi remedium dotis petende cum ceſſet iuris ratio.vt nõ.bar.ponit poſt alios in.d.l.obliga- mur.ff. de ac.? obl.Ad idem ⁊ ratio iura ad dotem conſti- tuendam filie compellunt patrem quia nullum remedium competat filie patre viuente in bonis patris que ratio ceſ- ſat patre defuncm.cum habeat ſeu habere poſſit inguam iure noſtro.quia ſine cauſa a patre pꝛiuari non poſſit. l. ſan ctimus ⁊.l.quoniam in pꝛioꝛibus.C. ð inoff. teſt. de teſti. c. rapnuntius ? Rainaldus ⁊ ĩ auc.⁊ cum de appel.cogno. S.aliud quoq; caplm pꝛeall. Sea pꝛedictis non obſtan- tibus puto ſic dicenduʒ qð aut dicta domina imboꝛ nu pſit poſt.xxv. annum etatis ſue ⁊ nulla ingratitudine de iu⸗ re ciuili uotari poteſt in auc. pꝛeal.aut ante illam etatem ⁊ pater pꝛo hoc expꝛeſſe nõ exheredauu eam.ſed cauſaʒ ſub ſtinuit etiam pꝛetereundo eam in teſtamento.⁊ adhucnon poteſt per heredem filio ingratitudo obici.imo teſtamen- tum euacuare poteſt ex pꝛeteritione de quo tamen dicen- dum. vt legitur ⁊ nõ.in.l.oĩoꝰ. C. de inoff.xteſt.⁊ in.d.auc. vt cum de app.cog..ſi autem hec obſeruata non fuerunt. ¶ Sed dubium iminet . ſi pater eam expxeſſe ob hanc cau ſam exheredauit ? hoc caſu arbitroꝛ ilam cauſam non eſſe ſufficientem cum de iure canonico nnſꝛa debent eſſe libe ra ab omni coactione.⁊ pene.c.cum locum ⁊.c.requiſiuit ð ſpon · in. c. gemma cum ibi nõ.de ſpon.? in. c.plt.? vlt.⁊ ꝙ in eis nõ.de ſecun. nup. Ex pꝛouiſione iuris ciuilis neduzʒ impeditur libertas matrimonij· in expectando conſenſum paternum qð imo pꝛeſtatur cauſa mulieribus ad foꝛmatio nem cõmittendam cum non poſſit matrimomialiter coniu gi ſaltem vſq; rannos ſine ingratitudinis iuditio.Et per hoc optime faciunt nõ. Jo.an.in. c.ſtatutuʒ de hei · li. vjj. vbi foꝛmat queſtionem. q unquid valet ſtatutum ꝙ; im ponitur penam contrahenti matrimonium cum filiofami- lias ſine conſenſu patris.⁊ poſt multa concludit qð non qꝛ bera facultas illud contrabendi. ¶ Item quia matrimoniũ 2 eius cauſa.ac ipſius pendentia pertinet ad foꝛum eccle- ſiaſticum cum ſit ſacramentum maxime in eccleſia.c. dubi um de biga.c. tuam de oꝛ. cog ⁊.c.latoꝛ.qui fi.ſint.le.ergo non potuit ius ciuile ſeu ſtatutum larcoꝛum ſuper eo diſpo nere ar. in.l. fi· ff. de iuriſdic.om.iud.c. vt animarum de cõ ſti. li. v. ¶ Videmus enim ob hanc cauſam multas ciui- perhoc ſtatutum intimidatur eSlenaun impeditur li les leges eſſe coꝛrectas.xxx·q:ij.c.vno ⁊ qð in eis uõ ⁊ per doc. in. d. c. plt. ⁊ vlt.de ſecun.nup. Et per Jeder.de ſe- nis ponꝰ.xxxv.vbi dicit cum matrimonium ſit vnum ð ſeptem ſacramentis debet cumi acceſſoꝛe ⁊ dependentibꝰ regi.⁊= diſpõi iure diuino ⁊ canonico.⁊ non ciuili.nec tenẽt leges que requirunt conſenſum patris vel ꝙ rectoꝛ pꝛouin tie non poſſit contrahere cum pꝛouinciali vel tutoꝛem cum pupilla ? ſimiles. Ad idẽ glo. nõ. vt. S. quibus verbis.xvj. q· ij. que dicit non eſſe ſtandum legibus que pꝛohibeat ma trimonia contrabi inter raptam ? raptoꝛeʒ. Hec pꝛius etiq lugi.quia cum de iure canonico licite inter tales contraba⸗/ tur matrimonium de rapto.c. cum cauſa ceſſare debet ſter dictio legal.? oĩs pena appoſita. Et ſi quis recte inſpexe- rit dicet hoc non eſſe contra legem ciuilem Ham in his hbuiuſmodi ſpiritualibꝰ z acceſſoꝛijs ĩtelligenda ſunt iura qᷓ dicunt qð leges non dedignantur ſacros canones imitari · c.clerici de iudi.? in auc.vt clerici apð pꝛo epiſcopol.ꝭ.pe. coll.vj. videtur ergo.ldiſpoſitionem ſuam reuocare ſentẽ tiam ſi canon dicat contrarium ad hoc qð nõ. glo. in regula Joan. an. in regula ſine cłpa poſſeſſoꝛ de regul.iur.li.vj. ? Joa id plena de hoc eſt glo.oꝛdina eo.ti.⁊ hoc in mercu. Qu q; loco volunt ꝙ licet filia nupſerit ſine conſenſu patris ni· / , = rationes pꝛedictas ſaltem vbi filia non eligit ſibi indtigaum 2 hoc etiam voluerunt ibi archy. ? alij ⁊ bar.in dicta.l.obliga iſn mur. Limitat tamen hoc quando filia pꝛomiſit dotem . pfit ſine dote ceſſat legis pꝛouiſio ⁊ tenendo hanc limi⸗ tationem bar. Agdhuc habemus intentum ĩ caſu noſtro cum donlnns Yo⸗ direr noluit eaʒ recipere ſine dote imo recipit pꝛomiſſionem ſeu ceſſionem eidem domine in hoc competentẽ vt ſupꝛa. pꝛemittitur in narratione facti.ergo in hoc dubito ꝙ dicta domina Tinwoꝛ er contractu ma- trimonij marime interueniente conſenſu neceſſarium liz patre reſiſtente non perdiderit ius ſibi competens adlegi timam poſt moꝛtem patris vt.j.dicam nec dotem a patre petendã ſeu ab alio ſecundum iuris pꝛomiſſiouem cum nu mino Joanni.¶ Mon ob. contraria. S. allegata ad iura enĩ ciuilia ſatis.s.reſponſum eſt.Ad.c.honoꝛamur reſi ponde- tur qð loquitur de boneſtate ⁊ non ð neceſſitate.vt ibi nõ. in.c.ſi.ea c.=.q.pꝛo glo.æ doc.in.c.j.de ſpon.in pꝛin. n iſtis enim ſpiritualibus conſenſus patris de neceſſitate non pfſeri perſone Fulen⸗ ac moꝛibꝰ digniſſime vʒ dicto do eſt requirendus in.c.ſi annum de iudi.li.vj.⁊.d.c.ſufficit. Mec valet ſtatutum per qõ etiam ad tempus impedire- tur libertas matrimonij in.d.c.penul.⁊= vlti:de ſecun.nup. Ham ⁊ ibi patet ꝙ non potuit lex impedire matrimoniuʒ etiam infra annum luctus.licet ſubeſſet cauſa honeſtiſſima vt ibi nec tenet pena appoſita.vt ibi foꝛtius nec debet te⸗ nere in caſu noſtro vbi impedit apponendo penam ſeu in- tardando matrimonium per penam ingratitudinis a tem- poꝛe pubertatis ideſt a.xij.anno vſqʒ ad.xv.vt.d.5S.ſi vero MHon ob.glo.in./c.cum ſecundũ.quia aut non bene dirit. Et contrarium tenet glo.decreti in.d. .quibus verbis aut pꝛocedit ſolum quando tollit ſolum lucrum per.l.delatum 7 ita pꝛopꝛie loquitur ſed in caſu noſtro imponetur pena cũ dos in muliere cenſeatur patrimoniuʒ vt.l.iij.ff.de mino. ⁊ ſuccedit ſibi loco alimentoꝛum iuxta nõ.in.c.cum habe- ret de eo qui da.in mat rimonium.¶ INem legitima debe⸗ tur iute nature ſeilicet quantitas ſeu quota ſit determinata per.l.ciuilem iur nõ.in.c. Rainaldus de teſta.⁊ per Dy.iĩ regula in dubiuʒ de reg.iur.li.vj.ideo ſi liceret ⁊ patri ex eo qð filia nupſit ſine Iñia exheredare filiaʒ. ⁊ denegare ſibi do tem.iam maximam penam imponeret.⁊ ſic timoꝛe huius pence tolleretur ſaltem ad tempus libertas matrimonij pe- lie autem appoſitio non valet in hoc vt illa met glo.voluit ad vltimum contrarium. ¶ Satis poſſet dici ꝙ ſilñia ſibi debita eſt ſufficiens ad dotem conſtituendam ſibi iuxta di gnitatem ſuam non poteſt agere contra fratrem quani he- redem patris ad conſtituendam ſibi dotem.quia ceſſat hoc caſu.l.ratio compelli enim patriud dotandam filiam vt in ueniat cui nubere poſſit.iux nõ.per Mar.iĩ.d.l.obligamur que ratio ceſſat moꝛtuo patre cuʒ competebat ſibi iuſlegi timam ? poteſt dotem ſibi conſtituere.ceſſat enim remedi um extraoꝛdinarium ex quo competit ſibi oꝛdinarium. MWec debet habere ex bonis paternis dotem ⁊ legitimam. vt in auẽ.ex teſtamento.⁊.l.filie.C. ð colla. Et hoc quo ad pꝛimum dubium ex cuius excuſſioneremanet declaratum ſecundum. ¶ Venio ad tertium nunquid dicta domina Timboꝛ poſſit petere legitimam ⁊ in quibusbonis ⁊c · Et Reuiter dico ꝙ legitimã petere poterit ſi aliud non obſtat vt patet ex his que dixi in pꝛimo dubio. ¶ Sed eſt dubiũ ex quibus bonis debetur cum ipſius genitoꝛ haberet comi tatuʒ⁊ alia caſtra ⁊ bona mobilia. Hec queſtio ſatis de cidi tur ern Per Yo an, vallosin-c l et de voto. ( Sciendũ eſt enim egna. Oucatus. Marchionatus. 72 Lomi tatus non diuiditur inter filios pꝛemoꝛtui.ſed deferunt᷑ oꝛ dine geniture pꝛopter bonum publicuʒ qvnus ſit pꝛinceps Nam multitudo pꝛincipum noxa eſt. Atteſtante phyloſo pho.⁊ oꝛdine nature.vnus debet eſſe pꝛinceps.vij.q.j.in apibus nec diuidunt dignitates cum ſint idiuiſibiles. Re- ſtat ergo ꝙ debeant diferere oꝛdinem genitis excluſis alijs filijs. vt pꝛobatur in. c. licet ? hoc appꝛobatur conſuetudi- ne? iure diuino ? humano.⁊ ibi plene no.per Oldra.con. xcvij.Ad idem ꝙ habetur in libꝛo feudoꝛum ð feu.nõ alie. in. c. imperialem. 5.pꝛeterea vbi dicit ꝙ pꝛedicte dignita⸗ tes non debent diuidi de comitatibus ergonon debet do⸗ tari dicta domina Timboꝛ vel habere legitimã.ſed debet re linquere pꝛimo genito locoſue legitime. Nam defertur regnum loco ſiue comitatus iure hereditario vt ple diſpu tatur. Et concludit Oldra. in pꝛedicto con. de reliquis ve t ſuam vna cum alia ſoꝛoꝛe.⁊ hec legitima erit ſecune ʒ ius ro bonis mobilibus ⁊ immobilibus habere debent legitimꝗ diſtinguenðᷣ. vttum fecerit teſtamentum vel ne.in anc. no uiſſima. C. de in off. teſt. .l. quoniaz in pꝛioꝛibuſ 2.l. cimꝰ eo.ti. Nec eſt fienda diſtinctio in iſtis bonis inter fliosma ſculos 7 feminas.vt.l.maximum vitium. C. de lib. pꝛete.iĩ auc. de here. ab inteſt. ¶ Ex his infertur ad quartum du- bium.quid ð dotibus maternis rndẽeduʒ eſt de dotibus ma ternis debent enim de iure cõmuni omnes tres filij qualit ſuccedere cõmuni matri nec dictus Mer- Joannes debet eſſe potioꝛ quia vt dixi ſublata eſt hodie in hoc dia ſexus? equaliter omnes ſuccedunt in pꝛedictis iuribus.vt in auẽ. in ſucceſtonie.C.ad tertul. Ad quintum dubium nunꝗd dicta domina imboꝛ poſſit petere iure nature debitam 7 dotem ſibi a fratre liberaliter pꝛomiſſam nõ inſtando mul⸗ tum in allegationibus.Credo ꝙſic moveoꝛ per tex.nõ.in l.vna.S.accidit cum ſe.C.de re.vx.ac.vbi dicitur ꝙ ſi extra neus pꝛomittit vel tradidit dotem pꝛo muliere videtur ea ſibi donare de ſuo patrimonio.At dicitur extraneus qua- tum ad hoc quilibet qui non habeat dotandam in poteſta“ tem vt ibi ſingulariter habetur ꝙ pꝛocederet etiam ſi ſit ali as debitoꝛ mulieris dũmodo mulier negotia eius non gerit vt nõ. dicit War. poſt glo. in. l.fi. C. de do. pꝛomiſſ. Aum igitur dictus dominus Jo. Gernardus frater dicte domi ne Limboꝛ ſoꝛoꝛius ſue tempoꝛe pꝛomiſſe dotis negocia non gereret nec dicta domina Limboꝛ in eius pœeſtatem vigdetur dotem pꝛomiſiſſe ð ſuo patrimonio futuro animo donandi.⁊ maxime in eo fienda eſt hec interpꝛetatio qui ᷣ bebat ſolus ſuccedere in comitatibus paternis ſoꝛoꝛiłłxcul ſis facit ꝙ in ſimilinõ.in.l.cnm quid.ff.ſi cer.pe.? quia pꝛo pꝛium nobilium ⁊ comitum eſt donare vt nõ.in.c.ij.de ſu ple.ne pꝛelati.li.vj.⁊ in.c.j.de dona. mꝗxime ſuis neceſſa- rijs ⁊ conſanguineis.lxxxvj.di.non ſatis.c.⁊ ſi queſtiones. de ſymo. poteſt igitur petere doteʒ a fratre tanqᷓ; ſibi dona tam ? legitimaʒ in bonis paternis ⁊ maternis iure pꝛopꝛio. Nec ob ſi dicatur dictum dominum anardum ſoan nem pꝛomiſiſſe dotem cum fuerit adeptus ad here itatez paternam.⁊ ſic effectus pꝛomiſſionis fuit deſtinatus ad tẽ pus quo geſturus erat negocia ſoꝛoꝛis igitur pꝛoinde debet eſſe ac ſi tunc pꝛomiſiſſet vt.j.qð ſponſe.⸗ ꝙ ibi nõ. C. de dona. ante nupti.⁊.c.de vxoꝛi.de ſepul. VBico enim qo ne⸗ ceſſario infertur ꝙ poſt moꝛtem patris debent gerere ad- miniſtrare bona ſpectantia ad dictam ſuam ſoꝛoꝛem. cum non poſſit frater in vita ſoꝛoꝛe capere omnia bona cõia pa⸗ tris.⁊ ſic non pꝛobat hoc eſſe qð ad hoc contingit ab eſſe.l. neq; natales.C.de pꝛoba.⁊ in.c.ij.de tranſia.pꝛela.nõ igi tur videtur ſenſiſſe cum haberet poſſeſſionem comita tus quia tempoꝛe pꝛomiſſionis nil habebat cum eſſet filiu milias. ?2 ſi diceretur non poterat iſte ſe obligare umniſer S minoꝛ ⁊ filiuſfamilias vel ſaltem poteſt petere reſtitutionẽ . in integrum reſponde pꝛo vt.j.dicam in vltimo dubio. Sed huic concluſioni obſtare videtur.l.filiuſfamilias.ff ad mace. vbi dicitur ꝙ ſi filiuſfamilias recipit pecuniaʒ mu tuam pꝛo ſoꝛoꝛe maritanda agitur contra patrem actione ðᷣ in rem verſo.quia patri queritur actio dotis ſoluto matri- monio.⁊ ſic vult qð non videatur filius ðdiſſe de ſuo. Sʒ reſpondeo illa.l.loquitur quando filius dedit dotem agẽ do negocium patris.Sed hic illa ratio ceſſat cum pꝛomiſe rit dare dotem poſt moꝛtem patris.⁊ ſic videtur pꝛomiſiſ⸗ ſe poſt moꝛtem patris quia ad idem tempus conferebatur effectus obligationis.vt.d.l.quod ſponſe. ¶ Capio nunc ſextum dubium nunquid dicta domina Zimboꝛ teneatur reddere rationem adminiſtrationis ⁊c. Et videtur pꝛimo ꝙ ſic quia quilibet adminiſtratoꝛ nego.geſto.tenetur red- dere rationem nmerloni ſue.vt in.l.j.S.offit io.⁊ ibinõ.ff. de tute.? ra. diſtra.¶ In contrarium facit quia fi lia eſt quaſi domina viuente patre.S.ſui. Onnti oe hz.qutaia- differet. ⁊ ĩ. l. ſuis.ff. de libe.⁊ poſt.non igitur debet tener ad rationem reddendam ſicut extraneus adminiſtrato? ar. in.l.ij.ff.re.amo.qð dicemus. ¶ Ego quið conſidero in h dubio tres caſus. Pꝛimus cum certum ſit aliquid ex red- ditibus comitatus apud eam fuiſſe tempoꝛe moꝛtis patris ⁊ pꝛofecto illud veniet in diuiſione patris illud veniet in di uiſione hereditatis diuidende. ex quo non pꝛobando ſibi re lictum fuiſſe a patre. Nec ſufficit ꝙ patre nihil dixerit in vita quia exquo pꝛouenit ex ſbã paterna venjit ad diuiſio- nem niſi pꝛobetur relictum hoc probatur in.ſ.filie licet in ſa cris. C. de colla.⁊.l.cum opoꝛtet poſt pꝛin.? maxime iun- cta glo. C. de bo. que lib.l.certum. C. faml.herciſ. Et opti me pꝛobatur perlocum a ſpᷣali in.d.l.cuʒ opoꝛtet.. ſin au tem res vbi in bonis aduenticijs quoꝛum vſufructus acg⸗ ritur patri.vt ſi pater noluerit poſſidere ſed noluit penes filium cuius eſt pꝛopꝛietas eſſe ? nihil dixerit in vitanon poſſunt heredes patris queſtionem de illarum rerum vſu fructu filio facere cuʒ pater exilla diuturna pacientia videt᷑ vſufructum „8 te⸗ et tur mo ec⸗ 7 Sian ee N. inb nndi bire⸗ ttin ſſo⸗ nſe un⸗ pti au g⸗ ges on ſu det m dicta.l.filie licet in ſacris iuncta glo.vlti. pebent alii filij mendicare. ſed eſt eis per pꝛimogenituz tẽꝗ ra. diſtra. poſt pꝛin.ſi ergo teneatur alere ergo ⁊ feminã do- nun par ſi i nus abilla obligatione dotis ſoluende liberare petendo ſal- vſufructum fino donaſſe vt ibi ergo in alijs bonis non adve ticijs ſed paternis ſecus eſt ad hoc ꝙ ibi nõ.glo.poſt pꝛin - in dictis iuribus ſuperius allegatis. ¶ Secundus caſus eſt quando pꝛobatur aliquid perueniſſe ad dictam timboꝛem. ſed conſtat illud conſumptum viuente patre.⁊ tunc non te netur deducere in diuiſione quia us anu pꝛo B Tertius caſus quando pꝛobatur certum quid ad eam pe eniſſe viuente patre nũquid pꝛeſumatur affuiſſe tempoꝛe moꝛtis patris. vt ſic computet ſibi in legitimam.⁊ poteſt ſatis dubitari ſa tis enim puto ꝙ ſi allegat conſumptionem teneatur obſtẽ dere in quam cauſam conſumpſit ar. optimum m. d.l.cum opoꝛtet.v.ſed ĩ hac ſpetie vbi ſpetiale ſtatuitur in patre qui adminiſtrat bona aduentitia filij quoꝛum vſufructus ſibi q̃⸗ ritur vt non teneatur reddere rationem.ſecus ergo in filio qui non facit ſuum vſufructum reddere adminiſtrationem in bonis paternis. Si ergo ſpetiale eſt ibi in pꝛe pꝛopter li- beram adminiſtrationem quam habet in bonis aduenticijs ſecus ergo in fiio reſpectu bonoꝛum paternoꝛum. Ad idẽ dictus..ſi autem res.arguendo etiam per locuʒa ſpᷣali.vt ỹ.facit.l.tres fratres.ff.de pactis ⁊.l.ſi ſoꝛoꝛ.C.de coll.pu to tamen ꝙ non eſt ab ea exigenda.iſa ſtricta ratio ſicut ab extraneo ratione conſanguinitatis ſed ſatis ꝙ generaliter oſtendit quantum potuit veriſimiliter expendere in ſtiven darijs. ¶ Itemi pꝛo curia ſua ⁊ ſimilibus nec tenetur oſten dere ſpecifice quantum expendebat in die in canibus vl ſi milibus ratione pꝛedicta. Hec opoꝛtet pꝛoducere teſtes ſʒ ſufficit ꝙ veriſimiliter ſumptus fecit.vt in ſimili ns. Jun: in.c.cum plantare de pꝛiui· Septimum dubium fuit ſi legitima non ſufficit ad dotandam dictam dominaʒ Tim boꝛẽ ſecundum dignitatem ſuam nunquid teneatur dictus dominus Bernardus Yoannes ad dotantam eam qꝛ fra- ter.⁊ quia ſucceſſit in comitatu.pꝛeſumptio quia ipſe obli gatione ſua non tenentur. In hoc dubio bꝛeuiter cõcludo ad partem affirmatiuaʒ.ſ.ꝙ teneatur dupli vinculo.pꝛimo ꝙ beres patris capit enim comitatus iure hereditario vt S.dixi.quẽadmodum ergo ipſe pater ad hoc tenebatur. vt diri in pꝛimo dubio ⁊ ipſius heres ad hoc.l.poſtulante ⁊ qðᷣ nõ.ff.ad trebel.⁊.l.quedam perſone.S.nec intereſt de edẽ. ⁊.l.veteres iuẽ.C· de contrahen.⁊ cõmittenð.ſtip.Ad ideʒ ꝙnõ. Joan. an. ⁊ hoſti.in.c.licet de voto vbi dicit ꝙ licet pꝛimo genitus ſolus ſuccedat in comitatu.non tanien per H̊ tum tribuendum vnde viuere poſſint ar.in.l.j.ff. de tute.⁊= . ₰ non. omni.C.de admi.tu.⁊ n.in.lʒ.ſi quisliberis tenetur g& dictus Wernardus JYoannes dotare dictam donunã F boꝛeʒ tanqᷓ heres patris ſi non ſufficit ſua legitima eſſe ſiñ habet aliunde bona:.¶ Secundo capite tenetur tanꝙᷓ fia- ter ⁊ hoc in quantum dicta domina Timboꝛ non habebat vnde ſe dotet.vt legitur ⁊ nõ.in.l.cum plures.ff.de admi. tut.⁊ per glo.⁊?⁊ Cy.in dicta.l.non omni.vtilius eſt ergo di- cte domine Timboꝛe in quantum ſua legitima non ſuffi- (it. ? in calu ꝙ dictus dominus WBernardus Joan. non ſit ydoneus vt tanq contra heredẽ patris qᷓ; tanꝙᷓ contra fra- trem ratione pꝛedicta agat.¶ AYltimum dubium fuit vtrũ dictus dominus Bernardus Joannes valeat ſe aliquate- tem abſolutionem a iuramento.Et certe iſte articulus poſ ſet multum dubitari pꝛopter ea que habentur vtnõ. in.c. cum contingat de iure iuran.⁊ in auẽ.ſacramenta puberuʒ C.ſi aduer.ven.⁊ in.lʒ.ſi quis pꝛo eo.ff.de fideiuſſ.⁊ pleniſ ſime dixi in quadam mea diſputatione que incipit Stante ſtatuto 1 Ben hic tranſibo leuiter attingendo ſolum deci ſiue hunc articulum.Et pꝛimo dico dictum dominuʒ ber. o.obligatam ex illa ſua pꝛomiſſione. Mꝛimo per.l. filiuſ anuilias· ff.de acti.? obli.⁊ ad macedo.:.ſi filiuſſamilias. .j vbi patet filiuſſamilias obligari regulariter ex contractu vĩ quaſi ex quo nõ recipit pecuniam mutuo ⁊ maxime hoc ca- ſu vbi effectus contractus relatus exiſtit ad tempus quo fu de ſepul. Meg obſtitit minoꝛitas quia iurgmentu . tauit eum maioꝛem.vt.d.auc.ſacranm puberum ⁊.c.j.ᷣ de v D aas lroner pler poteſt petere reſtitutionem integrum ra- tione mnioꝛis etatis quia non cenſetur ex qno interuenit iu . . „„ e „ 22. „ ramentum. vt in. d.auc.ſacram.cum ibi nõ.tamen quia ad uerſus iuramentum pꝛopꝛium non competit reſtitutiolicʒ ex cauſa quandoqʒ fiat abſolutio.vt notabiliter dicit In.in c.ij.de iu.iur. Sed aduerſus iuramentuʒ alterius bene da tur minoꝛi reſtitutio in integrum. vt.l.nam ⁊ poſtea.ff. de ma. Munquid autem debeat petendo abſolui ab illo iura- mento poſſent multa allegari pꝛo ⁊ contra. Sed in hoc ca ſu credo eum non audiendum cum hoc iuramentum nullaʒ contineat turpitudinem ex parte iuramentis vel ex parte recipientis. Non enim eſt turpe vt qui ſucceſſurus erat in duobus comitatibus pꝛomitteret dotem.xviij.mill.ſloꝛ. aragonenſiuʒ pꝛo ſoꝛoꝛe ſua. Mec recipit ſoꝛoꝛ turpiter obli gationem cum excludatur a ſnccelſeneil mn dignitatuʒz vt. S. dixi. Et quia pꝛopꝛium eſt nodiſiſſimuʒ donare maxi me ſuis ⁊ domeſticis.vt in iuribus pꝛealegatis.Ergo h̊ iu- ramentum neceſſarium eſt ſeruandum per eum? papanõ poſſet abſoluerc a iuramento licite pꝛeſtito cauſa nõ exiſtẽ te cum iuramentum ſit de iure diuino vt nõ. Inno.i.c. cũ inter de reiur.⁊ glo.⁊ docto.in.c.auẽc.xv.q.vj.ſacit glo. in c. non eſt de voto.⁊ tex in.c.⁊ ſi chꝛiſtus de iu.iuran. Mec eſt hic aliqua deceptio.marĩe re ipſa velex pꝛopoſito. Ita concludit dolum etiam pꝛeſumptum ar.l.omnes.. luti us.ff. de his que infrau.⁊.l.creditoꝛ..lucius.ff.man.⁊.l.q teſtamentum de pꝛoba.æ.l.ſi quis cum aliter.ff.de.v.obli. quo caſu ratione minoꝛis etatis ⁊ enoꝛmis leſionis poſſet foꝛte peti abſolutio a iuramento vt nõ. per aliquos in.d.c. cum contingat.⁊ in.c.ij.de pac.li.vj.⁊ facit.c.j.de iure iur. Bico tamen ꝗꝙ bicnon eſt talis deceptio.Gedò nula ſi cõ fſiderentur qualitas pꝛomittentis ⁊ illius cui facta fuit pꝛo- miſſio ⁊ tempus pꝛomiſſonis ⁊ coniunctio ſtrictiſſima ĩter eoſ que conſideranda ſunt in qualibet donatione · vt in.c.⁊ ſi qualibet donatione in.c.⁊ ſi queſtiones de ſymo.c.ma gne de voto.facit.l.ſi ſeruus cõmunis.ff.de dona.inter vi. ⁊ vxo.⁊ ꝙ nõ.in.d.l.cum quid.ff.ſi cer.pe.¶ Nunquid autẽ huic petuioni dotis hãt obſtare illa exceptio vt pꝛiꝰ reddat rationem de adminiſtratione bonoꝛum paternoꝛum.credo ꝙ non cum hoc caſu non agitur iuditio fratrum hẽ quo cãu phaberet locum.ũi.filie licet in ſacramentis.C.de colla.ſed ex pꝛopꝛia pꝛomiſſione ipſius domini bernardi Joannis.⁊ de non liquido ad liquidum non fit compenſatio.l.fi · C. de cõ pen.cum ibi nõ.maxime cum hec queſtio de adminiſtratio ne non poſſet tamen infra tempus expediri quo dicta pꝛo- miſſio erat mandanda executioni iu nõ.per bar.in.l.aufer tur.S.qui compenſatione.ff.de iur.fiſ ler obſtat ꝙ obli⸗ gatio fuit reddata ĩ ſcriptura pꝛiuata ſatis enim eſt ꝙ poſ- ſit facti fides ꝙ fuerit dicti domini bernar. Jo. iu materiaʒ l.comperationes. C. ðᷣ fide inſtru.?.l.ſcripturas.C. qui po. in pi.maxime cum hic ſit ſigillum ipſius vt per Inno.in.c ij. de fide inſtru. caſus in rertio loco de pꝛoba.⁊ maxime in caſu noſtro vbi agitur de re fauorabili. ar. l.j.5. accedit. C. de re. vx. ac. cum ibi nõ.Ex omnibus ergo pꝛedictis con cludo dictam dominam Timboꝛem poſſe petere tertiam partem in bonis paternis.vel tertiam partem habita diffi⸗ nitione pꝛedicta ſige valeat teſtamentuʒ conditum per pa- w in caſu quo dictus frater ſuus non ſeperiatur obligatus tem dotem ſibi pꝛomiſſam a fꝛe. Item nomine pꝛopꝛio ⁊ legitima ſibi competens in bonis pater nis ad eam non ſufficeret ad eam dotandam ſecundum cõ Aditionem perſone ſue poteſt agere contra fratreʒ tanqᷓ cõ tra heredem patris ad dotem complendam ſicut tenebat᷑ ipſe pater.poteſt etiam compelli tanꝙᷓ frater.vbi omnia re Alſus eſt. Quedam mulier ſemen habens maſ culum ⁊ feminam ex viro pꝛemoꝛtuo nupſerit ſecũdo viro ex quo ſuſcepit duas filias feminas ⁊ ſecundo viro ſuperſtite diem ſuum clauſit ex- mecdia ſibi deficerent· vt plene patet ex pꝛedictis Laus ðo Micolaus abbas. teurnum pꝛius condito teſtamento in quo in omnibus boniſ ſuis tam in pꝛele gando quam inſtituendo omnes filios tã pꝛimi quam ſecundi matrimonij equales fecit pꝛeterẽᷓ in quarta parte bonoꝛum ſuoꝛum nam inter viuos per pꝛius cõtulerat filiabus ſecundi matrimonij poſt moꝛtẽ dicte do mine omnes filie ⁊ filius maſculus in miſcueruut ſe pariter cum bona concoꝛdia hereditati exigẽdo mults debiin here bz ₰ℳ2 ditaria ? vendendo aliqua bona recipiendo quiſqʒ poꝛtio nem pꝛo rata inſtitutionis ⁊ pꝛelati. Munc filius pꝛimi ma trimonij vult excludere aſucceſſionem ſoꝛoꝛem ſuam pꝛe⸗ legatam ⁊ conſanguineam vigoꝛe ſtatutoꝛum. We quibꝰ oꝛiturpugna iuns. t pꝛimo videtur dumtaxat filium de bere ſnccedere in totum dicte matri.excluſa ſoꝛoꝛe.ꝙ vide· tur pꝛobariiunctis duobus ſtatutis illo vʒ ſub Nica qmu⸗ lieres habentes ⁊c.quod incipit. Si qua mulier dotata pa truo.qualis fuit dicta ſoꝛoꝛ contra quam agitur non poteſt ſuccedere matri ab inteſtato quãms ſuper ſit fillius maſcn- lus ex ea.ſed hec mater defuncta videtur ĩ effectu deceſſiſ ſe ab inteſtato reſpectu trium partium bonoꝛum ſuoꝛuʒ vt colligitur ex ſecundo ſtatuto ſuperiuſ all.vbi dicitur ꝙ niu lier habens filios vel filias non poſſit relinquere vel dona re vltra quartam partem bonoꝛum ſuoꝛum.ſed de qnarta patte poſſit diſponere in pꝛeiudicium filij maſculi. ꝛo hoc facit rubꝛum illius ſtatuti ⁊ licitum eſt a rubꝛo arguere ex quo a parte non contra dicit nigro.vt nõ plene per JSo. an.in addi.ſpe.in ti.de diſpu.⁊ alle.iĩ fi.⁊per glo.de pe.di. pꝛima.S.hec autem verba.⁊.C.etiam ob tero.pe.pi.ð p. ſuper Nica.⁊=.C.ne fideiuſ.doc.den.⁊ vna.C.de pꝛofe qui . in vr.conſtan.li.xij.cum multis ſi. Item ratio ſtatuti e dentis filias dotatasa ſucceſſione fuit vt conſeruaret ur E gnitas agnationis.ad h.l.j.S.ſed ſi ſeruus.ff.de ven.inſpi. ⁊ per ar.in.l.ij. C. que ſunt lon.conſue. Sed certe hec eadem ratio non videtur fuiſſe in ſecundo ſtatuto vt mulr non poſſit diſponere vltra quartã partem ? q relique tres partes diuidantur inter filios pꝛo rata ergo ſatis eſt qund mulier diſpoſuerit inter viuos de quarte parte.de tribus ergo partibus non potuit diſponere aliquid vt in Nica ſta- tuti ⁊ per conſequens videtur deceſſiſſe in illis ab inteſtato ar. in. l.j.ff.de here.inſti. ¶Sed his non obſtantibus que ſi bene ponderentur non obſtant.contrarium puto de iure verius. A pꝛimo hec ſoꝛoꝛ habet intentionem fundatam pꝛo ſe exteſtamento cum fundamento iuris communis in auẽ.vt cum de ap.cogno.s.aliud quoq; capituluʒ.2.C.ad oꝛfi.ſi qua illuſtris./ Videamus ergo nunc an ſtatuta pꝛe dicta eam excludere velint. Et pꝛo parte negatiua. Rrĩo induco omnia ſtatuta fere que loquuntur ſuper hereditte decedente abinteſtato ⁊ reſeruant diſpoſitionem volunta ri patris vel matriſ ergo ipſa mulier diſponente poterunt filie ſuccedere cum maſcuſis ar.in.l.cum pꝛetoꝛ. ff.de indi. xxv.di.qualis de pꝛeſũp:nonne.⁊.l.comodiſſime.ff.de lib. 7 poſtu.⁊ maxime quia iura antiqua non debent coꝛꝛigi. in quantum reperitur poſſe. C. de ap.l.pꝛecipimus. nec per ſubauditiones debet induci.l.coꝛretio.vt nõ.glo.iĩ.c.cnpis tes. S.ceteruʒ de elec.li.vj.vnde ſtatuta ne coꝛꝛigenturius cõmune debemt ſtrictillime intelligi ? reſtringi q;tum fieri poteſt de in iur. in noſtra.ᷣ facit.c.j· ?.ij. de fi.pꝛeſ.li.vj.nec E ſimilitudinẽ rationis debent extendi.l.quod vero contra rationem.ff.de legi.per War.in auẽ.quasactiones.C. de ſa.ſan.eccle.Nec obſtat illud ſtatutum ſuperius allegatum ꝙ videtur tollere mulieri diſponendi facultatem de tribuſ/ partibus quia ſi bene ponderat᷑ non obſtat. Sicit enimq mulier habens filios vel filias ⁊c.⁊ ſic non tantum filis ma ſculis voluit pꝛouidere ſed etiaʒ feminis. Item non tol lit ſimpliciter poteſtatem diſponendi de tribus partibus ſſʒ cuʒ limitatione ſi de ſua diſpoſitione filij pꝛiuarent᷑. Itaq tunc non poteſt diſponere niſi ſua parte quando filiſ.pꝛiuꝰ rentur a ſucceſſione ita quod ad eos ille tres partes non ve nirent.ſtatutum ergo valuit pꝛohibere dumtaxat in offitio facti ſeu in diſcretam voluntatem ſeu diſpoſitionem mak· nam non autem volnit tollere iuſtam ⁊ legibus conſenta- neam diſpoſitionem quando diſponit equaliter inter libe ros. Hon obſtat ſi datur ſtatutum facere mentionem de malculis tantum. dum dixit ita ꝙ filij pꝛiuarentur ⁊c.qꝛ in illlis verbis femine compꝛehenduntur tum quia maſculi- num compꝛehendit femininum in hac concluſione fauoꝛa bili plene iuxta nõ.in.l.j.ff.de ver.ſig.⁊ per archi.in.c.ſi ꝗſ ſuadente.xvij.q.iiij.? per Cy. in.l.quicunq;.C. de ſer.ſu. tum quia ex quo in pꝛincipio fecit mentionem de filiabus verbum ſilij compꝛehendit etiam filiam ar.opfime in.lv qg filiabus.ff. de deł.pꝛimo. Mon obſtat ꝙ rubrum ſimplici- ter dicit qd mulieres habentes filios non relinquaut vltra m verbis diſponens loquatur ge⸗ neralibus ? magis ſpeciſice etiam aſſignando cauſam dz 48 rubꝛum ſuppleri? intelligiſecundum nigrum vtẽ glo.nõ. in.l.j. C. etiam ob.ciro.de ſuꝑ.⁊ ibi nõ.⁊ notatur in auc.ad hec.C.de vſu. in glo.⁊ doc· in pꝛohemio decreta. Et huic intellectui fauent quinq; conſide rationes pꝛimo enim per hunc intellectum fauetur teſtamentum cui valde fauendũ eſt vt in.c. cum dilecti.de dona.⁊.l.j.E.de ſa.ſan.eccle.⁊ ð re iudi.c.fi:vbi tex.optimus. Secundo minus receditura⸗ iure cõmuni ⁊ ſemper in ti.debemus reſtringere verba ſta tuti vt minus ledant iuſ cmune quam poſſunt.maxie vbi etiam verſatur pꝛeiudicium vt eſt tex.nõ.ſ.c.cum dilectus de conſue.⁊ dicto.c.ĩ noſtra.⁊ facit.d.l.qð vero.ff.de legi. Tertio non fit tanta differentia inter maſculum ⁊ feminãꝗ ⁊ ſic minus cõmittimus contra maximum vitium.C. ð lib. pꝛete.Quarto filie non in tantuʒ excluduntur a bonis ma ternis ⁊ ſic ex parte earum eſt fauoꝛ.ex parte filij eſt odium cuʒ ipſe filie tractarent de non perdendo iſto iure quaſi na- turali.⁊ filius tractat de iure querendo ⁊ nõ eſt par eadẽq; ratio lucra capere ⁊ queſita perdere.l.ſi ſponſus..ſi mari- tus.ff.de dona.inter vi.?⁊ vx.Quinto ⁊ vltimo quia in du bijs ſemper debemus ſequi equitatem.l.placuit.C.ð iud. de tranſac. c· fi. ⁊. ff.de eo qui cer.lo.qð ſi epheſi.in fi. vo⸗/ luit ergo ſtatutuʒ pꝛouidere filijs ab inteſtato ſecus ergo qñ ipſa mater vult diſponere de bonis ſuis equaliter inter om nes filios ⁊c.vt patet ex pꝛedictis non obſtante qdð.s.dixi ö conſeruando iure agnationis ⁊c.quia in veritate non ẽ ea-⸗ dem ratio quando decedit ab inteſtato quando vul con- dere teſtamentum quia fieret maximum pꝛeiudiciumniu lieri in auferendo ſibi poteſtatem teſtandi vt.l.j. C. de ſa. ſan.eccle¶ Item obſtant rationes ſuperius allegatas. Et hec ſufficiant. Con.xiiij. Mdiuidue trinitatis. Momine amen. In caſu Alſa ſeu queſtione vertente inter Andream anto nij Aretini ex vna parte. Et Laʒarum thoma ſij Confameñ.ex alia parte ſuper petitione re- uctionis cuiuſdaʒ audi inter eos lati ad arbitrium boni vi ri./ Viſis omnibus coꝛam me pꝛoductis hunc articulum concludendo bꝛeuiter illud dumtaxat qð queſitum extitit. an wne a grapatno ertlirpaſſ it habere per iudi cem recurſum in eo qð ipſi Qaʒaro excipienti locum reklan ctioni ad arbitrium boni viri non fuiſſe ? dictum iudicem audire potuiſſe per dictum Andream multis cauſis ?⁊ ma Yime municipalis obſtante dictus iudex pꝛefirxit terminum dictis partibus ad iuſtificandum pꝛedictum⁊ ſic pꝛonũcia uit ad vlterioꝛa merita cauſe pꝛocedendum.ſaluis tamen reſeruatis vtenq; partis omnibus ⁊ ſingulis ſuis ⁊ cuilibet earum exceptionibus ⁊ opoſitionibus que quolibet veniit reſeruande ⁊ reſeruari ðbent? poſſunt ipſis partibus ⁊ cii libet earum pꝛo vt latius colligitur ex dictis actis que habe ant hic pꝛo expꝛeſſis quatenus contingant hunc articuluzʒ. Et videtur pꝛimo ꝙ nullum grauamen exilla ſola interio cutoꝛia ſeu pꝛefixione termini eidem Laʒaro iniunctũ fue rit qð pꝛobatur ſic ſuper qualibet exceptione incidenti.oʒ iudicem pꝛonunciare tacite.ſ.pꝛocedend ad actum vlte- rioꝛem oxceptione contrarium vel expꝛeſſe per ſuam inter locutoꝛiam iuxta e leguntur ⁊ nõ.in.c.j.de oꝛ.cog.?. i. Erde oꝛ.iud. ¶Mec refert vtrum iudex expꝛeſſe ſuper ea pꝛonunciet an tacito tranſeundo ad vlterioꝛa.vt pꝛoba⸗ tur in.c.ex parte.ni.de ap.⁊ ibi per doc.? Jo.an.in.c.dile· cti eo.ti.?· Har.in.l.a pꝛocedente.C.de dila.⁊ ideo opus eſt appellare ſi pars ſentit ſe grauatam ex pꝛeteritione vel actus tranſit in rem iudicatam vt plene no.in locis pꝛeall. Sec in caſu noſtro iudex ſtatuendo terminuʒ ſuper me ritis cauſe videtur exceptioneʒ aduerſe parti repuliſſe. Et ſie ſuper eam interlocutum fuiſſe. ergo ſatiſfactum eſt iue nec poteſt dicere grauare ex eo ſolo qð exceptionem reu-· lit eum iudici ſit attributa poteſtas repellendi vel admitt di exceptionem que ſibi videtur.nec ex eo ſolo grauat q er ceptionem pꝛobabilem repulit.quia potuit mouere exiuſn cauſa.Ad eam non admittendam expꝛeſſe nõ. Inno.in. poſt electionem de conceſſ.pꝛeben.pꝛope ſinem.? Jonn. An. in.c.ſuper eo.el pꝛiꝰ.de ap.hoc pꝛobatur in.e.interpo⸗ ſita eo.ti.vbi patetqð appellatio interpoſitaa reiectione 4⁴%½ babilis exceptiõis non iuſtiſicatur eo ſolo pꝛobato.qd exce⸗· ptio legitima fuit appoſita.? non admiſſa. Bed opoꝛtet fVVtproberrr vt pꝛobetur veritas ipſius exceptionis ⁊ ibi dicitur expꝛeſ-c ααι nes grauauit tamen in o q voluit facere tranſiti adme in pꝛopoſito niſi pꝛobetur veritaſ.i.qreducioni ad arbitriſ boni viri locusnon erat non eſt pꝛobatum grauamen ex i la ſola pꝛonuntiacione. Secundo clarius videtur pꝛoba ri ſic.iudex iſte reſeruauit partibus ⁊ cuilibet eoꝛum excep/ tiones pꝛopoſitas igitur nulli pꝛeiudicauit cum remaneat cuilibet ius ſuum ſaluum ⁊ ꝙ hoc potuerit facere eſt tex·in c.ad diſponendum de eoe;, pu.facit.c.cumana de elec ſe ꝙ non conningit ex alio niſi ex ratione pꝛedicta ita i cum ibi notatis igitur ⁊c. Sed his non obſtantibus que vere non obſtant contrarium puto. Et pꝛimo inducotex. in.c.romana.S.ſi vero cuʒ duobus.s.pꝛecedentibus ð ap. li. vj. vbi dicitur ꝙ ſi contra appellantem excipitur q in ca · n ſibus a iure non conceſſis appellauit.debet iudex ante onn nia de hoc cognoſcere vt ſi appellatione per oppoſitioneʒ ſit ad eum deuoluta iuriſdictio.Ad idem ꝙ habetur in.S.pᷣ ccdentbus. Sedin caſu denegabatur iuriſdictio fiebatur. Sed exceptio.ſ.ꝙ recurſus fuerat factus ad iudicem in ca- ſu vetito a ſtatuto ciuitatis. Et ſic denegabatur iuriſdictio ergo pꝛius fuit de hoc cognoſcendum ꝙ; faceret tranſitus ad merita cauſe.hec enim petitio reductionis eſt appellattö. Prn. Y nis ſpecies vt.l.non diſtinguemus..cũ quideʒ.ff.de arbi. nõ.in.l.ſi ſocietatem.S.arbitroꝛium.ff.pꝛo ſo.⁊ in:.c.quinta uallis de iur.iuran.¶ Secundo pꝛobatur ſic vbicunq; ne- gatur iuriſdictio per obiectum exceptionis declinatoꝛie de bet iuder ante omnia ſuper ea pꝛonũciare tacite vel expꝛei ſe.vt nõ.per Joau.an.⁊ alios in.c.j.de oꝛ.cog. Nec debet ante fieri tranſituſ ad merita cauſe etiam reſeruatis excep⸗ tionibus pꝛoba.in.c.ſi clericus laycum de fo.compe.ſfacit.l fi. C.de excep.nõ.in.c.inter monaſterium de re iudi.⁊ ꝑer Mar.in.l.quidam conſulebant.ff.eo.ti.⁊ pꝛobatur ĩ.l.ſi ꝗs ex aliena.ff. ð iudi. ? in.lij.ſi quis in ius vo.⁊ vtrobiq; n 2 per na. inci uper litteris de Np.⁊ glo.in.c.j.deoſ dele.li.vj.⁊ in.c.romana de penis eo.li.Sed ĩ caſu noſt opponebatur taliſ exceptio quia declinabatur iuriſdictio iun dicis ergo iudex grauauit nõ pꝛonunciando pꝛius ſuper üla. e⸗ obſtat ſi dicatur ꝙ pꝛonunciauit tacite tranſeundo ad vlterioꝛia quia nec etiam tacite hic pꝛonunciauit cum re ſeruauerit partibus excepiiones.⁊ ſic illa reſeruatio potius nocuit ꝙᷓ pꝛofuit.ſi enim pꝛonunciaſſet expꝛeſſe repellen- do exceptiones Qaʒari vel tacite tranſeundo ad actum cõ cepti ſine illa pꝛeſeruatione ⁊ exceptionum. Ad videnduʒ vtrum intulerit grauamen opoꝛtet cõſiderare ſtatuta ⁊ om nia allegata per ea que.S.dixi. Ged i caſu noſtro non opoꝛ tet hoc examinare ꝙ eo ipſo grauauit qð voluerit cognoſce re de meritis laudi pꝛiuſ pꝛonunciato an ſibi competerit iu ridictio.⁊ hoc declaro ſic aut enim volebat ſimul cognoſce re de illis exceptionibus declinatoꝛijs ⁊ de meritis cauſe ſi mułæ ſemel ? reſultat quedam contradictio nam ad excẽp tionem declinatoꝛiam dicunt pꝛocedendum ⁊ pꝛocedendo ad vlterioꝛa.dicit contrariũ ⁊ hoc de directo eſt contra ca- ſum.C.exhibita de iudi.2.c.tuam de oꝛ.cog.⁊.c.latoꝛ.qui fi.ſi ſint legi.nõ.tangit ꝙre.conꝰ.22i.aut voluit pꝛius pꝛo cedere ſuper meritis laudi ?⁊ poſtmodum ſuper exceptioni⸗ bus declinatoꝛijs ⁊ oꝛdo eſt perueſſus⁊ per poſterius ex cu ius pꝛouiſiõe vel redditur pꝛoceſſus nullus quia eſt peruer ſio oꝛdinis eiuſdem cauſe iuxta plene nõ.in.l.pꝛolatam.C. de ſen.vel ſaltem tribuit facultateʒ appellandi.iuxta.lł.j.C. de ap. ⁊ nõ.in.c.ij.de oꝛ.cog. Nam grauamen infert parti bus non modicum.ſi enim exceptiones ðᷣclinatoꝛie ſunt ve re non tenebit pꝛoceſſus ſuper pꝛincipali ex quo iudex pꝛiꝰ non pꝛonunciauit ſuper ſua iuriſdictione vt plene nõ. In. in. c.pʒeterea de dila.? per Yo.an.in regula ſine poſſeſſio- ne de re.iur.li.vj.in mercur.reperiretur igitur partes fru⸗ ſtra ligaſſe. ꝙ quantum ſit graue quiſq; ſentit.¶ Atẽ ? ter tio obſtat materia acumulatiõiſ ðᷣ qua in.l.edita.C. de edẽ. ⁊.l.fundi.⁊.l.fundum ⁊.l:ſed ſi.ff.de excep. Abicunq; enĩ ſenteutia ſuper vna eam patet exceptionem in alia non ð bent ſimul acumulari.vt in iuribus pꝛeallł¶ Sed ſic erat in caſu noſtro.nam ſi pꝛonunciatur exceptioni reductioniad arbitrium boni viri obſtare ſtatutum vel conuentionem lo cũ non haberet obſtat exceptio ſuper cognitione ſeu in pur gatione laudi igitur ⁊c. ¶ Et pꝛo hoc remanent ſoluta pꝛi ma contraria. Gico enim ꝙ ſuper illis exceptionibus iu- der p:onunciauit etiã tacite pꝛopter pꝛeſeuerationem exce ptionis.· idem licet non grauauerit non repellendo exceptõ vt dixi noꝛum quibt ic tionem realiter mutuauit.⁊ videtur pꝛio ꝙ ſic quicquid eni rita cauſe pꝛius non diſcuſſiſſet examinat exceptionibus jᷣ clinatoꝛijs.hoc expꝛeſſe voluit Anto. de butrio.c.exhibita in pꝛima col.vbi dicit qð non debet fieri talis tranſitus reß uatis exceptionibus.Et hoc omnes tenent licet fuerit va rietas inter doc.nũquid pꝛoceſſus teneat appellatione ⁊ ex ceptione non interpoſitis ꝙ ibi plenius pꝛoſequoꝛ ſed hicñ tango quia non facit ad pꝛopoſituʒ.Toncludo ergo iſtũ Laʒarum fuiſſe grauatum ex illa pꝛonunciatione.⁊ per cõ ſequens in omnibus alijs actibus poſtea ſecutis concernen tibus meritalaudi.⁊ per hoc tamen non concludo dictum Andream feuere in iuſticiam ſuper pꝛincipali.non eni fuit mihi commiſſum vt conſulerem vtrum potuerit peti re- ductio illius laudi ad bonam equitatem. Sed ſolum vtruʒ dictus Aaʒarus fuerit grauatus ex pꝛonunciatione iudicis ꝙ ſic perpꝛedicta ⁊c. Abbas. . Mor.xv. 1 iheſu chꝛiſti namine. Ruſdem, genitricis AQNueritur an pꝛedictus contractus ſit fenerariꝰ cum vltra locationem locato: obligauerit ſe ad minnendum floꝛenos decẽ pꝛo tempoꝛe ſex an Stocatio eſt duratura ⁊ ſic exequendo obliga ex mutuo iungitur pacto pꝛecedente vel actione ſubſequen te ꝗcquid ſit illa vſura eſt.xiiij.qiij.c.j.ij.⁊.iij.quinimo io/ la ſpes aliquid exmutuo conſequendi ſecuta datione facit hominem vſurarium.vt in euangelio luce.mutuuʒ dantes nihil inde ſperantes. Et tranſitiue in. c.conſuluit de vſuu. Sedin caſu noſtro cõmodum reale extimabile venit.ex i lo mutuo cum alias iſte condutoꝛ non obligaſſet ſe ad tan- tam penſionem. conſtituendam ergo eſt contractus vſura- rius cum quicquid accedat ſoꝛti ex parte accipientis.vſura eſt vt in iuribus pꝛeall. Item conuentum fuit cum mu/ tuum fuerit gratuitum ſed animo habendi maioꝛem penſio nem igitur ⁊c.Ad idem facit.c.ſi quis obiecerit.j.q.iij.vbi dicit ꝙ ſi vendo vnum ex duobus ſi qð alterum non contin git ⁊ alterum cenſentur venditum.Sed in caſu noſtro non fuiſſet conſtituta tanta penſio reſpectu locationis niſi inter ceſſiſſet mutuum igitur totus contractus poteſt dici vſura rius. Sed his non obſtantibus que videtur obſtare con tarium puto de iure verum. Et pꝛimo eſt ſubtiliter conſi- derandum qð vbicunq; ex vno ⁊ eodem contractu interue niunt due ſpeties contractus ſeu duo pꝛopoꝛcionabiſia di· uerſus contractibus iudicandus eſt contractus a pꝛincipa li intentione contrahentium vbi non apparet de intentiöe recurrendum eſt ad coniecturas.hoc expꝛeſſe voluit Joã. an. in.c.ad queſtiones de re.permut.?· Gar. in.l.ariſto. de dona.ſenſit Oy in.l.cum te.C.de pac.int᷑.emp.⁊ ven.⁊ ꝓ batur in.l.tenere.S.ff.de ac.emp.⁊ in.l.ſi tibi.ff.ſi cer.pe.? lquicquid de acqui.re.do.⁊ in.d.c.ad queſtiones.vbi pa- tet ꝙ pꝛo alia ſpetie non iudicatur contractus permutatio nis habito reſpectu ad ſpetiẽ que interuenit ſed potius vẽ- ditio habito reſpectu ad pecuniam ⁊ pꝛincipalem intentio⸗/ nem contrahentium. Inſti.de emp.⁊ ven.S.pꝛetiuʒ. Ita econtra ſi permutaui rem meam cum tua.⁊ quia mea plu/ valebat adieciſti certam quantitatem pecunie non iudica- tur empiio pꝛopter pꝛecium ꝙ venit accõꝛie.ſed permuta- tio pꝛopter ſpecies permutalas ⁊ pꝛincipalem intentioneʒ permutarxe volentium. vt pꝛobatur in.d.c.⁊ ſi queſtiones. 2 nõ. Har.in.d.l.ariſto.ita dico ad pꝛopoſitum.in iſto con tractu interuenerunt duo hñtia naturam diuerſam.videlʒ locatio ⁊ conductio.coniecturari multum ex conuentione. debemus ergo iudicare hinc contractum ſecundum inten- tionem contrahentium locationem ⁊ conductionem ⁊ cla re patet ex verbis contractus licet mutuum veniat acceſſo rie ad ſeruandum ipſi conductoꝛi vt meliui poſſit habitare in re locata.gitur lucrum inde pꝛoueniens non debet at⸗ tribui mutuo ſedlocationi. Sced pꝛeſuppoſito ⁊ non cõo/ ceſſo ꝙ hic non apparet de mente contrabentium tamen coniecturis hoc colligitur euidenter. Dꝛimo quia anteq; ſubmitteretur obligatio mutui iam ex contractu locatiois vinee conductoꝛ ſe obſigauerat ad affictum ſiue penſionẽ illam pꝛo vinea umtaranſ Mer aliquid dicitur ꝙ ratione mutui. Yem ipſares loca eſt longe pꝛecioſoꝛ ꝙᷓ ipſa qus p ge plures ⁊ vberioꝛes fructus. . titas mutui. Item ꝙ fuit actnm vt pecuniam mutuatam poſſit reſtituere quandoq; nec per hoc aliquid diminuitur de penſione ſtatuta ratione locationis. t hec eſt maxima coniectura quia reſpectu mutui penſio non fuit ſtatuta als fuiſſet actũvt ſoluto mutuo penſio diminuet᷑ſalteʒ ꝓ pte. Item non poterat iſte ocatoꝛ repetere mutuum quaudo cũq; durante tẽpoꝛe locationis ergo ratione locationis fuit factum al potuiſſet repetere quadoq;.vt eſt de natura mu tui ita ꝙ poteſt dici ꝙ non ſit ex toto verum mutuum ſeu non habet omnia ſua accidentalia ſeu naturalia contractus Ad hoc ꝙ nõ.per glo.in.l.ſi penam.ff.de ver.obli.in dicta lL.ſi tibi. ſicer. pe. ¶ Quid vltra inſpiciatur conſuetudo regionis in qua mecharijs quaſi ſemper aliquid pꝛeſtatur vt poſſit ſe melius regere.ad hoc de pigno.c.ille vos ⁊.l.quia ſemiſſem. ff.de vſuf.⁊.ff.de edili.edic.qð ſi nolit.S.quia aſ ſidua.? qð nõ. War.in.l.nemo eſt qui neſciat.ff.de duobꝰ reis. Ex contractu vero locationis non oꝛitur vſura ſed tã tum ex puro contracto mutui vt in.c.eiciens.lxxxviij.di. nõ. plene per Joan. an. in regula peccatum de re iu.ii. vj. in mercu. Mon obſtat ꝙ interuenit mutuum. Mam ex ſti pulatione poteſt quis ſe obligare ad mutuandum vt.d.l.ſi penam. ff. de ver.ob. vnde obligauit iſte ſe vt ille facilius poſſit ſe regere in re locata hoc idem pꝛobatur in pꝛeall.c. ad q̃ſtiones iuncſj ibi nõ.ꝑ Inno.vbi patet ꝙ vna eccleſia cum ſuis poſſeſſionibus poteſt cõmutari cum alia eccleſia ⁊ ſuis poſſeſſionibus ⁊ ſi altera habundat in poſſeſſiombuſ Poter licite per aliam partem refundi pecunia.Mec per oc dicitur dari pꝛo iure ſpetiali ſed potius pꝛo fundis dum moꝗo contractus ſuiſeperati ſaltim qyad naturaʒ.vt ibi di cit.Inno.cum non agant pecuniam imiſcere cum ſpiritu- alibus ſe d pꝛo tempoꝛalibus.ita dico ad pꝛopoſitum ex quo pen ſio non eſt conſtituta pꝛo ipſo mutuo ſed pꝛo re locata. . e collr ex contractis ⁊ pꝛedictis ⁊ vemis contractis. cunig Non obſtat interuentio mutui cum poſſuʒ tibi donare cuniam cum hoc vt tu illam mihi mutues dicta.l.ſi tibi. ita poſſum tibi conſtituere certam penſionem ex re tua mi hi locata.cum hoc vt mihi certam q;titatem mutueſ. Mec ago ex mutuo conſtituere penſionem fed volo ate hanc pᷣ⸗ rogatiuam ⁊ commoditatem nam cum illa pecunia poſſuʒ Itẽ ⁊ vltimo in caſu no- multa bona age re etiam cum re gaerzn 7 percipere lon ſtro deeſt diffinitio vſure ergo ⁊ ipſuʒ diffinitum.vt nõ.ſu per Wica de ſum.tri.⁊ inſti.de ob.in pꝛin. Eſt enim vſura lſucrum ex mutuo pacto debitum velexactum. vt nõ.in di cta reguſa peccarum. Sed hiclucrum non pꝛeuenit e mu tuoſſid ipſa locatione. vt patet in contractu ⁊ ex pꝛedictis ergo non eſt vſura ad iudicandum autem contractum vſu- rarium vt in foꝛo contentioſo debet inſpici foꝛma contractꝰ vt in.c.in ciuitate de vſu. Sed iſte ex foꝛma ſui eſt locatio⸗ nis ⁊ conductionis. Non obſtant contraria ſuperius allega ta quia nego qð penſio conſtituatur hic ratione miutui.ſed ratione rei locate nec aliquid hic pꝛincipaliter datur occa- ſione mutui ſed totuʒ attribuitur locationi licet conductoꝛ voluerit hoc comodum a locatione vt faceret ibi aliquam pꝛeſtantiam duraturam tempoꝛeę locationis vt foꝛte poſſet emere boues inſir̃a vel ſimilia.Loncludo ergo contra- ctum non iudicandum ex ſui foꝛma vſurarium.ſed locatio- nis ⁊ conductionis ⁊c. Nicolaus abbas. Ndꝛiſti nomine inuocato. Ad claram deciſionez 1 dictus Bonatus tenetur cõmuni caſtilioni tacᷓ inſtituta ipſius cõmunis ſeu dicto Andree. Se an ſalſtim fit obligatus ratione pꝛomiſſionis ſue quã Dicitur feciſſe dicto cõmuni ſecundum affectionem pꝛefa- teoꝛum ſic de ponentium ꝙ eſt querere verum dicta illoꝛuʒ teſtium plene pꝛobent per dictum factum. Tertio an ſal⸗ tinm omnibus deficientibus teneatur Sonatus commune ſecqueſtri ꝙ dicitur ſibi factum per cancellarium communiſ caſtelionis. Doſſit addi quartum an pꝛedictis ſufficiẽ- tibus diſtributiue ad pꝛobandam intentionem dicti cõmu- niis ꝓbant᷑ ſallem in vnũcollecta. Et pꝛimo reſpectupmi. videtur dictm Sonatum obligatum foꝛe. vt inſtitutoꝛeʒ Mam inſtituto obligatur ex contractibus per ei geſtis eti „ pniis dubij tria ſunt examinanda. ſſdꝛimo an . π functo officio.cum illud officium ſit voluntarium. ſicut di cimus in pꝛocuratoꝛe ⁊ ſimilibus vt no.glo.? Mar. in. l. ꝓ curatoꝛ qð.ff.de pꝛocur.videtur ibi tex.⁊ in.l.ſeruum titij. ff.man.licet quidam tenuerunt contrarium ſed pꝛimum vi detur cõmunis opinio.⁊ hoc ſentire videtur glo.in:c.ſicut. xlviij. di. Sed pꝛedictus Gonatus fuit inſtitutoꝛ cõmuniſ 7 dicti Andree ꝙ pꝛobatur. Maʒ inſtitoꝛ eſt qui pꝛofertur aliene negotiatiòi queſtuarie vt.l.inſtitoꝛ ⁊.lquicũqʒff.de inſtito plene per Inno.in.c.qdð quibuſdam de fideiuſſ. Sʒ dictus Sonatus fuit pꝛepoſitus negotiariſalis per dictuʒ Andream.⁊ ſic fuit eius inſtitutoꝛ⁊ per conſequenſobliga tus eitſtit coĩtatis caſtelioniſ.⁊ cuicunq; aleri ratione con tractus.l.j.ff.de exerci.poteſt dici ꝙ fuit inſtitutoꝛ cõmuni tatis caſtilionis.in qtum geſſit negocium ſuum.⁊ eins no- mine ſal vendebat. Sed his non obſtantibus que vere non obſtant contrarium puto de iure verum. Mam inſtitoꝛ nõ tenetur.nec oꝛitur illa actio inſtitoꝛie contra euʒ vel contra pꝛe ponentem niſi reſpectu contractꝰgeſti.per eũ in officio ſibi delato.vnde ceſſante altõ.ceffſat dicta actio.⁊ ita in ca ſu nonro ceſſat. Hlam dictus Monatus ſolum fuit pꝛepo-⸗ ſitus ad vendendum ſalad minutum non autem ad emen dum.uec ad recipiendum ſal a communi floꝛ.vel ab aliqua alia perſona igitur non poteſt teneri tani inſtitoꝛ ex con- tractu facto per Andream magiſtrum ſuum hoc expꝛeſſei I.quicunq; pꝛeall.ff.de inſtito.in.S.non tñ omne vbi dicit ꝙ ſni aliquis fuit pꝛepoſitus ad vendendum ſolum tenetur qquatenus vendidit non autem ſi emit. ⁊ idem econtra. Itẽ non obligatur inſtitoꝛ niſi quatenus ipie contraxit in offtio ſibi deſtinato.vt.in.l.j.de exerci.S.non autem ex omni ca ſu. Sed in caſu noſtro dictus HGonatus non contraxit cuʒ coõmuni caſtelionis nec cum eo vigoꝛe ſui officij contrahe- re poꝛẽrat cum ſolum eſſet pꝛepoſitus ad vendendum ſal ad minntuʒ ⁊ dicto cõmuni nõ vendidit ſal nec ab eo emit nec tanqꝙᷓ inſtitoꝛ emere potuiſſet cum exceſſiſſet fineʒ ſui officij . ¶ Solum ergo obligabatur dictus Andreas quate nus ipſe contraxit tanꝗᷓᷓ inſtitor vendendo ſal.⁊? ſic non offi nitio cui erat ꝓpoſitus. Mec põt dici fuiſſe inſtitoꝛẽ dicti cõmunis cum per ipſum cõmune non fuit pꝛepoſituſ alicui negotiationi. Ergo non fuit eius inſtitoꝛ. .l. inſtitutoꝛ 7.l. quicunq;. Hec geſſit negocium cõmunis.ſed ſolum ipſiuſ Aiungdree nec poteſt dici obligatus communi ex eo quia ſal erat ipſius cõmunis.quia ex venditione ⁊ traditione facta in ipſum Andream fuit acquiſitum dñium ipſiius ſalis.ki tradinonibus. C. de biei⸗ ed pꝛeſuppoſito non tamen conceſſo ꝙ ſalipſum remanſiſſet in dñio dicti cõmunis.ta men pecunia inde pꝛoueniens non eſt cõmunis ſed illius Gk] vendidit vel cuius nonine vendidit.l.pꝛetiuʒ. C.ſi quis iĩi bi vel alter. AUnderectius dictus Sonatꝰ ſoluit pecuniaʒ dicto andree nec in aliquo tenetur dicto cõmuni obligatur enini Andkee ratione contractus .etiam er traditione rei aliene.l. ſi vrbane.ff.de condic.inde. Inno.in.c.in litteris de reſti. vbi nõ.dieit per.d.l.ꝙ ſoluens locatoꝛi rei aliene li beratur cum dicto locatoꝛe teneatur ratione contractus. Mec poteſt conueniri per dominum rei quia cñ eo nulinz contractuʒ gent. ſSecnndo pe cipaliter faciunt nõ.per doc. ⁊ glo.in. c. michael de vſu. E onceluditur communi opi.ꝙ nudus miniſter ad vſuram exercendam non obliga- tur ad reſtitutionem cum ſolus fuerit pꝛepoſitus ad mutu andum ⁊ lucrum recipiendum ideo vltra id qð geritnon na ſcitur obligatio licet glo.in.d.c.ſicut aliud ſenſerit fundan- do ſe quia rẽ a iure repꝛobatam geſſit. Sed non in caſu no ſtro videtur quo ad mẽtem iuris conuenire vt iſte Dona tus teneatur cum remi licitam geſſit ⁊ nudus miniſter fuit ad vendendum ſalad minutum. quia nec tacite nec expꝛeſ ſe ſed ad hoc tantum.nec aliquid cum cõmuni geſſit. Nõ ergo debet obligari cõniuni ad pꝛetium ſalis vel ad ſoultio⸗ nem gabelle ex contrario ſequeretur ad ſecundum — miniſter obligaretur in his que geſſit cum magꝰẽ ex.offitiũ S.deputatum contra.l.in omnibux negotijs.ff.de ac.⁊ ob. Et hec quo ad pꝛimum ⁊ ſecundum an obligetur ratione alſerte pꝛomiſſionis. ¶ Sec ſtium pꝛobetur aſſerta pꝛomiſſio videtur ꝙ ſic.nam realit᷑ ed nunquid per dicta illoꝛuʒ te in qualibet re probanda ſuffciunt duo teſtes.etiam exlege diuina.vt in euangelio.in oꝛe duoꝛum vel trium ⁊c.⁊ habe tur in iu.in multis locis in.c.licet de teſta.?.ij q.iiij.pto⸗ tum⁊ ium ſatis i boc vulgaria ſunt ſed in caſunoſtro nedũ unt duo di 8 Vi Uk. nil ur de u 94 o. uni ho⸗ on n ne ſcio nc nen. ug on⸗ ſſei dicik etur F fſto nicz e ſal nit ſi te fi 6 l. ſu ſl eta i nen S ne isſ. unin; gatnr Merei tteris jeneli tus. gulnz ſöper umoni obige⸗ dmum thonna⸗ unden⸗ CAuno Don ſter ceipeel 1. vultio⸗ ud⸗ ffltiü 70. gtione Nuzte realit exlege habe ein Ntou⸗ ſunt duo teſtes ſed ionge pſures. Mam ſunt quatuoꝛ qui erant tunc de pꝛioꝛibus dicti caſtri qui teſtificari poſſunt iĩ cauſa conitatis.vt pꝛobatnr in. c. inſuper ⁊.c.cuʒ nunc eiꝰ de teſti. ?.c⁊ ſi chꝛiſtus in ſi.de iur.iuran.⁊.xiiij.q.ij. ſuper ꝛudentiam ? maxime in negotijs que gerunturin ipſa cõ⸗- munitate ar.in.l.conſenſu.C. de repu.per qdð in.l.parẽtes. C. de teſti. ⁊. c. veniens el.ij.de teſti.in.c.tertio loco de pꝛo ba. Atem adſunt hic alij duo teſtes qui audiuerunt dictuʒ Bönatum dicentem obligatum foꝛe dicto cõmuni pꝛedi-/ cto Andream plene non pꝛobante de per ſe quia deponit ſuper verbis enunciatiuis pꝛolatis pꝛopter aliud in.c.ſi pa- pa de pꝛiuil.li.vj.nõ.in.l.ex hac ſcriptura.ff.de dona.⁊ i.c. ſi.de ſuc.ab inteſt.tamen inducant pꝛeſumptionẽ que mul tum adiuuat dictum alioꝛum teſtinm pꝛo hoc bonus tex.cũ glo.in.c.illud pꝛeſumi ⁊ in.c.cum olim de cenſi.⁊ pꝛobatur in. d.c. ſi ¶ Atem adeſt ſeu concurrit dictum canʒellarij qui dicit audiuiſſe ſepe dictum Andream pꝛeponentem in arẽ geria.ꝙ dictus Bonatus ſoluat cõmuni. Sed his non obſtantibus puto ꝙ ex dictis illoꝛum teſtium plene non pꝛo betur ꝙ dictus Donatus ſe obligauerit cõmuni. Mam di⸗ cti homines qui fuerunt ex pꝛioꝛibus illio tempoꝛe multipli citer poſſunt repelli a teſtimonio. Iꝛimo quoniam vbicũ qʒ ſingles ð vniuerſitate deponuntin fauoꝛem vniuerſita tis in actu qui ſuccedit poſtmodumin fauoꝛem commode ſeu in commode ſinguloꝛum de vniuerſitate non ſunt taleſ idonei teſtes.quia in effectu deponerẽt ſuper facto pꝛopꝛio ⁊ confequuntur cõmodum.hoc pꝛobatur ratione naturali. Bebemus enim attendere effectum rei vt apertiſſime te nent doc.⁊ mayime ꝗJoan.an.in.c.nuncius pꝛeall.⁊ in.d.l parentes.vbi dicit qd ſi communitas contendit de paſcuis ipſius cõmunitatis vbiſunt paſcue ſinguloꝛum illi de vni- uerſitate non ſunt idonei teſtes. &t maxime hoc pꝛoceditĩ vniuerſitate ſecnlari. Mam ſinguli non ſunt affecti ad ip̃aʒ vniuerſitatem vnde non pꝛobãt ita plene ſicut alij nec etiÜ tractatur ſolum cõmodum vniuerſitatis.vt nõ.archi.ĩ pn. ſed in caſu noſtro nedum tractatur ð cõmodo ⁊ fauoꝛe vni nerſitatis ſecularis. Sed in conſequentia de pꝛeiuditio ſin guloꝛum quis deficiente dicta pꝛomiſſione collecta venit ĩ ponenda ſingulis ad ſatiſſiendum omnibus cõmunitatis.= pꝛo hoc facit qð no. Gar. in.l.deferre.ff.de iure.fil.? in.l. omnibus. C. de teſti. vbi dicit ꝙ pꝛocuratoꝛ ad negocia nõ eſt idoneus teſtis.quando perdita ipſa remaneret obligatꝰ Item ⁊ ſecundo dicti qui fuerunt pꝛioꝛes repelluntur a teſtimonio ratione ſuſpitionis danni eis immunentis quo ſubſidium.ff. de magiß.conuen.ff.per totum.¶ Mec obſtat ſi dicatur ꝙ ex ſuperhabundanti non ex neceſſitate recepe runt dictam fideiuſſionem. Mec hic reperiatur expꝛeſſe in ſtatuto cõmunitatis tantum tamen ex quo conſuetudo an tiquiſſima eſt in dicta cõmunitate vt pꝛioꝛes recipiant ſide iuſſoꝛes ab emptoꝛibus gabelle pꝛedicte eo ipſo qð aſſum- pti fuerint iſti ad officiuʒ pꝛioꝛatus videantur obligari ad ſa tiſfaciendum qð per alios ſolitum eſt fieri.pꝛo hoc videtur tex.in.c.eccleſiaſticum.⁊ in.c.his xj.di.bene facit tex.in.l. nolit in..quia aſſidua.ff.de edili.edic.pꝛo hoc ꝙ nõ. Gar.in.l.nemo eſt qui neſciat.ff.de duo.re.⁊ ibi dicit ꝙ in niam non reperiendo idoneos fideiuſſoꝛes ipſitenentur in contractu tacite venit id qð ſolituʒ eſt fieri.⁊ ideo dicti quo modam pꝛioꝛes non ſunt in hac re idonei teſte cum euitent dãnũ de facili depõeret ſuper dicta ꝓmiſſione.Itẽ? ter tio non ſunt idonei teſtes quoniam vbicnnq; offciales ẽt depoſito offitio volunt deponere de actu geſto coꝛaʒ ſe vl per ſe ex cuius geſſione vel amiſſione laus.vel vituperiuʒ poſſet eis aſſcribi.non ſunt idonei teſtes ⁊ eſt.nõ.doc.in.c. cum nobis de teſti. per Inno.in.c.iij.de arbi.ed in caſu noſtro vituperium vel ignoꝛantia poſſit eis aſſcribi ſicuti Et tres iſte conſiderationes etiaʒ ſingles conſiderate vi dentur ſufficere ? multo foꝛtius vbi omines conuenerunt. vt in caſu noſtro.nec ob dictum illoꝛum duoꝛum teſtium. Mam pꝛimum vt pꝛedixi ſolum deponunt de verbis enũ Aruerilee⸗ nec fecerunt vt alij pꝛeceſſoꝛes igitur ⁊c. ciatiuis pꝛolatis pꝛopter aliud. nec faciunt pꝛeſumptioneʒ quia ſunt ſingles.nam deponunt ſuper diuerſis confeſſiõi- bus.⁊ non ſnper eadem vnde licet verus teſtis faciat pꝛe- ſumptionem quando deponit ſuperipſo facto de quo que- ritur ſecus tamen eſt quãdo deponit in iudicio opoꝛtet enĩ qðduo teſtesad minus pꝛobent iudicium nec vnus teſtis in.caſu noſtro illa verba enunciatiua ſolum faciunt iu ium cum fniſſent pꝛolata pꝛopter aliud nec pꝛobanturꝑ duos teſtes. Et ideo non releuauit nec coadiuuant ? pꝛo hoc.c.cum dilecti de elec.c.cum litteris de teſn.maxime ĩ abñtia ꝑtis.l.certum. .ſi quis abñte.ff.de confeſſ.⁊ qð nõ in. c. fi. eo.ti. Nec obſtat dictum canʒellarij quianon eſt in ratus nec diſpoſuit in foꝛma leſtimonij vt in ſequenti mẽ- bꝛo latius dicetur. Item neceſſario non concludit obligatõ nem ſubſecutam ſed ſolum dicit qui Andreas dicit ſe factu rum ꝙ Bonatus ſolueret cõmuni.vnde non ſequitur qui fecerit maxime cuʒ ipſemet Andreas poſtea diſpoſuerit di ctum Bonatum nunqᷓ ſe obligaſſe. Et per hoc haft gg dicendum in o ⁊ ſatis patet roſponſio in contrariũ.Ad tertium nam quii obligetur ratione fcdi? non ſtandoĩ ver Zlfne⸗ nõ.ſenſit glo.? apꝑtius Rar.in.l.fi.ff. de queſti. e bis dico pꝛimum ꝙ cum ſequeſtrum non appareat niſi per litteris canʒellarij confectio poſtmodum ad requiſitionem dominoꝛum nullo modo pꝛobatur ſequeſtrũ poſſe etiam ſi canʒellarius nunc atteſtaretur ſequeſtrum fuiſſe ſactum in pleniſſima ſoꝛma.⁊ hoc pꝛobatur apertiſſime pꝛimo quia viue voce notarij non eſt credẽdum vt nõ.hoſti.in.c.poſt ceſſionem de pꝛoba.quinimo ſcriptura ſua non facit fidem etiam concepta ſuper actu niſi habeat inſcriptionem teſtiũ vt in auc.de here.⁊ fal.S.ſi vero abſunt.⁊ in auẽ.de tabel. ⁊ in auc.de ſi.inſtru.ſed hoc caſu etiam ſcriptura notarij nõ apparet quia iſte littere canʒellarij mere teſtimoniales atte ſtantes factum de pꝛeterito nec fuerunt ſcripte tẽpoꝛe quo dicitur ſogatus.nec eſt in pꝛothocollo ſuo ergo nullam fidæe faciunt.vt in dictis iuribus legitur ⁊ notatur. em no-⸗ tarius deponens ſuper aliquo actu non facit maioꝛem fide quam vnus teſtis.ſed computatur in numeroteſtium.vt.l. domicius.l.ab eo.ff.de teſta.⁊ clarius in.c.cum Jo.de fi.ĩ ſtru.⁊ in caſu noſtro non habet vim vuius teſtis quia non deponunt in foꝛma iuramenti nec citata parte nec pꝛeſtito iuramento ⁊ ideo nihil valet dictum ſuum.vt pꝛobatur aꝑ te in.c.tua de choa.cle.⁊ mu.⁊ in.c.in ſuper.in.c.tuis ð te . Biem pꝛeſuppoſito to ꝙ nunc veniret ⁊ iuraret in foꝛma teſtimonij non faceret plenam fidem quia vnus te- ſtis non ſufficit etiam ſi epali.pꝛefulgeat dignitate.vt dicit tex in. c. licet. c. quedam de teſti.Et per hoc infero ad id ꝙ dixi de quarto dubio nunquid debeant omnes iſte pꝛobatõ nes ſeu pꝛeſumptiones ſimul coniungi ad faciendum ple- nam fidem iur̃ regulam que non pꝛoſunt ſingula multa iu- uant in.c.cum cauſam de teſti.⁊ in.l.iij.ff.eo.⁊ bꝛeuiſſime dico ꝙ coniungi non debeant.quia vbicunq; conueniunt pᷣſumptiões diuerſe ſpei nõ coniunguntur ad faciendum plenam pꝛobationem qnia cum non comitantur in vnum non ſunt cõmiſcibiles hec eſt theoꝛica MWar in.l.admonen di.ff. de iur.iuran.? Jo.cal.⁊ alioꝛum in.d.c.cum cauſam. edlita eſt in caſu noſtro. nam ſequeſtrum eſt vnum facti de per ſe ſeperatum a pꝛomiſſione aſſerta ergo non poteſt coniungi.nec quo adiunuant dictum illoꝛum teſtiuʒ qui quo modam fuerũt pꝛioꝛes.⁊ dictum duoꝝ in nullo relenat.vt. 8. dixi. Quare concludo pꝛedictis attentis dictum Sona tum non eſſe comitatis caſtilionis aliqualiter obligatuʒ igi tur ⁊c̃. Mi.abbas. - Lante ſtatuto tenoꝛis. Infraſcripti vʒ. ſi qua mulier habens filios vel ſilias legittimas vnam vel plures cuiuſcunq; ſexus fecerit teſtamentũ vel codicillos vel donationes non poſſit reli-n quere dare vel vendere vel alienare ita qð filij eius qui re- „ manſerunt poſtea poſſint pꝛiuari a bonis ſuis niſ cauſa ne ceſſitatis vel victus ſaluo q quartam partem bonoꝛuʒ ſuo rum pꝛo ſuo arbitrio diſpenſare vel de ea poſſunt diſpone re non obſtante diſpoſitione ꝙ pꝛimo facta erat poſtea fuit facta aditio.vt ibi dicit filios habens dicit etiam nepotes deſcendentes ex ea ⁊ detractu fecerunt illa verba.vʒ fece⸗ rit teſtamentum vel codicilios vel donationes.⁊ fuit addi/ tuʒ in fine relique tres partes pꝛo rata diuidantur. 1 tez alio ſtatuto pꝛouiſum fuit ꝙ nulla interpꝛetatio ſiat vel ad mitti debeat ſuper aliquo capitulo ſtatutoꝛum ſed ſicut ver ba iacent e 7 vulgariter intelligantur abſqʒ vlla ĩ terpꝛetatione.· Contingit in facto ꝙ mulier quedam ha- bens foꝛte ſexaginta in bonis non habens aliter vnde viuat „ donauit illa bona quibuſdem attinentibus cum hoc vt de⸗ berent eam regere. Necad hoc requiſiuit iudicem locinec nepotem filiam filie. Queritur nunqd pꝛeiudicat᷑ ex hoc dicto nepoti quo ad tres partes. Mꝛeuitatis cauſa arbitroꝛ ꝙ ſic ita ꝙ dicti ſui attinentes habebunt illa bona pꝛo vt in ter eos conuentum exiſtit. Doueoꝛ pꝛimum ꝙ pꝛedictũ ſtatutum excepit a pꝛouiſione ſua caſum neceſſitatis nec ca ſum exceptum aliter determinauit· ergo pure relinquit ſub diſpoſitione iuris cõis.pꝛo hoc qð de exceptione.nõ.glo.ſu per Nica de regul. iuris li. vj facit optime.c. ſuſceptum de reſcnp.li. vj.⁊.l. cömodiſſime. ff. delib. poſtu. Sed de iure comuni poſſunt parentes aſcendentes de ſuis bonis libere diſponere non requiſita filijs vel nepotibus.nec iudicibus dumodo non faciunt in fraudem deſcendentium vt nõ.in l.hereditati.ff.de bo.auct.in po.vbi per ar.i.c. Rainũ cius de teſta.itaq; filij nil habebunt.poſt mo:tem parentuʒ vt vbi ergo licuit iſti mulieri ſeruando ius cõmũi contrahbe re pꝛo vt fecit nepte vel iudice non requiſito. Secũdo ad idem pꝛobatur ſic. vbicunq; ſtatutum emanat contra iu ris diſpoſitionem eſt ſtrictiſſime intelligenð. recedenduʒ eſt ad terminos iuris cõmunis.quantum fieri poteſt· vt.l.i· 5. hec autem verba. ff. de ne. gel.l. ſi vero. 5. de viro. ff. ſo. ma.in. c. in noſtro de iniuã.nõ. Inno.in.c.cum canſam de relc ip.? Gar.in.l. omnes popuuli de iuſti.? iuꝛ. Sed in ca ſu noſtro ſtatutum hoc eſt contra ius cõmune vt mater nõ poſſit diſponere niſi de quarta.ergo quartus excipit cauſazʒ neceſſitatis debet induci ad ius comune.vt libere ĩ caſune ceſſitatis poſſit diſponere de omnibus bonis ſicut poteſt ð iure cõmuni etiam neceſſitate ceſſante. Satis enim ſtatu- tum operatur contra ius cõmune cuʒ pꝛeiudicet extra cau ſam neceſſitatis. ¶ In caſu ergo neceſſitatis ceſſare debʒ cõmunis interpꝛetatio ? additio quare non poteſt fieri re- curſus ad iudicem vel ad nepotem ſine leſione iuris cõniu- nis ꝙ non eſt neceſſario fiendum quia ſtatutum debet re- ſtringi vt reducatur ad terminos iuris cõmunis in.c.cuʒ di lectus de conſue..l.ij. C. de noxa. Mon ergo debet ampli gri ? late intelligi vt recedatura libera facultate iuris cõmu nis ſicut fieret in caſu noſtro ſi eſſet opus recurrere ad iu- dicem vel nepotem.idem ex iſto intellectu contrariun ſe⸗ queretur qð mulier teneretur recipere alimenta ab ea foꝛ- te a qua non vellet ꝙ nunꝙᷓ fuit de mente ſtatuti. ſed tantũ voluit compelſcere illicitam ? effrenatam diſpoſitionẽ mu lieris in pꝛeiudicando ſuis deſcendentibus. ¶ Iteʒ ? quar to ſtatutum in pꝛin cipio dicit realiter mulierem non poſſe alienare poſtea excepit ſimpliciter caſum neceſſitatis ſui vi ctus. Ergo tunc poteſt alienari ſine requiſitione nepot vl iudicis als autem non diceretur non poſſe ſimpliciternaʒ non ſimpliciter dicitur poſſe qui habet victa habere alteriꝰ conſenſum vel ſeruare aliquaʒ ſolemnitatem.l:.tutoꝛ qui re pertoꝛium. ff. de auto.tu. ?. C· de pꝛeðᷣ.mi.ſiue decre.ꝑ to tum.id enim dicimus poſſe ꝙ de iure poſſumus.c.facit ho mo. xxij.q.ij. ⁊.l.filius.ff.de condic.inſti. Et marime ad iu dicem nen tenetur ire ar.optimum.l fi.C. ð pꝛeð.mi.ſine decre. non ali.ll.x. vbi patet ꝙ decretum pꝛouiſum in cer- ta ſpᷣe glienationis contra iuris dil poſitionem non extendit᷑ ad alium caſum non pꝛouiſuʒ. Ita dicendum eſt in caſu no ſtro. Et ſi diceres ꝙ non dicitur iſta facere ex neceſſita- te victus quare neceſſitas eſt quando non habet aliter vnð ſubueniat in.c.quanto de conſue.Sediſta habebat reme- dium petendo a nepote dico ꝙ ſtatutum noluit qõmi:r iret mendicando alimenta ſua etiam per manus filioꝛum vl ne ptum.ſed ſolum vt relinqueret er̃ caſum neceſſitatis.bene enim ſciuiſſet ſtatutum hoc etiam dicere ſi voluiſſet ar.de deci· ad audientiam.ſatis enim grauauit eum ẽ caſum ne ceſſitatis.vnde noluit tollere pꝛouiſionem a iure conceſſaʒ in caſu indigentie cum non debeat addi afflictio. afflictio de clłe · ergo per totum.nec pꝛopꝛie dicitur ſine neceſſitate ſi per mendicata ſuffragia habeat querere alimenta quiañ dicemur poſſe vbi honeſtas reſiſtit dicta.l.fſuiꝰ.oppoꝛobꝛiũ eſt mendicare.xciij.di.diaconus.videtur inſuper de B ca- ſu in auẽ.contra roga.C.ad treb. vbi dicitur ꝙ rogatus nõ eſtituat quicquid ſuper de hereditate tenet᷑ ad minuſ qnar ram conſeruare ſideicõmiſſario niſi alienet pꝛo neceſſitate tui victus.? ſic ſimpliciter concedit in alienationem cauſa ſyictus. Necrequirit vt pꝛius ſuper hoc recurrat ad fidei- cõmiſſarium in cuius fauoꝛeʒ erat pꝛohibita alienatio quis nec decet ꝙ vadat ad iudicem nõ. in ſimiii per Bar . auẽ. res que cõmunia de e. ergo foꝛtius non fuit necęſſe ire ĩ ca ſu noſtro ad iudicem vel requirere neptem vbi agitur de ꝓ pꝛijs bonis ipſus mulienis ⁊ vbi alter intelligeretur fieret treceſſus aiure cõmuni ? ſine culpa. Ita grauiter pꝛeiudi- caretur mulieri contra nõ per War in. l. omnes populi. ? marume hoc oicendum eſt in caſu noſtro vbi ag tur de bo⸗ nis modicis in quibus ceſſat ſolennitas vrgente nece ſſita⸗ te etiam a iure aducta. vt pꝛobatur in· c.terrulas iuncto.c.ſi ne exceptione.xij. qij. AErboc pꝛofecto cre do tenendum licet in contraꝛium reputemus foꝛe aliquoꝛum doc.theoꝛi ca ſed non poteſt pꝛocedere in caſu noſiro vbi lederetur iuſ cõmune.? ita amare pꝛeiudicaretur mulieribuſ.⸗ Quare concludo dictam conuentionem factam cum dictis agna⸗ tis valuiſſe.ex quo in quo ĩ veritate fecit ex neceſſitate ſui victus. vt ſatis colligitur ex tenoꝛe ipſius conuentionis licʒ aliter non adiuuerit iudicem nec ipſum nepotem requin- uerit. Laus deo abbas. . Lon. xviij. ſus quedam domina Dominica vroꝛ cuiuſ⸗ dam Ambꝛoſij poſt condito teſtamento viro in ſcio.in quo heredem extraneum inſtituit.ð hoc Ateſtamento poſtea non habita mentione fecit ſo lemniter quandam compoſitionem cũ viro ſuo vt ipſa pꝛe moꝛiente certa bona ipſius mulieris venirent ad virum cũ certo honoꝛe ad pias cauſas ⁊ illa bona conſtituebãtur qua ſi maioꝛem partem bonoꝛum ipſius mulieris.⁊ ſic econtra pꝛius decederet maritus deberent ad ipſam peruenire bo- na pertinentia ad mantum cum certis oneribus etiam ad pias cauſas.demun abter dicto teſtamento non reuocato deceſſit dicta mulier. Wrnerie nunc an compoſitio pꝛe- iudicet teſtamento.cum de eo nulla fuerit facta mentio vl econtra. Hꝛiſti eiuſq; matris nominibus inuocatis vide tur. MDꝛimo ꝗ dicta compoſitio non valuerit Pꝛmo quia videtur auferre voluntatem te- andi ſeu teſtamentum mutandi extante com- poſione quando omnia bona mulieris venirent qð eſt cõ⸗ tra.l.ſtipulatio hoc modo concepta.ff. de ver.obii.eſt enim contra moꝛes vt quis habeat heredem contra liberam vo⸗ luntatem quedam eſſe ambulatoꝛia vſq; ad extremum vi⸗ te.l.iiij. ft. de adimnẽ. le. 2.· c. cum marte. de cele. miſ. Mec ob ſtat ꝙ iuramentum in hac compoſitione fuit appoſitum·qꝛ Vt no. dicit bar. in dicta.l.ſtiplo non obligat c.non eſt obli⸗ gatoꝛium de regl.iur.li.V.⁊ maxime hoc videtur pꝛocede re ex parte viri· qui pꝛomiſit vroꝛi per ſolemneʒ ſtipulatio nem omnia bona ſua.¶ Secũdo pꝛobatur ſic donatio int virum facta non valet.vt de dona.inter vi.⁊ vxo.lʒ.j.⁊.ij⁊. c.fi.eo.ti . Sed hec fuit quedaʒ donatio cũex mutuo amo re coniugali hoc pꝛoceſſit igitur ⁊c. Et ſecundum quoſdaʒ talis donatio non firmatur iuramento quia vidęetur contra bonos moꝛes ſi mutuo amoꝛe ſe ſpoliant. vt nõ.in. c.cumi contingat de iur.iuran.? in.l.ſi quis pꝛo eo.ff.de fideiuſſo. 2.l. ſeius ⁊ augerius. ff. ad.l.fal. ertio facit ꝙ teſtamẽæę tum ſemel compoſitum non reuocatur niſi per aliud ſolemn niter perfectum.l.ſantimus ⁊.l.hac conſultiſſima C.de te ſta. Sed teſtamentum non ſuit reuocatum expꝛeſſe nec ta cite hoc dicendo iuxta ea que habetur ⁊ nõin dictis.l.ergo debet ſtare firmum ⁊ pꝛeiudicari compoſitioni pꝛedicte. Sed his non obſtantibꝰ que non obſtant nec vrgent cõ tra compoſitionem arbitroꝛ dictam compoſitionem vali- dam foꝛe ⁊ pꝛeiudicare teſtamento quo ad contenta mea. Et pꝛiꝰ adduco tex.in.l.reʒ legatã.ff.de adimen.le.vbi pa tet ꝙ legatuʒ teſtamento teſtatoꝛ ex mera libertate alij do⸗ naint. ¶ Item vltima voluntas eſt ambulatoꝛia vſq; ad fi nem moꝛtis.vt in iuribus pꝛeall. e poteſt quis ſibi ſta- tuere legem in teſtamento a qua non ſiceat recedere etiaʒ ſi iurauerat.vt plene nõ.per Joan.an. in regla qð ſemel de re.iuris li.vj.in mercu.nõ.xiij.q.ij.vltima voluntas.videt᷑ tex.in.:.ſi quis in pꝛin.ff.dele.iij.vnde poteſt teſtatoꝛ ð bo nis ſuis libere diſponere in contrahendo taʒ in teſtamento qᷓᷓ poſt teſtamento vt.i.heredes palam.ff.ð teſta.⁊.d.c.cũ marthe.licuit ergo dicte dominice de rebus ſuis etiaʒ poſt teſtamentum diſponere nulla etiam habita mentione de teſtamẽto.maxime contrahendo vt fecit. vt ſatis pꝛobatur Oðòðä — — — — — – — — — — ———— -4-—————èß , — — — biu in iuribus prealle. Solum ergo reſtat videre vtrum dicta compoſitio pꝛedicto modo valuerit. ?æ maxime inter mari tum ? inter voꝛem ⁊ ſic in directe reſpondetur ad conttra rium? dico ꝙ ſic· Nam ſi bene inſpiciantur verba compo ſitionis non in ea alicui coniugium ſublata libertas teſtandi ſeu teſtamentum mutandi.nec per ea fuit derogatum here dis reſtitutioni in teſtamento facte non eniʒ pꝛomiſit dica domina Bominica heredem facere maritum. Nec con- tra nec dedit omnia ſua bona pñtia ? futura. quo caſu pol ſunt militare nõ.per. Bar.in.d.l:.ſtipulatio ⁊ per y. 2 ali · os in.l.fi.C.de pac.Sed ſolum vxoꝛ diſpoſuit de quibuſdã rebus particularibus.? maritus diſpoſuit de rebus pꝛeſen tibus non autem futuris quo caſu valet ſtipulatio ſedʒ glo. 2Z · Gar. ? omnes in dicta...fi.⁊.l.ſtipulatio cum poſſint te⸗ ſtari de rebus acquirendis in futuruʒ.? teſtamentum dicte Bominice remanet valið in rebus ⁊ iuribus non compꝛe benſ.in dicta compoſitione teſtamento extant quo tempo re moꝛti nil vltra remanſerit nil tamen habet obſtare ſatis eni eſt ꝙ remanere potuit ⁊ ꝙ in pꝛeſenti poteſt heres adi re hereditatem cum hereditas conſtitit etiaʒ ſine bonis cũ ſit nomen iuris.l.herediſ appellatio.ff.de ver.ſig.⁊ hoc col ligere ex nerbisdicſe compoſitionis de qua obſeruanda nõ obligauerunt afuͤ⸗ certis bonis dumtaxat paciſcendo quinĩmo dico ꝙ ſi heĩs adijt hereditatem ex illo teſtamento tenetur ⁊ obligat᷑ ma. rito ad obſeruantiam dicte compoſitionis. ad hoc.l. vete⸗ res.C:de cont ſahen.⁊ cõmittẽ.ſtip.⁊ ꝙ nõ.in.c.j.de deſt. Et piꝰ dico quod ſi omnia bona pñtia ⁊ futura donaſſent valeret donatio maxime interpoſito iuramento non obſtã te opi. Mar. quam modernioꝛes non fuerunt ſecuti cu, te· ſtatoꝛ poſſet fieri ſine bonis particularibus cum bereditas ſit nomen iuris vt pꝛedixi.⁊ ipſemet bar.hoc ſenſit in auc.ĩ greſſi. C. de ſa. ſanc. eccł. Mec obſtat.d.l.ſtipulatio quia ibi tollebatur directe facultas heredem inſtituendi qð non con tingit in caſu noſtro quicquid ſit de hoc caſu tamen noſtro non obſtat opi.bar.ſed concoꝛdat cum in hac compoſitione non ventrint bona pntia ⁊ futura nec pꝛomiſerunt ſe inſti tuere heredes ſed potius ſenſerunt contrarium vt pꝛedixi. ⁊ per hoc tollitur pꝛimum ⁊ vltimum motiuum. 1 Non obſtat illud de donatione pꝛohibita inter virum ⁊ vxoꝛem multiplici ratione. ꝛima quia fuit moꝛte confirmata qð ſieri poteſt. c.fi. de dona. inter virum ⁊? vxoꝛem vt.l.dona⸗ tionis. C. eo. ti. Item quia non fuit donatio inter viuos ſi cauſa moꝛtis que non pꝛohibetur inter maritum ⁊ vxoꝛem cum hoc non efficiatur alteri pauperioꝛ vt.l.in donationii bne. C. ad.l.fal. .l.ſi cauſa moꝛtis.ff. de dona. Item in on tra poteſt dici ꝙ non fuit donatio ſed quedam compoſitio vt mutuum pactum de lucrandis certis bonis matrimolo diſſoluto per moꝛteʒ alteri ꝙ licite fieri poteſt inter coniu ges. vt. d. c. fi. de dona. inte vi. ⁊ vxo.?.l.deo nobis. C. de epil.⁊ der lgon enim poteſt dici ſinpliciter donatio qᷓ fuit d conſequendi ſeu remunerandi vt.l.hoc iure.i animo alin fi.ff. de dona.nõ. Har.in pꝛohemio.ffoꝝ.qualis fuit iſaa. Concludo ergo ꝙ teſtamentum dicte dominice rema et validum.? compoſitio facta per eam cum marito eſt omnia obſeruanda maxime ratione iuramenti? diſpoſitio ſufficiant. nis facte ad pias cauſas ar. c.relatuʒ. el pꝛi de teſta. Ethece CE. on.xix. Aedam mulier pꝛomiſit recẽtos nomine do- miſſa ſtipulatione dos fuit reſtituta dicte mulieri. Seniq; dicta filia tranſeunte ad ſecunda vota pꝛomiſit dicta mulier eius mater ſecundo viro trecentos nomine dotis.hoc iter cetera. Adiecto ꝙ ſi matrimonium diſſolueretur per mor:· tem eius filie ſuperſtitibus filijs ex ipſo matrimonio. tunc dos remaneret apudipſum maritũ retinente nomine ipſo rum filioꝛum ita qð dos cedereripſis filijs dumtaxat ⁊ ad obligauit ſe ⁊ ſuos heredes per ſolemnem ſtipulationẽ mo ritur poſtremo dicta fili ad cuius ſucceſſionem veniunt fi lij pꝛimi matrimonij dicentes ſe debere ſuccedere in dicta erè liberam facultatem teſtandi ſed de HW — 8 pꝛo filia ſua.marito recipienti ? ſtipulanti ſe ⁊ nomine ſuo hoc inter cetera in ipſo contra⸗ H ctu adiecto.ꝙ matrimonio diſſoluto aliter S bk moꝛtem filie ſue dicta dos deberet ſibi reddi.poſtmodum natis filijs ex dicto matrimonio deceſſit maritus ⁊ ſic com dote cum filijs ſedᷣi matrimonij maxime occaſione ſtatuti loci in quo inter cetera diſponitur ꝙ ſi qua mulier tranſiue rit ad ſecunda vota ⁊ deceſſerit ab inteſtato relictiſ filije ex pꝛimo matimo⁊ ex ſcdo als quocunq; alio tunc ⁊ eo caſu fi lij pꝛimi matrimõij ⁊ ſcdi ⁊ cuiuſlibet matrimonij ſuccedãt ab inteſtato dicte eius matri equali poꝛtione tam in dotiba eoꝛuʒ matri vndecũq; habuerit ⁊ pꝛoceſſerit quam in alijs quibuſcunqʒ eius bõnis non obſtante aliquo pacto appon to in teſtamẽto dotali ipſius matris ⁊c.ſcdᷣs maritus oppo nit de ſtipulatione pꝛedicta.Queritur quid iuris ⁊c. ꝛiſti eiuſq; matris nominibus inuocatis. Ai icendum de iure comuni. Saecund' nunquicd arietur in hoc iuris cõmunis diſpoſitio vigo- re dicti ſtatuti in pꝛimo obmiſſis argumenti que ad partes fieri ſolent ſic mihi videtur diſtinguenduʒ q; aut mater do tauit fliam de ſuis pꝛopꝛijs bonis aut de bonis ipſius filie ? hoc depꝛehenditur de adminiſiratione bonoꝛum ipſius fi⸗ lie. Nam mater adminiſtrabit tempoꝛe pꝛomiſſionis bona filie. tunc videtur enim de ſua dotem contuliſſe hoc colli- gitur ex his que leguntur ⁊ nõ.in.l.fi.C. de dotis pꝛomiſſ. 2.l.vna.C.de rei.vx.act..accedit.pꝛimo caſu cum dotem contuſerit ex pꝛopꝛia ſubſtantia potuit etiam in pꝛeiuditio filioꝛum futuroꝛum dotem ſibireddi ſti pulari ſicut quilibet extraneus.vt in.d.S.accedit ⁊.l.quotiẽs.ff.ſolu.ma.⁊ ſic li⸗ cite potuit dando dotem ſecundo viro apponere pactum excluſiuum filioꝛum pꝛimi matrimonij cumin re ſua potue rit apponere quodlibet pactuʒ.C.man.in re mandata.⁊.c. de his de ſepul.hoc ergo caſu excluſis filijs pꝛimi mami 0 nij dos ipſa erat filioꝝ dumtaxat ſcõᷣi matrimonij. e⸗ cundo caſu cum mater dotauit de bonis filie non valuit pa ctum appoſitum in pꝛeiuditium filioꝛum pꝛimi matrimonij ſicut enim directe nõ poſſet ipſa mater excludere filios pꝛai mi matrimonij a ſua ſucceſſione.l.cum filijs. C· de fis nup. ⁊ in auẽ.vt cum de appel.ↄgno.s. aliud quoq;. Cita ⁊ foꝛ tius non potuit iſta dotando de bonis filie apponere pactũ ſilioꝝ pꝛimi matrimonij excluſiuũ ar.i.l.nemo potet del. i. T. l.ius agnationis.ff.de pac.ꝭ/ Sed hoc caſu arbitraretur ipſam auiam teneri ad ſupplendum ſecundo marito de ſua ſubſtantia cuʒ obligauerit ſe ⁊? ſuos heredes ⁊ ad implemẽé tum omniuʒ que venerunt in contractu qᷓ;tum ergo ſibi au fertur ex filijs pꝛimi matrimonij tantum eſt ſibi ſupplenduã per dictam auiam de ſua ſubſtantia cum potuerit ad hocſe obligare ar. in.l.rem alienatam.ff. de contraben.emp.=.l. eleganter.ff.qui repꝛobos.ff.de pigno.act.⁊.l.exempto de act.emp.⁊ bene facit in ſimili.c.inter cetera.de pᷣben. Hec pꝛocedunt inſpectu diſponi iuris comunis. Sed nunc exa⸗ minandum eſt quid dicendum eſt inſpectis verbis cenſu- re municipalis. Et videtur pꝛimo nam dictum ſtatutũ de bet quantum fieri poteſt reduci ad terminos cõmunis etia per impꝛopꝛiationem verboꝛum ſi expedit.⁊ in.c.cum dile ctus de conſue.⁊.l.ij.E.de noxał.per doc.in.c.cauſamq;. de reſcrip.ᷣintelligatur ergo dictum ſtatutuʒ ꝙ voluerit tol⸗ lere pactum appoſitum in dotem pꝛofecta ab ipſa filis vel cum non teneatur dotare filiam dicta.l.mater debet pꝛohi beri paici dotem ſibi reddi contra.multa iura ſuperius alle gata ⁊ ſimilia. MNam cauſa iuſta reſtringi ſtatutum eſt cum H quis ſine culpa pateretur dannum. vt nõ.bar.in.l.omines. ipſius patre.ſecus ſi ab extraneo.vt eſt mater in hoc caſu qᷓ ff. de iuſti. ? iui. verum cum verba ſtatuti ſatis ĩ hoc videã⸗ tur clara ?⁊ generalia excludunt enim quodcunq; pactum ĩ inſtrumentibus dotis appoſitum vndecũq; mater hsbue rit dotem vel pꝛoceſſerit ipſa dos.ergo includit ſtatutũ do tem pꝛofectaʒ a matre cũ dicat.vndecunq; pꝛoceſſ. erit 7. generalia enim verba generaliter ſunt intelligenda. xix. di. ſiromanoꝛum.xxx.q.jſi doꝛmuerit.⁊ pꝛo hoc cein ſilinõ. tuto cauetur de reo citando in faciem vel ad domnm fuffi cit qð fit citatio perſonalis.vel ad domum. Nec debetad terminos iuris cõmunis vt intelligatur ꝙ pꝛius ad faciem ſi reperiri poteſt inde ad domum.quia ſ. ecundum huncin- tellectum nil adderet ſtatutum ad iuscõmune.¶¶ Zü ergo in caſu noſtro verba fint clara diſponentia ſ uper dotez ma ternam vndecunq; pꝛoceſſerit generaliter ſunt intelligen⸗· da facit.c.in his de pꝛiuil.? ꝙ fuerit mens ſtatuentiuʒ eolly clare ex additione vbi in pꝛeiuditiuʒ ſtipulat᷑.dotem ſibi red 4 endum eſt pꝛimo pꝛo ipſius clara deciſione qgd dji diſponit᷑ vt certo caſu dos remaneat ibi penes dotatam ſuos hercdes ⁊ maxime hoc pʒocedit cum filia dot ata a ma tre exdudatur ſucceſſione m atris ⁊c. pꝛo vt ibi latius con- tinetur. Gic viden tur ſtatuentes hoc caſu voluiſſe pꝛeiudi Mſirumento dotali debeant venire ad ſuc ceſſionem matris pꝛimi filij ? ſcdi matrimonij. Concludo ergo in caſu no ſiro ꝙ ſiue dicta dos pꝛoceſſerit ex ſubſtantia matris dota- tis ſiue ex bonis ipſius filij omnes filij tam pꝛimi quam ſe⸗ cundi matr imonij veniunt ad ſucceſſionem matern equa liter ? in viriles poꝛtiones vt in dicto ſtatuto continetur? facit dic ta.l.cum filijs. Sed ipſa mater quem nomine pꝛo⸗ pꝛio ſe obligauit ſcdo marito tenebatur tantum de ſuo ſup plere qᷓtum fuerit ſibi ſt ub ſtractum a filijs pꝛimi matrimo- nij vt in iuribus pꝛeallegatis. Muando autem maritus tenebatur dare partem eoꝛum que habuit filijs pꝛimi ma⸗ . trimonij dico ꝙ realiter maritus non compellitur ante lap are dot ti. vt non obſtante quocunq; pacto appoſito in ſum anni reſtituere dotem que conſiſtit in rebus inmobili bul. ficut in caſu noſtro vt.l.vna.S.ex actione.C. de rei vx. ac. Auia autem reſpectu partis ſue non repefitun in hoc pꝛiuilegiata. vnde tenetur tradere infra tempus boni viri arbitrio computandum . iuxta nõ. in. l. ij. ?· l iiij ff. de re . iu ris ⁊.l.ij. C. de vſu. rei · iudi. cum ſimilibus. Et hec ſufficiãt Mico.abbas. Aper aueſtione vertente inter cõmune ſeu ho mines planſtangari ex vna parte. ? not arius ar- tis lane ex alia parte.ſuper eo videlicet an ſtatu- tum cõmunis Senarum pꝛohibens panos de- ferri interritoꝛio ſeneñ.⁊c. pꝛo vt plene ⁊ late continetur in dicto ſtatuto ꝙ incipit Aenduto che grande quantita ⁊c. habeat locum in dicto conſtꝰ planicaſtangari:? maxime re⸗ ſpectu foꝛenſium cleri non ſoluta gabella. de quo i dicto ſta . „ tuto continetur introduxerunt certam quantitate; panoꝝ chꝛiſti nomine amen. Chꝛiſti poſtulato ſuf⸗ fragio videtur pꝛimo ꝙ ſic.ſiue inſpiciamus di⸗ ſpoſitionem iuris cõmunis ſiue continentiam capituloꝛum iam dudum initoꝛum inter magni ficum comune ſenarum ex vna parte ? cõmune ? homineſ dicti caſtri ex alia.de iure enim cõmuni licuit dicte cõitati ſe narum in toto teritoꝛio ſeu diſtrictu gabellas rerum vehen darum inducere ? certarum ſpetierum delationem pꝛohi⸗ bere cum vtatur in toto ſuo teritoꝛio iuribus pꝛincipis ⁊ taã to tempoꝛe. his iuribus dicta ciuitas ſenarum eſt vſu.qꝙ nõ eſt memoꝛia in contrarium. vt in.c.ſuper quibuſdaʒz ð ver. ſig. in.l. infameʒ in fiff. de pub.iudi.facit o nõ.Inno.in.c. cum te. de re iudi. ? in.c. cum p. tabellio.de fi. inſtru. Et ſic non obſtat.l.vectigalia.ff.de publi.que pꝛohibet gabellas in⸗ duci per inferioꝛem ab imperatoꝛe. Certum eſt dictum ca ſtrum planiſtangarij eſſe de territoꝛio ſeu deſtrictu ſenen. Mam dicitur territoꝛium a terrendo.? diſtrictus a diſtrin- gendo ideo vbicunq; quis habeat poteſtatem terrendi ſeu diſtringendi.totum illud dicitur de territoꝛio ſeu diſtrictu ſuo vt in.l.pupillus. .territoꝛium.ff. de ver ſig.per Bar. in.l.non dubito.ff. de capti.⁊ poſtil.facit ꝙ legitur ⁊ nõ.in cle.ne romani de elec. vnde licet poſſe diſceptari vtrum di ctum caſtrum ſit de comitatu ſeneñ. marime per id qð ha⸗ betur in.xx.ca.dictoꝛum pactoꝛum tamen negari non põt quin ſit de territoꝛio de iuriſdictione diſtrictu vt clare colli- gitur ex pꝛedictis iuncta ſũmiſſione facta per homines di- cti caſtri.· vt patet clariſſime ex tenoꝛe ſubommiſſiõis dictũ igitur ſtatutum concernens totum territoꝛium diſtrictum ſeneñ.extendit vinculum ⁊ vires ſuas ad dictum caſtroꝝ. qua pꝛopter ex non ſolutione gabelle dicti panni inciderunt in comiſſum.vt in.c. cum ſcðʒ leges.de here.ii.vj.⁊ in.l.fi. ff. de publi. cum ſi.nec capitula ſeu pacta inita e ciuitatẽ ſeneñ.= dictum caſtruʒ habent in aliquo impedire vires di cti ſiatuti ſeu penas commiſſionis in ſurgenter ex eo. nam ſi ponderentur nõ aufferunt poteſtatem cõmuni ſeneñ.ſta tuendi ? punitendi in dicto caſtro. Gria enim videntur capitula ad materiam facientia vʒ.ſecundum nonum ⁊ vi- geſimum. videntur enim illa capitula ſolum eximere homi nes ⁊ cõmune dicti caſtri a gabell ⁊ alijs grauaminibꝰ. Nõ enim dant poteſtatem poꝛtandi de alijs locis ſpeties veti- maioꝛ in iuriſdictione i tas maxime reſpectu foꝛenſium quinon reperiuntur pꝛiui- le giati· nec pꝛiuileg ium vni conceſſum ad alium extenden dum eſt nec·l.perſonalis alias.extendenda·xxix.di.per to- tum. dicta vero pacta tanqꝙᷓ; inita habet vim legis vt in. l. ce ſar. ff. de publi.non poſſunt ergo homines caſtri aque pen. denti qui detulerunt pannos ad dictum caſtrum planiſtan garij contra tenoem dicti ſtatuti vigoꝛe dictoꝛum pactoꝝ le defendere. Eei his non obſtantibus que iuditõ meo non obſtant puto.ꝙ vigoꝛe dictoꝛum pactoꝛum dictũ ſta tutum non vendicet ſibilocum in dicto caſtro planiſtanga- rij. etiam nec in alienigenis deferentibus pannos ad dictũ caſtrum. Et pꝛ imo per dictum capitulum ſcðõᷣm dictoꝛum pactoꝛum in quo inter cetera continetur ꝙ non ſolum ho⸗ mines ſed cõmune dicti caſtri debent eſſe exempti ⁊ liberi tam in genere ꝙᷓ in ſpetie ab omnibus taxijs datijs gabell? alijs quibuſcunq; grauaminibus realibus ⁊ perſonalibus pʒo tempoꝛe viginti annoꝛum tunc pꝛoxime futuꝛoꝛum. Zed certum eſt ꝙ ſi ex delatione pannoꝛum etiam per fo renſes delaroꝛuʒ gabella in dicto contento ſoluentur igreſ⸗ ſu caſtri pꝛedicti·non eſſet dictum caſtrum ĩmune a gabel⸗ is ſeu liberum ? exemptum cum in directe collectarentur 2 gabellarentur homines ⁊ cõmune dicticaſtri.cum opoꝛ- teret aut carere dictis pannis deferentibus aut pꝛo maioꝛi ſolito emerent cum delatoꝛes venderent carius ꝓpter one ra gabelle. ad hoc.l.fundi partem.ff.de contraben.e np. fa cit.c.quanto de pꝛiuil.⁊=.c.fi·de inmu.eccle·li.vj. PBeen tenendo contrarium de directo cõmittentur cõtra dict.ca⸗ pitulum nonum dictoꝛum pactoꝛum in quo capitulo diſpo nitur ꝙ omnes intrate redditus oꝛdinarij extraoꝛdinarij di ccte terre planiſtangarij cuiuſcunq; conditionis exiſtant bã coꝛum ciuilium ⁊ penaꝛum condennationem ⁊c.ſint ⁊ eſſe debe ant comitatis hominmm planiſtangarij pꝛo dicto tem poꝛe.xx.annoꝛũ nec negari poteſt quin gabella vel pena po ſita in dicto loco non ſit contra immunitatem ac bonum di cti caſtri.ſaltem in quandam conſequentiam ergo ⁊c. Atꝑ conſequens concludo ꝙ dictum ſtatutum non vendicat ſi bi locum in dicto caſtro nec ni alienigenis deferenti bus pannos ad dictum caſtrum. Micolaus abbas. . ſo dubio de quo queritur An vicarius domini epiſcopi pꝛeferendus ſit domino archidyacono vononienſi ? econtra. &t pꝛimo videtur dicen dum dominum archy· pꝛeferendum cum eius officium ſit perpetuuʒ ·⁊ officium vicarij tem oꝛale.vnde dignioꝛa ſũt pꝛopꝛio permanentia q tempoꝛalia pꝛeterea archy. dicitur eſſe vicarius epiſcopi. vt nõ.pen Joann.an.in.c.i. de off. archy. Kamen his non obſtantibus que vere nõ obſtãt contrarium puto verius. t pꝛimo adduco quia ille qui eſt in dubio pꝛeferendus eſt ibi minori in ceſſionibus vt in.c.ſtatuimus.xvij.di.).fi · · c. ſequẽ. Ar chidyaconus autem nullam poteſtatem habetin vicarium epiſcopi. Nec etiam habet in aliqueni iuriſdictionem con tencioſam de iure comuni. Red dumtarat intentionem ſu am fundat de iure cõmuni ſuper duobus expenſis in· c. ad hoc in.c.in quadaʒ de off.archy.⁊ reliqua nõ.que leguntur inti.de off.archy.pꝛocedunt potius ſecundum varias con ſuetudines locoꝛum ꝙᷓ de iure cõmuni.vt nõ. Joan.anin. 5S. quadam. ad idem bona glo.eſt in. c. ad hoc de exceſſ.pꝛe la. ¶ Item in bo vicarius epiſcopi dicitur aſſociari epiſco ysin luriſdictione.vt dicit tex.in.c.in nouatione.xvj· q.vij go pꝛeferendus eſt poſt epiſcopum omnibus dyoceſi. ar. in. c. recolentes de ſta.·regu.⁊ in.c. cum in tua.dyoceſi.ð cleri. m? tertio quanto quiſqʒ melioꝛibus tanto ma ioꝛ eſt ? honeſtioꝛ. vt dicit tex.in auc.de defen · ciuit.in · · nos igitur. Sed vicarius epiſcopi pꝛeeſt ĩ melioꝛibus qᷓᷓ ar chydiaconqa omnibus de dyoceſi vt. S.dictum eſt ?⁊ habet iuriſdictionem oꝛdinariam ? archydiaconus nullam habet lcanem contencioſam de iure cõmuni.vt.S.dixi. Mſt ergo longe maior ipſi archydia. ergo ille pꝛoferendus. Item ⁊ quarto gñalis officialis epiſcopi.facit idem con- ſiſtoꝛium cum ipſo epiſcopo ⁊ ꝑticipat de iuriſdictiõe ipſiꝰ epiſcopi ⁊ in. c.ii.de conſue.li.vi.⁊ in·c.romana de appel. co.li.ergo honoꝛandus eſt pꝛepoꝛtionibus poteſt epiſcopũ E N Hꝛiſti eiuſqʒ matris nominibus inuocatis. Ai len lo⸗ lee den ſen tor meo üſt⸗ ngr⸗ dici Num nho. ſberi, elt Abs un. berſo⸗ Oobel. entur opor⸗ mio teroye cte⸗ diſo Priſdi ntbi teſſe tem 1apo⸗ mdi ſ⸗ atſi endi Gi omini Ncono dicen unſ nſit ſdic ſdeaf öobſti leqhick imine equi⸗N Niccriun — tonemtn Sin eſegontut nn DaneN⸗ eſſ niepi N Pdſoctf ſoceſd tantoms. iutinf⸗ lbus in ——— papa qui facit ið conſiſtoꝛium cum deo.⁊= nõ. Inno.⁊ hoſuen.in.c.iiij.de tranfac.pꝛela.vt poſt deuʒ peeommibus debet honoꝛari. Ad idem bonus tex.c.fi. xciij. di. Mon obſtant committi ſupcrius foꝛmata. At pꝛimo ad ꝛimum reſpondetur ꝙ vicariꝰ epiſcopi habet dignitatez qdiu eſt in offitio licet ſecundum quoſdam extingatur eo moꝛtuo vel remoto vel de nouo creatur aliquo iſtituto nõ. in cłe.pꝛincipalis in.d.c.quoniam abbas.⁊ ſatiſeſt ꝙ poſſit eſſe perpetuus.i.ad vitam ſuam tenere ſi non remoueatur aliud inſtituto.iur nõ.in cle.⁊ ſi = ſatis eſt dim vicarium obtinet habet oꝛdinariam ſupra ipſuʒ ar- hydiaconum. ergo pꝛeferendus⁊ dignitas vicariatus pꝛo peio eſt vnde iuſta tractt ſeperatam de offitio vicarij. Et licet iuriſdictio pꝛocedat ex iuriſdictione ipſius epiſcopi ta- men habetur allego ⁊ nõ imediate ab ipſo epiſcopo aliaſ nõ eſſe oꝛdinaria iur nõ. per I off. ? or.⁊.l.⁊ quia.ff.de iu.om.iudi. 1 d.ſecunduʒ argu mentum ſeſvondetuu urchr diacon dicitur vicari epi 1 ſcopi quia illa duo que ſibi cõputant de quibus in dicto. 5. ĩ quadam pertinebunt olim a iuriſdictione epiſcopi.vt nõ. an. in.c.j.de off. archy. Oed generalis officialiſ epiſco pi eſt vicariuſ in tota iuriſdictione iuxta tamen ea que habẽ tur.in.c.licet de off.vicari.i.vj.¶¶ At facit idem conſiſto⸗ rium cum epiſcopo.At ꝙ non facitarchydiaconus. lam obſtat facit tertium argumentum qð dicitur tenere locum epiſcopi quoniam ex eo dicitur locum tenere epiſcopi quia iuriſdictio eſt eadem cum iuriſdictione epiſcopi.ratione au tem dicitur ex ea vt habeat poteſtatem in pꝛeſentia epiſco pi dumtarat imo habet etiam in pꝛeſentia vt.S.dixi.vnde dẽ ſibi adiunctus in adminiſtratiõe vt in.d.c.noua.õ ob. vltimũ argumentum archydiaconus dicitur maioꝛ poſt officialis ẽ epiſcopi.quia ipſe debet honoꝛari.vt epiſcopꝰ. vt.S.dixi cum habeat iuriſdictionẽ epiſcopus in archydiaco num. Oed dicitur maioꝛ reſpectu alioꝛum clericoꝛum dyo ceſ. Nam vt. ð. dixi vicarius facit idem conſiſtoꝛium cum epiſcopo.vnde poſito epiſcopo per conſequentiam ꝓ eius vica. Et pꝛedicta ſufficiant. Alit ame queſitum poſtea. Muũquid valeat ſu pꝛaſcriptio caſu quo conſuetudo eſt cõtraria om niiure. Mꝛimo diuino. vt ſatis colligit᷑ ex caꝰ. v ad bec. lxxviij. di. e oꝛdini naturali. Wron t colligitur ex. c. eſt oꝛdo. xxxiij. q. v. Item iure canoni⸗ cocum maioꝛ in adminiſtratione pꝛefe ne fuit legumn Ben ciuili vt colligitur ex.l.vt grada tim.ff.de mu.⁊ hono.⁊=.l.j ff.de albo.ſcriben.ergo inſcripti bilis ⁊ potius dicitur peſtis qᷓ conſuetudo.inxta ea eha bentur in ſimili in.c.ad noſtr in tex.⁊ glo.de pꝛoba conſuetudo contra honęſtatem non valet.vt in.c. cum de⸗ coꝛem de vi. ⁊ ho.cle. Ot nimirum cum pꝛincipale ꝙ req ritur ĩ.l.ſit ipſa honeſtas.vt.iiij.di. Erit autẽ.ij.honeſta ⁊c. Si ergo iſta pꝛocedunt ex conſenſu expꝛeſſo non valent ſi ne ratione vt ibi qᷓ;to minus conſuetudo. foꝛtius non valet conſuetudo que induciturex conſenſu tacito ⁊ regulariter minus operatur ex conſenſu tacito qꝙᷓ expꝛeſſo iuxta nõ.in. c.dilecti.de conſuetu.⁊ in.l.ij.C.que ſit lon.conſue.⁊.viij. di. mala conſuetudo ⁊.c.conſuetudo.Ied hec conſuetudo eſt contra rationem.vt patet ex pꝛedictiſ.ſolum enim vide tur pꝛoceſſiſſe ex quadam vecoꝛdia⁊ ambitione ſeu ſtultitia vt innuit tex.in.c.legimus in pꝛinci.xciij.di.ergo non valet ⁊ qð ratiõe caret extirpare neceſſe eſt.lxviij di · coꝛfepiĩ fi. ⁊ maxime hec conſuetudo que potius eſt coꝛruptela omni- no extirpanda eſt.quia eſt contra pꝛimum gradum humili⸗ tatis ad neceſſarium ꝛimus enim gradus humilitatis eſt deferre maioꝛi ⁊ non pꝛeferre ſe equali.vt nõ.glo.nota- bilis in cle.i.de reli.do.ſuper verbo humilitatis.que pꝛoſe- quitur alius gradus ⁊ facit.c.de conſtantinopolitanus.xxij. di. hinc eſt ꝙ ius pꝛouiditur contra iſtos qui volunt ſe perti naciter pꝛeferre dignioꝛibus vt in penam teneant vltimuz locum. vt in.c.fi.xciij.di.expreſſe q talis conſuetudo non valet.vult tex.in.d.c.legimus vbi repꝛobatur mos quorun dam locoꝛum in quibus dyaconi volebant ſe pꝛoferre pluri bus quibus tamen non erant ſubditi reſpectu iuredictionis foꝛtius non valet hoc caſu vbi vicarius habet iuriſdictionẽ in archydiaconum vt pꝛedictumeſt facit.xciij.di.illud qqᷓ in fauo:em archydiaconi allegetur quodam pꝛiuilin quo ĩ ter cetera cauetur ipſum archydiaconum debere poſt epi⸗ nno. in. c. cum ab eccleſiarum ð rendus ſit.vt.s.ple ſcopum pꝛimam ſedem obtinere tamen pꝛiuilegium ſic ge neraliter loquens iuditio meo intelligi debet reſpectu aliox clericoꝛum iuriſdictionem non habentium in dictum archy/ diaconum nam pꝛimlegium generaliter loquens debet in telligi ⁊ reſtringi vt abſurditas euitetur vt eſt tex.nõ.in ſili materia in.c.ex oꝛe.de pꝛiui.abſurdum eniʒ foꝛet archydias dictis.¶ Item pꝛiuilegium dat pꝛimam ſedeʒ poſt epiſco conum pebere pꝛecedere vicarium epiſcopi.vt patet expᷣ pum. SGed inter epiſcopum ⁊ vicarium ſuuʒ in ſua dyoceñ non eſt dare gradum cum repꝛeſentant idem tribunal? cõ ſiſtoꝛium. vt in.c.ij. de conſue.li.vj.⁊ in.c.romana de ap. co.li. dicitur ergo habere pꝛimam ſedem poſt epiſcopuʒ. ſi immecdiate ſequitur epiſcopum.⁊ vicarium ſuum. .MWamvi carius cõꝛuſcat exradijs epiſcopi.⁊ iuriſdictio ſua eſt ſicut ĩ ſimili dicimus in vxoꝛe que notabiliter ex genere mariti.l. ſi.C. de incoł.li.x.· Et hec ſufficiant.Ab. Kon. xxij. quã conſultatio ad maioꝛem vt arbitroꝛ clarita⸗ tem ſit.quatuoꝛ ex thema cligere dubia.tamen uñun effectu tam pꝛima in vnum redigi poſſunt. videlicet an teſtamentum minoꝛ i annis.xxv.⁊ maioꝛixiiij non pꝛeſtita pꝛius cautione ſecundum foꝛmam.c.quanꝙᷓ; dðᷣ vſu li.vj.valuerit cum non pꝛobetur aꝑte.⁊ foꝛmaliter vſu ram exercuiſſe ſe palam ⁊ publice vendidiſſe res ſeu mer. ces carioꝛi pꝛetio pꝛopter dilatam ſolutionem pꝛetij quam quando pꝛetium illico ſoluebatur. Et videtur pꝛimo ꝙ di⸗ ctum teſtamentum valuerit. Mam.c.quanꝙᷓ pꝛealłirritat dumtarat ex defectu cautionis non pꝛeſtite teſtamentũma nifeſti vſuranij vnde nõ ſufficit ꝙ teſtatoꝛ fuit vſurari niſi ⁊ fuerit manifeſtus ergo teſtamentum ex eo capite impu⸗ gnarinon poteſt.conſequentia eſt nota maioꝛ ꝓbatur in. d. 4 c.quanqꝙᷓ.minoꝛ vero pꝛobatur hac ratione.vſura non com mittitur niſi in contractu mutui ꝙ patet ex diffinitione ipDi . us eſt enim lucrum ex mutuo ⁊c.vt plene nõ.per Joã. an. ini regula peccatum de re.iur.li.vj.in mercuri.⁊.xiiij.q.iij quaſi per totum de vſu. conſuluit. in contractu emptionis ⁊; venditionis non cõmittiturvſura etiaʒ ſi altera pars enoꝛ Veitrze patet in.c.cuʒ dilecti extra de emp:⁊ ven. Sed pꝛedictus ſolum ebat merces carioꝛi pꝛetio non cõmiſit vſuram./ Iteʒ ⁊ ſo de. hoc videtur tex. in. c. in ciuitate de vſu. vbi xpꝛeſſe dicitur ꝗ huiuſmodi cõ tractus ex tali foꝛmanon poteſt cenſeri vſurarius.quanꝙᷓ venditoꝛes pertum incurrant niſi d biũ ſit illa merces pluſ minuſſe tempoꝛe ſolutionis valibahupotet ergo dictus minoꝛ excuſari etiam a peccato pꝛopter pꝛobabile dubium 7 ſolutionis tempoꝛe dicte merces foꝛent plus valitare;. Item pꝛeſuppoſito ꝙ petcauerit ceſſante dubio varia⸗ tionis pꝛetij non tamen incurrit peccatum vſurarum. cuʒ Re interuenit mutuum. vt innuit tex.in.d.c.in ciuitate. 4 1 vſurarius cum tales contractus ex foꝛma non apparet vſu rari vt dicit tex.in.d.c.in ciuitate. manifeſtum autem eſt id qð clare patet. Mec tergiverſatiõe reuelari poteſt. vt ĩ. c. manifeſta ⁊.c.de manifeſta.ij.q.j.⁊.c.euidentia de acoeu. Qnarto pꝛeſuppoſito ꝙ ex dictis contractibus publice habit᷑: reſultet vſura manifeſta in perſona tanien dicti mino ris.iſte effectus canſari non poteſt cum municipali ceſſura cauetur minoꝛem ſine certa foꝛma que in dictiſ contractibꝰ non fuit ſeruata contrahere non poſſe.fuerunt enim dictꝰ contractus vel non poſſe fuerunt contra legem. vt in.l.nõ dubium. C. de legi.⁊ in regnla que contra iuſ de re.iu.li.vj. Mon enim videtur contraxiſſe quo ad iuris effectum. Sed his non obſtantibus que vero iuditio non obſtant contrariam ſententiani arbitroꝛſequendaʒ. t pꝛimo tex. apertiſſimus in. c.nauiganti de viu.vbi dicitur taliter con trahentem tunc demum excuſare a crimine vſurarum cuʒz veriſimiliter deputatur q plus vel ad minus ſolutionis te poꝛe merces vendite foꝛent valiture. Mec eti ſufficit hec dubitatio niſi tempoꝛe contractus pꝛo viſioꝛi pꝛetio dans merces non fuiſſet venditurus pꝛominoꝛi pꝛetiotunc obia to quinſmo quibuſcunq; offerebat pꝛetium in continenti vendebat pꝛo minoꝛi pꝛetio ꝙᷓ venderent ilłqui in tẽpoꝛe N nomine ſaluatoꝛis eiuſq; matris.Amen.qᷓ Item ? tertio pꝛeſuppoſito ꝙ in effectu cõmiſerit vſu⸗ m taliter contrahendo non tamen poteſt dici manifeſtus 41 differebant ſolutionẽ. ? lariſſitue pꝛobatur perlibꝛos ſuos qui fidem faciunt in cle.vnica.de vſu.hoc etiam voluit gl. „ 2 iu. d. c. in ciuitates in. v. venditoꝛes. que declarat tex.illum dum dicit ꝙ huiuſmodi contrahentes incurrunt peccatuʒ exponit.c.vſurarium per.d.c.nauiganti.⁊ dicit intelligen⸗ dum.d.c.in ciuitate ſecundum diſpoſitionem illius.c.naui . ganti. Et in hoc glo. optime loquitur quia vnum ius eſt in terpꝛetandum ſecundum dil poſitionem alterius · cum iu⸗ ribus fint concoꝛdanda iura in. c. cum expediat de elect. li. vj.? nwnica⸗ Gre inoff. do. Kkcrun iſtos contractus fa ceret palam ? publice ⁊ ad hoc haberet ſtationem paratam ſatis dicitur vſura manifeſta.Ad hoc ꝙ no.glo.in· c.j. ?.ij. de vlt arii ſre urt. 7 ꝙ nõ. in. c. iij.· de vſu. tem ⁊ ſo qualitas manifeſta que requiritur in· d.c quã &; non debet ſumi pꝛo notoꝛio ſed pꝛo vt manifeſtũ eſt ſpe ties diſtincta a notoꝛio.nam hic pꝛopꝛia huius vocabuli ſi.- gnificatio eſt.nam manifeſtum eſt id quod pꝛobari poteſt vt notat.glo.in.capitulo.noſtra de choa.cle.⁊ mu.⁊ tenet quod medium inter occultum ⁊ notoꝛium vel ſaltim mani feſtum dicitur ? famoſa inſinuatio ⁊ communilſ ⁊ certa ſciẽ tia ⁊ ex certis pꝛoueniens.ſed in caſu noſtro dictus contra- ctus pꝛobari poſſunt.ac erat publica fama.⁊ cõmunis opi: de iniquitate illoꝛum contractum tempoꝛe vite dicti mino ris.ergo ſatis poteſt dici dictum minoꝛem fuiſſe vſurarinz manifeſtum. ertio hoc pꝛobatur per tex.nõ.in.c.cum dyoceſi.de vſu: vbi habetur qð per famam ?⁊ argumẽta ꝓ⸗ batur quis vſurarius manifeſtus ac in caſu noſtro non ſoluz concernunt argumenta ſed vera pꝛohibitio contractuum vſurarioꝛum. Quinimo qð plus eſtreperio fuiſſe conſultũ per Gar. Gal. de Cal. ? Dominum Cardinalem floꝛen tinum ꝙ licet quis in vita non exercet qu publice vſuram ſi tamen poteſt pꝛobari ꝙ erat tempoꝛe vite vſurarius ſaſ pꝛobatur eum fuiſſe manifeſtum vſurarium etiam ad efle⸗ ctum mutandi teſtamentum ꝙ manifeſtum erat delictum qð pꝛobari poterat quanꝗᷓ rede.in conſiijs ſuis ab h vl- timo deuiare videatur Mon obſtant contraria ſuperius foꝛmata. Et pꝛimo ad pꝛimum fatendum eſt ꝙ. dicti con- tractus ex foꝛmalitate non apparent vſurarij cum ſint em- ptionis ⁊ venditionis.⁊ ſic quo ad foꝛmam ⁊ apparentiam loquitur.d.c.in ciuitate. Se in ſpette alijs circunſtantijs maxime illa. quia alijs vẽdebat conſiles nierces pꝛo mino ri pꝛetio ſolutione in continenti facta ſatis pꝛobantur con- tractus vſurarij.vt apte innuit tex.in.d.c.nauiganti. Nec obſtat ꝙ hic non interuenit mutuum. quia dico ꝙ ĩmo int᷑ uenit mutuum factum nam videtur emptoꝛ fuiſſe illico p tium iuſtum ⁊ ſtatim fuiſſe ſibi a venditoꝛe inſtituendum in tempus cum incremento illius pluris ꝙ ſoluit pꝛo dilata ſolutione vt nõ.doc.in.d.c.in ciuitate ⁊ nauigãti.iura eniʒ non ſunt impoſita verbiſed rerum effectui in.c.cõmiſſa. ð elec.li.vj.⁊ fi diceremus oppoſitum parata eſſetvia eludẽ di materia pꝛomulgata contra vſurarios qð non dicenduz E vt patet i.c.ad noſtrã de emp.⁊ ven.⁊.c.illo voſ.de pign. facit in. c. qᷓto.de pꝛiuil.=.c.gaudemus de diuoꝛ. Mon ob ſtant.c.manifeſta ⁊.c.de manifeſta.ibi enim capitur mani feſtum pꝛo notoꝛio ⁊ non in pꝛopꝛio ſignificato nam a pꝛo⸗ pꝛio verboꝛum non eſt recedendum ſignificato.ex quo nõ conſtat de mente contraria. vt.l.non aliter delł.iij.⁊ ĩ.c.fi. de e lig em poſſet dici iſtum notoꝛium vſurarium ex quo notoꝛie tenebat banchũ paratum ad merces tali mo- do vendendas ad hoc nõ.glo.in.d.cC.j.⁊.ij.de vſu.li.vj.iũ⸗ cto.c.nauiganti.nam ſi dicti contractus faciunt iſtum vſu⸗ rarium vt.S.pꝛobatum eſt.⁊ publice per eum extendeban tur vti pꝛeſupponitur in caſu ergo negari non poteſt quin fuit vſurarius publicus ⁊ manifeſtus. iſlon obſtat vltimuʒ motiuum ꝙ non obſtante ſtatuto non poterat contrahere. Rñndeo enim dupliciter. pꝛimo ꝙ contractus cenſetur pꝛo hibitus minoꝛi quat᷑.alteri obligatur non autem quarenus alter ſibi obligatur.vt probatur ĩ.l.iul. .plt.ff.de ac.emp. facitl.non eo minus/C. de pꝛocu. qð in ſimili habetur de eccleſia.xij.q.ij.ſiqua de rebus ⁊ per glo in.c.j.ne ſede va can.per doc.in. c.j.?.c.tua.de his que fi.a pꝛel. Mon ergo trimonium ſuum. ecundo Æα* qð ins canonicum irri tando teſtamentum tu ifeſti vſurarij habuit reſpectum ad odium hominis. Mon autem ad validitatem contra- ctuum ꝙ patet mani ſte ex eo quia contractus ſuper vſu- obſtabit ſtatutum a minus illo modo augmentaret pa- minoꝛ ligatur ſtatuti peg a hoc.cCc.j — abbas. ram ſoluenõ ſnnt ipſo iure nulli.vnde nulla obligatio acq⸗ ritur vſurario vt in. c. debitoꝛes de iure.iu.⁊ ſolute poſſunt repeti · vt in.d.c debitoꝛes.⁊ de vſu.cum tu.vnde pꝛeſup pono qð minoꝛ non potuerit contrahere nec valuerit con- tractus.nihilominus tum in eo fuit crimen vſurarium cõ traxit.vt in obligatione qð contrabitur ex pacto conſiderat ipſum factum. vt in.d.c.debitoꝛes iuncto.c.quanꝙ facit · c. nuper de biga. 2. l. obligamur. ff. ac.? ob. Hec obſtat minoꝛ etas quia vbi pens ipſo iure aiure imponitur cõmittens de lictum pꝛohibitum incidit in illam penam.licet aliquo reſp⸗ ctu venient mitius puniendus.vt nõ. Gar. in.1. ij. ff. ð re cepta. Sed.d.c.quani irritat teſtamentum ipſo iure ergo j. de ðlic. pur. ?. c.ij. eo. ti. qð videtur obſtare. Sed eſt reſtringendum ſecundum il lam lec.⁊ ſm illam theoꝛicam Oar.in loco pꝛeall. Mõ ob. generalis conſuetudo mercatoꝛum ciuitatis quia qð in ſe peccatum eſt ẽxcuſatur per generalem conſuetudinem ſeu verius coꝛruptellaʒ totius oꝛbis.vt.in.c.adulterij malũ ⁊c. 2.c.flagitia.xxxij.q.ij. quẽadmodum non excuſarentur ho mines ſi directe palam ⁊ publice exercent impꝛobum fenꝰ vlurarium. Mam non refert quid ex equipollentibus fiat ĩ c.licet ex quadam de teſti.⁊ in delicto contrahendo non in- ſpicitur foꝛma ſed effectus.vt in.c.ea que de ſimo. Mona enim denominatio malum non excuſat.nec valet conſue- tudo in contrarium vt ibi.⁊ eſt ad hoc ille bonus tex.cum glo. Et hec ſufficiant quo ad tria pꝛima queſita. ¶ Aenio ad vltimum queſitum qð quia ſatis.facile eſt bꝛeuiter Re ſpondeo dico enim ꝙ que ius dicendi teſtamentuʒ nullum competit ſoꝛoꝛibus que tanꝙᷓ ab inteſtato ſuccedunt ð iu- re cõmuni fratri equaliter cum matre. vt in auẽ.de here.q̃ ab inteſt. defe. Nam.c.quaniᷓ.ſolum mutat teſtamentuʒ non auteʒ excludit Uenientes ab inteſtato facit vt hodie ha betur in auc.bona dãnatoꝛum.C.de bo.pꝛeſcrip. Coꝛam quo autem iudice hec queſtio nullitatis ſit agittando. dico ꝙ coꝛam iudice eccleſiaſtico per nõ.in cle.compendioſam de iudi.⁊ in.c.cum ſit generale de fo.compe.⁊ in eo ꝙ que⸗ ritur de ſequeſtratione fructus. que fienda queſtione pen- dente dico ꝙ ſatis poteſt fieri ſequeſtrum ſi timetur veriſi militer de dilapidatione ſi poſſeſſoꝛ bonoꝛum non eſt po- tens ad ſatiſfaciendum de fructibus ĩterim percipiendis in caſu emptionilſ.iuxta nõ.in.c.ij.⁊ fi·de ſequeſt.poſſ.⁊ frnc. ſecus puto ſi poſſeſſoꝛ eſt potens ad ſatiſſaciendũ quia tũc ſolus dilapidationis fructuum timoꝛ non ſufficit ad ſeque- ſtrationeʒ fructuum per. d. c.fi.l. YImperatoꝛes.ff.ð appel vbi ponitur ſpetialem caũm poſt appellationem. In omni tamen caſu poterunt bona ⁊ fructus deſcribi.iuxta theoꝛi- ca Mar.in. · vnita· C. de ſeqneſt. Et hec ſufficiant Aaus 14 CLon xxiij. perttionem Petri Wartholomei. Sactũ fuit ſequeſtrum certe quantitatis pecuniarum die.xxj. Anno domini.:.C CO.xxxiij.apud Franciſcum Joannis contra Jeronimuʒz An- toni per offitiales mercancie Ciuitatis Senarum. deinð xxx. die men eiuſdem comparuit. quidam Antonius ſuo ꝛopꝛio nomine ?⁊ pꝛiuato ⁊ vt pꝛocuratoꝛ Jeronimi ꝓ vt apparere dixit manu Joannis mathei de Aiano notarij ? obtulit ſtare iuri ⁊ de iure reſpondere ⁊ ſoluere iudicatum. ⁊ fecit citare dictum Detruʒ atkolome per Bomi⸗ nicum del dota nuncium curie.MQui nuncius retulit ſe ci- taſſe ad domũ ſolite habitatiõis dicti MDetri.?⁊ dicto De tro non comparente officiales fecerunt reſtitui pecuniam ſequeſtratam dicto domino pꝛomittente fideiubente obli- gante renunciante iurante hec verba ita generaliter repe⸗ riuntur ſcripta per notarium apud acta dicte curie.deniq; pluribus d pluribus menſibus elapſis moꝛtuo dicto Yero- nimo agitur pꝛo parte dicti Metri bartholomei anno do⸗ mini.ſ.CCCC.xxvj. contra dictum Antonium exci- pitur per dictum Alntonium ꝙ non eſt obligatus eo maxi me quia non ſunt illi officiales coꝛam quibus pꝛomiſit cum fücti ſint eoꝛuʒ offitio. Queritur quid iuris. Hꝛiſti eiuſqʒ matriſ pꝛeſidio inuocato.videtur dictu m Wetrum non eſſe obligatuʒ in aliquo non enim tenetur tanꝙᷓ pꝛocuratoꝛ cum ipſius offitiuʒ expirauerit. per moꝛtẽ dicti Jeronimi . re integra.l. ./ re integra.l.mandatum.C.man. ⁊ cle.fi.de pꝛocur.⁊ ꝑ con ſequens non debet teneri de aña geſtis pꝛocuratoꝛio nomi ne ſicut dicimus in tutoꝛe fũcto offitio.vt in.l.poſt moꝛteʒ ff.quando ex factotuto.ad idem.i.fi.ff.de inſti.non tenet᷑ functo offitio.nec debet teneri pꝛopꝛio nomine tanqᷓ fide- iuſſoꝛ.quia cum eſſet fideiuſſoꝛ non contractus ſed de iudi tio fiſci nec de hoc fecit ipſe aliquam ſcripturaʒ pꝛopꝛia ma nu liberatus extitit ex quo infra duos menſes dictus De⸗ trus bartholomei non fuit pꝛoſecutus negotium iudicium vt eſt tex.nõ.in.l.ſi fideiuſſo.C.de fideiuſſo. Quinimo nõ ſolum infra duos menſes non egit imo plures menſes ſunt elapſi ergo ĩ illo videtur dictus Antonius tenetur ad reſpõ dendum pꝛo dicto Aeronimo. ertio obſtat ꝙ cautio etiam de iudicato ſoluendo non habeat vires coꝛaʒ alijs iu dicibus ſeu in alia inſtantia.cum apud ⁊.l.cum lite moꝛtua. ff. iudi.ſol. Sed in caſu noſtro non ſunt illi officiales.coꝛam quibus facta fuit pꝛomiſſio ergo extincta eſt cautio.¶ Sʒ his non obſtantibus que iuditio meo nihil non obuiant cõ trariam ſententiam puto veram. Et pꝛimo dico hunc tene-⸗ ri pꝛocuratoꝛio nomine per tex.expꝛeſſum in.l.pꝛocuratoꝛ qui pꝛo euictione.ff.de pꝛocu.vbi pꝛobatur ſᷣm lec.bar.⁊ fe re olm ꝙ pꝛocuratoꝛ ꝗ obligauit ſe teneturreſpondere eti ꝓcαια ani finito offitio.Ad idem.l.ſeruum titij.ff.man.Sed iſte antonius expꝛeſſe obligauit ſe etiam pꝛiuato nomine vt pa tet ex narratione facti.igitur remanſit obligatus poſt moꝛ/ tem dicti Jeronimi. Mec obſtat lapſus plłium menſium vl anni quia cum ſit actio ex ſua pꝛomiſſione oꝛta contra eum mæarxime perſonalis illa non tollitur niſi ſpatio.xxx.annoꝛuʒ l.ſicut.C.de ſcrip.xxx.an.ĩmo non videtur ꝙ currat pꝛe- ſcriptio obſtante mala fide ex diſpoſitione iun canonici.ſʒ nõ.cõmuniter per modernos in.c.fi.de pꝛeſcrip.licet aliud ſenſerit Gar. in.l.ſequitur.S.ſi viam.ff.de vſuca.Sed cir ca hoc caſu non inſiſto quia non eſt neceſſarium quo ad ca ſum noſtrum cum non ſit fluxum tm̃ tempus.vt dicatur cõ⸗ pleta pꝛeſcriptio contra hanc perſonalem ¶ Sed videtur hunc Antonium obligatum fideiuſſoꝛio nomine potuerũt eniʒ officiales in abñtia dicti Detri in reuocatione ſeque ſtri capere fideieſſoꝛem in fauoꝛem dicti petri.vt in.c.pe. de eo.qui mit.impoſſ.⁊ eſt glo.oꝛ.in.c.j.eo.ti.in.v.parati. ⁊ tenet ſpec.in ti:de pꝛiꝰ.decre.s.tam de effectu.ver.ante pnłt.que quidem obiigatio non expirauit per lapſum anni. vel bienij durante obiigationem pꝛincipali contra Jeroni- mum . hoc pꝛobo ſic obligatio fideiuſſoꝛ. non ſoluitur reali- . et⸗le⸗⸗ ter durante obligatione pꝛincipali niſi in caſibus quibꝰ poſ J ſit inſtare contra pꝛincipalem vt eum liberet a fideiuſſione vtlegentur ⁊ nõ.in.c.fi.de fideiuſſ.⁊ in.l.ſi pꝛo eo contra quam.C.eo.ti.nec poteſt compellere aduerſarium ad agẽ dum ad fineʒ liberationis conſequende.vt in.l.ſi fideiuſſoꝛ ff.eo.nõ.in.c.conſtitutus.eo.ti.Sed ceſſat obligatio fide- iuſſox. realiter finita obligatione contra pꝛincipalem.vt in. l.grece.in fi.ff.de fideiuſ.ab hac autem reperimus caſuʒ ex ceptum in.d.l.ſi fideiuſſoꝛ.vbiliberatur per lapſum duoꝛũ menſium.quiquidem caſus cum ſit diuerſus a regulis iuriſ debet ibi ſtricte intelli⁊ non extendi ad caſuʒ non expꝛeſſuʒ ar. in.l.pꝛecipimus in fi. C. de app.Sed in cau noſtro ſumꝰ extra illum caſum.l.ſi fideiuſſoꝛ.ergo debemus de eo iudi care ſecundum regulam pꝛedictam. qꝙ autem ſumus extra caſum illiuſ.l.pꝛobatur illa enim.il.loquatur in eo qui fideiuſ ſit dumtaxat deſiſtendo quem in iuditio. Sedin caſunon ſuit pꝛoceſſum ad vlterioꝛa quia pꝛomiſit ſtare iui.⁊ reſpõ dere ac ſoluere iudicatum ⁊ in ſine ſimpliciter obligauit ſe ⁊ fideiuſſit pꝛo AJeronimo hoc patet in ſcriptura contentaĩ actis curie vnde aduertendum ꝙ dicta l.ſi fideiuſſoꝛ ꝓpꝛie loquitur quando iuditio inchoato quis dat fideiuſſoꝛem ð ſiſtendo in iuditio vnde cum actoꝛ teneatur liteʒ conteſtari infra duos menſes ⁊ ſic pꝛeſtat cautionem.iij.q.in libelluʒ ⁊ in auẽ.generaliter.C. de epiſ.⁊ cle.ſi inra duos menſes non pꝛoſequitur actoꝛ videtur retro ceſſiſſe ab intentione ſua merito.l.intꝛoduxit vt fideiuſſoꝛ liberetur cum ille vide atur in culpa in non pꝛoſequendo ⁊ tacite videtur actũ ĩfra duos menſes litem cont.⁊ videtur vera ratio decidendi ⁊ multum notabilis ad illam.l.quã ſeutit hoſti in ſumma eo. ti. F. qualiter fit fideiuſſio. ob hanc igitur rationem ⁊ tacitã partium conuentionem illa.l.in caſu illo receſſit ⁊ deuiauit a cõmunibus regulis ſi liberando fideiuſſoꝛem exlapſuilliuſ modici tempoꝛis.hinc eſt ꝙ fideiuſſoꝛ de iuditio ſiſti libera tur per cauſam ſuperuenientem in perſonamrei.vtĩ.l.ſan ceimus.C.eo. Sed in caſu noſtro omnia pꝛedicta ceſſant hic enim nnõ erat lis inchoata. Mec ſpettes inchoandi de pꝛoximo ſed factum fuit ſequeſtrum quia dictus Jeroni⸗ mus erat ſuſpectus. Item fuit pꝛeſtita fideiuſſio de ſtando iure pꝛiuato nõine ?⁊ in fine in lnegin⸗ ſequeſtri obli gauit ſe ſimpliciter fideiubendo. ¶ Ande aduertendum 2 illa ſcriptura que eſt apud acta curie eſt abꝛeuiatur a cõ- ecta moꝛe notarioꝛum.que debet extendi ᷣm eoꝛum con- ſuetudinem iuxta nõ.in.c.cum ꝑ tabellio de fide inſtru.⁊ in l. gallus. ff. de lib. ⁊ poſtu. Et ſi diligenter ponderetur ha- bet duas partes nam in pꝛima parte in pꝛinꝰ comꝑitionis obligauit ſe ſuo pꝛopꝛio etiam pꝛiuato nomine ⁊ vt pꝛocu ratoꝛ dicti Jeronimi ſtare iuri ⁊ reſpondere iudicato nec adhuc obtinuerat ſequeſtruʒ reuocari. ſed fecit citare dictũ ſdetrum illo vero non comparente obtinuit ſequeſtrum reuocari. ? de nouo pꝛomiſit pꝛo dieto Jeronimo ac obli- gauit ſe ac fideiuſſit ſimpliciter nec fuit dictum de iudirio ſi ſti.? ꝙ fuerit illa obligatio noua ex interuallo facta pʒ poſt pꝛimam obligationeʒ de qua in pꝛincipio illius ſcripture di cit ꝙ fecit citare dictum Netrum ⁊ ꝙ nunciuſ retulit ſe ci taſſe ilum ad domum ⁊ ſic opoꝛtuit interuallum intercede re ⁊ poſtea illo non comparente obtinuit reuocationem ſe- queſtri.fideiubendo pꝛo dicto Jeronimo ſimpliciter ſicut fieri debet in reuocauone ſequeſtri iuxta nõ.per p.in.l. vna.C. de pꝛoh.ſequeſt.⁊ per canoniſtas ĩ.c.ij.eo.ti.ergo dicta obligatio durat in pꝛeſenti.⁊ poteſt cõueniri effetus liter ex quo dictus Jeronimus vel eius heres eſt ĩpotens ad ſoluendum iuxta materiam auc.pꝛeſente.C.de ſideiuſ. ltimo alia ratione fideiuſſio fuit hic pꝛeſtita vt vitare tur ſeqneſtratio iuxta theoꝛicam doc.in dictis iuribui ⁊ per War. in.l.litibus.C. de agri.⁊ cenſi.li.xj.2.l.fideiuſſoꝛ.ff. qui ſatiſda.co.⁊ in.l.ſenatus de off.pꝛeſi.debuit ergoſape- re naturam ſequeſtrationis vt in.c.eccleſia que vt lit.pen. ⁊z in.l.ſi rem ⁊ pꝛetium.ff.de pet᷑.hi. Inno.in.c.ex ratione de appel. Sednatura ſequeſtranionis eſt vt duret donec lis finem accipiat.iuxta nõ.in.c.examinata de iudi.⁊ in.l.ſi oleum.ff.de dolo.ergo ⁊ fideiuſſio per quam euitatur ſeq̃ ſtratio debet durare vſq; alillud tempus.⁊ hoc videtur aꝑ tiſſime de mente tex.in.d.lł.litibus.⁊.liſi fideiuſſoꝛ ⁊.l.ſena tus.Et ſi diceremus ad pꝛopoſitum illud remedium fide- iuſſionis non eſſe ſufficiens ad fideiuſſionem euitandam. Non ergo hec fideiuſſio ſapit ſimplicem naturam fideiuſ⸗ ſionis de iuditio ſiſti. MNec liberaretur hic ſideiuſſoꝛ ꝑ moꝛ tem pꝛincipal ſicut liberatoꝛ cum obligauit ſe ad ſiſtendum reum in iuditium.cum non eſſet actoꝛi ſufficienter ſatiſſa⸗ ctum. Mon obſtant ſuperius in contrarium allegata ſoluit enim mandatum re integra.Sed hic non erat res integra cum obligauerit ſe pꝛo domino. Item hic obligauit ſe ꝓ pꝛio ⁊ pꝛiuato nomine ⁊ fuit offitium voluntariuʒ.⁊ ſic ceſ at contrarium.l.poſt moꝛtem. Mam ibi non obligauit ſe - ſtitoꝛ vt dicitur in tex. Sed in caſu noſtro ſic ad.l.fideiuſſoꝛ ſatis fuit ſupꝛa reſponſum ad.l.cum apud ⁊.l.cum lite dico ꝙ pꝛocedunt in fideiuſſoꝛe de iuditio ſiſti.ſeu iudicato ſol⸗ uendo. Sed hic fuit ſimplex fideiuſſio facta in reuocatio- ne ſequeſtri.vt.S.dixi. Idem illa iura pꝛocedunt quando quis pꝛomiſit ſimpliciter.de iudicando ſoluẽdo non expꝛeſ ſo nomine propꝛio iudicis. Nam tunc tenetnr ex pꝛomiſſi one coꝛam iudice ſucceſſoꝛem eiuſdem tribunał quia vide tur idem iudex.l.pꝛoponebatur.ff.de iudi.⁊ hoe aꝑte tenet ſpe.in ti.de lega..excipi.v.ſed qui ſi plures.⁊ aꝑtius bar. in.l.cum apu d ⁊ ita fuit in caſu noſtro. Quare ex omnibꝰ pꝛedictis concludo dictum Antonium obligatum ad reſ- pondendum ⁊ ſolnendum iudicatum ſecundum pꝛedicta. Et hec ſufficiant ad pꝛeſentem articulum ⁊c· abbas. Con. rriiij. MVgolphus ciuis Coꝛneti habens domicilium iterb. eſſet in Coꝛneto mandauit eu perſuaſit Martinum.ciuem Coꝛneti int᷑. fici.ꝙ ibidem factum eſt ipſo rodolpho Miter dbio reſidente.poſt dies aliquos Subernatoꝛ vtriuſq; Ci- uitatis habensa domino noſtro papa oĩodam le gati de la- tere poteſtatem veniens Coꝛneti audita infamia dicti bo micidij in reditu ad ciuitatem viterbieñ.dictũ Rodulphuʒ 8 inciuitate viterbij capi mandauit? fecit ipſuʒ in manibue poteſtatis poni agitur nunc in Coꝛneto de inq uiſitione fa cienda? de pꝛoceſſu foꝛmando contra dictum Rodulphũ de homicidio petit remitti per poteſtatem Coꝛneti ad lo- cum delictum viterbio ?⁊ Coꝛneti ſint ſub eodem pꝛeſide. 2? ſupplicatur Oubernatoꝛi fiue pꝛeſidi vt mandet poteſta ti viterbij Rodulphum remitti ad locum maleficij perpe trati. Bubitatur nunc de quatuoꝛ. Et pꝛimo vtrum ad requiſitionem poteſtatis Ciuitatis Coꝛneti Gubernatoꝛ ſeu pꝛeſes teneatur mandare poteſtati Aiterbij vt illum remittat. Et ſi ad mandatum gubernatoꝛis poteſtas viter bij teneatur illum remittere. 6* Secundo queritur an Ro dulphus pꝛedictus de homicidio in Coꝛneto perpetrato „ ratione domicilij quod habet viterbij poſſit puniri in viter bio vbi detinetur captus. marime cum dicte ciuitates ſint ſub eodem gubernatoꝛe. ¶ Tertio queritur anremiſſio debeat fieri ante inchoationem pꝛoceſſuſ contra dictũ Ro dulphuʒ vel poſt. ¶ Quarto an gubernatoꝛ pꝛedictus ba bens plenam poteſtatem legati delatere potuerit dictum „ „ Rodulphum in dicta ciuitate viterbij facere detineri ratõ ne delicti in Coꝛneto perpetrati ad hoc vt ibi puniatur an ad locum delicti remittatur.¶ Nenio ad pꝛimum. Et vi- detur ꝙ gubernatoꝛ ſeu pꝛeſes non teneatur remiſſionem facere vel fieri mandare ſed potius illum captum relaxare vel relaxari facere quia delictum fuit confirmatuʒ extra ter ritoꝛium viterbij vnde etiam pꝛeſuppoſito ꝙ mandatum fuiſſet de homicidio perpetrando in ipſa ciuitate viterbij. ⁊ qð tantum non ibi ſed in Coꝛneto delictum ſecutum eſt. non poteſt ex eo in viterbio conueniri iur.nõ.per Gar.ĩ. l.ſi vt pꝛoponitur.ff. de fideiuſ.⁊ in.l.non ſolum.S.ſi man- dato.ff.de iniurijs.videtur tex.iuncta glo.in cle.paſtoꝛalis de re.iudi.in.vꝰ.nec non pꝛocedendo.t nõ.per aliquos in c.fi.de fo.compe.ergo remiſſio fieri debet ad locum delicti quia ante capturam non fuit contumax in loco delicti· ergo capi in dicta ciuitate viterbij ad finem remiſſiõis fiende ñ potuit iuxta nõ.in.l.j. C. vbi de crim.agi opoꝛ.⁊ videĩ tex. in auẽ.vt nulli.9.ſi vero quis cõpꝛehenſoꝛi coll.ix· tez pꝛeſuppoſito qdð capi in viterbio potuiſſet videtur ꝙ Gu⸗ bernatoꝛ non teneatur mandare poteſtati viterbij vt illum remittat quia remiſſio ad locum delicti videtur potius de vrbanitate ꝙᷓ de neceſſitate ar.in.d.cle.paſtoꝛalis.in.v.de moꝛe.nõ. Mar.in.l.ſi cui.ff.de accu. tem foꝛtius con ſuetudo habet per totam Italiam vt non fuit remiſſio.vt nõ. Har.iĩ.l.ſepulchꝛi.ff.de ſepul.vio. Igitur venit relaxã dus. Mon enim poteſt puniri viterbij quia ibi non deliquit non remitti coꝛnetuni quia conſuetudo remiſſioni contra⸗ dicit. ¶ Item non fuerat contumarx in loco delicti igit ⁊c. Item pꝛo hoc facit quia dictus Rodulphus habet domi- cilium in viterbio vt pꝛeſupponitur in caſu narrationis vñ pꝛeſuppoſito ꝙ delictum non fuiſſet cõmiſſum in territo- rio viterbij tamen ratione domicilij potuit accuſari ⁊ inqui ri de delicto alibi cõmiſſo.⁊ ex hoc debita pena cõpꝛimi·de o videtur caſus in.c.cum contingat de fo.compe.tenet. Yo. an. ihc. vt animaꝛum de conſti. li.vj.? Jo.cal.in. c.j.ð rap.? Bar.poſt Cy.in.l.cunctos pplos.Q.de ſum.trini.⁊ Jo. de ligna. in cle. paſtoꝛalis pꝛeall. videtur tex.cum glo. in l.j.?.ij.in auc.quia in pꝛouincia.C.vbi de crim.agiopo.ex pꝛeſſa idem Jo.an.in addi.ſpec.poſt Odofre.in ti.de cõ- pe.iudi.addi.ꝭ.j.v.vj.ratione criminis. videtur tamen ibi velle qð de iure cinilli hoc dictum pꝛocedat quando pꝛoce⸗ ditur per viam accuſationis .ſecus per viam inquiſitionis tunc quia iudex agit ad vindictam ⁊ ſua non intereſt.ex quo deliquit extra territoꝛium ſuuʒ nam in loco domicilij poteſt conueniri non ex eo quia deliquit.ſed quia ibi ſoꝛtitur foꝛuʒ ⁊ ſic audire debet accuſantem ex hoc capite poteſt illum pu nire ſi delictum pꝛobetur.¶ Sed inquiſitio delicti pꝛeſen tis concernit delictum qð non contingit iudici eſſe ſi extra territoꝛium ſuum fuit cõmiſſum.⁊ ad iura canonica que la te permittunt inquiſitionem.dicit ꝙ pꝛocedunt in ſuo foꝛo ſed dominus archy.dicit in.c.ſi.de fo.compe.q etiam ð iu re ciuili poteſt pꝛocedere iure domicilij per viam inquiſi- tionis de delicto alibi cõmiſſo.nam cauſa quare in loco do micilij poteſt accuſari licet alibi deliquerit eſt.quia vbicun q; deliquitur ſubditus eſt iudici domicilij ⁊ hec cauſa locuʒ habet ſeſgonſent per viam accuſationis ſiue inquiſi- tionis. ¶ Item ſicut intereſt iudicis delictis purgare pꝛo- ninciam ſuam malis hominibus vt.l.congruit.ff. de off· pꝛeſb. ita inter eſt iudicis domicilijs caſtigare ſubditos ? uinciam ſuam purgare talibus hominibus licet alibi deliq- rit. d.l. congruit ⁊.l.pꝛeſes.eo.ti.⁊ hoc reperio tenuiſſe bar. in. l.cunctos populos de ſum.tri.qð videtur verius ⁊ iu cãu noſtro multum refert quia ĩ terris eccleſie ſeruamus ius ca nonicum.vt in.e.ſi duobus de applł.nõ.in.c.de clericis de ſo. compe. ¶ Item ſibene ponderetur caſus non expedit ex alio capite hoc multum diſcutere quoniaʒ Bubernatoꝛ ſeu pꝛeſes habet iuriſdictionem nedum in loco domicilij ſʒ etam in loco delicti.⁊ ſic potuit per totam ſuam pꝛouinciã illum facere capi · vt in. d. . ſi vero quis compꝛehenſoꝛum. 2 in.c.nouit de off.le.vbi bonus tex.in ſili. Mam tota pꝛ:o nincia eſt ſibi vnum territoꝛium ⁊ ſic delictum fuit conimiſ ſuʒ in ſuo territoꝛio ⁊ in ſuo territoꝛio captura facta.potuit ergo ? debuit Gubernatoꝛ ſeu pꝛeſes in qualibet parte ſi territoꝛij illum capi facere.ex quo in ſuo territoꝛio deliquit etiam ſi fuiſſet extraneus.vt.d.l.pꝛeſes.⁊ de off.le.c.ij.nã pꝛeſes ſeu legatus pꝛopꝛie habet in pꝛouincia ſibi decreta iuriſdictionem quam pote ſt in loco exercere quilibet oꝛdi⸗ narius quicunq; ſit ille ⁊ eſt maioꝛ omnium poſt pꝛincipeʒ vt.l.ex omnibus cum ſe.ff.de off.pꝛe.nõ.ſpe.in ti.de lega. S. nũc obſtendendum.v. legatus.⁊ ſequenti.⁊ in.S.ſuper ẽ v.j.eo.ti.legitur ⁊ nõ.in.d.c.ij.⁊.c.j.eo.ti.in antiquis.po/⸗ tuit ergo illum capi facere ⁊ alteri tradere vt iuſtitiaʒ faciat iuxta.c.fi.ne.cle.vel mo.li.vj.¶ Ex pꝛedictis infero ad de cinonem vltimi dubij ⁊ concludo affirmatiue ꝙ dominus HBubernatoꝛ nedum potuit ſed debuit etiam erx officij ſui debita dictum Rodulphum capi facere in dicta Ciuitate viterbij.¶ Reſtat nunc examinare tria pꝛima dubia ſimul an poſſit Rodulphus puniri viterbij an poſſit remitti coꝛ neti. vel de neceſſitate ſit illuc remmittendus.⁊ obmiſſis cã bꝛeuitatis argumenta que ad partes fieri poſſunt.dico con cluſiue ꝙ vbi non petitur remiſſio per iudicem Coꝛneti in dubio puniri poſſit in loco domicilij.vt in.l.j.C.vbi de cri. agi. opoꝛ.⁊ ibi hoc tenent ar.bal.⁊ Jo.cal.in. c. j. de ra⸗ pto.pꝛobari videtur in.d.c.cum contingat.⁊.d.l.j.⁊? ſi con trarium dicemus fruſtra tractaremus ð domicilij foꝛo cuzʒ ſemper quis conueniatur aut ratione delicti aut contractu autem rei. Eſt enim foꝛus ratione domicilij generalioꝛ alij vnde poteſt ibi conuenire de exiſtente re alibi vt nõ.in.lʒ.fi. C.vbi in reʒ ac.⁊ in.c.fi:de fo.compe.¶ Item de contra ctu alibi geſio.vt legitur ⁊ de delicto alibi commiiſſo vt in iu ribus pꝛeall.? maxime in caſu noſtro ĩ quo pꝛeſupponimꝰ Sewernaroren hic iuriſdictionem etiam in loco delicti. i vero remiſſio petitur per iudicem coꝛneti arbitroꝛ ꝙᷓ de neceſſitate non ſit fienda.ſed poterit puniri in viterbio. Moueoꝛ pꝛimo ꝙ.S.ſi vero quis compꝛehenſoꝛuʒ.quis delinquens exiuit pꝛouinciam delicti.⁊ in territoꝛio alteriꝰ pꝛeſidis ſe contulit ꝙ non accidit in caſu noſtro.cum ſit ſub eodem gaeſgle⸗ tem pꝛeſes eſt maioꝛ iudice Coꝛneti⁊ poteſt cognoſcere ⁊ punire omnia que fiunt in ꝓuincia vt. d.l. pꝛeſes.⁊=.l.ex omnibus. Nam ⁊ in loco delicti pꝛeſes vt dixi eſt maioꝛ poteſtate coꝛneti non ergo poteſt pereum re quiri vt remittat ad eum vt dictis legibus. Item ⁊ ſcõo non eſt de neceſſitate fienda remiſſio quia conſuetudo cõ munilſ Atalie non neceſſitat ad remittendum iuxta ea que Bar. nõ.vt.S. ſed cal. aꝑtius ⁊ latius hoc tractat in. d.c.j. de rap.⁊ concludit ꝙ ſi delinquens non eſſet in domo do/ micilij vel valeret conſuꝰ.quia per hoc publica vtilitas le⸗ deretur que requirit vt delicta non remaneant impunita. eſſet talis coſuetudo ⁊ grauoſa.ideo non valet de conſu.c. j.⁊.c.fi. Sed conſuetudo per quam iudex domicilij non re mitteretur ad iudicem delicti vel ⁊ contra bene valeret dũ modo alter pꝛedictoꝛum in cuius territoꝛio degit vellet de linquentes punire.quia tunc ceſſaret ratio pꝛedicta ⁊ ſcom hanc diſtinctionem arbitroꝛ reſtringendum dictum Bar. pꝛopoſitum ergo cum delinquens ſit captus in lo⸗ co domicilij ⁊ agitur vt ibi puniatur ſatis poteſt obſeruari illa conſuetudo de non remittendo ⁊ hec ratio cõcludit qð etiam ſi iudex viterbij ſine auctoꝛitate gubematoꝛis illum cepiſſet non tenetur remittere ad locum coꝛnetipoteſt ex- terno capite vt remiſſio non fiat defenditenendo opi. Jo. cal.in. d. c.j.de rap. Mlaʒ doctoꝛes diuiſerint ſe in materia diuiſionis quidam aſſentes de neceſſitate eam fiendam ni ſi cenſet conſuetudo ꝙ de vrbanitate.⁊ plene nõ.perglo. ncle.paſtoralis in cle. paſtoꝛalis in.v.de moꝛe. Yo.cal.capiẽs mediã viaʒ diſtin xit aut criminoſus degit fub iudice domicilij qui in tendit eum punire ⁊ pꝛocedit opi.ꝙ ex ſola vrbanitate fa- cit remiſſio.aut degit ſub alio iudice domicilij vl iudex do micilij non curat punire. ? pꝛocedat illa opi· fiat de neceſ ſitate fienda ergo ex multiplici capite poteſt defendi vtre miſſio ex neceſſitate non ſicut patet per pꝛedicta. Sed nũ quid voluntarie poteſt remitti ad locuʒ delicti dicerem ꝙ aut gubernatoꝛis ⁊ poteſtatis viterbij voluntas concernit ⁊ tunc in dubio fieri potuit quia congruentius exercetur iu ſticia in loco delicti ad terroꝛem alioꝛum. ⁊ vbi ceſſet ſcan- dalum in.c.j.de rap.ij .q.vj.⁊.l.capitalium..fſamoſos.ff. ð penis cum multis ſi. Mam licet conſuetudo habeat vt non cogatur iudex domlcilij remittere non tamen habet vt re⸗ mittere non poſſit cum iſtud ſit mere facultatis. Si vero Gubernatoꝛ vult remittere poteſtati viterbij conſtituen- do enm ſuum delegatum ⁊ potuit illum eo inuito remitte re.quia poteſtas hodie tenet in ciuitate locuʒ pꝛe ſidis iuxta nõ. per glo.in.l.fi.C. de pꝛeſcrip.lon.temp.⁊ per Bar. ff. de dam. infec. Ande licet gubernatoꝛ ſit eo maioꝛ ſicut eſt maioꝛ epiſcopo ⁊ in iuribus ſuperius all. Mon tamẽ poteſt ſine alia rationabili cauſa extra here captuʒ de manibus oꝛ dinarij cum locus ſit inter eos pꝛeuentioni reſpectu cogni- tionis ibi enim cauſa fit fienda vbi incepta.l.vbi inceptum ff. de iudi. facit ꝙ legitur ⁊ nõ. in. c. ex tenoꝛe de reſcrip. Et cum hoc caſu reciſio ſit voluntaria non eſt deſentiendũ ter tium dubiuʒ quia opoꝛtet fieri remiſſio ante ⁊ poſt inchoa tionem pꝛoceſſus ſed eo caſuquo veniret remiſſio neceſſa rio fienda debet pꝛecedere aliqua ſumaria cognitio vbi de⸗ lictum non eſſet notoꝛium ſed famoſum.de quo per glo.in d. cle. paſtoꝛalis.? per MWar. in dicta. l/j. C. vbi de cri. agi · opoꝛ. Et hec ſufficiant quo ad dubia. Möcludo ergo di⸗ ctum Rodulphum potuiſſe capiim viterbio ⁊ poſſe ibi iu dicari ⁊ puniri nec neceſſario eſt remittendum ad ciuitateʒ Coꝛneti licet voluntarie remitti poſſet iuxta diſtinct pꝛe- dictam ⁊? contraria ſuperius foꝛmata ſatis remanent ſoluta nam pꝛocederet pꝛimum vbi non conueniretur in loco do⸗ micilij. Itez Gubernatoꝛ habet iuriſdictionẽ in loco vtro qʒ vt pꝛẽdixi declarantur enim omnia æ limitantur ſecun⸗ dum pꝛedicta. ideo aliter ſpeciſice cauſa breuitatis non re ſpondeo.Aaus deo abbas Con. xxv. Anonicus regularis expꝛeſſe pꝛofeſſus regulaʒ beati Auguſtini in cathedrali eccleſia peruſina in clauſtro eccleſie dicte ĩ nocte quarte ferie ma ioꝛe ebdomade dum canonici eſſent in matuti- nis furatus eſt centum floꝛ.cuidam Canonico qui deputa- tus fuerat ad collectoꝛem per clerum peruſinum ad exigen⸗ dum certum pecunie quantitatis pꝛo faciendo quoddã mu nus domino noſtro pape. Furtum iſtud pꝛobatur tam per confeſſionem quam etiam per vnum ſuum cjericuʒ qui eũ ſociauit dum per dictum pꝛedicte pecunie ſubtrabentur vi carius abſente archypꝛeſbitero peruſino habente ad h̊ͥ mã- datum ab epiſcopo.pꝛoceſſit dictum vſqʒ; ad ſentẽ⸗ tiam diffinitiuam excluſiue. ¶Contingit de tribus dubi⸗ tari. DOꝛimo an pꝛoceſſus iſte valuerit cum non nullis pꝛe tendatur. ꝙ non quia pꝛoceſſus non per vicarium epiſcopi ſed per ar. rebiterum eius locum tenentem debuit ex⸗ plicari. ¶ Secundo pꝛeſuppoſito ſine veritatis pꝛeiuditio qð ad archypꝛeſbiterum ſeu eius locum tenentem iuriſdi- ctio pertinuiſſet an öfectus iſte ſuppleri poſſit per Guber natoꝛem vfuſun habentem plenam poteſtatem legati de latere. ¶Tertio qua pena veniat iſte canonicuſ pu- niendus ⁊ ſic pꝛiuari poteſt poꝛtione quam pꝛocurationeʒ vocant eccleſie cathedralis peruſine cum non ſint diſticte pꝛebende ſed capituluʒ aſſignauerit vnicuiq; canonico cer tam poꝛtionem quam poꝛcurationem vocant. ⁊ ſic quilibʒ canonicus ſit diligentioꝛ in faciendo pꝛocurationem ſuam laboꝛare ⁊ anno ſinglo aduocato capirulo quilbet canoni- cus reddit adminiſtrationem pꝛocurationis ⁊ pꝛopter aſſi- gnationem ipſius poꝛtionis non viuunt in cõmuni.ſed ĩ eo dem clauſtro per ſe in cameris ſuis ex quo ſequitur ꝙ de ſa cto quiibet eoꝛum habet pꝛopꝛium ita etiam pꝛeſupponit ꝙcanonicus iſte de quo queritur habet quandam eccleſiaʒ parochialem conſuetam tamen conferri canonicis regula- ribus ⁊ c. . Aluatoꝛis eiuſq; matris pꝛeſidio humiliter ĩiuo cato.attingam iſta dubia concluſiue committẽ⸗ do argumenta ad partes ꝓplixitatis vitande cã. Et iuxta oꝛdinem circa pꝛimum dico ꝙ archy⸗ pꝛeſbiter iuriſdictionem non habet maxime in canonicos foꝛi contentioſi.ſed pertinent ad epiſcopum . xj· q.j· de per ſona. de off. oꝛ. c.j.de fo.compe.ſiquis contra clericum de iudi. ac ſi cerici iuramenta in hoc ſunt quaſi infinita:.quam quidem iuriſdictionem circa actum inquirendi potuit de- mãdare vicario ſuo in. c.licet.de off. vica.li.vj.de iure ergo cõmuni valuit pꝛoceſſus foꝛmatus per vicarium. Si vero de conſuetudine pertinet ad archypꝛeſbiterum ꝙ eſſe põt iuxta.c. inrefragabile.. receſſus de off.oꝛ. Cunc aduerten dum ꝙ cum iſta pꝛeſcriptio ſit contra ius cõmune opoꝛtet qdᷣcurrat titulus coloꝛatus.? tempus.xl.annoꝛum vel ceſ⸗ ſante titulo requiritur tempuſ de cuius initio memoꝛia non exiſtat vt in.c.j.2.c.non eſt de conſue.li.vj.⁊ qð pertineat ad iuriſdictionem epiſcopi pꝛobatur in.c.cum ab eccleſiarũ 2:c.paſtoꝛalis de off.oꝛ.⁊ pꝛeſuppoſito ꝙ iſta pꝛobent᷑ tunc eſt videndum an pꝛoceſſus iſte foꝛmatus per vicarium va luerit. MNam videtur pꝛimia fronte ꝙ non quiaa iudice nõ ſuo. vt in. d.c. ac ſi clerici.. C. ſia non compe.quaſi perto tum. Sed hoc non obſtante dico ꝙ iſte canonicus inquiſi- tus vel conuentus coꝛam vicario epiſcopi non excipit de in competentia nec dixit iuriſdictionem pertinere ad archy- pꝛeſbterum vnde iuriſdictionem vicarij ſeu epiſcopi pꝛo/ rogaſſe videtur ⁊ ſic valebit pꝛoceſſus.de hoc eſt tex.cum glo. in. l.j. C. vbi de cri. agi.opoꝛ.⁊ ſcðm Mar.⁊ bal.Nam in criminalibus habet locum pꝛoꝛogatio coꝛam iudice ha- bente iure pꝛopꝛio conſiſem iuriſdictioneʒ vt ibi nõ.ꝑ glo. ? bar.⁊ per Anno.in.c.de cauſisde off.dele ⁊ per glo.in.l:. j. C. de iuriſdic. om. iudi. ¶ Bed dubium eſt nunquid hoc pꝛocedat in clerico ſine licentia ſui iudicis que hic non int uenit. Gt videtur ꝙ non per.c.ſignificaſti de fo.compe. ¶ Sed hoc non obſtante contrarium poteſt dici hoc caſu cum pꝛoꝛogatur iuriſdictio epiſcopi.que eſt naturalis ⁊ oꝛ- dinaria.nam res de facili redit ad naturam ſuaʒ. xxvj. di.ab exoꝛdio.l.ſi vnus.ff. de pac.ſe cus vbi pꝛoꝛogaretur iuriſdi- ctio alterius per ſubdituʒ epiſcopi ſine licentia epiſcopi tũc enim non valeret pꝛoꝛogatio: ſic loquitur.d.c.ſignificaſti. ⁊ placet in dubio in caſu noſtro in quo iſte canonicus nõ ha bebat ab archypꝛeſbitero.neq; oꝛdinem neq; beneſicium. vnde eſt ſibi ſubditus reſpectu nudi exercitij iuriſdictionis vnde eadem ratio que eſt in eo derico qui pꝛoꝛogat ſine li- centia ſui iudicis eſt in iſto clericoquo ad caſum noſtrunn. iuxta S Ne venneat Serbarcein KEt quo ad pꝛimum dubium. ¶ enio ad ſecundum pꝛeſup- poſito qð dictuſ pꝛoceſſus non valuerit vtpote quia iuriſdi ctio pertinebat ad archypꝛeſbiterum nec interuenit pꝛoꝛo- gatio modo pꝛedicto. Nunquid per Gubernatoꝛem poſ- ſit defectus ſuppleri⁊ bꝛeuiter dico ꝙ non quia cum actus iudicial hoc caſu eſſent nulli non poteſt legatus etiam dela tere talem deſectum ſupplere quia eſſet facere circa ſolẽ⸗ nitatem iudicioꝛum multis vigilijs ⁊ laboꝛibus ex cogitam contra cle.ne romani de elec. c. infe rioꝛ. xvj di. t hoc ap⸗ te voluit ſpec.inti.de le.S.nunc oſtendendum.x.xviij vybi dicit qð hec ſuppletio pertinet ſolum ad papam.⁊ maxime pꝛocedit hoc in caſu noſtro vbi non ſolum eſt ſupplere ðfe ctum circa ſolẽnitatem iuditioꝛum ſed dare iuriſdictionem non habenti in pꝛeiudicium pꝛopꝛij iudicis. ⁊ ſic pꝛiuate ali um iu ſuo qð legatus facere non poteſt. nam ſolus pꝛinci- pis eſt vnius dare alteri iuxta nõ. in. c. cõſtitutus de reli. do. v. q·ij. viſʒ. Quinimo glo. dubitat in papa nunquid poſ ſit ius vnius eccleſie ſine cauſa alteri donare.vt notatur in c.j.di. xxij. ſuper.v.in inſtuntiam.de quo per ſpe·in ti. ð le. 5§. pꝛeallł.v.lvij.· Ad pꝛedicta facit glo. nõ.in.c.p.ð here.li. vj. que diſputatio concludit legatum non poſſe cõmittere cauſam ſui natura plenariam ſine ſtrepitu ? figura iudicij tractandum.quia eſſet tollere ſolẽnitates iudicioꝛum.⁊ ita ſpe. in ti. de lega. 5. ſi ger eſt. . nunquid poteſt cognoſcere facit qð in ſinuli nõ. Anno.in.c.pꝛudentiam de offi. dele. vbi vult qð geſta coꝛam iudice non ſuo ratificari nõ poſſũt per iudicem pꝛopꝛinm etiam ſi ſuo nomine fuerũt geſta qꝛ currunt ex defectu ſol enitatis iudicioꝛum cuiꝰ libera diſpo c2= 48 ſitio non pendets poteſtate pꝛopꝛij indicis ſed pꝛincipie. ? illud dictũ cõmuniter ſecunt᷑ ibi doc facit ꝙ nõt. in glo.ix. q.ij. in ðð venio ad terti um dubium qua pe na iſte canonicus veniat puniendus. 3 n quo aduertenduʒ ꝙ ius canonicum facit differentiam in quantitate pene ſe⸗ cundum modum pꝛocedendi regulariter contra crimẽ gra ue inducit diſpoſitionem ſi de eo conſtat per viam accuſa⸗ tionis.ſed per viam inquiſitionis pena eſt minoꝛ ita qð cir⸗ ca diſpoſitionem pena videtur arbitraria. poteſt tamen pꝛi uani benefitijs vel alia pena affici niſi ſint talia delicta lue impediunt oꝛdinis excõmuſſcalionem etiaʒ poſt per acts penitentiam vt ſæ homicidium. ⁊ de hoc eſt tex.in.c.ing ſitionis ⁊ in.c.qualiter.el.ij.de acc.⁊=.c. dilectus de ſimo.lʒ ſus ciuile non videat᷑ differentiam facere.l.iiij. C.de ſepu. vio.in.l.oꝛdo.ff.de publi.iudi.in.l.ea quodam.C.de accu. ſentit Mar. in.leij. F. ij. de adul.2.l.iij..·pꝛeterea de ſuſpe. tuto.ſed de ſuſpectione canonica reperiuntur alique pene iuris ciuilis que volunt ꝙ danatus per viam inquiſitionis de crimine famoſo euitet infamiam pꝛopter modum pꝛo⸗ cedendi ita nõ.glo.in.d. S.pꝛeterea de ſuſpec.tu.=.l.iij.2.l. fi C.eo.⁊ ibiper Cy.=.l.j. C.demõ.mul. Mar.tamen ali- ter ſentit in.l.infam.ff.de pub.iud⸗ plene per bal.in.l.etiã de furt. per ſpe.in ti. de ſenten.ꝭ.j.v.qui de inſt.⸗ faciunt hec ad ſciendum an ſi iſte danatus per viam inquiſitionis efficietur infamis circa qdðᷣ amplius non inſiſto quia de hoc non queritun ſed ſolum de pena imponenda. dico ergo re⸗ ſpondendo ad pꝛimum ꝙ ſi iſte fuit accuſatus hoc furto pe na oꝛdinaria debet puniri que eſt di poſitionis ab officio ?z benefitio tex.in.c.cum non ab homine de iudi.nõ.hoſti.in ſumma de ſur.ſub Nica.⁊ plꝰ dicit ibi debet retrudi poſt depoſitionem Beien adagendum penitentiam ꝑ. c.tue.de penis. Sed aduertendum illud.c.tue.nõlo quitur in furto ſimplici ſed in latrocinijs.qd ſe habet in pluſ ꝙᷓ furtum. vt in auẽ. ſed nouo iure.C. de ſer.fugi.⁊ in coꝛ poꝛe vñ ſumitur ĩ auẽ.vt nulli iudi.in fi.⁊.l.capitaliũ..fa⸗ moſos latronos.ff. de nie Aei quia tex.in.d.c.ſubicit ꝙ pꝛo magnis ſceleribus imponitur pena detruſionis 2 de poſitionis eſſet examinandum an iſtud furtum dicatur ma um ſcelus. de quo per glo.nõ. in.l.ad ea.ff de re.iuris.p Waninehnon ſolum.S.ſi mandatum.ff. de iniurijs.aliqd nõ.in.l.j.C.de requi.re ⁊ cõmunis concluſio eſt ꝙ ſi fit in magna re dicitur graue delictum vnde in caſu noſiro habi- to reſpectu ad circonſtantias ſatis poteſt dici magnum ſce lus tum quia in loco religioſo tum quia in pecunijs deputa⸗ tis ad honoꝛem pꝛincipis tuʒ etiam ratione tempoꝛis.quia in ſeptimana ſancta dum cantarentur matutine ? qð dete rius eſt quia religioſis qui peccauit contra votum.⸗ ſubſtã tialia regule volendo habere pꝛopꝛium maxime furtiue j omnia hoc agrauant delictum.xl.di. homo⸗ hꝛiſtianus.?. c cum quidam de iur.iuran.⁊ qð in eis nõ. taq; concludo penam dicti.c. tue ſatis poſſe infligi in caſu noſtro ꝙ̈jU SGSed dubium eſt in caſu noſtro quia iſte eſt regularis nunquid de beat expelli ab eccleſia.⁊ pꝛiuare de illa pꝛocuratione quem habet in eccleſia peruſimna.⁊ de hoc ſpetialiter anoe in caſu pꝛeſuppoſito dico ꝙ de hoc eſt ſpetiałnõ. nno.? ho ſti. 7 alioꝛum ſcribentium in.d.c.dilectus. ij.de ſmo.vbi di citur ꝙ per depoſitionem non liberatur a iugo regulari.ſed non habebit vocem in capitulo nec vocabitur ad comunes actus nec recipiendam pꝛebendam communem ſed in erga ſtulo ei pꝛouidebitur.ita dicit ad litteram. Jo. an. poſt Jn. ⁊ hoſti.pꝛiuatur ergo iſte per depoſitionen nedum pꝛeben da ſeu poꝛtione ſingli ſed etiam cõmuni. vt non comedat cum alijs nec moꝛe ſoſito tractetur ſed in loco arto ſecundũ qð viſum fuerit ſuperioꝛi ſibi pꝛouidebitur in neceſſa arijs vi te facit. c.fi · de regu. ⁊ iH ibi nö. Er ſic poterit pꝛiuari etiaʒ eccleſia ꝑꝛochiali non obſtante ꝙ eam babuerita ſede apo ſtolica per id ꝙ nõ.glo.in. c.j. de confir.vti poterit etiam ſu perioꝛ ſecum diſpenſando minus eum punire pꝛobatur in c.at ſi clerici.S.de adul.de iudi.facit ꝙ legitur ? nõ.in.l.qd ergo.ꝭ.pena grauioꝛ.ff.de his qui no.infa.⁊ he pꝛocedunt cum fuerit pꝛoceſſum per viam accuſationis. i vero per viam inquiſitionis tunc eſt maius dubium per ſuperius di cta.ſed dico ꝙ illa pꝛocuratione poterit pꝛiuari ⁊ etiam ec⸗ cleſia parochiali per dictũ.c.qualiter ? quando el.ij. de acc. vbi dicit ter. ꝙ n exceſſus graue pꝛobatur per viam inquiſi tionis licet delinquens non degradetur ab oꝛdine admini- ſtrationeqʒ admonetur licet quidam dixerit ꝙ illud.c.loqui tur in pꝛelato ſed inferioꝛibus clericis pena eſt arbitraria ? ſic intelligunt.c.inquiſitionis.pꝛimo reſponſo eo.ti.vt ĩ eis nõ.ſed nihilominus dicenð ꝙ ſuperioꝛ arbitrando poteſt pꝛiuare delinquẽteʒ omni adnainiſtratione eccleſiaſtica ma xime regulare vt in.c.inquiſitioniſ in glo.in verbo aliquan do.An autem hoc caſu poteſt deponi aduerbialiter ab offi⸗ tio oꝛdinum videtur qð non per ſupꝛadicta. ſed contrariuʒ eſt nobile ⁊ ſingulare dictum Innoincauaterk ean⸗ do.vbi dicit ꝙ quando de crimine conſtat per confeſſionẽ non inſpicitur modus agendi.ſed poteſt imponi pena oꝛdi naria quantumcũq; grauis.ꝙ tunc non ſit dubitandum qð ſuerit conuictus per falſas pꝛobationes.⁊ dictum Inno.ſe quitur dom. Anto.de butrio in.c.dilectus pꝛeall.⁊.c.fi.de cele.niifſ.æ videtur ibi caſuſ in.c.ij.de pe.⁊ facit ꝙ nõ.bar. in. l. ſi confeſſus. ff. de cuſto.re. cum igtur in caſu noſtro cõ ſtitt de crimine per confeſſionem illius poterit puniri ac ſi fuiſſet actum per viam a ionis ſiue inquiſitionis fue- rit pꝛoceſſum contra iſtum canocicum regularem poterit ᷣ poni ab offitio ⁊ omni benefitio ⁊ adminiſtratione ſed in ni hilo remanet canonicus.⁊ in aliquo loco arto pꝛouidebitur ſibi pꝛout viſum fuerit ſuperioꝛi attenta maxime diſpoſitio ne.c. fi. de re.iur.¶ Attendendum eſt tamen vbi pꝛocei. ſus ex dictis cauſis reperiretur nullus poſſet ð nouo incho . ari pꝛoceſſus nedum per archypꝛeſbiterum ſi ſua eſſet iu riſdictio.ſed etiam per Oubernatoꝛem.ex quo poteſtatem habet legati quia legatus cum quolibet oꝛdinario quiſqʒ ſit ille eſt maioꝛ quolibet poſt pꝛincipem.vt legitur ⁊ nõ.in.c.) de off. le. ⁊ in.c.ij.eo.ti.li.vj.⁊ per ſpe.in ti.de lega.S.nunc offendendum.v.legatus ⁊ ſequenti.⁊ ibi plene ⁊ in.j.ſi uper compellitur dictus canonicus perſiſtere in confeſſione ſua iuxta plene nõ.in.c.at ſi clerici de indi.2 per Inno.i. c. per inquiſitionem de elec.per glo.? Mar. in.l. capite.ff. de adul.⁊ dicendũ vt plenius nõ.i dictis iuribus Aaus do ab. Aſus quið offitiales Terre ſancti geminia ni aſſerẽtes haber̃ poteſtatem ad pꝛouiſionẽ faciendam a toto populo dicte terre ſtatue- runt ⁊ oꝛdinauerunt in effectu de omnibꝰ bo nis mobilibus ⁊ ĩmobilibus relinquendii ſeu tranſferendis quomodocunqʒ; titulo lucratiuo ſiue in vlti⸗ ma voluntate ſiue inter viuos in quocunq; loco etiã ſi ſint hoſpitalia ſiue ſint dicte cõmunitati ſuppoſita ſiue nõ tene antur dicta loca ſeu eoꝛum rectoꝛes aſſignare ⁊ ſoluere pꝛo eoꝛuʒ redditu ⁊ Peouenri dicte terre ſancti geminiani ?⁊ ad vtilitatem ſacriſtie ſancti geminiani.⁊ ad vtilitatem duos denarios pꝛolibra ſin valoꝛem dictoꝛuʒ bonoꝛum. t vo luerunt hanc pꝛomiſſionem extendi etiam ad pꝛeterita reli cta ſeu donata in quibus adhuc executio non interceſſe erat hoc in ſumma quo ad materiam conſulendam habet illa p uiſio.licet multa alia verba ibidem contineantur.2 ad alias extendatur perſonas. Munc contingit dubitare vtrum ho- ſpitale quodam fundatum in dicta terra ſancti Seminiani ſuppoſitũ oꝛnatiſſimo ? famoſiſſimo hoſpitali ſancte Ma rie de la ſcala ciuitatis Genarumteneatur ad obſeruantiaʒ Dictiſtatuxi xOKccc.— Npſius chꝛiſti eiuſqʒ matris cuius res agit. humiliter imploꝛato pꝛeſidio videtur ꝙ ſice quanꝙᷓ enim lapci non valeant ſtatuere ſuꝑ rebus eccleſie.vt in.c.bene quidem.xcvj.di. -2. c. eccleſia ſancte Marie de conſti. tamen uper rebus pꝛopꝛijs nondum in eccleſiam tranſlaſj eos ſta tuere poſſe ne quis recta fronte negare habeat.cuʒ omnes populia iure poteſtatem ſtatuendi habeant.vt in.j.omnes populiff.ð iuſti.⁊ iur.⁊.l.cunctos populos.C. de ſum.tri. Xin re pꝛopꝛiq quiſq; eſt legitimus moderatoꝛ? arbiter.l.iĩ re mandata.C.man.⁊.c.de his de ſepul.hinc Mar.in.l.re ſcripto.ff.de mu.⁊ hono.dat theoꝛicam qualiter bona trãſ ferenda in eccleſiaʒ poſſunt per ſtatuta laycoꝛũ affici ⁊ obli gari. æ poſtmodum cum illo onere ſoluendi datia ? pꝛeſtan tias Vennn in eccleſiam ita dicendum videtur in pꝛopo ſito VGtatuerunt enim iſti officiales ſuper bonis eoꝛuim in quacunq; perſona tranſferendiſ? non ſuper bonis eccle ſie cu adhuc non eſſent eccleſie ſed pꝛopꝛia. ã quẽadmo-⸗ dum potuiſſet dum potuiſſet quiſq; pꝛiuatus relinquere hoſpitalium cuʒ honoꝛe iillo ſoluendo duos denarios pꝛo libꝛa.ar.in.c. cum dilecti de dona.⁊.c.verum de condi.appo. Ita ⁊ tota co- munitas hoc ſtatuere poterit quare ꝙ fieri pot per pactum debet poſſe ſieri per.l.ſeu ſtatuta.vt dicit glo.nõ.C.de de⸗ cre·decur.ſuper rubꝛi.li.x.per Mar.in.l.omnes populipꝛe allega.v. iuxta pꝛedicta. Sed hijs non obſtãtibus que ve- re ſi ponderabantur nõ militant in caſu noſtro. contrarium puto de iure dicendum. Et pꝛimo adduco ad hanc queſtio- nem quaſi pꝛo caſu.c.fi.de re.eccle.non alie.vbi dicitur ꝙ laici ſtatuere non poſſunt ſuꝑ moꝛtuarijs nec generaliter ſu- per alijs que iure ſpirituali annexa ſunt.⁊ ponderanduʒ eſt illud voum annexa nõ ſolu pꝛohibent᷑ ſtatuere ſuper meriſ ſpiritualibus.ſʒ etiamſuꝑ annexis ⁊ ſuper moꝛtuarijs ꝙ ibi pꝛocedit aꝑte pꝛopter nõ.ibi per docin expoſitiõe illius ver bi ſatis determinatur iſta queſtio. vt dicamus relicta facta ad pium vſum dici ſpiritualibus annexa eo qꝛ deputatur ad ſpiritualeʒ vſum ſicut dicimus de moꝛtuarijs.i.de hijs que defe runtur cũ funemu ſeu legantur occaſione funerũ ⁊ p cõ ſeqns tale ſtatutum quatenus cõpꝛehendit hoſpitale condi- tum ⁊ alia loca pia non valet tanꝙᷓ cõditũ an nõ habentibuſ poteſtatẽ ſtatuendi. Secũdo allego caſum apertũ in.c.re⸗ quiſiſti el.pmo de teſta.vbi tex.ponit regulam generaleʒ Iʒ queſtio fuit ſpũalis de numero teſtium ꝙ relicta facta adpi- as cauſas non dʒ m.l.ciuiles ſʒ ſm decretoꝛum ſtatuta ter- minari ⁊ tractari quaſi talia cum ſint in pium vſum diſpoſi- Non ſubiciantur diſpoſitionibus laicoꝛum etiã impato. rum ſʒ ſoli eccleſie ⁊ ita nõ.dicit intelligit illum tex. Har.in l.C.de ſa.ſan.eccle.in repetitiõe ſua in penul.columna ſeu Vlti. t ꝑ canoniſtas in di.c.relatũ.i iſtis.n.dẽt populus do/ ceri ⁊ non docere ⁊ recurrrere ad eccleſiã que mater eſt om nium ⁊ non debet ponere ſalcem in meſſem alienam. vt in c.docendus.lxij.di.⁊? in.c.ſi imperatoꝛ eadẽ di.Et ita debʒ intelligi dictũ impatoꝛis qð lex ciuilis nõ dedignatur ſacros canones ĩmiijari.vt in auc.vt deter.ſit nu.de.⁊ in auẽ. de ecl.ti.⁊ tranſitiue in.c.clerici de indi.¶¶ Tertio hoc aper⸗ tiſſime videtur velle hoc Mar.in. d.lj.vbi dicit q ſuper ꝑ tinentibus ad piam cauſam non valet ſtatutũ larcoꝛum eti- am imperatoꝛis.cum hec non ſint de eoꝛum iuriſdictione. ſed de eccleſie. vt pꝛobat per dictum apli.⁊ muita alia mul tum cleganter ⁊ pꝛolixe.Quarto adduco nõ.per Joã. an. in. c.f de immu.eccleli.vj.in nouel. vbi ponit queſtio nem an valeat ſtatutum laycoꝛum vt bona immobilia non mo un poſſunt alienari ⁊ tranſferri in non ſubiectos iuriſdictioni ſtatuentium. t concludit non valere reſpectu eccleſiaruʒ ⁊ pioꝛum locoꝛum mouetur eleganter incetera quia loca pia ſunt a pꝛincipibus pꝛinilegiata ⁊ libere eis donet donen- tur vel vendatur.Dl.j.=.l.illud..de ſa.ſan.eccle.ſtatutis cõ⸗ trariuʒ ergo non valet duplici ſeu triplici ratione.Drima quia layci inferioꝛes non poſſunt tollere leges ⁊ pꝛiuilegia tributis per ſuperioꝛem maxime eccleſie vt in.c.inferioꝛ elec. ⁊ per. Mar.ĩ.d.l.omnes populi.=.xxv.qij.q̃ñ ꝑ totũ Deeunc quia hoc eſſetcontra libertatem eccleſie vlis er conſequens ſtatuarij ſunt ipſo facto excõmunicati? alijs penis iuris ciuilis ſubiecti de quibus in auc.caſſa.C. de ſa. ſan. eccle.? War. etiaʒ in Reae Tertio quare poteſtas condendi leges tributa.inferioꝛibus per.i. omnes populi pꝛeall.videtur tributa ſine pꝛeiuditio pꝛiui legij tributi per ipſum imperatoꝛem.quia gni per ſpetien: derogatur.vt in.c.veniens de pꝛeſcript.⁊ regula gni pe re. iu.li.vj. per bar.in·d.l.omnes populi.ĩ.d.v.¶ ¶ Nertvᷣiu pꝛedicta nõ.ita dico ad pꝛopoſitum cum eccleſijs ⁊ pijs lo⸗ cis ſit relictum pꝛiuilegiuum vt quilibet libere poſſit eisre linquere dicta.l.j.⁊.lʒ.ilud non valet dictum ſtatutum cum impediatur libertas in donando ⁊ acquirendo cũ opoꝛteat ſoluere de donatione.⁊ maxime cum dicaturin pꝛouiſione pꝛedicta qð ꝓreddi tu dicte terre ſancte Geminianilʒ ad vtilitatem ſacriſtie ſoluãtur duo denaripꝛo libꝛa.⁊ ſic vo- lunt ſacere elimoſinam de alio quibus ſeu quos contra p. teſt dici ꝙ elimoſina vnius eſt peccatum alteris.nec debẽt vnum altare diſcoperire vt cohoperiatur aliud. maxime ꝑ non habentem poteſtatem vt in c. cum cauſam de pꝛeben. H ⁊ ſpeties furti eſt ſeruire vel elimoſinam facere de aliena re „ l.ſi pignoꝛe.ff.de fur.⁊.j/q.j.non eſt putãda elimoſina.xiiij q.v. 7 foꝛte. 7. c. multa. an⸗ ad ideʒ adduco.l.ſancti noniʒatam.xxiij.q:viij.ſanctimꝰ mus. C. de ſa. ſan. ecclle. ceſſuʒ vt.S.dixi.⁊ nõ.bar.in.d.l.omnes popnli. vbi ſatis colligitur ꝙ ab eccleſijs nil poteſt exigi.etiaʒ ex his que acquirit titulo lucratiuo vel oneroſo ad quod facit ꝙ nõ.Cx. in.l.deo nobis. C. de epiſcopis ⁊ clericis ⁊ facit ibi tex.in pꝛincipio.Et maxime pꝛedicta indubitanter ſunt ve ra in relictis ſeu in donatis de pꝛeterito licet adhnc non ſit facta executio.in quibus non ſtatuentes vt ita loquar nõ vi- dentur etiam habuiſſe iuris ran Man ex ſolo titulo relicti vel donati dominium.⁊ ius fuit acquiſitum hoſpitali vt in.l.fi.Q.de ſa.ſan.eccle.ſicet executio non ſit facta quo caſu illud ſtatuere pꝛeſumpſerit in pꝛeiuditium hoſpitalis. videtur nulla ratione concipere poſſum.de directo enim ẽ contra.c.ſancte Marie de conſti.⁊.c.que in ecclcſiarum co.ti.⁊ c.ſi·de re.ecc.non ali.vt.d.c.bene quidem.imo ꝙq; plus eſt tales cauſe etiam in foꝛo ſecli.debet decidi ᷣm ca- nones ⁊ non fᷣm.l.vt nõ.in.c.j.⁊.c.eccleſia de conſti. Non obſtat motiua in pꝛin.allegata.fateoꝛ enim qð layci poſſũt ſtatuere ſuper bonis ſuis.illa bona obligando ſeu onusimꝑ petuum imponendo. Sed in caſu noſtro non obligintur il. la bona ad onera illa.ſed diſpoſuerunt contra loca ad que il- la bona tranſferri contingerent.⁊ hoc facere non poſſunt. vt pꝛedixi. Ad hoc ꝙ nõ.doc.in.c.fi.de vi.⁊ ho.ole.in.c. ꝛeſenti de Cenſibuſ. Item aliud eſt obligari ſimpliciter bo na vt traſferuntur ⁊ maxime in piam cauſam.contra om- nia iura ſuperius allegata.¶ Item in hoc ſtatuto non om- nes conſentiunt cum non femine nec pupilli ⁊c.⁊ tamen il li non potuerunt libere relinquere hoſpitali. Item aliud eſt cum quis donat vel relinquit ⁊ vult onus imponere cuʒ per hoc non reſtringitur libertas donandi eccleſe:nec vio latur pꝛiuilegium eccleſie conceſſum.⁊ ſic loquntur iurain contrarium allegata.aliud facere ſtatutum ſeu legem tollen tem liberã facultatem legandi ⁊ donãdi pꝛo vt quiq; vuit. tem vt dixi non poteſt populus etiam ſuper rebus ſta tuere in pꝛeiudiciuʒ eoꝛum que ſpetialiter ſtatuta ſunt ⁊ reſ- uata pꝛincipibus ⁊ maxime contra pꝛiuile gium ccleſte con onclu⸗ do ergo ꝙ dica pꝛouiſio ſeu ſtatuta dicte terre ſanci e⸗ miniani non habet in aliquo pꝛeiudicar̃ dicto hoſpitalima- xrime cum ſpecificam mentioneʒ fecerit de hoſpitali. iuxta theoꝛicam bar. in.l.cũctos populos.C. de ſum.tri.· Et hec ſatis habunde ſufficiant. Caus deo on. nvij. lſus quidem domina Gemma ſuum con- didit teſtamentum Etinter cetera ſic diſpo⸗ meis heredibus hanc meam domum in que abito poſitam ⁊c.cum his conditionibus ⁊ pacto vʒ.qꝙ ipſiinfraſcripti mei heredes teneant᷑ ⁊ debeant ipſam vendere ? tradere ihael? Gabꝛiel germanis? filijs olim nicolai floꝛenos Centũ boni ⁊ puri auri ⁊c. Qui floꝛeni Centum quo caſu ſic vendatur expendant᷑ ⁊ con- uertantur per infraſcriptos meos heredes in refectione ec- cleſie ſancti Auguſtini de maſſa que dicitur de nouo fieri ſeu reparari. Et hocin quantum de nouo fiat ſeu reꝑatur pꝛelibata eccleſia.Et in caſu qð non fiat ⁊ reparetur de no uo dicta eccleſia domuʒ lego ⁊ iure legati dimitto ⁊ eſſe vo lo dicte eccleſie.vendi per infraſcriptos meos heredes ⁊ ẽt pꝛecium in laboꝛerio ſeu reparatione dicte eccleſie.elapſis pluribus annis oꝑarij domus ſancti petri de maſſa petunt dictos heredes compelli ad tradendum domum pꝛedictaʒ conuertendam in fabricam dicte eccleſie.⁊ ſi id fieri nõ poſ ſit in alium pium vſum pꝛo ſatiſſaciendo voluntati dicte te ſtantis.ex parte heredis multa obiciuntur ⁊ maxime inter alia qð dicta eccleſia ſancti Auguſtini non fit de nouo nec reparatur nec eſt in ſtatu quo de nouo poſſit fieri ſeurepa- rari.nec debet in alium pium vſum conuerti:.quia hoc non fuit de teſtatricis voluntate tacita vel expꝛeſſa. Queritur S. = . Mchꝛiſti nomine amen. Aidetur pꝛimo ꝙ ſi poſſit conueniri in reparatione dicte eccle ſie ꝙ res non habet dubium vt fiant pꝛo vt poſtulant operarij.ſ.ꝙ vendatur ⁊ pꝛetium uertatur in reparationem eccleſie pꝛo vt teſtatrix diſpoſuit.vt in.c.nos de teſtam.xiij.qij. vltima vo luntas.⁊ in auc.de teſta.quaſi per totum iuraad hoc ſunt —— ſuit ⁊c · lego ⁊ iure legati dimitto infraſcrixiI 20 — — ſiua vʒ in quantuʒ di vulgaria. Si vero nõ ſufficit adreparationẽ ſen non repa » tur tunc videtur ꝙ debeat conueniri in aliũ pium vſum qꝛ legatum ad pias cauſas nõ efficitur caducum ſed ſinõ poſt vel non ſufficit ad vſum deſtinatum debet per ſuperioꝛem vocatis heredibus ad alium pium vſum conuerti · vt in. c. nos pꝛeall.⁊ ꝙ ibi nõ. melius in.l.legatum.ff. de vſufruc. le. ⁊ ibi plene per Har.⁊ in.l.pater..tuſculanus. ff. vel. ij. ⁊ in.liin pecunia.ff.de admi.ad ti.per Jo.de lig.in cle.con ringit de reli.do.⁊ in cle.exiui de para ſo de vebo. ſig. ha⸗ bet enim locum in iſtis locis illa regula· ſi non valet ꝙ ago ago. valeat vt poteſt valere de deſpon.in ptiic.j·li . vj. Seen legato facto eccleſie acquiritur ipſo facto domini ma die moꝛtis teſtatoꝛis.l.fi. C. ð ſa.. an. eccl. poteſt ergo eccleſia de rlegata diſponere vel ad vſum deſtinatuʒ ſi ſfie ripoteſt. vt in cle. quia contingit in pꝛeall. vel in alium vſuz conuerti ſi fieri non poteſt. vt in locis pꝛeall. Sed his non obſtantibus que vere non obſtant contrariuʒ puto de inre verum. Et pꝛimo pꝛo fundamento pꝛemitto ꝙ pꝛedictuʒ legatum eccleſie factum non pure ſed ſub conditione ſubſpẽ icta eccleſia de nouo fiat ſeu reparatur que conditio bis in teſtamento repetitur ⁊ de natura huiꝰ conditionis eſt vt effectum diſpoſitionis ſuſpendat in euen tu ita vt antea non competat actio vtin.l.coheredi.ff. de condi.⁊ demon.nõ.in.c.verum de condi.appo.⁊ in.l.j.C· de condi.que ſub modo. Ex quo infero o ante euentuʒ di cte conditionis.ſ.ꝙ eccleſia fiat de nouo.cum effectu?⁊ nõ in fraudem legatum pꝛedictuni non habet effectum. Mec obſtat dicta.l.fi.quia loquitur in legato pure facto.Sed vt videtur dicta eccleſia non fit nec fieri poteſt denouo ergo legatum ad vſum deſtinatum peti non poteſt nec etiam ð bet in alium pium vſum conuerti qꝛ conina pꝛocedunt qñm legatum fuit pure factum contemplatione pie cauſe dun⸗ taxat ⁊ quando teſtatoꝛ aliterñ pꝛouidit in caſu quo ad vſuʒ deſtinatum conuerti non polſet. vt War. nõ in. d. l. legatũ ff. de vſuſfruc le.⁊ ſic loquitur. c.nos de teſta. Sed cum ſit qð in caſu noſtro legatum fuit ſub conditione relictum quia noluit heredem teneri niſi dicta eccleſia de nouo ſieret.ſeu repataretur ⁊ ſic nullum eſt legatum ante conditionem ex- tant.⁊ per conſequens fruſtratractamus de cõmutatione cum cõmutatio pꝛeſupponit legatum puruʒ ar.ciad diſſol uendum de deſpon.in pub.⁊ in.l.decẽ de ver.obli. Itẽ 2 ſecundo videtur ðᷣhoc caſus ĩ.l.pater tuſculanus.ff. die. iij. vbi teſtatoꝛ legauit centum ſempꝛonio.⁊ voluit dare col legio cuiuſdamn templi dicitur ibi quod collegio diſſoluto in terim remanet legatum apud legatarium nec fit cõmutatõ ad alium vſum.quia teſtatoꝛ de ſũlo colegio dumtaxat vide tur ſenſiſſe ita ⁊ foꝛtius in pꝛopoſito ſub itione repe⸗ tendo non voluit heredem aliter teneri.¶ Item ⁊ tertio cõmutatio legati ad alium vſum fit pꝛopter tacitam volun tatem teſtatoꝛi vt dicta. llegatum.pinc eſt ꝙ ſi teſtatoꝛ di- ſpoſuit aliter in caſu noſtro ꝙ non poteſt conuerti ad vſum per eum deſtinatum ceſſat cõmutatio vt eſt caſus pulcer ĩ l.liberto.S.lucius.ff.de annu.le.nõ. ar.in.d.ililegatum. Sed teſtatoꝛ clariſſime voluit dictam domum debere re⸗ manere apud heredes ſi dicta eccleſig non fierei ð nouo ꝙ patet ex conditione bis repetita. hoc ſatis videtur ſentire in ſimile queſtione eximij doc.domini Frede.de ſenis conſi⸗ lio.c.lxx. Mec eſt recedendum a verbis teſtatoꝛis.nil aliud appareat dement᷑.l.non alter.ff.del.iij.Ad pꝛedicta etiam facit.c.cum dilecti.cum ibi nõ.de dona.⁊ licet fauoꝛ eccle- ſijs debeatur non tamen tantum vt alijs iniuriam facere ðᷣ beamus ar.in.c.ex tenoꝛe de fo.compe.⁊.xvij ·q.iiij. ca.ſi. vbi patet ꝙ donatio facta eccleſie etiam pure reuocatur er tacita conditione ⁊ nõ.in.c.fi.ð dona.foꝛtius impeditur ef fectus ⁊ non ex ↄñtia conditionis. Et quia iſte caſus mihi videtur clariſſimus ideo decreui non inſiſtere verboꝝ mul ſtudine. MHam quis foꝛte ex hoc arbitraretur eſſe dubium Laus deo. abbas. Eon rpvij. Aſus emanauit ſolemniter editum ſeu facta fuit pꝛouiſio ſolemniter per habentem pote- ſtatem vt notarij Ciuitatis ſenarum debe⸗ rent denunciare omnes contractus teſtamẽ 7 ſimilia.que a pꝛinꝰ eoꝛum officij fecerůt vſq; ad eoꝛum diem denunciatione fienda intermino in ꝓ uiſione contentis al contra faciens incideret ipſo facto in certam penam in ſtatutum contentum. Demum quidam notarij multos contractus ſi petialiter denunciauerunt ⁊ nõ valentes defacili omnes actus ſũmare ⁊ ſũmatiʒ denuncia re attulerunt omnia eoꝛum ſcripta pꝛeſentauerunt officiali ſuper his deputato. facientes vnam denunciationem ge⸗ neralem vltra ilam ſpetialem. dicentes ꝙ etiam denuncia- bant omnia in eoꝛum codicibus ſeu membꝛanis contenta. 2 per ſpacium menſ cum dimidio diuiſerunt omnes eoꝛũ ſcripta apud officialem tractu tempoꝛis. accuſatur vnus de dictis notarijs qd quandam donationem de qua fuit roga tus per duos annos ante decretum non denunciauerat no tarius ſe excuſat ꝙ illa donatio erat contenta inſcriptis perr eum pꝛolat. ⁊ ſic ſatis fuerat denunciatum. Replicatur ꝙ talis denunci atio generalis non ſufficit. Mueritur quid iu- ris ⁊c̃. . õs S Mꝛiſtieiuſq; matris pꝛeſidio ĩuocatis.obmiſ ſis allegationibus que ad partes feeri per non nullas ſolent ipſam rem attingere puto.dico er conſequens in nullam penam incidiſſe. Et pꝛimo allego quaſi pꝛo caſu.l. argentarius. 5. edi.ff. de eden.vbi pꝛobatur ꝙ official publicuſ obligatus ad edendã rationem ſatis facit edicto ſi ſuum codicem vel membꝛanaſ tradit legendas vel ſcribendas idemptitate ergo cõmunis idem dicendum in caſu noſtro eſt. Satis enim dictus Ser marianus denũciauit contractus de quibus fuerat alias ro gatus.ſʒ omnes ſuas membꝛanas modo pꝛedicto officiali loco denunciationis tradidit denunciauit enim facto.⁊ ſiñ verbo ⁊ non minus ĩmo magis valet denunciatio que fit facto indubitato modo pꝛedic.ſ.per tradictionem ſcriptu- rarum quam illa que fit verbo modo vt ita volatili.vt in.c. dilecti de appel.⁊?. c.ad audientiam eo.ti Ecundo hoc videtur pꝛobari in.c.appellatio de ap.li.vj.dicitur valere appellationi. ſi cauſã bi inſcriptis redactam appelans poꝛ rigit iundici licet eam non legat ſatis ea videtur legere ⁊ ap- pellare ſi refert ſe ad ſcripmram iudici poꝛꝛectam.Si ergo in appellatione que eſt de minoꝛi iudice ad maioꝛeʒ pꝛouo catio hoc ſufficit foꝛtius debet ſufficere in caſu noſiro cum talis denunciatio requiritur ad certificanduʒ officialeʒ ſuꝑ contractibus teſtamentis ⁊ ſimilibus geſtis. Que quidem certificatio foꝛtius ⁊ certius colligitur ⁊ aperitur ex traditõ ne oꝛiginalium.qᷓ ex nuda ⁊ verbali denuntiatione vt in.c. quoniam contra de pꝛoba. ¶ Tertio adduco.c.qui adagẽ dumde pꝛocu.ii. vj. vbi habetur ꝙ caſus ſpetiale mandatũb requirentes veniunt expꝛeſſ quibuſdam ⁊ ſecuta cla.gene- rali ad idem.l.? ſi quis.s.queſituʒ.ff. ſi quis cau.⁊ ꝙ ibinõ. per glo.? bar.Sed in pꝛopoſito fuit facta ſpetialis denun- ciatio multoꝛum contractuum ⁊ adiecta fuit cła generalis ſcilicet ꝙ conſequẽter denunciabatur omnes alios contra ctus ergo videtur omnes denunciaſſe.¶ Quarto adduco talem rationem certum dicitur non ſolum in ſe eſt certũ ſed etiam per relationem ad aliud certum in.c.cum vene⸗ rabilis de reli.do.excep.cum venerabilis.⁊ ꝙ vtrobiq; nõ. facit.l.entum.ff.ſi cer.pe.ſed in caſu noſtro notarius rettu lit ſe.ad ſcripturas certas quas habuit in quibus nulla du- bitatio poterit cadere ergo non poteſt dici denunciaſſe non clare ? certitudinarie.⁊ maxime quia officiales acceptant illaaſcripturas ⁊ penes ſe tenuerunt per menſeʒ cum dimi dio ⁊ fat ad idem dictum ar.in l. eos.ff. de fal. vbi dat conſiliuz teſti·qui repetitur ſuper eo ſuper quo al depoſuit vt ſpecifice non ponat ne ſoꝛte per obliuionem incidat in crimen falſi.Sed referat ſe ad pꝛimum dictum dicendum ergo per omnia per aliaſ induetus dixi.vnde refero me per omnia ⁊ in omnibꝰad ea que in pꝛioꝛibus actibuſ continent᷑ ⁊ per inde ex hoc habebitur ac ſi ſpecifice depoſuiſſet.ad pꝓ poſitum igitur dando ergo omnes contractus ? alia de qni bus rogatus fuit pꝛo vt in his membꝛanis habetur pꝛo inð haberi debet ac ſpecifice ſi omnes ⁊ ſingulos cõtracꝰ nun ciaſſet maxime in materia penali pꝛo vt eſt noſtra in qua de bet fieri ſtricta interpꝛetatio vt euitetur pena regula odia ⁊ recta in peius de re.iu.li.vj.⁊ verba non captant illam la tam ſigniſicationem quam ex pꝛopꝛio ⁊ lato ſignificato ver boꝛum habere poſſunt ꝙ eſt valde attendendum ⁊ notan- dum in pꝛopoſito. Iſta ſunt verba Joã · an. in regula odia pꝛeall.in mercue namq; dictum notarium ſatis feciſſe edicto pꝛeall.in mercu. ? pꝛobatur in. c.in cunctis de elect. in. c. ſi cõpꝛ omiſſarius eo.ti.li.vj.¶ Vltimo adduci poteſt.l.de pupillo.S.meminiſſe iuncta glo.ff.de verbo.ſigni.vbi pꝛo⸗ batur ꝙ denunciatio operis poteſt fieri nedum verbo ſed etiam facto.puta per iactum lapilli dummodo appareat ꝰ intentione denunciare volent᷑.faciunt ad pꝛedicta·xj.q.iij. bgor 7.c. cum ſolum cum concoꝛdancijs ibi ſignatis in goo. Ad idem.l.ij.C. de ſen.que ſine cer.quam.⁊ ꝙ ibinõ. Har. ?⁊ Joan.an.in addi.ſpe.in ti.de ſen·pꝛola.S.qᷓ liter verſi.ſed pone iudex.⁊ Inno.in.c.ij.de lib.ob.licet eiʒ ſententia in certa non valeat.l.j. C.de ſen. que ſine cer.⁊ ij q· vj.diffinitiua tamen ſatis eſt ꝙ poſſit certiſicari per acta maxime quando iudex ſe retulit ad acta. vt. d.l.iij.? ꝙ nõ. in locis pꝛeall. Ita dicendum in caſu noſtro vt ſatis denun cio debeat dici certa ex quo fuit facta per relationem ad mẽ branas in quibus continebantur denuncianda. Et hec ſuf⸗ ficiant. Laus deo.Abbas. Kon. xxviiij. Aſus ſuper quo conſilium petitur in termi⸗ nis infraſcriptis ſubicitur caſtruʒ montiſplłc⸗ leti territoꝛij Seneñ.exemptuʒ exiſtit vi pꝛe ſupponitur ab omni iuriſdictione Epiſcopi retini ? immediate ſubiectuʒ ad iuriſdictio nem eccleſiaſticum domini abbatis monaſterij ſancti An- tonij accidit homines dicte tene volentes eoꝛum hoſpi talibus conſulere ſapplicari fecerunt domino noſtro pape M—artino quinto quatenus eisliceat ponere illi rectoꝛem non expectata confirmatione alicuius ſuperioꝛis. Item de relictis dictis hoſpitalibus non teneantur dictoꝛum hoſpi- talium rectoꝛes abbati vel alteri cuicunq; ſoluere canonicã poꝛtionem dominus noſter papa conceſſit eis literas plũ- batas moꝛe Romane curie.in quibus inter cetera narrat ⁊ pꝛo parte hominum dicte terre fuit ſibi petitio exhibita.in qua inter cetera continebat homines dicti caſtri tempori- bus pꝛeteritl deputaſſe rectoꝛes ad illa hoſpitalia domino Epiſcopo Aretino iò minime contradicente. Item man⸗ dauit commiſſario quatenus vocatis epiſcopo ? Abbate ac alijs qui fuerunt vocande de contentis in petitione dili- genter ſe infoꝛmet ⁊ ſi contenta hoĩum vera eſſe reperit.⁊ pꝛefati ep̃i ad hoc accedat aſſerus debeut auctoꝛitate apo- ſtolica eis elargiri qdð petitur pꝛo vt latius in dictislitteris cõ tinetur. MHunc dubitatur an per pꝛedicta verba mentioneʒ facientia de epo aretino in aliquo poteſtas ſeu iuridictio ac quiratur dico epo vel ſaltẽ pꝛobet᷑ habere ita ꝙ ſaltem in fu turũ aliqð pꝛeiuditiũ generari poſſit dicto dño abbati circa iuriſdictionẽ epiſcopalẽ quã hʒ in dicto caſtro ſeu homini⸗ bus dicti caſtri cũ pꝛetendant ſe exemptos a dicto dño epᷣo 2 imediate ſubiectos dicto dño abbati.⁊c. ꝛiſti eiuſq; matris pꝛeſidio inuocato firmiter puto nullũ dicendũ per dicta verba dicto domi no abbati.ſeu hominibus dicte terre pꝛeiudiciũ generari circa exceptionẽ ſeu iuriſdictioneʒ epi copalem dicto dno abbati debitam. Boueoꝛ pꝛimo per illud ar. generale non pꝛobat hoc eſſe qð all hoc contingit abeſſe de tranſla.pꝛel.c.ij.⁊ĩ.l.neq; natales.C. de pꝛoba.⁊? qð ibi nõ. Sed ſubmota omni iuriſdctione ex perſona ep̃i inſtare poſſunt qð hoĩes dicte terre deputaue runt rectoꝛes adicta hoſpitalia ipo dño epᷣo minime cõtra dicente.qꝛ in veritate nunꝙᷓ cõtradixit nec de facto nec qſle gando aliquid iuris debitũ. Item qð.dñs papa voluit hãc gratiã concedere dicto dño epo cõſentiente.voluit eniʒ in hoc foꝛte honoꝛarc ꝑſonã ⁊ dignitatem ſuã ſie.n.poſſet i cõ ceſſione gratie apponere aliquã aliam cõditionẽ ita potuit velle ſine alterius pᷣiuditio cõſenſum dicti dñi ep̃i pꝛeſtari. ar. in.l.j.ff.delle.ij.Eſt.n.quiſq; in re ſua legitimus mode/ lvatoꝛ ⁊ arbiter ⁊ maxime pnceps.l:in re mandata.C.man/ da.c.de his de ſepul.⁊.c.bone in fi.de po.pꝛela ergo pᷣdicta verba nõ pꝛobãt aliquã iuriſdictionem cõpetere dicto dño epo in dicto caſtro. Secundo pꝛobat᷑ ſic homines dicti ca ſtri non do Raent ſeu aliquã iuriſdictionẽ imo ipſi poſſiden ſi a dño abbate eoꝛũ. Ergo poſſeſſio non potuit pꝛe tur qua iudicari dño abbati.:łfi. C.de acqui.pol.l.ij.S.qdð ſuus.ff. eo.ti.nõ. Inno.in.c.olim de reſti.ſpo.vbi plus dicit ꝙ pꝛe ſuppoſito ꝙ ſubiecti alicui obediant realiter alteri pᷣlatotan quam ſuperioꝛi ſi tamẽ pꝛopꝛius pꝛelatus contradicit ⁊ eos pꝛo hnius tranſgreſſione excõmunicat nullum pꝛeiudiciuzʒ circa poſſeſſionem ſibi generatur in hoc quia iura incoꝛpo ralia non admituntur ſine ſcientia vel pacientia poſſeſſorl l.ij. C. de ſerui.?⁊ aqua.nõ. Inno.idem in.c.bone de poſtu. pꝛela.⁊ in.c.conquerente. de off.oꝛ.x in.c.dilectus de reli. do. ⁊ multis locis.⁊ maxime hoc pꝛocedit in caſu noſtro in quo ex parte hominũ ſolum interuenerunt nuda verba enũ ciata pꝛolata pꝛopter aliud ⁊ ſic nullam diſpoſitionem indu cunt.l.ex his verbis.C.de teſta.⁊ in.c.ſi papa de pꝛiuii.li. vj. ⁊ in cle.⁊ ſi romanus de ſen exco.nõ. Har.in.l.ex hac ff.de donat.nõ.in.c.fide ſuc.ab.vr. Et videtur caſus no- ſter pꝛobari in multis iuribus pꝛimo in dicto.c.olim ſecun dum vnum intellectum.vt patet qð ſi hominel alteri ſubie cti patiuntur ⁊ obſeruant excõminicationem ab alio in eos fulminatam non per hoc videntur illi tanꝙ;ᷓ ſuperioꝛi obtẽ⸗ perare velle nec iuriſdictionis aliq̃ poſſeſſio excõmunicato ri acquiritur quia potuerunt excõmunicationem obſeruare animo deliberandi. vel quia bonoꝛum mentium eſt time- re culpam vbi culpa minime reperitur.vt in · c. ij . de obſer⸗ ua.ieiu.ſic ⁊ foꝛtius dicendum in caſtro vbi pꝛeſupponiturx ꝙ ipſi in petitione aſſeruerunt ꝙ dominus epiſcopus are⸗ tinuſ non contradixit non per hoc fatentur eundem domi num epiſcopum in eos habere aliquam iuriſdictiõem ĩmo dico ꝙ potius vidẽtur fateri oppoſitum cum extaciturni- tate videtur contra eum tanqꝙᷓ dyoceſanum pꝛeſcriptum. Lum enim hec verba veniant ad excluſionem iuris epiſco pi non debent operari contrarium effectum contra inten- tionem pꝛoferentiũ pꝛo hoc in ſimili bonus tex.iuncta glo. in.c.ſi a iudice de appel.li.vj. ¶ Tertio videtur pꝛobariin l.non emptis.⁊.l.ſe.C.de pꝛoba.vbi patet ꝙ per nomina/ tionem incidenter in aliqua ſcriptura facta non pꝛobaturef fectus denominatiõis.Ad idem.l.epla.ff.de pac.⁊.l.neq; pꝛofeſſio.C.de teſta.⁊ optime.l.interrogata.C.ð lib.cau. iuncta glo.ibi in.l.iubemus..eo.vbi patet ꝙ confeſſio ex pꝛeſſe facta contra libertatem non in iuditio liber cauſe nõ pꝛeiudicat conſitenti. Ergo idem in caſu ? tanto foꝛtius ᷓ to dicta verba recognitionem aliquam contra libertateʒ nõ impoꝛtant.¶ Ad pꝛedicta facit ꝙ legitur ⁊ nõ.in.c.cũ oliʒ de teſt. ¶ Item reſpectu alioꝛum verboꝛum in quibus do- minus papa exigit vt ad gratiam faciendaʒ interueniant cõ- ſenſuſ domini epiſcopi.poteſt reſponderi multipliciter. Pꝛimo vt. S.dixi ꝙ foꝛte dominus papa voluit honoꝛare perſonam dicti domini epiſcopi. vel foꝛte confidens deſo/ lertia voluit requiri eum.⁊ maxime hoc pꝛocedit pondera tis duobꝰ pꝛimo quia non exigitur vt conientiat tanꝙᷓ djo. ceſanus.Secundo in eiſdem litteris dicitur dictam ter- ram quo ad foꝛum eccleſiaſticum pertinere ad dictum do- minum abbatem que verba ſatis oſtendunt papam ꝑ bec verba nullam iuriſdictionem voluiſſe tribuere dicto domi- no epiſcopo in dicto caſtro.quoniam ĩmo ⁊ plus dico ꝙ ẽt ſi dominus papa appellaſſet dictum dominum epiſcopuʒ dyoceſanum illius caſtri non per hoc pꝛeſumitur aliquid vo luiſſe de nouo conferre dicto domino epiſcopo.vt pꝛobat in dicta cle. ſi romanus.⁊ in.c.ſi papa.quia hec verba ſunt enunciatiue pꝛobata pꝛopter aliud vt.S· dixi.vnde dominꝰ papa in dubio non pꝛeſumitur velle pꝛeiudicare iure tertij vt in. c. ſuper eo.de off.ðle.⁊ in.l.ij.S. ſi quis a pꝛincipe· ff. ne quid in lo.pub. Ett hec ſufficiant ⁊ multa minoꝛa ſuffe⸗ ciſſent.cuʒ hoc videatur mihi tenendum ſine dubio.vt po ſtulantiuʒ trepidatio ni ſatis fieret pluſqꝗᷓ dubium meretur inſtitutum. Laus deo. . Con.xxx. Iſis actis agitatis tam in inſtantia canſe pꝛin cipalis qᷓ appellationis.inter Antonium do minici ex vna parte ? Micolaum Yoannis martini ex alia parteſuper quodam argumẽ o dotl domine Angle matris dicti Antonij conſiſtentis in Centum Muinquaginta floꝛõs ac ſuper ex- actione pꝛecepti facti dicti Micolao de ſoluendo ⁊ nouiſſi me ſuper validate appellationis interpoſite a domino po- teſtate terre Qlauciani. ad honoꝛabil ſindicos dicte terre ꝑ diclum Micolaum ſuper reſiduo ſolutionis dicti argñti⸗ — — – 44 Nuocato pꝛius ſaluatoꝛis noſtri eiuſq; geni- tricis pꝛeſidio pꝛocedam multũ ſuccinte. Naʒ multitudo actoꝛum ⁊ allegatoꝛum habentiuzʒ confuſioneʒ generat ita vt ipſis dominis ſin . dicis quibus in pñia incumbit onus compa- cien t pꝛo loculenta deciſione huius materie ad uertendum ꝙper dominos ſindicos appellationem iudi- cis queritur dumtaxat que ſunt ipſoꝛum partes in pꝛonun- ciando ⁊ ſic opoꝛtet diſtinguere dumtaxat de validitate ap pellationis iuterpoſite ad eos per dictum Nicolaum qui ĩ libello appellatoꝛio pꝛoducto coꝛam eis conqueritur ð exe cutione pꝛecepti contra eum factum per dominum pote⸗ ſtatem dicte terre in effectu petijt per dictos dominos ſin dicos eoꝛum offitium ſententialiter pꝛonunciari decerni.⁊= declarari dictam executionẽ contra eum factam iniuſte = iniq; ⁊ perperam factam in perſonaʒ dicti Micolai anuul- lari ac nullius foꝛe efficatie ? momenti.eo quia fuit facta pᷣ ter ⁊ contra foꝛmam iuris ſtatutoꝛum dicte terre ac pꝛonũ- ciari ⁊ decerni ſibi Micolao dandam copiam petitionis ? pꝛecepti ſuper dicta executione cm termino ad opponẽ dum contra dictum pꝛeceptum quem quidem terminum ſi bi recuſauit dictuſ poteſtas tradere ⁊c. Ex parte vero dicti antonij in hoc articulo appellati excipitur qdð dicta appella tio non eſt admittenda quia contra foꝛmam iuris ſtatutoꝝ dicte terre loquentium ſuper executionem fiendam vt ſpe tialiter colligi poteſt ex ſoꝛma exceptionum pꝛoductamim per dictum Antonium videndum ſolũmodo incumbit ad executionem factam perſonaliter per dictuʒ dominum po teſtatem potuerit appellari per dictum Nicolaũ. t omiſ ſis breuitatis cauſa argumentis que ſatis friuole poſſent ꝓ parte appellari fieri concludo dictam appellationem iuſtaʒ ⁊ per conſequens admittendam ⁊ ad hanc ſententiam mo ueoꝛ ex pluribus tam ex diſpoſitione iuris cõmunis ꝙᷓ ſtatu toꝛum dicte terre. vicunc; enim in executione ſentẽ tie diffinitiue vel pꝛecepti infertur grauamen licite appel- latur etiam de iure ciuili.cum non expectetur alia ſenten- tia difinitiua in cuiuſ appellatione poſſet grauatus a graua mine releuari.vt legitur ⁊ nõ.in.l.ab executione.C.quoꝛũ ap.non reci.⁊ in.c.qð ad conſultationem de re iudi.facit ꝙ nõ.in.lij.ff.de ap.reci.vel non.⁊ in auc.habita.C.ne fi.ꝓ pa.⁊.ij.q.vj.ſunt quoꝛum ah executoꝛe. Sed ĩ caſu noſtro poteſtas grauauit dictum Micolaum exequendo illam ſen tentiam ſeu pꝛeceptum. Ergo potuit appellare. Qð autẽ eum grauauit patet quia denegauit ſibi copiam petitionis macknche Por dictum antonium. Mec noluit ſibi dare ter- minum ad opponendum cum de iure contra executionem ſententie multa obici poſſent.vt legitur ⁊ nõ.in.l.iiij.S.con dẽnatuʒ.⁊ in.l.adiuo pio.ff.de re.iudi.⁊ vtroq; perSar. ⁊ in.c.de cetero.eo.ti:de off.del.paſtoꝛalis.S.qð vero.⁊ ; ibi plene nõ.? maxime per Inno.in.d.c.de cetero.⁊ maxi me pꝛedicta pꝛocedunt in caſu noſtro vbi non petebat exe- cutio in rebus adiudicatur ſed in actione perſonali.contra perſonam ⁊ bona iuxta foꝛmam ſtatuti quo caſu noſtro fiẽ- da eſt citatio ⁊ debet dari facultas parti ſe defendendi.vt in l. adiuo pio. pꝛealł.v.in venditione.⁊ ibi aperte War.hoc vult.ſentit Inno.in.c.cum ſuper pꝛope fi.de re iudi. Nec huic ſententie obſtat ſtatutũ ciuitatis dicte terre ſuper quo ſe fundat appllatus poſituʒ ſub Nica de executione inſtru menti guarantigine in.v.fi: vbi inter cetera diſponitur ꝙ ſẽ tentie ⁊ pꝛecepta non querelata ſeu ſuſpenſa per remediuʒ appellationiſ debent mandoari in continenti executioni.nec poſſit opponi niſi id qð opponi poteſt contra inſtrumentũ guarentigiatuʒ ⁊c.pꝛo vt in dicto ſtatuto latius continetur quia dico ꝙ ſi diligenter ponderabitur finis illius ſtatuti il lud ſtatutum luce clarius pꝛobat Phoſtum e ſuniat inten n fine tionem appellato:ꝛis. Mam ibiin fine ponitur clauſula hec que ſequitur vʒ obſeruando pero la foꝛma de ſupꝛa data ſe cundo la foꝛma del pꝛeſente capitulo e chome nelli inſtru- menti guarentigiati.Et ſic aperte vult finis illius ſtatuti in erecutione talis ſententie vel pꝛecepti obſeruare modus⁊ foꝛmam pꝛecedentis capli.⁊ ſicut obſernatur in inſtrumen to guarentigiato. Sed ĩ pꝛecedenti.ca.diſponitur ꝙ pote ſtas ⁊ eius vicarius teneantur ⁊ debeant aſſignare terminũ trium dierum conuento ad recipiendum copiam petitiõis 2 inſirumenti guarentigiati.⁊ opponendum contra illam. Ergo aperte colligitur etiam in caſunoſtro debebat da ri dictus terminus trium dierum ad recipiendum copiam petitionis ⁊ ad opponenduʒ licet non poſſet opponere niſi id qð opponi poteſt contra inſtrumentum guarentigiatum ꝙ cuz poteſtas humuiliter requiſitus non fecerit ſatis appel- lare potuit dictus Micolaus per ea que. S. dixi. Mam illa cla in fine ſtatuti poſita obſeruando qualificat pꝛecedentia vt in.c.inquiſitioni ⁊·c.ſecundo requiris de ap.⁊ ꝙ legitur 2 nõ.maxime per War.in.l.talis ſcriptura.ff.deł.pꝛiꝰ. Ad idem ꝙ legitur ⁊ nõ.in.l.titia.ff.de ver.obli.⁊ in.c.apoſto/ lnul.xxxiij.q.vij.in glo.fi.⁊ hoc etiaʒ pꝛobatur alia ↄſideratõ ne dubia ſumere debeat interpꝛetationem ſecunduʒ iusita vt qui minuſ poſſint ledant ipſuʒ ius cõmune.vt pꝛobatur in.c. cum dilectus de conſue.in.l.ij.C.de noxa.nõ. AInno. in.c.j.de reſcrip.? Gar. in.l.omnes populi.ff.de inſti.⁊ iun re.⁊=.lł.j.ff.ad.l.fal. Sed de iure cõmuni debet in executiõe ſententie pꝛecepti ſaltim in perſonali fieri citatio que fit vt pars opponere ⁊ ſe defendere poſſit.vt in.d.S.in venditio ne ⁊ ibi Bar. ? per Inno.in.d.c.ciin ſuper.⁊ pꝛobatur in ſili in.c.a.multis de teſti. Et quia dictum ſtatutum pꝛeſup po ſito ꝙ eſſet dubium in fine ſui ꝙ tamen in veritate non eſt. debet intelligi ſecundum ius cõmune vt. ſ.requiratur cᷣ tatio ⁊ detur facultas parti.⁊ ſe defendendi.⁊ marime quia iura naturalia hoc ſuadent.vt licitum ſit cuiq; ſe defendere imo etiam excõmunicato non denegatur defenſio.vt.c.cũ inter de excep.⁊ iura clamant qð contra in auditam parteʒ nil eſt attendendũ in· c.j.ðᷣ cau.poſ.⁊ ꝓpi.⁊ ĩ cle.paſtolal.ð re iu.iij.qixj· cãtãt.⁊ ĩ.c.omiia facit.l( de vno quoq; ð re iudi. AItem negari quia non dats dubitationeſuper intelle⸗ ctum ſtatuti debuiſſet dominus poteſtas recurrere ad con ſilium ſapientis ſm quod diſponitur in ſtatuto dicte terre. ad hoc.l.et poteſt rem iudicatam.ff.de condi.indebi.vnde ſaltem ex hoc capite iuſta fuit appellatio dicti nicolai. Non obſtat ſi dicatur dictum nicolaum non fuiſſe audiendum? quia non ſeruauit ſoꝛmam alterius ſtatuti ſuper ſolutione fienda ſᷣm quantitatem petitoꝛum.quia ſi bene aduertatur illud non facit ad caſum noſtrum.quoniam ſtatutum loqui tur de his qui petunt aliquid a conuento.nec dicit ꝙ nõ fa cta ſolutione in nullo audiatur.quia pꝛoceſſus ille non vale at.Sed in caſu noſtro dictus nicolaus nil petebat pꝛo nunc ſed ſolum excipiebat petendo terminum ad opponendam copiam petitionis.⁊ ſic ſumus extra caſum ſtatuti.nam vi- deo ꝙ excommunicatus qui nil poteſt in iuditio petere.tũc ſi conuenitur poteſt ſe defendere.vt in dicto.c.cum inter: ſic in pꝛopoſito.licet dictus nicolaus non fuiſſet audiẽdus quando petebat ſolutionem non factam.tamen a de fenſio ne contra petitionem dicti non debuit excludi.nam aliter ſepe damnaretur innocens.quod eſt abſurdum.vt in dicto c.cum inter:·Erx quibus omnibus cõcludo ꝙ domini ſin dici debent pꝛonunciare appellationem dicti nicolai fuiſſe ⁊ eſſe iuſtam ⁊ legitimam ⁊ declarare dictam executionem factam in eius perſonam per dictum poteſtatrin fuiſſe ⁊= eſſe nullam.⁊ inquantum eſſet aliqua ipſam tanquam ini- quam retractare ac decernere copiam dicto nicoalo dicte petitionis facte coꝛam dicto domino poteſtate ſuper exe- cutione fienda aſſignando ſibi terminum trium dierum ad opponendum contra dictam executionem petitam.⁊ c demnare dictum antonium dicto nicolao in expenſis factil in hac cauſa appellationis quia temere litigauit.⁊ demum debent dicti ſindici in cauſa pꝛocedere ſicut fuiſſet pꝛoceſſu rus dictus poteſtas cum ſuccedat in ipſius loco. de appel. vt debitus. cum ſi. Et hec ſufſiciant quo ad pꝛeſentem ar- ticulum. Nicolaus abbas. Acti contingentia eſt talis. In ciuitate mal ſena eſt quedam locoꝛum fraternitas que ap pellatur Sraternitas fancte Crucis. Et con ueniunt in loco oꝛdinis ſancti Franciſci. In quadam capella ſub vocabulis ſancte Cruciſ que quidem Fraternitas multa pietatis operafum ex ipᷣo Airauni ſbã tum erxrelictis dicte fraternitatis accipit. Cui quidem Fratemitati quidam deo deuotus. multa na reliquid diſtribuẽda ad pias cauſaſ⁊ ſpecifice fuit adie ctum. vt daretur domino epiſcopo meſano ſuper quantita- tem tamen non grauauit reliquens conſcientiam illoꝛuʒ de e ſio⸗ ter to ifin iſe jen ſer ini⸗ ſcte Ne⸗ nad num deſe ppe. lig⸗ confraternitate.que quidam raternitas donauit domi- no epiſcopo floꝛenos.xij. ⁊ ab co etiam habuit ⁊ recepit fi⸗ nem ⁊ liberam integram abſolutionem de dicto relicto. Bemum epiſcopo moꝛtno dicitur nomine ſucceſſoꝛis q; dicta liberatio non valuit pꝛo tam modica quantitate ⁊ pe- titur integra qtitas illius relicti qᷓ alioꝛum. Ex parte cofra ternitatis allegant dictam liberationem valuiſſe.? dicta Fraternitas non tenetur ad canonicam poꝛtionem eo qð multa relicta ei facta fuiſſent. Querit quid iuris. WMꝛiſti Saluatoꝛis eiuſqʒ deuotiſſime geni⸗ tricis ſuffragio imploꝛato.ad claram deciſio⸗ nem i ibeimoand examinanda incũ maxime non eſt memoꝛia ꝙ iguanc ipſam exſoluiſſet liʒ bunt tria. ꝛimo an dicta liberatio reuo ari poſſit per ſucceſſoꝛem. ecundo an dicta Fraternitas teneatur de iure ad canocicam pozpionẽ epiſcopo loci ſibi ex ſoluenda de relictis ſibi factis: ¶¶ Ter tio pꝛeſuppoſito ꝙ de iure teneatur an vigoꝛe conſuetudi S pꝛeſcriptionis poſſit dicta Fraternitas ſe excuſare. irca pꝛimum multum non inſiſtam quoniaʒ non vide tur mihi magnam dubitationem continere cum certo cer- tius ſit dictum dominum epiſcopum illam liberationem fa cere potuiſſe.aut enim de dicto relicto non debebaturquã taque in veritate non debebatur vt patebit ex infra dicen dis.⁊ caſus eſt indubitabilis.quia ille idem epiſcopus nõ po terat plus petere cum ititas fuerit relicta conſcientia illoꝝ iuxta ea que habentur ⁊ nõ.in.c.ſtant..aſſeſſoꝛem de re- ſcrip.li.vj.vbi glo· nõ.⁊ in cle.pꝛima de iure patro.tuʒ quia pꝛeſuppoſito ꝙ aliquid plus deberetur epiſcopo. Epiſco- pus cum habeant liberam adminiſtrationem redditum.iux nõ.per glo.xij.q.j.duo ſunt genera.⁊ pꝛobatur in.c.cun vo bis in fi.de elec. potuit remi ſſionem reſidui facere maxime cum in pia cauſa venirent omnia conuertanda. Mam epiſ copus tenetur ſuperflua conuertere in piam cauſam.lxxxij. di · c. j. ⁊· xij .q.j.videntur.⁊ quicquid clerici habent paupe- rum eſt. xvj.q.j.c.ſi licite. Ergo potuit nedum partem ſed totum relinquere Fraternitati diſtribuendum in pias cau ſas.nam pꝛelatus nedum de ac quirendo iĩmo de acquiſito non poteſt facere congruam elimoſinam. vt in. c.ad hec.= c.relatuʒ.ij.de teſta.qui modica cuicunq; donare vt in. c. ceterum de Do Ken dico ꝙ pꝛedictis rationibꝰ ſi quarta fuiſſet debita ⁊ maxime qð hic agebatur de acqui rendo non de acquiſito perdendo ⁊ poteſt epiſcopus face- re conditioneʒ deterioꝛem eccleſie vt nõ.xvj.q.vj. .fi.vbi bona glo.⁊ per Inno.in.c.fraternitatis de donac.optime faciunt nõ.per doc.in.c.quoniam de dot᷑.hĩc nõ.dixit Fe. de ſenis conſilio.ix.⁊ ſequitur bal.in.l.pupilloꝛum.C.de re pu.heẽ.qꝙ ſolus pꝛelatus ſine alia ſolemnitate poteſt repu⸗ diare hereditatis longam etiam rei ĩmobilis eccleſie factaʒ ꝙ aliudꝗ eſt non acquirere.aliud acquiſita alienare. Sed in caſu noſtro non eſt tanta dubitatio quia reliquid relicta cõ uertenda in pium opus.⁊ quia vt infra dicam in rei verita⸗ te quarta non debebatur. Goncludo ergo ſucceſſoꝛem non poſſe reſcindere dictam liberationem fſactam per pꝛeceſſo em enio ad ſᷣm ꝙ eſt magis dubitabile an.ſ.dicta fra ternitas teneatur epiſcopo ad canonicam poꝛtionem. Et videtur pꝛimo ꝙ ſic quia non ſolum de eccleſijs ſed etiam de monaſterijs ⁊ alijs pijs locis iura volut epiſcopum poſ ſe ſuam canonicam poꝛtionem exigere.vt pꝛobatur in.c.re quiſiſti 2.c.fi.de teſta. Sed dicta fraternitas eſt collegium pium vt in.c.ſi quis.xij.di:⁊ ibi per archj.facit.l.j.⁊ ꝙ ibi nõ. Mar. ff. de col.il.? patet hoc ratione exercitij. Exercet enim pietatis opera ergo pia. dicitur eniʒ locus piꝰ ex quo ibi exercetur opera pietatis.vt nõ. Boan.inc. Joannes 5 teſta. ⁊? ſpe.in ti.de inſtru.edic.S.nunc vero aliqua.v.⁊ ſciaſ WDetrus de peruſio in tractatu ſuo de quarta./¶ Sed hiſ non obſtantibus contrarium puto de iure pꝛocedere maxi- me in caſu noſtro moueoꝛ.pꝛimo quia hec quarta debetur relictis factis pijs locis epiſcopo ſubiectis non autem ð re⸗ licto perſonali:etiam ſi fuerit factum clerico hoc pꝛobatur pꝛope medium. Quid plura hoc expꝛeſſe Juitn in.c. requiſiſti.⁊.c.ſi⁊.x.q.j.de his ⁊.c.antiquos el.ij.cum * multis ſi.?⁊ nõ. Yoan.an.poſt hoſti.in.c.j.de ſepul. Sed ĩ caſu noſiro non relinquitur dicte fraternitati legatum non fit loco quia fraternitas nõ eſt aſſcripta loco.ſed eſt colle giũ perſonale ? quoddam coꝛpus fictum ? repꝛeſentatum vt.l. moꝛtuo.ff. de fideiuſſ. nö. ar. in. l. fi. ff. de coll.il. poteſt enim congregari vbicunqʒ; vult ar.in.c. ſi quis.ergo non ðᷣ deaturquarta.cum enim tali fraternitati relinquitur nõ ha betur reſpectus ad locum vbi congregatur. Bec ipfum coꝛ pus factum ⁊ repꝛeſentatum ⁊ ſi quis vult pertinaciter ibi ſtare dicendo ꝙ fiat loco dico ꝙ tanto eſt niagis clarum ꝙ quarta non debeatur.quia dicta fraternitas eſt in loco exẽ⸗ pto qui non tenetur epiſcopo ad canonicam poꝛtionem.vt fõmuniter nõ. doc. in. c. offmm. de teſta. Frede. con. xcvj. edo pꝛincipaliter moueoꝛ a ratione ceſſante quare hec quarta debeatur epiſcopo. Mam ratio fundamentalis eſt ipſa cõio que eſt inter epiſcopum ⁊ clericos ſibi ſubiectos. ratione cuius cõmunis omnia bona erant cõia inter epiſco pum ⁊ lõca inferioꝛa. Sed quia cõio ſolet ſcandalum gene rare.l.cum pater. .dulciſſimus.ff.del.ij.?⁊ ꝙlegitur ⁊ nõ. in.c.qui.de vi.⁊ ho.cle.⁊ in.c.ex cõione ð ſen.ex.editi ſunt canones decernentes ꝙ quarta debeatur epiſcopis.hec cla re colliguntur ex.dicto.c.requiſiſti.⁊ ex dictis Joã.an.ibi hec communis ratio ceſſat inter epᷣm ⁊ dictam fraternita tem. Mon eſt enim communio ratione loci.tamen quia lo cus non eſt Fraternitatis tum quia locus ille eſt eremptus non ratione perſonarum.cum ſint puri layci.⁊ ſic ſunt alte⸗ rius generis.quam epᷣs.⁊ duo ſunt genera chꝛiſtianoꝝ.vnũ clericoꝛum aliud lapcoꝛnm. vt habetur in.c. duo ſunt gene⸗ Iu.xij.q.j.⁊ ſic non eſt cõio inter eos.ĩmo non eſſe dẽt cum vita clericoꝛum debeat eſſe ſeꝑata a vita laycoꝛum in.c.lay cos.⁊.c.ſequen.ij.q.vij. Mec per iſtam fraternitatem den nunt iſti eſſe de iuriſdictione iudicis ſecularis.cuʒ hoc nul iure pꝛobetur.ſed potius nõ.oppoſitũ in cle.j.de reli.do. t ſi quis vellet dicere aliam eſſe huius quarte rationem 1 vʒ pꝛopter onus epiſcopale qð ſubit.epᷣs in collatione oꝛdi num ⁊ conſecratione ⁊ adminiſtratione ſacramentoꝛuʒ.vt ſentit dictus Detrus in dicto tractatu. hoſti. in ſumma ö ſepul.S.licitum als.S.vetns.v.naturalibus.dico hanc ratõ nem pꝛoꝛſus ceſſare in hac confraternitate cum iſta nõ ſu- beat eps in iſtam confraternitatem nec ratione loci nec per ſonarum ceſſare ergo debet diſpoſitio.vt in.c.cum ceſſan te de app.xvj.q.j.generaliter. Vertio induco hanc ra- tionem relictum confraternitati non fit de ratione loci nec ratione perſonarum de confratemitate.ſed ratione paupe rum vnde hec fraternitas videtur electa taniꝙᷓ diſtributrix ⁊ diſpenſatrix ad pias cauſas. vt patet ex mentibrelinquẽ tium.⁊ colligitur exmente dicti.c.ñi quiſ.ſed ex relicto facto pauperibus non debetur quarta epᷣo.vt in.c.ij.de ſepul.ẽt ſi veniat diſtribuendum per alium vel per ipſum epiſcopũ t in.l.nulli.? in.l.ſi quis ad declinandum.C. de epilſ.⁊ cle. rgo nec de relicto facto dicte fraternitati. Nec ob. vnuʒ dictum Jo. an. poſitum in.c.duduʒ de conuer.coniu.vbi dicit ꝙ ſi relictum fuit pauperibus certi loci debetur quar⸗ ta.ar.in.d.c.requiſiſti.quia licet illud dictum ſit verum non tamen noſtre concluſioni obuiat· Mam quando relictum fuit pauperibus certi loci relictum videtur non ſolum con- templatione perſonaꝝ ſy etiam loci.quia relictum acquirit ipfi loco pio.de quo poteſt diſponere ad libitum vnde cuʒ locus pius ſubſit epᷣo merito ratione cõis ⁊ oneris epᷣalis bet tale relictum cõicare epiſcopo.Sed in caſu noſtro reli- ctum nullo modo acquiritur loco.⁊ pꝛeſuppoſito qð acqui retur ꝙ tamen eſt falſuʒ ceſſaret ratio.cuʒ locus ille ſit exẽ ptus.ſed relictum eſt perſonale ⁊ factum pꝛincipaliter pꝛo pter indigentes vñ nulla ratio apparet quare debeatur hec quarta epᷣo.⁊ ſi bene iura antiqua ponderentur hecquar- ta fuit inducta pꝛopter indigentiam epᷣi.vnde honeſtũ fuit viſum qð loca pia ſubiecta epo ſubuenirent de omnibꝰ ſub uentionibus.cum epᷣus ſit rectoꝛ ⁊ caput talium locoꝛum pꝛioꝛum ⁊ ad miniſtratoꝛ ĩ multis ⁊ multa onera ſubeat eo rum contemplatione.vt habetur.x.qiij·c.j.⁊.ij ¶ Muequi dem ratio ceſſat in iſtis laycis qui non ſunt de iuriſdictione epiſcopi ſed ſolum conueniunt vt pietatis opera exerceant ⁊ vt.ð.dixi iura de hac quarta loquentia cõiter loquntur in relictis factis eccleſijs ⁊ pijs locis.nõ autem factis collegijs aiure appꝛobatis ⁊ ſic cefſat fundamentum tenentium op poſitum.quinĩmo bal.doc.excellentiſſimus ⁊ duo alij doc. cum eo conſuluerũt contra epiſcopum in latioꝛibus termi- nis vʒ ꝙ de relicto facto hoſpitali auctoꝛitate ep̃i non con- ſtructo.quarta nõ debetur.quia iura loquũtur de locis pijs ⁊ ſic religioſis que ſubſunt eo. Sed talia hoſpitalia ſine 22 auctoꝛitate Roceſan non poſſunt dici religioſa nec ſtricte pia cum poffſunt ad libituʒ conſtructoꝛis diſſolui.vt in.c.in ter dilectos ? ꝙ ibi per Inno. de dona. ?7.c. ð ſindicis ð re. do. talis enim locus cum ſit pꝛiuatus non videtur capax re licti. ⁊ ſic videtur relictum factum potius pauperibus ᷓ lo co foꝛtius hoc eſt dicendum in caſu noſtro? pꝛeciſe in ter- minis noſtris pꝛo fraternitate.⁊ contra epiſcopum poſt ver ba longa determinabat Bar. in.l. ſi quis ad declinandaʒ· x· queſtione. C. de epiſ. ⁊ ce. Item negari ſaltim non po⸗ teſt caſum eſſe dubium ſed in dubio ſtandum ↄſuetudiniq; eſt optia · l. interpꝛes· N in. c. dilecto de conſue.⁊.l.ſi. inter pꝛetatione.ff. de legi. Sed conſuetudo eſt in dicta ciuitate meſſanacõmuniter in alijs locis ꝙ a dictis fraternitaribuſ – ſcrip. ſcribi.?æ hecopi.ſemper mihi placuitX dus in. d.c.de quarta. vbi dicitur pꝛeſbiterum poſſe ſe de⸗ fendere aduerſus epiſcopum ſuper quarta de criminarum quarta non exigitur ergo debet omniuo ceſſare. Et huic ra tioni modo nullum video reſponſum. hoc etiam idet ſen tire Frede. con. cc. xxv. vbi dicit æ lepꝛoſi ſlantes in aliquo loco auctoꝛitate epiſcopi non fundato non tenentur ad iu- ra epiſcopalia· cum eoꝛum locus ſit pꝛiuatus ⁊ non religio- ſas.) Koncludo ad 'm articulum dictarn fraternitateʒ ad quartam de relictis non ob igatum. enio ad tertium pꝛeſuppoſito ꝙ de iure teneretur an vigoꝛe pꝛeſcriptionis leu conſuetudinis poſſit ſe tueri· Et bec queſtio reperitur foꝛmata p doc · in eccleſijs an poſſit hoc ius pꝛeſcribere cõ⸗ tra epiſcopum. Et reperio tres opiniones. ꝛima quia potſt pꝛeſcribi in quantitate ſed non in totum. Secunda ꝙ non obſtante conſuetudine ſaltem debetur quarta. Certia in totum poteſt pꝛeſcribi. hec nõ.in.ccrequiſiſti.⁊. c.offi- tij. de teſta. ⁊ in. c.certificati de ſepl. ꝙ in totum non poteſt pꝛe ſcribi volũt Jo.? vnicus ⁊ hoſti.in.d.·c.requiſiſti.⁊ idẽ i Inno lcet hoſti referat Jnno.poſtea mntaſſe ſenten- tiam in queſtione facti.? dirciſſe quartam deberi non obſtã te conſuetudine. de hoc tamen non apparet in lec. Inno⸗ Item ipſemet hoſti.latiſſime hanc materiam diſcutiens in ſententia ſua in tiide ſepul.in.S. an litum al.ſub. S. metuſ in fi. llius. §. Qoncluſit ꝙ non obſtante ꝙ ipſe eſſet epiſcopus valet conſuetudo poꝛtionem diminuens. ſed non in totuʒ tollens cum videatur irrationabilis. ſed pꝛeſcriptio valet ſe cundum eum titulus ſit contra ius vt in. c.de quarta de pie te ſentit ibi Go· an. allegando coꝛoboꝛationem illius gl.c. taq; hec videtur cõmunis opinio vt ſſit in totum pꝛe⸗ * P Pne multi moderni hoc ſequũtur in dicto.c.requiſſti· t caſus noſter rotũ ⁊ oblatione defunctoꝛum ex pꝛeſcriptione.Sed in caſu no ſtro eſt pꝛeſcriptio tanti tempoꝛis de quibus initio non eſt memoꝛia. Mue quidem pꝛeſcriptio ſupplet deffectuʒ tituli 2 valet con puic pꝛeſcriptioni eſt ſtandum. Mam ⁊ plurimuʒ tollit hãc a ius cõmune. vt in. c.j. de reſcrip. li. vj . Ergo quartam. vt in. c-officijs de teſta. ergo ? hꝛeſcriptio. am pꝛeſcriptio valet contra iſta immobilia eccle ne· vt in.c.au⸗ QAkris. 7. c.cum olim de reſcrip. foꝛtius contra acquirenda.? marxime in caſu noſtro vbi de iure non eſt claruʒ hãc quar- tam deberi. Concludo iſtam fraternitatem poſſe ſe tueri pꝛeſcriptione etiam pꝛeſuppoſito qð de iure teneretur. Ex bis remanet pꝛimus articulus magis clarius. Recepit eniʒ eps iſtos.xij.ſſoꝛenos ratione relicti⁊ñn ratione quarte.⁊ ſic non poteſt dicere ſuccõꝛ quartam non fuiſſe integre ſolutã. ap 2 mando ꝗ mei fideicõmiſſarij infraſctipti · faciant ſeu fie- aus deo. Eon. xxxij. Alſus contingentia. Quidam iam deſfunct? dum ageret in humanis inter cetera in teſta mento ſuo ſic diſpoſuit. In pꝛimis quið iu- dico coꝛpus meum ſepeũri apud locum fra- um minoꝛum Sancti Franciſci de ſenis. auem mihi eligo ſepulturam. in quo loco iudico volo ri faciant vnam capellã ſub vocabulo beati WBartholomei apli in eo loco ꝙ dictis meis fideicõmiſſarijs videbit ¶ In qua capella cum oꝛnamentis clicte ⁊ paramento? alijs ne eſſarijs ad eandeʒ expendantur de bonis meis ducent. flo ni aurei vt in ea perpetuo pꝛo anima mea meorũq; parẽ um diuinum officiuz celebꝛetur. ? dictum teſtamentu ſen gatum fuit factum anno domini. M. CCC Alv. ? ſic ſůt – dem apertiſſime voluit glo. in· c.· de ſta. regu.? a-n Nrvllee elapſi iure.lxxx.anni ꝙ nuniᷓᷓ fuit aliquid executum per di⸗ ctos fideicõmiſſarios nec per alium. MNunc queritur an ex tra petitionem dicti legati obſtet pꝛeſcriptio.⁊ preſuppoſi- to ꝙ obſtet nunquid aduerſus eam poſſit imploꝛari beneſi tium reſtitutionis in integrum ⁊c. ꝛiſti eiuiq; matris.pꝛeſidio humiliter po- ſtulato vide pꝛimo dicendum ꝙ pꝛeſcriptio non habet hoc caſu locum qm̃ non valenti ð iure agere non currit pꝛeſcriptio. vt in.l. j. C. e an. excep. vbi fil viuente patre qui habʒ rerum ſuarum vſufruct.non currit pꝛeſcriptio.quia viuen- te parente pꝛo illis rebus agere non poteſt·l. non ſolum. C. de bo. que lib. Ald idem.lin rebus. C. de iu. do. vbi. dicitur ꝙ vxoꝛi conſtante matrimonio non currat pꝛeſcriptio inre bus dotalibuſ quia conſtante matrimonio non poteſt pꝛo il lis agere. vt in.l. dote ancillam. C. de rei ven. Ad idem. c. quia diuerſitatem de conceſ .pꝛeben. Sed ita eſt ꝙ fratres minoꝛes non poſſunt eſſe in iuditio pꝛo rebus tempoꝛali⸗ bus.⁊ ſic non poſſunt agere. vt in cle. exiui de paradiſo de ver.ſig· ergo non currit pꝛeſcriptio. Bieterea? ſco in relictis factis locis religioſis currit ſola pꝛeſcriptio centena ria. vt in.l. inter diuinum. C. de ſa. ſan. eccle. Sed in caſu noſtro tantum tempoꝛis lapſum non eſt ergo ius eccleſie ẽ integrum ⁊ marime ſi conſideretur ꝙ ſi totum illud tempꝰ lxxx. annoꝝ a tempoꝛe teſtamenti inchoandum non debet in pꝛeſcriptione computari quia cuʒ pꝛeſcriptio non euitat ſine bona fide de pꝛeſcrip · c. vigilanti. ⁊. c.li · ⁊ in regula poſ ſeſſoꝛ malefidei.de re.iur.li.vj Et heres extraneus pꝛeſu- matunſire contenta in teſtamento debet ſaltim reduci illud tempus qð bona remanſerunt apud ipſum heredem aquo pꝛeſcriptio nõ poteſt inchoari obſtante mala fide. Fuit eiʒ in mala fide ex quo habebat conſcientiã huiuſ legati.xxxiiij ii.ſi virgo:quam habuiſſe pꝛeſumitur ratione pꝛedicta. Item ?⁊ tertio fratres ignoꝛauerunt relictuʒ quinĩmo cõ muniter ignoꝛabatur nec pꝛeſumenduʒ eſt ſcientia in facto alieno vt in regula pꝛeſumitur ignoꝛantia de reiur.li. vj. Ergo non currit pꝛeſcriptio que pꝛincipaliter cãta fuit in odium negligentium. vt in. c. vigilanti de — Sed his non obſtantibus que in veritate in ca unoſtro non con cludunt. vt infra patebit dico ꝙ pꝛius duo examinanda. Rꝛimo quale ius exillo relicto acquiſitum fuit fratribus. Scdo conſiderandum contra quem agitur pꝛo executione dicti relicti. ¶ Ad pꝛimum concluſiue dico ꝙ nullum ius fuit acquiſitum fratribus pꝛedictis cuʒ non poſſunt ſibi ali quid appꝛobare vt in· d. de. exiui de paradiſo.Sed ius fuit acquiſitum ipſi eccleſie fratrum. vnde licet in alijs religioni bus ? collegijs hoc fit. ꝙ ipſi habent ius in eccleſia.⁊ illud qð conceditur eccleſie videatur conceſſum collegio.tamen 2 in fratribus minoꝛibus hec dici non poſſunt. quia nullũ ius habent in eccleſia.ſed ſolum ſimplicem vſum facti.vnde ec cleſia ⁊ loco videntur vti pꝛecario. verba Bar . in tractatu minoricarum qð incipit. Si aliquis in ſuo teſtamẽ to vbiipſe refert ꝙlicet fratres ſint incapaces hereditatis vt in. d. cle. exiui. hoc tamen non eſtreferendum adipſoꝛuʒ ecclefiam non poſſunt inſtitutiheredes ſicut aliud colle giũ eccleſaſticum.l.j. C. de ſa. ſan. eccle. Quia per tale relictũ nihil acquiritur fratribus. Idem ⁊ foꝛtius dicendum eſt in relicto facto eccleſie.ergo ad diuinum cultum ius acquiſi⸗ tum eccleſie exercebitur vel res relicta petetur vt conclu- dit Mar.in loco pꝛeall.in.c.ſequenti per ſindicum eccleſie Romane cum ſümus pontifer eſt actoꝛ eccleſiarum ipſoꝝ fratrum minoꝛum ipſi vero fratres habent vſum ſunplicez vt. S. dictum eſt poſſunt tamen ipſi fratres ſindicum nomi are ex pꝛiuilegio eis inducto per papaʒ artinum.iiij · uod quantum ad relicta facta ab eccleſia non extitit re⸗ uocatum.vt plenius nõ. Mar . in dicto tractatu.Si autem dictus ſindicus haberi non poreſt quia fratres nolũt nomi⸗ nare vel fuerit eis interdictus.ᷣ dicit q epiſcopus poterit ta le ius pꝛoſequi ratione pie cauſe ar. in.l.nulli ⁊.l.ſi quis ad ðᷣ dinandum. C. de epilſ. ? cle. non obſtante qð eccleſia ſit exẽ pta. ſicut ſi relictum concerneret alieuam iam cauſam ex dyoceſim poteſt enim ſe epiſcopus impeaire ratione ipſi relinquentis qui eſſet ſub cura ſua. vt dicta...nulli.⁊ ꝙ ibi nõ. Si autem epiſcopus non faceret vel eſſet negigẽs po teſt ſe impedire ciuitas · in qna ecdeſia eſt conſtituta quia eccleſia ibi pertinet adhonoꝛem ⁊ vtilitatem omniuʒ ciuiũ 6 in us. one ius iali Fi oni ud mnen Gins dete Nrin ame tatis ſonz lgi eſtin guiſ⸗ icu⸗ leſte po ſic ni⸗ tirre⸗ ton nont⸗ eritts 8d ſter⸗⸗ .„ ame ie 19 ani gclfüi facit.l.j.f. de pub.iudi.? opeime facit.l ciuitatibus.f. del. pꝛimo.⁊ loquitur bar.quando ecchia fratruʒ eſt inſtituta he res ficut in caſu neſtro quando teſtat mandauit conſtrni capellaʒ. E'go adduco tex.aꝑte in auẽ.ð eccle.titu.collł.no na. vbi dicitur ꝙ facere exequi ſpectat non ſolum ad epiſco pum ſedetiam ad ciuiſem iudicem ita ꝙ locus eſt peruen- tioni tta qð dico ꝙ ciues hic deputatis ſenis per concilium generale poterunt hanc cauſam cognoſcere. ¶ Concludo ergo circa hoc pꝛimum qð ex tali relicto nulluʒ ius fuit acq ſitum nec eſt penes ipſos fratres.ſed penes eccleſiam pꝛo- mouendum per perſonas antedictos. Hunc pꝛoſolutio ne queſtionis pꝛincipalis eſt examinandum ſᷣm queſitum qð nuncagitar. per qdð apparebit quale ius competat eecłe ? an ſit pꝛeſcriptum ⁊ per quantum tempus. In quo ani- maduertendum ꝙ aut agitur contra beredem ? non poteſt ſe defendere pꝛeſcriptie quia pꝛeſumitur in mala fide vt. Faem videtur di ipſe fuerit bonefidei:quia cum cenſeantur eadem perſona mala fides defuncti nocet heredi.⁊ boc eſt dariſſimum de iure eiuili.vt pꝛobatur in.l.cum heres.ff.de diuer. temp· p̃ ſcrip.licet de equitate canonica.aliud videatur.vt hereſ qui habet bonam fidem poſſet ex equitate incipere pꝛeſcriptio neʒ· vt ſentit dy. in regla poſſeſſoꝛ de re.iu.li.vj. Facit qðᷣ legitur ⁊ nõ.in·c.de quarta· de pꝛeſcrip.⁊·c.cura de iur.pa. cum agatur nunc contra laycum videtur obſeruandum iaſſ ciuile. ar. eoꝛum que nõ.in.c.ij.de arbi.li.vj.⁊.c.de clericis de fo. compe.aut agitur contra extranenm bonoꝛum dicti teſtatoꝛis poſſeſſoꝛem qui eſſe poteſt intentando ipotheca riam.iuxta.l:.j.C. cõia del.⁊ tunc ſi quidaʒ ille poſſidet exttꝰ heredis ⁊ allat nunc pꝛeſcript᷑ ipothecarie actionis ⁊ in du- bio vt compeltatur pꝛeſcriptio requiritur ꝙ cum bona fide poſſiderit.xl.annis.quia minoꝛi tempoꝛe non pꝛeſcribitur contra eccleſiam de pꝛeſcrip.c.de quarta.vt.c.cum olim.⁊ quaſi pertotum.⁊ in auẽ.quas actiones.C. de ſa. ſan.eccle. 27 in coꝛpoꝛe de ecł.titu.S.tꝑalibus.⁊ idem videtur hoc cãu eſſe contra pꝛiuatum.quia ipothecaria non pꝛeſcribitur mi noꝛi tempoꝛe.vt.l.cum notiſſimi.C. de pꝛeſcrip.xxx· vel xl.anno.aut iſte tertius poſſidet ſine titulo heredis.iĩmo al- legat pꝛeſcriptionem contra heredem ⁊ per conſequenſ cõ tra eccleſiaʒ ⁊ tunc vrdetur ſufficere tempus.x.annoꝝ cuʒ ti. per tex · in. l..·⁊.ij. C. aduer.here.nam pꝛincipaliter hic ipothecaria contra eccleſiam. Sed ipſum dñium heredis qð pꝛeſcriptum dicto eſt tempoꝛe. vt in iuribus pꝛeallegaſ niſi.dicamus ſpetiale eſſe in iuribus eccleſie.vt nullo mo- do pꝛeſcribantur minoꝛi tempoꝛe.xl.annoꝝ. vt in.d. . pꝛo tpalibus vbi tex.etiam loquitur de relictis ad pias canſas⁊ apte diſponit xt exactio non pꝛeſcribatur minoꝛi tempoꝛe annoed Ex his poteſt capi ſolutio pꝛincipalqueſiti an an pꝛeſcriptio ſit valida.an completa.nec obſtant argumen ta ſuperiuſ cõtraria foꝛmata. Et pꝛimo ad pꝛimuʒ fateoꝛ ꝙ; fratres ipſi minoꝛes non poterant nec poſſunt agere. ſj alij peterant agere vt ſindicus ecclie Nomane. vel epiſcopu loci ⁊ ciuitas vbi eſt ipſa eccleſia. vñ per negligentiaʒ an niſtratoꝝ currit pꝛeſcriptio contra eũ qui agere non poteſt. vt aperte eſt videre in relicto facto pꝛo redemptione capti uoꝛum ⁊ pauperibus alendis qui agere non poſſunt cauſaʒ quoniam in certi ſunt captiui.ſed pꝛopter negligentiaʒ epi currit pꝛeſcriptio vt tex.cum glo.in.d.l.inter diuinũm nõ. Frede.de ſenis de conſti.c.j. Mon obſtant ꝙ dicitur de ſi ſiofamilias ⁊ de vxoꝛe.quia maritus non poſſidet vt vxoꝛiſ bnane 5 ſed iure pꝛopꝛio qð habet in illisrebus.⁊ ideʒ z.dixi. ¶ icendum de herede heredis. licʒ in patre. ¶ Item nulla eceleſia poreſt agere cum ſit coꝛpꝰ in animat m. ſed pꝛopter negligentiam poſſidentium ⁊ ad miniſtratoꝛum currit pꝛeſcriptio contra eaʒ.vt de pꝛeſcrip. per totum. Mon obſtat ſʒ argumentum de..l.inter diuinũ vbi in talibus relictis admittitur.dnmtaxat preſcriptio cen tum annoꝛum. quia dico illam.i.in hoc coꝛ ꝛectam per auẽ. quas actiones que ibi immediate ſequitur.⁊ habetur clariꝰ in coꝛpoꝛe vnde ſumitur.ſ.de ecł.ele.ti..pꝛo tempoꝛalibꝰ lentit glo. in. c. fi. xvj.q.iiij. vnde odie ſolum Romana ec- cleſia gaudet pꝛiuilegio centum annoꝝ. vt in. c.ij. de pꝛe- ſcrip.ii.vj.⁊ in.c.cum nobis eo.ti.⁊.d.auẽ.quas actiones. Tertium argumentum pꝛincipale ſuper ignoꝛantiam fun „ datum non obſtat quia pꝛeſcriptio currit etiaʒ contra igno rantes.vt pꝛobatur in.lʒ.ſi.C.de pꝛeſcript᷑.lon.temp.⁊.d·c. ij. ?.c. vigilanti de pꝛeſcrip. videntur enim quodãmodo ne 5 1 ſt gigentes in eo non querunt que ejs incũbunt ⁊ ad eosꝑ tinent ar.in.c.quãins de re.iuẽ. Aenio nunc adſſecun⸗ dum pꝛincipale que ſituʒ an pꝛeſuppoſito ꝙ pꝛeſcriptio cõ pleta ſit eccleſie in integrum reſtitutio aduerſus illam pꝛe/ ſcriptionem indulgentia ſit. ⁊ eſt elegans ⁊ ſubtile dubium in quo antiqui gloſatoꝛes ⁊ ſcribentes ſe admiſcent in vari as ſententias ? Wer. pꝛimus gloſatoꝛ multuʒ in hoc varia uit in. c. auditis de pꝛeſcrip.nunc in vnam.vnde in contra- riam ſententiam decliinando ſed tandem adheſit opy. Jo. 2 vincen.qui conuenerunt reſtitutionem denegandã moti quia iura voluerunt eccleſijs pꝛeſcriptionibus pꝛei dicari in. c.placuit.xvj.q.iij.⁊ ea cauſa.q.iiij.volumus. . tem quia ſi conſideretur reſtitutio fruſtra emanaſſent iura pꝛe- pꝛeſcriptionis loquentia aduerſus eccleſiam. Idem tenuit Goff. in fũma de inte. reſti. in. ij. collł. dicens q nunqᷓ inue nit eccleſiam reſtitui.in vſuc.qð tꝑa ſubducantur de medio vt in.c.j.de reſcrip.ſed in pꝛeicript.iudicialibus eccleſiaeq peratur minori · Manc opi.ſentit glo.in cle.j.de in inte.re ſti. dicens illam cle.loqui de reſtitutione aduerſus pꝛeſcrip tionem contra quam datur reſtitutio remittens ad nõ. in dicto.c. auditis.nihil de nouo inducens ſed in contrariam ſententiam conueniunt numero plures.⁊? ingenio elegan⸗ tioꝛes pꝛimo Accur.glo.iuris ciuil. in dicta auc.quas actio nes.⁊ aptius in auc.de ecł.ti.S.pꝛo tempoꝛalibus vbi dixit hoc cõmuniter teneri. Scðᷣo hoc tenuit Jo.gloſatoꝛ de⸗ creti in.c.placuit.el.ij.xvj.q:iij. Inno.papa doc. ſubtilifſi⸗ mus in. c.j. de in inte. reſti. Hanc opinionem ſecuti ſunt Naulus de liza. ? Jo. de lig · in cle. pꝛima de in inte. reſti. pꝛealłc. anditis. Et ibi fere omnes moderni in. c. contingit de tranſac.? hoſti.in ſũma de in inte.reſti.S.iij pꝛope fi.ſen ſerunt bal.? bar.in.d.auẽ.quas actiones.vbi male ⁊ non ſi deliter recitant opiniones canoniſtarum. pꝛobatur hec opi nio ratione minoꝛi.currit pꝛeſcriptio tamen reſtituitur.C. aduer.vſuca. ? in.l.fi.in qui.cau inte.reſti.nõ eſt ne.nõ.glo. in.l1. ſicut. C. de pꝛeſcrip.xxx. an ergo idem dicendum in ec- cleſia que fungitur iure minoꝛis in reſtitut.vt in.c.j.⁊.c.au ditis de in intę.reſti.? in.c.j.⁊.ij.eo.ti ·li.vj.⁊ in de.vna eo. ti. nec valet ſi Satur illa iura loqui de conttactibus ⁊ pꝛeſcri‚ ptionibus iudicialibus.quia non apparet ratio ſic reſtringẽ di.ſi enim aduerſus contractum per quem ſecuta tradictio ne tranffertur dominium datur reſtirutio. Ergo foꝛtius eſt concedenda aduerſus pꝛeſcriptionem cum contractus ſit de iure gen. l. ex hoc iure. ff. de iuſti. ⁊ iu. ? interuenit vtriuſ qʒ partium conſenſus.l.ſicut.C.de ac.ob.pꝛeſcriptio autẽ eſt de iure ciuili? inuenta. ? cauſatacirca ptium conſenſus Si ergo foꝛtius vinculum diſſoluitur muſto foꝛtius minus foꝛte ar. in auẽ. multo magis.C. de epil.⁊ cle.⁊=.c.cuʒ in cũ ctis de electio. tem actus indiciales vt teneãt ſũt mul ti fauoꝛabiles. ⁊ ſic ſunt litium finis in· c.finem litibus de dolo. ? contu. æ.l. quidaz e xiſtimauerunt.ffſi. cer. peta. hĩc alibi dirit glo. nõ. delictum pꝛelati nocet eccleſie in iudicia- libus ſed non in contractibus vt nõ.in regula delicum pe· lati de reg. iur. ti. vj. Sed aduerſus actꝰ iuditiales.reſtituit eccleſia etiam aduerſus ſententiam. vt in.c.j.de in inte.re ſti. li. vj. ? in. c. auditis. pꝛeall. ergo multo foꝛtius aduerſus pꝛeſcriptionem extra iuditialem pꝛeterea.d. cle. indiſtincte loquitur vt aduerſus lapſum tempoꝛis reſtituitur eccleſia· Ergo aduerſus pꝛeſcriptiones que cauſat᷑ ex tempoꝛis cur ſ. N hanc partem arbitroꝛ verioꝛeʒ maxime attenta igno rantia huius legati. nam in legatis vt ſingulariter voluit ar m ·§. fl quis aũt.ff.de iti:actuq; pꝛiua.ca.maioꝛ eſt reſtituendi ignoꝛantiam aduerſus pꝛeſcriptioneʒ ar. illius.l. ego adduco ad idem glo.nõ.que hoc ſenſit in. l.pantonius. ff. de acqui. here. Mõ obſtat ꝙ iura voluerunt eccleſie pꝛeiudicari per pꝛeſcriptionem. quia ideʒ reperitur in mi⸗ noꝛe ? tamen conceditur reſtitutio.nec ſequitur ꝙ per boc iura ſint fruſtatoꝛia.quia hoc falſum cum reſiitutio debeat peti infra quadriẽnium.quo lapſo alia iuſta cauſanon appa ſti li. vj. on obſtat hoc expꝛeſſo iuẽ non caueri.quia ſatis eſt ꝙ includatur ſub verbis generalibus.iura enim ge neraliter volunt eccleſie ſe ſuccurri perbenefutium reſtitu- tionis vt in iuribus pꝛeall. Sed reſiat nũc aliud non min⸗ foꝛte nam pꝛeſuppoſito að reſtitutio ſit concedenda tamẽ illa debet impetrari infra quadriẽniuʒ a tempoꝛe leſionis ⁊ non vltra. vt in. d. c. j. ?.ij. de ĩ inte. reſti.li.vj.⁊ in cle.j.eo. rente fan manet pꝛeſcriptio.vt in. c.j.⁊.ij.de inte.re ] ti. .l.fi. C.· de temp. in inte. reſt ¶ Sed in caſu noſtro eſt ĩ poſſibile ſm ea que.S.dixi quia nedum tempus pꝛeſcriptiõ nis complete. ⁊ ſic leſionis.⁊ ſic quadriennium ſed maius tempus eſt hn tali caſu contingentis non eſt h beneſicium indulgen./Ad hoc reſpondeo dupliciter. ꝛimo illud tempꝰ quadriẽnij a pꝛincipio eſt vtile vñ non currit ignoꝛanti tex.eſt in.c.j.eo.ti.li.vj.vbi dicit ſi ꝗs negligenter obmiſerit ⁊c. Sed ignoꝛans non negligit vt ꝓ batur in.c.ij.iuncto.c.quia diuerſitatem de conceſſ.pꝛebẽ. Adidem glo.in.c.quã ſit de elec.li.vj.in.v.diſtulerit ⁊ hãc opi. ſingulariter tenuit Jen.⁊ Jo.de lig·poſt eum in.d.cle. vna · in. v.continuum per hoc facit quia quadriẽnium.iſtud ſuccedit loco anni vtil qui olim competebat.vt dicit tex.in d.l. fi. Q. de temp.inte.reſti.debet eẽ ergo a pꝛin.vtile vt ſic ſapiat naturam eius in cuius locum pꝛerogatur ar.c. vt ec- cleſia vt li.pen.¶ Gcðdo reſpondeo non minus efficaciter tex.in.d.c.j.dicit non audiendà eccleſiam poſt guadriẽniũ niſi aliqua rationabilis cauſaſſubſit que mouere debet ſi upe⸗ rioꝛem ad hoc benefitium concedendum. ſed ſi bene om̃s circunferentie in caſu noſtro ponderentur facilime reperit̃ cauſa rationabilis.hic pꝛimo fuit ignoꝛantia legati que eſt iu⸗ ſta cauſa reſtituendi.etiaʒ maioꝛem vt.S.dixi · Scðo ⁊ me lius hic agitur de iure illius eccleſie que ad hanc rẽ pꝛomo- uendam non habet ſpetialem ⁊ pꝛopꝛium achniniſtralionſ cum quo res eccleſie nõ poſſunt agi.⁊ papa eſt eſt valde re motus ⁊ in iſtis curam impartiri non poteſt epiſcopus ⁊ nõ curat pꝛopter exceptionem eccleſiaſticam minus ſolitiſunt curare.Ad hoc qð ſinglr nõ. Inno.in dicto.c.olim.el pꝛiꝰ de reſti. ſpo.vbi dicit ꝙ ſi eccſeſia inferioꝛ caret legitimo⁊ immediatio adminiſtratoꝛe non currit contra eam pꝛeſcri⸗ ptio licet epiſcopus poſſet pꝛo ea agere ⁊ hac ea ratione.qꝛ non eſt qui ſpetialem eius curam gerat idem ergo ⁊ foꝛtiuſ eſſet dicenð vt hic ſaltem illud tempus quadriẽnij non cur- rat dato pꝛobabili ignoꝛantia qne hic ſatis pꝛeſumẽda ẽ ⁊c. Laus deo. Abbas. . Con. xxriij. Aſus in effectu talis eſt. Judex a ſede aplica deputatus quendam abſentem citauit ꝑ edi dictum non valens foꝛte citare perſonaliter.2 tandem illo non cõparente interdicti.⁊ excõ . nicationis ſententias in illum fulminauit. ⁊ ſic deniq; mandauit per eccleſias illum publicari ⁊ vitari demum ile ſic excömunicatus comparuit in eccleſijs ſuis il lis in quibus fuit publicatus ⁊ fecit ſidem de quadam appel latione ſua pꝛius quam ſententie ille ferentur interpoſit᷑ iu- ſtis cauſis appentibus in ea ⁊ illa pꝛeſertim quia fuerat cita tus allocum ſibi notoꝛie ſuſpectum. ⁊ minus tutũ dicens amplius eum vitari non debere maxime quia iudex ad quẽ appellationem admiſit.? inibnit ne appellatione pendente pꝛocederetur ad vlterioꝛa. en quia reperiuntur que- dam ſtatuta in eccleſia Eathedrali illius loci que vidẽt con cedere cõmunionem in caſu pꝛedicto. udex veroa quo qui excõmunicationem pꝛotulit inſtat vt vitetur dicens ap pellationem nullam.maxime quia ſententie ille cenſure fue runt late pꝛo exceſſu notoꝛio.hoc tamen reus omnino dif ſületur. Buerſtut nunquid rebus ſic ſtantibus debeat ille ĩ terim vitari in officijs diuinis ⁊ alijs. Hꝛiſti eiuſq; matris Mꝛeſidio humiliter in uocato. Videtur pꝛimo.qꝙ vitari debeat per id qð nõ.glo.in.c.dilectus de ap.in fi.que di cit ꝙ ſi dubitatur an teneat appellatio potiuſ eſt vitandus ꝙᷓ in dubio ei comunicandũ ar. cex ĩn. c. fi·? melius facit.c.illud eo.ti.vbi in materia noſtra dicit tex.qð in ge tutioꝛ eſt eligenda/ſ.potiꝰ ſeruetur excõmunicatio. ¶ Ad idem facit in argumentum c. Juuenis de ſpon. cle. exiui. de ver. ſig. vbi dicit qð in du bijs eligenda eſt via que eſtſine periculo.ſed in caſu vitatõ ms nullum ſub eſt periculum ⁊ in alio ſic data validitate er- comunicationiſ.ergo ⁊c̃.per hoc etiam facit.c.j.? q ibi nõ. glo. de ſtrup. Scðo pꝛincipaliter hoc videt᷑tenere Inno.i c.ad pꝛeſentiam de ap. vbi dicit ꝙ quanqꝙᷓ; excõmunicatus poſt appellationem non teneat᷑ ſe gerere pꝛo excõmunica- to de ſua appellatione confidit ab alijs tamen inuitandusẽ c.per tuas de ſen.exco. vbi tex. videtur hoc iuuere in.ver. nosigitur/Tertio facit. c. paſtoꝛalis.5.quia vero de offi. dele . vbi dicitur ꝙ etiam oꝛdinarius debet in actu executio nis ſententie obtemperare delegato.quantuʒ ſciat illius ſẽ tentiam.in ſtatu.ergo cum delegatuſ in caſu noſtro inſtet ñ videtur ipſo pꝛecepto refragandus eſſe. Quarto quia ſen tentia excõmunicationis iuſta vel iniuſta eſt timenda.xj.q. iij. ſententia paſtoꝛis.⁊ ſubditus in dubio tenetur ſuperioꝛi obſequi.⁊ parere.xxiij.q.v.quid culpatur ⁊ ei ꝙ ĩ quid ergo Quinto de hoc caſus in.c.cum ſit Romana ĩ fi.de appel. vbi dicitur appellationẽ manifeſti raptoꝛis non eſſe admit tendam.⁊ qð pꝛo delicto notoꝛio aplus excõmunicauit co- rinthum abñtem ⁊ in requiſitum ad idem facit.ij.q.j.c.de manifeſta Sed his non obſtantibus que videtur iuditio meo non obſtant dico in hoc articulo ſaluo iuditio melioꝛi. caluni eſſe in.c ſolent in fi.de ſen. exco.’i.vj.vbi dicitur ꝙ ſi quis oſtendens ſe excõmunicatum poſt appellationem babilem poſtulat ſe admitti ad pꝛobandum.debet ſolum vi tari in iudicialibus in alijs negotijs extra iudicialibus non. vnde electionibus ⁊ alijs ſpiritualibꝰ ſeu diuinis offitijs ad mittendus eſt durante appellatione. ⁊ hocclare volunt ibi Inno.⁊ Jo.an.qui dicunt ꝙ etiam anteiᷓ admittant᷑ pso bationes an cauſe appellat:ſint vere vel non debet admuitti ad pꝛedicta ſaltim in pꝛoteſtatione.vnde ſatis eſt m eos ꝙ; excõmunicatus comꝑeat.⁊ dicat ſe appellaſſe ante ſenten tiam.⁊ pꝛo hac ſententia ego adduco tex.iuditio meo hoc aperte pꝛobãtem in.c.licet eo.ti.li.vj. vbi dicitur ꝙ ſi quis aſſerit ſe fuiſſe excõmunicatum poſt appellationenifuit ſecutus appelllationem infra tempus a iure ſtatut᷑. debʒ ꝓ nunciari denunciari excõmunicatus vt viteret nedum ĩ in dicialibus.ſed etiam extra iudicialibus ⁊ alijs actibuſ legtis donec pꝛobauerit ercõmunicationem non fuiſſe legtiam vel aliter docuerit de illius nullitate. Cecce ergo apertiſſi⸗ me qð ante om̃em perſecutionem appellationis non debzʒ euitari dũmodo aſſerat ſe anbellaſſe⸗ ſic infra tempus pꝛo ſecutionis a iure ſtatutum. Et ſic in illis duobus capituł vi detur caſus huiuſ queſtionis.Aliud induco ad idem caplin ſatis notabile in materia. c.dilectis in fi· de ap.pꝛealł.vbi ca nonici cõmunicantes excõmunicatis poſt appellationem ⁊ poſt dennnciationem archyepiſcopi inducantur inculpabi les quia magis voluerunt deferre appellationi interpoſite ad papam ꝙᷓ denunciationi archyepiſcopi ⁊ ratio omniuʒ pꝛedictoꝛum poteſt eſſe cũ eumappellatio legitima habeat ſuſpendere iuriſdictionem iudicis ⁊ ſic impedire validitatẽ excõmunicationis poſtea late.vt.c.per tuas de ſen.exco.⁊. c.cum contingat de off. dele.⁊.d.c.licet.non debet pꝛeſu- mi iniuſtitia appellationis cum tanto pꝛeiuditio appellato ris.⁊ quia etiam contra iudicem omnino non eſt pꝛeſume,ʒ duʒ capitur quaſi media via.⁊ in iudicialibus que ſunt ma- gis odioſa.excõmunicatus debeat euitari appellatione pen dente ſecus vero.in extra iudicialibns.ne in tantuʒ iuri ſuo pꝛeiudiceretur.licet fateatur Anno.in.d.c.ſolet ꝙ in pꝛiua ta familiaritate poterit ĩ oculto euitari ſi ſin ſcandalo hoc fie ripoterit ſed non impluribus eo niſi notoꝛie conſtaret ap- pellationem fuiſſe iniuſtam quia talis aſpellatio non defẽ⸗ dit.d.cicum ſit romana.⁊.c.de appellat᷑. de ap.ii.vj.ſed in caſu noſtro hoc non poteſt dici. Dꝛimo quia iudex ad quẽ recipit appellationem ⁊ fecit qd facere non poteratniſi pꝛi us recipiſſet appellationem velut omiſſam ex cauſa pꝛoba bili.⁊ non coniranotoꝛium.vt pꝛobaturin.c. NRomana.ð.ſi vero cum..ſequenti.⁊.c.non ſolum de ap.li.vj. Atem ci⸗ tatio fuit facta ad locum notoꝛie non tutum potuit in conti nenti appellare etiaʒ in abñtia iudicis vt in cle.paſtoꝛalis.5. ⁊ piſtina.⁊ ibi glo de re.iudi.⁊ qð legitur⁊ nõ.in.c.ex parte de ap.facit· c.ſi iuſtus eo.ti.?⁊ ij nõ. Inno.in dicto.c.dile⸗ ctus. Mec valet ſi dicatur qð notoꝛie occupabat iniuſte bo na eccleſie.quia hoc negatur per partem aduerſam.⁊ alle- gabatur pꝛobabilis titulus poſſidendi.? ſic redditur res du bia. vt eſt glo.nõ.in.c.fi.de off. dele. li. vi. facit.l.iij. C. qui⸗ bus ad liber.pꝛocla.non licet. Dꝛeterea multa dicuntur notoꝛia que non ſunt in. c. conſuluit de ap.⁊ ſatis eſt qð po terat habere aliquam iuſtam cauſam poſſidendi ideo non debebat excõmunicari.anteqᷓ; audirentur ſue defenſioneſ ar. bonum in.c.licet epiſcopus de pꝛeben.ii.vi. Item tex. in.c.ſacro pꝛohibent indiſtincte aliquem excõmunicari non pꝛecedente canonica monitione quantũcunq; factuʒ dicat notoꝛium.qꝛ excõmunicatio ferturab homine non pꝛopter delictũ ſed ꝓpter contumatiã. vt nõ.glo.in.c.ep̃i.xj q.iij. ſed parla- le⸗ d i⸗ Ur n eſ x. l e ſed paria ſunt aliquõ non citate. velad locũ notoꝛie nõ totũ ar. in dictis iuribus.⁊.c.ſi duobus de ap Mõ obſtant ↄtra ria.Et pꝛimo glo.in.d.c. bene eg enim intelligi ?⁊ de terminari ſm iura noua ſuperius eegata. vel poteſt ſalua ri in pꝛiuata ⁊ ſecreta familiaritate. vt.S.dixi vel in iudiciali bus. 6 ſm de dicto Inno.in.c.ad pꝛelentiã de appel. dicendũ qð debet intelligi ⁊ limittari vt ipſemet nõ.in.d.c. ſolet. Nam mouetur iple ibi per.c.per tuas de ap.ꝙreci⸗ pit hodie limitationem per.c.ſolet. ⁊.c.licet pꝛealł. Ad tertium de · c. paſtoꝛalisdico ꝙ pꝛocedit quando ſententia eſt aliqua licet iniuſta. Se in caſu noſtro pꝛeceptum iu dicis ſuper vitatione eſt ipſo iure nullum cum ſit contra iu ra ſuperius allegata. Ideo tale preceptum poteſt contem- ni.ad hoc ꝙ nõ. Inno.in.c.ſi quando de off.deleg.magis enim eſt obediendum iuri.ꝙᷓ; mãdato delegati.xj Carf. Fu lianus ⁊.c.dominus.x.c.qui reſiſtit. Mon obſtat quintum argumentum procedit enim quando excõmunicato tenet vt iniiee S Ad vltimum de.c.cum ſit romana.ſatis reſponſum eſt. nam negatur factum. eſſe notoꝛium.⁊ alle gatur iuſta cauſa poſſidendi. Item aplus ſepe coꝛinthnʒ ãmonuerat ? factũ erat monitoꝛium ꝙ nulla tergi verſatione ⁊c̃.ꝙ non contin git in facto noſtro. Et hec ſufficiant. Seo gratias. Actuʒ exquo dubia infraſcripta oꝛiuntur ſic pꝛoponitur. Quidam laycus mercatoꝛ fecit ſuum heredem vniuerſaleʒ quoddam mona ſteriuz monachoꝝ eoq; vita functo monaſte . riunr adiuit hereditati in omnibus pꝛo he ede le geſſit fam in iuditio qᷓ; extra capiendo bona heredi- taria ⁊ eoꝛum aliqua diſtrahenda ⁊c. Tandem repertum ẽ in libꝛis debitoꝛum teſtatoꝛis ꝙ idem ipſe teſtatoꝛ ⁊ ſuus pᷣ deceſſoꝛ in eadẽ hereditate tempoꝛe vite eoꝛuma diuerſis perſonis ad rationem octo vel decem pꝛo centenario.rece⸗ perunt certam ſũmam viginti milium floꝛenoꝝ.multaq; öᷣ bita. ſilis conditionis dicto monaſterio per dictum teſtato- rem relicta fuerunt recuperata ⁊ in cõmunibus vſibus mo- naſterij oꝛtum eſt conſcientie ſcrupulum pꝛo eo q monaſte rium mitas fecit expenſas ratione ipſius hereditatis ſoluẽ- do legata ⁊ alia debita mita litigando tam in curia romana - ꝙᷓ extra ac ediſicando in monaſterio ⁊ alios ſũptus ratiõe he reditatis.faciendo in tantum ꝙ ad ſatiſſaciendum de vſu⸗ ra iuta libꝛum teſtatoꝛis. vix ſufficerent ea q̃ ð pꝛedicta he reditate ſuperſunt vna cum reliquis bonis monaſterij ea p pter ſeruitutem chꝛiſtianoꝝ.⁊ pꝛo infſoꝛmatione ſimpliciuʒ fuit de quatuoꝛ dubijs circa pꝛemiſſa petitum. ¶IDꝛimũ dubium an dictus teſtatoꝛ ſit in dubitanter ex dictis contra ctibus cenſendus vſuram. Secundum vtrum dictũ mo naſterium plenarie teneatur ad ſatiſſaciendum de vſura te ſtatoꝛis iuxta ſũmas contentas in libꝛo debitoꝛnm. Ter tium vtrum alia bona monaſterij non ſufficientibus bonis que ſuperſunt de dicta hereditate debeant pꝛo ſatiſfatione hauiuſmodi debitoꝝ exponi gaienat Aanun Vrum papa de iure aut alias cautione ſeu licite poſſit dicto mona ſterio ſine periculo deſtructioniſ ſaccurrere diſpenſando in 7 inſuper pꝛemiſſis ⁊c. Mi.abbas. Mꝛiſti eiuſq; matris pꝛeſidio humiliter inuo cato. Attingam iuxta oꝛdinem pꝛelibatum. Pꝛimum dubium q in iure clariſſimum eſt quicquid enim accedit ſoꝛti ex pacto vſura ẽ quantumcũq; id ſit modicum ſiue conſiſtat ĩ pecumia numer ata ſiue in alia ſpe.vt pꝛobatur.xiiij.q.iij.ꝑ totam queſtionem quinĩmo ſolus animus mutuentis con ſtituit enm vſurarium ſecuta traditione muneris vltra ſoꝛ⸗ tem ſi ałnon fuiſſet mutaturus deficiente ſpe lucri. vt pꝛo batur in euangelio luce. ¶ Dutuum dantes nihil inde ſpe⸗ rantes·⁊ tranſũptiue in.c.conſuluit de vſu.diſpoſuit enim qui ſapiunt liceĩ recipere·x.vel aliam minoꝛem quantitateʒ pꝛo centenario cuʒ ⁊ munuſcula ex pacto recipere vſura ſit in. c. ij xiiij · q. ij . facit rinPe cne do. poſt diuoꝛ. ⁊ WHart.in.l.diuus.ff.ad.l.fal.? Jo.an.in regula peccatum ð re.iur.li.vj.in mercu.hHic bꝛeuiter quo ad gimnn. lEe⸗ nio ad ſcdðᷣm an monaſterium teneatur plenarie ſatiſfacere. in quo dico alĩaduertendũ an teſtatoꝛ fuerit vſurarius ma- ed in caſu noſtro pꝛeſupponitur nulla. Aote ⁊ teſtibus reddẽs libꝛos vſurarios. nifeſtus.an vero occultus. Mam ſi fuerit manifeſtus non tenuit teſtamentum negleta canone de qua in. c.ij. ð vſur. li. vj. ¶ Ile enim tex. annullat teſtamentum vſurarij ma nifeſti indifferenter cautione de reſtituendis vſuris per euʒ non pꝛeſtits. nec reſeruat diſpoſitiones ad pias cauſas ad hoc ꝙ nõ. Har.⁊ bal.in...j.C.de ſa.ſan.eccle.⁊ per conſe/ quens monaſterium obligaretur ad reſtituenduʒ omnia bo na hereditaria que peruenerunt ad illud.poſſet tamen ſe ᷣ fendere per pꝛeſcriptionem cum bona fide poſſiderit ⁊ ha⸗ buerit titulum pꝛo herede tanqᷓ; tempus ſit lapſum ꝙ ſuf⸗ ficit ad pꝛeſcriptionem. Mam mobilia vſucapiuntur trien nio.imobilia decennio ⁊ actiones.xxx.annoꝛuʒ.vt legitur⁊ nõ.in.l. ꝓ herede.ff. de peti.here.⁊ i.l.j.ff.pꝛo here. ¶ Sʒ in caſu noſtro cum agatur de excludendo ſuccedentes ab in teſtato requireretur tempus.xxx.an.quia non minoꝛitem- poꝛe pꝛeſcribitur iuri adeundi.vt nõ.per glo.⁊ Bren ices ⁊· l.cum antiquioꝛibus.C.de iure deli. ¶ꝛedicta puto vera niſi notoꝛium fuiſſet teſtatoꝛem fuiſſe vſurarium.naʒ tunc monaſterium pꝛeſumatur veriſimiliter ſciuiſſe ar.in. c.j.de poſtu.pꝛela.⁊ in.c.qð dictis.xvj.di.nõ potuiſſet pꝛe. ſcribi.quia aut ſcie bat teſtamemtuʒ non valere ⁊ eratĩ ma. la fide xxxiij.q/ij.ſi vero credebat valere ⁊ errabat in iure. ro: iurisi it pꝛeſcriptioneʒ. vt.l.nunᷓ. ff. de vſuc. n3 C. de agri. 2 cenſi.li.xj. legitur? nõ.in. c.aplice de do.⁊.c.dudum de deci.in cauſa tamen reſtitu⸗ tionis habenda eſſet ratio expenſarum.cum monaſterium fuerit in bona fide licet in iure errauerit. Iteʒ non tenetur ad reſtitutionem fructuum cõſumptoꝛũ quia illos fecit ſuoſ pꝛopter bonam fſidem. vt eſttex.nõ.in.ij.ſedſi..ſcire.ff.de peti.here.per WBar.in. d. Sſcire ⁊ in.l. ex diuerſo. ff. de. rei ven.per dy.in regula poſſeſſoꝛ de re.iur.li.vj.per doc.in. c.grauis de reſti.ſpon. Et de hac materia fructuum dicen dum eſt vt ple nõ.in.d.c.grauis.⁊.d.l.ex diuerſo. 4 Quis autem dicatur manifeſtus vſurarius quo ad annullationes teſtamenti cautione.non pꝛeſtita vario modo dicitur. Mã ſi tenebat banchum publice paratum ad mutuandum ſub vſura in dubio dicitur manifeſtus ⁊ notoꝛius. vt nõ.glo.ij. q·ij.manifeſta.⁊ eſt melioꝛ glo.i.c.j.de vſu.li.vj.qui poſuit multos alios modos publicat puta ſi fuit in iuditio confeſ- ſus vel conuictus ⁊ condẽnatus ⁊c.vt ibi alium modũ po- tez im Bar. ſi mutuauit in camera omnibus venientibus ad eum in.l. furẽ.ff.de fur.notabil modus colligitur ex glo.⁊ tex.in.c.cũ dyoceſis de vſu. ¶ Item ſi tempoꝛe vite ſue erat de hoc publica fama ſatis cum aliquibus argumentis.⁊ ita conſulu erunt multi valentes viri quanqᷓ Srede.con.lxij. videatur nit glo.in. d. c. ij . qñ fuit olnatoerd Agen ſacer⸗ velle illud non ſufficere quo ad boc vt teſtamentum factuʒ ſit nullum. licet epiſcopus potuiſſet ex taſ pꝛobatione iſluʒ publicare.?⁊ demum poſt publicationem teſtamentum fuiſ ſet nollum. ⁊ hoc dictum habet equitatem ne ſolum fama cum iuditijs non data ſibi pꝛius ficultate ila purgandi pu- niatur quis.? ne teſtamentum iplo facto irritetur. ¶ Itez poteſt dici publicus ſi poteſt pꝛobari facilit᷑. puta per libꝛos ſuos.vt nõ.archy.in.d.c.ij.in pꝛin.glo.tamen nõ.bene ſen tit contrarium in.c.ſane.xxiiij.q.ij.que eſt in.ꝰ·libꝛoꝛũ que dicit ꝙ ſi inueniantur rationes vel inſtrumenta per que pa tet eum vſurarium fuiſſe non poteſt excõmunicari niſi ſatiſ fecerit ſi hoc ocultum fecit.quaſi dicere velit ꝙ per hoc ſo-⸗ lum non pꝛobatur vſurarius.⁊ dicit ibi archy.qð multima- gni viri hoc dictum ſunt ſecuti niſ appareant alia iudicia. ⁊ hoc dictum videtur contrariari ei qð dicit archy.in.c.ij. Dicit aliquis de hoc videtur caſus in.cle.pe.de vſu.vbili bꝛi ſeu rationes pꝛobant contra vſurarium.Sed poteſtcer te reſponderi ꝙ hic ſumus extra caſuʒ illius cle.cum ibi cõ ſtaret ilos eſſe vſurarios.hic autem loquitur quando non conſtabat niſi per oſtenſionem libꝛoꝝ. Auidam moder ni in.c.cum in tua de vſu.dicunt fufficere codicos vſurarũ quinĩmo plus dicunt ꝙ etiam ſi poſt moꝛtem poteſt perte ſtes pꝛobarc defunctum fuiſſe vſurarium non valebit teſta mentum quia ſatis apparet illum fuiſſe manifeſtũ.ex quo pꝛobari poterat vſurarius ⁊ ſic recitãt pen aliquos fuiſſe cõ- ſultum. Sed ego reꝑio bał lau. deponi bartolo. de ſali.con ſuluiſſe oppoſiruʒ vt refert do.pe.de ancha.in repet᷑.cano num de conſti.concludentes quod ad annulationè teſtamm⸗ ti requi tur qovſtarariuo futt manifeſtus notoaius vnde “” capitur verbum manikfeſtum in · d. c · ij. pꝛo notoꝛio quareñ ſufficit fama vel qð per duos vel tres teſtes pꝛobetur vſu- rarius. quinĩmo dñt qð non valet conſtitutio epiſcopi diſ- pons famam ſufficere. vel duos teſtes de veritate ad pꝛo andum quem manifeſtum quia non potuit epiſcopus alte- rare diſpoſitionem iuris ĩpꝛeiuditium vſurarioꝝ.⁊ impꝛo⸗ pꝛiare vocabula rei.cum nomina appellatiua fint ĩmutabi- lia.i.ſiquis fundi vocabulo.ff.deł.pꝛimo.⁊ ita conſuluerunt bononie vbi erat talis conſtitutio hoc idem videtur ſentire jipſe bal.in.l.j. C. de ſac. ſan. eccle. vbi dicit non ſufficere qð tres pꝛobent quẽ fuiſſe vſurarium etiam appentibus codi cibus vſurariniſi pꝛobẽtur actus publici ſeu cõmunis opy. quia tex.in. d .· c· ij. fundat ſe ſuper manifeſto in irritatiõe te- ſtamenti· Ego credo ſecure poſſe dici qð cum illud.c.ij.ĩ- ponat nonam penam ? ſatis attribui cum pꝛiuet in effectu facultatẽ teſtandi. que ꝑtim eſt de iure gen.⁊ pꝑtim de iure ciuili. iuxta n.in.i.qui teſtamento.ff. de teſta·? hoc ſaciũt ex iuſtiſtiĩma cauſa tum fauoꝛe rei publice tum pꝛopter ani marum periculum ipſoꝛum vſurarioꝛum.vt in. c. vſuraruʒ voꝛaginem de vſu.li.vj.⁊.c.quanto.eo.li. debent intelligi 2 verba capi in pꝛopꝛio ſignificatu.ita qð nec minus laxari nec minus reſtringi debeant ar. eoꝛum que nõ.in glo.in .l. „ . gquẽadmodum. C. de agri. ⁊? cenſit.li.xj· manifeſtum vero ĩ ſuo pꝛopꝛio ſignificato impoꝛtat minus ꝙᷓ notoꝛium. ⁊ plꝰ Fỹ fama. vnde omne notoꝛium eſt maniſeſtum. vt in.c.cuʒ olim de verbo. ſig. ?. c. veſtra. -. c. ſi · de choꝗ· cle. ſed non cõ uertitur quia non omne manifeſtum eſt notoꝛium. vt com- muniter nõ.doc. in. d. c. veſtra⁊ nõ.in.c.quia ſuſpecti.iij.q vj. manifeſtum vero cõmuniter diffinitur maximeꝑ Jo. an. in. d. c. veſtra qð eſt publica ſeu famoſa inſinuatio vl ꝓ/ clamatio.⁊ cõis ⁊ certa cientia a certis auctoꝛibꝰpꝛoueniẽſ ⁊ in hoc vltimo habet ſe in plus ꝙᷓ; ſama que ſola ſuſpitiõe. 2 in certo auctoꝛe pꝛouenit·vt ibi nõ.Jo.an.Sed YJo. cal. in. d. c. veſtra. addit ad dictam diffinitionem qð pꝛobari po teſt qð placet ibi dño an. vult dicere qð manifeſtum eſt ich „ qð pꝛobari poteſt vltraillam publicam ſeu famoſa inſinua tionem.⁊ ſatis credo hec fuiſſe de mente ban iemii oſſet veritas pꝛobari non. differret a fama.⁊ pꝛo hoc.c.ð oc de ſimo.⁊.c.poꝛꝛo de diuoꝛ. Ze ergo dicitur manife⸗ ſtus vſurarius quo ad irritationem teſtamenti.qui vere ꝓ bari poteſt vſurarius.⁊ qð vltra hoc pꝛobet cõmunis fama loci. Pquo infero qð libꝛi ſoli vſurarum non faciunt eum maniteſtum.ſed cum fama ſufficiunt.vel ſi iudex eum publicauit per fententiam. nam tranſit in notoꝛium qð eſt plus. ⁊ ſic capio medium vnde non requiro neceſſe S toꝛium nec puto ſufficere ſolam pꝛobationẽ delicti. Irẽ dico qð ad pꝛobandum veritatem delicti non ſufficiunt te ſtes ſingles. vt plene nõ. Fre.con.lxxij. Etiam ſi hoc habe ret conſtõ epiſcopi. facit qd ad pꝛedicta nõ.ideʒ. re. con. rariuʒ non ſufficere.vt per hoc dicatur manifeſtus. 5 b ectic cuin in dyoceſi pꝛeallł.vbi videtur ſuffice re fama cum aliquibus argumentis poteſt enim reſponderi ꝙ non loquitur quo ad irritationem teſtamenti. ſed quoad excedendum penam. c. quia in omnibus de vſu. que cuʒ ſit modici pꝛeiuditij non capiunt᷑ verba ita ſtricte.vt nõ. Pe. de.conſilio.lxij. pꝛeall. Ael dico ꝙ intelligitur de argumẽſ que ſufficiunt cum fama ad pꝛobandum quem vſurarium cum de facili conuinci non poſſint ar.c.ilio vos de pigno· Aanun de emp.⁊ ven·⁊ qð legitur ⁊ nõ.in cle.j.de vſu. xvj. vbi tenet confeſſionem factam extra iudicium per s am argumenta ſeu inditia qñq; plene pꝛobant.l.inditia. de re. ven. ⁊.l.ſciant cuncti.C.de pꝛoba.⁊ nõ.in.c.tertio loco de pꝛoba.⁊ ſic concoꝛdat cum pꝛedictis.⁊ per hoc ha- betur an teſtamentum fuerit nullum. ⁊? an dicta hereditas ſit in calu reſtitutionis vel non pꝛeſuppoſito qð nõ ſit in ca ſu reſtiſtutionis.vt puto quia non erat manifeſtus vſurariꝰ modo pꝛedicto Aaen redeundo ad pꝛincipale dubi um. an monaſterium teneatur ſatiſſacere de omnibus vſu- ris in libꝛis pꝛedictis nante E bꝛeuiter dico ꝙ aut mo naſterium adiuit hereditatem cum beneficio inuentarij z ĩ dubio non tenetur vltra vires hereditas.vt.l.fi.C. de iure deli.quatenus autem ſuppetit hereditas detractis pꝛoba- bilibus expenſ puto monaſterium teneri ad reſtitutionem Poo reda snentaroni vſure eliciuntur. Ham faciunt in eſigem guia realler libꝛi faciunt fidem contra ſcribenteʒ exemplo. 2.l.rationes. 2. inſtrã. C. de pꝛoba. 2 ĩn. c. ij. ſi⸗ de inſtru.tum quia in caſu noſtro agitur ad exonerandãani mam defuncti nondebet exquiri pꝛobatiomultum ex acta. vt in cle.j. de vſur.⁊ ꝙ ibi nõ.⁊ debet fieri hec ĩſtitutio his a quibus fuerunt extoꝛte vel eoꝝ heredibulſ ſi ſuperſunt · vt in. c.cum tu.de vſu. vel taniᷓ incerta.diſtribuenda ſũt pau peribus. vt in dicto.c. cum tu. ⁊ de pꝛatica eſt bona glo.in.c ij. de vſu. li. vj. in · c. latiſfieri. Et latius per Frede.c.j.Et hec pꝛocedunt etiam ſi defunctus nihil mandauit de vſurl. reſtituendis. vt in.c.tua nos de vſu.iuncto. d.c.ij.in glo. in verbo mandauerint. Aut monaſterium non conſfecitinuẽ tarium ? tunc licet pꝛima facie videatur obligari etiam vl-⸗ tra vires hereditarias per.l.fi. C. de iure deli· ? per id qð in eccleſia ſentit glo.in.c.j.de teſta.tamẽ dico ꝙ ex duplici ca pite non tenetur vltra id quod ad illud peruenit quia eccle⸗ ſiaheres non tenetur rgmmiſſtane luentan Ara wireehe reditarias. vt nõ. Mar. in.l.). C. de ſa. ſan. eccle. ar. auc.ſic C.eo.ti.quia hereditas non debet ſibi deſerri.niſi quatenꝰ eſtlucroſa.vt in.d.auc.ſicut Et idem bal. in.l.ſi· C. de iure deli. monetur per.l.j.ff. de iure fif· ⁊ quia eccleſia non debʒ kerc minoꝛi pꝛiuile gio ꝙᷓ fiſcus vt nõ.in.c.j. de ĩ integ· feſti. Gcdᷣo quia nõ tenetur quia vſure petuntur ex delicto defuncti. ⁊ ſic de iure ciuili non obligatur heres.niſi quate- nus de delicto ad eum peruenit. ex quo lis non fuit conte- ſtata cum defuncto. vt.l.vnde.C. ne ex delic.defun.l.autẽ finał. C. de iur. deli.ſolum obligat ex omiſſione inuentarij illiuaqui non poterat ſoluere in ſolidum.ſed de iure ciuili erat bic petitio. Nam de iure canonico non tenetur bere ex delicto defuncti vltra vires hereditarias.vt in.·c. in litte⸗ ris de rapto.⁊ in ſimilibus.⁊ ĩta in terminis noſiris.⁊ conſu luit Frede.con.xvj.tenet dñs anto.in.c.debitoꝛes de iur. iur. per Yo. an. in. c.ij. de vſu. l. vj· in nouel. ſentit. glo. in.c ij. in. v. m dauerit⸗ oncludo ergo ſic adiſtud m du- bium monaſterium teneri quatenus patiuntur vires here ditatis ita qð de bonis pꝛopꝛijs monaſterij taſ⸗ quid exponere niſi pꝛo vt ſtatĩ dicã in tertio dubio. e- nio nunc ad tertium dubium an non ſufficientibꝰ he reditatis teneatur monaſteriuʒ exponere bona monaſterij in quo dico ſi omnia bona hereditaris extarent non tene retur monaſterium aliquid exponere de ſuo vt.ð. ſatis ple⸗ ne dictum fuit. Sed qm vt patet ex cãus narratione mona ſterium multa cõſumpſit in vtilitatem ipſius arbitroꝛ mo- naſterium obligari ad ſatiſſaciendum de ſuo quafe ad ipſuʒ peruenit de bonis hereditatis quia in illis poteſt dici mona ſterium factum locupleciꝰ cum de ſuo habuiſſet facere ex- penſas illas quas fecit de bonis hereditatis. vt in.l.pupillo. ff. de ſolu. tenetur ergo ad ſatiſfaciendum ir̃ta vires heredi tarias ⁊ pꝛo debito ſatiſfaciendo eccleſia cogitur etiam ven dere a,acnnn in auẽ.hocius poꝛectuʒ·x.q.ii.⁊ de tertio. quartum vtrum papa poſſit licite ſuꝑ his diſpenſarè ne ad alienationem bonoꝛnʒ ſequatur deſolatio monaſterij. Credo ꝙ ſuper certis ·i. his que debentur illis a quibꝰ fuerũt extoꝛte vel eoꝝ heredibꝰ.ſi ſuper ſunt papa licite non diſpenſat.quia non poteſt tollere pecuniaʒ certe perſonis laycis. vt de monaſterio ar. eoꝛum que nõ. Inno. in. c. que eccleſiarum de conſti.2. c. inquiſitiõi de ſen.exco. facit ꝙ habetur in cle. paſtoꝛalis de re.iu.?⁊ ꝙ nõ.perlegi- ſtas in.l.fi.C.ſi con.ius vel vti.pubł.maxime cuʒ vſure pe tipoſſunt ex conditiõe indebiti.vt nõ.in.c.michael.ð vſu. =.c.debitoꝛes deiur.iuran.⁊.xvj.q.vj.ſi epiſcopus ſuper in certis autem in dubio poteſt papa.diſpenſare cum ſint ĩ di ſpoſitione eccleſie quinimo dico ꝙ etiã epiſcopus loci poſ ſit hanc conceſſionem facere.vt expꝛeſſe nõ. Jo.an.in.c. ij. de teſta.li.vj.⁊ ſic fuit als diſputatum ⁊ concluſuʒ. vt ibi non per euʒ·? idem tenet bal.inconſilibꝰ terminis in.l.ſiꝗs ad declinandum. C. de epiſ.? cle¶ Duto etiam attentari poſſe qð ſi monaſterium iſtud indjgebat tempoꝛe teſtam̃ti potuit ille teſtatoꝛ omnia incerta icᷓ peribus.vt in.c.cum tu.⁊ ꝙ nõ. Jo·an.in.d.c.ij.⁊ ſic non teneret᷑ acquirere conceſſionem papalem vel epiſcopalem quia licite ſiue cepit ab eo qui habent poteſtatẽ dandi pꝛin cipibus.? monaſterium indigendi ſatis eſt pauper.vt nõ.i locis pꝛeall.2⸗ =è ſa.ſan.eccl.⁊.c.dyaco 1 ni. xcuij. di. .xvj.q.j.c.fi. oſſet etiam dici qð ⁊ ſi tꝑe teſtamenti monaſterium non indigebat ſaltem tanta quan titate ſi tñ hodie indigens fieret ex diſtributione intetoꝛuʒ WVipſuz N T( — — — — W — ☚ — — — —äm — „ 7 7 — S—-⸗ S 5„ „ ꝓ ipſum monaſterij collegium poſſet hec intercetera di⸗ ſtribuere eoꝑ eccleſie ? monaſterio. cum in hoc nulla note tur ambitio. Dile videmus in epiſcopo qui eſt diſpenſatoꝛ bonoꝛum eccleſie.c.ij. q.ij. videntes. tñ poteſt capere pꝛo ſuis neceſſariji.xij. q.ij. epiſcopus cautius tamen eſt habere epiſcopi vel pape auctoꝛitatem maxime pꝛopter opinionẽ tenentes vt incertoꝛum diſtributio ſpectat ad epiſcopum loci.æ non ad heredẽ de quo nõ.in.d.c.ij. de teſta.li.vj.⁊.o. non ſit nimis abſindum deinde. Et hec ſufficiant. Acti contingentia talis ẽ. In eiuitate Se⸗ leʒ qdᷣ vendentes tenerentur ⁊ deberent ſol nere nomine gabelle quatrenos octo ꝓ ſta ma tractu tempoꝛis quadam frumenti pe- nuna.7 caritudine iminente facta extitit nomine cõmuniſ ſeu officialium ad huiuſmodi deputatoꝛum publica pꝛocla. matio in effecti continens qð cuiq; eſſet lcitum facere pa- nem venalem ſine alicuius gabelle ſeutioge.Aunns pꝛocla mationis intuitu multi inducte ſunt panifices ad venalem panem facienõ.⁊ hoc continuauerunt per bienniuʒ ſine po ſtulatione ſiue ſolutione alicuius gabelle. demũ fuit eis inti matum panis ſimpliciter remiſſio ſed ſuſpenſa dumtarat per tempus.xviij.menſium⁊ ſicinceperunt dictam gabel- lam pꝛo futuro ſoluere./ tempoꝛe inſurgit notarius gabelle contra dictos panifices dicens eos obnoxios ſolutioni gabelle pꝛotempoꝛe ſex mẽj/ ſium in quibus fecerunt panem poſt lapſ um. xviij.menſiũ pꝛedictoꝛum. At etiam dicitur per dictuʒ officiglem qð te. nentur ſoluere penam fraudate gabelle in ſtatutis Genax contentam ex eo quia per illud tem us ſex menſium ſolue⸗ runt minime dictam gabellam. /Ex parte panificum al legatur ignoꝛantia dicte pꝛouiſionis.cum amatio fuiſ ſet facta pure ſuper remiſſione gabelle )Auenu quid iuris vẽ7. Guch matris pꝛeſidio omnibus inuo cato. ANidetur pꝛimo dictos panifices teneri ad ſolutionem gabelle illoꝛum ſex menſium. ac ad penam fraudate gabelle per tex. no. in. interdum. 5. licet ⁊. 5. diui. ff. de publi. vbi pʒ qdð erroꝛnon excuſat quo minus es incidat ĩ cõmiſſuʒ pꝛo- r eenee nenſauum.,Beamonbann aliter cõ itutio ſolenniter edita ligat indiferenter omnes poſt lap- ſum duoꝛum menſium ita qð poſt illud tempus non pꝛeſu- mitur ignoꝛantia.vt in auẽ.vt facte noue conſti.in rubꝛo.? nigro.⁊ nõ.in.c.ij.de conſti.⁊ hoc cum conſtitutio editura pꝛincipe. Si autem eſt inferioꝛis non datur tantum tempꝰ ſed minus arbitrandum per bonum iudicem conſiderata qᷓ titate territoꝛij qð deſtringitur per dictum ſtatutuʒ cum ñ ſit equum ot tantum tempus aſſignetur in conſtitutione in ferioꝛis que quandoq; poꝛrigit e ffectum ad modicam di- ſtinctionem quantũ aſſignatur in lege pꝛincipis que diſtin/ guit totuʒ oꝛbem. vt nõ.hoſti.in ſũma de conſti.5. quando. 7 ran ſuper data li.vj. ſequuntur cõmuniter in. c. ij. de conſti. pꝛeall.at in caſu noſtro a tempoꝛe reſoꝛmationis fa- cte in conſilio generali. nedum emanauerant duo menſes ſed. xviij·. Argo non poſſunt allegare ignorantiam maxime cum non fuerit nouum ſtatutum ſed quedam ſuſpenſio an tiqui.⁊ ſicut antiquum ſtatutum ligabat poſt.xviij. menſes ⁊ non nouum.vt in.l.cum pꝛecario.ff.de pꝛeca.⸗ 0 facit ad idem.c.j.de poſt.pꝛe.vbi dicit ꝙᷓ poſtqᷓ conſtitutõ eſt ſolemniter edita ⁊ publice pꝛomulgata pꝛeſumitur quis illius habere ſcientigm nec facile auditur pꝛetendensigno- rantiam.ĩmo dirxit nno.in.c.ij.pꝛeall.q non auditur alle citis. xvj. di. ?.c. ꝓpoſuiſti. xxxij. di.¶ Sed his non obſtã tibus contrarium puto de iure verum. Goueoꝛ pꝛimo gans ignoꝛantiam niſi dilucide eam Peac in. c. q di tex.huius queſtionis deciſiuum in.d.c.j.de poſ.pꝛe.vbi ae· hoc vt quis aſtringatur ad conſtitutionis obieſuantiam exi guntur duo vt conſtitutio ſit ſolemniter edita ⁊ vt publice ðð/ no.conſti. 2.liij.di.5.leges vbi dicitur ꝙleges inſtituuntur cuʒ ꝓmul gantur publicantur.⁊ non in data vi.l. Sed in caſu noſtro illa refſoꝛmatio gabelle ſuſpenſa non fuit pꝛomulgata Iʒ fuit narum ſtatuto cauebatur. Danem vena- lapſo vero quatuoꝛ annoꝛum tionem factam. 2 Ey. in. l1I.ſiquis non dicaz rapere. C. de epi. 2 cle. materia. vel mo ſolemniter fatta E go non ligauit otra facientes quinĩmo publicatio fuit facta pure ſine pꝛeſumptione alicuius tem poꝛis.⁊ ſic debuit preſumi perpetua? pura ar.in.l.ſeruus. C . de penis.⁊.c.eos.j.q.j.? qd nõ. Inno.in.c.ex litteris dðᷣ conſti. Nec tenebantur panifici aliud inueſtigare.cum nõ debeat ſtatutum aliter pꝛeſumi factum qᷓ; fuerit pꝛoclama⸗ tum.vt in.l.labeo.ff.de ſuppel.le.iĩmo pars que non publi / catur non poteſt dici ſtatutum ad effectum alium ſtringen dum ar.in. d..leges.? quia vna ⁊ e plici iure cenſeri.⁊ ſic vna pars publi c.cum in tua dxoceſi de deci.⁊.xij.q ij.cognouimnius/Ad idem.il.quidem heredem ſuum.ff.de vi.tri.oleo.le.vbi le- gando ſumpliciter vinum videtur teſtatoꝛ legaſſe omine vi num qð habebat cum indifinito equipolet vlj. in. c. vt cer ta ð cleri.li.vj. ed in caſu noſtro pꝛoclamatio fuit ſim pliciter ? pure ſacta ergo ita pure obſ. eruanda eſt. ? non ali ter. ¶Secundo facio pꝛincipaliter tale motiuum per illaz pꝛoclamationeʒ videtur inter comune ? paniſices pꝛoceſſiſ. ſe quaſi contractus ſicut in ſii nõ. ar.i...pe. ff. de decre. ab oꝛ. fac. vbi dicit qð ſi cõmune facit ſtatutum ꝙ quicunqʒ iuerit ad habitandam in ciuitate cluſiua ſit exemptus a ſolu tione gabelle videtur quaſi contrabere cõmune? eunteſad habitandum ita vt imunitas ſemel ↄceſſa re cari non põt cum tranſiuerit in contractũ vel quaſi. Di ergo cum iſtis paniſicibus ſeu foꝛnarijs fuerit gener er quaſi contractu non valuit reſoꝛmatio in conſilio facta cum eis palam non fuerit facta pꝛoclamatio ſaltim vt foꝛnari poſſint cogi ad ſo lutionem gabelle.? multo foꝛtius ad penam fraudate gabel le cum nulla hic fuit per eos cõmiſſa fraus. vt clare pꝛobat᷑ per ſile in.l.ſed ſi pupillus..pꝛo ſcribere cnm duobus.5. G pꝛocedentibus.ff. inſtito. vbi patet qð ſi quis pꝛefecit pu blice inſtitoꝛem alicui negotiationi non ſufficit eum ſimpli citer reuocare ad impediendos contractus cum eo geren/ dos. Sec neceſſe eſt qð publice pꝛoclametur vt ſic alij ſint cauti ad deſiſtendum a contractbus cum tali inſtitutoꝛe ge rendis.ne ſubillo pꝛetextu ⁊ ĩ differẽter facte decipi poſſſe⸗ Mam omnes res per quas cauſas naſcitur per eaſdem de⸗ bet abſolui in regula ſcm naturam de re.iur.li.vjj er tio pꝛincipaliter pꝛobatur ex alio capite pꝛeſuppoſito ꝙ illa refoꝛmatio ſuſpenſiua in conſilio generali edita ligaſſet ſine aliqua publicatione. tamen pꝛobabiliter ignoꝛantes non af fecit. vt in.i.plt.ff.de decte. ab Oꝛ.fa.⁊.l.vrbanus.C.de te. ſta.? in.c.vt animaruʒ de conſti.li.vj ⁊ legitur ⁊ nõ.in.d.c. pꝛopoſuiſti.lxxxij e⸗Bznunn poteſt venire in dubiũ ꝗn iſti piſtoꝛes ſeu panificeſ habuerunt pꝛobabilẽ cauſam igno rantie.cum non debeat in caſu noſtro pꝛeſumi ſcientientia conſtitutionis ficut in alijs caſibus. cum hic facta refoꝛm tione.faeta pꝛoclamatio ſine tempoꝛis pꝛeſumptione. E c ſic aliter quaʒ pꝛoponatur actus in conſilio generali. Et ſic poterant ſtare ſecure abſq; alia indaginatione cũ vt.S.dixi. non erat pꝛeſumendũ qð aliter fuiſſet publicata quam edi⸗ ta.⁊ maxime quia lapſo illo tempoꝛe.xviij.menſium.ab eis fuit exoꝛtum nomine gabelle.nec poteſt in caſu noſtro fieri ſides de ignoꝛantia niſiper iuramentum iſtoꝛum cum agat᷑ de ipſoꝝ conſcientia.hoc dicit glo.ſingularis in. d. c. pꝛopo ſuiſti.qdð allegantepignoꝛantiam ſtaturi ſtandum eſt iuram̃- to ignoꝛantiam allegantem ⁊ maxime in caſu noſtro vbi cõ currit illa vrgens eſumptio ignorantie pꝛopter publica- Er maxime hec pꝛocedunt reſpectupene fraudate gabelle que imponitur reſpectu fraudis ⁊ doli. que 21 hic ceſſat pꝛopter ignoꝛantiam.vt in. d. c. vt anim poſſet inſurgere aliquis dicens.non videtur qð ignoꝛantia pꝛiuatoꝛum debet obeſſe cõmuni nec agere hic de pena. ſʒ de ſoluendo debitum ſuperioꝛi dico ꝙ in caſu noſtro aliud eſt pꝛopter pꝛocedentem quaſi contractum in communi? iſtos piſtoꝛes.ſi enim fuiſſent certificati de ſolutione foꝛte non feciſſent rlne panem venalem. vel non tm̃ vel tali o debent ergo gaudere benefitio pꝛocla- mationis donec legitimo modo eis fuit denunciatum. ne benefitio pꝛincipis decipiantur cum benefitio non decipi. ſed iuuari opoꝛtet vt in.c.j.de pꝛiuil.⸗ facit.d.l.ſi pupillꝰ. Bon obſtant contraria ſuperius allegata. ad pꝛimuʒ ad interdum. dico qð ibi loquitur de ignoꝛantia groſſa.? ſu- pina. vt ibi nõ.bar. ſecus ſi eſt pꝛobabilis.vt in caſu noſtro. vt ibi nõ.? in iuribus ſuperius allegatas.. Alia duo cõtra⸗ d2 – adem res non debet du cetur. ⁊? alia non vt in. – “ ria ſatis per. s. viſa ſoluta pꝛocedunt enim quando conſtitu tio fuit publice pꝛomulgata.⁊ quando ex aduerſo non alle- gata it Pudiie Znorantia. Bea in caſu noſtro illa refoꝛma tio ſuſpenſiua non fuit publicata qui in atione nihil fuit dictum de pꝛefinitione tempoꝛis. ¶ Item hic alle gat pꝛobabilis ignorantia que cauſatur ex he ſictis. Qoncludo ergo dictos piſtoꝛes non poſſe conſtringi ad ſoluenduʒ ga bellam pꝛo dictis ſer menſibus. æ foꝛtius nec ad penaʒ frau gabelle. maxime iurantibꝰ de ignoꝛantia ſuſpenſionis. thec ſufficiant. Laus deo. Aſus auchm Perei ciuis ſenenß teſtam̃ tum condidit. In quo inter ceteta reperitur moꝛi quandocũq; fine filijs legitimis ⁊ natu — ralibus. vel qð remaneant ex eis vnus filius dicti teſtatoꝛis iiñ non habens filios eo caſu quo vnus maſ culus tantum remaneret legauit ⁊ indicauit ⁊ reliquit.qdð 6 bonis ſuis quolibet anno in perpetuum darent ad monaſte rium fratrum minoꝝ de ſenis duas ſalmas vini pꝛo ſacriſi tio celebꝛando in dicta eoꝝ deia Koengt poſt mo tem omnes filios maſculos ⁊ feminas ðcedere pꝛcter vnd feminam a quapetunt nunc dictum legatum. Queritur nunquid debeatr. .. NHiꝛiſti eiuſq; nominis pꝛeſidio bumiliter ad uocato. icleru pꝛimo ꝙ ſic hac ratione le gatuz a pꝛinꝰ alwrik annn in euentuʒ conditionis peti.vt in.c. ainuncius.⁊?. in. c VKainaldus de teſta. z.l.cełre diem. ff. de . v. ſig· cum multis ſi. Sed in caſu noſtro oꝛitur conditio cum remanſerit tantũ vnica filia ſine filijs legitimis ceteris mõ tuis etiam ſine liberis ergo ⁊c. Mec obſtat ſi dicatur teſta- toꝛem feciſſe dumtaxat mentioneʒ de filio.? non de filia. MNunc autem ſuper eſt filia ?⁊ non filius.⁊ ſic non videtur ĩ pleta conditio.quia appellatione fili) conpꝛehenditur etiaʒ filia. vt in.l.filij appellatione.⁊.l.quiſquis.ff.de ver. ſig. le⸗ gitur ⁊ nõ.in.l.j.eo.ti.habetur in.i.ſi ita de lib.⸗ poſtu. pꝛo- batur aperte in.l.legati.in.l.qui duos.⁊.l.ſeruus.⁊.lł.lutius 5§. queſitum. ff. de lega.iij. vbi patet ꝙ legando mulos vidẽ tur legata etiam mulas.⁊ legatis ſeruis venitur le.? legatis pueris veniunt etiam puelle.Item appellatio ne fratrum veniunt etiam ſoꝛoꝛes.etiam in materia legati. vt dicto. 5. queſitum legitur ⁊ nõ.in.l.tres fratres.ff.de pa/ ctis.qdð non eſt ex alio niſi quia maſculinum concipit femi- ninum. vt in dictis iuribus.⁊.l.ſi ita ſcriptum.ff. de lega.⁊= in. c.ſi quis ſuadente.xvii.q.iiij. iuncto·c.mulieres de ſen. crco⸗ tem 2 tertio cõmunis vtriuſq; doctoꝝ opinio eſt qꝛ in legutis ⁊ alijs fauorabilibus appellatione fuioꝝ veni- unt femine. ⁊ qð maſculinuʒ concipit ſemininũ.vt nõ.bar. vnde vi.⁊.l.quicunq;.ff.de ſer.fugi. per poſt doc. in dicta.l.j. ff. de ver. ſig · ·l. ſi in tantam. C. plene in.d.c.ſi quis ſuadente.? Jo.de lig.in cle.j.de elec. per glo.in.c.generali de elec.li. j.· per hoſti.in.c. Rainaldꝰ de teſta. ? ſpe. in ti de diſpu. ? alle.. poſt hoc autem. v. vl. vbi maſculinum Sed qijs non obſtantibus que vero ñ neoꝛ. Mꝛimoquia ſi bene ponderentur verbateſtamenti in conditione fit mentio non ſolum de filio.ſed in ſequenti bus additur de filio maſculo. quanꝗꝙᷓ autem in iure reperia tur vt appellatione filij compꝛehendatur filia.vt in iuribus pꝛeall.nullibi tñ reperitur qdᷣ appellatione filij maſculi com pꝛehendatur fnura ig contrarium in materia noſtra ag ſic filio ſubſtituit.ſi abſq; filijs maſculis moꝛeretur ⁊c. Et pꝛefati doc. dicunt qð ſiillud verbum maſculis non fuiſſet appoſitum ſufficiebat filias feminas habuiſſe quia maſculi num ⁊c. Et ſic apertiſſime volunt qð maſculinum compꝛe hendat femininum quando non eſtadditum verbum maſ- culis. als ſecus vt fuit in caſu noſtro. Et idem bar. in.l. cum auus.ff.de condic.?⁊ demon. Et poteſt eſſe ratio differen tie vltra eos. Nam verbum maſculus pꝛopꝛie conuenit vi r nfeninis en ea diminutiuum. ⁊? dicitura mal.ma ris addita culus vt dicit papias nomina non appellatiua ſũt imutabilia ab homine binc eſt qd erroꝛ mneis viar legatuz — te voluit hoſti. gof.? Jo.an.in.d.c.rainaldus vbi ta hoc capitulũ. Item ſi contingerit filios ſuos nitur etiam anci· yv. ⁊ archy· ſatis nebli in caſu noſtro contrarium dico de iure verum mo- vt legitur ? n in.l.ſi quis fundi vocabulo.ff. del. tſt appellatione malſculi non venit femina. cum hoc appellati- uum maſculus denotat diuerſuʒ quid Janrmalee de ſta. ho. ⁊.iiij · q·iij. ·hermofrodita Atem maſculus ?v· femina ſunt coꝛrelatiua dicitur maſculus inſpectu femine. ſicut maritus ⁊ vxoꝛ. pater ⁊ filius. vnde cum ſint oninino diuerle. vnum non compꝛehendit aliud. ſicut ſi legare, ma rito non compꝛehenderet vxoꝛ. vel ſi lego patri non venit filius. ſecus autem vbi fit ſolum mentio de filio. Mam fili? ⁊ filia non ſunt coꝛꝛelatiua.⁊ filiuſ dicitur a fil os.qð ẽ amoꝛ l. libeꝛoꝛum in fine.ff. de ver. ſig· qdð quidem verbum ethymologiam vtriq; conuenit maſculo ⁊ femine ·· Se⸗ cundo pꝛobo pꝛincipaliter alia ratione verba in qu libet di ſpoſitione debent ſic intelligi vt aliquid operentur.vt in. c. ſi papa de pꝛiuil. in vi.?.l.ſi quando. C. de in off. teſt. Sed in caſu noſtro ſi voluiſſet teſtatoꝛ compꝛehendere filiam fe minam fruſtra feciſſet mentioneʒ de maſculis.?· ſic illa adi tio maſculus nil operaretur qð non eſt dicendum.per pꝛe- dicta aliud ſenſiſſet. vbi dixit maſculus dixiſſet filius vel fi- lia ar. in. c. ad audientiam er· de deci.⁊ ille tex· bene facit nñ enim debemus recedere a pꝛopꝛio ſignificato.ex quo aliter de mente non conſtat vt ibi. 7. c.ſi · de ver. ſig · ?· l. non aliter ff. del. iij ſKarno facit qð verbum filius non ex pꝛopꝛio ſignificatione.ſed per interpꝛetationem⁊ extenſionem cõ ꝛehendit filiam. vt.l.pꝛonunciatio in pꝛin. ff. de ver. ſig· nõ.glo in. d.l. pꝛima. ff· de ver. ſig · . d · . qui duos del. iij. ed ſi verbum maſculus compꝛehenderet etiam feminã. concurreret in eodem caſu duo extenſiones ⁊ impꝛopꝛiatio 2 non eſt dicendum. vt in.1.ij · C. de dotis pꝛomiſſ. niunt omnes fi videtur reſtrinriſſe ſe ad vnicum filium. Ita in pꝛopꝛio adi ciendo vltra verbum filios iſtam qualitatem maſculos. vi- uganunban ad filium maſculum.⁊? non ad feminaʒ. Quinto pꝛobatur aꝑta ratione id qð de ſuinatura ope- tur excluſionem non debet inducere indluſionem ar. in. c ſi neceſſe de do. poſt diuoꝛ. ·c·fi. de ver. ſig.· Sed verbum malſculi adiecto verbo fllius apponitur ad excludendum fe minam. cum ſit qualitas ſecus feminini.Excluſiua ergo nõ debet operari ipſius incluſionem. Aec obſtat ſi dicatur te ſtatoꝛem in pꝛinꝰ feciſſe mentionem de filio ſimpliciter.qꝛ ex quo in eadem oꝛatione ⁊ diſpoſitione feciſſet mentionẽ de filio maſculo videtur ſemper intellexiſſe de maſculo. NMam verba pꝛecedentia dubia capiunt intellectum a ſe- quentibus. Et hoc apte videtur pꝛobari in ſili in.l.qui filis⸗ bus. ff. dele. j. 2.l. fi. C.cui. culcia.ff.de vino tri.? oleo.⁊.l.ſ ſeruus in fi. dele · exto ⁊ vltimo pꝛobatur inconninci biliter in qualibet diſpoſitione ⁊ maxime in vltimis volun- tatibus attendi debet cõis vſus loquendi etiam contra pꝛ'o pꝛiam ſignificationem verboꝛum.l.filioꝛum. . qð tam caſ- ſius. ff. del. iij. · l. cum delamonis.· 5. aſinam.ff. de fun. in⸗ ſtru. ?.l. labeo. ff. de ſuple. ? ibi plene per Dar. per glo. in. non nulli de reſcrip.⁊ per Inno.in.Cc.olim de ver.ſig·Sed certo certioꝛ caſns eſt appellatione filij maſculi nemo intel ligit feminam.ĩmo eſſet quid ſupinum dicere oppoſitum ergo 2e,Arbor vltim deberet ſufficere a notoꝛiam hu- ius cauſe ? per hec ſunt ſublatra engumenta foꝛmata ꝓ ꝑte contraria. ¶ Mec obſtat ſi diceretur qð pater voluit gra- uare filium maſculum potius videtur voluiſſe grauare fe⸗ minam.cum per maſculum conſeruetur agnatio.l.j.ff. de liam rationem eſſe in femina quantum ad iſtum caſũ. Mã femina neſcit lucrari ⁊ opoꝛtet qð maritetur nec defacilire periret ſibi maritum cum hoc perpetuo honoꝛe. Sed ma ſculus ẽ = ſit negociari.nec ita ingrauatur ven.inſpi.⁊ qʒᷣ nõ.in.l.ij.C.que ſit lon.conſue.quia exhoc onere. Et quicquid ſit ſatis eſt teſtatoꝛem dixiſſe ð maſculo ⁊ non de femina. vnde ſufficit ita ſcriptum eſſe.l. pꝛoſpexit.qui ⁊ a qui.vj.q.iij.ſcriptuna. Alus talis eſt.quið dyoceſanus vulterrane.reli quid monaſterio montis oliueti centuʒ.Epilco us loci petʒ ex tali relicto canonicâ poꝛtionem monaſteriũ es. Auand dduco.i.ſi ita.ff.de li.⁊ poſt.iuncta glo.quam ibi ſequitur dicit eniʒ ibi bar.qð appellatione filij ve ij 2 filie.dici enim glo.hoc verum. niſi fuiſ- ſet adiectum nomen pꝛopꝛium quia per illam adiectionem — ——— ☛ẽ — n = 1 s di.c.j.pꝛo hoc qð nõ.ibi glo. in. v. quartam. quo remouetur offitium ? mouetur offitij pꝛemium. ff. de monaſterium legatoꝛum contradicit allegans exemptionẽ ⁊ etiam pꝛeſeriptionem tanti tempoꝛis de cuius initio me⸗ moꝛia non eſt. Queritur quid iuris ⁊c. Hꝛiſti eiuſq; matris pꝛeſidio humiliter inuo cato. Tria ad daram deciſionem videnda ſunt. Dꝛimo an monaſteria religioſoꝛuʒ ceſſante ſpali exemptione ad hanc poꝛtionẽ –/nonicaʒ teneantur. ¶ Scõdo poſito qð ſic. vtrum ſp̃alis exemptio defendat hoc monaſteriʒ ⁊ alia eiuſ Qaem oꝛdinis cum totus oꝛdo montis oliuett dicatur ſpetia⸗ liter exemptus a iuriſdictione epiſcopi.¶ ¶ertio pꝛeſup- poſito qð exemptio non pꝛoſit an ſaltim atione pꝛeſcriptoõ nis de cuius initio non eſt memoꝛia poſſit dominus epiſco pus ab impetitione huiuſ monaſterij excludi.(¶ Et pꝛimo ad pꝛimum dubium videtur ꝙ omnia monaſteria ſint libe ra alolutione huius poꝛtionis canonice quia omnia mona- ſteria ſunt exempta reſpectu legis dyoceſane:vt. xv · q.j.cũ pꝛo vtilitate.⁊.c.dilectis de off.oꝛ.cum ſi. Sʒ ſolutio hu ius poꝛtionis ſpectat ad legem dyoceſanam ergo 2c. 4Mi noꝛ pꝛobatur ex theoꝛica glo.in.d.c.dilectis.x.q.j.in ſũma. Vbi nõ.qð omnia que conſiſtunt in recipiendo vt eſt cathe lege dpoceſana.¶ Ged hoc non obſtante contrarium dico de iure pꝛocederẽ vt pꝛobatur aperte in.c.requiſiſti.⁊.c.of fitij. de teſta. vbi clare patet monaſteria ⁊ alia pia loca tene draticum n. Bagte fraternialium ⁊ ſimilium ſunt ð ri ad huiuſmodi.quartam tenet Inno. in. c.j.de ſta. mo.⁊= hoſti. in ſũma de ſepul.in. S. ⁊ a quibus. Et cõmuniter om⸗ nes ſcribentes ſequuntur nec eſt vera illa theoꝛica glo.in.d c.dilectis.⁊ clare pꝛobatur in dictis iuribus.⁊ de his duabꝰ legibus dyoceſana ⁊ iuriſdictione remitto ad plene nõ.in.d c.dilectis.⁊? per Inno.in.d.c.j.de teſta.mo. Ita qð conclu do illam exemptionem generalem tributam omnibus mo- naſterijs quo ad.l.dyoceſanaʒ non ſufficeret reſpectu huiꝰ ſolutionis canonice poꝛtionis. Aenio igitur ad ſcõm an ſaltim pꝛoſit huic monaſterio exemptio ſpiritualis. Et ſciẽ⸗ dum qð hoſti. fuit in ſinli opinione ꝙ non.ita tenuit in. . ? a quibus niſi ſpetialiter eccleſia eximeretur ab hac quarta ? idem dicitur tenuiſſe quidam Cardinalis de ¶ uderto. in quodam ſuo tractatu. motiuum iſtoꝝ eſt quia hec quarta ö betur epiſcopo ab omnibus eccleſijs ſue dyoceß.vt in. c. cõ querente de off. oꝛ. Sed certe quicquid iſti dicant onmnes glij docto.tam antiqui quam moderni tenent contrariũ vʒ qð eccleſia ſit exempta a iuriſdictione epiſcopi non tenẽtur ſibi ad hanc quartam. ? ipſemethoſti.hoc videtur tenere i c.offitij de teſta. vbi hoc tenet Inno. ⁊ clarius in.c. in no- ſtra de ſepul.latius Jo. an.in. d. c.offitij. ? ſuper Nica. Et idem ibi do.anto.de butri.do. Car.floꝛentinus pe.⁊ ꝑ pu. ⁊ omnes ſcribentes.Et ita conſuluit Frede.de ſenis excel lentiſſimꝰdecretoꝝ doctoꝛ vt patet ĩ ſuis ↄſilijs ↄſilio.xcvj. Sequitur dominus bal.in.l.ſi quis ad declinandam.C.de epi.? de.⁊ hanc opinionem legendo ⁊ conſulendo ſemper tenui fundamentum huius opinionis.⁊ quia hec poꝛtio de betur epiſcopo ab eccleſijs ſue dyoceſis. ¶ Item ratione ſue iuriſdictionis epiſcopalis ⁊ cure quam ſudit in dictis ec cleſijs vt ꝓbata ĩ.d.c.requiſiſti.nõ.doc.in dictis locis pᷣal. ⁊ maxime in.c.offitij ⁊ ſuper Nica. Sedinter epiſcopum?z eccleſias exemptas ceſſatilla ratio.nec ſubit laboꝛem in eiſ circa iura epiſcopalia cum imediate ſubiciantur Romano pontiſici.vi patet.xvj.q.j.frater noſter. vñ dicimus qð pa- pa eſt epiſcopus exemptoꝛuʒ. vt nõ. glo.in. c. nulla. xciij. di. 2Z in. c.auctoꝛitate. de pꝛinil.li.vj.⁊ foꝛte ob hoc dixit pe.vt recitat Jo.an.in.d.c.requiſiſti.qð eccleſie (ge debẽt hanc canonicam poꝛtionem ſolnere pape.¶ Item ? ſcoo hoc videtur pꝛobaꝛi in cle.dudum de ſepul.vbi fratres pꝛe Adicatoꝛes ? minoꝛes ſoluunt dumtaxat vnam quartaʒ.ſ:cc cle ſie pochiali.ſi defunctus fnit apud eos ſepuitus 2 ſuper alijs poꝛtionibus ſeu deductionibus fiendis imponitur ſilẽ tium omnibus quoꝛũ appellatione veniunt epiſcopi de iu⸗ iranren i excu. tu.l.tria onera cum ſi.⁊.l.ſeyo in pꝛin.ff. de an.ile.⁊ a quo remouetur cura remouetur ⁊ pꝛemium cure.l.alũpne ff.de adi.lłe.ſed ab epiſcopo remouetur per exemptionem cura ⁊ offitium interdictionis epiſcopalis. Ergo ⁊ B̊ pꝛi- mum canonice poꝛtionis. Mec obſtat.c.innoſtra de ſepul. vbi e xemppti ſoluun quartam.quia vt dicit Jo.an.⁊ bene ĩ 4 colaus Abbas. te nec impedimentum allegante. dicto.c. offitij illud.c.loquitur ðalia quarta que ſoluiturec Aeſie ꝑꝛschiali de relicto facto eccleſie ratione ſepulture ꝑ pꝛopꝛium pꝛochianum ila debetur ab omni eccleſia quan tumcũq; ſit exempta ex quo ꝑꝛochianus fuit apud illam ſe pultus.ratio quia illa ſoluitur pꝛopter ſacram.⁊ diuina offi cia que exibuit in vita ſuo ꝑꝛochiano vnde in recompenſa tionem iura voluerunt vtteſtatoꝛ dimitteret quartam pat tem eccleſie. ſi non dimiſit dant in ſubſidiuʒ actionẽ con⸗ tra eccleſiam legatariaʒ ita qd in hoc non pꝛodeſt exemptis vt in.c.ij.de ſepul.⁊ dicta cle.vudum. Sed quarta que de betur epiſcopo ſoluitur ab epiſcopis legatarijs pꝛopter one ra epiſcopalia.⁊ cõmunionem quam habet in eis que om nia ceſſant in exemptis: vnde concludo qð eccleſia non te- netur ſoluere epiſcopo canonicam poꝛtionem funeralium ſed eccleſie ꝑpꝛochiali. Sic ⁊ hoc ſi ipſius ꝑꝛochianus fuit apud illam eccleſiam exemptam ſepultus. Mer qð conclu qitur monaſteria montis oliueti cum ſint exemptaa iuriſdi ctione epiſcopi ad huiuſmodi quartam non teneri niſi ha- berẽt populum non exemptum. Mam tunc ratio populinõ exempti habet cõmunionem cũ epiſcopo æ epiſcopus gra⸗ uatur circa ius epiſcopale ar.c. ex oꝛe. de pꝛimil. Ita ſingu⸗ lariter limitauit hanc opinione nno. in. d. c. ĩ noſtra qdᷣ ſatis placet.⁊ hoc de.ij. dubio. MBeſcendo ad tertium pᷣ ſuppoſito ſine veritatis pꝛeiuditio ꝙ bec exemptio non ꝓ detſet que in eritate Pcdeſ: elunauid rartonc breſer ptionis poſſit dictum monaſterium ſe tueri.Et bꝛeuiter cõ cludo ꝙ ſic tex.eſt apertusin.c.de quarta de pꝛeſcrip.tenet glo. oꝛdinaria in. c.j.oe ſta.mo. Et idem ibi Jo. an. per di ctum. c.de quarta incidenter poſt re.de ſems Znno in. c requiſiſti de teſta.licet hoſti. ibi dicat eũde aliter fuiſſe In. poſtmodum interlocutum. Sed hoc non apparet in lectu ra ipſius. Inno.ipſe tamen hoſti. ſentit pꝛimam opinioneʒ in.c.certificari de ſepul.⁊ latius hanc materiaʒ diſputandã aſſumpfſit iu ſũma eo.ti.in. .licitum al.ſub.s.vetus.⁊ ibi in fine concluſit non valere conſuetudinem in totum abſoꝛbẽ tem hanc quartam ſed pꝛo parte ſic pꝛeſcriptio tamen põt in totum abſoꝛbere ſed requiritur titulus cuʒ ſit contra ius. Sed in caſu noſtro non fuit titulus exemptionis. Mam cũ opi.ſit cõmnnis eccleſiam exemptam non teneri. vt patet ex diſcuſſ̃ in pꝛecedenti articuio pꝛeſuppoſito qð eſſet ſalſa ſaltim pꝛeſtitiſſet legitimam cauſaʒ pꝛeſcribendi ? quaſiar. optimum ⁊ quaſi expꝛeſſuʒ in.c.cum dilectus de conſue. Item eſto ꝙ ceſſaret omnis titulus tamẽ hic eſt lapſus tanti tempoꝛis de cuius initio memoꝛia non exiſtit. qui pa- bet viʒ tituli. vt patet in. c.j. de pꝛeſcrip.li.vj.Et qð valeat pꝛeſcriptio tenent Ror vim.in dicto.c.requiſiſti.? cõmue niter modernioꝛes ſcribentes.nec opoꝛtet in hoc multum inſtare cum aperte pꝛobetur in.d.c.de quarta.¶ Ad idem facit. c.offitij de teſta. vbi patet valere in hoc pꝛ hilegium. g 27 gecſerpronem cum iſte cõmuniter pari paſſu incedant. Nec mirum cum per pꝛeſcriptionem tollant᷑ iura iam epi- ſcopo queſita.vt in.c.cum olim.⁊=.c.cum auditis de pꝛeſcri pti.foꝛtius acquirenda ar.xvj q·. fi. ¶ ¶ oncludo ergo di ctum monaſterium poſſe tueri contra dominũ epiſcopum ſuper exactione huius canonice poꝛtionis ratione.ſ.exem⸗ ptionis ⁊ pꝛeſcriptionis.Et hec ſufficiant. Laus deo. Ni Lon . xxxviij. “ rani occaſione cuiuſdam debiti inter eos cõ⸗ tracti.elegerunt quoſdam extim atoꝛes.quo⸗ rundam bonoꝛum dandoꝛum in ſolutum pꝛo Dicto debito dantes. eiſdem poteſtatem exti mandi.⁊ pꝛomiſerunt ſtare eoꝝ extimationi ſub certa pena deniq; dicti arbitratoꝛes ſeu extimatoꝛes extimaueruut? laudaucrũt ſʒ eoꝝ iudiciũ quoꝝ lauduʒ vna parnũ appꝛobꝗ te reliqᷓ ipꝛobat.⁊ ad dñz ptdteʒ loci recurſuʒ habuit petẽdo certis ex cauſ lauduʒ dictam pꝛonunciari nullũ ſeu iniquũ. Mui dominus poteſtas partibus citatis pꝛefixit terminũ dpꝛobandum incumbentia eauſe infraquem actoꝛ pꝛoba uit inteutionem reo infra eundem erminuzʒ nihil pꝛoban- 6 Aaplo dictotermino actoꝛ petitis atteſtationum ſuoꝝ teſtium publicari reõ con tradicente ? petente termmuʒ ſibi ſatui ad pꝛobaduz intẽ tionem ſuaʒ. Moteſtas heʒ non obſtante bertige eius Alſus in effectu talis eſt. Huo ciues vulter — contradictionem rei publicauit dicta teſtium. a qua pndli⸗ catione per dictum reum extitit appellatum alleganteʒ po tiſſime duas cauſas dicte ſue appellationis. Dꝛima quia terminus ad pꝛobandum cum debeat ſił vtriq; ꝑti ſtatuti. ſed pꝛimo actoꝛi ſcdðo reo. Scðo quia citatus ſuerit dictue reus ad videndum ſtatuti terminum actoꝛi? ſic non poteſt ad illam citationem pꝛefigi.terminus ipſi reo ſed hac appel latione tan ꝙᷓ; friuola reiecta.poteſtas debito tempoꝛe pꝛo nunciauit dictum laudum nullum. a cuius pꝛonunciatione fuit per dictum reum iterum appellatum. ⁊ coꝛaʒ iudice ap pellationis pꝛoduxit adpꝛobationem iuris ſui quedam capi tula directo contraria capital pꝛoduct᷑ coꝛam dño poteſta- te. Altera pars· ſ.appellata alle gat abneln tioni locum non eſſe nec dicta capitula contraria po quid iuris. teſtatemi potuerit appellari. ¶ Lertio pꝛeſuppoſito ſine veritatis pꝛeiuditio ꝙ dicta appellatio ſit admittenda.NHũ quid nag age contraria debeant admitti in cauſa ap ſis veniendot matiuam fieri poſſunt dico dictam appellationeʒ ab inter locutoꝛia non valuiſſe. ꝛimo quia regula iuris ciuil ha⸗ bet qð ante ſententiam diffinitiuam appellari non poteſt. ꝛeuitatis cauſa argumentinque ad ꝑtem affir epꝛoduci. Mueritur NMꝛiſti eiuſq; matris pꝛeſidio ĩuocato.Cria ſunt ad claram dilucidationem indaganda. ꝛimo nuuquid pꝛima appellatio inter ſita ad interlocutoꝛia valuerit.¶ VSecun⸗/ o an a diffinitiua lata per eundem dñũm po- pellationis. /Ad pꝛimum iuxta oꝛdineʒ veniendo.obmiſ 4 quando grauamen eſt reparabile per appellationema diffi nitiua. vt in.l.ante ſententie tpᷣus.C.quoꝝ ap.non reci.? i.l.ij. ff.de ap.reci.vel non.⁊ ibi plene per bar.⁊ in.l.intra vtile.ff. de mino.vbi reſtringit qð ipſe notauerat in.d.l.añ ſententie.⁊ ſacit.l.generaliter.S.ij.C.de iur.iur.⁊.c.ſuper eo.el.ij.de ap.Sed hoc pꝛetenſum grauamen erat huiuſ/ modi cum potuiſſet pꝛobare in appellatione a diſſinitiua dicta appellatio non erat admittenda. Item ſ. lius ex quo dominus poteſtas pꝛefirerat terminum vtriq; ꝑti. ad pꝛobandum non tenebatur nec debebat terminum de nouo ſtatuere non allegato nec pꝛobato impedimẽto ꝑ aguerſam partem quia omnis pꝛobatio dilatoꝛia intelligit pemtoꝛia tex. eſt apertus in.c. licet de pꝛoba.⁊ ibi per doc. ⁊2 in.l.fi.⁊.l.oꝛatione.ff.de ferijs tenet archy.in.c.iudicantẽ data. ¶Mec obſtant motiua ꝑtis aduerſe.nam iſta cauſa ẽ ſumaria vt patet in ſtatutiſ vulterane potuit ptãs ſimul ⁊ ſe mel vtriq; ꝑti terminum ſtatuere tex.eſt in cle.ſepe.de.v. ſig. ⁊ ibi hoc tenet᷑ cõmuniter per doc./ Mon obſtat aliud motiuum qð citatio fuit facta ad pꝛefigendum terminum an herchiutnorin dila⸗ F. videndum.v. quid ſit Vt actoꝛi.⁊ non ipſi reo hoc enim habebat viciare ſi ipſe reus citatus non fuiſſet pꝛeſens ĩpꝛefixione ſibi facta.icintel- ligo tex.⁊ bar.in.l.aut qui aliter.ff.qð vi aut clam. Daa cum in caſu noſtro dictus reus fuerit pꝛeſens in pꝛefirione termini non erat ntceſſario alia citatio. vt pars ſit pꝛeſens.ſed data pꝛeſentia non eſt neceffaria.vt nõ. Jo. an. in. c. fi. de elec.li.vj.facit.l.ſi vt pꝛoponis.l.ij.C quomodo ⁊ quando iu.vbi colligitur a cõtrario ſenſu.qð ſi iudex citauit ad vnum locum poſtea pꝛoceſſit in aꝰ. parte peeſente actus tenet licet ſecus eſſet.ſed pars fuiſſet abñs vt ibi ⁊ per bar.in.:.ſi.ff.ꝙ vi aut clam. ¶ Tertio facit cõ⸗ tra iſtam appellationem id qð ſtatim ſubiciatur in.ij.articu lo.Ex quibus concludo dictam appellationem ab interlo- cutoꝛia non valuiſſe.⁊ per conſequens non ſuſpendiſſe iu- riſdictionem domini poteſtatis · vt in.c.non ſolum de ap. li.vj. Concedendo ad ſcdᷣm articulum quid de appella- tione a diffinitiua. Et iſte eſt articulus pulcher in effectu eſt querendum nunquid a iudice reductionẽ arbitramenti ad equitatem po quo pꝛincipaliter duas reperio opiniones. Mama butri. i lſi ſocietatem.S.arbitroꝝ.ff. pꝛo ſocio qui tenuit appellari poſſe cum tanqᷓ;ᷓ iuder pꝛonunciet. Et hanc opi.ſecutus ẽ anto.de bu.in.c.quintauallis.de iur.iur.Contrariam opy. tene Jo.an.in addi.ſpec. in ti.de ap.5.in quibus..quid ſi conuenit vbi recitat ruſticanum antiquum doc.hanc.q.diſ putaſſe ⁊ terminaſſe qdð appellari nõ poſſit pꝛincipale mo tiuum eſt qð ab arbitramento non appellatur.ergo neca ſẽ tentia que ſuper eo fertur.AItem iudex non cognoſcit in r ubtilis ? H ſuper it appellari. in it enim citatio hac cauſa vt iuder ſed vt bonus vir. vt in dicta.l·ſi ſocietatẽ in fi.⁊ habetur pꝛo inde ac ſinon iudex· ad id fuiſſet aſſum ptus.vnde cum iudex hoc caſu ſurrogetur in locum boni vi ri ſicut a bono viro arbitratoꝛe nõ appellatur ita nec ab iſto iudice quin ſurrogatus alterius locum illius naturam ſoꝛtit ff.ſi quis cau.l.ſi eum.ff.qui iniuriarum. ⁊ in.c.ecdleſia.vt li.pen. Sic videmus in caſu conuerſo. Mam quando arbi ter cognoſcit loco iudicis ab eo.appellatur vt a iudice.vt in I.cum ſpiritualis.⁊.l.apertiſſimi.C. de iudi.2 .del. c. arbitris li. vj.=.l.arbitro.ff.qui ſatiſda.coga. ¶ Item facit quia ſi diceremus contrarium ꝑtes inciperent in anfractis litigioꝝ per pꝛimam ⁊ ſecundam appellationem.⁊ pꝛopter hoc ab hoꝛruerunt doc.hanc opinionem que mihi placet re perio tenere bar. in.l. ij . in fi. ff. del. j. vbi refert idem tenuiſ le Inno. in. c. pꝛeſenti de reſcrip.li.vj. Quod hodie inci- pitĩ ſtatutum vbi videtur dare notabilem regulam qð vbi⸗ cunq; iudex aliquid vt bonus vir arbitratur nunꝙᷓ ab eo ap pellatur. dicit etiam Mar. qð nec etiaʒ poteſt peti reduetõ ad arbitrium boni viri allegat Ya. butri.in dicto·. 5. arbitro- rum. hanc etiam opinionem ſecutus fuit dñs Zab. Car. in c.expõita de arbi. vbi refert idem conſuluiſſe do.bartolo.ð ſali. ? idem ſentit bal.in.l.fi. C. ð contraben. emp. ¶ Dꝛo hac opinione etiam facit.quia iudex reductionis non habet ſententiare ſᷣm qð pꝛimus arbitratoꝛ.ſed 'm bonam equi tatem habet arbitrari. vt nõ.bar.in.d.S. arbitroꝛum.? ſic ñ poteſt dici qdð cognoſcat vt merus iudex. Et hec faciunt cõ tra appeilationem ab interlocutoꝛia de qua pꝛemiſſi· vt v ille non debuerat admitti. ſicut nec fuiſſet admiſſa coꝛò ar- bitratoꝛe.Ex his concludo dictam appellationem non eſſe admittendum.allego ⁊ aliam cauſam pꝛincipaleʒ ex alio ca pite dictam appellacionem infingentem vbicunq; eniʒ ap pellatio ab interlocutoꝛia eſt manifeſte friuola nos va a pellatio.nec a diffinitiua tanẽᷓ interpoſitaa manifeſto con tumaʒe tex. eſt nõ.in cle.vnica.de dolo.⁊ contu.ſed pꝛima appellatio fuit manifeſte friuola ꝙ patet per.S.dicta ergo non poterat appellari a diffinitiua ? per hoc remãet tertiꝰ articulus tanqꝙ; ſuperflnus. e queſtio dependet a pꝛimo articulo vtrum publicatio atte- ſtationum noceat. ? dic ꝙ ſi non fuit legitime facta non dzʒ obeſſe parti.vt nõ. Yo.an.in.c.fraternitatis.⁊.c.conſtituti el.ij. de teſti. Si autem fuit legitime facta non debet admit ti pꝛopter periculum ſuboꝛnationis teſtium.vt nõ.in.d. c. fraternitatis.Et eſt hodie tex.in cle.ij.de teſti.tenet bar.in l. per hanc.C.de temp.ap.⁊ in.l.pemptoꝛias.C.ſen.reſin · non poſſ.In caſu noſtro publicatio fuit legitime facta com pars aduerſa non legitime allegauerat in contrariuʒ. vtpʒ per pꝛedicta ergo ?ꝛc. Alſus ſuper quo conſilium petitur in termi- nis infraſcriptis. Quidam bonauentura he- bꝛeus mutuo recepit a quodam deodato flo/ renos. M. cc. vt conſtare dicitur in ſcriptu⸗ Nea pꝛiuata manu ipſius debitoꝛis. Lapſu tempoꝛis quidam nomine genitus filius dicti debitoꝛis nõ emancipatus patre inconſulto in eodeʒ cyrographo ſubſcri pſit ſe hac foꝛma. Ego genitus confiteoꝛ hahuiſſe ⁊ rece-.- piſſe ex ſupꝛaſcriptis ee enegnade ſei trafi care ⁊ bonam rationem reddere ipſi deodato. Doſt p . dicta moꝛitur ipſe creditoꝛ ſuperſtite ſibi quadam neptei- pubere pubertati tamen pꝛoximo quam ſibi heredem vle,z inſtituit· ⁊ legatarios fecit:ſibi quinq; ⁊ quẽlibet ipſoꝛum in ſtituit in quinta parte bonoꝝ ſuoꝛum. Cunqʒ ſupꝛaſcripte impuberi iudex loci tutoꝛem dedit ad negocia lites ? cãs. vVnum erx ſupꝛaſcriptis legatarijs.qui tutoꝛ diligenter viſra tionibus dicti defuncti.⁊ liberatione facta per euʒ de dicto bonauentura dictum bonauenturam ⁊? eius heredes a dcõ debito.¶ M. cc.floꝛenoꝛum liberauit ⁊ abſoluitiuramento interpoſito tam per dictum tutoꝛem quam per pꝛefatam pupillam heredem. MNunc queritur ſi pꝛefatus genitus ꝗ ſubſcripſit ſe eo modo ⁊ foꝛma de quibus.s.ſit vigoꝛe di⸗ cte liberationis abſolutus.⁊ ille tutoꝛ potuerit eum ⁊ eius patrem liberare.⁊ hoc alijs legatarijs inconſultis?ꝛ 765. Biuino ed pꝛeſuppoſito ſineñ ver tatis pꝛeiuditio quia dicta appellatio eſſet admittenda nun quid capitula directe cõtraria fuerint admittenda. Et hec — — — —r—— — —— S. 2 e – — — le⸗ eſ⸗ ſuppoſito qð ipſe genitus ſit obligatus. = π.ς e e S Juino nominis pᷣſidio hũilit᷑ iuocato.Huo ſunt ex omni ſubicienda. Pꝛimum vtrũ filius dicte boneuenture ſit liberatus. Scoʒ quid de patre.¶ Circa pꝛimũ obmiſſis bꝛe uitatis cauſa argumentis que ad partes fieri ſolent dico dictum genitum duobus ex cauſis impeti non poſſe per heredes dicti deodati olim grctns Adanne nunq ipſe fuit obligatus dicto deodato qm aut inueritate habuit dictos. ¶ D. cc.floꝛenos aut nõ. g habuit talis pe cunia fuit pꝛefutura ⁊ ſic tranſiuit in dominio patris.cuʒ ex mutuo facto pecunia tranſiuerit in dominium ipſius.l.ij.ff ſi cer.pe.⁊ lucrum inde pꝛoueniens eſt cõe ipſi patri.⁊ ge⸗ nito filio.iuxta nõ.per bar.in.lcum opoꝛteat.C.ð bo.que lib.⁊ in.l:.j.ff.pꝛo ſocio. Nec potuit filius patre inconſulto nouare obligationem paternam vt reſpectu illoꝝ ſexcento rum floꝛenoꝝipſe eſſet obligatus loco patris vt ſic pecu- nia eſſet ipſius.⁊ pꝛopꝛio nomie traficaret.? negociaretur ad vtilitatem ſuam.⁊ pꝛimi creditoꝛis.quinĩmo nõ egit ali ꝙ nouationeʒ ſed ſimpliciter ſuit confeſſus ſe recepiſſe ex pecunia mutuara patri. ad hoc.l.j. æ.l.fi. C. de noua.vnde ĩ debite pꝛomiſit ⁊ per erroꝛem traficare ⁊ reddere rationeʒ dicto deodato.cum nihil recepiſſet ab eo.nec de ipſius pe- cunia. Et ſic talis ſcriptura ſeu cautio indebite facta non ð bet ſibipꝛeiudicare vt in.c.ſi cautio de fide inſtru.⁊.l.cnm ĩ debito in fi.ff.de pꝛoba. Si vero nullam pecuniam dictus genitus recepit qð videtur verius. vt ſatis videtur colligi ex tenoꝛe liberationis facte tunc clarum eſſet dictum geni- tum non eſſe obligatum.cum obligatio realis non poſſit cõ trahi de non interueniente.vt.l.ſi tibi.x.de actis. 2.l.roga ſti ſi cer.pe.⁊.l.actenus de conſti.pecu. ¶ SGcðo ex alio ca pite dictus genitus impeti non poteſt vigoꝛe abſolutionis Zliberationis facte per dictum tutoꝛem ⁊ ipſam pupillam. qui expꝛeſſe liberauerunt dictum bonauenturam ? eius fi⸗ lios.tam reſpectu ſoꝛtis dictoꝝ.:.floꝛenoꝛum qᷓ reſpe⸗ ctu lucri: vt patet ex tenoꝛe dicti inſtrumẽti liberatoꝛij.qð toto valuerit examinabo ſtatim in ſequenti articulo. Aend igitur ad ſcõᷣm articulum an.ſ.tutoꝛ potuerit li⸗ berare dictum bonauenturam ⁊ ipſius m genituz. p⸗ t videtur pꝛimo ꝙ non per.l.pactum curatoꝛis.C. de pac.⁊.l.interpꝛetatio ne.ff. eo.vbi patet qð pactum curatoꝛis ſeu tutoꝛis poteſt pꝛodeſſe minoꝛi in exigendo non autem nocere in remittẽ do.habetur enim tutoꝛ in loco dominij cum bene miniſtrat ⁊ non cum illegitime.vt in.l.qui funð.ff.pꝛo emp. Sed hoc non obſtante contrarium videtur dicendum ex duplici iure · adamd ex cõmuni theoꝛica doc.in.l.ſi pꝛeſes.C. de tranſac.⁊.d.l.pactum curatoꝛis vbi glo. Bar.⁊ cõmuni ter alij doc. volunt qð licet debitum liquidum pupilli tutoꝛ remittere non poſſit.ſecus tamen eſt quando debitum nõ eſt liquidum. Mam videmus qð ſolus tutoꝛ poteſt tranſi- gere. vt.l.ſi pignore in ſi.⁊.l.interdum.ff.de pac·que vult qð licet filius habens adminiſtrationem peculij non poſſet remittere ſeu paciſci de non petendo animo donandi ſecuſ tamen ſi fiat animo non donandli vt puta quia difidebat de pꝛobationibus.tunc enim valet remiſſio per habentem ad miniſtrationem licet pꝛo ea fienda nihil conſequitur. Sed in caſu noſtro illud debitum.M.cc.floꝛ.non ſolum erat non liquiduʒ ĩmo expꝛeſſe apparebat ex libꝛis de functi.qð ſli fuerat ſatiſſactum. vel dicitur per ipſum tutoꝛeʒ in dicto inſtrumento liberationis.potuit ergo licite dict tutoꝛ agno ſcendo bonam fidem dictos bonauenturam ? filium libera re marime cuni in hoc ſequeretur iudicium defuncti.vt pa tebit ex liberis ſuis quo caſu etiam in alienatione rei imobi lis non requiritur pꝛeſidis decretum.C.qñ decre.opus nõ eſt per totum facit ad pꝛedicta in ar.l.petitio in pꝛin· ff. ð le. iij. 2.l. pater del.ij 4 Scðo pꝛincipaliter pꝛo pꝛedicta libe. ratione facit quia pupilla iurauit marime auctoꝛitate tuto- ris ⁊ pꝛomiſit non contrauenire vnde cum eſſet maioꝛ infa te ⁊ ſic doli capax habuit iuramentum validare contractum ſeu liberationem etiam ſi alias fuiſſet in valida ira quod in- uiolabiliter tenetur ad obſeruationem iuramenti.vt ĩ auẽ. ſacram puberum.C.ſi aduer. ven.que licet loquatur in pu bere cõmuniter per vtriuſq; iuris doc.tenent etiam pꝛoce-⸗ dere in impubere doli capace quia ſicut peccando ⁊ pieran do poteſt ſe obligare diabolo.ita ⁊ deo.vt ĩ.c.j.de delic.pu. t hoc cõmuniter tenet bar.⁊ alij in dicta auc.ſacraʒ. ? cõ muniter canoniſte.⁊ ſpetialiter hoſti.in.c.cũ contingat de iur.iur. Mec obſtat qð iſti ſunt iudei quia iuramentum eſt de iure diuino.⁊ obligat etiam ex diſpoſitione veteris teſta menti. Auxta illud redde dño iuramenta tua.vt tranſum ptiue habetur in.c.⁊ ſi chꝛiſtus de iur.iuran. Lex autẽ moy ſaica bene ſtringit iudeos vt in.c.gaudemus ð diuoꝛ.adeo qð ad ea ſeruandum in noſtralibus poſſint compelli ꝑ Ro manum pontiſicem.vt nõ. Inno.in.c.qð ſuper his de vo to.facit ad pꝛedicta.c.mouet.xxij.q.j. Nuare concludo qð etiam ſi filius fuiſſet obligatus qð tamen non credo per ea que dixi in pꝛin.cum illa pecunia fuiſſet effecta patris in terueniente mutuo vnde non potuit eã pꝛomittere aliquã do vel traficare pꝛo altero iuxta.l.contra iuris.ff. de pac.⁊=.l filiuſfa.ff.de dona.tamen liberatio ſubſequens facta per tu toꝛem ⁊ ppuillam maxime interueniente iuramento habuit illos abſoluere cum iuramentum tollat deffectum etatiſ. vt dicta auc.ſacram puberum. Mec obſtat qð alij legatarij ñ conſenſerunt cum ipſi non habebant adminiſtrationem bo noꝛum pupille.fateoꝛ tamen ꝙ hec liberatio non pꝛeiudi- cat eis pꝛo parte hereditatis eis delate.cum vnus heredis tranſactio alteri non pꝛeiudicat cum alteri.per aliuʒ in qua couditio auferri non debet.l.j.C· de tranſac. Nam actiõeſ hereditarie actiue ⁊ paſſiue ipſo iure diuiduntur inter he- redis pꝛo poꝛtionibus hereditarijs.l.ea que.C.fa.herciſ. Et hec ſufficiant ⁊c. Abbas. Acti contingentia talis eſt. Mobis egregius Wenricus quondam Frederici de creſſino de vincentia filium vel filios maſculos legiti- 82 naturales tunc non habens. Teſtam̃ tum ſolemniter fecit. In quo dotem cuiuſdã filiabus ſuis reliquid.= in ea dote eas heredes inſtituit.iu- bens eas foꝛe tacitas ⁊ contentas.Qui quidem teſtatoꝛ cuʒ haberet vxoꝛem pꝛegnantem in dicto teſtamento filiuʒ vl filios ſi quos in futurum ex vxoꝛe pꝛegnante haberet vnuz vel ples legitimos.⁊ naturales heredes vlr ĩſtituit atq; eq̃ᷓ liter. Gin autem dictus teſtatoꝛ filiuʒ vel filios legitimos ⁊ naturales vel deſcendentes maſculos ex dictis filijs legiti mos⁊ naturales tempoꝛe moꝛtis ſue non haberet vel habe ret ⁊ dicti filij ſui maſculi ⁊ naturaleſ vl deſcendens ex eis le gitimi ? naturales decederent ſine filijs maſculis legitimis 7 naturalibus ⁊ deſcendentibus ex eis maſculis legitimis ⁊ naturalibus vulgariter bꝛeuiloquice compendioſe ⁊ per ſi deicõmiſſum ſubſtituit.⁊ heredem ⁊ ſucceſſoꝛem in bonis ? hereditate ſua eſſe voluit. vt oꝛdinauit notabilem viruʒ Fredericum quondam paſſu de creſſino dicti teſtatoꝛis ne potem.ſi dicto tempoꝛe dictus Fredericus extabit ⁊ ſuꝑ- uiuus. Et in caſu quo dictus Fredericus non extaret non ſuperuiueret ſubſtituit in bonis ⁊ hereditate ſua deſcendẽ- tes maſculos ex dicto Frederico legitimos ? naturales.Et ſi dictus Xredericus vel eius deſcendentes maſculi legiti- mi ⁊ naturales in rerum natura nõ foꝛent pupilariter ⁊ vul⸗ gariter ⁊ per fideicõmiſſuʒ ſubſtituit heredem ⁊ ſucceſſoꝛẽ in bonis ⁊ hereditate ſua eſſe voluit Leonellum quondam Warthoͤlomei del neuo de vincentia. Et ſi dictus Aeo-⸗ nellus non extaret ſubſtituit vulgariter ⁊ pupillariter ⁊ per fideicõmiſſum deſcendentes maſculos dicti Leonelli le⸗ gitimos ? naturales.Et.ſi deſcendẽtes maſculi dicti Leo- nelli legitimi ⁊ naturales non extarent mandauit dictus te ſtatoꝛ qð hereditꝗs ⁊ bona ſua deueniant ad pꝛoximioꝛes dicti teſtatoꝛis. ¶ Doſt factam huius ſolemne teſtamen tum per aliquos annos dictus teſtatoꝛ ſuperuiuẽs tandem non mutata voluntate deceſſit. Fredericus autem eius ne pos ſubſtitutus vt.S.filijs maſculis legitimis ⁊ naruralibꝰ. ex dicto teſtatoꝛe non extantibꝰ vigoꝛe pꝛefate ſubſtitutio- nis ſeu inſtitutionis pꝛedicte hereditatem dicti Henrici te ſtatoꝛis.⁊ patrui ſui ſolemniter adiuit contradicente nemi ne.demum elapſis quibuſdam tempoꝛibus ad petitionem dicti Aeonelli fuit dictus Fredericus citatus per vicariuʒ poteſtatis loci.⁊ ad illius inſtantiam fuit per dictum vica- rium pꝛefixus terminus dicto Frederico ad executionem quoꝛundam legatoꝛum factoꝝ ad pias cauſas. Qui Fre⸗ dericus videns ſe ex dicta hereditate ſeu eius occaſiõe ere alieno grauatum adiuit epiſcopum vincentinuʒ ⁊ obtinuit — 2 pꝛoꝛogationem termini ad biennium ⁊ infra terminum ꝓ rogatum non habens pecuniam pꝛo ſatiſſactione dictoꝛuʒ legatoꝝ aſſignauit pꝛo ipſoꝝ executione quedam bona di⸗ cte hereditatis dicto domino epiſcopo acceptãti ⁊ recipiẽ ti. Nüc contingit dubitari de tribus princihalter. ꝛi moꝛi mo vtrum ſi dictus JFredericus ſine liberis maſc contingat Aeonelius ſubſtitutus veletiã eo deficiente eiꝰ liberi maſculi legitimi ⁊ naturales.admittuntur ad dictam hereditatem virtute ſubſtitutionis pꝛedicte.an omnis ſub ſtituto in dictum Fredericum teſtatoris nepotem heredi- tatis aditione finita ſit. Scðo vtrum dictus Leonellus poſito ꝙ ipſe vl eius filij admittantur poſſit petere a Ire derico qð ſatiſdet de conſeruando ⁊ non minuendo res he reditatis.⁊ reſtituendo cum venerit caſus ſubſtitutiõis pꝛe dicte cum allegetur dictum Fredericum male vti ſubſtan- tia ſua.licet ipſe Jredericus allegat ſe alienaſſe ea que alie- nata hne,Framoſtoa ochau 2? creditoꝛibꝰ ei hereditarijs. ne riat᷑ qui velit fideiubere.⁊ realiter obligare an ſufficiat ſim- plex cautio ſua. ¶ Xertio dubitatur an dictus redericus ſic pꝛiuatus dicta hereditate qui ñ ſatiſfecit legaliter ad pias cauſas infra annum pꝛefixum a iudice an non conſeruetur illeſus ex dicta pꝛoꝛogatione ? conſignatione bonoꝛum fa- ctis modo pꝛedicto. It poſito ꝙ ſit pꝛiuatus vtrũ dicta he reditas ſeu iprus bona peruenire debeant ad dictuʒ Aeo nellum ſeu eius filios ſubſtitutos.an ad dñm epᷣm vincenti num vti pauperum ⁊ pie cauſe patrem?. IIWuſti eiuiq; matris pꝛeſidio humiliter inuo pꝛimo qð decedente dicto Frederico ſine fi lijs maſculis legitimis naturalibus.dictꝰ leo- Nellus vt ſubſtitutus veleo decedente eiꝰ fi ebeant admitti ad dictam hereditatem qð ſic oſtendit lij d in teſtamentis recurrendum eſt potius ad voluntateʒ teſta toꝛis.qu ad uerba ipſius teſtemẽti.lj.ſi mihi? titio de ↄdi. Vian verboꝛuni ſignificatum ĩ 2 demö. Etiam contra pʒ. x ed cõiecturando teſtatoꝛis vo l. labeo.ff.de ſupł. lega luntatem videtur ſubſtilntus dictus Leonellus.ſeu eius fi lij eo non exiſtente ſine filijs maſculis legitimis ⁊ naturali- bus. Ergo in euentum conditionis ſint iſti admittendi.vt ĩ c.rainuncius.?.c.rainaldus de teſta. MMinoꝛ pꝛobatur ex tacita mente teſtatoꝛis.non enim pꝛeſumitur teſtatoꝛ.ma⸗ gis dilexiſſe nepotem ex fratre qui pꝛopꝛie non dicitur ne⸗ pos.vt.l.iuriſconſultus..nepos.ff.de gra:quam pꝛopꝛios ſilios legitimos ⁊ naturalis.cum amoꝛ paternus vincat om nem effectuʒ..fi..de cur.fur. Sed dictus teſtatoꝛ voluit ſimpliciter inſtituere filios ſeu nepotes ex filijs qui ſunt ve- re nepotiſ.vt.d.S.nepos.⁊ qui diliguntur vt filij.vt.l.libel/ loꝝ in fi.ff. de.ver.ſig. Sed ſubſtituit eis freqericum in cãu quo decederent ſiñ poteſteriate legitima ⁊ naturali.vt pʒĩ caſus narratione. Orgo foꝛtius pꝛeſumendum eſt voluiſſe dictum Fredericum ſubſtituere ſimpliciter ſed tacite gra- uaſſe eum de reſtituendo dicto Aeonello vel filijs.ſi ipie ö cederet ſine legitima ⁊ naturali ſobole.licet expꝛeſſe non ca uent ad hoc texnõ.i.l.cũ acutiſſimi. C. de fidei.⁊ in.l.gene raliter.S.cum antem C.de inſti.⁊ ſubſti.vbi patet qdð lʒ pat in ſubſtitutione filij naturalis expꝛeſſit de nepotbustamen tacite pꝛe umitur de eis cogitaſſe ad excluſionem ſubſtituti quia non eſt pꝛeſumendũ teſtatoꝛem voluiſſe alienum pꝛe ferre pꝛopꝛie ſoboli.vt ibi dicit tex. Ad idem tex.nõ.in.l.eũ auus.ff.de condic.⁊ demõ.vbi tacite videntur vocati filij. nepote etiam ad excluſione patrui ſubſtituti ne videat᷑ magis dilexiſſe filium ſuperſtitem quam ſobolem ex filio pᷣ moꝛtuo.vt eſt ille nõ.caſus. Ita in pꝛopoſito cum voluerit teſtatoꝛ pꝛopꝛie ſoboli tibuere facultatem de rebus heredi tarijs diſponendi ad libitum in caſu quo derane ſine po ſteritate legitima.ſed ſibi ſubſtituit dictuʒ æredericũ nepo tem multo foꝛtius. Idem pꝛeſumendum eſt voluiſſe in ꝑ- ſona Frederici qm minus pꝛeſumitur dileriſſe tum ex na- pꝛimo loco vocauerit filios ⁊ deſcendentes ex eis. VJe⸗ tur ali ratione in.d.l.liberoꝝ in fi. tum ex eren Ge⸗ cundo pꝛincipaliter facit alia ? diuerſa rõ dicta ⁊ onera ap- poſita inſtituto vñr.repetita in ſubſtituto.vt.:.illud.ff.del. :⁊· non iuſiam. C. ad treb.facit.l.vna.C.de cadu.tol.Sʒ fiijs pꝛopꝛijs ſubſtituit in euentum carentie liberoꝝ.Ergo idem videtur repetiſſe in nepote ſubſtituto.⁊ tacite foꝛti em poſito qð debeat teneri cũ non repe cato. Venio ad pꝛimum dubium. At videt᷑ hoc Eonlecrn andum guanto plus vr dilexiſſe flios quam nepotem ex fratre.¶ Red his non obſtantibus contrariam ſententiam arbitroꝛ verioꝛem mouet iure pꝛincipaliter.l.lu tius.ff.de here.inſti.vbi teſtatoꝛ inſtituit fratrẽ ſ pꝛius mo reretur ante qᷓ; haberet ſeu filium vel filiam.ſubſtituit duos ex ſeruis ſuis inſtitutus adiuit hereditateʒ ſed non habebat filios. ¶ Querebatur an dicti ſerui ſubſtituti vel deberent admitti tanꝙᷓ ſubſtituti ſaltem in aliqua parte taniꝙᷓ adiecti ⁊ videtur ibi per iuriſconſultum qð nec vi adiecti debẽt ad mitti.nec vt ſubſtituti cum teſtatoꝛ voluerit eis pꝛeferre ne dum fratrem inſtitutum ſed etiaʒ filios. Et ſic ex ſola adie ctione hereditatis excluduntur ſubſtituti.licet fuerit in ſub ſtitutione facta cõmemoꝛatio filioꝛum cum ſimpliciter fue rit frater inſtitutus ⁊ non ſub conditione ſine liberis ita pꝛi cipaliter videtur dicendum in caſu noſtro.exquo æFrederi- cus fuit in ſecundo gradu inſtitutus ſimpliciter licʒ fuerit fa cta filioꝝ cõmemoꝛatio in caſu quo ipſe fredericus non exta ret ex quo tamen ipſe extat ⁊ hereditateʒ agnouit euanuit pꝛoꝛſus ſubſtitutio quantũcunq; filios non pꝛocrearet.⁊ eiſ non exñtibus decederet.vt.d.l.lutius. al ideʒ facit ſub ſtitutio facta ſub conditione euaneſcit in euentum conditio nis.l.j.C.de condic.incer.cum ſi. Sed leonellus⁊ filij fue runt ſubſtituti ſub conditione in caſu in quo dictus Frede- ricus ſeu eius deſcendentes in rerum natura non foꝛent qð debet intelligi de exñtia tempoꝛe moꝛtis teſtatoꝛis.vt patʒ per dicta in pꝛin.gradu inſtitutationis verba enim ſequen/ tia clarificantur ⁊ determinantur a pꝛecedentibus.l.ſi ſer⸗ uus plurium in fi.ff.deł.j.⁊.l.qui filiabus eo.ti.vbibonus tex.ſed fredericus extit ipſe moꝛtis teſtatoꝛis.⁊ hereditatẽ agnouit.ergo euanuit ſubſtitutio facta de Aeonello.⁊ filijſ pꝛeſuppoſito ꝙ fredericus ſine liberis decedat.quia cuʒ alitk natiue de eo in filijs fuerit facta mẽtio ſufficit ad ipſius pu rificationem alteram partem exiſtentem.vt in regula in al 2 natiuas de re.iur.li.vj.⁊.c.inter cetera.de reſcrip.⁊ quo ad materiam noſtram.videtur tex.in.l.is qui ducenta.S.vtrũ. ff. de rebuſ dub. ¶ Tertio pꝛincipaliter facit qð a verbis te ſtatoꝛis non eſt recedenduʒ niſi cdlare pateat de intentione contraria.l.non aliter.ff.deł.iij. Sed in caſu noſtro teſtatoꝛ ſimpliciter ſubſtituit fredericũ⁊ eo non extante filios.⁊ nen tris extantibus Aeonellum.ſed hic aliter.ſ.fredericus exi/ ſtit. Ergo euanuit ſubſtitutio clariſſime ex verbis. Nunc ĩ reſponſione ad contraria ſuperius foꝛmata videbitur an il-⸗ lud ex verbis teſtatoꝛ ſenſerit. Nude ad pꝛimum contrari um reſpondeo qð nulli iuribuſ filij ſubintelliguntur vt teſta tor videatur contra officium pietatis plus dilexiſſe extrane um quam poſteritatem filioꝝ vel magis ſuperſtitem quam ſobolem filij pꝛemoꝛtui contra illud q habetur. Inſti.de here.que abinteſt.deſe.S.cum filius. Sed in caſu noſtro ſi bene conſideratur pꝛoꝛſus ceſſat hec ratio.⁊ militaret om- nis abſurditas quin non militat ratio ſic diſponendi vti te- ſtatoꝛ diſpoſt en in ſubſtitutione filioꝛum fuit ratio quia patruus eſt loco patris vnde ſi filij decederent ſine ſo bole.noluit teſtatoꝛ nepoteʒ ſuum qui eſt loco filij maxime ad conſeruationem agnitionis excludi.Sed noluit vocari Fredericum nepotem ex fratre ne filij haberent materia,z alienandi illa bona extta familiam. maxime frederico exclu ſo vnde vocauit illum quẽ merito debebat Heeciligere poſt filios.ſed in ſᷣa reſtitutionis parte quam fecit de Leonello non militabat hec ratio.cum ipſe leonellus non eſſet de a- gnatione.⁊ familia ſua nec actinebat ſibi eo gradu quo de- beret eum diligere loco filij.vnde merito voluit eum exclu di ſimpliciter per exiſtentiam Frederici.vel ſilioꝝ ſuoꝛum ⁊ latis eſtqð ſumus extra caſum dictoꝛum legum. R. allegat fundentur ſuper maxima equitate vt patet in eis. eò ius fundatũ ſuper maxima equitate contra reglas iuris non debet extendi ar.in.l.qð vero.ff.de legi.ĩmo vo luit Jo. in. c. ..?. ij. vt li.pen.li.vj.tale ius non extendendã etiam ex idemnitate rationis.hic tamen non eſtrationis pa rixas.ĩmo omnino diſſimilitudo.vt patet ex pꝛecedentibꝰ. SFen in illis iuibus verba non impꝛopꝛiantur ex toto ſed fit ſuperlocutio ſi decederet ſine liberis in fauoꝛem iſti- tuti ad excluſionem ſubſtituti. Sed in caſu noſtro fieret v⸗ boꝝ maxime impꝛopꝛiatio vt patet ex pꝛedictis media ĩiſti. qui ita fuit pꝛedilectus a teſtatoꝛe.⁊ in fauoꝛem ſubſtituti q non fuit ateſtatoꝛe ita dilectus. ¶ Ad ſcõm contrariũ dico am negari nõ poteſt quin dicta.l.acutiſſimi.⁊.l.generalit᷑ pᷣall. „ t in relictis factis ab inteſtato.vel omnibus qð non pꝛocedit i inſti tuto in iunctis que igentu eperſa aſobſtiturns ad B ed vt voluntati teſtatoꝛis ſatiſfiat. O. n ggitur de relictis vel oneribus iniunctis inſtitutis.ſed de q̃ dam qualitate appoſita inſtituſᷣ in pꝛimo gradu que nõ ſint ff.de condic.?⁊ demon. ¶ Item ⁊ melius appoſita ⁊ dicta inſtitutione videntur replicata in ſubſtitutione niſi contra- ria ex coniecture eliciat᷑ voluntas teſtatoꝛis.vt nõ.dicit tex. in.l.illlud delł.j.¶ Sed in caſu noſtro clariſſime patet con- traria voluntas teſtatoꝛis cum in pꝛimo gradu aliam legem dixerit quam in.ij. Nemo enim pꝛeſumitur dixiſſe qð mẽ te pꝛius non agitauit.l.labeo pꝛeal. MHec eſt veriſimile qð ĩ repetita circa inſtitutos 1 ij· gradu. facit. I.iulianus paulus continenti fuerit oblitus vel ſibi contrarius ar.l.nam ad ea. ff.de condic.⁊ demon.Et idem ſi voluiſſet diſponere ĩ fre derico qð in filijs bene ſciuiſſet expꝛimere.⁊ non alternati- ue ſubſtituere vtin ſimili dicit tex.in.c.ad audientiã ð dᷣci. t hoc quo ad pꝛimum dubium per cuius deciſionem vi- detur ſublatum m.¶ Non enim eſt pꝛeſtanda cautio ſi eua nuit ſubſtitutio. ¶ Sed pꝛeſuppoſito ſine veritatiſ pꝛeiudi tio ꝙ ſubſtineretur quid dicenð certe caſus videtur in dubi tabilis vt cautio ſufficiens pꝛeſtetur vt eſt caſus iuncta glo. l.j. ff.de leg.no. Mam ſpetiale eſtin patre qui rogatur reſti tuere hereditatem filio.vt cauere non tenerentur in.l.iube mus. C. ad trebel. Ergo ſec videtur inter alios coniuncto- valet enim argumentum per locuma ſpᷣali.vt legitur ⁊ nõ. in.c.pꝛeſenti de pꝛeben.li.vj.Sed eſt hoc caſu rogatus de reſtitutione.allegat impotentia pꝛeſtandi.ſufficientem que daʒ iura in alijs terminis videntur velle vt eo caſu quo cau tio non poteſt pꝛeſtari.ſufficiens pꝛeſtit vt illa que pꝛeſtari poteſt ſaltẽ. iuratoꝛia.vt in auc.generaliter.C.de epi.⁊æc le. ⁊ in auc.vt nulli iudicum.ꝭ.ſi vero.⁊ in.c.per veſtras qui fi.ſint legi.⁊ in auc.de litigioſis..ad excludendos.hec que ſtio poteſt multum adaptari ad ſimilem queſtionem que fit in vſufructuario qui tenetur cauere ſufficienter pꝛopꝛieta- rio de vtenda re ad arbitrium boni viri.⁊ ea reſtltuenda fi- nita cauſa vſufructus in.c.fi.de pigno.⁊ alijs cau.⁊ in.l.vſu fructus.C.de vſuf.⁊ vtrobiq; per glo.⁊ doc.vtriuſq; iuris. Et in hoc multe ſunt opiniones.ſed due ſunt pꝛincipalio- res.que ſatis videnturin effectu cõueniri. Ana hoſti.Jo. an.⁊ ſequentium in.d.c.ſi.vt ſufficiat iuratoꝛia.Sed ſi ali- quo modo veniret contra iuramentuʒ vel bona ſua incipe re diſcipare perderet hoc pꝛiuilegium ar.de deci.ſugeſtuʒ. alia eſt bar.ĩ.d.l. vſufruct.vt ſi perſona eſt ſuſpecta fiat ſeq̃ ſtratio als ſtetur iuratoꝛie canoni. Et ſic cedunt ad diſcoꝛ- diam opiniones contra. Ego ad materiam pꝛeciſe noſtiram allego tex.iuncta glo.notabili ĩ l.poſtqᷓ.S.imperatoꝛ.ff.vt. le.no.ca.vbi videtur inui qð de hoc ſiet ſequeſtratio apud pꝛobum virum qui reſpoudeat de fructibus ipſi heredi vel ſaltem debet remanere apud heredem ſi non eſſet ſuſpectꝰ intelligo pꝛeſtita cautione iuratoꝛia.Et ſic videtur ibipꝛo- bari opinio · Gar. de inopia ſatis poteſt ſtari iuramẽto fre-⸗ derici ar. in. d. auc. generaliter. vbi hoc videtur pꝛobari.facd c.nulli de elec.li.vj.Et quo ad ſm. Agredioꝛ poſtꝛemo tertium queſitum. an dictus fredericus ſit pꝛiuatus actione pꝛeſcripta videtur pꝛimo ꝙ ſic.iudex etiaʒ ſecularis poteſt officium ſuum imptiri : vt legata ad pias cauſas executioni mandentur. vt notabiliter ꝓbatur in auẽ. de ecle.ti.5.ſigs edificationem.ergo cum monitio fuerit facta a iudice ſuo ⁊ infra annum a die monitionis non fuerit partiuʒ.fuit fre dericus heres ipſo facto pꝛiuatus ⁊ illico ex iuris diſpoſitio ne.Aeonellus taꝙᷓᷓ ſubſtitutus extitit ipſo iure heres.vt „ bari videtur in auẽ.hoc amplius in verbo excluditur qð eſt pñs.. de ſideicomiſ.? melius in coꝛpoꝛe vnde ſumituri. S. in omnibus de here.⁊ fal.⁊ glo.apertiſſime videtur tene re in eadem auc. de here ⁊ fal..ſiquis autem.non impleni in verbo auferri quinĩmo plui videtur velle glo.nõ.iuncto tex. in. c. ſi heredes de teſta.q'heres non adimplens volun tatem defuncti.in relictis ad pias cauſas ipſo iure pꝛiuatur. etiam debito bonoꝝ ſubſidio.⁊ idem ibi hoſti.facit tex.iun cta glo.in.c.ſilueſter.xj.q.j.. Sed his non obſtantibus cõ trarium puto de iure verum quoad caſum noſtruʒ moueoꝛ pꝛincipaliter per tex.nõ.⁊ ſingularẽ in materia iſta in.c.nos quidam de teſta.in verbo neglexerit.vbi patet tunc heredẽ pꝛiuari cum neglexerit per annum.ad implere ſecus ergo ſi iuſta cauſa fuit impeditus.⁊ hoc inuit ibi hoſti.? aꝑtius. in caſu noſtro non Frede. de ſenis con.c.xxiiij.vt auteʒ hoc anplius pꝛocedat quando ex contumatiã vel negligentiam heres differat vl⸗ tra annum exequi.ſentit bar.ibi ⁊ videtur tex.iuncta glo. in verbo diſtulerit. Inſti. de act. F. Item mixta. r illa glo. eſt ſatis n.ad materiam noſtram ⁊ ſacit qð nõ.glo.in.c.quaʒ ſit in verbo diſtulerit de elec.li.vj. Sed iſte fredericus de quo queritur nõ neglexit.nec ſine cauſa vltra annum diſtu lit.ſed epᷣm loci ⁊ adijt ⁊ ſatiſſacerent oneribus debitoꝛum incumbentibus hereditatis que pꝛimo expedienda ſunt.l. ſi vniuerſe.C.de lega.⁊.l.j.ff.ad.i.fal.⁊ habuit terminum pꝛoꝛogationem. A de teſta.? ex dicto con. Srede. Ipſe eniʒ eſt pꝛincipłiudex ⁊ pars in his legatis ad pias cauſas.⁊ maioꝛem ptãtem ha/ bet quam iudex ſecularis.vt ſatis colligitur ex.i.nulli.⁊=.l.ſi quis ad ð clinandã.C.de epiſ.⁊ cle · ⁊ melits in auc.de ecle. ti.S.ſi autem qui hoc facere:⁊ in.c.tua ⁊.c.ſi heredes.⁊.c. oannes de teſta. Audex autem regulariter poteſt termi- num a lege ſtatutuʒ cauſa cognita alterare.vt plene nõ.per Mar.in.l.ij.ff. de re iudica. per canoniſtas in· c.ad eonſuta tionem eo.ti.in.c.cum ſit romana de appel.⁊ maxime ĩ ca ſu noſtro vbi iura ponderant negligentiam vt.s.dixi. Et pꝛeſumendum eſt epᷣm iuſta cauſa fuiſſe motum ad pꝛoꝛo gationeʒ termini ar.in.l.j.⁊ qð nõ.ibi bar.C. ð pꝛelijs vᷣui. ſiũ.do.li.xj.⁊ quicquid ſit ſatis eſt ad euitationem pene qð iſte non neglexerit nec ſine cauſa diſtulerit. vt in iuribꝰ pal. Mam in penis que ipſoiure imponuntur debemus ſtrictiſ ſimam interpꝛetationem facere vt in regula in penis.⁊ re- gula odia ð re.iur.li.vj.⁊ ꝙ ibi nõ.per Jo.an.dicitur.l.plt. ff. de penis. t an nunc ſit liberatus ab executione illoꝝ le gatoꝝ exↄſignatõe illoꝝ legatoꝝ ex ↄſignatõe bonoꝝ facta dñio epᷣo ſatis põt arguiqð ſic ꝑ vnũ ſingulare dictũ ſpe.ĩ ti.de inſtr.edic.ꝭS.nunc aliqua.v.quid ſi executoꝛ in poten- tia iuĩ.vbi dicit ꝙ habenti exequi piam voluntatem currit tempus anni etiaʒ impedito non dico quo ad penã ſed quo ad deuolutionem erecutionis fiendam domino epiſcopo.? poteſt adiuuari dictum ſuum per glo.notabilem in.c.ſtatu⸗ tum de pꝛeben.li.vj.in.ꝰ.iuuandum que vult qð vbi tem- pus ſtatuitur non in odium ſed in fauoꝛẽ alicuius tunc cur rit etiam ignoꝛanti ⁊ non negligenti. Rr⸗ pꝛo illa glo.facit.l. genero. ff. de his qui no.infa. Qum ergo ptãs exequendi il la legata videtur ſatis qᷓtuʒ in ſe eſt ſatiſfeciſſe cum aſſigna uit bona hereditaria epiſcopo acceptanti ⁊ recipienti pꝛo bonus tex.in.l.fi.S.⁊ ſi pꝛeſtitam.C.de iur.deli.⁊.l.ſi cum §· omnis.ff.de pig.act᷑. Et per hoc remanet ſolutum id ð quo vltimo queritur an deuolutio hereditatis fiat ad dñũm epiſcopum an ad Aeonellum ſubſtitutum. Mon enim eſt locus deuolutioni.vtpatet per pꝛedicta.¶ Sed vt omni- bus dubijs ſatiſſiat pꝛeſuppoſito ſine veritatis pꝛeiuditio ðᷣ dictus Fredericus ſit pꝛiuatus videtur pꝛimo qð dict⸗ Leonellus tanꝙᷓ ſubſtitutus ſit effectus heres.vt in auẽ. de here.⁊ fal.S.in omnibus.⁊.5.ſi quis autem non implẽs in glo:in verbo auferri.⁊ in dicta auẽ.hoc amplius. In cõ trarium pꝛo domino epiſcopo videt᷑ tex.nõ.in auẽ.de ecle. ti. .ſi autem quihoc facere vbi dicitur.qð herede non adi plente legta pia.epᷣs poteſt vendicare omnia etiam cuʒ lu- cro medij tꝑis.⁊ eſt ille tex.pꝛima fronte multum aduerſus dicta auẽ.de here.⁊ fal.⁊.d.auẽ.hec amplius.reperio quẽ- dam doc.qui fuit ingenio pꝛeſtanti reduxifſe ad concoꝛdiã vt in legatis ad non pias cauſas veniant ſubſtituti.in pijs vero ſuccedit epᷣus qð ſatis placet ⁊ ſic ſᷣm hunc intellectuʒ poteſt intelligi.c.ſi heredes pꝛeall.t ſᷣm hoc deuolutio in caſu noſtro fieret ad dominum epiſcopum ⁊ non ad dictuʒ Leonellum. ¶ Mec ob.q hicnõ interuenit bina monitio que videtur requiriin dicto.s.ſi autem qui hoc facere quia ille.S.pꝛocedit quando non expectatus annus ſed in conti- nenti dimittit᷑ pena ſibi expectatur lapſus anni ſufficit vni ca monitio.vt n. ſi quis autem non implens.⁊ in auc.h t amplius pꝛeall. Tt ſic intellexit bar. in. d. auc. hpoc amplius ⁊ go. in. d. .ſi quis aũt non implens.Et hec ſufficiant ⁊c. Micolaus abbas de ſcicilia monarcha iuris ⁊ doctoꝛ fſamo ſiſſimus. — Con.xli. ſuffragio. Nidendu eſt in effectu.An dicti fra .(Qö autem epiſcopus potuerit termi⸗ nũ pꝛoꝛogare cã cognita ſatis pꝛobatur ex dicto.c.ne quidã Aluatoꝛis eiuſq; pijſſime genitricis poſtulato O2 —M ratoꝛ tres conſanguinei de quibus in facti narratione fuerĩt tu⸗ ti ſuper emptione reꝝ monaſteriuʒ aduerſus abbatem ⁊ c uenium ſancti M;auricij. In quoꝛum quideʒ examinatio ne declarare ⁊ diſcutere opoxtet.quinq; mihi exibita vide licet benedictionem pꝛimo factaʒ. Dedo confirmatiõeʒ Monifatij pape.ſ Tertio ipſius reuocationem genera- lem. Quanto confumationem pape Innocen. ] Muĩ toreuocatiõem Jo. Et pꝛimo dicta venditio videtur ĩ ſe plurimos eiroꝛes ↄtinere. Mon interuenit cauſe cogni⸗ tio que dẽt de iure comuniiin alienatione re eccleſiaſtice int uenire. xij. q. ij. ſine exceptione ⁊ maxime pꝛecedente tracta „ . . tu vt nõ. Innoin.c.j.de re.eccl.non alie li. vj. in verbo tra ctatus ĩ fi.?⁊ per Frederi.de ſenis con.c.xxxvij.nec per mã datum pape cãe cognitio fuit adibita. imo potius aucta cñ mandauerit diligenter inquiri de cauſis pꝛetenſis ad aliena tionem faciendam vnde tam ex iuris ſolemnitate omiſſa tũ ex pꝛeteritione forme mandati dicta venditio coꝛruit vt in dictis iuribus. Et in. c.ci m dilecta de reſcrip.⁊.c.piſanus de reſti. ſpo facit notabile dictum bar.in.l. diem pꝛoferre. ſtare. ff. de arbi. vbi dicit qð ſi fuit compꝛomiſſum in arbitri um hoc expꝛeſſe vt rꝛonunciet ſᷣm ius ſi pꝛonunciat con- tra.non valet ſententia quia contra foꝛmaʒ compꝛomiſſi l alias illa foꝛma non expꝛeſſa dictum ipſius licet contra ius potuiſſet reduci ad arbitrium boni viri.vt .l. ſi ſocietas · · ar bitroꝛum. ff. pꝛo ſo. · c. per tuas.⁊.c.dilecti de arbi. Na ĩ poſito pꝛeſuppoſito ſine veritatis pꝛeiuditio quia ð iurecõ muni dicta venditio valuiſſet tamen quia epiſcopus vero neñ.cõmiſſarius pape dedit licentiam non verificat᷑ pꝛius cauſis contentis in reſcripto non valuit donatio legitime. pꝛedicta optime facit cle.j.de re.eccle·non alie.vbi atet qðᷣ alienatio facta de rebus monaſterijin caſu nõ con ceſio eſt nulla quantumcũq; foꝛma fuerit ſeruata qð etiam tenet glo.? Jo.cal.in. c.j.de in inte.reſt.? archy.⁊ Jo. an. in. c.ij. de re eccle.non alie. li. vj. ?· Bal. in auc.qui res iam dictas. C.de ſa.ſan.eccle.⁊ opoꝛtet cauſam in eſſe notam ⁊ euidentem nec ſufficit qð naſcatur neceſſitas alienationis vt nõ.pꝛobatur in.c.j.de re.eccle.non alie.i.vj. ꝙS acit qð nõ. Mar. in.l.ſi foꝛte.ff.de caſtren. pe.⁊.l.ſciendum.ff.de ver.ſig. ⁊ in auẽ.ſi quis in aliquo documento.C.de eden.ð qua hic non conſiſtit.ʒ etiam mandaretur in cõmiſſione pa Pe⸗ ſ Vedo defectus eſt quia alienatio nõ poteſt fieri con- ſanguineis pꝛelati.eſt enĩ pꝛeſumptio iurisqð pꝛopter eos indebite grauawtur eccleſia. hoc pꝛobaꝛi videtur in auc.ꝗ- buſcunq; modis.C. de ſa. ſan.eccle.⁊ hoc ibi tenere viden tur bar.⁊ bal.facit.x.q.ij.hec vſus pᷣſtatio facit optime tex. ceci circa nepotes ⁊ alios conſanguineos.¶ Tertio defe⸗ ctus eſt quia hic non pꝛobatur pꝛecium fuiſſe enumerataʒ cum glo.in.c.peruenſt.j ·.q.iij.vbi glo.dicit Sil copi ſüt ⁊ per conſequens non videtur tranſlatum dñm rerum ven ditarum. Nã vbicunqʒ venditio permittitur pꝛopter cãm non poteſt fides haberi de pꝛetio nec ſufficit confeſſio ſuꝑ pꝛetio recepto.niſi appareat ſolutum vel cõmiſſum in cau lam pꝛopter quam venditio fuit permiſſa vt nõ.pꝛobarur ĩ l.adiuo pio.s.ſi emptoꝛ.ff.de re iudi.⁊ ibi expꝛeſſe hoc teʒ bar.Ad idem.lʒ.ſi pctã.ff.de iure.ſiſ.⁊ ꝙ ibi nõ.per eundẽ. Sedin caſu noſtro papa permiſit alienationem rerum mo naſterij vſq; ad va oꝛem mille floꝛenoꝝ pꝛopter certas ex- pꝛeſſas cauſas in cõiſſione. Ergo ñ potuit abbas vendẽdo confiteri pꝛetium recepiſſe ex quo aliter non conſtat ꝙ fue rit cõnuſſum in cauſis ratiõe quarũ conceſſa venditio fuit Aliud eſt enim confiteri pꝛetiuʒ recepiſſe ⁊ aliud veraciter recepiſſe.vt in.l.ſi ex cautioñ.⁊ qð ibinõ.C.de non nu.pe. t per hoc tollitur obiectio que ſoꝛmari poteſt de nõbil.d. nno.in.c.j.de po.vbi dicit ſpᷣale ĩ mutuo vt ſit neceſſe ꝓ bare vſum ſecus in contractu emptionis.⁊ facit qð nõ.in.lł ciuitas.ff.ſi cer.pe.debet enim intelli quando conſtat pꝛe- latum pꝛetium recepiſſe.Et ſic etiam poteſt colligi argum̃ mn. Feve quadri.pꝛeſcrip.l.ij.S.fi.vbi patet qð licet pcu- iſci non poteſt habere fidem de pꝛetio.vt.d.:l.ſi pꝛo- curatoꝛ.tamen ſi confitetur pꝛetium recipiſſe tutꝰ eſt em- ptoꝛ.qð etiam nõ. Mar.in.d.l.ſi pꝛocuratoꝛ.debet enim in telligi quando alienatio fuerit ſimpliciter pᷣmiſſa.ſecuſ ſi vt pꝛetium conuerteretur in certam cauſam ſicut in caſunꝛo Vt. z. dixi. ¶ Mon obſtat pꝛedictis confirmatio Monifa- facij ex certa ſcientia facta quia ipſemet illam reuocauit qdð potuit cum ſine legitima cauſa conceſſit in gauamen eccle ſie vt in. c. ſi quis pꝛeſbiteꝝ.de re.eccł.non alie.⁊ magne ſa pientie eſt reuocatio male geſtoꝝ.xxij ·q·iij. magne ⁊ in. c.ñ ligat pape · xij·qij.?⁊ qð nõ.archy. vbi dicit papam pecca- re moꝛtaliter ſi alienat bona eccleſe.vt daret cõſanguineis vel amicis.¶ Ad idẽ qð ipſe nõ.in. c.non decet.xij · di. vbi poſt beatum Thomaʒ dicit bona eccleſie eſſe in poteſtate pape vt adminiſtratoꝛis.non autem habet veruʒ dominiũ vel veram poſſeſſionem illoꝝ hec enim ſunt dei.vt in.c.ex æco.de elec.li.vj.?⁊ per Inno.in.c.cum ſuper de ca.po.etiã pꝛopꝛie. NHlec obſtat cõnfirmatio Inno.quia YJo.ſucceſſoꝛ illius reuocauit.poteſt enim papareuocare geſta pꝛeceſſo- ris vbi reperit iuſiam cauſam reuocandi. vt. c. ſententiam. rxxv.q.ix.⁊.c.cuʒ ex litteris de in inte.reſti.ꝙ pꝛocedit etiã in alienationem bonoꝛuʒ eccleſie ar. eoꝝ que legi.⁊ nõ.per nno.in.c. cuʒ ſit generale de fo.compe.facit optime tex. in. SF. vtruʒ.lxiij.di. Et quanᷓ bar.fuit ibi coloꝛatus vt con cludere in bac parte videantur. ¶ Contrariã tamen puto veꝛam ? ſi bene diligenter velimus omnia conſiderare di- cta venditio legitime facta reperitur. ¶ Mam bonilatius pꝛimo cõiſit epiſcopo veronenſi vt ſe infoꝛmaret de contẽ licentia vendendi ⁊c. xquibus verbis clare patet nec qð hoc non fuit mandatum epiſcopo vt iuduci ſeu vt iudi tialiter pꝛocederet.cum nulla contentio eſſet pars contra/⸗ ria.ſed tanᷓ; bono viro vt ſe extra iudicialiter infoꝛmaret. vnde non tenebatur epiſcopus cooperare ſuper hoc teſtes ⁊ pꝛoceſſum publicare licet fuiſſet vtile.ſed ſe extra iudicia liter infoꝛmare.hoc aperte videtur in ſimili ð mẽte Inno. in.c.dudum de pꝛeſump.in viti ·coll.licet in veritate cauſis veris non exiſtentibus factum eſſet nullum velnullaret ſi ð fectus cauſarum pꝛobaret in futurum.c.cũ contingat ð re ſcrip. Dꝛobatur etiam ratione in alienatione rei eccleſia- ſtice neceſſario non requiritur qð teſtes recipientur per oꝛ dinarium vel qð interponat decretum.ſed ſatis eſt qð inter uenisat cauſe cognitio cum ſolemnitatum requiſitaꝝ inter- poſitione. vt no. Inno.⁊ glo.in · d. c.j.de re.ecle.no alie.li. vj¶ Idem videtur mandata vt cõiſſario.ex quo enim ipſe papa potuiſſet extra iudicialiter pꝛocedere.⁊ ſe Aun tis in ſupplicatione ⁊ Ergetu vera daret illi abbati. ita ⁊ ipſius cõiſſarius ar.c.ſuper litteris de reſcrip.Nam ea ratioque mouerat delegantem debet mouere delegatũ vt ibi.? per Inno.in.d.c.dudum Sed in caſu noſtro pꝛe/ ſumenduʒ ẽ qð epiſcopus cõiſſarius diligentem inquiſitio nem fecerit ⁊ cauſas veras reperit ꝙ patet ex eo qð dedit poſtmodum licentiam alienandi factis ſubſtationibus. Mã ex conſequenti pꝛeſumitur de añcedenti.i.illud de acqui: here.⁊.c.pꝛudentiam.⁊.c.pꝛeterea de off derin Pꝛeſu- mitur enim quiſq; diligenter exercere offitium ſuum in.c. ad audientiam de pꝛeſcrip.⁊.c.deputati de ap.per Cy · in. ſi quis decurio. C. de fal:maxime tamen ipſe hoc aſſeruet᷑ ⁊ pꝛeſupponitur in narratione epiſcopum comiſſarium ad hibuiſſe cauſe cõmemoꝛationem facit glo.nõ.in.l.j.C.de fi.inſtru. ? iure aſte.fi.li.x.?⁊ qd nõ. Inno in.c.qm̃ de ꝓba. Quicunq; ergo vult dicere cauſas expꝛeſſas non fuiſſe ve raas habet hoc pꝛobare cum pꝛeſumantur.pꝛoa ẽte iudicis poſtea interueniente ar.in.l.j.⁊ qð ibi nõ.bar.C.ð pꝛedijs decu. ſine decre. non ali.l·x· q ſatis ſenſit Inno.ſi bñ pon deretur in.d.c.dudum nec erat neceſſe qd alius tractatus pꝛemitteretur. quig diſcutio que mandatur cõiſſario habet᷑ loco nactrue. tem omnis ſoleminitas videtur remiſſa per cõmiſſionem ⁊ indulgentiam pape.⁊ ſatis eſt ſeruare verba reſcripti.vnde pure ſine alia aucte ⁊ ſolemnitate po tuerunt iuridice abbas ⁊ conuentus habita legitima epiſco pi alienare bona vſq; ad valoꝛem mille floꝛenoꝝ hoc videt᷑ ſingulariter pꝛobari per tex.in.c.ad audientiam el.ij. ð ecł. edi.iuncta gio.⁊ dictis doc.ibi. Et ſentit archy.ĩ.c.añ pel. rij.q.ij. Mer hoc etiam tollitur obiectio que fit.qð iſti em ptoꝛes conſanguinei erant abbatis. Mam alienatio pꝛohi betur fieri conſanguineis pꝛopter pꝛeſumetionem fraudis que fraus omnino hic ceſſat cum de auẽte epiſcopi eis fue rit alienatio facta. Qum auten ceſſat fraus etiam conſan- guineiſ alienatio fieri poteſt. vt notanter dicit Frede.con. cc.lxxiij. Et ſenſit bar.in dicta auc.quibuſcunq; mochis in fi. Ego etiam vltra alios dico qð illa auc.loquitur in conſã guineo yconomi.⁊ non pꝛelati. Nam yconomus non ha- bet ixa pingue ius ſicut pꝛelatus. vt nõ · v.q.·iij· c.j.in gio. 72 tem facilius pꝛeſumitur contra yconomuʒ quam ↄtra ſ ne XN ——☛ = ☛ —+( à = — pꝛelatum ⁊ totum conuentuʒ. Quinĩmo allego tex.nõ.qð pꝛelatus poteſt allienare ⁊ dare ſuis bona eccleſie.ſitantun deʒ confert eccleſie ð ſuo patrocinio ita qdð non eſt neceſſe qð eccleſia melioꝛetur.ſed ſatis eſt ꝙ non deterioꝛetur. vt valde notabiliter pꝛobatur. vt in.c.ſi quis qualibet cum.c. pꝛecedenti.xij.q.ij.Et expꝛeſſius ea cauſa.q.v.ſi epiſcopꝰ per Inno.⁊ Jo.an.in.c.cum ĩ offitij de teſta.foꝛtius ergo poterat vendere ſuis pꝛo iuſto pꝛetio.⁊ ex neceſſitate ecle ſie cum ⁊ ipſe tutoꝛ poſſit palam emere rem pupilli.l.pu⸗ pilli.ff.de aucto.tuto. 7len ius ciuile non potuit hoc ꝓ hibere vnde ſatis eſt ꝙ per canones non reperitur pꝛohibi tum cum enim ius canonicuʒ certam foꝛmam tradit in alie natione rei eccleſiaſtice non eſt curandum quid ſtatuat ius ciuile.vt nõ.dicit Inno.⁊ glo.in.d.c.j.de re.eccle.nõ alie. li.vj. Solum ergo reſtat dubitatio an valuerit confeſſio ſu per receptiõe pꝛetij qð ſatis eſt dubitabile pꝛopter.s.dicta Mam dicta.l. ij. in fi· C. de quadri.pꝛeſcrip.facit ſatis ꝙ va leat ⁊ pꝛobat cum fiſcus ⁊ eccleſia pꝛocedant a pari.vtnõ. in. c.j. de in inte. reſti. ¶ Item hic interuenit conffeſſio pᷣ⸗ lati.? totius conuentus qui multuʒ poſſunt ſuper pecunia numerata.Ad hoc bonus tex.in.c.quod quibuſdam de fi⸗ de inſtru.⁊ facit ꝙ nõ · glo.in.c.ij.de oꝛ.cog.⁊ glo.in.c.ðli ctum de re.iur.li.vj. Et ꝙ nõ.Jo.an.in.c.quia clerici ð iu re patro.vbi cõmuniter nõ.factum pꝛelati cõicato conſilio pꝛelati pꝛeiudicar eccleſie. ꝛeterea pꝛeſuppoſito ꝙ a liqua dubitatio ſuper hoc oꝛiatur tamen confirmatio Mρα.0 nifatij ? Inno. ita ſolẽniter facta facit vt pꝛeſumamus om ne petitum fuiſſe numeratum ſeu conuerſum in viilitateʒ eccleſie. MPꝛo hoc bonus tex.iuncta glo.⁊ dic.docto.in.c. conſtituto de reli.do.⁊ in·c.ad hec de reſcrip.⁊ cle.ij.eo.ti. in. fi. ¶ Et inſtar ſacrilegij eſt dubitare an iſtud ſit licituʒ ⁊ dignum ꝙ pꝛinceps cum cauſa inſtituit ⁊ confirmauit.x vij ꝗq.iiij.F.qui autem.ff.ad.lʒ.iul.pe.l.ſacrilegij facit.xix.di.⁊.c I· 2.l.quidam conſulebant.ff. de re iudi.maxime cum papa poſſit aliqua bona eccleſie alicui liber̃ donare ⁊ pꝛeſumitur motus ex iuſta cauſa.xij.q.ij. cum redemptoꝛ in.c.a nobis de deci.⁊ ibi per hoſti.facit qð nõ.de pꝛeicrip.cauſe legitĩe notant legiſte in.l.j.C.ſi cõtra ius vel vtili.pub.⁊ in.l.reſcri pta.⁊.l.pꝛeſcriptione.C.de pꝛe.impꝑ.off.? pꝛeſuppoſito ꝙ cauſa non ſubeſſet legitima tamen ſatis eſt tutus quo ad ec cleſiam militantem accepit cum nemo poſſit in hoc pa pam redarguere.Ad hoc glo.nõ.in.c.non eſt de voto.nec de ipſius facto iudicare.ix.q/iij.nemo ⁊.c.alioꝛuʒ.¶ Non obſtat ꝙ ipſemet papa Honifacius reuocauerit.quia ſi be ne aduertatur reuocatio non poꝛꝛigitur ad caſum noſtrum cum ſolum reuocauerit conceſſiones per ſe factas de re.ec cle. non alie. Sed in caſu noſtro non ſolũ donauit ĩmo etiaʒ conſirmauit ex certa ſcientia vendicationem que ſatis po- terat ſuſtentari ſaltem ex iuris ſubtilitate circa omnem cõ⸗ firmationeʒ vt patet per.S.dicta.⁊ aliud eſt cofirmare alið de nouo concedere ſeu donare vt ſatis aperte colligitur in. c.inter dilectos de ſide inſtru.quare ⁊ ſepius non eſt fienda illius inueſtigatio.c.ij.de tranſia.pꝛela.⁊.l.neq; natales.C de bar tem poſſet non ĩmerito attentari qð ex quo donauit ſponte ⁊ ex certa ſcientia ⁊ motu pꝛopꝛio ⁊ pꝛiuile gium peruenit ad notitiam pꝛiuilegiati qð non potuerit am plius ipſe vel alius reuocare non aꝑente de fraude in conti nenti poſtꝙᷓ peruenit ad notitiaʒ illoꝝ fratrum habuerit ef fectum ſuum. vt legitur ⁊ nõ.in glo.in.c.j.de conceſſ.pꝛe- ben. li.vj.facit qð notabiliter vult Inno.in.c.nouit ð iudi. ⁊ Yo. an.in.c.conſtitutus de reli· do.⁊ archi·qm.cunq;.xj. q.j.vbi volunt quod pꝛiuilegium conceſſuʒ non ſubditore uocari non poſſit ⁊ quod nõ·bar.in.i..plt.ff.de decre.ab oꝛ. fa.? maxime hoc caſu.vbi acquiſitum fuit dominium illico Et ſic habuit efectum conſumatum? tranſiuit in ius gen tium hinc dicitur qð perfectas donatio reuocari nõ poteſt. l.perfecta.C.de dona.que ſub mo.ita quod ipſe deus alio non apente nontreuocet.cxij.q.ij.nõ.tm neclaycuſ in patri monialibus ſubicitur pape vt nõ. Inno.in.c.inquiſitioneʒ de ſen. excõi.fac.C.ſi duobus de appel.in fine. Sedilla bo na poſt venditionem ⁊ confirmationem in donationem ſe cuta fuerunt effecta patrimonialia ipſoꝝ laycoꝛum. Et ri⸗ diculum eſſet dicere qdð pape poſſit donare ⁊ poſtea ad libi tum alio non aꝑpente reuocare ⁊ foꝛte in eo pꝛeſumetur cau ſa reſpectulaycoꝛum non ſubiectoꝛũ ⁊ quicquid ſit alio etiã capite ſuſtentatur.ſ.ex confirmatione. Inno.ſubſequenti ſolemniter facta nec obſtat reuocatio Joannis tum quĩaſi videtur poſſe reuocare in pꝛeiudicium laycoꝛum alia cauſa legitima non apparente.maxime cum duo ſũmi pontifices confirmaſſent ⁊ donaſſent. Nam factuni erat coſumatum vt patet ex ſupꝛa dictis.tum quia illa reuocatio fuit aperte ſcriptura.cum non fuerit facta mentio de ratificatione lau- di. Mam laudum eſt quedam tranſactio ſeu cõpꝛomiſſun in auẽ.vt dif.iudi.⁊ in auẽ.ſi vero contingit· C. de iudi. Sʒ conceſſio non valet non facta mentione de compoſitione pꝛecedenti.vt eſt tex.aꝑtus in.c.multiplici de deci. Et ex pꝛeſſius in terminis noſtris pꝛobari videtur in.c.cum olim de pꝛeſcrip. Item omne tacitum qð expꝛeſſum habuil⸗ ſet pꝛopoſitam inducere ad negandum.vel etiam ad diffio cilius concedendis habet viciare.vt in.c.poſtulaſti.⁊ ibi ex preſſe per hoſti.ð reſcrip.Sed certo certius eſt ꝙ ſi abbas dixiſſet ꝙ ſilaudum fuiſſet ab vtraq; parte ratificatum lit- teras reuocatoꝛias non habuiſſet vel ſaltem non ita de faci li ergo ⁊c̃. Et hoc ſolum ſufficit ad anullationem litterarũ. Et per hec omnia concludo dictos fratres poſſe legitimie defendere aduerſus abbatem ⁊ conuentuʒ ſancti mauricij. ⁊ contraria ſuperius foꝛmata ſatis patent diſtincta.⁊ ſolu⸗ ta per pꝛemiſſa ⁊c̃. Abbas. Von. xlij. multis agitatis in iuditio illud in effectu. Queritur vtrum heres ſit percenſuram ec⸗ cleſiaſticaʒ ad exibitionem libri paterni com pellendus cum aſſeratur a ꝑte aduerſa in illo ontenta. vſuram receptam a Ee 2 p- batur mutuum ac defunctum fuiſſe vſurarium.¶ Sed hoc vltimum ſolũ pꝛobatur per teſtes ſingui ares qui deponũt ſe mutuum recepiſſe a defuncio ſub vſuris.Et quilibet di cit de facto ſuo.heres dicit ſe non teneri ad exibitionem li⸗ bꝛi allegans inſuper illuʒ firmiter non habere. Et pꝛimo vi detur heredem mõ pꝛedicto debere compelli per tex.nõ. in cle.vnica de vſur..ceteruʒ. vbi dicitur vſurarium ad hq; cõpellendum cum de vſuris agitur. ⁊ glo.ibi in verbo ipᷣos idem dicit de ipſius heredibus ſuis vel extraneis ar.in.c. tua nos de vſu.⁊.c.michael.⁊.ff.de eden.ſi quis exargenta rijs.ꝭ.j.nec ſufficit vſurarium vel heredem dicere ſe libꝛuʒ perdidiſſe etiam cum iuramento niſi pꝛobet caſuʒ amiſſiõ nis ar.c. cum olim de pꝛiuil.quia cum agitur de pꝛeiuditio alteriuſ non eſt ſtandum ſoli iuramento.marxime in caſu no ſtro. vbi conſtat illuʒ libꝛum defunctũ habuiſſe cum ſe.ad il lum remittat in alio libꝛo ſuo in iudiciuʒ in haccauſa pꝛodu cto.⁊ hoc per plura argumenta tenet gio.in dicta cle.vns ĩ verbo compellendi.⁊= ſentiunt ibi cõiter ſcribentes nec pꝛo deſt ſi dicatur non conſtare defunctum fuiſſe vſurarium cũ teſtes ſingulares non pꝛobent.vt in iuribus infra allegatis. quia vbi agitur de pꝛobatione alicuius vlis qdð habet parteſ ſucceſſiuas diuerſitas in tempoꝛe ⁊ in ꝑtibus totius non vi ciat.tunc habet viciare cum eſt pꝛobandum id qð vnico cõ textu explicatur.quia tunc diuerſitas in tempoꝛe impoꝛtat diuerſitatem factoꝛum ⁊ tunc teſtes ſunt vere ſingulares. Eremplum ſi agitur de pꝛobatione teſtamenti ⁊ vnus teſt dicit qð fuit conditum die lune.alius qð die martis. Nam aut iſti teſtes ſunt falſi.aut deponunt ſuper diuerſis teſtam̃ tis.⁊ ſic non debent pꝛobare cuʒ quilibet deponi de vno te ſtamento. Sed vbi deponũt de aliquo ſucceſſiuo habẽs ptes diſtinctas ⁊ diuerſas in tempoꝛe. diuerſitas nõ viciat quia non impoꝛtat diuerſitatem facti reſpectu totius qdð ꝓ bandum iminet exemplis in pꝛobanda poſſeſſione Nam ſi vnus deponit qð poſſidit titius quinqʒ annis.⁊ alius dic de quinq; annis pꝛobata videtur poſſeſſio decem annoꝛuʒ quia ſuper eadẽ poſſeſſione deponunt.hoc videtur de mẽ te glo.in.l.ob carmen.5.fi. ff. de teli alle gant quidam ibi pꝛo nunc.l.quidem.C.de here. Ad idem qð nõ.Ja. butri.in.l.eccłia.Q.eo.vbi dicit ꝙ ſi volo pꝛobare vnuʒ he reticum ſufficit vnumſteſtem dicere qð audiuit illum dicet qð non credebat reſurrectionem moꝛtuoꝛum. Et aliud ꝙ; dixit ſe non credere chꝛiſtum filium dei.Sic videtur dicen dum in pꝛopoſito cum non agunt de pꝛobatione certi con⸗ tractus. Sed iſto vniuerſaltqð defunctus fuit vſuranius di uerſitas in tempoꝛe. ? in otractibus vſurarijs non habet te ſtimonium viciare ¶ Ad hanc ſententiam poſſunt adduci 22 tria exempla que ponit. Inno.in. e. qualiter? quando.ij. aceuſa. cuʒ agitur de pꝛoba.ſame vel iuriſdictionis vel per ceptionis decimaꝛum non cum eſt neceſſe teſtes concoꝛ- dare in tempoꝛe ſed ſatis eſt qdð concoꝛdant in vniuerſos.ſ· quod ſit inamis.vel quod iuriſdictionem excercuit.vel de incumbit. ¶ Sed his non obſtantibus contrariam ſenten tiam quo ad caſum noſtrum arbitroꝛ pꝛeualere. Et pꝛimo moueoꝛ quia dicta cle.vna.non vẽdicat ſibi in caſu noſtro locum fundat enim ſe ſuper qualitate vſuraria. dicit enim vſuratios compellendos ⁊c̃. 2 poꝛtet ergo pꝛius conſta re defunctum fuiſſe vſurarium quia vbi iuris diſponitio fũ dat ſe ſuper aliqua qualitate neceſſe eſt illam pꝛius pꝛoba- ri tanqᷓ; fundamentum diſpoſitionis hoc ſatis pꝛobetur ex his que leguntur ⁊ nõ.in.c.j.de off.delł.li.vj.⁊.c.accãtus. 5. ſane de here. eo.li.?⁊ ꝙ nõ.in cle.vna.de ſequeſt.in glo.fi. 2 plenius ⁊ eleganter tactis bar.iuncta glo.⁊ tex.in.l.j.ff.ꝙ vi aut clam. maxime cum ille cle.inducat qð nouum deuias a cõmunibus regulis iuris. Mon enim debet quis compelli ad exhibenduʒ libꝛos ſuos quos pꝛiuatim in domo ſua tene bat pꝛo conſeruatione familie vt nõ in·d.cle· vna in glo. in verbo rationum ſecus ſi in publico teneret libꝛos.vt faciũt iſti vſurarij manifeſte.quibus videtur tacite mandatum vt ſcribant ⁊ ſic debent intelligi tex.? ꝙ ibi nõ. HBar.in.l.que dam in pꝛin. ff.de eden. vnde in odium vſurarioꝛum tantũ emanauit illa cle.vna.in.S.ceteruʒ ſicut vſurarij oculti ſeu cimas Perceni quia concoꝛdat ſatis in eo.qð pꝛobandum qui pꝛiuatos libꝛos tenent.compellantur ex illa noua pꝛoui ſione libꝛos edere opoꝛtet.Ergo ꝙ conſtat defunctum fuiſ ſe vſurarium. Quod certe in caſu noſtro. pꝛobatuʒ non eſt per illos teſtes ſingulares. ¶ Et pꝛimo adducam auctoꝛi- tates quas in materia reꝑio. Scðo iura generalia.Tertio rationes ſatis vrgentes. Freð.de ſenis qui in conſilijs ſub tilliſſime ſe geſſit hoc aperte tenet in terminis noſtris conꝰ. lxij. vbi dicit ꝙ per teſtes ſingulares non pꝛobatur quẽ fuiſ ſe vſurarium maxime cum deponunt de pꝛopꝛio facto cuʒ in caſu noſtro cum ſilitudo repellat a teſtimonio.vt in.c.p⸗ ſonas de teſti. Bieme iarus ipſe confirmat conſi.xvij. vbi plus dicit non valere ſtatutuʒ epiſcopi quo cauetur vt per quatuoꝛ teſtes ſingulares quis pꝛobetur vſurarius tum hoc ſit contra ius qð epiſcopus ſtatuere non poteſt iur̃.nõ. in.c.ſuper his de maio.⁊ obe.⁊.xxv.q ·ij · c. inſtitutionis.⁊.c igitur plene per Jo.an.in· c.fi.de off.archy.hanc opinionẽ in rerminis noſtris poſt multa tenet do.anto.de butri.⁊ re pꝛobata opinione Ja.butri.in.c.cuʒ opoꝛteat de accu.vbi inter cetera ad pꝛopoſitum dicit qð quandoq; detur diuer ſitas in cauß dictoꝛum que habent ſe ad pꝛobandum vtto tius partes diuidue ⁊ teſtes non pꝛobent vnde ſi vnus te- ſtis dicit.ſcio quia pꝛeſcripſit quia vidi enʒ poſſidere non ꝓ bat quandoq; ſe habent partes indiuidue eiuſdem totius ĩ diuidue ⁊ pꝛobant vt ſi volo pꝛobare miſſaʒ ⁊ induco duos teſtes quoꝛum vnus dicit ſe audiuiſſe epiſtolam alter euã- gelium.⁊ de hoc eſt glo.nõ.in.c.nihilominus.iij.qix.idem ſecunduʒ ſi partes ſunt diuidue quelibet tamen infert ad to tũvt ſi volo pꝛobare decimũ vnus dicit qð vidit me perci-⸗ pere decimam frumenti ·alius decimaʒ oꝛdei vel ſi volo ꝓ bare iuriſdictionem per vnum teſtem me excercuiſſe cer- tum actum iuriſdictionalem per alium pꝛobo exercitium al terius actus ⁊ ſic ſaluat exempla Inno.in dicto.c.qualiter 2 quando. S autem cauſe ſe non habent vt partes inferẽ tes vt totam. 2 non pꝛobant ſecundum eum exemplum.Si volo pꝛoba re aliquem ſanctum non enim ſufficit qð aliqui deponunt de vno miraculo.⁊ alij de alio.vt nõ.dicit archy.in·c.nocu it.xxv.q.v.ꝙ eſt contra illud dictuʒ ꝗJa.butri.per qð infert in terminis noſtris qð ſi vnus deponit titium vſurarium. alter quia mutuauit gayo teſtes non pꝛobant illum vſurari um.Et aduertendum quia per exemplum ſentit hoc pꝛo- cedere etiam ſi teſtes non doponerent de pꝛopꝛio facto.ſe⸗ cus dicit ſi volo pꝛobare aliquem famoſum vſurariũ ⁊ vnꝰ dicit ſe audiuiſſe ab alijs quam alter quia ad famam pꝛobã dum. Hon obſtat hec diuerſitas iuxta nõ.per Inno.in.d. c.qualiter. ⁊.c.cuʒ opoꝛteat.lz per bar.in.l.de minoꝛe.S.toꝛ menta.ff.de queſtio hanc eandem ſententiaʒ qð in caſuno ſiro teſtes ſingulares nõ pꝛobant videtur velle glo.ſinglas in dicto. c. nihilominus.iij.q.ix.que videtur dare reguiam qð nunqꝙᷓᷓ teſtes ſingulares pꝛobant etiam ſi inducuntur ad ſed vt cauſe multiplicantes idem totum ĩ ſůò=e pꝛobandum quid vłe ſeutotam niſi quando factum eſſet ſucceſſiuum ⁊ indiuiduum ⁊ teſtes deponant ſuper rebus indiuiduis totius.exemplum in pꝛobatione miſſe ſi vnus ð ponit de epla.⁊ reliquus de euangelio.Secus ſi deponunt ſuper diuiduis vt ſi vnus dicit de euangelio.⁊ alter de ve- ſperis. vel ſi pꝛobare volo ſolutionem decie vnus dicit fru mentum ſolutum.⁊ alius fabam ⁊ ñc illa glo.qð dicit de ꝓ batione iuriſdictiõis vel decime aꝑte ſentit ꝗqð non pꝛobat quem vſurariuʒ.cum deponũt ſuper actibus diuiduis nec factum eſt indiuidum nec ſucceſſiuũ.hocideʒ videtur aper te ſentire pe.? Cy· poſt eum in.l.ij. C. que ſit lon.conſue. vbi dicunt qð ad pꝛobandum conſuetudineʒ ⁊ ſic quid vle ſeu totum non ſufficit teſtes deponere ſuper diuerſ actibꝰ ex quibus inducitur conſuetudo niſi ſint conteſtes vt ſimul viderint illos actus.qð ſatis in ſimili videtur appꝛobare ar- chyð.in.d.c.nimirum. Hanc eandem ſententiam videtur pꝛobare Inno.in. c.licet ex quadam de teſti. Nam licet ibi pꝛimo colligit ar. qð ſi volo pꝛobare me vſum iuriſdictione vel ſeruitute aliqua ⁊ vnus dicit de vno actu. alius de alio ꝙ pꝛobant tamen poſtea ĩmediate dicit tutius ſe credere dicendum ꝙ quilibet teſtis ab eiſdem duobus ⁊ eodem tẽ- poꝛe audiuit alias in ſuis dictis erunt finglars.ſalſum eum allegat.S. de elec. cum dilecti.⁊ dicit de hoc notari in dicto c.qua iter ⁊ quando¶ Et ſic Inno.ſtat in vltima opinione qð impꝛobando aliquo toto ⁊ ſucceſſiue habente partes di niduas teſtes ſingulares non pꝛobant licet quidam ⁊ male allegant Inno. pꝛo contraria ſententia. Et aduertendum quia per illud dictum declaratur dictum ſuum in dicto. c. liter ? quando. Et ſic Inno.ſtat in vltima opinione. Maʒ Inno. ibi non dicit ſimpliciter pꝛo vt quidam male allegat ꝙ in pꝛobanda iuriſdictione vel ſolutione decime.ſufficiant teſtes ſingulariter deponenteſ de diuerſis actibus.ĩmo pꝛi mo poſuit illud dictum ⁊ ĩmediate poſuit contrariam opi- nionem.dicendo ꝙ alij contra eũ dicunt.aſſentes qð vbi cunq; aliquid tenetur pꝛobare niſi teſtes de loco tẽpoꝛe per ſonis ⁊ alijs omnibus concoꝛdent non habentur pꝛo pluri- bus teſtibus allegat dictum. c. nihilominus.⁊ omnino ſintĩ ſuis teſtimonijs ſingulares. allegat dictum.c.cũ dilecti vñ tenent illi vt ipſe refert qð etiam in pꝛobando famã teſteſð bent concoꝛdare vt dicant tali die.audiuimus talem rumo rem velinfanuiã ? tali loco ⁊ a tatibus perſonis.hoc Inno. aliter impugnat illam opinionem. ⁊ Jo.an.ibi ſimpliciter tranſit recitando quaſi ad contextum. Sed per dicta in di cto. c.licet videtur Inno.appꝛobare hanc vltimaʒ opinio nem tanqꝙᷓᷓ tutioꝛem.⁊ pꝛo eo facit vrgens ratio quam infra ſubiciam. Spe. etiam in duobus locis nõ.in glo. Inno.in dicto. c. qualiter referendo ſingulariter opiniones contra- rias.vt.S.dixit ⁊ nullam appꝛobat. vt patet in ti.de teſti. . .iam de interrogatoꝛijs.v.iteʒ de tempoꝛe.⁊ in ti.de inqui ſi. S. nunc verum.ꝙ ſi negauerit quinĩmo recitat ibi opp. vĩ cen.in.c.illud de pꝛeſcrip.qui dicit qð ſi vnus teſtis depo. nit de fama in vna parte ciuitatis.⁊ alius de alia parte non eſt fama ſufficienter pꝛobata quia teſtes ſunt ſingulares. Hanc opinionem videtur pꝛobare glo.oꝛdinaria in dicto.e? licet ex quadam.que dicit qð in pꝛobanda conſanguinitate ñ ſufficit qdaliq deponũt de vno latere ⁊ alij ð alio. Et ſic longe foꝛtius non vult ſufficere ſi quiſq; teſtis eſſet ſingu- larium in dicto ſuo. Et hec ſufficiant reſpectu auctoꝛitatũ Munc pꝛobo inducendo iura. Et pꝛimo faciunt multa iura generaliter loquendo non diſtinguendo inter actũ ſuc- ceſſiuum. ⁊ inter momentaneum dicunt teſtes ſingulares non pꝛobare vt in dicto.c.nihilominus.⁊.c.cum litteris de teſti. ⁊.c.cum dilecti de elec.⁊.c.bone.el.j.de elec.ꝰ.licet cum ſi.nec reperiatur aliquis tex.qui pꝛobet contrariaʒ opi nionem. Sed fuit nuda interpꝛetatioquoꝛundam qui ſepe deſtruunt tex.per ſuas opiniones capitaneas ⁊ contra eos facit ſingulariter illud.c.cum dilecti. NHNam ibi canonici vo lebant pꝛobare qð non conſenſerant in illum electum a cõ- pꝛomiſſarijs ⁊ quiſq; deponebat ꝙ non conſenſerat qnon nec perhoc inferebatur multiplicatus actus.⁊ tamen papa ibi dicit ꝙ non pꝛobant. quia ſunt ſingulares cum qualibet deponat de ſuo conſenſu qð aperte eſt contra menteʒ gio. in dicta.l.ob rwen . Adidem dictum.c.bone.vbi canonici volebant pꝛobare qð non fuerunt citati.nec valʒ ſi quiſqʒ; dicat ſe non fuiſſe citatum ⁊ tamen veniunt ad ꝓ bandum ill vlem poſitionem. qð capituluʒ non fuerat ci- tatum — — 2 — — — — ———— — — — ——- fſ’ſffff5 dv—— — — — — — — tatũ nec capitulũ oſtituitux niſi ex ſingul omnibꝰignoꝛdtib⸗ ar· eoʒum que nõ. glo. in. c. ſi. capitulo de conceſ.pꝛeben.li. . vj. ¶ Dꝛobo poſtremo per rationem efficacem in omni re ſuper qua teſtes deponant.ſemper teſtes ſunt ſingulareſ reſpectu ſenſus per quem actus percipitur. Mã ſi tu ⁊ ego 3 vidimius titium percutere ſempꝛoniuʒz tu percepiſti per ſen N ſum tuum ⁊ ego per meum, nec tuus ſenſus eſt meus.nec econtra.Ad hoc quod nõ.: ur. in.l.ij. f.quemadmodum teſta. aperi. vnde hoc reſpectu cum exigitur qð ſint conte⸗ . ſtes.ſ.reſpectu obiecti ſuper quo deponunt opoꝛtet qu.d ſ ſint conteſtes ſi eodem tempoꝛe ſe pꝛeſentauerunt ſenſibꝰ ipſoꝛum teſtium vnde apꝛopinquatio ad ſenſum eodemtẽ nlt poꝛe facta.facit eos eſſe conteſtes.vt hoc patet cuilibet ſub 1. tiliter hanc rem conſiderent. Quare autem exigitur qð in tu hoc ſint conteſteſ ⁊ ſic qð in eodem tempoꝛe ſił perceperit tbi certe non alia ratione quia vni teſti non creditur in pꝛeiu- Ne ditium alterius vt in iuribus vulgaribus. Sed qui ſimul in io omnibus concoꝛdent habet locum illa regula iuris diuini 2 ere bumani. In oꝛe duoꝛum vel trium teſtimoniuʒ ſtat omne le⸗ verbum in dicto.c.licet vniuerſ.⁊.ij.q.iiij.in pꝛin.hec aũt um ratio locum habet etiaʒ quando agitur de pꝛobando aliquid cio in genere.ſi teſtes deponũt ſuper diuerſos actus. Quo dne modo enim poteſt concludi in caſu noſtro titium fuiſſe viu sdi rarium niſi credatur cuilibet teſti de per ſe deponenti ſux nie vno contractu. Et ſic opoꝛtet neceſſario dicere tenendo hun contrariam obinonen ab vni teſti credatur qð eſt contra (i iura ſuperius allegata. Et ſi diceres ſi articulus eſt genera- n, lis qð fuit vſurarius. Et teſtes deponunt ſuper iſio vniuer git ſali poſitione in qua videntur omnes concoꝛdare ⁊ egore- nt ſpondeo quod non ſunt concoꝛdes in redditione cauſe vnðᷣ pui debent etiam conteſtes in actu particulari.per queʒ mouẽ bi⸗ tuur ad deponendum ſuper vniuerſali. Maʒ ipſi non perce bi unt per ſenſum illum vlurarium ſed totum illos actus par er ticulares ſuper quibus deponunt de his vero que in pꝛeſẽ tia geſta ſunt teſtibus deponere permiſſum eſt. vt in.c.te- ſtes.iij. q·ix.⁊.l.teſtium.C. eo.⁊ in actu pꝛeceptionis ꝑ ſen 6 ſum requiritur qð teſtes ſimul fuerunt.vt in.d.c.nihilomi 3 nus.quare teneo cuʒ glo.ſingulari illius.c.nihilominus.vt no dicamus qð regulariter teſtes non pꝛobant niſi ſimul ĩ eo⸗ o. dem tempoꝛe id viderint ſuper quo deponunt niſi factum ter ſit ſucceſſiuum ⁊ in diuiduum ⁊ deponant ſuper partibus di indiuiduis totius exemplum in pꝛobatione miſſe. veliquꝗ R do per foꝛamen in mediate vnus poſt aliuʒ viderunt teſtes aliquos ad vlterantes. vt ibinõ.per. Cy. in dicta.l. teſtium di ec eſt aliquis tex· qui dicat contrarium non obſtat.l.quidã de here.quam quidam allegant nihil pꝛobat.nec etiam iſ glo. in. d.l.ob carmen iure pꝛobatur.nec eaʒ ſimpliciter ap N appꝛobant docto.in.d.l.⁊? ipſemet bar.refert in.d.l.ob car- 4 men.⁊ in terminis noſtris ſunt plures auctoꝛitates contra . rie.vt ex pꝛecedentibus. Et hec ſufficiant.Ybbas. äs Non ij. D Riam dominus Antonius frater cuiuſdã ulieris.ſ. domine petre vidue ſponte ⁊ ex ſt cCerta ſcientia. certam dotem conſtituitdicti u. “9W ſoꝛori ſue ad ſcõas nuptias tranſeunti ad cau un am ⁊ ſecuritatem ſcði mariti recipien ti dotẽ a dicto do uit mino Antonio pater dicte mulieris pꝛomiſit dicto marito ſu⸗ per ſolemnem ſtipulationem ſub certa pena eum ⁊ ſuos he nc⸗ redes conſeruare idemnes ab omni petitione lite ⁊ contro- hode uerſia que moneri poſſet.ſeu moueretur quandocunq; ꝑ li filios pꝛimi matrimonij ſeu eoꝛum nomine tam occaſione hopi dotis quam generaliter omnium bonoꝛum que pertinere iſche poſſent ad fiios pꝛimi matrimonij ſeu eoꝛum nomine tam es occaſione dotis quaʒ occaſione dicte domine petre matris. ſNo Contingit dictam mulierem pꝛecedere relictis filijs pꝛimi 1co ⁊ ſecundi matrimonij demuʒ deceſſit filius ſecundi matri- noon monij ⁊ lis inchoatur contra maritum ſecundum per filios pꝛimi matrimonij occaſione matris eoꝛum dicentes ſe de⸗ iet bere ſuccedere pariter vna cum filio ſecundi matrimonij. o, Queritur cum ſecundus marituſ tenetur dictis filij spꝛimi .i matrimonij reddere partem dotium ſecundum quod ciui G⸗ tatis ſtatutum diſponit. Munquid dictus maritus habeat dy regreſſum ſeuhabere poſſit contra patrem dicte mulieris tci⸗ occaſione ſtipulationis pꝛemiſſe· maxime cũ ipſe pater ſpõ Numn ſecnndus maritus dici in dẽnis ſi pars dotis aufferatur ſibi l.j. C.de tranſac.⁊.c.inter dilectos de ſide inſtru.tamen pᷣ⸗ te iurauerit omnia pᷣdicta ?⁊ ſingula firma ? rata perpetuo habere ⁊ tenere ⁊ in nullo contra facere vel venire per ſe vel alium de iure.vel de facto in iuditio vel extra aliqua ra tione ingenio iure modo vel cauſa. . iſti eiuſq; pij ſime matris. poſtulato ſuf- fragio.videtur pꝛimo dicto ſecundo viro nul lum iuſ pꝛeſcripto caſu compet ere contra pa trem dicte domine petre.pꝛomiſit enim dic⸗ ttuqm virum ⁊ heredes conſeruare in demmes 9 ab omni petitione ⁊c̃.Et ſic vt eſſent ſine damno.ſed dã 2 „ — . ð num pꝛopꝛie eſt diminutio patrimonij.vt.l.iij.ff. de dam. rDrrr- H WV J ec. Sed in caſunoſtro non diminuitur patrimonium di cti ſecundi viri cum iure competat filijs pꝛimi matrimonij ſucceſſio ſcilicet in bonis maternis pꝛo rata.vt.l.cum alijs. Cde ſecun.nup. Ergo non cõmittitur dicta ſtipulatio qð enim iure fit.penam non meretur.l.graccus.C.de adul.⁊. xxij.q.iiij. Qui peccat ⁊ neminiiiniuriam facit qui vtitur iu re ſuo.l.] S.deniq;.ff.de aqua plu.arcen. Dꝛeterea dicta ſtipulatio ex alio capite infringitur quia ſcilicet non potuit pꝛomittere factum alienum.vt.l.ſtipulatio iſta in pꝛin.ff.ð verbo.obli.⁊ inſti.de in vti.ſtip·S.ſi quis alium. Sed dict) pater pꝛomiſit factum filioꝛum pꝛimi matrimonij.Ergo ñ valuit ulnol Be⸗ his non obſtanbibus contrariam ſententiam arbitroꝛ pꝛeualere moneoꝛ pꝛimo pertex. quaſi expꝛeſſũm hunc caſuʒ decidentem iuncta glo.in.d.l.ſtipu- latio iſta..ſed qũatenus.?. 5.quuhij. Et ibi habetur quod ſi ſtpuloꝛ mihi habere licere certam rem ſub certa pena cõ mittitur ſtipulatio ſiue de iur̃ ſiue defacto.mihi illa res euĩ catur quia vt dicit ibi tex:habere non licet ſi aliquid ei dimi nuerat ex iure quod habuit ita in pꝛopoſio non poteſt iſte aut filio ſuo quantuũcunq; per filios pꝛimi matrimonij de iure aufferatur ⁊ per hoc facit quod habetur in dicta.l.ſtip. iſta.S.queſitum.vbi expꝛeſſe dicitur quod etiam circa rem glienam valet üla ſtipulatio habere litem dũmodo ſubiciat᷑ pena ſicut in caſu noſtro.fingamuſ enim quod titius donat mihi rem alienam ⁊ pꝛomittit me conſeruare in dẽnem ab omni lite controuerſia ⁊c.quis dubitat ꝙ quantũcunq; mi hiiure euincatur.obligatur mihi titius ad intereſſe iuxta ea que habetur vtnotantur in.l.j.C.de euic.⁊.l.ariſto.ff.ð do na.vnde.licet hoc pactum non habeat pꝛeiuditium filij pꝛi mi matrimõij .l.ſi vnus.ff. de pactis quia res iter alias acta iudicat ipſo patri pꝛomittenti de indemnitate vel ſalteʒ cõ⸗ mittatur pena in ſtipulatione appoſita vt dicto.S:queſituʒ 2.5§ ino⸗ Secundo pñr faciunt verba pꝛedicte ſtipu. multũ generalia eo quod fuit pꝛomiſſa indemnitas ab om- ni petitione lite? controuerſia qui moueri poſſet ſeu mo- uetur ⁊c.vnde pondera pꝛimo illa generalia verba.ab om- ni petitione ⁊ controuerſia.taʒ de iure quam defacto. Nã qui omne dicit.nihil excludit vt in.c.ſolite de maio.obe.⁊. xix.di.fſꝛ.c. Ronanoꝛuʒ ⁊ bene facit.c. Rainaldus de teſta. ſita ex conuentione cõmittitur licet iure con Vecunco facit illud verbum lite ⁊c. Maʒ no men litis compꝛehendit omnem actionem tam in rem qᷓ; in perſonam.vt.l.litis nomen.ff.de verbo.ſig.actio autem eſt ius Inſti. de act᷑.in pꝛin. Dꝛomiſit ergo per hoc verbũ iſtum vtrum ſeruare indemnem ab omni actione iuris mo- uenda contra e um. per filios pꝛimi matrimonij ſiue in reʒ ſiue in perſona. Atem pondera illa verba que moueri poſ ſent ſeu monerentur æc. Maʒ illa verba mouerentur ſonãt in factum. Illa vero que moueri poſſunt ſonant in ius.qð patet per verbum poſſent. YIllud enim dicitur fieri poſſe qð iure fit.vt in.c.faciat.xxij.q.ij.⁊.l.filius.ff.de cõdi.inſti. l.pꝛopter.ergo illa verba voluit eum ſeruire indemnẽ ſiue de iure ſiue de facto filij pꝛimi matrimonij agerent contra eum. ertio pꝛincipaliter hec ſententia pꝛobari videt᷑ per illam clam generalem adiectam ĩ ſtipulatione videlicʒ. Et generaliter occaſione omnium bonoꝛum que pertine-⸗ re poſſent ad filios pꝛimimatrimonij. occaſione dicte dñe Ee ⁊c. Ande pꝛimo pondero verba omnium bonoꝛuʒ. in am verbum bonoꝛuʒ eſt valde generale compꝛehendes etiam actiones.vt.l bonoꝛum.ff.de verbo· ſig. Item pondera illa verba que pertinere poſſent ⁊c.Mon enim dicuntur poſſe pertinere niſi de iure pertinerent ꝙ deno⸗ tat illud verbum poſſent:penſupra dicta.Et ſic clariſſime 1* infertur qð etiam reſpectu petitionis iuridice voluit illum indemnẽ conſeruare. Oꝛeterea faciunt illa verba genera lia que ſequunt᷑ videlicet occaſiõe dicte domine petre ⁊c̃. Megari enim poteſt quin occaſione matris eoꝛum petãt partem dotium.vt.dicta.l: cum alijs.C.de ſecun.nup.Exr go loeus eſt ſtipulationi. Auartoimagnan argumẽtuz pꝛeſtat pꝛedictis foꝛma iuramenti dicti pꝛomiſſoꝛis ĩ eo qʒ curauit nonvenire contra dictam pꝛomiſſionem de iure vlł de facto.aliqua ratione ingenio irue modo vel cauſa ⁊c. IWer que verba ſatis poſſumus arguere ad pᷣcedentiaqð Voluit ſe obligare de indemnitate reſpectu petitionis filio⸗ rum pꝛimi matrimonij ſiue de iure petatur ſiue de facto. Mam verba generalia pꝛecedentia declarãtur per ſequen- tia in.l.ſi ſeruus plurium.ff.del.j.⁊.l.qui filiabus.⁊.l.fi.C. cui dul.ff. de vi.tri.ole.leg.⁊ in.c.ſedes de reſcrip.Qui to pꝛincipaliter ĩduco talem rationem in contractibus ma gis expectatur mens contrabentium quam verba.vt.l.ĩ cõ ditionibus.ff.de condic. ⁊ demon.que quidem mens elici tur ex coniecturis ita vt euidens dicatur mens de quo per coniecturas cõſtat.vt notabiliter ĩnuit tex.in.l.licet.ff.dl.j. Sed ſi diligenter contrabentium mentes coniecturare ve limus ob nullam aliam cauſam fuit dieta cautio ſeu pꝛomiil ſio facta niſi vt dos aſſignata ſecundo marito integre rema nent apud filios ſecundi matrimonij. Mam pꝛopter filios pꝛimi matrimonij qui ſuccedunt pariter cum filijs ſecundi in dote.vt.dicta.l.cum alijs. Raro vidue reperirent mari tum cum eadem dote.cum dotem integraʒ non valeant re mittere in filias ſecundi matrimonij.hinc eſt ꝙ pꝛomiſſio iſt a fuit facta ſolum reſpectu filioꝛum pꝛimi matrimonij cir ca dotem affignataʒ a patre qui videtur donare eo ipſo qð non ſtipulatur dotem ſibi reddi.l.vnica.S.in extraneis.C.ð rei.vx.act.nullã enim actionem poterant filij mouere in vi ta matris.ſed tamen in moꝛte cum in vita pentum nullam legitimam petitionem habeant filij.l.j. SF. fi. ff. de colla.nõ. Bar. in auc.ingreſſi.C.de ſa.ſan.eccle.⁊ ĩ.l.j.S.nec caſtrẽ ſis. ff. de col. bo. Cautum ergo fuit reſpectu petitionis quã iure facere poterant poſt moꝛtem matris.tum de iure com muni quam de rigoꝛe ſtatuti. Et ꝙ hoc ſit verum vltra pꝛe dicta patet. Mam ſi tantum valuiſſet maritus pꝛoſpicere 2Z non de iure recepiſſet permiſſionez generaliter reſpectu cuiuſcunq; qui moueret ſibi queſtionem. ſed hic reſtringit ſe ad filios pꝛimi matrimonij ꝙ non poteſt dici ob aliud niſi quia de iure poterant ſuccedere vna cum filijs ſecundi ma trimonij.Et ad pꝛedicta multum facit quia non ſolum ꝓ- miſit ſeruare maritum indemnẽ ſed etiam ſuos heredes ex quo infertur qð etiam finita cauſa dotis durabat dicta pꝛo- miſſio de indemnitate ſeruanda vnde tacite videtur fuiſſe actum vt dos integra remaneret apud filios ſecundi matri monij.⁊ qð tacite agitur habetur pꝛo expꝛeſſo.l.eum quid ff. ſi cer. pe. Etiam hunc intellectum multum adiuuat illud verbum quandocunq; poſitum in illa pꝛomiſſione per qðᷣ verbum infertur qð etiama petitione fienda poſt moꝛtem dicte domine petre debebat ſeruare Antonius ſerusri ĩ dẽ nis mariĩe ↄiunctis illis verbis occaſiõe dicte domine petre. Facit ad pꝛedicta in ar.l.que dotis cauſa cum materia ſua. ff.ſo.ma. Ex his omnibus cõcludo ſtantibus pꝛedictis ter minis dictun ſecundum maritum habere regreſſum con- tra dictũ patrem pꝛomiſſoꝛeʒ pꝛo ea parte quaʒ habebat re ſtituere filijs pꝛimimatrimonij ita ꝙ in hoc? in alijs locus eſt dicte ſtipulationi.Et per pꝛedicta ſatis placet reſponſuʒ ad contraria ſuperius foꝛmata am ſatis diminueretur patrimonium iſtius viri.cum expacto tota dos deberet re⸗ rmanere apud eum euincitur ab eiſparsi. MHec obſtat qdᷣ p miſit factum alienum quia appoſita fuit pena quo caſu va- let ſtipulatio.vt in dictis iuribus. tum quia melius potius pꝛomiſit pꝛopꝛium ſactuʒ quam alienum.ſ.de aſſumendo in ſe litem ⁊ ſeruare indemnem.Et hec ſufficiant ?ꝛ7c. Con. xliiij. Npꝛeſenti queſtione duo ſunt dubia pꝛinci palia. ꝛimum nunquid dictum laudum fuerit nulum Sed pꝛeſuppoſita nullitate S vtrum debeat contra executionis petitionẽ — huius nullitatis exceptio adiuncti. Non ob ſtante dicto ſtatuto quo omnino nullitatis exemptio ⁊ de- adibita vt intercederet pꝛo marito.Eſt enim mul dita marito vt pꝛeſumatur accerſita ab ipſo marito MNec keſio videtur inbibita! Et circa vtrunqg multum conclu⸗ ſiue pꝛoductam pꝛocedam.cum materia per pꝛimum con ſulentem ſatis ſit liberata videtur enim mihi qð dictum lau dum ſit ipſo iure nullum duplici ex capite ex parte mulieris ⁊? inita via ex parte mariti in fauoꝛe mulieris. Mꝛimo facit auc.ſi qua mulier.C.ad velle. Nam ſecundum intellectuʒ quem ibi ponit. Odoff.qualitercunq; maritus ⁊ vxoꝛ ĩ eo dem inſtrumento contrapunt. vxoꝛ non obligatur ipſo iur̃ niſi pecunia pꝛobetur verſa ĩ vtilitatem ipſius niulieris.vt ibi dicitur in fine ratio quia ſemper Saubis videtur mulier enim mulier ita ſub obſtat quod ipſa mulier diceret renunciaſſe tertia ratione pꝛocedente etiam quia renunciatio ſimpliciter extra iudi- cialis non pꝛeiudicat ipſi mulieri.vt nõ.bar.in.l.generalit᷑- C.eo.ti.tamen quia in caſu illius auc. non valet renuncia- tio etiam ſi fententia fieret vt ibi legitur ⁊ nõ.⁊ eſt ſpetiale ĩ caſu illius auc.quando vere vel pꝛeſumptiue intercedat in eodem inſtrumento pꝛo marito. Et facit in fauoꝛem vtri- ſq; ſcilicet vxoꝛis ⁊ mariti. quia dicti abritratoꝛes non diffi nierunt totam queſtionem ⁊ ſic non videntur ſententiã di⸗ xiſſe. vt eſt tex.in.l.dicere.⁊.l.non diſtinguemus..queſitũ ff. de arbi. debet enim arbiter ita pꝛonunciare vt a totalite diſcedatur aliter non valet ſententia vt in iuribus peal.Et eſt bona glo.in ntuldicere. dier obſtat ſi dicim compꝛo miſſum fuiſſe in conſules artis lane.tam pñtes quam futu- ros.quia debet intelligi ꝙ ſi pꝛeſentes non diffinirent ĩ ter- mino poſſent ſucceſſoꝛes arbitrari. Mon autem debuit in⸗ telligi vt pꝛo parte diffinirent.contra.l.in hoc iuditio.cum ibi nõ.ff. fam. perciſ.? per Inno.in.c. cum inter de re iudi. vel vt ſententiam incertaʒ pꝛoſerrent contra.ij.q.vj. .diſ nitarn 7Per- Inno.in.c.cum venerabilis de excep.in.x. autem. Mon enim valet ſententia que non eſt certa per ſe vel relationem ad acta. vt ibi no. Inno.⁊ pleniusper Jo. an.in addi.ſpe.in ti.de ſenten.pꝛolat.S.qualiter.vꝰ.ſed po⸗ ne iudex· Et videtur pꝛobari in.·. iij C. 5 ſen. que ſine cer. quam. Bebet enim arbiter diligenter litem diſcutere 2 totalem fineʒ controuerſie imopnere. vt.lłſi de meis..re recepiſſe.ff.de arbi. Ex uihus omnibus ſatis patet quid dlcendum in pꝛimo dubio. CLirca ſecundum qð videtur magis dubitabile vtrum non obſtante ſtatuto debeat ad- mitti hec nullitatis exceptio.multum facit theorica. Har. in.l.j.ff.ꝙ vi aut clam. vbi inter cetera dicit qð ſi ſtatutum remouet omneʒ exceptionem ⁊ defenſionem non eſt aliqᷣ remedium niſivt pars ſoluat ⁊ poſtea repetat ſi habebat iu ſtam cauſam excipiendi? vetante ſtatuto non fuit admiſſa niſi velit excipere remouendo illam qualitatem ſuper qua ſtatutum ſe fundat. vt puta ſi dicit contra inſtrumentum publicũ nulla admittatur exceptio ſeu defenſio poſſum exci pere qð inſtrumentum non eſt publicum vel ſi dicit contra laudum arbitroꝛum nulla admittatur exceptio poſſum exci pete qð illi non fuerunt arbitri.vt in hoc caſupꝛopꝛie loqui tur glo. in cle. vnica de ſequeſtrat᷑.que dicit qð ſi aduerſus ſententiam non poteſt oppõi exceptio poſſim opponere de defectu iuriſdictionis.ra tio eſt quia ſi non habebat iuriſdi- crionem non poteſt appellari ſententiam de re ĩudi.cle.pa ſtoꝛalis.⁊ nõ.in.c.ij.C.coꝛaʒ vtriuſq; iudi.⁊ ſic per hanc ex ceptionem detrahitur qualitas ſuper pꝛo qua fundatur iu- ris diſpoſitio. Sed in caſu noſtro hocnon poteſt dici cũ illi fuerint arbitratoꝛes nec per hanc nullitatis exceptioneʒ deſinit eſſe lauduʒ arbitroꝛum.⁊ optime videtur facere.c. ex parte.el.ij.de off.dele. iuncta glo. vbi habetur ſi in di opponi etiam ſi ſint rationabiles ed his non obſtanti bus contrarium arbitroꝛ dicenduʒ in caſu noſtro duplici ex capite.pꝛimo quia remotis generaliter exceptionibusnon videtur remota exceptio notoꝛie lcgitima ex quo de noto/ rietis qualitatis ĩ ſtatuto.nulla fit mentio pꝛobatur optime in ſimili in.d.cle.paſtoꝛalis.de apel.iuncto.c.ex conqueſti ſpoſitione tolluntur exceptiones Seaann non poſfũt one cum glo. ſua de reſtitu. ſpo. dicitur enim in. c. paſtoꝛaliſ ꝙ per clam appellatione remota. remouetur omnis appel latio que a iure expꝛeſſenon indulgetur. ⁊ tamen ſi noto- rie grauatur. licet expꝛeſſe ille caſus a iure non ſit determi- natus adnuittatur appellatio.vt in dicto.c.exconqueſtione cum glo. Et hoc cõmuniter tenent ibi doc. Ad idem facit. c.itercetera ð re iudi.⁊ nõ.qꝙ iĩ Ge paſtonnis pꝛealklrgo in verbo 4 ſis t bi id ler ne⸗ di. lt. c⸗ gei Rin i⸗ diff 1die ſiti lite Et npoo Un, ter tin⸗ on ti⸗ dif ſe ſo. 0⸗ . ler e guid etur al⸗ er. um is tiu iſſa mmmnnnnnnnnmnnnnnnnnmnmmnnnnm nõ.glo.j. di. conſuetudo. in verbo non habeat. e idem.ij.pꝛobo per ipſius theo ricam in.l.omneſpopuli.ff.de iuſti.⁊ iure.⁊.l.non dubium C. de legi.vbi dicit ꝙ legitima cauſa eſt reſtringendi ſtatu- tum generaliter loquens quando aliquis indebite damnuʒz pateretur.vt.l.adigere.S.quãuis.ff. de iure.patro.vel qua do aliquis iniuſte ad lucrum admittitur.vt in.l.vt gradatiʒ. ff. de mu. ⁊ ho. Sacit.c. abbate de ver.ſig. vel ſi in caſu re- ſtrictionis ceſſatur ratio que mouit ſtatuentem.vt in dicto §.quauis. Yacit ad pꝛedicta.c.cum dilectus de conſue..l. ij. C. de noxa. Sed in caſu noſtro nedum altera iſtoꝛum ra tionum.ſed militant omnes. Mam ſi non admittitur hec nullitati.exceptio iſti martus ⁊ vxoꝛ indebite fentirent dã patet ex ſe. ¶ Item dicte notoꝛitate exceptionis ceſſat ra tio generalis ſtatuti.nulla enim ratio potuit moueri ſtatuẽ tem ad remouendas exceptiones niſi quia timetur de ma⸗ licia ⁊ fraude opponentium querentium dilatare iudicium ar.optimum in dicto.c.ex parte.Sed hec ratio ceſſat quã- do exceptio eſt notoꝛia ar.viij.di.manifeſta. Mec obſtat ſi dicatur qð nulla ratio eſt in ſtatuto expꝛeſſa quia licitum ẽ coniecturare rationem que potuit legis mouere latoꝛẽ ⁊c̃. ⁊ ſecundum illam coniecturam licet reſtringere vel amplia num. ? iſti Sirn iniuſtum conſequerentur lucrum vt at 5. glo. tudo. Yrem ſtatutum deuians a iure cõmuni debet reſtringi qᷓtum fieri poteſt. vt minus quam poſſit ledat ius cõmune.vt nõ.pꝛobatur in dicto.c.cum di re ſtatutum · vt nõ. Cy. ?- dicta.l.non dubiuʒ.facit qð lectus. ?. d.lij. E. de noxa. Et ꝙ hic exceptio ſit notoꝛia pʒ quia clare colligitur ex actis.id tamen qð ex actis patęt põt dici notoꝛium.vt eſt tex.in.c.cum olim de ver.ſig. Etno tant domini de rota deciſione.cccc.xxxix.⁊ nõ.nno.in.e. ex inſinuatione de appel. Secundo capite etiaʒ debent ad mitti.quia ſtatutum remouet exceptiones contra laudum arbitroꝛum. ſed non poteſt dici laudum ex quo controuer- ſia con deciditur.ſed fit remiſſio ad alius vt pꝛobatur in di- cta.l.dico ergo ꝙ hec exceptio remouet qualitatem ſuper qua ſtatutum ſe fundat ⁊ per conſequens debet admitti.vt dicta.l.j.⁊ ibi nõ.ꝙ vi aut clam. ⁊ per glo.in.d.l.vna de lequeſtra. Et bec ſuſſiciant. Mi. Abbas. s — Alſus quidam dominuſ Wartholomens oli epiſcopus Mheſtanwel quoddam foꝛtilitiuʒ iuris epiſcopalis ſui cum domibuſ ⁊ alijs per tinentijs ad dictum foꝛtilitium titulo locatio . nis ad nouẽ annos tunc pꝛoxime futuros ſub annua penſione.c.xxv.floꝛenoꝝ.quibuſdam ſolemniter cõ ceſſit hoc ſpecifice inter cetera ſolemniter acta inter dictoſ partes vʒ conductoꝛes ipſi tenerentur durante dicto loca- tionis tempoꝛe dictum foꝛtilitium ⁊ domos ipſiius eoꝛum pꝛopꝛijs ſumptibus in eo in quo erant ſtatu vel melioꝛe con ſeruare ⁊ finito dicto tempoꝛe locationis pꝛefato epᷣatui re ſtituere. Contingit ꝙ ipſoꝛum conductoꝛ in curia vel negli gentia vel aduertentia domus dicti foꝛtilitij in parte paſſi ſunt ruinam.in tantũ qð epiſcopatus damniſicatus extitit fere in ducentis floꝛenis deniq; finito tempoꝛe dicte loca- tionis Bſonne meſſanus ante dictus ad conductoꝛem nimiam ⁊ liberauit. Quo epiſcopo vita functo ſucceſſoꝛ in epiſco patu petit damnum reſtitui allegando dictam liberationeʒ eſſe nullaʒ. Qqueritur quid iuris.⁊ quia caſus non videtur magnam continere dubietatem bꝛeuiter pꝛocedam ⁊c. 6 Miiſti eiuſq; matris pꝛeſidio humiliter inuo cato ·. Satis videtur mihi clariſiime dictam liberationem non valuiſſe in pꝛeiuditiuʒ epiſ copatus. Mam remittere gratis idem eſt ꝙ dongr e.l.quoniam etiam.ff. de calũp.⁊.c.ve niens.el pꝛimo iuncta glo.de teſti.Sed epiſcopus non po teſt donare iura ⁊ redditus ecclie ſue ſine cauſa legitia.qð ſi fieret talis donatio reuocatur. vt pꝛobatur in.c.ſiquos ð ſeruis.xij.q.ij.⁊ in.c.ſraternitateʒ de donaivbi dicit qð epi ſcopus rerum eccleſiaſticarum eſt pꝛocuratoꝛ.? non domi- nus ideo conditionem eccleſie melioꝛate poteſt deterioꝛem autem facere nõ debet.vt ibi dicit ſBeamie ad idẽ facit.c.ceterum de dona.vbi habetur ꝙ pꝛelatus poteſtmo gica de rebus eccleſie ſue donare ſi hoc habet conſuetudo qᷓ noris vel ciuitatis clarum ? indubitant. tu di ceres pꝛelatum marime epiſcopum babere maioꝛem admi niſtrationem pꝛedicti habeant.vt Narerefla no. ſtantiam libere ab omni obligatione ſoluit gratis ſi magnam donationem facere non poſſit etiam ſi conſue- tudo hoc habeat quia conſuetudo multum danoſa eccleſijs non valet.vt.in.c.j.de conſue.Sedĩ caſu noſtro pondera- to damno ⁊ redditibus ipſius epiſcopatus ſatis videtur do natio immenſa. maxime cum ex earemaneat eccleſia rui- noſa⁊ ſine ſpe refectionis.igitur dicta liberatio nõ valuit. 85 rtio pꝛobari videtur per.c.epiſcopus.in quibus patʒ qð epiſcopuſhabet nudam rerum epiſcopatus diſpenſatio nem.nec poteſt de rebus mobilibus aut imobil:buſ ſeu red ditibus diſponere ad libitumſed ſecundum deum. ſi aliter fuit daãnationes ad idem.j.q.iij.c.pernenit. (Aaarto P batur per locuma ſpᷣali ĩ.c.epiſcopus.⁊.c.bone.nõ.xij.q.ij. c.⁊.in.c.aplice de dona.in quibus iuribus ex ſpirituali pꝛi- uilegio conceditur epiſcopo.vt ediſicando monaſterium ðᷣ nouo vel eccleſiam magnificandam pꝛo ſepulturis ſuis poſ ſit dare centeſimam vel quinquage ſimam redditum eccle- ſie ſue.cum hoc tanien limitatione vt eccleſie ſue ex ̊ gra- ue damnum non infligat. vnde ſi ex hoc graue damnum in fligat non valet de iure etiam in iſtis caſibus pꝛiuilegiatis. vt brdec in caſu noſtro non ſolum ſumus extra dictos ca ſus ſpetiales.ſed etiam damnum ex illa gratuita liberatio/ ne il atam eſt eccleſie habita conſideratione ad tenuitatem reddituum dicti epiſcopatus? ad dammũ illatum dicto foꝛ tilitio ſeu ipſius donubus. Nuinto facit ꝙ quandocũq; quis habeat liberam adminiſtrationem non tamen conſeꝗ tur poteſtatem donandi vel pactum gratuitum faciendi.vt in.l.contra iuris.ff.de pac.⁊.l.ſilius.ff.de dona.⁊.l.pꝛeſes L.de tranſac.⁊.c.fraternitatem de dona.licet ergo epiſco⸗ pus dicatur in rebus epiſcopatus habere liberaʒ adminiſtra tionem. vt in.c.cũ nobis in fi.de elc.non tamen potuit in pꝛeiuditium eccleſie liberationeʒ gratis facere.vt in iuribꝰ pꝛeall.Et ad hoc optime facit ꝙ notant hoſti. oramm c.j.de poſ.vbi dictum ꝙ de mero iure non licet pꝛelato re⸗ nunciare gratis exceptioni vtili eccleſie onetenti .Vt. ff. de pac.l.contra iure.C.de tranſac.l.pꝛeſes.Ad idem.C.ð pac.l.pactuʒ curatoꝛis.⁊.ff.pꝛo empto.qui fundum.s. ſi tu toꝛ cum ſi.in quibus pʒ.ꝙ tutoꝛ vel curatoꝛ vel adminiſtra toꝛ ciuitatis ⁊ ſiles quantucunq; habentes liberam admini ſtrationem non poſſunt emittere gratis ius pux illi ſeu mi Ree, obſtat ſi tu di q.vj.c.fi.? per Inno.in.c.veniens de reſcrip. Naʒ fateoꝛ hoc verum non tamen ita maioꝛem vt poſſit ad lidbitum do nare vel iura eccleſie remirtere cuʒ graui dano ſui ep ſcopa tus.vt pꝛobatur in iuribus ſuperius allegatis.⁊ per Inno. in rce rmens ercmerdemsek hec ſuniciant. Mi colaus Abbas. 1 Con. vj. Nenipotetis dei poſtulato ſufragio. Tria 4. mibi oſtenſis dubia alitio. MDꝛimum an ſta⸗ 2„ te ſtatuto qð maritus lucretur dimidiam do⸗ tium debeat nicolaus õ ter „ ra clanciam ſuperuiue gele vxoꝛi ſue lucrati dimidiam Centum quinquaginra flo renoꝛum quos in argumentum dotis dicte domine angele cte domine angele. Secundum dubium nunquid dictꝰ nicolaus lucretur medietatem quoꝛundam poſſeſſionum dicte domine angele quas dicit ſibi fuiſſe in dotem aſſigna tas quoꝛum adminiſtcationeʒ habuit dictus nicolaus in vi ta dicte domine angele cum tamen non poſſit expꝛeſſe ꝓ bari per inſtrumentum vel teſtes.dictas poſſeſſiones fuiſ ſe datas in doteʒ ĩmo filius dicte domine angele ex alio ma trimonio ſuccedens dicte ſue matri.ab 6 ato aſſerit illa confeſſus fuit ſe Senn eonardo petri genitoꝛi di fuiſſe bona per a frenalia eius matris. Tertium dubiuʒ cum dictus nicolaus emerit a dicto leònardo quedam bo na pꝛo ſe ⁊ dicta domina angela eius vxoꝛ.⁊ eoꝛum heredi bus debeat antonius dominici laudi de clautiano filius di cte domie angele ex alio viro ſuccedere dicte matri ſue im mediate illoꝝ bonoꝛum pꝛedicio mollE pꝛocedatur in his dubijs concluſiue ex quo per arbitros communiter a partibus aſſumptos petitur conſilium ſub partibuſ per eos aſſumendis. Circa pꝛimum dico ꝙ in argumento dol poſſunt maritus ⁊ vxoꝛ facere noua pacta ab his que geſia ns quõdaʒ domine an fuerunt ſuper pꝛimerio dote.vt eſt tex.in.l.ſi conſtitute.C de dona. ante nup. ſi nil de nouo actum fuit ſtatu pꝛioꝛibꝰ pactis ⁊ conuentionibus ita qð ſtatuta ⁊ conuẽta ſuper do te habentiocum ſuper argumentum dotis cum augumen⸗ tum ſit pars dotisex vna ⁊ eadem res non debet diuerſo iu re cenſeri pꝛchoc bonus tex.in.c.cognouimus.xij.q:ij.⁊.c. de eden.⁊ hanc ſententiam in terminis noſtris tenet go.⁊ Cp.in.d.l.ſi conſtante ⁊ videtur tex.expꝛeſſus in.l.inter ſo cerum.5.cuʒ inter in fi·ff.de pac.dota.Itaq; concludo qd ſi valuiſſet illa augmentatio dotis lucraretur dictus nicola/ us dimidium illius augmenti ex quo noua pacta non inter ceſſerunt. Sed dicas ꝙ non valet illa augmentatio dotis. quia licet de iure ⁊ potuiſſet vtrobiq; vel alteri eoꝛũ augm̃ tare dotem vel donationem pꝛopter nuptias.vt in dicta.l. ſi conſtante tamen hodie de iure auc.non poteſt mulier au gere dotem niſi maritus pari incremento augeat donatio⸗ nem pꝛopter nuptias ne mulier decipiatur.vt eſt tex.ĩ auẽ. ſediam neceſſe. C.de dona· ante nup.⁊ in coꝛpoꝛe vnde ſu mitur latius continetur in auẽ.de equa.do.s.ij. Loõclu do ergo circa hoc pꝛimum ꝙ ſi dictus nicolaus pariter aug mentauit donationem pꝛopter nuptias lucratur dimidiaʒ augmenti ſicut dimidium dotis. Sed ſi ipſe non dedit in crementum nil lucrabitur de augmento quia non valuit in pꝛeiuditium mulieris. Aenio ad ſecundum dubium in quo bꝛeuiter dico dictum nicolaum lucrari dimidiam partẽ illarum poſſeſſionum quia alia aſſignatione dotis non ap- parente pꝛeſumendum eſt illas poſſeſſiones fuiſſe ſibi ĩ do tem aſſignatus ꝓbo multipliciter. Dꝛimo quia ſi mulier habens bona nubet videtur tacite omnia ſua bona dare in doteʒz · vt nõ. glo.in.l.mulier bona.ff· de iure do. Sequitur bar.⁊ clarius.⁊ latius ĩ.l.ſi conſtante.ff.de ſolu.ma. Ber cum pater dicte domine angele ex poſt facto confitetur do tem vt ſupꝛa dictum eſt. Ergo pꝛius conſtituit ſibi dotem quia nõ potuit eſſe augmentũ dotis ſine dote ar.in.c.mar- tha de cele.miſſa.⁊.c.ad diſſoluendum de deſpon.impu.⁊ l. deceʒ.ff.de.ver. ob.debemus ergo in duꝰ.pꝛeſumere illa bona fuiſſe data in dotem tamen quia maritus habuit illo rum adminiſtrationem tam quia fuerunt data pꝛimo mari.- to vt colligitur ex teſtamento illius ⁊ pater non diminuere debet dotemi filij tranſeunte ad ſecundas nuptias vt ĩ auc. ſed q;uis.C.dc rei vx.ar.vnde pꝛeſumi debet quod illa bo⸗ na ſibi dederit in dotem quia ex quo quis de iure tenet᷑ ad ſactum ⁊ illud reperitur factum pꝛeſumitur geſtum abeo ꝗ ad hoc de iure tenebatur vt in.l..ij.C.de ali.pu.pꝛe.⁊ in.i. cum ſeruum. ff.de.v.ob.⁊ quod vtrobiq; nõ.bar.⁊ de hoc ſecundo. ¶ Tirca tertium ⁊ vltimum dico dictum antoni um ſi vult ſuccedere ĩmediate illoꝛum bonoꝛum emptoꝛuʒ per dictum nicolauʒ modo pꝛedicto debere conferre dicto nicolao medietatem pꝛetij.quia iu dubio ex quo ſolus. Mi colaus tunc pꝛoſe ⁊ vxoꝛe ⁊ eoꝛuʒ heredibus pꝛeſumit᷑ emii ſe de ſuis pecunijs pꝛopꝛijs ⁊ geſſiſſe in hocnegotium vxo ris ⁊ heredum. Si ergo vxoꝛ vel heredes volunt ratificaf᷑ dictam emptionem debent ſoluere medietatem.hoc vide tur pꝛobare in.i.ij bo ſo. æ expꝛeſſe hoc ibi tenet bar.?= idemi ſentit in.l.ſi patruus.C.cõmunia vtri.iud.⁊ in.l.que dotis. F ſolu ma. Facit lhei ego.⁊.l.plłt.ff.de neg.geſt.õ enĩ debet pꝛeſumi donatio vt in iuribus pꝛedictis.nec etiã valuiſſet inter maritũ ⁊ vroꝛem conſtante matrimonio.ff. de dona.inter vi.⁊ vx.per totum ⁊ in.c.fi.eodem ti · Ex inſtrumentis autẽ non apparet ꝙ vxoꝛ de ſuo ſolueret par tem pꝛetij ⁊ hoc de tertio. . omnibꝰ pꝛedictis dico q partes arbitroꝛum ſunt in hoc caſu vt pꝛonuncient dictum nicolaũ non debere lucrari aliquid ð augmento dotis niſi vt pꝛedixi.pꝛobaretur qð ipſe pariter augmtauerit donati onem pꝛopter nuptias. Item ꝙ deheat lucrari partem il- larum poſſeſſionum tanꝙᷓ dotaliuʒ. Inſuper ꝙ dictꝰ anto nins debeat ſoluere medietatem pꝛetij eoꝛum bbnoꝛũ em ptoꝛum ſi vult habere medietatem eoꝛum ratificando em ptionem factam per dictum nicolanm. Et hec ſufficiant. Micolaus Aibbaeaes. omni ſui parte ſenſatus nominatus electus ⁊ in buxulatus extitit ad officium pꝛimoꝛum pꝛoce- Ncolaus domini ſpinelli de picolominibus. ex dente vero tempoꝛe caſu vtꝛoq; legitime pꝛiuatus eſt. 2 ſenſu carens tempoꝛe extractionis ad certam poteſtariam repertus extitit quem quidem magiſtratum acceptauit. SDed a non null obiectum extitit eum ad hunc magiſtratuz inhabilem ratione defectus. Queritur quid iurise hPiꝛꝛſſti eiuſq; matris pꝛe ſidio hnmiliter aduo cato. Nidetur pꝛimo dictum Micolaum fo tꝛe in habilem ⁊ ſic non admittenduʒ ad dictã poteſtariam per tex. expꝛeſſuʒ in.l.j.S. caſuʒ fff. de poſtu. vbi poſt multa concluditur qð ad nouum magiſtratum cecus aſpirare pꝛohibetur. retinere autem iam ceptum poteſt.ſed pꝛedictus nicolaus non cepe rat dictam poteſtariam ante eöiemn ie ergo ad illam reputandus eſt inhabilis. Ad idem ſcðo facit glo. in.l.cecus.ff. de iudi.que dicit illa.l.intelligendam quando ante erat iudex quam cecus.tunc enim non pꝛohibetur iu⸗ dicandi offitio fungi.ſecus ſi ante erat cecus quam iudex. vt in caſu noſtro. Ramper ſolam electionem non conſeꝗ tur quis dignitatem ſed requiritur acceptatio.⁊ ingeſtio.vt pꝛobari videtur in.l.pupillus.ff.de condic.⁊ demon.⁊.l.ex eo.ff.de milli.teſta.? vtrobiq; per bar.maxime ĩ.d.l.ex eo. videtur glo.in.lepꝛiuatoꝛum.C.de iuriſdic.om.iud.que di- cit per ſola m electionẽ conſequi ius dignitatis licet non ad miniſtrationeʒ. n Tertio facit.c.nulli de elec.li.vj.vbi pʒ ꝙ poſt electionem poſſunt etiam electoꝛes opponere defe ctum nouiter emergentem.⁊ ſic non ſufficit habilitas tem/ poꝛe onen Be etiaʒ ad ſit tempoꝛe confirmatiõis ſeu acceptionis. Sed his non obſtantibus contrarium puto de iure pꝛocedere. Moueoꝛ pꝛincipaliter per tex.in.d.l.j. 5. caſum de poſtu. vbi tex. dicitad nouum magiſtratuʒ aſpi rare pꝛohiberet que verba ſi bene ponderentur aꝑpte ꝓpbat dictum nicolaum eſſe habilem.pꝛimo enĩ dicit ad nouũ ⁊c Sed non poteſt dici nouus magiſtratus cum iam dudũ an te iſan electus.⁊ in buxulatus ar.in.c.cõſuluit de iudi.Item ponderandum eſt verbum aſperare.qð gperte inudit hunc defectum repellere cum inquit initio ᷣ putationis.Sed in caſunoſtro non poteſt dici ꝙ cecusaſpi rauerit ad hunc magiſtratum cum iam fuerat denunciatus tempoꝛe quo erat vndiq; ſenſatus. cundo ad idẽ fa- cit ꝙ nõ.bar.in.l.cecus pꝛeall.vbi dicit ꝙ cecus poteſt ſuc cedere patri baroni vel habenti aliam iuriſdictionem licet de nouo talis dignitas ei conferri non poſſit.quaſi ſatis eſt gð fuerit habilis tempoꝛe quo habuit ſpem ſuccedendi.vñ ſuperueniens cecitas non pꝛiuatum illa ſpe.ar.tamen eſt ꝙ filius viuente patre non habet adminiſtrationem in bonis patris nec aliqð ius petendi legitti ſolum ſpemxt in.l.j.F.impuberem. ff. de col.bo bar. in. d. l. ].§. nec. caſtrenſe.⁊ in auẽ.ingreſſi.C.de ſa.ſan.eccle.facit qð legit ⁊ nõ.5.ſed ſui. Inſti.de hei.⁊ qua.di. Ande ſuperueniens cecitas non ſolum pꝛiuat de adminiſtratione iam habita.ſʒ nec ſpe acquiſita ante cecitatem. Sed in caſu noſtro p ele. ctionem ⁊ in buxulationem fuit dicto nirolao acquiſitum foꝛtius ius ꝙᷓ; nuda ſpes.quia ꝑ electionem acquiritur ius dignitatis licet non exercitium. vt dicit glo.notabilis in di cta.l.pꝛiuatoꝛum.licet male repꝛehendatur per bar.in.d.l. ex eo.naʒ opinionẽ illius glo.tenet glo.nõ.in decreto.ixiij. di. quanto.⁊ doc.in.c.tranſmiſſum de elec.⁊ maxime hoc eſt indubitatũ in caſu quo poſt electionem non requiritur alia confirmatio.ſicut in caſu noſtro quo caſu ceſſat obiec/ tio bar.vt ipſemet voluit n lab ſenti ch⸗ dona. vbi ſoluat glo. ᷓ male depꝛehendit in. d.l.ex eo.¶ Mam in ipſo ele⸗ cto dicit in dicta.l.abñti.vbi electio ſit per ciues ad mune⸗ ra que quiſneceſſario ſubit ex ea ſola acquiritur ius abñti.æ ignoꝛanti etiaʒ inuito.vt.l.illud cum.il.ſe.ff.de tu.⁊? cu.da. Ab his. licet non acquiratur adminiſtrandi ius niſi poſtꝙᷓ ſi bi decernatur illud officium ar.in.l.fi.C. de arbi.tu.nec eo inuito poteſt alius ad illud officium deputari.C.qũ ha.tu. per totum ſecundum eum in.d.l.abñti.Cum ergo hoe of⸗ ſicium ſit huiuſmodi nec requiritur alia confirmatio ſtatim fuit dicto nicolao ius acquiſitum.ſ.tempoꝛe electionis ⁊ de putationis.ᷣ ergo cecitas non habet pꝛiuare iure iam queſi- to.cum non poſſit dici nouus magiſtratus.vt in.d. .caſuʒ 2 · d. l. cecus. Ad idem etiaʒ.c.cum percuſſio.vij.q.j.ð cle. egri.c.j.vbi dicitur ꝙ ſuperueniens inhabilitas non debʒ pꝛiuᷣare iure iam queſito etiam in dignitatibus eccleſiaſtieii ne addatur aflictio aflictio.⁊ ſine culpa ſus quis pꝛiuet iure ſuo ↄtra. t. e. N 0. £☛ A — — — = — — net⸗ et ien uß le⸗ ſus di⸗ dil nii⸗ iur c⸗ dc⸗ une⸗ ſtis ,⸗ Ff eo tu⸗ of⸗ ſi⸗ ſuz de. 4 iel ue 2 ſuo contra.c.ſatis per verſum.vij.di. cuʒ ſit potiuscecis mi ſerendum.⁊ ei de nouo ſubueniendum.vt in.c.licet de cen ſi. ¶ ¶ Dꝛeterea facit tex.in.l.qui ad ſcribatum.=.l:.hij qui tium debet ſtatiz appellare al. illud recuſare non poteſt ſi illico acquiratur nbi ius vt amplius pꝛouocare non poſſit. Ergo nec per ſuperuenientem cecitatẽ pꝛiuari.⁊ hoc tex.ĩ fitio fungitur. Mec obſtat etiam ſi dicatur ꝙ cum iuder ba beat per ſe ferre ſententiaʒ in rigie vtl 2 fi. Q.de ſen. ex ꝑpi.reci.⁊.c.fi·de re indi.li.vj. Cecus autem lłegere non poteſt ergo ⁊c̃. quia licet per ſe ferri non poteſt poterit tam̃ dicralcecna. dhi ſumpliciter dicitur qð cecus iudicandi of⸗ per ſuum vicarium ferre. Nam poteſtas eſt de maioꝛibus magiſtratibus que poſſunt per aliam ſententid ferre.vt nõ. go. ? War. in dicta.l. fi. Et dicit bar. in ceco in dicta.l. ce⸗ cus. nam ? illiterati affumuntur ad hec offitia. qui per alioſ ferant ſententiam. vt.l. certi. O. de iudi. Item hoc operat᷑ neceſſitas ſuperueniens ratione cuius multa permittuntur al pꝛohibita.vt declaro ergo per totum.⁊.l.ſi longius. ff. ð ad ciuilia. C. de ap.vbi dicitur ꝙ nominatus ad aliqð offi- mdi Nonob lam al contraria ſuperius foꝛmata ſatis eni patet rſum per pꝛedicta pꝛocedunt enĩ quando ius adhuc non erat acquiſitum tempoꝛe cecitatis ſuperuenientis ſed hic plenum ius erat inquiſitum. Sed ſolum defuit exerci- tium cum in caſu noſtro requiratur confirmatio. nec acce- ptatio nec ingreſſio ſed etiam nolenti ius eſt acquiſitum cũ hoc ſit munus publicum qð neceſſario tenetur electus ſubi re. vt. S. dixi· Et hec ſufficiant.¶ Concludo ergo dictum nicolaum a dicto offitio poteſtarie licet nunc reperiatur ce cus non eſſe pꝛiuandũ.ex quo tempoꝛe electionis ⁊ inbuxu lationis hunc defectum non patiebatur. Laus deo abbas. 1 Con. xlviij. Aſus talis eſt. quidam Jranciſ cus tutij ba- bens ſoꝛoꝛem carnalem uomine A enam ꝓ miſit per ſcripturam pꝛiuatam dare in ſpon- n ad maioꝛem validitatem rei pꝛiomiſſe Ceonardus .apꝛilis.ID. cccc.xxv. deinde Aerude annes auũculi dicte Lene per inſtrument cum pꝛomiſerunt dicti Joanni ſub quadam obligatione ſe facturos ⁊ curatoꝛes qð dicta Lena contraberet matrimo nium per verba de pꝛeſenti cum dicto Joanne eangebl gationem de contrabendo matrimonio cum dicta Dena recipientes ab eo.quibꝰ pacho. ne volens incipere pꝛomiſſionem de contrabendo matri- ranciſcus frater dicte Ae ſam cuidã Joanni. Gt ad hoc cõuenerũt die monio cum dicta Aena per eam factam dicto Joanni.ad impleta in duobus bancis dari fecit dicto Nanni pꝛo par te dotium futurarum certam qᷓtitatem pecunie.poſtẽᷓ di⸗ ctus Joannes quedam localia ſecundum regionis conſue tudinem miſit dicte Aene taniᷓ ſponſe ſue que omnia illa recepit vt ſponſa.? vxoꝛ erat in populo publica ill eſſe ſoõ ſam dicti Poannd ad quam ſepiſſime dictus tanꝗᷓ ad ſpõ- ſam acceſſit tam in domo patris dicte Lene quam in qui⸗ buſdam alijs in quibus dicta Qena ranꝙ ſponſa inuitabat᷑ demum per partes pꝛedictos ſepiſſime dies ad contrahen damimatrimonium de pꝛeſenti ſtatuta fuit ſed per dictum IJoannem ſemper defuit qui fictis ? ſimulatis occaſionibꝰ alleg ins ſꝑ contrahere diſtulit turpiter ad amandum quan dam mulierculam quam loco concubine non modico tem- poꝛe tenuit ? adpuc hodie detinere dicitur. Ax quigus om nibus dicta Lena pꝛouocata videns ſe ita a Rccgoaam ſperni cum in ſponſam ſe recuſat habere ⁊ cum alio matri- monium contrahere ⁊ diſcedere dicto anne nunc relu⸗ ctante ⁊ dicente ſe paratum ad contrabenduʒ matrimoniũ cum deren .Munc contingit in iure de pluribus du- bitari.¶ Et pꝛimo nunquid inter dictam Ninem 7 dictũ Joannem fuerunt ſponſalia de futuro contracta cum di- cta AMena in dictum Joannez nuniꝙᷓ expꝛeſſe conſenſerit. Seun pꝛeſuppoſito ſponſalioꝛum vinculo an dicta re ⁊ alijs matrimonialiter coniugi ertio nunquid di- cte pecunie quantitas ſoluta pꝛo parte dotium per dictum Franciſcuʒ poſſit repeti a dicto Joanne dicta Ae ena vãleat licite ad dicta rar Ee contracta rece⸗ nacum eo matrimoniũ contrahere recuſat.. Auarto an dicti Leonardus? Joannes auüculi dicte Aene ? Iran ciſcus frater camalis eiuſdem remaneant in aliqno vigore dictoꝛum pꝛomiſſionum dicto Joanni obligati cum non remaneant pꝛo eo quo minus matrimonium ſequatur int eum? dictam Lenam ſed peripſam Aenaʒ dum taxat ⁊c· Auentur qui iuie. ꝛiſti eiuſqʒ matris pꝛe ſidio hunuiliter inuo cato.attingam quodlibet dubioꝛuʒ oꝛcine an te ſcripto. Et pꝛimo ſuper pꝛimo dicen ſum ſuperfluitate Pren. hoc inter dictos oã nem ⁊ dictam Qenã ſponſalia de futuro fuiſ ſe contracta quanꝙᷓ enim nec frater velauũculus quinimo nec parentes valeant mulierem obligare inuitaʒ ſeu inſciaã ad matrimonium contrabendum.ſed requiritur neceſſario ipſius mulieris conſenſui libere.vt pꝛobatur in. c.vno in fi. de deſpon. impu.li.vj ⁊. xxx · qlij.c.vbi non eſt conſenſus.⁊ nõ.in.c.j.de deſpon.impu.facit.c.ſi anuum de iudi.li.vj. tamen ſi conſanſanguinei pꝛomittunt nomine mulieris ab ſeni ⁊ ea poſt moduʒ certificata expꝛeſſe vel tacite conſen tit puto recipiendo iocalia.vt ſponſa vel ſponſus tanquam ſponſus vtitur ad domum ipſius mulieris ſatiſ conualeſcũt dicta ſponſalia. vt ex nunc.⁊ aperte pꝛobari videtur in.c.lit teras iuncta glo. de deſpon. impube . ? expꝛeſſius in.c.j.de matrimonio cõtracto contra interdic. eccleſie in glo.in ver bo tan ỹ in vir in fine ? clariſſime tenet Jo.· an. in dicto. c vnico de ðᷣſpon.impub.i.vj.ſuper glo.in nouella ſua dicce quod inter parentes ⁊ alios conſanguineos hec eſt differen tia quia ex contractu parentum obligantur filij ſi ſunt pꝛeſẽ tes ?2 non contradicentes vnde ſola pꝛeſentia habetur pꝛo conſenſu.⁊ ſic pꝛopꝛie loquitur tex.in.d.c.vno.ſed in alioꝝ conſanguineoꝛum contractu non ſufficit ſola pꝛeſ entia. ſed requiritur qð mulier certificata de ſponſalibus per eos con tractis tacite per modos ante dictos vel ſiles conſentiat vt in iuribus pꝛeall. Ert facit qd non ad id q; deſponſa. ſolus enim conſenſuſ ſufficit ad ſponſalia.vel matrimonium con trahendum. xxvij.q.ij.ſufficiat.⁊ deſpon.cum locuʒ.nec re fert qualitercunq; habeatur dumodo de eo conſtet.iuxta nõ.in. c.tue.⁊.c.cum apud de ſpon.cum enim ſatis per ea que in narratione fuit dicta ſicut apparent de conſenſu di⸗ cte domine Lene volentis ratificari ſponſalia per fratrem carnalem ? auũculos facte.dicam non ſponſalia de fſuturo. nardctee Yomenr 2 Lenam fuiſſe contractam. nio igitur ad ſecundum ad ſaltim poſſit dicta domina Le na impune recedere a dictis ſponſalibus. Joanne ſponſo inuito ⁊ reluctante. Et videtur pꝛimo ꝙ non per tex. aper tum in.c.pꝛeterea·⁊.c.requiſiuit.⁊.c.ex litteris cum multis ſi. de ſpon. in quibus iuribus patet dictam Lenaʒ poſſe ꝑ iudicem eccle fiaſticum compelli ad matrimonium depꝛe- ſenti contrabendum. Mec obſtat ſi dicatur dictum Aoan- nem multo tempoꝛe ex culpa ſua diſtuliſſe Nafecrid Edi⸗ cti matrimonij per hoc enim non eſt dicta Aena liberata a contractu ſponſalioꝛum. debuit enim ad minus expectare dictum Joannem per bienniũ de quo elaplo libere potuiſ⸗ ſet alten copulare ante ſine fraude hoc facere nõ poteſt vt expꝛeſſe pꝛobatur in.l·ij. T. de ſpon.⁊ ibi plene per Cxr.ꝗn imo non dicit ibi ꝙ per lapſum biennij culpa ſpõſi ex toto diſoluani ur ſponſalia. ſed ꝙ ſi mulier, alteri nupſit videtur ſine fraude quia voto ſuo tanto tempoꝛe a viro eludi non ſt paſſa. ſed in caſu noſtro ante lapſuʒ biennij voluit dictꝰ oannes cum dicta Aena contrahẽ nec per eum reman ſt. ſed per dictam AQenam. imo vt dicit poſſit attemptari qð etiam elapſo biennio tenetur cum illa contrahere ſireĩ tegra vult ſponſus perficere matrimonium.cumce ſſat tũc modum. d.l.ij.nec ex lapſu dictitempoꝛis poteſt iuſtam ex cuſationem aſſumere cum alio contrabendi. ſacit in ar ·l. mancipioꝛum.ſſ.de op.le. Nec obſtat ſi dicatur ſepe dieʒ fuiſſe ſtatutum ad matrimonium contrabendum ? per di- ctum Yoannem defuiſſe vnde videretur diciam Aenam a pꝛomiſſione liberꝗtam. vt in. c.ſicut de ſpon. noõ. Jo. an. in.c.de illis eo.ti. Ram certe tex.ille ? Jo.an.loquuntur qñ a pꝛin.obli.ſui reſpectu ad certam die. Sed in caſu no ſtro ſpõſalia a pꝛicipio fuerũt pure cõtracta licet poſtea de die ſimpliciter contrabendi matrimonium conuenerint.ꝑ hanc enim conuentionem non reſtrinxerunt obligationem pꝛius pure contractam.vt ſatis colligitur ex tex. dicte.· l. ij. in fi. dum ponderat vota mulieris ſepe per ſponſum eluſi fuiſſe.? hoc aperte innuit tex.in. d.c.ſicut duʒ requiritpꝛe v5 22 ſixionem termini tempoꝛe contractus ſponſalioꝛum. facit ad pꝛedicta.l.celſus.ff.de arbi.2.c.cuʒ dilecti de dolo. ⁊ cõ ed his non obſtantibus ex alio capite dico dictam dominam lenam nullo modo obligatam ad contrabendum matrimonium cum dicto ioanne ſed libere eum poſſe a di ctis ſponſalibus recedere.⁊ cum quo viro maluerit matri monium contrahere per tex.apertum cui reſpo odum de iu.iuran.vbi dicitu aliter ex ſpon poſtmo⸗ poteſt c ducacn uit non tenetur alter ad matrimonium perficiendum. quia ex hoc cauſa poteſt dimitti iam ductus ideo foꝛtius ducen- dus quiꝗ vt ibi dicit tex.turpius eicitur quam non admitti⸗ MNec obſtat iuramentum quia intelligitur con⸗ clitio ſi alter contra legem deſponſationis non peccauerit vel niſi quid aliud peius accederit.puta alter coniugium ef ficeretur lepꝛoſus.vel naſam perderet vel quid ſimłe vtibi cet violare libidinoſe matrimoniuʒ ij. vt. l. ſi vroꝛ. 5. diuus. ff. de adul. onem.5.ſponſuʒ. Et nõ.in dicto.c. quẽadmodum in glo.in verbo non admittere. i noſtro pꝛeſupponitur dictum ioannem per contractã ſpon ſalioꝛum adamaſſe turpiter quandam mulierculam ? eam tempoꝛe non modico vt concubinam tenuiſſe dictaʒ ſ⸗ von ſam ſuam eludiſſe varijs vicibus differendo contractum g legitime ⁊ impune poteſt ab illis ſponſalibus etiaz ſi fuiſſẽt iurata dicta domina lena reſilire.? cum quo viro maluerit contrahere. Nec obſtat ſi dicatur dictum. c. quemadmodũ loqui in ſponſa foꝛnicante.non autem in maſculo quia dico eundem eſſe in hoc rationem in te pꝛobatur in.c.a lite non conteſta. dicit. Sicut eniʒz non li de iniurijs apud labe ſponſo ſoꝛnicante vt aper pꝰ.xxxij.q.vij.facit qð legitur ⁊ nõ.in.c. NQuantum enim ad iſta non iudicã tur ad imparia de diuoꝛ.gaudemus.⁊.xxxij q · vj. facit qð le .jj.ij.iij.iiij.⁊ fi.?⁊ hoc quo ad ſcõm dubium. irca tertium nunquid pecunia tradita cauſa dotis poſ repeti a dicto ioanne dicta lena repudiante cum eo ma- trimonium dicta cauſa.contrahere dico ce ſic quia fuit tradita obcauſam.ſ.ma endi qᷓ iñ vt in.l.ſi mulier.⁊.l.ſi extraneus ff.de condic.ob cauſam.⁊.l.ſi ego.2=. quotiens cum ſi.de iure do.in quibus iuribus co⸗ ꝙſiue mulier ſiue alius pꝛo muliere aliquid de/ marito cauſa dotis poteſt illud nuptijs non ſecu- ti repeti.⁊ apertiſſime in caſu noſtro tenet Mar.in dicta.l. neceſſe ꝙ mulier pꝛius alteri nu lauerit ſponſalibus ad hoc vt poſ s innuit finis illius.l.qð ſeruus. ium per quem debet ſieri hec re uciſcũ fratrem dicte lene qui pe- ctam lenam cuius intuitu ſolutũ dico conſiderandum qð aut dictus Franciſ ſuo ⁊ tunc habet ipſe actionẽ nomine pꝛo- gitur ⁊ nõ.in.c rtum eſſe quod cum..i.ſe.⁊.l.ſi ſeruus. 2. . qð ſeruus vbi dicit nõ eſſe bat. ſed ſatis eſt qd renunc ſit fieri repetitio.⁊ hoc ſati ed referro nunc ad dub petitio an per dictum cuniꝗm exſoluit.an per dii cus exſoluit de tamen hoc veruʒ ſe t ipſe ſoluens repe⸗ vt in.l. ſi ego ⁊ in.l.licet ? in.l.ſi extrgneus pꝛeall.ſecũdũ r. aut dictus Frã ieris ⁊ tuuc ipſa domina lena ſi H cite poterit repetere ar.in.l.ſi qui ſi ob cauſam.⁊.l.plt.ff.de neg.geſ.vbi ſi mulier ignoꝛauit factuʒ fratris pecuni, ranciſcus videat᷑ exiol e de bonis mulieris in eſt de bonis mulieris. accędit. ?..extraneum. c. de rei vx. ac. s nuptijs.ſed eis non ſecutis habe §. quotiens.ff.de iure do. vnam lec.quaʒ expꝛeſſe ib ciſcus ſoluit de bonismul appꝛobauerit ſaltem ta debere. ff. de condic. tex.⁊ videtur pꝛobare qð etiam n poterit nunc habendo rat tere. Sed dubium nunquid ſſe de ſuo omnino donandi an x o dico qð in dubio pꝛeſumendum ecus autem ſi non adminiſtraſſet. l. f. C. de dot. pꝛomil. facit ff. de neg. geſt. 2. l. alimẽta. me hoc pꝛocedit h tis ſenenſis quo legitur ⁊ nõ.in.l.nenſcenius. eo.ti.vbi in ſiliꝑ bar.? maxi- ectu ad ſtatutum huius ciuita trabona paterna vnde videtur dictꝰ ab hoc onere. non autẽ ſuo 7 no.in.l.ij. C. de glimẽ . pu. franciſcus voluiſſe ſe exſoluer. tradere gr. eoꝛuʒ que leguntur pꝛe. ? melius in.l.ſi cum dotem.5.ſi pater. ff. ſo. ma. Exg⸗ bus omnibus concludo qðꝛ ipſa domina poterit repetere appꝛohando ſolutionem facta per fratrem vel ipt. ezanet cus repetet ea non appꝛobante cum non cogatur in hoc ha bere ratum factum fratris. Ad hoc bene facit ꝙ legitur ? nö.in.d.l.qui ſe debere.iuncta 7 erbo nomen te. de eſcendo ad quar- tum ⁊ vltimum an ſcilicʒ dictus Aonardus2 Franciſcꝰ Joannes in aliquo remaneant dicto YJoanni er dicta miſſione obligati ⁊ bꝛeuiter dico ꝙ non · cum quia ipſe con ioꝛum inter ipſos contrabentes habeat cõ⸗ ditionem taeitam.vʒ ſi alter non peccaret contra legẽ ſpon ſalioꝛum. vt dicto.c.quẽadmodum de iure.iuran.⁊ ſi qua dixi latius ita qd altero peccante alter ſit ab omni obligatio ne abſolutus.⁊ ibi foꝛtius hoc idem dicendum in his qui ꝓ milſerunt aeceſſoꝛie de inducendo illam dominam lenã ad contractum cum ſtipulatio iag aſſu materiã iliius cui accedit. vt in.l.ſi eu.5. qui iniuriarum.? ꝙ ibi nõ. ff.ſi quis cau.ſicut in ſimili dicit. l. qð relicta ab inſtituto vi- dẽtur repetere ad ſubſtitutos.:.licet.ff.dele gat pꝛio.⁊.l.nõ inſtrumenta. C. ad treb. pꝛeterea non videtur venire cõtra ꝛomiſſionem etiã iuratam qui ex iuſta cauſa deſerit. vt.l. iuramento.ff.qui ſatiſda.co.⁊.xxij.q.ij.nequis.2.c.beatus. ed pꝛedicta cuuſa libidinis cum aliena muliere pꝛeſtat cultatem reſiliendi ab obligatione conturbandi iee condic.ob cauſam.⁊ hec den di nium. vt.d.c.quẽadmodum.⁊.c.aplus.xxxij.q.vij. rgo non videntur pꝛedicti veniſſe contra obligationem maxie quia ex quo dictus Joannes ſua culpa dedit cauſaʒ huic re pudio.videntur tamen pꝛomiſſoꝛres adipliuiſſe eoꝛum p miſſionem.ex quo per dictum ioannem defecit quo minuſ matrimonium effectuʒ habuiſſet ar.in.l.iure ciuili.?.liul. ff. de condic.? demon.⁊ in regula imputari ei non debet de regu.iur.li.vj Peerere⸗ alia conſideratione non obligant nium debea iberum non valet obligatio penalis int ipſos ſponſos aut eoꝛum pꝗrentes.vt.c. gemmaz de ſpon. Zel.titia.ff. de verbo.ob. Et idem in coniunctis perſonis quando veriſimiliter non incurreret penam puella vel maſ culus induceretur ad contrabendum. quia videtur eadem ratio que eſt in parentibus ar.in.l.heres meus in fi.ff. ð̊ cõ dic.inde.tenet Jo.an.in dicto. c. gemma in fi. Et bar. in.1. titia in pꝛin.Et quicquid fit tamen ĩ caſu noſtro certiſſmũ eſt dictum ioannem nil poſſe petre eum ipſe culpa ſua pꝛe buerit cauſam huic repudio ar. fi. de iniur. ? dano dato. Et hec ſufficiant. Laus deo. Hecolaus⸗ Abbas c. Aeii e⸗ contingentia falis eſt quidam maſſita⸗ rius domunculum quandam per publicum inſtrumentum a quodaʒ commune ſuo xxv. floꝛ.pꝛetio emit pure ⁊ abſolute.ac dictuſ vẽ — itoꝛ dedit emptoꝛi poteſtatem ingrediendi poſſeſſionem ad libitum interim conſtituit ſe pꝛecario a di dicto emptoꝛe poſſidere deniqʒ venditione perfecta eadẽ die ? hoꝛa dictus venditoꝛ dictam domum ab eodem em ptoꝛe duoꝛuʒ floꝛenoꝛum pꝛetio condurxit locationis titulo pacto adiecto vt dictam domum conductoꝛ locationis tẽ poe durate ſuis expenſis reſiceret moꝛitur poſtea emptoꝛ I. 2 in teſtamento inter cetera titulo legati diſpoſuit ſi dictus venditoꝛ per totuʒ menſem tunc currentem daret ſuis he redibus fioꝛenos. xxv. quos pꝛo pꝛetio dicte domus expo⸗ ſuit ꝙ daretur ſibi dicta domus ⁊ qð nihil dare ⁊ ſoluere te neatur pꝛo tempoꝛibus retinutis occaſiõe penſionis domꝰ infra quem menſem diſtulit venditoꝛ conditionem adim- plere.quinĩmo tempore vel ſui heredes ſoluerunt octo flo renos nomineipenſionis hered ibus dicti emptoꝛis.dicen- tes illum contractum fuiſſe pignoꝛatitium ? in fraudẽ vſu raruʒ ſub nomine emptionis confectum ⁊ in effectu oppo⸗ nunt quatuoꝛ ad huius fraudis ⁊ ſimłlationis pꝛobationem pꝛimo ꝙ ſtatim poſt venditionẽ venditoꝛ condurxit domunz ⁊ remanſit in poſſeſſione iuo⸗ Rfcnnddo qð fuit venditoꝛ peo modico pꝛetio. Tertio dicun hoc pꝛeſumendum ex pacti illius adiectione vt refectio domus pertineret ad con ductoꝛem. Quarto quia domus pꝛedicta nunqᷓ fuit alibra ta ĩ bonis emptoꝛis iuxta ſtatuts ⁊ conſuetudinesillius ciui = tatis. ſec tatis.ſed remanſit in libꝛa ipſius venditionis.⁊ pꝛo illa ſem- per onera ſuhitijt. Doſtremo adducitur voluntas dicti te ſtatoꝛis qui videtur ſibi conſcientiam voluiſſe de pꝛedictis facere legando modo pꝛedicto.QAueritur omnibus dilſcuſ ſis quid iuris ?c. r — AUnipotentis dei inuocato ſuffragĩo. A 4g getur pꝛimo ex pꝛedictis ſimulationem ſat . pꝛobari ex quo enim venditoꝛ poſidebat pre — fſumitur ſimulat io.vt in.l.ſicut.S.ſuperuacu Awm. ? ꝙ ibi nõ.ff.quibus mo.pi.vel ipo.ſol.⁊ dicit ibi bar. qð non excluditur ſimulationis pꝛeſumptio lʒ venditoꝛ conſtituat ſe emptoꝛiſ nomine poſſidere. Requi ritur enim actualis? coꝛpoꝛalis ſm eum. Item ⁊ ſcdðᷣo mo⸗ dicitas pꝛetij pꝛeſtat magnum argumenrum ſimilatiõis.vt in.c.ad noſtram de emp.⁊ ven.facit qð nõ.glo.in.c.cõque ſtus de vſur. Tertio facit adiectio uliꝰ pacti vt refectio pertinet ad locatoꝛem.hoc enim non eſt de natura locatio nis cum refectio pertineat ad ipſum locatoꝛeʒ.vt.l.ſi mer⸗ ces.ff.loca.ideo talia pacta inducunt pꝛeſumptionem frau dis.vt in.d.c.ad noſtram.⁊ qð ibi nö. Quarto facit pꝛe ſumptio illius oblationis ⁊ diſpoſitionis teſtatoꝛis. ¶ Sed hies non obſtantibus puto ex pꝛedictis dũtaxat non debest iudicari pꝛedictas contractus eſſe ſi multas. oueo: pꝛi mo er foꝛma ipſius venditionis que in nulla ſua parte appa ret vitioſa. ſt h .- rarium pꝛobetur· vt in.c.in ciuitate de vſu.?.c.cum Joan nes de fide.inſtru.de pꝛeſcrip.ad audientiam.⁊.l.cum pꝛe bus concludo ꝙ pꝛemiſſoꝛũ conſideratione non poteſt diu dictum contractum fuiſſe vſurarium. Mon obſtant contra ria ſuperius alle gata nam.S.ſuperuacuum loquitur quãdo non conſtabat venditionem interceſſiſſe.ideo ex quo is ꝗ dicit ſe vendidiſſe reꝑitur poſſidere pꝛeſumitur nõ vendi- diſſe vt ibi nõ. Jem ille tex.loquitur quando agitur de ꝛeiuditio tertij:ſed hic ſolum agitur de pꝛeiuditio contra hentium. Dꝛeterea vt ibi dicit Mar.quando fuit ſoluta penſio ceſſat omnis pꝛeſumptio ſilationis.maxime cũ hic fuit ſoluta pꝛo.x. annis. d alia ſatis eſt ſupꝛa reſponſuʒ. Et hec ſufficiant. LCon. l. AA nomine domini amen. Lirca queſtionẽ vertentem inter dominaʒ Auciaʒ filiam oliz ex vna parrte.? Angelum ſeruum eiuſdem terrereum ex aſia porte nihil attingaʒ ex me- ritis cauſe pꝛincipalis ſuper qua ſententia iã lata fuix.quoniaʒ illa mihi cõiſſa non extitit.ſed examinabo dumtaxat an nouum iudicium poſſit intentari iuxta foꝛmò libelli per dictam dominam Auciaʒ pꝛoducti.ententia cõ- tra eum lata.⁊ appellatione ab ea interpoſita non obſtanti- bus. At tota ius queſtionis dependet ab eo nũquid pꝛimũ ⁊ ſecundum iuditium ſic ſe habeant ꝙ abſolutoꝛia ſentẽtia lata in pꝛimo pareat exceptionem rei ludicate in ſcdo. Mã ſi appellatio fuit admiſſa per iudicem ad/queʒ. vt allegatur cibus de Bnaraummenu autem an pꝛedicte con- per dictam dominam Luciaʒ.ſiue tacite renunciauerit ap iecture ſufficiant· Dꝛimo enim non obſtat ꝙ venditoꝛ in appellationi ad eundo iudicem a quo firma remanſit pꝛima 1. eogem inſtrumento domum conduxerit. hoc enim non eſt ſententia de appel.perſonas.?.c.cum ſit romana cum ſi. a iure in pꝛobatum imo expꝛeſſe permiſſum.vt in.l.queda d Mem⸗ Hi autem dicatur pendere dicta appellatio achuc eadeʒ mulier. ff.de rei ven.vbi tex.⁊ bar.ĩmo vult ibi tex.qð per MWA queſtio que ĩ videndo an pendente pꝛimo iuditio poſſit ac huiuſmodi actum loeationis tranſferatur poffeſſio in loea- cumulari. Scm eſt exraminandum an tale ſit pꝛrimnm iudi toꝛem.⁊ ſic talis actus non ſolum impꝛobatur ĩmo in tantũ cium qð abſolutoꝛia lata in eo pariat exceptionem rei iudi appꝛobetur vt tranſſeratur per eum poſſefſio in alinʒ non cate in ſecundo. MNam talem effectum pꝛoducente ptimo erqgo inducit pꝛeſumptionem ſimilationis.quia qð lege per iuditio non admittitur accumulatio ſcõi obſtante exceptio mittente caret.l. gratus. C. de adul. 7. rxiij. · iiij. c. ne.vt pꝛobatur in.l.fundi.⁊.l.fundum.ff. de excep.clarius ĩ qui peccat. Ad fᷣm circa modicitatem pꝛetij reſpondet materia cumulacionis plene examinata per gio. Cy. ? bar. ꝙiülla alle gatio non eſt era vt mihi oꝛetenus fuit expoſitũ in l.edita.C.de eden.per canoniſtas in.c:ij.de libel:obla. Pinc eſt qð dicta domus poſtmodum fuit vendita pꝛo eo — . Aideamus igitur an pꝛimum ſit tale ꝙ ipſius ſententia dem pꝛetio.⁊ ſi qua fuit rę ipſa deceptio in pꝛetio fuit valð Pen Pe, bſolutoꝛia paꝛeat exceptionem rei iudicate in ſcᷣa nouit᷑ modica de qua non eſt err andum.lein cauſe.. in pꝛetio. fi T intentata per dictam dominam Luciam. Et videtur pꝛi mo ꝙ nõ.qm id qð examinatur ſũmarie non pꝛohibet᷑ poſt de mino. 2.l.ij. C. de reſcin.ven.⁊.c.cum dilcti.⁊.c.plt.de emp. ? ven. Mon obſtat tertium quia licet de iure comuni (modum in iuditium deduci plenarie. vt in.1. pnlt. ff. de his refectio imineat ipſi locatoꝛi tamen ex ſpᷣali paeto peteſtp- qui ſunt ſui vel ali.iur. Hinc eſt qð acta facta in ſũmario ñ tinere ad condueteꝛem. hoc enim non eſt contra naturam ⸗/.daciunt fideʒ in plenario.vt in. c. veniens de teſti. Facit ꝙ ipſius contraetus ſed pꝛeter. vnde tale pactum non eſt a iu Pv O‿N* no. Inno. in. c. ij. de oꝛ. cog. pꝛope finem vbi dicit. ꝙ ſi cõ re impꝛobatum imo appꝛobatum.i.qui inſulam.S.fi.ff.lo⸗ 7S Sr tra agentem excipi de ſponaiione mea.⁊ ſuccubui potero ca. valent enim paeta pꝛeter natiramteontractus appoſita nihilominus illam ſpoliationem deducere per viam accuſa HEaEſtncno de como.⁊.c.bona ſides de po.⁊.l.i.ff.eo.ti. en . ecundo pꝛincipaliter faciunt nõ.per bar.in.l.ꝗ Ninc dicit regula iuris ꝙ contraetus er eonuentione legẽ rome..duo fratres in.v.quinto op.de.v.ob.vbi ad ꝓpo orrerm acciperedignoſeuntur. vt in regula contractus de reg.iur. ſitum dicit. ꝙ ſi ſuper exceptione pꝛonunciatur in caſu quo li. vj. Rꝛetcrea nota iniunctum in contractu videtur ꝑs =AE& m= ſümaria fuit cognitio nõ obſtat res iudicata ſi ilud ideʒ pꝛĩ pꝛetij. vt in.l.fundi ꝑteʒ.ff.de contrahen.emp.potuit ergo⸗ dez cipaliter poſtmodum in iuditium deducitur ar.de re iudi. illud onus cõuerti vt ſuccederet pꝛo parte penſionis maxie r Vy. Qagliuo pio.5.ſi ſuper rebus. Si vero in cauſa cognoſcitur cum in facto.pꝛoponatur dictam domum fuiſſe locataʒ ꝓ plene.⁊ tunc ſi contra agentem pꝛonunciatur non poteſt ac modica penſione.Ad quartum dico qð illa lperatio nõ re- cumulari aliud iuditium veceſſortum 7 quodamodo depẽ leuat heredes ipſius venditoꝛiſ. quia contingit hoc ex facto Y — oens ex pꝛimo indicto.S.duo fratres. Aut aliud iudicium ipſius dumtarat hoc enim non venit in pactum.⁊ hic actꝰ Z TaE eſt pꝛincipalius vel eque pꝛintipale ⁊ iterum poterit refli- fuit ſecutus poſt venditionem perfectam. Hon obſtaden M1 cari nõ obſtante exceptione rei iudicate. vt in.1.ſed ſi auteʒ . tum de teſtamento venditoꝛis quia ex illo non poteſt colè rr *— de excep. Sed in cai noſtro m iudicium eſt pꝛincipalius gi coniectura ſimilationis contractus.cum in nulla ſui par- = vel eque pꝛincipale ⁊ pꝛimum fuit pꝛincipale ⁊ pꝛimuʒ fuit te non dixerit contractum fuiſſe pignoꝛatitium imo appel Aſumarium. ergo poteſt reſeruare exceptionem rei iudicate lat ? dicit ſe expoꝛtaſſe pꝛetium pꝛo illa re.vnde potius col vel iudicando cauſa appellationis non obſtante.Ad idem ligit contrariumc 1 2 ꝙ nõ. Anto.de bu.in.c.aduerſario. vbi dicit ꝙ vbi variat᷑ usaens dAnn. Nam videmus ꝗqõ debitoꝛi modus agendi de ſũmario ad plenariam nõ pꝛohibetur cu ſuo quandoq; quiſlegataliberationeʒ. ff. de lib.le.per totu mulatio ſeu refutatio eiuſdem negotij iuxta nõ.in.l.j.C.ð ita iſte potuit legare illi Vvenditoꝛi qui erat cõpater ſuuſ pen condic.inde.⁊ in.l.ſi quis a liberis.ff.de lib.agno. Sed ſiones pꝛo tempoꝛe pꝛeterito t Pen vt habere? his non obſtantibus que vere in caſu noſtro non obſtant vt facultatem recuperandi illam domus ꝙᷓ foꝛte vendiderat infra clare petebit contrariam ſententiam arbitroꝛ pꝛeuale pꝛopter neceſſitatem. Si enim fuiſſet contractus vſurarꝰ re.ſ.qð illud nouum iuditium per dictam dominaʒ Luciã . re remiſii cumulari non poſſit exceptione obſtante. MOꝛimo me⸗ ſet ditionaliter. ſi. xxv. flo?. ueoꝛ per indubitatam iuris regulam vbicũq; ſaltim tria cõ- ſoluiſſet infra menſem nec eſt nouun iat aliquo currunt in ſcdᷣo iuditio que concurrebant in pꝛio ſemꝑ ob 3 onere ſolutiõis faciendo annexo. vt.l.lutius.⁊.l.iure ciuili onere ſolutiẽ . ſtat exceptio rei iudi.pꝛimũ ſi ideʒ coꝛpus ſiue eadẽ ꝙᷓ̃titas cum infinitis ſi.ff.de condic.⁊ demon.¶ Ex quibus omni petitur ſcdᷣo que in pꝛimo:ſᷣm ſi ideʒ ius ſi eadem ſit cauſa petendi.Lertium ſi eadem ſit perſonarum conditio.·hoc pꝛobatur in.l.conqueritur.cum duabus legibus ſequentibꝰ ff. de excep.rei.iudi.nõ.glo.in dicto.c.aduerſoꝝ. Sed ĩ ca ſu noſtro hec tria inſunt ſecundo iuditio quia eadeʒ quanti tas petitur nunc Ke in pꝛimo iuditio petebatur eadem eſt caulſa petendi. Mam petebat reſtitutionem dotis a dicto Angelo tanqᷓ; ab herede fratris ⁊ nunc idem dicit.⁊ ex ea- dem cauſa eadem eſt conditio perſonarum. Ergo abſolu⸗ toꝛie lata in pꝛimo parit exceptionem rei iudicate in ſcðo. ꝛeterea ⁊ ſcdðo vbicunq; idem pꝛoꝛſus eſt finis agendi non poteſt deduci per viam agendi in ſcõo iuditio qð fuit deductum in pꝛimo etiam per viam exciplendi.vt eſt tex. nõ.in.l.duobus.ff.de excep.rei.iudi. Sed in caſu noſtro idem pꝛoꝛſus eſt. finis agendi in ſo qui fuit pꝛimo. Mam di cta domina Lucia ĩ pꝛimo ⁊ ſo iuditio nil aliud intendebat nec intenditur ꝙᷓ qð dos ſibi reſtitueretur a dicto Angelo taniᷓ herede ſui quodam mariti. Ergo non debet admitti cumulatio ſeu refutatio ſcdᷣi iuditij.? eo maxime in caſu no ſtro vbipꝛimo fuit actum per viam agendi? nunc idem ꝓꝛ ſus ibendahnel tem ⁊ tertio ex contrario ſequeretur ꝙ ote idem dominus poteſtas poſſit ferre directe ccntrariam ſen tentiam reuocando pꝛimam per cum Iatam contra litteraʒ 7 mentem.i.j.C. ſen.reſcin.non po.¶ Quarto ꝗ ſenten⸗ tia lata ſupꝛa toto non impedit iuditium agendi ſuper ꝑte. ⁊ econtra lata ſuper ꝑte impedit refutare ſuper toto.vt.l.ſi quis cum totum in pꝛin.⁊.5.fi.ff. de excep.rei.iudi.foꝛtius ex eadeʒ cauſa. er ac per Inno.in.c.cum ſuboꝛta de cã.poſſ.⁊ pꝛopo.vbi plus. ꝙ ſi ſuper deducto incidenter ſeu per modum cauſe partes aſſumunt diſputationem. ? plene pꝛoſequuntur ſicut ipſuʒ pꝛincipale ꝙ ſententia lata ſuper incidenti parit exceptiõeʒ rei iudicate.ac ſi pꝛincipalis fuiſſet de illo actum qð clarius quo ad pꝛopoſitum ſequitur anto. ð bu.in.d.c.aduerſario. Sed in caſu noſtro neduʒ ꝑtes aſſumpſerunt diſputatiõeʒ plenam ſuper iuribus dicte domine Lucie.ſed etiaʒ dicta donuna Qucia deduxit ius ſuum torum per viam eligẽdi. licet hoc egerit generaliter nõ declarata perſona tñ exquo poſtea comparuit dictus angelus ad citationem ge neralem ⁊ oppoſuit ſe domine Lucie ⁊ cum ea plene cepit in iuditio ſuper reſtitutione dotium contendere ⁊ ſententia ſolemniter fuit lata contra dictum angelum ab impetitiõe ipſius non debet dicta domina Aucia poſſe illud idem in effectu replicare contra dictum angeluʒ. vel pendente ap pellatione pꝛeſuppoſita pendentia accum ulare cum abſolu toꝛia lata in pꝛimo pariat exceptionem rei iudicate in ſcõᷣo eſt enim iudieium oꝛdinarium qñ ad citationeʒ generaliter comparet aliquis aſſumens in ſe regulam iudicij iuxta nõ. per nno. in. c.j· de elec.?· Gar. in. l.fi. ff. de queſtio. in pn. Z in fi! Mon obſtant ſuperius allegata in contraria parte. Et pꝛiꝰ ap.l.pl reſpondetur ꝙ loquitur qñ aliquid fuit de ergo in caſu erfBen obeſſe vbi ideʒ pꝛoꝛſus petitur ⁊ ductum in iuditium non pꝛin cipaliter.ſed incidenter.? ſup tali incidenti fuit cognitum ſũmarie reſpectu pꝛobationum vt ſi petantur alimenta a filio.incidenter enim ⁊ ſũmarie co gnoſcitur de filiatione tunc non obſtante ſententia lata ſuꝑ alimentis poteſt pꝛincipaliter agitari ſuper filia tiõe ex quo de ea non fuit plenarie cognitum. Secus ſi plene fuiſſet co gnitum.vt ibinõ.glo.⁊ bar.⁊ patet ex nõ.in.l.j.C.de oꝛ.in di. Sed in caſu noſtro pꝛimum iuditium non fuit incidens iĩmo pꝛincipale nec ſumarie fuit cognitum.ĩmo plene adeo qð fuit recurſum ad conſilium ſapientis.⁊ per conſilium ſa pientis ſolemniter pꝛonunciatum. Mon obſtat. c. veniens quia vt ibi dicit tex.ad aliud agebatur pꝛimo qᷓ doe R⸗ in pꝛincꝰ iuditium fuit ſümarium reſpectu pꝛobatio uz ga ſolum habuit pꝛobare qð ſua intereſſet agere. * Sed in ca ſu noſtro ad idem agitur pꝛimo ⁊ ſcdo ⁊ vtrunq; eſt ple nari um reſpectu pꝛobationum licet pꝛinium eſſet ſũmarium re ſpectu modi pꝛocedendi pꝛopter guarantigiam. ſed de hoc nihil ad nos.quia per hoc pꝛiuilegium non debet licere idẽ replicare in alio iuditio contra omnes regulas iuris. Mon obſtat dictum Inno.in.c.ij.quia loquitur quando ſpoliatio ad alium effectum deducitur in ſcõᷣo iuditio quam in pꝛio. an in pꝛimo fuit deducta ad repellendum in ſcõo ad cõ ſequendum ⁊? ſic deficit alterum trium de quibus ſupꝛa diri ſcilicet qdᷣ non ſubeſt egdem cauſa petendi ſeu idem finis. Ren obſtant nõ.per. Oar. ⁊ do.Anto.quia pꝛocedunt qñ Quinto ⁊ vltimo faciunt eliganter acta iuris cẽ. fuit pꝛius pꝛonunciatum ſuper exceptione ſeu ſuper incidẽ ti pꝛopoſito.vt patet ex iuribus que ibi allegant ⁊ ſic ñ erat idem finis agendi. Sed in caſu noſtro fuit pꝛonunciatum ſuper directa petita petitione ipſius domine Lucie que in effectu idem continebat qð ſcõa petitio. Mam nil aliud voluit tam in pꝛimo quam in ſcðo.niſi vt ſibi reſtituat᷑ dos ab herede mariti.? fuit contra eam ex defectu pꝛobatignũ pꝛonunciatũ vt patet er ſententia ad quaʒ ſerefert. ¶ Itẽ ipſemet bar.vult in.d.l.j.C.de oꝛ.iud.qð etiam ſi fuit pꝛo- nunciatum ſuper exceptione non poteſt illud deduci ꝑ viã agendi ſi idem pꝛoꝛſus eſt finis excipiendi. uare ex omni bus pꝛedictis concludo iſtud ſᷣm iudicium non poſſe inten- tari.ſiue appellatio ſit ñ admiſſa vl deſta ſiue depẽdeat ⁊c᷑. 1J Con. l. Alus contingentie in effectutalis eſt · Eri az magr. M. nõ nullas pecunias q;titates uidam Eſau.campſoꝛi conſignauit ad ꝑteʒ honeſti lucri.⁊ varijs vicibus pecunias alias illi campſoꝛi modo pꝛedicto aſſignari fecit. ? non nunꝙ aliquas pe cunias inde recepit ⁊ de dictis recep tis dictus campſoꝛ vltralibꝛum quẽ tenebat in bancho ſcri pſit ⁊ fecit quẽdam codicem ſeu libꝛum ꝑuum qui iugiter ſtabat penes dictum magiſiruʒ. M. In quo quidem libel lo etiam continetur rationem ſuiſſe varijs vicibus de cerſ tempoꝛibus inter eos habitam. ⁊ capitale liquidatuʒ ? qua liter confitebantur dictuſ campſoꝛ dictum moiſtruz. M. . bere habere certas quantitates pecunie ratione lucri pꝛo- uenientis vſqʒ ad illud tꝑs rationis habite ⁊ hoc varijs vi/ cibus contingit. Aerum tamen per quatuoꝛ annos ante mo ꝛteʒ dicti magiſtri. Md. non ap iquam rationezʒ inter eos fuiſſe factam. deniq; dicti r. M. parũ ante moꝛtem ſuam condidit teſtame n quo inter ce- tera ſic diſpoſuit videlicet. Item conſiderans ipſe teſtatoꝛ quod ipſe habuerit. ? h ñt facere certas rationes ? cumpu- tos cum Eſau ⁊c. E conſidens in totuʒ de ipſo Eſau. vo luit dixit ⁊ mandauit ꝙ in dictis conttactibus compoſitis. rationum ſtetur ⁊ credatur.⁊ ſtari ⁊ credi libꝛo ſeu ſibris ꝓ pꝛijs ipſius Eſau ?c. Demũ moꝛtuo teſtatoꝛe dictꝰ Eſau in redditioneſ rationis exibet libꝛos ſuos quoſ habebat ĩ ſta tione ſeu domo ſua.in quibus licet contineatur totum ca- pitale dicti masiſtr. e⸗ plures alie ꝑtite datoꝛũ.⁊ ſolu toꝛuʒ adinuicem tamen de partitis ſeu lucris capitalibus ñ continentur niſi duo vel tres cum tamen in libello quẽ ipᷣe met ſcripſerat ? ſeruabatur penes dictum magiſtruz. 1. continentur longe ples. Hunc Veritel dubio an debeat ſtari ⁊ credi dicts libꝛis quos dictus Eſau pꝛoducit ad pꝛe ſens in quibus non ſunt ſcripte omnes dicte partite dictaꝝ pꝛouiſionuʒ ⁊ lucroꝛum.An vero debeat ſtari ⁊ credi dicto libello ſcripto manu ipfius Eſau.quem dictus teſtatoꝛ te- nuit penes ſe. In quo quidem libello ſeu ſcriptura pꝛiuata apparent vt.S.dixi.calculate ⁊ facte rationes vſq; ad annũ vonl lcrraih ⁊. AN. cccciiij.itavt vſq; ad dicta tẽ poꝛa ðbeat ſtari dicto libello ſeu ſcripture pꝛiuate.⁊ poſt di ctos annos vſq; ad moꝛtem teſtatoꝛis quo tempoꝛe nõ ap- paret rationem fuiſſe calculatuʒ debeat ſtare libꝛis quos di ctus Eſau de nouopꝛoducat ? oſtenderet. Queritur quid Miiſti eiuſq; matris pꝛeſidio humiliteriuuo cato. Nidetur pꝛimo ſtandum libꝛis circa to talem rationem quos dictus Bln pꝛoduce- et. non illi libello queʒ penes ſe retinebat di tus teſtatoꝛ.quanꝗᷓ enim ſtandum ſit ſcrip⸗ ture pꝛiuate in pꝛeiuditium ſcribentis ex quo conſtat manu illius ſuiſſe confectum.l.canones.z.l.exemplo.⁊ quodiĩ eiſ e.de pꝛoba.⁊.i.cripturas.C.qui po.in pi.ha.per bar.ĩ l.nuda.ff.de dona.ar.l.quedam.S.nũmularios.ff.de eden. ⁊· l.admonendi.ff.de iure iur.⁊ in naecontract. fide inſtru.per glo.⁊ doc.in.c.ij.de ſide inſtru.tamẽ ex quo teſtatoꝛ voluit credi libris pꝛopꝛijs ipſius Eſau.ſtandum ẽ diſponi teſtatoꝛis.naʒ potuiſſet teſtatoꝛ diſponere vt ſtare tur ſimplici verbo ipſꝰ Eſau.vt.l.theopumpus.vt ibinõ. ff. de do. pꝛelegaſ.quia in re ſua quilibet eſt legitimus mo deratoʒ.? arbiter.l.in re mandati.C. man.⁊ in.c.de his de ſepul. mine eſt ꝙ paꝛtespoſſunt teſtibꝰ iuramentũ remit⸗ „ 1 8 t i 1. IO en⸗ ee⸗ Idi nu ſen ri n. ne re . no de it⸗ „ tere.vt in.c.tuis de teſti.facit qð in ſili nõ.bar.in.l.fi.ff. de accep. VUltima enim voluntas pꝛo lege ſeruanda eſt.xiij.q. ij.vltima voluntas.⁊ in auc.de nup..diſponat. Scdo multipliciter pꝛobatur per verba dicti teſtatoꝛiſ.pꝛimo eni dixit confidens in totum ⁊c. Et ſic non ſolum in parte ſed etiam in totum ſtandum libꝛis ſuis qð non ſeruaretur ſi pꝛo parte ſtaretur libello ſeu ſcripture pꝛiuate.ſᷣo dixit qð ſiare tur libꝛis pꝛopꝛijo dicti Eſau.vnde pondera verbum libꝛis 2 verbum pꝛopꝛijs.appellatione enim libꝛoꝛũ ſaltem ex cõ⸗ muni vſu loquendi non veniunt iſte ꝑue ſcripture pꝛiuate Vel libelli quod faciunt plerũq; mercatoꝛes ꝓ ſecuritate cre ditoris ⁊ ipſiquos habent mercatoꝛes in bancho ad hoc ꝙ legitur ⁊ nõ.in.l.libꝛoꝛum in pꝛin.⁊ in.S.qð tamen caſſius. ff. dele. iij. .l.labeo.ff. de ſuppel.le. Wꝛeterea illi debent pꝛopꝛij libꝛi quoꝛum quis pꝛopꝛietatem habet ⁊ de eis adli bitum diſponit.l.quintuſ.ff.de au.⁊ argen.le.⁊.l.j.ff.de pe cu.facit qð nõ.in.c.ij.⁊.c.cum admonaſterium de ſta.mo. Sed dicta ſcriptura pꝛiuata ſeu libellus conſiſtenſ apud di ctum teſtatoꝛem non erat huiuſmodi cum ipſius magiſtri eſſet. Ergo de hoc libello non intellexit teſtatoꝛ ⁊ ſic ſtan⸗ dum videtur libꝛis dumtarat ipſius Eſau. Tertio mul tum ſtringere videntur verba illa ex quo enim dixit ꝙ ſtan dum ſit ibꝛis Eſau. tantum videtur excluſiſſe als ſpes pa- bandi in contrarium. Mam dicto tantum eſt taratiua im plicat in ſe negatiuam reſpectu aliarum pꝛobationum. vt ĩi c.cum eccleſia ſutrina de cau.poꝛ.⁊ pꝛopꝛi. ⁊ ibi per Joã. an. poſt Eoni ermmtn. Rdugrto pꝛincipaliter facit the oꝛica Ja.de are·in.l.j.C.ſi aduer.lib. vbi dicit qð ſi ex ſaru to ſtandum eſt verbo alicuius denuntiantis nunꝙᷓ ab illius dicto eſt recedendum per alias pꝛobationes.ſed verbuʒ te ſtatoꝛis habet vim legis in dependentibꝰ a voluntate ſus vt ſupꝛa dixi. Grgo ex quo teſtatoꝛ voluit foꝛe ſtandum li- bꝛis pꝛopꝛijs dicti Eſau non eſt ab illis recedendum per di ctam (Peabu maxime pꝛiuatam que offertur ab heredi bus. SGed his non obſtantibus que ſi recte ponderantur non obſtant contrariam ſententiam de iure arbitroꝛ verio- rem. Et pꝛimo moueoꝛ ex verbis pꝛefate diſpoſitionis diũ dirxit teſtatoꝛ.qð cuʒ ipſe habeat facere certas rationes ⁊ cõo⸗ ptus cuʒ Eſau.? confiqens ⁊c.Ex quibus verbis clare col ligitur qð ſidem dicti Eſau ⁊ libꝛoꝝ ſuoꝛum elegitur reſpe ctu rationum ?⁊ computoꝛum non factoꝛum in quibus pꝛo pꝛie cadit confidentia ⁊ fides non autem reſpectu eoꝛuʒ ã ſunt iam liberate ⁊ finite de clare conſtabat per po pꝛiam ſcripturam ipſius eſau poſt tranſactionem.ff.de condi.⁊ demon.i.poſt rem iudi/ catam de tranſac.⁊.c.expoſitu.de arbi.cuʒ ibi notatis. Ju dicamus enim diſpoſitionem ⁊ ipſius effectum ad limites perſfectionis a deo qð etiam verba reſtringuntur vt conue niant perfectioni vt. lecum pater.5F.dulciſſimus.ff. dele.ij. ⁊2.l.fi.ff.de here.ĩſti. Otetur ergo libꝛis dicti eſau reſpectu illius tempoꝛis in quo nulla apparet rata geſta ⁊ libꝛata. Secundo ⁊ pꝛincipaliter induco hanc rationeʒ teſtatoꝛ vo luit vt credatur libꝛis dicti eſaa. Oed in caſu noſtro non mi nus creditur libꝛis ipſius ſi deeſt in eis ſuppleatur ꝑ aliam ſcripturam maxime pꝛopꝛiam illius eſau. Mon enim de B directe venitur eontra fidem dictoꝛum libꝛoꝛuʒ quandoq; aliqua per obliuionem dimittantur.xxiij.di.pꝛeterea ⁊ pꝛo hoc eſt glo.notabilis in.c.cum Joannes de fide inſtru.i.v. quod licet inſtrumentuʒ in fine.que dicit qð ſi teſtes addũt ad inſtrumentum non per hoc dicitur inſtrumentuʒ repꝛo bari.hinc videamꝰ non minus degeſtis chꝛiſti creditur eua geliſtis.licet vnus ſuppleatur per reliquuʒ.vt legitur ⁊ no- tatur in.c.periculoſe de ver.ſig. eri pondero illa v ba teſtatoꝛis confidens de ipſo eſau ⁊c̃.per que verba ſatis apparet qð teſtatoꝛ voluit per illa Vraumchere g face ed pr ſed dumtarat eligere fidem.⁊ fidelitatem illius ⸗ hoc ⁊ ſimilia verba quandocunq; generalia nunꝙᷓ videtur dolus remiſſus.vt.l.creditoꝛ..lucius.ff.manda.⁊.l.lucius de his que infra cre.Sed iin caſu noſtro videtur dictus eſau eſſe in dolo ſi non vult ſtare ſcripture pꝛopꝛie.ipſius cum nemo debeat pꝛeſumi ita ſupinus ſimplex⁊ ſtultus vt ſcri- bat rationem geſtam vel pecuniam pꝛo lncro aſſignatam q non fuerit geſta velaſſignata vt notantur i ſili dicittex. mi nus iniquum eſſe qð quiſq; ignoꝛet qð dilucida voce pꝛo- teſtatus ⁊c.vt in.c.per tuas de pꝛoba.⁊.l.generaliter.C.ð nde etiam tranſactio in iſtis impeditur ad quod optime facit.l.elegantur..ſi quis non nu. peccu. maioꝛem autem fidem facit ſcriptura quaʒ confeſſio quia facilius quis errat in confitendo ex arrupto quam in ſcribendo vt notat Inno in.c.cum olim de cenſi. ⁊.c.cum venerabilis de excep.Quarto pondera illa ver ba libꝛis ſuis pꝛopꝛijs per que quidam verba teſtatoꝛ vide tur magis elegiſſe fſidem ſcripture ipſius eſau qᷓ; volumina libꝛoꝝ ſedliber ꝑuus conſiſtens penesipſum teſtatoꝛeʒ po- teſt dici eſau ratione ſcripture ſue cum inſtrumenta ſepe di cantur vera non ratione materie ſed contentoꝝ in eis. vt no.in.c.j.de pꝛoba.⁊.cC.j.de fide inſtru.ergo ⁊c. 1/ adduco nõ.in.c.continebatur de deſpon.impu.iuncto.c.ꝑ tuas de pꝛoba.licet enim iure diſponatur vt viro aſſenti ſu am vxoꝛc.contrario non obſtante credatur.vt dicto.c.con tinebatur.⁊=.c.ſi quis vxoꝛem.xxxij.q.ij.tamẽ auditur vroꝛ volens pꝛobare contrarium per aſpectam coꝛpoꝛil.vt.d.c. per tuas.ita in pꝛopoſito.licet teſtatoꝛ dixerit vt credaturli bꝛis eſau.quia conſidebat de eo.tamen non ſequitur quin poſſit pꝛobari contrarium maxime per pꝛopꝛiam ſcripturã ipſius eſau.ꝙ pꝛeſertim in caſu noſtro eſt tenenduʒ.vbi ſcri ptura illa non repꝛobat libꝛum eſau.ſed potius ſupplentur vt. S. dixi:huic ſententie videntur còcoꝛdare Ja. bu.? bal. in dicta.l.j.C.ſi aduer.rem.iud.vbi circa illud dictum Ja. de butri.pꝛealle.dicunt ꝙ licet ſtatutum dicat credendum eſſe verbis denunciatoꝛis.tamen ſi per alias pꝛobatiõesap paret denunciationem eſſe falſam non debet iudex ille cre⸗ dere ar. viuue. de fal.¶¶ Quinto adduco theoꝛicã bar. in extrauaganti. tenus in ea expꝛimitur ſi in lege noua dicatur non obſtante quacunq; lege que in totuni vl in partẽ huic obuiaret ar.l. S ⁊ poſterioꝛes de legi.⁊.l.pꝛincipuus in fi.C.de appel. ta videtur in pꝛopo ſito videndum quani enim dixit te- toꝛ ſtandum libꝛis dicti eſau.non tamen per hoc voluit excludere ſidem ſcripture ipſius eſau.maxime cum per itũ ſuppleatur ad libꝛos eſau.⁊ poſſunt ad concoꝛdiam adduci vt ſuper diffinitis ⁊ calculatio factis ſtetur libꝛis.ſed ſuper alijs iam libꝛatis alia poſſit pꝛobatio adduci.⁊ pꝛo hac iter ꝛetatione facit theoꝛica bar.in.l.non dubium.C.de legi.? l. omnes populi·ff. de iuſti. ⁊ iur.vbi nõ.dicit ꝙ cauſa ſuffi ciens ⁊ iuſta reſtringendi diſpoſitionem eſt.q verbis ſic in tellectis alter ſine cauſa legitima ceperit lucrum ⁊ reliquus ſentiret danum. vt.l.vt gradatim.ff·de mu.⁊ ho.⁊.l.ij.C. de noxa.facit optime.c.cum dilectus.⁊ qð ibi nõ.de cõſue. 2. c. abbate de ver.ſig. Ex quibus omnibus cõcludo ſta dum foꝛe dicto libꝛo ꝑuo ſeu ſcripture pꝛiuate ipſius eian ſuper illis partitis ⁊ lucris aſſignatis dicto magiſtro. ¶0ρ“:· de quibus nihil dicitur in libꝛis dicti eſau ſuper illis. Et ge non obſtante contraria ſuperius allegata. ¶ Adpꝛimum enim ſatis patet eſſe reſponſum cum vt.s.dixi non minus ſerustur voluntas te is ſi fiat ſuppletio per aliam ſcri neraliter in omnibꝰ per que nealegnn. . Aolmum . pturam ipſius eſau. Ad ſcdm dico qð ſatis illis li⸗ bꝛis in totum quatenus in eis continetur. em nõ tol- lit pꝛobationem per contrariam.vt.S.dixi ¶ Mon obſtant verbum pꝛopꝛijs ⁊ verbum libꝛis.ſatis enim pʒreſponſuʒ per pꝛedicta. ¶ Ad tertium pꝛincipale qð videtur magis ſtringere de illa dictione tantum. dico ꝙ illa dictio opera hoc vt ibial non crederetur libꝛis illius eſau.quatenuscõ⸗ cernerent fauoꝛem ipſius ſed opus eſſet alio adminiculo. vt. .exemplo.⁊.l.rationes.C.de pꝛoba.⁊ per glo.bar.in.d. S. nümularios.⁊ auc. Et ſi contractus pꝛopter hec verba fides adibetur etiam in fau oꝛem ipſius voluit ergo teſtatoꝛ per illa verba qð illis libris.tm̃ crederetur ꝙ alia pꝛobatio ab eo non ſit exigenda. Et pꝛo hac interpꝛetatione facit ſe⸗ cure equuas ne capiat lucrum ſine cauſa.? ne admittatu volens venire contra pꝛopꝛiã ſcripturam qð omĩa iura ab- hoꝛent.C.de non nu.pe.auẽ.qui contra.⁊ de fide inſtru.ſi cautio.⁊.l.cũ de indebito.ff.de pꝛoba.⁊ faciunt alia que ſu perius inducta ſunt ſatis facta eſt qð illa verba operentur aliqd etiami contra ius vnde non debent ita latiſſime inter pꝛetari vt multa iura ledant᷑ ar. optimũ in.l.fi·qũ.C.de in off. teſt. ⁊· l.ij. C. de nox.⁊ dicto.c.cũ dilectus.vel ſaltem in telligantur qð velint excludere ſcripturam poti contractã non aũt ſcripturam ipſiꝰ eſau:per quam ſuppleatur ipſius drepꝛimendum ſuper verbo legibus vbi notanter dicit qð ſi poſt legem generalem emanauit ſpalis exemplum in.l.ſciendum.ff.qui ſatiida.co.iuncta auẽ.offe ratur.C. de lit.conteſ.ſpᷣalis non tollit generalem.niſi qus libꝛi vel poſſunt intelligi quando non affertur pꝛobatio in oppoſitum per nadl ſ vltimuʒ ſatis eſt ſupꝛa re ſponſum in quinta ratione ad partem affirmatiuam hec ſufficiant. . ltit dier Ked H on. i. idam in egritudine detentes teſtamentũ condidit.⁊ filijs inſtitutis heredibus inter ce tera ſic diſpoſuit Item voluit ⁊ mandauit qʒð dicti heredes ⁊ eoꝝ tutoꝛes teneantur ⁊ VDebeant diſtribuere ? erogare amoꝛe dei · 2 p anima ipſius teſtatoꝛis illud qð eis declarabitur per domi- ham A Sarianã eius vxoꝛem.cuius conſiẽtiã onerauit cuʒ eidem aliqua ſecreta animi ſui narrauerit ⁊c. Geniq; moꝛ tuo teſtatoꝛe dicta domina M ariana eius vxoꝛ petendo conſilium in foꝛo anime a duobu ſviris ꝓbatiſſimis dixit di ctum teſtatorem ſibi impoſuiſſe vt quadam filiam ſuam il- legittimaʒ que iacebat apud hoſpitale ſancte Marie edu ci faceret a dicto hoſpitali ⁊ in domo ipſius teſtatoꝛis nutri ri ac cum dote centum floꝛenoꝛuʒ maritari addiciens dicta domina Mariana qõ nil aliud fuit ſibi a dicto teſtatoꝛe in iuncto hoc idem in ſbã dirit alia vice in pñtia duarum dña rum quarum vna eſt vxoꝛ ⁊ alia eſt ſoꝛoꝛ vnius ex tutoꝛibꝰ dictoꝛum filioꝛum ⁊ fratris carnalis dicti teſtatoꝛis. Doſt modum elapſ fere tribus annis a moꝛte dicti teſtatoꝛis. di cta domina Adariana turbata ⁊ irata ex certis cis cuʒ di cto tutoꝛe iuit ſponte ad vicarium domini epiſcopiſenenſ 7 aſſuit iuramento ſibi pꝛius delato dictum teſtatoꝛem vo luiſſe qdð ſeptuaginta floꝛeni quos olim pater dicti teſtato⸗ ris a quibuſdam indebite extoꝛſerat reſtituerentur per ſuoſ cti teſtatoꝛis. m rat viſitare eccleſiam ſancti antonij de viẽna ⁊ non potuit adimplere alerun vnus pꝛopꝛijs ſumptibus heredibus heredes illis perſonis de quibus conſtat in libꝛis patris di· ⸗ Item dictus teſtatoꝛ dum viuebat vouc⸗ / dicti teſtatoris Et hanc dixit voluntatem dicti teſtatoꝛis fuiſſe eidem domine ¶ariane declaratam demum calo re inuidie quieſcente acceſſerunt quidaʒ ad dominã Mρ rianam dicentes ſe mirari de his que dixerat.að ſi poſſet il la reuocare.¶ Munc queritur an ex illa confeſſione ſic fa- cta ĩ pꝛeſentiꝗ domini vicarij poſſent heredes Cennbeli0 exequendum ea ſic declarata non obſtante confeſſione cõ traria pꝛius ⁊ poſtea facta. humiliter inuocato. Nidetur pꝛimo ſtanduʒ declarationi facte in pñtia domini vicarij de qjuo videtur caſus aꝑtus ⁊? nõ.in.l.theopom pus.ff. de dote pꝛele.vbi patet ſtandum eſſe dicto vnius quem teſtatoꝛ elegit in ſidem? in hoc appꝛoba uit ⁊ maxime quia iſta iurauit ſecundum theoꝛicam bar. in dicta.l. theopumpus. Item pꝛimum ⁊ vltimum dictum fuit ſine iuramento.declarando vero facta in pñtia domini vicarij fuit iuramento pꝛeſtito.Sed dictum iuratum debz peeſtari a dicto non iurato. vt in.c.j. de conſan.⁊ affi.facit l. iure iur. C. ð teſti.canoniʒato.iiij.q.ij.iuris iurandi. luntate teſtanti.non valuit dictum ſuum ſine juramento iu xta ſententiam bar.in dicta.l.theopompus.Sed his nõ ob ſtantibus contrariã ſententiam arbitroꝛ pꝛeualere. Mꝛi mo moueoꝛ per notabile theoꝛicã bar.in.l.eos.ff.de fal.vbi dicit qð ſi teſtis pꝛimo dixit vnum extra iudicium ſi cont rium dicit poſtea in iuditio eti i. onon ci ditur ſcdᷣo dicto quinimo poteſt puniri ð falſo.ideo dat ipᷣ conſilium timenti vacilationem teſtium vt pꝛius extraiudi tium faciat eos interrogatio qui ſi poſtmodum dixerint cõ trarium in iuditio fides ei adhibetur hanc ſententiaʒ bar. ſequitur anto.de butri.in.c.cum in tua dyoceſis de teſti. in Vltima coł.ſequendo illud dictum Calna iſte eſſet deriſus ⁊ licet illud dictum poſſet moꝛderialiquatenus tamen pꝛo⸗ pter multa alia hic concurrentia puto in diſtincte dicte do⸗ mine Dariane non credendum. ꝛimo quia dum pe⸗ tet conſilium in ſecreto vbi ceſſabit omnis timoꝛ⁊ placen/ tia paꝛtis aſpuit contrarium dicens fuiſſe dũtaxat ſibi iniun ctum vt illa puella eriperetur ab hoſpitali.Et ſic factum ex titit. Non enimeſt pꝛeſumendum quem dicere falſum vbi ſalutis. j· q· vij.ſancimus.⁊.c.litteras de pꝛeſump.⁊.c.ſigni m, aivν eſt lata quod non ſit ſtandum dicto ilius. hoc enorent eſu chꝛiſti einſq; pijſſime matris pꝛeſidio er tio cum iſta hoc caſu habeatur loco teſtis cũ deponat de vo ra e- ficauit de homi.Et in talibus ſtatur dicto ſacerdotis ſaltim ad confondendum contrariaʒ confeſſionem.ad hoc qð nõ. glo.⁊ doc.in dicto.c.teſtimonium de teſti.maxime quia ſᷣmn dictum emanauit iracundie. ⁊ ſic non deberet pꝛeiudicare vt eſt tex. cum glo.nõ.⁊ in.c.litteris de diuoꝛ. Et pꝛimo tẽ poꝛe quo videbatur ʒelu dei gccenſa.vt dicto.c.litteras de pꝛeſump.vbi tex.valde magis ſit ſtandum pꝛimo di o non iurato.vel ſalteʒ per pꝛi on obſtat ſi dicatur qð illi qui deponunt de conſilio ani⸗ me ſunt ſingulares quia non fuerunt ſimul pñtes.dico enĩ qð pꝛopter ſubiectam materiam debet ei credi cũ conſiliuʒ non ponitur in publico iuxta nõ.in dicto.c.teſtimonium. PBeen qð illud idem aſpuit in pñtia dei duaꝝ mulierum que optime teſtificari poſſunt ĩ cauſa ciuili.vt legitur ⁊ nõ. in.c.foꝛus ð ver.ſig.⁊.xv.q.iij.ex e ec obſtat ꝙ vna ſit vxoꝛ ⁊ alia ſoꝛoꝛ tutoꝛis.quia cauſa non eſt tutoꝛis cuʒ co modum vel incomodum ad eum non ſpectet.ij.q.vj.bidu um. v. palam. Ieʒ ſoꝛoꝛ 7 vxoꝛ poſſunt eſſe teſtes in ciuili etiam ſi eſſet pꝛopꝛia licet foꝛte minus creditur ᷓᷓ alijs.iux nõ.per glo.⁊? nõ.per Inno. in.c. in litteris de feſſi.?⁊ ꝑ.ſpec. eo.ti.S.pꝛimo per glo.iij.q.v.c.j.facit tex.cum glo. in. d. c. litteras vbi patet qð frater poteſt eſſe teſtis pꝛo fratre. Sz in caſu noſtro non eſt tantum dubiuʒ cum cauſa nõ pertine at ad maritum ſed ad filios dicti teſiatoꝛis ⁊? ipſius domine Mariane. . eetere hic eſt alia coniectura multuʒ ꝓ babilis in eo qð poſt diſpoſitionem factam coꝛam dño vica rio dixit oppoſitum extra iuditium concoꝛdando dicto pꝛio ri ex quo debilitatur dictuʒ coꝛam dño vicario vt ſibi ſoli ñ ſit credendum.ꝙ aperte voluit Anto. de bu.in dicto.c.cũ tua.in vlti.collł.vbi dicit qð ſi teſtiſ dicit poſtea contrariũ Le. extraiudicium eius qð dirit in iuditio ? ſententia adhuc non videtur ſentire. Inno incpretcren de teſti. cogẽ. Et in caſu noſtro bic plura concurrunt quia non ſolum poſt ſʒ pꝛ ctum vicarium. Atem qð femina cuius teſtimonium va 71 vt in. c. foꝛus de ver. ſig. ¶ Item hoc idem videtur pꝛeſumendum er qualitate dictoꝛum. Ad qd enim in nincanee eheneun vnus ad viſitandum us varijs vicibus oppoſitum ⁊ turbata acceſſit ad di- rium ⁊ mutabile eccleſiam ſancti anto. ¶¶ Item cum ipſe non fuiſſet ſolus heres patris ad quid agrauaſſet ſe in ſolidum adreſtituen- duz mala oblata paterna cũ non teneretur niſi pꝛo ſua poꝛ tione hereditaria.l.ij. C. de ac. here. Sed pꝛimum dictum habet veriſimilitudinem cum verecundum eſſet dicto te⸗ ſtatori qui erat nobilis dimiſiſſe filiam licet ilegitimaʒ iace re incognitam apud hoſpitale merito hoc dixitſecrete vro ri ſue de qua voluit conſidere ⁊ in dubietate dictoꝝ ample ctendum eſt dictum magis veriſimile vt.iiij.q.iij.ſi teſtes omnes nõ. Inno. in. cauditis de pꝛeſcrip. facit tex.in.c.lʒ de pꝛoba.⁊ hec ſufficiant. Concludo ergo ſtanduʒ pꝛioꝛi di cto quod habuit executionem ⁊ nõ aſſto coꝛam domino vi cario marime cum illuſio ⁊ variatio repꝛobatur aiure ĩ cle. cum illuſio de regulis iur. non obſtant contraria pꝛocedunt enim quando alia non concurrunt in oppoſitum vt patet expꝛedictis. Laus deo⸗ (zenm. . Mnnidam Andreas Nerri. Et Jognael⸗ vyroꝛ Ciuitatis maſſane obtulerunt N c cuiuſlibet eoꝛũ mobilia ⁊ ſe mouentia iura actiones ⁊ nomina eis ⁊ cuilibet eoꝛum qua- liter cunq; perſonam omnipotenti deo. ? oꝛdini ? conuen tu fratrum heremitarum ſancti Auguſtini de maſſ⸗ in ma nibus pꝛioꝛis conuentus eiuſdem loci recipientis nomine totius conuentus ⁊ pꝛedicti fratrum dicti andreas ? Tos⸗ na detinent quedam ex bonis pꝛedictis vel foꝛ omnia re⸗ cipientis er inde debitum nature ſubſidium. arnrer nunc nũquid de pꝛedictis bonis debeant ſoluere collectas ⁊ alia onera quẽadmodum ſoluunt ceteri layci eiuſdem ci⸗ urers Eruunguil perſone eoꝝ poſſunt grauari ad mune ra ſeu onera ciuitatis ſicut alij layci ciues ⁊ in colle illius ci- uitatis 2TMT7. nnuit per dictas qualitates dictum tollitur pꝛeſũptio ſcõi dicti.vt ei ſfimpir ſtetur * . ederüt 7 dedicauerunt ſe ipſos ?æ omnia bona eoꝛuʒ . Pꝛiſti eiuſq; metris pꝛefidio humiliter inuo 4 Ppiꝛꝛedicta non videntur mihi habere magnaʒ —— dubitationem. Et pꝛimo circa bona qð ſint cato.Succinte ⁊ concluſiue pꝛocedam quis ðWðW oynmnino exempta ab oneribus ⁊ factionibus laxcoꝛum. Certum eſt enim qð bona eccleſiaꝑ ad hec one- ra non tenentur tam de iure canonico quam ciuili. vt pꝛo- batur in.c.nõ minus.⁊.c.aduerſus de inmu.eccl.⁊ in.l.pla ccet. C. dè ſa. ſan. eccle.canoniʒata.xvj.q.j.placet. Sed pꝛe- dicta bona dictoꝛum petri? Joanne fuerunt pure donata ⁊ oblata eccſeſie ſancti Auguſtini ergo ĩmediate etiam ſine traditione tranſiuit eoꝝ dominium in eccleſiam pꝛedictaʒ. ex duplici capite. MDꝛimo ex pꝛiuilegio.ʒ.fi.C.de ſa.ſan.ec. Secundo ex perſona iſtoꝝ qui obtulerunt ſe ipſos. NHam per obligationem pure factam tranſierunt in poteſtateʒ ec Lle ſie ita vt quaſi ſint eccleſie vt notanter dicit glo.in.c.vt lex conuentie. xxvij.ꝗ.ii.ergo per quandam conſequentiam 2? dominium t poſſeſſio ilo ꝝ bonoꝝ tranſiuerunt in eccle- ſiam per.l.ſi adoptanero.ff. de pꝛiui.⁊.l.ſi arrogatoꝛ.ff.de adop.tenet Jo.an.in.c.in pñtia de pꝛoba.⁊ nõ.xix.qiii.ſi qua mulier.⁊ expxeſſe tenet bar.in terminis noſtris in auẽ. ingreſſi de ſa.ſan.eccle.⁊ ſic eccleſia dieitur hec bona poſſi dere licet per iſtos.ſicut dominus dicitur poſſidere per ſer uum. vt. l. i. C. ſi per vim vel alio mo.?.l.fi· C. dacqui.poſſ. nõ .in. c.ciqui cler. vel mo. ʒ lect.glo.? Inno.que cõmunit᷑ ertuz eſt bona larcoꝝ ec- ibus laycoꝝ. vt collectis ? ⁊in. c. cum dilecto de reſcrip. Et videtur ad pꝛedictatex. Ren ERnen per alios ſcribentes tenetur. r⸗=leſ,, n Qeſiis cellata erimuntur abone Sin HRſimilibus niſi eſſent onera certa.? perpetue ij Fe noxa.tunc enim tranſeu am cuʒz onere ſuo. Hec cxſtcõmunis concludo doctoꝝ vtriuſq; iuris ? notant cano Iſſte in. c. fi.de vi.⁊ ho.cle.⁊.c.i.de inmu.eccle.⁊ in cle.pꝛe m m Tn= M ſenti de cenſi. ? bar. inl.reſcripto. ff. de mu. ? ho. ¶Secũ 42/do pꝛincipaliter pꝛo concluſione pꝛedicta videtur tex. aper- PKIus cum glo.in. c. i. de deci. in fi · vbi patet ꝙ oblata religioñ que dedicauerunt ſe ⁊ ſuos gaudent etiã ibonis que tenẽt nomine monaſterſonmibspeuil gi⸗ illius religiõis. ⁊ fa cit optime ille ter. cum glo.Agd ſcõᷣm dubium nunquid dicti oblati gaudeant pꝛiuilegio eccleſiaſtico in eoꝛum per- ſonis. Et dico ꝙ ſic ex quo ſunt plene oblati.dicuntur autẽ plene oblati ex quo dedicauerunt ſc ⁊ ſua.vt in dicta cle.i·i fine iuncta glo.Ad idem glo.in.d.c.vt lex Anemie que dicit iſtos oblatos eſſe quaſi ſeruos eccleſie.Clarũq; eſt ſer uos eccleſiaruʒ nec teneri ad onera laycoꝝ. vt in. c.eccleſia arum ſeruos.xii.q.ii/⁊ loquitur ibi tex.de ſeruis omnino lay + — ſ'̃ — — — —————ð — tra ſeruitutem eccleſiaſticam ſunt religioſe perſone ar.in.c. non dubium de ſen. exco. ?. xii/q.i.duo ſunt genera facit qðᷣ nõ. Inno. in.c.cum monaſterium de elec.⁊ archi.in.c.vno de exceſſ.pꝛela.li.vi.⁊ Jo. de lig. in cle.per litteras de pꝛe/ ben. Quiniĩmo fuit opinio quoꝛundam qð etiam ſeruienti = Pk. deãt in MWunitate hae in perſonis. vt nõ. glo. in. c. eos. xxxij. himj/ di. ? per archy· in. . dericum. xi. i. Duicdam tamen i B Ee 2 „ασltimo contra. q tamen de pꝛeſenti diſputare non intẽdo cum non facit ad pꝛopoſitum noſtruʒ. ſed adduco in augm rum maximequia ſi in pꝛedictis ſeruitoꝛibus ⁊ conductariis ſunt opiniones quid dicendum in iſtis de quibus queritur qui ſe ⁊ ſua obtulerunt religioni certe nullam in iſtis dubita tionem habeo quin ſint perſone eccleſiaſtice ⁊ gaudeãt pꝛi C9 uilegio eccleſie in perſonis de bonis autem non eſt deceptã ü dum cum nulla bona habeant.vt pote per eos eccleſie col- OJM nnn ruare concindo qs tum perſone dictoꝛum oblato 11 uurpm ꝙ bona per eos monaſterio collata ſunt libere ⁊ exem 1 ptu ab omnibus oneribus ſecularium ſicut ſunt reliqua bo 1 na eccleſiaſtica ⁊ perſone eccleſiaſtice. Doſtea tamen fuit mihi relatum ꝙ eſt facta quedaʒ refoꝛmatio per ciues maſ . ſanos qua inter cetera continetur ꝙ nemo ſuppoſitus poſ- 9 ☛ S – 7 11 ðð — ſit ſe vel ſua bona obligare alicui eccleſie etiam in pꝛeiudi- cium coꝛde irritando omnes ſupꝑpoſitiones ⁊ alienationes factas a decem annis citra. ¶Iſta vero oblatio ſeu dona⸗ na fuit ſactz ante iſtam refoꝛmationem intra decenniumpᷣ , finitum. g. vero dico ꝙ hec refoꝛmatio non valet ĩ . eiuditium iuris eccleſie iam queſito vt in.c.que in eccle- . ſiarum. 7. ceccleſia de conſti.⁊.c.fi.de re ec.non ali.⁊.ix.di. bene quidem quinĩmo nec impedire poteſt diſpoſitionem inſtituit heredes quoſdam extraneos ⁊c cis. ¶ Oulto foꝛtius hoc idem diceudum eſt de iſtis qui vl in futurum hactendmm uis eſletconna pꝛiuile giuz conceſ ſum eccſeſie vli de quo in.l.i.¶ . C. de ſa.ſan.eccle.⁊ pleniuſ ꝑ in.d.l.reſcripto que hic ſeruata non fuit. ¶ Item hic agi de rebus iam pꝛius queſitis eccleſie in quibus nonvalet pꝛo uiſio larcoꝝ in contrarium vt ipſemet bar. expꝛeſſe ſatetur ĩ dicta.:.reſcripto.ð mu.⁊ ho.abbas. . 1 Lon · liui · HZ Alſus contingentin elieeſt. Quidam Yaco bus campſoꝛ olim Ohini puccii graſſu ciuis Aretinus in teſtamẽto ſno inter cetera ſic di ſpoſuit. Item diſpoſuit iuſſit ?ẽ mandauit qꝗð capella ſancti M Mathei facta in engf⸗ bis ſancte marie de Aretino per ipſum teſtatoꝛem⁊ monem eius fratrem dotetur ab omnis cõibus ipſius Ja- cobi ⁊ Symonis pꝛedicti ⁊ eoꝝ nepotum.videlicet de qui buſdam bonis ac poſſeſſionibus cõmunibus cum pꝛedicto Symone ⁊ nepotibus ſuis vʒ filiis olim Cecili ? Metri fratrum ⁊? quondam dicti teſtatoꝛis ⁊ dicti ſimonis ⁊ poſ- ſeſſiones aſſignandas pꝛo dote ſingulariter in teſtamento expꝛeſſit cum ſuis conſinibus ꝙ dicte poſſeſſiones debeãt eęeelſe pꝛo dote dicte capelle.? earum fructus perpetuo de- ueniant ad manus capellam pñtis ⁊ futuri pꝛo ſuo votu⁊? neceſſariis etiam poſt hoc * dictuſ teſtatoꝛ er quo re manſit filius ?⁊ heres quidam Suctius qui poſtmodum ðᷣ ceſſit relictis duabus filiis ſegiei nis enaturals dumts⸗ rat ſcilicet dñabus franciſcina ⁊? chꝛiſtofara.⸗ t dña 1 Que quidẽ domine tanqꝙᷓ heredes patris vna cũ quedam domina ma thea filia quõdani dicti ſimonis pꝛeſentauerunt quendam dominum bartholomeum canonicum ⁊ rectoꝛem dicte ca pelle nunc vacantis in termino edictoꝛum fuit excepc.eas non eſſe patronus quinimo ius patronatus plene ſpectaſ ſe.ad quendam franciſcum ghini. Qui quidem franciſcus Queritur nunꝗd ex dicto teſtimonio.ille domine pꝛobentur patrone alio in contrarium non pꝛobato maxime cum in quadam permu tatione al facta de dicta capella dicatur miniſtro dicte per- mutationis dictam capellam fuiſſe dotatam per dictum ſi monenm ghini fratrem dicti Jacobi teſtatoꝛiſ.viſo dicto mi niſtro ⁊ alis actis ⁊ agitatis in hac cauſa coꝛam domino vi cario aretino ⁊c. Micolaus.abbas. Hꝛiſti eiuſq; matris pꝛeſidio humiliter inuo cato. Hidetur pꝛimo quod per dictum teſti- monium vel alia acta in hac cauſa.non pꝛobe tur patronatum pertinere ad dictas mulieres quia ius patronatus competit altero de tribꝰ modiſ.ſ.ex conſtructione fundatione vel dotatione.xvi.q. vii.filiis vel nepotibus.c.decet de inmu. eccleſie ⁊.c.qui- cunq; ⁊.c.fugentius ⁊.c.pꝛementis ⁊ ibi optime glo.ð hac materia ⁊ per Jo.an.in Wica de iure patro.facit.c.nobis 2 quod ibi nõ.eo ti.⁊ an poſſit queri pꝛeſcrip.nõ.in.c.que relam de elec.⁊ plene per Jo.an.in regula quod alicui gra tioſe de reg:iur.li.vi. Sed in caſu noſtro non pꝛobatur ne ceſſario per dictum teſtimonium vel alio actu.dictus dñs dictam capellam conſtruxiſſe fundaſſe vel dotaſſe ergo ⁊c̃. Conſequentia patet in dicto teſtamento ſolum continen tur verba teſtatoꝛis ſed dicto eius non ſtatur in ſauoꝛem ſu um.⁊ pꝛeiuditium alterius.vt ĩ.l.rationes defuncti ⁊.l.exẽ plo ⁊.l.inſtra.C. de pꝛoba.fac.xii.qiiin pꝛin.necinſtrumẽ tum dicte permutationis pꝛobat dictum ſimonem illam ca pellam dotaſſe quia illa verba ſunt pꝛolata.ob aliud ⁊ inci- denter. ? ſic non faciunt fideʒ vt in.c.ſi papa de pꝛiuil.li.vi. ⁊7 in.c.fi.de ſucce.ab inte.⁊.E.de pꝛoba.l.non eplĩs ⁊.l.nõ nudis ⁊ plene per bar.in.l.ex hac ſcriptura.ff.de dona.⁊ ꝑ canoniſtas in dicto.c.fi.⁊ cle. vnica de pꝛoba.maxime cum illa narratio non eſſet de ſbã permutationiſ que agebantur quinĩmo ſi illa narratio fuiſſet de ſubſtantia permutationii ex quo tamen nunc agitur de validitate ipſius permutatio nis ius patronatus non pꝛobatur nec illa aſſta dotatio per inſtrumentum permutationis ex quo de denunciato inſtru mento nunc pꝛincipaliter vertitur queſtio vt pꝛobatur in. c.illud de pꝛeſump.⁊ notanter voluit glo.in.l.optimuʒ.C· de contrahen.⁊ cõmit.ſt ip. Item tertio ⁊ foꝛtius per iſtrumentum permutatiõis apparet franciſcus oli ſimonis ghini fuiſſe ſolum in poſſeſſione patronatus dicte capelle quod patet non er ilia nuda narratione dotationis facte ꝑ ſimonem patrem dicti Eraneiſci. Vec ex eo quia Franci- ſcus ſolus tanqᷓ; patronus conſenſit dicte ꝑmutationi. M in permutatione interuenit renunciatio ⁊ expꝛeſſa veltaci ta pñtatio.⁊ ſequens per ſuperioꝛem inſtitutio iuxta nõ.ꝑ glo.in cle.vno de re.permu.⁊ per ꝙreð.in tractatu de per mutatione. Sed per pñtationem ſecuta inſtitutione pꝛo- batur poſſeſſio patronatus.vt in.c.conſultationibus.de iu re patro.⁊.c.querelam de elec.⁊=.c.cum olim de cau.poſ.⁊ pꝛopꝛi.plene per Inno.in.c·ij. de inte.reſti.⁊.c.in litteris de eſiüſzo Aro debet admitti nunc pꝛeſentatio per he- redes dicti ſimonis.etiam ſi pꝛopꝛietas patronatus perti- net ad alium.quia pꝛeſentatio eſt quidam fructus iuris pꝛe ſtandi ideo pertinet ad poſſeſſoꝛem bone fidei.⁊ non ad ꝓ pꝛietarium.vt legitur ?æ nõ.in.c.querelam.⁊.c.conſultatio nis pꝛealle.quinĩmo plus vult.nõ. Inno.in dicto.c.in litte ris qð factis duabꝰ pꝛeſentationibus vna a pꝛopꝛietario iu? alia a poſſeſſoꝛe confirmanda ſeu admittenda eſt potioꝛ illa que fit a poſſeſſoꝛe per dictum.c.querelaʒ ⁊·c.conſultatio nibus facit ꝙ ipſe nõ.in dicto.c.ij.de in inte.reſti.⁊.c.que relam de ei Fel dicte dñe no breſer eſſe in poſſe⸗ ſſone pñtandi.ſed ſolum dictus Franciſcus.nec etiam ꝓ batur pꝛopꝛietas pertinere ad egs.ergo omnino ſunt repel lende a petitione ipſarum. Sed his non obſtantibus di co in hoc caſu ſubtiliter aduertendum ꝙ dictus quondam Jacobus ghini frater dicti ſimonis pñs aſſuit in ſuo teſta- mento illam capellam ſanti Mlathei fuiſſe conſtructaʒ ꝑ eum ⁊ dictum ſimonem fratrem ſuum.⁊ etiam mandauit illam capellam dotari de bonis cõmunibus ipſius Jacobi 2 ſimonis ⁊ nepotum ſuoꝝ ⁊ fratribus pꝛemoꝛtuis vt patʒ in teſtamento dicti cbi 7 executoꝛem teſtamenti.facit 7 deputauit dictum ſimonem fratrem ſuum. Munc auteʒ reperitur dicta capella conſtructa ⁊ dotata per dñm ſimo- nem executoꝛem dicti teſtamenti de boniſ afftis in teſtam̃ to ꝙ pꝛobatur ſic vbicunq; aliquis tenetur ad aliquid faciẽ dum in quo requiritur ſumptus ſi illud apparet poſtea fa- ctum pꝛeſumitur geſtum ab illo cui neceſfſario hoc incum- bebat.hoc nõ.pꝛobatur in.l.ij.de alimen.pu.pꝛe.⁊ ibi aꝑ- tiſſime hoc tenet hugo.in.l.cum ſeruus.ff.dðe ver.obli.ſed dicto ſimoni tanqᷓᷓ executoꝛi teſtamentario hoc incumbe⸗ bat ergo alio patrono non aparente pꝛeſumenduʒ eſt ꝙ di ctus ſimon dotauerit dictam capellam de bonis cõibus de quibus in teſtamento.pꝛo hoc etiam facit quis capelle non naſcuntur. ſed neceſſario requirunt conſtructoreʒ ⁊ dotato rem vnde pꝛima fronte pꝛeſumitur habere patronum. vt nõ.Jo.an.ſuper regula qð alium de regulł.iur.li.vj.ĩ mer. pꝛope fi. Alio ergo ꝗqutem non apparente patrono debet pꝛeſumiqð heredes Aacobi⁊ ſimonis ⁊ ſuoꝝ nepotum ex quoꝝ bonis pꝛeſumendum eſt dictam capellam fuiſſe dota tam ſint patroni.Scõðo ad idem optime facit.c.j.de re li.do.vbi pꝛobatur maximeſiunctis notatl.per doc.qð non apparente in cuius dyoceſis ſit baſilica conſtruenda pꝛeſu⸗ mitur in illo loco aliquid pertinere ad illum epiſcopum qui pꝛobat ſe exercuiſſe in illo loco aliqð ius epale licet non pꝛo bat de exercitio omnium iurium epᷣaliuʒ quaſi ſufficiant te nuis pꝛeſumptio ex quo non conſtat de iure alterius.ita in pꝛopoſito ex quo conſtat alium dictam capellam dotaſ ſe in teſtamento Jacobi eam illum mandaſſe dotari ð bo-⸗ nis cõmunibus pꝛeſumendum eſt ex quo nunc apparet do t ata dotem recgpiſſe ex illis bonis cõmunibus vt in teſtam to dibonirr Kt quia apparet de dotatione modo pꝛedi- cto pꝛeſumendum eſt idem de conſtructione ex quonõ ap paret per alium fuiſſe conſtructum ar.dicto.c.j ertio pꝛobatur ex illis narratiuis contentis in dicta permutatiõe in quibus continetur illam capellam fuiſſe dotatam per di ctum ſimonem ghini. que quidem vbi non agitur de ma- gno pꝛeiuditio faciunt plenam pꝛobationem maxime in fa ctis antiquis vbi non poteſt haberi de facili pꝛobatio.vt eſt glo.ſinlis in.c.cum olim de cenſi.que dicit per illum tex.qð ſi in aliqua ſcriptura publica continetur de finibus alicuius epiſcopatus ſtandum eſt illi alijs de finibus licet ſcriptura illa ſit ſimpliciter ob aliud confecta. ? ibi ĩmo ſaltem nega ri non poteſt quin illa verba faciunt pꝛeſumptionẽ non mo dicam vt pꝛobatur hic in tex.⁊ eſt bonus tex.cum glo.in.c. ſeries de teſti. · c· illud de pꝛeſump.⁊.c.fi. de ſucce.ab ĩet. ⁊ glo.in. d.l. optimam. C. de contrahen. ⁊? comitten.ſtip.q̊ tamen dicto teſtamento debent facere plenam fidęm.ar. in.c.ij.qui matri.accu.po.⁊.c.cum cauſa de pꝛoba. Nec obſtat ſi dicatur qð in dicta ſcriptura fit mentio ſolum ð ſi mone ⁊ non de Yacobo vel alijs nepotibꝰ quia dico ſimo- nem hoc feciſſe nomine omnium tanquaʒ executoꝛem te⸗ ſtamenti cuius ipſe executoꝛ tenebatur facere ergo ita pꝛe- ſumendum eſt iuxta nõ. in dicta.l.ij. C.de ali.pu.pꝛe.non enim dicitur qð nomine pꝛopꝛio fecerit ⁊ ſcripture ſunt ad inuicem concoꝛdande ex quo fieri poteſt de fide inſtru.in ter dilectos.S.ceterum.⁊ de ver.ſig. nihil eſt facit.c.cuʒ ex pediat de elec.=.l.vnica.C. de inoff. do. MDꝛo hoc etiam permutationis tanqᷓ patronus.¶Hec obſtat ſi dicatur qð ipſe ſolus eſſet patronus ⁊ in poſſeſſione pñtandi.vt.S.di xi in vltimo argumento pꝛime Partis ar enim non obſtat ſi diligenter ⁊ ſubtiliter ponderetur. Nam vbicũq; ius pꝛe facit ꝗð Franciſcus filius dicti eiger cõſenſit in illo actu ſentandi pertinet ad płes patronos ſimul licet appareat ali quod ex eis tñ pꝛeſentaſſe ⁊ ad eoꝝ pꝛeſentationem ſupe- rioꝛem inſtituiſſe pꝛeſentatum ex quo non apparet expꝛeſ- ſe illos patronos pꝛeſentaſſe animo ſpoliandi.alios ſua poſ ſeſſione non fit per indicium alijs patronis in ſequentibus actibus.nec circa pꝛopꝛietatem nec circa poſſeſſionem qꝛ negligens in vno actu non facit ſibi pꝛeiuditiuʒ in ſequenti hoc aperte colligitur ex ſubtiliter tactis per Inno.⁊ cõpo. in. c.querelã de elec.⁊ clarius ĩ terminis noſtris ponit Re. de ſenis con.xcvij.in vltimo articlo quinĩmo dico ꝙ ꝑ pꝛe ſentationem Franciſci qui erat vnus ex patronis ex parte patris conſeruatur poſſeſſio omnium patronoꝝ.vt colligi tur ex locis preall. Kum ergo dicta capella ſit dotata de bonis cõmunibus dicti Saobi 2 ſimonis ⁊ nepotuʒ ex fra tribus pꝛemoꝛtuis dico vt.S.dixi ꝙ onmes heredes ipſoꝝ ſunt patroni ⁊ ſuccedunt in hoc iure patronatus heredeſꝑ ſtirpes.⁊? non per capita.vnde omnes heredes Meobi te⸗ nent locum vnius circa heredes illoꝝ nepotum qui repꝛe- ſentabant duos fratres dictoꝝ ſimonis ⁊ Jacobi locuʒ duo rum vnde quatuoꝛ hic concurrit a pꝛinꝰ patroni ſicut in bo nis omnium quatuoꝛ fratrum dos capelle emanauit. ⁊ ſic omnes deſcendentes ab iſtis ſeu heredeſ iſtoꝝ tenent locuʒ o:patronok. hoc pꝛobat᷑ hodie in cle.ij.de iure pa. Et aduertendum q ius patronatus eccleſie tranſit etiã ad heredes extraneos ? non ad filios tantuʒ. vt no. Inno. ſuper ica de iure patro.in fi.? Jo. an.in.c.cum ſeculum eo.ti.tangit glo.in.c.conſiderandum.⁊.c.cum filijs.xvj.q. vij. Et hec eſt cõmunis opinio Imno. liet quidam dicunt contra.ſed pꝛimum verius ſi enim tranſit cum vniuerſita- te ville in emptoꝛeʒ extraneum in.c.ex litteris.⁊ in.c.cum ſeculum eo.ti.foꝛtius cum hereditate ad heredem extrane um.Quid autem ſi ſint aliqui heredes pꝛo equalibus poꝛ- tionibus videatur per glo.⁊ doc.in.C.j.eo.ti.vbi plene ð G. t ex his coneludo ad caſum noſtrum ꝙ cum ille dñe filie dicti nepotis ex filio dicti iacobi.ſ. Franciſchins ⁊ chꝛiſto⸗ foꝛa fuerunt heredes vniuerſaleſ dicti Jacobi alio herede ex traneo non apparente ar.in.l.in ſuis.ff.de lib.? poſtu.= l.j. C. de his qui ante ap.tabn. cum aſſerant ſe heredes ar.i l. gerit. ⁊.l.pꝛo herede.ffide acqui.here.debent ipſe tenere locum vnius patroni.ſ. Jacobi heredis paterni.⁊ ſic non apparent alij qui poſſunt legittime docere ſe eſſe compa- tronos debent admitti pñtationes per iſtas dñas quia im- putandum eſtlegittime non comparentibus ar.in.c.dilci. ⁊.c.cum nobis.⁊.c.ſcriptum de elec.⁊ per o. an. in. d. c. qᷓ relaʒ.⁊ ſic ſi nõ comparẽt ⁊ docerẽt de iure ſuo ⁊ pñtãt aliũ inſtituẽdus ẽ qui hẽt plures voces patronoꝝ cõputãdo pa/ tronos ꝑ ſtirpes ⁊ nõ per capita mõ pꝛedicto.⁊ ꝗ maioꝛibus iuuat meritis de quo dicendũ.vt.d.c.iij.⁊.c.cũ auteʒ ð iur patro. BGe dña mathea filia dicti ſimöis nõ fecit ſuiſſe ſpe tialeʒ mẽtiõem qꝛ hũit fratrẽ maſculũ vñ ignoꝛo ſi pariter ſuit hers pr̃is ſui cũ dicto rãciſco vñ ſi fuerũt hĩdes pr̃is ſaltẽ in parte bonoꝝ dʒ admitti tanq; patrona.qꝛ om̃s filj ſunonis tenent locũ vnius patroni.vt pʒ ꝑ pꝛedicta.nec ẽ diſtinguendũ inter maſculũ ⁊ feminã:⁊ ſi femina eſt heres ſuccedit ĩ iure patronatꝰ ſicut maſculus idẽ ſi cõſtruat vl do tet. vt n J an. ĩ.c. in nobis ð iure pa.? Jo.ð lig.i.cle.ii. eo.ti.p Freð.con.xvi.facit.c.fi.de cõceſ.pꝛebẽ. Secus di cẽduʒ ſit dicta dña mathea ñ fuit heres pris vl fratris.Ex his clare patet ꝗd dicenduʒ in tota iſta ãſtione ⁊c.abbas IBn aueſtione „ „ — — ————— ☛ f fe EE — E ʒðů mmm rr errrrrrrerrr Kon lv. NMaueſtione que vertitur inter fratres ſãcti frã ſcici ex vna parte ⁊ ilos pauperes qui vulgari- ter appellant᷑ inbumati ex alio.ſuper quodã fun do ſeu quibuſda terris vtriq; inſoliduʒ donatis pꝛooꝛatoꝛio ⁊ officijs in eis ſubſtituenð.vt latius cõſtat ex inſtrumentis ſuper dictis donationibus cõſectis.¶ Aidet᷑ pꝛimo ꝗ dicti inbumati nullum ius in illis habeant.qꝙ ꝓba tur pꝛimo ſic. donatio illarum terrarum fuit facta ſocietati coꝛum vt patet ex inſtrumento ſuper hoc confecto ſed eoꝝ ſocietas non eſta iure appꝛobata.immo impꝛobata igitur nullum ius potuit eis acquiri. conſequentia clare pꝛobat᷑ in l. collegiuz. C. de here inſti. .l. j. de ide. ⁊ in.c.j.de reli.do. li.vj. iunctis etiam marxime nõ per Yod · an. ibi.in quibus omnibus dicitur in effectu ꝙ collegium qð a iure appꝛoba tum non eſt nilpoteſt acquirere. Minoꝛ autem.iſ.iſti in bhumatinon faciunt ſocietatem ſeu collegium appꝛobatuʒ multipliciter pꝛobatur.pꝛĩo per.d.c.j.de reli.do.li.vj.vbi tex. expꝛeſſe repꝛobat iſtos inuenientes nouum oꝛdinẽ ſeu religionum in v.a iure vel romanis pontificibus appꝛoba- ui ergo ⁊c̃. Et ſaltem negari non poteſt ꝙ ferunt nouum religionis habitum.ferunt enim certum habitum in contẽ ptum ſeculi. ? ille dicitur certus habitus qui eſt diſtinctꝰ ab alijs. ? regula ſeu conſtitutione in coloꝛe velfoꝛma. vt nõ. dicit glo. in cle.j. de elec. Sed habitus iſtoꝝ inbumatoꝝ eſt diſtinctus ab alijs in vtroq;.ſ.in coloꝛe ⁊ in foꝛma. ergo ha bent certum ⁊ determin atum religionis habitum.cõtra di ſpoſitionẽ illius.c.⁊? per hoc facit g.ſingularis in dicto.c.j. que eſt ſuper verbo habitum que dicit per ülum tex. non ꝓ hiberi quin ſingularis perſona ſcitas non inueniens ⁊ ſeoꝛ ſum habitans neminem habitum induere ſibi poſſit.ad hoc xlj.di.parſimonia.Et ſic expꝛeſſe vult ꝙ plures habitãtes in hoc collegio non poſſunt certum habituʒ inuenire ⁊ poꝛ tare vt videantur in ſtatu religionis.vnde tex.in dicto.c.j. loquitur in pꝛohibitione alternatiue vt nec nouum religio nem inuenire.nec certum nec nouum habitum deferre ⁊?c. vnde pꝛeſuppoſito ꝙ nõ inuenerint religionem cum colle⸗ gio ipſoꝛum ſaltem ex eo quia certum ? nonum habitũ ad- inuenerunt ſine licentia romani pontificis inſimul habitan ſo d ideʒ optime facit cle.m.de reli.do.vbi papa repꝛo bat ſtatutum quarundam mulierum inſimul quodam vela mine habitantium pꝛoteſtatus eſt ꝙ per illum pꝛohibitio⸗ nem non intẽdebat inbibere mulieribus fidelibus quin pp- miſſa continentia vel non pꝛomiſſa honeſte pofſunt in ſuiſ hoſpicijs conuerſantes penitentiam agere ⁊? virtutem dño in humilitatis ſpiritu deſeruire ⁊c.vnde põdero illa verba in ſuis hoſpicijs.quia in hoſpicio ſeu collegio non licet ha- bitare ſub quadam vmbꝛa religionis etiam cauſa penitẽtie Certio facit.c.indẽnitatibus ꝓpe fi.de elec.lib. vj.vbi papa expꝛeſſe pꝛoteſtatur ꝙ per illam conſtitutionem non intendit appꝛobare ſtatum oꝛdinem ſeu regulam quarũdã mulierum que nec pꝛopꝛijs renunciãt nec ꝓfeſſionẽ faciãt regularẽ ſi viuunt vt in ſecularibus eccleſijs canonici ſecula res ⁊c. Ecce ergo non licet ouenire ſimul cauſa religiõis licet conuenientes non renunciant pꝛopꝛijs nec pꝛofeſſio- nem faciant regularem ſub quadam vmbꝛa ⁊? velamine re ligionis.qð videtur contra intellectum bar.in.l.fi.ff.de col le.illi· qui dicit.c.fi:de reli.do.ꝓcedere quando plures con ueniunt in vnum cauſa religionis.ita ꝙ efficiütur perſone eccleſiaſtice.ſecus dicit ſi remaneant laici.hoc enim videt᷑ contra illum tex. vbi mulieres ille remanebant laice ? tamẽ noluit illarum ſtatum appꝛobare.licet conuenirent cauſa re ligionis. Nec ob.l.j.ff.de colle.illi.ſuper qua ſe fundat bar. qui poteſt pꝛocedere quando conueniunt ſimul non tamen habitant aſſidue ſub eodem tecto.nec aſſumunt ſibi nouuzʒ habitum.vnde canones ſuperuenientes multipliciter illud limitarunt pꝛopter confuſionem ⁊ ſcandala que oꝛiebãtur ob hoc in eccleſia dei⸗vt in dicto.c.ſi.⁊ ĩ halle ſ. NQuar to videtur cõtra eos caſus in dicto.c.ſi.de tcli.do.vbi pa⸗ pa erpꝛeſſe pꝛohibuit nedum nouam relihionem inueniri. ſed etiam domum religioſam de nouo fundari.niſi regula ⁊z inſtitutio accipiatur de appꝛobatis.Sed ĩhumatiiſti quo tigdie ediſicant domos religioſas de nouo ꝓ ſeipſis qnimo in iſta met terra de qua eſt contentio volũt edificare domũ religioſam pꝛo ſeipſis:ergo hoc non licet ⁊ ſic donatio illa fuit nulla. (2 Quinto videtur caſus in extrauaganti. Joã. xrij· que incipit Sanctaromana. que expꝛeſſe ſi non cauille tur videtur eoꝛpum ſtatum reꝛobare:maxime in eo qð ex- pꝛeſſe innuit iſtos collegiatos de facto non debere publice mendicare ne eoꝛum ſtatus videatur appꝛobatus. maxime ĩ eo ꝙ inuit iſtos collegiatos de fſcõ ñ debere publice mẽdi care ne eoꝛum ſtatus videat᷑ appꝛobatus. Et circa hoc ad- uertendu ꝙ ciuilia iura ? canonica expꝛeſſe repꝛobãt me dicitatẽ public ſine euidenti cauſa neceſſitatis.vt.l. vnica E.de mendi.vali.li.xj.⁊.lxxxij.di.S.j.iuncta glo.⁊.c.ſe.ne⸗ ceſſitat. cum poſſet victum manibus querere. ? non tolle- re pauperum indigentium ſubſidia.ergo eoꝛum ſtatusẽ ab vtroq; iure ipꝛobatus.A Erxquibus omnibus concluditur ꝙ ſi donatio eoꝛum ſocietati facia non tenuit valuit dona lio ſecundo loco facta fratribus ſancti franciſci quoꝛum oꝛ do eſt appꝛobatus ab ecclcſia.vt in.d.c.j.de reli do.⁊ habu erunt in hoc loco acquirendo ſpecialem licentiam a domi no papa martino.⁊? ſic eis non ob.c.j.de exceſ.pꝛela.li.vj.ꝑ hec tollitur qð obijcitur illum fratrem antonium ioanis nõ habuiſſe plene mandatnm ad illa loca reſignandum ? donã da. quia non fuit opus reſignatione ipſoꝛum inbumatoꝛuʒ quia ſi eis pꝛopter incapacitatem ipſoꝛum non fuit domi- niuʒ acquiſituʒ ergo remanſit dominiũ penes donatoꝛem ſic libere potuit alijs donare.vt.l.nec vtilc.ff.ex qui.cau⸗ poſ.SGecũdo pꝛincipaliter cõtra iura inbumatoꝝ fac qꝛ vianta ſaboti ? antonius Joãnis ambo iĩhumati recipien tes donationẽ illaꝝ terraꝝ non potuerunt ſocietati acquire re dominiũ:cuʒ ad hoc non haberent ab eoꝝ ſocietate mã Bri Bean bar.in.l.quod meo.S.ſi a furioſo.ff.de acqui. datuʒ ⁊ per liberaʒ perſonaʒ nobis non acquireret᷑. Inſti. de inuti ſtip.ſi quig ali.? per quas perſonas nobis acquirit 5S. exhijs itaqʒ . ¶ Tertio facit qꝛ pꝛeſupoſito ꝑ dominiuʒ illis fuiſſet acquiſitum tam ex renunciatione libera pꝛocura toꝛe eoꝝ illud perdiderunt.vt cle.j.de renun.⁊.c.ſuꝑ hoc eo.ti.⁊.l.ſi quis vi..diffan.de acqui.poſ..¶ Quarto om nibus deſicientibus ſufficere dʒ fratribus ſancti Franciſci conceſſio domini pape martini in iſtis ſpir ualibus ⁊ ec- cleſijs ⁊ pijs diſpoſitiõibus liberã hʒ facultatẽ.in cle.qꝛ cõ/ tingit. de reli.do.⁊.c.innotuit.de elec.⁊.c.pꝛopoſuit.⁊.c. cuʒ noſtris.de conceſ.pꝛeben.pꝛo quo facit glo.nõ.in.c.vn cipaleʒ.ix.qiij.⁊ ſpe.in ti.delega.S.nunc oſtendendum. v. lvij.? melius in.v.lxxxix..nunc bꝛeuiter ante fineʒ.⁊ Jo. an.ſupꝑ dicto.v.lvij.facit glo.in.c.conſti.de religioſis do. 2. xxv.q.ij.in iſ Sed hijs nõ obſtãtibus dictos inhu matos in dictis rebùs donatis arbitroꝛ potioꝛes huius con cluſionis ſatis exploꝛatum eſt argumentum.ipſi enim fue- runt pꝛioꝛes in donationis ⁊ in poſſeſſioniſtraditione ⁊ fic fuit in eos tranſlatum dominiũ.l.traditionibus.C.de pac. inſti. de re. diui.S. nihil tam naturale.l.quotiens. C. de rei ven. Conſtat autem ꝙ perfecta donatio non reuocat᷑ nec conditiones ex poſtfacto recipit.vt.l.iij. C.de reuo.dona. 2.l.perfecta.C.de dona.que ſub modo.nec ſubeſt nec alle gatur aliqua cauſa ingratitudinis.⁊ ſicſumus extra caſũ c. ſi. de dona. 7.l.j. C. de reuo.dona.inon ergo valuit dõatio ſecundo loco fratribus ſancti franciſci facta.cum dominiuʒ ſam fuiſſet tranſlatum in humatos.⁊ nemo dat qð non hʒ c.qð autem.de iurepatro.⁊.ij.q.vij.dalbertuʒ.in.c.nuper de do. poſt diuoꝛ.reuo.⁊.l.traditio.ff.de acqui.re.do.⁊ pꝛo batur apertiſſime in caſu noſtro in.d.l.quotiens.quare ad foꝛtificandum ius iſtoꝝ inbumatoꝝ nõ reſtat niſi rndere ad contraria ſuperius ſoꝛmata.¶ Et pꝛimo ad iura que vidẽ tur multum ſtringere contra ſtatum iſtoꝝ inbumatoꝝ põt dici ꝙ loquitur in alijs caſibus. Maʒ iſti inbumati vt dicũt nõ habent certum habitum excluſum vel conſtitutione vel galiter ſed ad libitum illo vtuntur.? poſt cras alia veſtimenta tam in ſoꝛma ꝙᷓ in coloꝛe aſſumere a diuerſis habitibus eo dem tempoꝛe vti cum illa lex vel conſtitutio eos cogat in tem dicunt ſe eſſe puros laicos ⁊ nullum habere ſupe m ⁊ ſimul conuenire cauſa deuotionis ſicut faciebant contrarium ⁊ ſic nõ poteſt dici eos habere certum habituʒ apoſtoli ⁊ alij beati xpᷣiani in pꝛimitiua eccleſia. quoꝝ erat Ccoꝛ vnum ⁊ anima vna ⁊ omnia erant illis cõmunia· iuxſa dictum pſalmiſte.ecce ꝙᷓ bonum ⁊ ꝙᷓ iocundñ habitare fra tres in vnum. Et ꝓ pꝛedictis videtur bo.tex. in.c. delectiſ ſimi. xij.q.j.negant etiam domum eoꝝ eſſe religioſam ſed pure pꝛophanam.vt puto dedicatam ſine auctoꝛitate epi⁊ ſine eccleſia habent enim tĩ oꝛatoꝛium að cuiq; in domo pꝛopꝛia licitum eſt cauſa oꝛandi habere.vt in.c.vicium cuʒ duobus ſequẽtibus.de conſe.di.j.x Innocẽ. in. c. inter dile ctos.de dona. vbi eſtbo. ter. vm lec.ſuã.Zld idẽ faciunt.nõ. per bar.in.i.ſi · ff. de colle.illi. vbi dicit iſta collegia miſeri coꝛdie ⁊ diſciplinatoꝝ ⁊ iuuantiũ oppꝛeſſos ſunt aiure ap- pꝛobata.p.l.j.ff.eo.ti.? pꝛopꝛie ſtatum iſtoꝝ inbumatoꝛuʒ videtur appꝛobare anto.de bu.in. c.i). de fo.cõpe.vbi dicit iſtos inbumatos cum regulariter viuant eſſe perſonas ec- cleſiaſticas licet pfeſlionem non faciant? ꝙ gaudere ðbẽt pꝛiuilegio eccleſiaſtico. alle gat ter. cu. glo. in. c. idẽnitatibus de elec. i.vj. in fi.? qð nõ.xj q.vlti.c.fi.de maio.⁊ obe. dile cto. Item m eum cum tales ſe aſtringant multis diſci plinis ?7 ambulant diſcalciati oſſunt dici in ſtatu penitẽtiũ qui ſunt ſub eccleſia.j. q·j. ¶ Al iud aui ſtatus ab eccleſia appꝛobatur ? tales ſubſunt ecclelie licet nõ ſit regula appꝛo bata. quia nec regulares dici poſſunt cum non habeant vo ta perpetua. nõ tamen eſt repꝛobatus ſtatus vinendi ſm eũ ad hoc inducit exrrauagante· Jo. xxij. que incipit R atio re cta que tollit penas.cle.j· de reli.do. etiam quo ad illas que benigne vocantur dummogo honeſte viuant 7 ſe non ĩpli cent in pꝛedicationibus. ? ſic ex auctoꝛitate tanti viri dʒ ſuf ficere rũſio ad contraria. ⁊ ad id qð dicitur de mendicitate poteſt dici ꝙ i pſilaboꝛant quatenus de eis mendicant.qð non eſt de iure impꝛobatum.lxxxij di. c. j. 2. xlij. di . qui iſtã. .12 . 7 quicquid ſit in iuris ſubtilitate in quo nunc inſiſtere nõ in tendo illud pꝛeſertim me monet in hanc ſententiam qð do . minus noſter marti. papa domibus iſtoꝝ inhumatoꝝ con- ceſſit ex certa ſcientia aliquas ſcientias er quibus videt᷑ ſta tum eoꝝ tollerare.arg. eoꝝ que nõ. Jn nno. in.· c. veniens de fi.pꝛeſ.vt ſaltem illud dictum ꝓcedat in pꝛincipe.ar.l.bar- barius. ff. de offi. pꝛeto. Ad idem bo.tex. in. l. led in hoc.S. fi.ff. de excu. tu. vbi dicitur ꝙ ſi pꝛinceps concedit alicui li- centiam tranſferendi domicilium ſciens illum eſſe tutoꝛeʒ in loco videtur illuʒ tutella abſoluiſſe.ita ?⁊ dominus papa dando iſtis indulgentias videtur ſtatum illoꝝ appꝛobare. nam ſi eſſent in ſtatu peccati nõ pꝛodeſt indulgentia que cõ ceditur vere penitentibus confeſſis de quo de peniten. ? remiſ.c.qð autem.⁊.c.qð quidem. ? licentia ſeu indulgẽtia vel difpenſatio extenditur ad ea que nece ſſar io ex actu dil penſati ſequuntur.vt dicit glo. no. in. c. qð in tantuʒ de pᷣ- ben. ⁊.c.quia nõ pote ſteo.ti.li.vj ⁊. c· li quiiſ in clero.vij.q. j.plene per anto.bu.in. c.at ſi cerici. S. de adul. de iudi. Et ad pꝛedicta facit ter. optimus cuʒ materia ſua in. c. q circa. ſpenſationem. vt ibi foꝛtius.ergo vbi dat indulgentias cuʒ foꝛtius operetur actus paſſiuus qᷓ neglectus.vt in. c.ex oꝛe de conſan. ? affi. vbi patet ꝙ tollerauit ſeu diſſimulauit 3 v. O pe in caſu ſpecificato vbi dicit ſe velle diſſimilare ĩducit di VU« de his que fi.a ma.par.cap.iuncto.c. ad decimas. de reſti. ſpo. li. v.¶ Item in caſu dubio recurramus ad cõſuetudi nem in.c/cum dilectus.de conſue. ⁊.l.de interpꝛetatione. ff. de legi. foꝛtius recurrendum ad iudicium pape tm. Nõ enim negari poteſt quin iſtoꝝ inbumatoꝝ ſtatus ſit dubius papa ergo dando indulgentiam videtur declarare ſtatum eoꝝ non impꝛobatum alege. poſſunt ergo iſti defendi vel mero iure vel ex tacito iudicio baprielger ipſius diſpen⸗ ſationem vt colligitur ſatis ex pꝛedictis.Et per hoc tollunt pꝛolixe allegata contra iſtoꝝ ſocietatem. ⸗ d ſecundum pꝛincip ale motiuum reſpondetur multipliciter.pꝛimo ꝙ il libiancis ⁊ antonius recipieni illam donationem non erat extranei ab ipſa ſocietate.imo de ipſo coꝛpoꝛe ſocietatiſ.qdᷣ autem donatur vni de coꝛpoꝛe contemplatione ipſius coꝛ- poꝛis donatum acquiritur coꝛpoꝛi.vt in. c. requiſiſti.in fi.de teſta. facit qð nõ.gio.de monacho.inſti.de inuti.ſtipu. . ſi quis alij. ¶ Item ⁊ ſecundo pꝛeſuppoſito ꝙ omnino fuiſ ſent extraneĩ ex quo nomine ſocietatis inhumatoꝝ recepe-⸗ runt ⁊ illi inhumati poſtmodum habuerunt ratum ibidem edificando ⁊ habitando acquiſiueruut illud dominium.ff. de nego. geſ.l.ſi ego.⁊.l.pe.nõ.bar.in.l.qui mihi donatum. ff. de dona. quinimmo licet quis non poſſit alteri ſtipulari. tamen ſi ſtipulatur nomine alteriuſ valet ſtipulatio ills poſt mogdum ratum habente.d.l.penul.nõ.bart.in.l.ſtipulatio iſta. 5. alteri. de ver. ob. ¶ Mon obſtat tertium motiuũ de renunciatione pꝛocuratoꝛis iſtoꝝ inhumatoꝛuʒ.quia vt ap paret ex foꝛma ꝓcurationis non habebat ad hoc mandatũ requiritur enim in hoc ſpeciale mundatum. als enim ũ va let donatio quantuncunqʒ habent plenam adminiſtrationẽ vt in.l. filiuſfa.⁊ ibiper bar.ff.de dona.⁊.l.cõtra iuris fegu las. ff.de pac. Non enim pꝛeſumitur quis pꝛocuratoꝛeʒ cõ ſtituendo generaliter velle iactare ſuum.l.cum de indebi- to.ff. de pꝛoba.ſacit.c.qui ad agendum.de pꝛocu.libꝛo vj. uicquid autem facit pꝛocuratoꝛ vltra contenta in mãda to non tenet. vt in. c. cum olim el pꝛimo.de offi.dele.⁊.l.di ligenter. ff. manda.marxime cum agitur de alienatione rei⸗ publice loca que non debent alienari ſine diſcuſſione. maxi me iĩmo poſſet dubitari an neceſſario deberet interueniri auctoꝛitas epiſcopi. de quo per ho.in.c.nulli de re.ecc le.ñ alie. .l. iubemus. C. de ſacro ſan· ec. iunctal. ommia pꝛiuile gia. C. de epi. ⁊ cle.vbi omnino pꝛiuilegia tributa eccleſijs extenduntur ad pia loca. dicitur enim pius locus vbi actus pij exercentur.de quo per ſpe.in ti.de inſtru.edi.S.nunc vo aliqua. . ? ſcias ꝙ inter legata ad pias cauſas. id quar- tum ⁊ vltimum eſt reſpondendũ ꝙ illa conceſſio dñi pape nullius eſt momenti tan ꝙᷓ ſubrectiua cum falſuʒ fuerit nar ratum ꝙ illa bona ſpectarent ad alium.⁊ qð libere volebat conferre ipſis fratribus qð erat faſſum cum iam dominiuʒ irreuocabiliter fuerit tranſlatum in iſtos inbumatos vt.S. dixi. Dꝛinceps autem nunꝙᷓ per ſuas litteras intendit pᷣ iudicium afferre tertio de illo non habita mentione in · c. ſu per eo.de offi. dele. 7.l. ij. F. ſi quis a pꝛincipe . ff. ne quid in loco pub. Item pꝛiuilegium per ſurreptionem obtentuũ eſt ipſo iure nullum. vt nõ.in.c.audientiam.de reſcrip.⁊ in c.j.⁊? ij: de fi.pꝛel.ii.vj.⁊.c.inter dilectos.de fi.ĩſtru. REr quibus onmibus concludo iſtos fratres ſeu pauperes ꝗ di- cuntur inhumati foꝛe potioꝛes in dominio illarum terraruʒ de quibus ad pꝛeſens contentio eſt. Ethec ſufficiüt. Mi⸗ colaus abbaos. Con lvj. Aſus contingentia talis eſt. Quidam Sandoꝛ ciuis lucanus ſindicus ⁊ pꝛocuratoꝛ monaſſerij monialium ſancti coꝛbonis de luca oꝛdiniſ ciſter tioñ. dicto ſindicario nomine.⁊ de voluntate ⁊ conſenſu dominarum abbatiſſe ⁊ monialium dicti mõaſte rij ex vna parte. Et quidam lambertus quõdam coluirni. Aucanusciuis ꝓ ſe ⁊ ſuos heredes ex alia parte compꝛo- miſerunt in quendam archipꝛeſbyterum lncanum tanꝙᷓ di ctarum partium arbitrum ⁊ arbitratoꝛem ? amicabilem cõ polſitoꝛ ſuper omnibus ⁊ ſingulis cauſis litibus⁊ queſtio- nibus controuerſijs diſſentionibus iuris inter ipſas partes Vertentibus vt ille ita intelligerentur lites ? queſtiones ſuꝑ quibus fuit lata ſententia ⁊c. vt ꝑlene de hoc conſiat ex in ſtrumento ſuper hoc confecto vigoꝛe cuius cõpꝛomiſſi di- ctus archipꝛeſbyter inter cetera ꝓnunciauit ꝙ domina ab-⸗ batiſſa capitulum ? conuentus dicti monaſterij teneant᷑ debeant illinc ad xviij. menſ ꝓxime futuros ꝙᷓtuncũq; ad requiſitionem dicti Aamberti vendere dare tradere ⁊ vẽ ditionem facere de iure validaʒ pꝛeſato Lamberto qued bona immobilia. dicti monaſterij in laudo expᷣſſo ꝓ pꝛetio centũ ⁊ quinquaginta floꝛenoꝛuʒ. Quodquidem iaudum dictus Sandoꝛ lindicus dicti monaſterij appꝛobauit ⁊ di ctus Lambertus nomine pꝛopꝛio poſtmodũu infra tminũ xviij. menſium pꝛeſcriptorũ dictus lãbertꝰ fecit coraʒ dño vicario lucaui epi citari ⁊ requiri dictas dominas abbatiſſ 2 mõiales: offerens ſe paratum ad emẽdum ⁊ requirens quod abbatiſſa ⁊ ↄuẽtꝰ deberẽt ſibi vendere bona in laudo compꝛehenſa.⁊ ad hoc petijt illas compelli illis autem . ſ. abbatiſſa ⁊ monialibꝰ allãntibꝰ nullitatcʒ laudi:in.illa parte ac declinantibuſ foꝛuʒ epᷣi tanqᷓ exempt.dictus lambertus depoſuit dietum pꝛetium centum ꝗnquaginta florenoꝝ de mandato vicarij apud quẽdam dorninnz. Re⸗ aliter ſuper predictis exceptõibꝰappet lata ſñia ſeda tempoꝛe depoſiti ſci emanauit tantum tempus quod recuꝑatio dicti ðᷣpoſiti videtur impoſſibile vel difficilis. marime vꝛgente quodd ſtatuto inciuitate lucani inducente pꝛeſcriptionem deceʒ annorum inter pꝛeſentes ⁊.xx.inteꝛ abſentes contra omne debitum.vtĩ eo latius appʒ Queritur nunc cui incumbat illius depoſiti periculum vel ꝓſecutio ⁊c̃. Micolas abbas Hꝛiſli eiuſqʒ matris pꝛeſidio humiliter inuocato videtur pᷣmo qð ſpectat ad mõa empto. ſteriũ p tex. aptũ i·.ſia te· C. de pactis. nnt f f —— - rr-Cũůrr ———ʒN — f2 = = =. =. — = = e ni dio efſi tens nt eſtus xde vſti oſti eceʒ mmne nbat obes litel mo gint Pto⸗ empto. ? vendi..iuncta.l.acceptam. C. de vſu. ? qð ibi nõ. bar. vbi patet ꝙ etiom ad actionem parandam ſatis eſt. em ptoꝛi offerre ⁊ conſignare ſeu deponere pꝛecium de mãda to iudicis.ita ꝙ talis conſignatio habet viʒ ſolutionis ⁊ pe riculum pecunie ſpectat ad venditoꝛem. Sei in caſu nro pꝛedictus lambertus obtulit ⁊ de mandato icarij cõſigna⸗ uit. Ergo piculuʒ ſeu pecunie pſecutio ꝑtinet ad mõaſteriũ vt dictis legibus nec poſſunt abbatiſſa moniales pꝛetende re nullitatem laudi cum eoꝝ ſindicus expꝛeſſe emologauit laudum.⁊ ſic poterunt compelli ad ipſius obſeruantiam.vt in.c.per tuas.de arbi.⁊.l.pe.C.eo.ti. Nec deſuit poteſtas compꝛomittendi cum non ageret hic de libertate monaſte rij quo caſu non valuiſſet compꝛomiſſis ſine licentia pape ſi monaſterium erat ex mptum. Sed agebatur de alijs ar ticulis vt patuit ex diffinitione.vt pꝛobatur in.c.cum tẽpo re.de arbi. Nec legitimationem conſignationis ſeu depo ſita habuit impedire a legata per ipſas moniales exemptis quoniam conſignatio fuit facta ante pꝛobationeʒ exempti onis.ꝗqnimmo non apparet ꝙ aliquando fuerit ipſa exem- ptio plena pꝛobata.quare alio modo non pꝛobato vicarius epiſcopi cenſendus erat competens iudex.xviij.q.ij.mona ſteria.⁊?.c.abbates.⁊ de re.do.cum vene.⁊ de offi.vica.licʒ ſic ſumus in nernnnis rbcceptamm tecalle- Qed his non ob ſtantibus contrarium arbitroꝛ de iure pꝛeualere ad hanc cõ trariam ſententiam mouet me pꝛincipaliter nullitas ipſius laudi qua data certifſimum eſti lam conſignationem nõ ꝓ duxiſſe iuris officium ꝙ illud laudum ſuit nullum quatenꝰ ſuper agebat monaſterium ad alianetionem bonoꝑ immo bilium pꝛobatur. Sicut enim monaſterium ſine conſenſu dioceſani non pgteſt bona immobilia alienare.xii.q.iiii. in venditionibus. Ita nec per compꝛomiſſum potuit ſe liga- re ad hoc quia non debet licere indirecte pꝛoh.betur. in.c. tue de pꝛocu.⁊.c.cum quid vna via.de reg.iur.lib.vj. Ita notabiliter voluit hoſti.in. c.iii.de arbi.? Jo.an.poſt ẽcum ꝙ per compꝛomiſſum factum ſine conſenſu ſuperioꝛis nõ poteſt pꝛelatus perpetuum iudiciuʒ eccleſie generare.ideo non poteſt ex compꝛomiſſo ſequi alienatio als facta eet via ad alienationem faciendam.⁊ ita voluit Qappus tenet al⸗- legatione ſua.ij. Item aperte voluit Frederi.conſi.lxxxix. vbi dicit non valere tranſactione m per pꝛelatuʒ eccleſie fa ctam etiam conſenſu ſui capituli niſi interuenerit conſẽſus ⁊ aucroritas dioceſani ex quo ſequitur alienatio rei immobi lis ipſius eccleſie velaliud pꝛeiudicium perpetuum. ꝓ hoc in tex.in.l.tam hi.S.ſi cum lis.⁊.s.ſi vni.ff.de tranſac.⁊ ibi rñdet ad.c.contingit de tranſac.dicens ꝙ ibi ſolum querit de iure cap.⁊ rñdet᷑ ſaluo iure dioceſani.ſicut in ſimili nõ. glo.in cle.j.de re.ecele.non alie.⁊ bene res reddit ad natu⸗ ram ſuam.ideo valent pacta ⁊ tranſactiones ſine auctoꝛita te ſuperioꝛis.Ad idem qð nõ.bar.in.l.nulli.ff.de trãſa.vbi idem vult in pꝛelato compꝛomiſſum enim eſt quedam trã ſactio in auẽ.vt differen.iudi. .ſi vo. Deem illud lauduʒ contra foꝛmam iuris inquantum artabat ad vendendũ bo- na eccleſiaſtica citra caſus permiſſos a iure.⁊ foꝛma tradi- ta pꝛout traditur in.c.ſine exceptione.xij.q.ij.⁊ in ſumma eiuſdem queſtionis.ergo hic fuit nullum.vt.in.c.examina/ ta. de caner vtl ierge non valeat laudum minime valu it per conſequens illa conſignatio ⁊ depoſito tanqᷓ; facta ex cauſa nulla ⁊ a iure impꝛobata.⁊ ſic ſumus extra leges ſupe rius allegatas cum monaſterium non eſſet obligatum ex il lolaudo ad vendendum ⁊ per conſequens nec ad pecuniã recipiendum ⁊ ſic periculum illius non fuit tranſlatũ in mo naſterium.nec habuit operari talis conſignatio aliqueʒ effe ctum ex quo non fuit iuridice facta.Ad hoc tex.iunctaglo. in. l. ij s vſu. Et ꝙ nõ.bar.in.l.acceptam.Et ſi dicerẽt illud monaſterium eſt exemptum.⁊ ſicnõ debet obeſſe dio ceſani conſenſus.deſectus quia dico ꝙ papa eſt exemptus loco dioceſani.⁊ ſic ipſius auctoꝛitate debet fieri directa vł indirecta alienatio.vt nõ.in.c.auctoꝛitate de pꝛiuile.li.vj. ⁊. xciiij.di.nulla.⁊.c.cum dilecta de confir.vti.⁊ eſt gl.aper ta in terminis noſtris.in cle.j.de re.ecc.nõ alie.in verbo ꝓ pꝛij.pꝛeterea eſto ſine veritatis pꝛeiudicio ꝙ pꝛedicta non obſtarent que in veritate concludunt.ex alio tamen capite periculum pecunie non ſpectabat ad monaſteriuʒ. quia ad hoc vt conſignatio habuerit ſuum effectum opoꝛtet ꝙ ſiat auctoꝛitate iudicis competentis.vt dicta.l.acceptam. ⁊.l. ij. C. de vſu.⁊ qð in eisnõ.Sed notoꝛie conſtat vicarium x — . epiſcopieſſe iudicem competentem religioſoꝛum oꝛdinis ciſterieñ. cuʒ ille oꝛdo ſit exemptus ⁊ imediate pape ſubie ctus.vt nõ.in.c.cum oꝛdinem.de reſcrip.2⁊ iamkachunkaſc ⁊ eſt in pacifi capoſſeſſione exemptionis.⁊ ſic tollitur igno rantia facti allegata. Item cum de hoc contenderetur non debeat anteꝙᷓ conſtaret illum eſſe iudicem facere depoſitũ ad illius mandatum. argu.in.l.minus pꝛopꝛie.C. de erxcu. reiiudi.⁊ in.c.ſuper litteras.de reſcrip.cum ſi.⁊ melius de iudi.c.exhibita.⁊ per hoc patet reſponſio ad omnia motius ſuperius allegata. Qoncludo ergo ꝙ periculum vel ꝓſecu tio illius pecunie depoſite pertinet ad dictum lambertũnõ autem ad monaſterium ⁊ hec ctent Neus deo. (Ean iuß infraſcriptis litteris apoſtolicis quoꝛum qui dem litterarum tenoꝛ ita trientatus fuit mihi tranſmiſſus.videt ioannes epiſcopus ⁊c. Ad futuram rei memoꝛiam ⁊c.Et poſt multa per ſum dominum papam diſpoſita ⁊ oꝛdinata ſe auitur in dictis litteris lege ſiue apoſtolica conſtitutione. ?ꝰ ad hoc vt eo amplietur diuinus cultus quo maioꝛi canoni⸗ coꝛum ⁊ capellanoꝛum numero dicta eccleſia fuit decoꝛata ſtatuimus ꝙ epiſcopus ⁊ capitulum dicte eccleſie ꝓ tem- poꝛe exiſtentes vna cum dictis conſulibus totiens quotiẽs videbitur eis expedire de nouo creare necnon conſtituere Vlra ſolitum numerum nouos canonicos ?⁊ canonicales p̃⸗ bendas ac etiam capellanos capellanias in eccleſia memo rata ⁊ poꝛtiones ꝓ illis capellanis ĩ ilo numero⁊ quantita- te ⁊ tempoꝛe in tempus decernere ꝓut honoꝛi ⁊ vtilitati dicte ecdeſie cognouerint conuenire. Ita tamen ex pꝛe⸗ bendis in pꝛeſentiarum exiſtentibus.vel de eo qð diſtribuit᷑ de menſa dicti capituli in ꝓpoſituʒ ?⁊ canonicos ſeu capella nos qui nunc ſunt vel in futurum erunt inſtituti in benefi⸗ cijs.que nunc ſunt in eccleſia memoꝛiata nihil poſſit aut de beat detrahiaut diminui quouis modo ac etiam ꝙ future pꝛebende ac poꝛtiones huiuſmodi in eadem eccleſia inſtitu ende ſeu decernende non ſunt nec eſſe debeant inferioꝛis fructus redditus ⁊ pꝛouentus qᷓ; pꝛincipaliter exiſtentes. ſi autem ipſum capitulũ creationi ⁊ inſtitutioni pꝛedictis aut coꝝ alicui noluerunt intereſſe aut contradicerent vel nolu erunt conſentire ſine cauſa epiſcopo ⁊ conſulibus ipſis con coꝛdare tunc in eo caſu epiſcopus cum ipſis conſulibuſ poſ ſunt⁊ valeant omni iure creare canonicos ⁊ capellanos ?⁊ bendas canonicales inſtituere ac etiam poꝛtiones huiuſmo di ⁊c.facere in pꝛemiſſis que cum dicto capitulo potuiſſẽt aliquo non obſtante habeant ⁊ habere cenſeantur auctoꝛita te pꝛeſentium ⁊c.t iuxta finem dicte conſtitutionis dñi io annis dictarum litterarum ponuntur etiamiſta verba yidelicet per pꝛedicta quoqʒ aut aliquod pꝛedictoꝝ nulluʒ intelligatur aut poſſit pꝛeiuditium fieri aliquibus puilegijs vel indultis per ſedem apoſtolicam conceſſis hactenus cir ca pꝛemiſſa vel aliqð eorundem conſulibus antedictis vel operarijs ſabꝛice memoꝛate. Nunc ergo ĩſfraſcripta dubia eliciuntur. ꝛimo an circa oꝛdinationem ⁊ creationcʒ pꝛebendarum ⁊ demum electionem canonicoꝝ attentis v⸗ bis d ictarum litterarum apoſtolicarum debeamus dicere ꝙ ſunt tres voces videlicet vna epiſcopi ſeu archiepiſcopi alia canonicoꝛum alia conſulum vel debeam dicere ſint due videlicet vna epiſcopi ⁊ capituli.alia ſit conſulum. Et quid ſi epiſcopus cum capitulo ſine conſulibus conuenirẽt cum epiſcopo ⁊ capitulo.ſed non maioꝛ pars conſulum.⁊= quid ſi conſules cum capitulo vel maioꝛi parte capituli diſ ſentiente epiſcopo concoꝛdarent.? vtrum canonici? capi⸗ tulum ſint vocandi.ita ꝙ ſi non vocarentur poſſent agere de con teru. E nunquid canonici intereſſentes vel maior pars ipſoꝝ poterint contradicere vel non conſentire oꝛdi nationibus ⁊ inſtitutione pꝛedictis factis per archiepilco⸗ pum ⁊ conſules ita ꝙ ex eoꝛum contradictione vel non cõ⸗ ſenſus pꝛeſtatione impediatur aut annullatur creatio ac eti am inſiitutio facta per archiepiſcopum⁊ conſules. 2 cundo pꝛincipaliter dubitatur cum in conſtitution zedi- cta dicti domini ioannis dicatur ꝙ future creande pꝛebẽde non ſint nec eſſe debent inferioꝛes fructus redditus ⁊ pꝛo uocatus qᷓ pꝛincipaliter exiſtentes.quare cum in dicta ec- cleſia ſint pꝛebende maioꝛis fructus mecdiocris ⁊ minoꝛis. 2 N O queritur in qua quantitate iſte none pꝛebende creari debe ant.¶ ertio pꝛincipaliter queritur an per dominos con ſu les vel ſaltem vna cum epiſcopo in creatione talium pꝛe bendarum ⁊ oꝛdinationem pꝛebendarum ipfarum appom poſſint onera certa ⁊ ſeu obſeruantie ſeu qualitates in aſſt u mendis ⁊ pꝛomouendis ad dictos canonicatus ⁊ pꝛebẽdas ? que vt puta ꝙ aſſumendo ſint ſacerdotes vel ꝙ infra mi num ꝓmoueri teneantur vel ꝙ reſidere ⁊ continnam reſi dentiam facere vel talem miſſam tali tempoꝛe celebꝛare te neantur ? ſimilia. Et nunquid non facientibus poſſit oꝛdi nari per dominum epiſcopum cum capitulo⁊ conſulibus vel ſaltem cum conſulibus capitulo recuſante ꝙ talia ñ ſer uantes moueri ⁊ non facientes incurrunt penam amiſſiõiſ fructuum ? pꝛebendarum ⁊ alioꝛum emolumentoꝛum vel ꝙ ſaltem eis poſſint ſubtrabi dicti redditus vel pars dicta rum pꝛebendaruniper dictos enile. Buun pꝛinci paliter queritur cum ita ſit ꝙ tales pꝛebẽde fuerint oꝛdina te recte ⁊ create de redditibus ⁊ bonis opere ⁊ per oſequẽſ deputatoꝛum ad regimen dicte opere? ſic conſulum artis lane. ? ſic videantur ex dotatione acquirere ius patronatus an dictum ius ſc dicatur acqui ſit oꝛdin ari per epiſcopum? pꝛefatos conſules ꝙ attenta dotatione pꝛefata deinceps in futurum conſules artis lane qui pꝛo tempoꝛe fuerunt ſnt patroni pꝛ edictoꝛum pꝛeben doꝛum.ita ꝙ illis pꝛebendis vacantibus ſpectat pꝛeſẽtatio ad ipſos conſules ⁊ ad dictum qrchiepiſcopum confirma⸗ tio. ita ꝙ in confirmatione non habeat iteruenire capłſʒ ⁊c. Pꝛiſti eiuſq; matris atq; agathe virginis gio cdarioꝛi conſultationem infoꝛmatione quodli- genter multa annectuntur dubia. Et pꝛimo arguitur ꝙar chiepiſcopus ⁊ capitulum ſunt loco vnius.ſic ⁊ habeant in boc tantum vnam vocem. Conſules vo loco alterius ⁊ ſic habeant aliam vocem ita ꝙ omnes ſimul conſtituant duaſ voces.hoc videtur pꝛima fronte pꝛobari.in.l.fi. C· de ĩpu. 2 alijs ſubſti. bi habetur ꝙ ſi teſtatoꝛ ita iſtituit.titius vna cum filijs ſuis ⁊ ſempꝛonius mihi heredes ſunto ex tali in- ſtitutione patris cum filijs qui ſimul coniunguntur ? pene ſm naturam ſunt eadem perſona debere habere dimidiaʒ ? ſic tantum habere ſempꝛonius ſolus quantum pater ⁊ fi- lij qui ſimul fue runt coniuncti.ita videtur dicendum inlp poſito.cum enim epiſcopus ⁊ capitulum ſimul coniungan tur videtur ꝙ fuit ſoco vnius tantum. Conſules vo quiꝑ ſe vocantur debent eſſe loco alterius.ad idem.i.ſi quis fun di.ff. de inſti. ? ſubſti · ¶ Secundo pꝛincipaliter facit ꝙ nõ. Jo. an. poſt hoſli. in. .ſcriptura. de elec. vbi dicit ꝙ ſi in ele ctione pꝛelatus aliquis habeat tertiam partem capſtulum aliam tertiam.aliqua alia vniuerſitas aliam tertiam tantuʒ habet ſolus pꝛelatus quantum habet totum capitulum. vel Alia vniuerſitas.nec iudicantur voces per capita ita in pꝛo poſitoex quo epiſcopus ⁊ capitulum ſimul coniunguntur. 7 etiam de iure faciunt vnum coꝛpus.vt in.c.nouit.⁊.c.qᷓ⸗ to.de his que fi·a pꝛela.licet plures ſint numero quam ipſi conſules tantam vocem habent ſimul quantum ipſi con- ſules.Degd bis non obſtantibus que vere non obſtant ⸗ trariam ſententiant arbitroꝛ pꝛeualere ꝙ oẽs pꝛedicti ſint loco trium perſonarum non obſtante ꝙ epiſcopus ⁊ capitu lum iungantin per dictionem copulatiuam et. de hoc vide tur caſus apertus in ſimili.in.l.ſi quis titio.ff.de vſufru.ac cre.vbi patet q ſi teſtatoꝛ ita dicit titio cum heredibus me is ⁊ meuio eandem rem relinquo.ex relicto fiunt tres par- tesquarum vna debetur titio alia heredibus teſtatoꝛis.ter tia meuio.⁊ ſubicit ibi tex.non referre an dicatur relinquo illi ? illi ⁊ meuio.an illi ⁊ illi cum menio. ſemper enim fiunt tres partes.Ecce ergo ꝙ dum coniunguntur duo ⁊ per di ctionem cum vocantur omnes equaliter. facit.l.titie texto res.⁊ qð ibi nõ.ff.de le.ij foꝛtius idem dicendum cum cõ iunguntur per dictionem et. Mam hec dictio et per quam coniunguntur hic epiſcopus ⁊ capitulum facit vtrunqʒ ca pitulatum venire pꝛincipaliter.ita ꝙ vnum poteſt dici ac- ceſſoꝛium ad reliquum.vt eſt go.in.c.querelam de ſymo. Item ſentit glo. ff. de iur. ⁊ fac. igno. ſuper rn Be⸗ enndoad idem videtur tex.i·l. ſi quis ita ſtipulatus. ff. de F. ob.vbi pbat᷑ ꝙ ſi duo ĩ diſpoſitõe ↄiũgũt ꝑ dictionẽ et.oʒ ri ⁊ ſic in creatione pᷣfata poſ capitulum per ſe conſules per le.iuxta illud dictum ⁊⁊ hoſti. in. d.c. ſcriptü qað bene conuenit ĩ caſunr̃o. tio pꝛincipaliter facit epiſcopus ⁊ capitulum vocantur hic rioſe pꝛe ſidio humiliter inuocato attingam ꝓ cꝙᷓᷓ ſinguli. bet dubium de per ſe. Et pꝛimo iuxta interro gationis oꝛdinem pꝛimum aggrediar ĩ quo ici ⁊Z qui.ð.eta.⁊ qua. l.ſi pnus pluriũ.=.l. qui filiabus.ff. dele. i. vtrunqʒ interuenire. Sed ſi epiſcopus ⁊ capitulũ ſimul cõ iungentur in vn am vocem non veriſicarent diſpoſitio pa⸗ „ . pe fingitur enim canonicos eſſe vigintiſi epiſcopus coniũ gitur cum eis eſſent. xj· pono etiam ꝙ decem canonici ⁊ epiſcopus conſentiunt pꝛo vna parte alij decem ꝓ alia par te. Mam m contrariam ſententiam illi vndecim repꝛeſen tabant omnes an conſtituant maioꝛem partem omnium.? ſic non erit verum dicere ꝙ capitulum hic conſenſerit ꝓut requiritur erx foꝛma mandati quia non eſt hic in aliqua parte capitulum cum non reperiatur maioꝛ pars capituliĩ aliqua parte. MNam decem facit dimidium totius. Ad hoc.c.j. de his que fi.a pꝛela.⁊.l.qð maioꝛ.ff.ad muni.⁊ bonus tex.i. c. eccleſie. de elec. vbi patet ꝙ non eſt dare capitulum niſi ſal tem detur maꝛoꝛ pals totius.⁊ non maiox partium compa ratione minoꝛis. Item pone alium caſum retentis dici terminis. quod ex viginti canonicis conſentiunt. xv. ꝓp vna parte. archiepiſcopus cum reliquis quinq;. alia parte ſecũ- dum opinionem contrariam illi.xv. conſtituerunt ſeu pꝛeſẽ tarent totam illam vocem eis competentem.⁊ ſic deueni⸗ rent contra foꝛmam mandati cum non interuenerent con tra foꝛmam mandati cum non interuenerit hic conſenſus archiepiſcopi. qui tamen debet eſſe pꝛincipalis in aucto⸗ riʒando. vt patet ex foꝛma mandati vt ergo iſte abſurdi⸗ tates ceſſent dicamus ꝙ epiſcopus habet conſentire per ſe m. er per nomina appellatiua? collectiua reſpectu. non autem tꝗ rgo vt ſatis ſiat reſcriptio pape opoꝛtet ꝙ epi ſcopus conſentiat ⁊ capitulum per ſe.nam capitulum E coꝛ pus per ſe diſtincfum ab eꝑiſcopo adeo ꝙ appellatione ca pituli non venit epiſcopus vt patet ex diuerſitate tituloꝛuʒ Mam alius eſt titulus de his que fiunt a pꝛelatis ⁊ maioꝛi parte capituli.= licet fiete conſtituant vnum coꝛpus dictis c. nouit ⁊ qᷓto tamẽ epus eſt capð canonici mẽbꝛa. Caput vero differet a mẽbꝛis hanc ſniam foꝛmauit glo.nõ.in cle. 4 requiritur conſſus nõ ↄiungunt᷑ vt ſufficiat babere maioꝛẽ ptem numero.ſed opoꝛtʒ ꝙ epᷣus ꝑ ſe cõſentiat ⁊ caplm ꝑ ſe. ita. vt ſaltem habeantur cõ⸗ enſus maioꝛis ꝑtis capituli „ „ vt legitur ? nõ.in·c.vno.ne ſe.va.Et ibi bona glo.plene⁊ fideliter ꝑ Jo. an. inc. a collatione. de appel li. vi Coſuluit etiã Yede. cõſulto pꝛius Jo. an. vt ipᷣe refert in conſiijs ſuis conſilio pmo.plene per cal.in· c. poſtulaſti. de conceſſ. pꝛeben. licet hoſti alt ibi ſenfit· Sedom̃s modernioꝛes ibi ſequuntur primũ dictuʒ quod pcedit etid cum ep̃i ⁊ capli conſenſus requiritur ex ſoꝛma mãadati.vt in Au gCxr de quo eſt glo. nota . in · c. ſi parte de reſcrip · li. vi. Quinto pꝛobat᷑ ex tenore reſcripti pꝛedicti. Mam. ſi eus ⁊ caplin conſtituerent vnam vocem non diſtinguerentur in line reſcripti. vbi dicit qðᷣ nolente conſẽtire caplo poſſet epᷣus oꝛdinare cum conſulibus ⁊c.vnicꝰ ⁊ confoꝛmus debet eſſe ſenſus cuiuſlibet diſpoſitionis nec debere ſeꝑari caudaa capite vt alius ſit ſeſus in pma parte alius in ſca. Si enim cõiungerentur ſemꝑ remanerent cõiũcti ad hoc bonus tex. cum glo. in. c. maioꝛes. de baptil.in v. ceterũ.iũcta gl. in v. auctoꝛitas.⁊ ꝛecedentia capiũt — Sexto ⁊ vltio dico ineffectu non multu refert hoc dubiuʒ diſcutere qõ ex foꝛma mandati clare colligitur quod archiep̃i ⁊ conſulũ cõſenſus ſemꝑ requirit᷑ capũi aũt contradictionẽ notet hoc PVpbetur ſic excluſio vnius alterius oꝑatur ingꝛeſſum vt in. c. cum renũciatur. xxxij·.qi.⁊. cum pꝛetoꝛ.ii pn. ff.de.iudi 2. xxv.di. qualis.de pꝛeſup.nõne.ſicut in reſcriptis dicitur qð ſi caplm voluerit ↄſentire aut ĩtereſſe aut cõtradixerit tũc epus cum ipſiſ cõſulibus poſſint ⁊ valeant ſine cap: ⁊c. Ergo cum ſolum excluſerit capim videt᷑ apte voluiſſe ꝙ ſine arebyep̃i:æ conſulum conlenſu non poſſit üla creatio fieri ad quid enim excluſiſſet ſolum capim in caſu contra dictionis ſiidem eſſet cõtradicente archiepo vel cõſulibus voluit vt in omi caſu archyepᷣus ⁊ conſules cõſenciat.⁊ hoc videt᷑ cõfoꝛme iuris cõi. Maʒ archiepᷣus ſine cõſulibꝰ nõ poſſet cuʒ conſules habeant dare dotem ⁊ ſpũalia ſine tpalibus eſſenon poſſũt.i.q.iij.ſiquis obiecerit.nec oſules fine archyep̃o.quia layci nõ poſſut ↄſtituere beneſicia ſed hoc ſpectat ad epᷣm.xviij.q·i.quidã.de cõle · di· i. nemo. . c.poſtulaſti. uarto videmus qð vbi ep̃i ⁊ capli — — — — er luit lis ell. ib de nto n ine s ſe 9 8 d. i⸗ ees v thoe Nin⸗ eiudi chu ret llrl. ſſeg reatio ONta lbus cict. ſuub⸗ aͤſine Nſues caled no.4 laſt⸗ „9 c. poſtulaſti. de iure patro. capitulum autem in caſu cõtradi ctionis recte excluditur. quia ſine iuſta cauſa non poteſt im pedire ea que iuſte ſtatuuntur per epiſcopum. vt nõ. Jo. an.⁊ ꝗrchi.in.c.j.de conſti.facit að legitur ⁊ no.in.c.j.lxv. di. Ex pꝛedictis concludo ꝙ archiepiſcopus capituluʒ ⁊ conſules faciunt tres voces.verũtamen contradictio capi- tTuli non habet impedire actum ſiue voluerunt ĩtereſſe ſiue contradixerint. ſiue noluerunt conſentire cuʒ hec materia ſit appꝛobata per papam.ſecus autem ſi contradicerent cõ ſules ſeu maioꝛ pars iploꝛum vel archiepiſcopus.⁊ loquoꝛ quantum ad ea que continentur in litteris ioannis.⁊ ꝑ hec remanent deciſe multe alie conſultationes in pꝛimo dubio contente. Et pꝛimo illa nunquid epiſcopus cum capitulo ſine ↄſulibus circa illã oꝛdinationẽ ⁊ electionẽ de qbei litte⸗ ris ioanis poſſũt ꝓcedere.t dicẽdũ ꝙñ vt patuit expᷣdici Item ſecũdo q ſi duo vel tres ex conſulibus conuaniren tur. dico enim non ſufficere quia conſules vocarent hic ꝑ nomina appellatiua ? colle ctiua.i.vt vniuerſitas ⁊ collegi um non vt ſinguli. Mon ergo poſſunt dici conſules conſen tire niſi maioꝛ pars ipſoꝛuʒ conſentiat.d.l.qð maioꝛ.⁊.c.ec cleſia.⁊.c.j.de his que fi.a pꝛela.⁊.lł.refertur.ff.de regu.iu. ꝓ hoc bona glo.in.c.cum inter canonicos. de electi.⁊ tex. in. c. apoſtolica.li.vj.lvj.di. Matet etiam deciſio tertie cõ ſultationis videlicet quid ſi conſules cum capitulo vel maio ri parte capituli diſſentiente epiſcopo concoꝛdarent. dico enim hoc non ſufficere vt patet expꝛedictis.quia archiepi⸗ ſcopi ? conſulum conſe nſus tam ex foꝛma mandati ꝙᷓ de iu re communi neceſſario requiritur. Us auurtan conſul tationem vtrum canonici ⁊ capitulum ſint vocandi ita ꝙ ſi non vocentur poſſint agere de contentu.dico ꝙ ſi nõ vo centur actus non tenet vigoꝛe litterarum pape.quia hec fa cultas eſt data ſimul epiſcopo capitulo ? conſulibus. Sier go capitulum non vocatur actus coꝛuit ex ðfectu poteſta tis ⁊ ex conuentione foꝛme mandati.vt in. c.venerabilis.ð offi. dele. . c. cum dilectus. de reſcrip.⁊.l.diligenter.ff.ma da. vbicunq; enim poteſtas datur tribus quod duo faciunt alio irrequiſito non tenet. quia exercitium competit eis ꝓ parte. de offi. dele · c. duo delegatoꝛum.⁊.c.cauſam matri⸗ monij.? nõ.in.c.pꝛudentiam eo.ti.vbi per glo.⁊ bar. in. l. j. F. ſi plures. ff. de exerci.ſacit. c· ſi duo de pꝛocu.li.vj.qð le gitur ? nõ. in.l.ſi intereſt. ff. de ar. ⁊.c.ij.eo.ti.li.vj. Nec ob ſtat. c. ſicut de elec. vbi actus videtur tenere non obſtante contentu aliquoꝛum licet poſſit agi de contentu.quia dico ꝙibi non peccatur in foꝛma nec in potentia quoniam de iu re poteſtas vniuerſitatis eſt penes duas partes vniuerfita- tis.l. nulli..l. plane.ff. q cuiuſq; vniuer.nomi.?.l.nomina tionum de decre.ab oꝛdi.faci.Sed ĩ caſu noſtro deficit po teſtas que datur hic omnibus ſimul. Vtem committitur contra foꝛmam reſcripti.dico tamen ꝙ ipſoꝛum contradi- ctio non viciat vt patet ex refcripto.vocatur enim capitu- lum quia foꝛte bene conſulendo poteritalios retrabere ab ipſoꝛum opinione.ſicut loquitur⁊ nõ.in.c.cum in veteri.ðöð elec.⁊ in.c.cum olim.de arbi. in. d. c. ij . eo. ti. li. v. WMa- tet inſuper deciſio vltime conſultationis.ſ.pꝛimi dubij pꝛe dicti. dico enim ꝙ contradictio capituli non habet obſtare oꝛdinationi archiepiſcopi ⁊ conſulum in his que continent᷑ in litteris per pꝛedicta.Et ad pꝛedicta addo tex.notabilem in. c. paſtoꝛalis.de reſcrip.⁊ quod ibi nõ.vbi patet ꝙ quan- do iunguntur plura coꝛpoꝛa ſimul non vt facientia vnũ coꝛ pus ſed vt diuerſa ad hoc vt actus dicatur factus ab omni- bus ſeu a maioꝛi parte opoꝛtet ꝙ interueniat conſenſus cu iuſlibet coꝛpoꝛis per que dico non ſufficere ꝙ epiſcopulſ cũ aliquibus de conſulibus faciant maioꝛem partem vt dicat᷑ factum a conſulibus ⁊ ab epiſcopo ſen archiepiſcopo. ſʒ oʒ ꝙ epiſcopus conſentiat per ſe ⁊ maioꝛ pars omnium conſu lum per ſe.⁊ idem dicendum in.c.eo caſu.quia coꝛum con⸗ ſenſus diſtribueretur.⁊ per hoc ſolutum remanet pꝛininm dubium enm omnibus ſuis acceſſoꝛijs. Hunc reſpondeo ad contraria.S.in pꝛincipio foꝛmata.⁊ pꝛimo ad.l.fi.C.de ĩ pu.patet reſponſio per nõ.ibi per glo.i·bar.in. d.l.ſi quis ti. tio. Ald dictum hoſti.? Jo.an.in·c.ſcnptum.dico ꝙ p cedit quando certum eſt ꝙ aliqui ſimul iuncti habent certa patem in electione. Sed in caſunoſtro ex quo onines vo⸗ cantur equaliter per nomina appellatiua quodlibet coꝛpus habet per ſe tertiam in diſpoſitione actus.⁊ ſic in caſu nr̃o poteſt obſeruari:quod ibi nõ.ſaluo ꝙ dicitur de capitulo.q; nem. mune etiam ſi opoꝛteret clauſulas reſcripti tranſpoꝛtare ne alius contradictio non obſtat ? alioꝛuʒ ſic ex ſpeciali foꝛma reſcripti vt patet ex pꝛedictis · Mec obſtat ſi diceretur ꝙ di cti conſules non vocantur ad creationem. ⁊? inſtitutioneʒ pᷣ bendarum vt pꝛincipales.led potius tanqᷓ poteſtatem ha bentes conſenſum.vt colligi videtur ex pꝛincipio reſcripti vbi dicitur ꝙ epiſcoꝑus ⁊ capitulum vna cuũ cuiuſlibet ⁊c̃. Iſta enim ſunt diuerſa in ſe ꝙ tres habeãat in ſe ſimul actuʒ explicare vt ꝙ duo de conſeniu tertij. nam pꝛimo caſuom nes ſunt auctoꝛes in facto.Gecundo calu ſunt tantum duo ?⁊ tertius pꝛeſtat conſenſum. vt legitur ⁊ no.in.c.j.ne ſe. vacan.li.vj. dico enim hoc eſſe falſum.ſ.ꝙ conſules nõ vocentur vt pꝛincipales. Man ſi bene ponderentur verba reſcripti actus irrationis ⁊ inſtitutionis refertur ad omnes paꝗriter.vt patet ibi quotiens eis videbitur de nouo creare. tem ⁊ clariuſ in fine reſcripti vbi dꝛ ꝙ caplo nolẽte cõ ſentire ſe intereſſe epiſcopus cum ipſis conſulibus poſſunt 2 valeant omnl iure creare canonicos ⁊c. Et ſic in creatio ne ⁊ inſtitutione ſunt pꝛincipales in hoccaſu ex quo actꝰ di ſpoſitionis pariter refertur ad omncs. tantum eſt dicere il-⸗ le ⁊ ile quantuʒ ille cum illo.⁊ iſte eſt pꝛopꝛiꝰ caſus dicte .l. ſi quis titio. NMam relictuʒ referebatur ad omnes equaliter ideo dictio cum coniungit pꝛincipaliter ⁊ hoc eſt qdð voluit Frede.dicto conſi.pꝛimo. lanie nunc ad ſecunduʒ du bium pꝛincipale videlicet cum antique pꝛebende reperiunt diſparis valoꝛis ? pꝛouentus ⁊ noue iuxta fſoꝛmaz reſcr p ti non debeant eſſe minoꝛis valoꝛis q; antique qualiter cõfoꝛ mabuntur antiquis videtur pꝛimo ꝙ noue debeant fieri ad inſtar mediocrummedia enim in dubio videtur auctoꝛcõ ſideraſſe.ar.in.l.legato homine generaliter.ff. de lega.i.ꝗꝛ ſub hac ſpecie reperitur varietas non ſümus aut vilis ſme diocris. Idem dicitur ſi pꝛomiſi artiſicem non intelligit de ſummo nec pꝛoꝛſus indocto ſed de mediocri.vt in.l.ſciẽ dum.S.item ſciendum. ſff. de edi.edic. IAdem multa iure q̃ in dubio eligunt mediam viam.in.c.querenti.de offi. dele. cum.xlv. di. diſciplina.de reſti.ſpo.litteras iuxta illud ma- ioꝛ enim medijs gratia rebus ineſt·de hoc medio expectan do multa allegantur in.c.ſcientes.de cenſi ed his nõ obſtantibus aliud puto in caſu noſtro per tex.notabilem in c. enm olim. de conſue. vbi notanter pꝛobetur ꝙ vbi aliꝗd eſt fiendum ad inſtar alterius. ſi ilud eſt diuerſum eligitur id quod eſtmagis rationabile iuri communi conſonans? al teri minus pꝛeiudicans ⁊ hoc nõ.ibi clarius anto.de bu. vn de in caſu noſtro dico ꝙ debent fieri noue ad inſtar illarum antiquarum que magis ſ unt rationabiles.⁊? iurin communi confoꝛmes ſiue ſint pinguioꝛes ſiue mediocres ſiue infime quia in dubio videtur papa cogitaſſe de pꝛebendis ratiõa libus arbitrans ꝙ in tam famoſo⁊ floꝛenti vocabulo ⁊ i v be drbchin e pꝛebende ſm iuris communis diſpoſitio am reſcriptum pape trahere in dubio ad ius com- aliquid abſurdum ſequatur. vt pꝛobatur in. c. cum cauſa de reſcrip. Et pꝛo hoc reſcriptum gregoꝛij qui mandauit pꝛe bendas creare in ea valoꝛe ꝙ canonici inſtituẽdi poſſent de center viuere ? iura epiſcopalia perſoluere. ⁊ hoc facit qðᷣ nõ.glo.ᷣin.c.j.xxj.q.j.Et melius in pꝛebendis.facit tex·xij · q.j. 5. fi.als enim lequi poſſet abſurdum. one enim ꝙ mediocres pꝛopter guerras vel negligentian canonicoruʒ ſunt adeo diminute ꝙ non ſufficiunt ad pꝛocurandum ſin⸗ gulos canonicos.dicemus ne papam de illis ĩtellexiſſe cer te minime.argu.in.·c.j.de conſe.⁊ in.c.nemo.de conſe. di. j. . c. ad audientiam el pꝛimo de eccle.edi.? hec de ſecũdo pn. dubio. Venio ad tertium queſitum videlicet an dicte conſules per ſe vel ſaltem vna. cum epiſcopo poſſint ſtatue re circa nouas pꝛebendas ? nouiter in eis inſtituendos ⁊c. videtur ſic pꝛimo exreſcripto gregoꝛij· qui videtur boc eis indulgere ſaltem vt epiſcopus facit cum conſulum con ſenſu. Item per quandam conſequentiam videtur hoc idem licere exreſcripto ioannis.quia cui cõceditur aliquid videtur conceſſum omne id ſine quo pꝛimuʒ cõmode exer cere non poteſt.l.ad rem mobilem ⁊.i.ad legatum.f.de/p cu.⁊ in.c.pꝛudentiam.⁊.c.pꝛeterea.de offi·dele.⁊ cui con ceditur pꝛincipale ? acceſſoꝛium conceſſum eſſe videt. ar. in:c.ex parte el ſecundo.de deci.facit regula acceſſoꝛium. de regu.iur.li.vj.Sed inſtitutio ⁊ creatio canonicorum ⁊? p:ebendarum non poteſt comode fieri ſine oꝛdinatione ? inſtitutione eoꝝ que debent facere inſtiuendhiar-inec.l igni ficant. de pꝛeben. Ergo data conſulibuſ ⁊ epiſcopo poteſta te creandi videtur data poteſtas oꝛdinandi.quinim movi- derur ꝙ ex iure patronatus poſſunt conſules perſeſtatue- re.quia in traditione rei pꝛopꝛie poſſunt apponere onus.iĩ c.de monachis.de preben.nõ.glo.in.c.generali.de elec.li. vj·⁊ in.c.cum bertoldus.de re iudi.Sed ego arbitroꝛ ꝙ cõ ſules nec er ſe nec cum epiſcopo ſimul poſſunt hoc conſti tuere ita vt ipſi dicuntur auctoꝛes in illis oꝛdinationibus? ſtatutis moueoꝛ pꝛincipaliter.quia de iure communinõ li- cet laicis etiam in traditione rerum ſuarum quas faciũt ec cleſijs apponere conditiones ſeu modos ſpirituales.ita ele ganter ponit Inno.in.c.quoniam.ne prelati in ſuas.quia non licet laicis de ſpiritualibus ſtatuere etiam circa dotem quam dat eccleſie.x.q.j.nouerint.⁊.c.ij.de iudi.c.decerni⸗ mus de conſti.eccleſie ſancte marie.⁊.xcvj.di.bene quideʒ Sed circa tempoꝛalia bene poſſunt a pꝛincipio aliquod pa ctum apponere ſic debent intelligi ſuperius allegata in pꝛi ma parte. Sed remedium eſt vt archiepiſcopus illa ſtatuta confirmet ad petitionem conſulum.quod facere poteſt etiã recedendo a diſpoſitione iuris communis.hoc pꝛobat tex. nõ.in.c.cum dilectus.de conſue.ibi ad petitionem patro⸗ noꝛum ⁊c. Ad idem quod nõ. doc.in.c.ad audientiam. de cle. non reſi.vbi dicunt hoſti.? Ao.an.ꝙ poteſt fieri cõ⸗ ſtitutio contra non reſidentes etiam ſi in eccleſia ſit conſue⸗ tudo. In coutrarium dummodo fiat pꝛincipaliter ad vtili- tatem eccleſie.quod eſt notandnm.⁊ facit quod nõ.in.c.cũ omnes.de conſti.ibi enim fuit repꝛobata illa conſtitutio con tra antiquam conſuetudinem.quia ex radice vicium pꝛoceſ ſerit ⁊ non erat omnibus commuuis.vt ibi nõ. ſcopus poteſt ſtatnere adiuuando ius commune per appo ſitionem pene.vt nõ.glo.in cle.ne romani.de elec.plene ꝑ Jo.an.in.c.ſi·de offi.archi.⁊ debet hoc ſacere epiſcopus ad petitionem patronorum ex quo ſtatuta ſunt honeſta.vt pꝛobatur in dicto.c.cum dilectus.facit.c.pꝛeterea.ij.de iu-⸗ repatro.⁊ debet in hoc epiſcopus requirere conſilium ſui capituli.de his que ſi.a pꝛela.c.nouit.⁊ quanto.illoꝛum ta- men conditio non obſtat ex quo ſtatuta ſunt als rationabi- lia.ed haberi debent pꝛo conſentientibus.vt nõ. Jo.an. ⁊ archi.in dicto.c.j.de conſti.l.vj.non obſtant allegata pꝛo parte conſulum in pꝛincipio dubij R reſcriptuʒ grego rij non permittebat hoc conſulibus ſed operarijs diſpoſitõ autem non extenditur de perſona ad perſonam de pꝛiui. ſã ⁊· vij · q. j. petiſti.ſicut nec de caſu ad caſum in c.tua.de pꝛe ben. li. vj. Ericerparfter conceſſiſſet cõſulibus ſatis tamẽ eſt ꝙ eis conceſſit.vt nõ.in ſimili in. d. c. tua. Konſt ules enĩ non pꝛocedunt virtute reſcripti gregorij ſed ioannis. MNon obſtat quod dixi de reſcripto ioannis vt veniat illa poteſtas per quendam conſequentiam.quia nego ꝙ ſine nouiſ ſtatu tis nequeat fieri creatio pꝛebendarum ⁊ nouoꝛum canoni- coꝛum. Doſſunt enim relinqui diſpoſitioni iuris.vt nõ.ĩ c.ſuſce ptumi.de reſcrip.li.vj. 1 tem cum ſumus in mate ria diſpenſabili ⁊ reſtringibili v lalci diſponunt de ſpirituali bus debemus facere ſtrictiſſtmam interpꝛetatio nem.nõ ſo lInm vt non veniant ſpecifice non conſenſu.ſed etiam vt noõ veniant ea que ex pꝛopꝛio verboꝛum ſignificato poſſint cõ⸗ pꝛehendi.vt notanter legitur 2 nõ.in.c.quod dilectio ð cõ ſan.⁊ affi.⁊ in.c.j. ⁊ · ij · de fi. pꝛel.li.vj.per P.a n. in regula odia. de regu.iur.li.vj.in mercu.⁊.c.olim.de ver.ſig.p bar. in.l.beneſicium.ff.de conſii.pꝛin.⁊ hoc de tent⸗iWdo⸗ ſtremo condeſcendo ad quartum dubium in effectu conti nens an pꝛeſentatio canonicoꝛum inſtituendoꝛũ ad nouas pꝛebendas pertineat ad conſules ex quo pꝛebende fuerunt dotate de bonis opere quibus dicti conſules pꝛeſt unt. i⸗ detur pꝛimo ſic.quia ius patronatus competit ex dotati one.xvj.q.vij.pꝛo meritis.⁊ quod ibi nõ.in.c.filijs.⁊=.c.de-⸗ cernimus. de iurepatro.cum multis ſi.quod pꝛocedit etiaʒ in dotqtione pꝛebendarum creatarum in eccleſia colle giata vt no. Inno.⁊ clariꝰ Zoraneſarcnab pꝛealle.licet glo.ali ud dixerit ⁊ minus bẽne in.c.j.eo.ti. Nec placet dictũ ho. ſtien.in.d.c.poſtulaſti.vbi dicit ꝙ deputatio ad pꝛebendas competit patronoin eccleſia collegiata.ſi patronus illã ſpe⸗ cialiter ſibi reſeruauit als ſecus. t ſic voluit limitare glo. in. o.c.poſtulaſti. Sed i lud dictum nullo iure pꝛobatur.n iura gener aliter in creatione quorumcunqʒ ben eficioꝛuʒ re ſeruant ius patrono pꝛeſentandi dummodo patronus ſpe⸗ ciſice ius non mutet.vt in. c.ſignificauit.de teſti.⁊.xvj.q. am epi- vij. ſilijs pie mentis decernimuſ cũ multis ſi.facit quod no tat glo.in. c·ſiquis baſilicam. de conſe.di.j. tunc dicit Jo. an.in regula quod alicui gratioſe de regu.iur.li.vj.in mer⸗ cu.ꝙ epiſcopus non fundat hodie intentionem de iure cõo muni ſuper libera collatione benefitioꝛum.ſed tantum ſuꝑ inſtitutione.quia eccleſie non naſcuntur ſed pꝛeſumuntur habere patronum ad quem pertinet pꝛeſẽtatio per iura ge neralia ſuperius allegata.Ab iſta autem generali iurium di ſpoſitione ſolum reperitur excepta electio pꝛelati in collegi gta eccleſia.⁊ de canonicis nihil dicitur. vt dicto.c.nobis. Ergo pꝛebende remanent ſub diſpoſitione generali. ar. in l. pꝛecipimus.in fi.C.de appel.⁊ in.l.comodiſſime.ff.de li. ⁊ poſthu.⁊ in.c.ſuſceptum.de reſcrip.li.vj.l.cuʒ pꝛetoꝛz. ff. de iudi.⁊.c.qualis.xxv.di.t ſic placet ſimpliciter mihi di ctum Inno.⁊ Jo.an.in dicto.c.nobis.SGed in contrariuʒ ꝙ ad dictos conſules non poſſit pertinere pꝛeſentatio pꝛo bo ſic opera ſeu fabꝛica eccleſie non eſt coꝛpus verum ſeuſfi ctum.nec habet in ſe colegium.ſed ſunt quidam redditus deputati ad fabꝛicam eccleſie.⁊ per conſequens ſunt ipſius eccleſie. Nam ſi dono vel relinquo fabꝛice ſeu opere alicu ius eccleſie.dono vel relinquo ipſi eccleſie.vnde dominiuʒ acquiritur eccleſie cuius comodum relictum ſeu donatum concernit.non enim refert cum quo teſtatoꝛ loquatur.ſediĩ ſpici debet in quem diſpoſitionis commodum tranſfertur vt.l.cum pater.S.donationis.ſ.de le.ij.l.ij.O. biduum.ff. quando appel.ſit.⁊.ij.q.j.biduum. Non enim poteſt fabꝛi care cnm ſint quidam redditus habere dominium alioꝛum reddituum nec concernitur vtilitas ipſius ſed eccleſie.facit l. collegium. C. de here.inſti.? q deputata ad vſum fabꝛice ſint in dominio eccleſie.ſatis coiligitur per rationem pꝛedi ctam.⁊.x.q.iij.ĩmo.⁊.xij.q.ij.quatuoꝛ.⁊.c.conceſſis cuʒ ſi. ius autem patronatus acquiritur ei ex cuius bonis res pꝛo ceſſit. Mon autem illi qui fuit actoꝛ dotatiõis vnde ſi ex bo nis alicuius eccleſie conſtituitur vel dotatur alia eccleſia ius patronatus acquiritur eccleſie pꝛincipali.vt pꝛobant in. c. apoſtolicos in fi.coniuncta glo.ij.q.ij.⁊.c.ad audientiam el j.de eccle.edi. Adeo in pꝛelenti articulo hanc ipſam verita tem eſſe arbitroꝛ vt diſtinguamus ſic ꝙ aut dominium re⸗ rum opere remanet penes commune donec expendantur in ipſam fabꝛicani foꝛte ex oꝛdinatione ſic facta in pꝛincipio cum bona donantur opere ita ꝙ libera bonoꝛum diſpoſitõ pertinet ad commune floꝛentie.⁊ tunc pꝛocedunt pꝛime al legationes.vt inde patronatus acquirat᷑ comitati ex cuius bonis pꝛoceſſit dos dictarum pꝛebendarum.⁊ per ↄſequẽs pꝛeſentatio pertinebit ad conſules ex quo libera adminiſtra tio iurium opere conceſſa eſta communitate ipſis conſuli bus.aut dominium illoꝛum bonoꝛum pertinet ad eccleſiaʒ vt quia pure bona fuerunt data epiſcopo.⁊ tunc ipſa eccle⸗ ſia habebit ius patronatus illarum pꝛebendarum.vt in. d.c. apoſtolicos.in fi.iuncta glo.facit qð nõ.glo.in.c.vno.de iu⸗ repatro.li.vj.⁊.c.quia clerici.eo.ti. anine autem eccle ſie hoc caſu veniet epiſcopus cum capltulo quia epiſcopus eſt in eccleſia.de teſta.requiſiſti.ar.vij.q.j.c.ſcire debemus Et hoc caſu pꝛocedunt allegata in ſecũda parte.⁊ per hoc ſit ſatiſfactum omnibus dubijs. Et qui aliter ſcripſit conſi- derauit ſubtilitates pꝛedictas ⁊c. Laus deo omnipotenti. Nicolaus abbas. N queſtione que vertitur inter plebanuʒ vul terane dioceſis ex vna parte ⁊ homines com/ munis anthayãi⁊ communiſ perſonate eiuſdẽ dDiieoceſis ex alia parte ſuper decimis pꝛedialibꝰ ouenientibus ex pꝛeſidijs ſitis infra parochi am eccleſie ſancti bartolomei exiſtentes infra limites ple⸗ bani ſancti inſti.ad quam quidem plebem parochiani eccle ſie ſancti bartolomei duntaxat habent recurſum pꝛopten ba ptiſmatis ſacramentum reliqua vo ſacramenta recipinnt ĩeccleſia ſãcti bartolamei illud de iure q̃ritur an decime pᷣdi ales debeantur eccleſie baptiſmali que videtur matrix alia rum capellarum.an eccleſie parochiali vbi pꝛedia ſita ſunt. ⁊ vbi homines pꝛecipiunt alia ſacramenta.⁊ hoc pꝛofecto dubium non eſt in iure paruum cum iura varie in hoc caſu loquuntur hinc doc.in varias ⁊ diuerſas inclinauerunt ſen tentias.⁊ vt liqueat queſtionis difficultas allegabo pmo ad partes.ſecundo ponam opinionesquas in materia reperio tertio ;—— Wm — —‚, tertio concludam quid mihi in iure conſonuʒ videtur. Qð debeantur plebi ſancti iuſti que eſt baptiſmalis. Nidet᷑ pꝛi- mo tex.apertus in.c.de decimis.xvj.q.j.vdi dicitur ꝙ om nibus maio:ibus viſum ſuit decimas dandas plebibus tan tum vbi ſacro ſan.baptiſmata dantur.Ad idem.c.ſtatuimꝰ 7.c.in ſacris.ea.cã.⁊.q.vbi habetur ꝙ excommunicandust qui pꝛeter epiſcopi conſcientiam extra baptiſmalem ecleſiã decimas ſoluere voluerint. Ideʒ videtur velle te. xiij. q· j. · in dioceſi.¶ Secundo pꝛincipaliter facit tex.in.c.ex trã ſmiſſa.de pꝛeſcrip.iuncta glo.penul.vbi patet ꝙ matrix ec cleſie.ſ.baptiſmalis vendicat ſibi omnes decimas ab homi nibus capelloꝛum excluſis clericis capellarum ipſaꝝ. Ter tio facit ſᷣm vnum intellectum quem ponit ibi glo.c.ad au dientiam.de eccle.edi.pꝛimo vbi patet ꝙlicet capella ꝓpt᷑ hominum neceſſitatem conſtituatur inſjra limites alicuius parochie tamen antiqua eccleſia remanet matrix. vt debet ſibi aliquis honoꝛ capelle.nec pꝛediales decime eidem ſub- trabuntur. Idem ergo dicendum in caſu noſtro. nam iſte capelle fuerunt expoſtfacto edificate infra plebanatum ſan cti iuſti.quare illa plebs remanſit parochialis in multis iuri bus.&t pꝛo hoc optime faciunt.c.eccleſie.⁊.c.quicunq;. · vj.a.j.vbi dicitur ꝙ pꝛopter eccleſias nouiter edificatas nõ debet antiqua ſuis iuribus maxime decimis pꝛiuari.Quar to negari nõ poteſt quin eccleſia baptiſmatis ſit eccleſia pa rochialis hominum capellarum cum aliter eis ſuo iure ad- miniſtrare non poſſet hoc ſacramentum baptiſmatis quod eſt pꝛincipale ⁊ fundamentum alioꝛum ſacramentoꝛum. in c.fi.de pꝛeſ.non bapti.quare abſurdum videtur non pꝛeſer uare luspuchimig, Taio enim eſt ꝙ capelle habent deci mas perſonales ⁊ alia iura parrochialia.nam ſole plebes ha bebant antiquitus omnia iura parrochialia.ſed pꝛopter ho minum excreſcentiam fuerunt poſtmodum conſtructeca- pelle ⁊ parrochie eis aſſignate plebes tamen remanſerunt parrochiales ſaltem in ſacramento baptiſmatis.vnde tum ratione huius ſacramenti.tum quia pꝛopter nouas non de bent pꝛoꝛſus pꝛiuari iure eorum.tamen vt euitetur enoꝛmi tas pꝛeiudicij debemus dicere vt ſaltem decime pꝛediales cunq;. Ad contrariam partem ꝙ debeantur eccleſie ſã eis e igeonnan uere videntur illa.c.xvj.q.j.⁊.c.qui cti bartol ſti. ſpo. li. vj. decimis. ⁊ . tex.ſatis apertus in.c.ad decimas.de re in.c.paſtoꝛali e his que fi.a pꝛela.vbi dicitur ꝙ auctoꝛita te dioceſani fuerunt parrochie limitate quatenus ſinguloꝝ parrochialium pꝛouentus in vſus eccleſie cederent ⁊ ſtipẽ dia miniſtroꝛum ⁊c. Ecce ergo ꝙ omnes redditus ex ſpiri tualibus pꝛouenientes infra parrochiaʒ alicuius eccleſie ce dunt illi eccleſie.ergo decime pꝛediales de pꝛedijs ſuis in parrochia cum ſint redditus ſpirituales.de pꝛeſcrip.c.cau⸗ kncg / in.c.ad aud fuit edificata capella infra limites parrochie.fuitq; ſibi cer⸗ ta villa parrochie aſſignata ⁊ decreuit papa ꝙ omnes ob⸗ uentiones ⁊ pꝛouentus illius ville cederent ad ſuſtentatio/ nem rectoꝛis ibidem inſtituendi.dictum eſt auteʒ ꝙ appel latione obuentionum ⁊ pꝛouentum veniunt omnes vᷣcime 2Z quicquid eccleſie legitime pꝛouenire poſſunt.vt in.c.ex tranſmiſſa.=.c.cum inter.de ver.ſig·⁊.c. de illo.c.cum iter iuncta glo.in dicto.c.ad audientiam.⁊ non ſolum. Si ergo papa ita ſibi ſolẽniter decreuit ita dicendum eſt iuris eſſe in conſimili caſu.⁊ in dubio ita factum fuiſſe ab initio.vt in c.vt communis.de re iudi.Quarto adduco bonum tex. in.c.fi.de iurepa.vbi pꝛobatur decimas pꝛediales deberi il li eccleſie in cuius parrochia ſita ſunt pꝛedia etiam ſi pꝛedi⸗ oꝛum domini alibi habitant ⁊ nullum ſacramentum perci⸗ pient ab eccleſia parrochiali.foꝛtius ergo ſibi debentur cũ domini pꝛedioꝛum.vr eſt in caſu noſtro hahitant ſeu coloni ſunt parrochiani rer fteru vt eſt eccleſia ſancti bar- olomei in caſu noſtro. Quinto arguitur ſic ex quo ecldle tia ſancti bartolamei eſt parrochialis habẽs parrochiam li mitatam ⁊ diſtictam ab eccleſia plebis ſancti iuſti.ergo de⸗ bet habere omnia parrochialia vt de parco.quaſi per totuzʒ mei que eſt parrochialis illoꝛum de anchapano. adducuntur multa iura que dicunt ad eccleſiam parrochia lem.vbi pꝛedia ſita ſunt decimas pꝛediales pertinere.vt in c.quoniam.c.cum contingat.⁊ in.c.cum in tua dioceſi· de ecundo pꝛincipaliter adduco bonuʒ ter. ertio videtur pꝛobari non cauillando litteram ad audientiam.el.j.de eccle.edi.aliter iudicando qᷓ.õ. Ibi enim pꝛopter nimiam diſtantiam eccleſie parrochial 2.xiij.q.j.c.pꝛimo. Fed decime ſunt de iure parrochia- li quia ex quo predia ſunt infra parrochim a de iure com- muni decime pertinent ad eccleſiam parrochialeʒ. vt in. c. fi.de parro/⁊ dicto.c.ad decimas.de reſti.ſpo.li.vj. ildis argumentis pꝛeuiſis inter ſecundam ſecũdo opiniões quas in materia reperio.que opinio habet ꝙ ſtandum eſt in hoc conſuetudini vtrum debeantur eccdleſie baptiſmali an capel le.per.c.ad apoſtolice.de d e hoc voluit ibi Ynno.⁊ gl. in.c.cum contingat.eo.ti. ⁊ Nay.in ſumma eo.ti.⁊ ab hac opi.nemo diſcrepat. Mam ex conſuetudine ſeu pꝛeſcripti one poſſunt deberiilli eccleſie que nullum ius habet in illis vt in.c.cum contingat.⁊ in.c.cum in tua.de deci. Cear da opinio ꝙ ceſſante conſuetudine debeantur eccleſie ba⸗ ptiſmiali.hanc opinionem tenęt glo.in dicto.c.cum contin ce.Lan.in.c.nuncius.? Jo.an. Spe. ij· poſt pn. picirur tamen ꝙ in tribus caſibus poſſunt debe ri capelle. Mꝛimus cum habet id conſuetudo vt.S. dixi. Secundo quando in limitatione noue capelle cum aliter animabus pꝛouidere non poſſet.epiſcopus de ſui capituli conſenſu aſſignauit ipſi noue capelle decimas pꝛedialeſ ſeu limitationis ſeu parrochie.ſacit.d.c.ſtatuimus.⁊ quod nõ. in dicto. c. ad audientiam. ?. c. conſtitutus. de reli do.als ni ſi expꝛeſſe aſſignaſſet non venirent pꝛediales ſm eum.per ertius eſt quando in ali dictum. c.quicunq;.⁊.c.eccleſie· ſ i quo magno territoꝛio erant quaplures eccleſie ⁊ nulle bapti ſmales ⁊ de nouo vna illarum in plebaniam ? baptiſmaleʒ erigitur.vel de nouo vna plebs conſtruitur illic cum baptil mo.tunc enim ceſſant rationes ſuperius inducte in plebe. immo reſoluuntur pꝛo capellis ſm eum ⁊ ponderanda ſũt bene hec ſua iura dicta.quia videtur timitare opinioneʒ ſuã vt pꝛocedat quando certum e ſt capellam fuiſſe edificatum ifra limites plebis.q̃ſi tunc ñ debeat ecclłia ꝗntiqua ita enoꝛ miter ledi ex conſtructione noue eccleſie. Tertia opinio ꝙ pꝛediales debeantur eccleſie pꝛediali.⁊ in cuius parrochi ſtricta ſunt pꝛedia licet non ſit baptiſmalis.hanc opinioneʒ tenet archi.in.c.j.xiij.q.j.dicens hoc p:obari in dicto.c.ad decimas.per quod dicit hanc concertationem ſopitam ⁊ re fert hoc ipſum tenere Tan⸗ vin G parro.⁊ glo.in dicto.c.j.ixiij.q.j.⁊.c.ad apoſtolice.de deci. 2 roff. 2 Jo.de deo.qui ita nõ.in ſumma ſua.de decimis. 5S. ſed quibus.dicens ꝙ canones contrarium innuentes lo- quuntur ſᷣm antiqua tempoꝛa.ſed hodie ſᷣm rof.dande ſũt eccleſie parrochiali de iure communi etiam ſi non ſit baptii/ malis.ad hoc.xiij.qj.in ſi.⁊ ſacit de mune.⁊ hono.lʒ.j.⁊.ij. hanc etiam ſententiam appꝛobãt hu.2⸗ Panr dicit archi· vbi.S.eam etiam appꝛobare ray.pꝛout nõ.in ſententia ſua. de deci. in pꝛin.⁊ tenet etiam hoſti.in.c.cum hominem.de aig in ſententia eiuſdem ti.S.cui danduʒ.? nouiſſime cõ tra Jo.an.late pꝛoſequitur ⁊ tenet Cal.eius filius adopti- uus fſundans ſe multum ſuper dicto.c.ad audientiam.indu cendo vt ſupꝛa.nec obſtat grauitas pſeiudicij ſuꝑ quo mul tum ſe fundat Jo.an.als intelligendum eſt hanc capellam per epiſcopum de conſenſu capituli ſui requiſitis.quibꝰ po teſt pꝛeiudicari fuiſſe conſtructum nec aliter fieri poteſt ⁊ bet,/ad hoc faciunt notats in.c.conſtitutus.de reli.dommi· tem m ea ſalua reuerentia Jo.an.qui nititur reſpon dere ad dictum.c.ad decimas.ſuper quoſe fundat archi.ñ eſt per eum ſufficienter reſponſum.quia licet ulla eccleſia ſa cti nicolai que agebat non eſſet ptebs.vt dicit Jo.an.tamẽ tex.ibi pꝛincipaliter ibi ſe fundat ꝙ decime pꝛoueniebãt ex pꝛedijs que ſuerunt ibi petite infra alienam parrochiam cõ — per hoc ibi infertur ꝙ ad illam eccleſiam ille de cime beremevant Frſkonente innuit ꝙ pꝛediales deben nũc queritur ſunt infra parrochiam ſancti bartolamei.Er/ go illi debentur.hanc inſuper opinionem ſecnti ſũt moder- nioꝛes ⁊ pꝛecipue anto.de bu.in.d.c/cum contingat. Con coꝛdando opiniones dicit ꝙ aut noua parrochia non habet ſpeciales limites.⁊ tunc omnes ſunt in concoꝛdia ꝙ pꝛedia les debentur eccle ſie baptiſmali gaugebe infra par tur eccleſie ĩfra cuiuſ parrochiã pꝛedia ſita ſũt ſi pᷣdia ð 1e rochiam ſuam.⁊ hoc tenet ſpecifice Jo.cal.⁊ hoc caſu pꝛo cedunt canones antiqui pꝛeferentes baptiſmalem capelle aut ſunt capelle aſſignati ſpeciales ⁊ diſtincti limites.⁊ tũc aut neceſſitas impellit ꝙ baptiſmalia non ſufficit pꝛopter amplitudinem parrochie ? omnes obuentiones debet aſſi gat. ⁊ in. c.ſtatuimus.xvj.q.j.Inno.in dicto.c.ad apoſtoli o. an. ſequitur in Spe. eo. ti. F. oſ. bet. ⁊ phy: in.c.fi. de gnari ipſi capelle ex mandato iurie.vt dicto.c.ad audientiã Mec tunc dicitur inferri pꝛeiudicium antique eccleſie.ex quo ius non pꝛecipit ⁊ in dubio pꝛeſunendum eſt ipſum hoc mandatum iuris fuiſſe ſecutum. Et ad iura contraria reſpondet ꝙ ĩtelligi debet ꝙ ſine magna neceſſitate capel la conſtructa eſt.Aut eſt dubium qne fuerit antiquio: par- rochialis vel baptiſmalis. MEt in dubio dicit eas dandas eccleſie parrochialis ercicenn contingat.⁊.c.ad decimas dandas eccleſie parrochiali.Ceſſat enim tunc ratio.c.qui-/ cunq;.?.c.eccleſie.xvj.q.j.Et hanc opinionem puto veriſ nam ? infertur ad claram deciſionem queſtionis noſtre. ꝙ ex duplici capite debet iſta eccleſia ſancti bar nei obtinere. Idꝛimo quia habet certam parrochiaʒ 2 lim eſumendum eſt ꝙ fuerit ex neceſſitate ſm iuris ediſicata cũ mitũ diſtet ab eccleſia plebis ſancti iuſti.⁊ ſic ꝙ opus a pꝛincipio ſibi adiudicauerit om- nes obuentiones illius parrochie ſequendo diſpoſitionem ſurſo de quo in dicto.c.ad audientiam. Item ex alio capite lenuioꝛi.quia non apporet an plebs ſancti iuſti ſit antiquioꝛ iᷓᷓ eccle ia ſancti bartolamei:ergo habet fundatam intenti- onem de iure communi: ex quo pꝛedia reperiuntur in ſua parrochia.⁊ hoc caſu ceſſant omnes rationes ꝗJo.an.nec ip ſe tenet hoc caſu contrerium cum non poſſet dici ꝙ cũ gra ui pꝛciuditio plebis non debuit capella edificare cum ñ ap pareat poſtmodum fuiſſe edificatam. Eſto tanien ꝙ appa reat nibilominus ſibi deberentur ex quo parrochia ſibi fuit decreta nec appareant de contradictione alicuius.hec om nia ſatis clare videntur pꝛobari per ea que allegaui in ſecũ da parte. Munc reſtat reſpondere ad contraria in pꝛima V e ſundara Et Penn ad.c.de decimis.⁊.c.ſtatuimus.⁊ tur de decimis ſitis infra parrochiam plebis que in multis partibus non ſunt alie eccleſie parrochiales pꝛeter plebes. quod hoc ſit verum aperte pꝛobo per dictum.c.ĩ ſacris vbi dicitur ꝙ populi percipiebant in eccleſia baptiſmali omnia ſacramenta.⁊ ſic innuit ſecus eſſe ſifuerint pꝛedia extra par rochiam plebis. ecundo poſſint intelligi quando ſola plcbs habet parrochiam capelle vero ſine limitibus habent curam certarum perſonarum.⁊ ſic etiam poteſt intelligi. c. ex tranſmiſſa.de pꝛeſcrip.vt clare innuitur exilio tex⸗ Ad tertium ar.de.c.ad audientiam.sdico ſatis.s.reſponſum.nã potuit.ſacit pꝛo opi.contra.quia papa mandat ſibi aſſigna- re ohuentionem ⁊ pꝛonentus parrochie ipᷣi capelle.vt.S.di r. In ſecunda parte ergumentoꝛum ad.c.eccleſie.⁊.c. quicunq;.patet ex pꝛedictis duplex reſpõſio. Mꝛimo poſ ſunt intelligi quando conſtat ꝙ capelle fuerint poſtniodum edificate infra limites plebis.nec ipſis capellis fuerint certe parrochie aſſignate. and ꝙ pꝛocedunt quando edi ficantur noue capelle non ex neceſſitate populi ſed ex ſola voluntate.tunc enim non debent antique eccleſie pꝛiuari iuſtitijs ſuis pꝛopter nouiter edificata.ſecus autem quãdo Fhfa nrate populi.vt pꝛobatur in dicto.c.ad audientiaʒ d quartum ⁊ vltimum argumentum dico ꝙ ſi pꝛeſup poſito ꝙ plebs ſit ĩ aliquo parrochialis hominum habitan tium in capellis ſaltem ratione baptiſmatis.tamen reddituſ pꝛouenientes infra parrochiam capelle deputantur a iure ipſi capelle.vt dicto.c.ad audientiam.nec pꝛediales deben tur ratione ſacramentoꝛum.refert tamẽ eccleſie baptiſmali quedam honoꝛ ſᷣm impoſitionem in pꝛincipio facta m vel loci conſuetudiinem.iuxta ea que nõ.in dicto.c.ad auditnti am. MHon tamen debãt ſubtrabi redditus decimales vt ibi ⁊ maxime pꝛocedunt pꝛedicta in caſu noſtro in quo non ap parent vt pꝛedixi:que eccleſia ſit antiquioꝛ. Concludo ergo ꝙ de iure communi decime pꝛediales de quibus que- ritur debentur de iure ſalua conſuetudine in contrarium ec cleſie ſancti bartolamei ⁊ non plebi ſancti iuſti ⁊c̃. Iſo teſtamento qnondam olim mei amici de ampagnatico comitatus ſenarum in quo in- ter cetera erat poſthumuſ inſtitutus ſic diſpo ſuit. ¶ Item voluit iuſſit ⁊ mandauit ꝙ ſi di ctii poſthumus poſthum a vel poſthumi.vnuſ vna vel plures.ſilius filia vel filij. heres ſeu heredes ſupꝛa inſtituti.non naſceaentur vel naſcerentur.⁊ ad lnceʒ non ꝑ eſpondeo dupliciter pꝛimno ꝙ loquun ebon tatur in.l.qᷓ;qᷓ;. C. ad.l.fal. uenerint.ſeu in pupillari etate moꝛerentur quam tunc ⁊ eo caſu adueuiente tali conditione omnia ⁊ ſua bona res mo- bilia ⁊ immobiia.⁊ actiones dentur ⁊ conceduntur ⁊ diſtri buantur per inſraſcriptos eius commiſſarios pauperibus xpᷣi amoꝛe dei.⁊ locis pijs ⁊ pꝛo remedio peccatoꝛum ſuoꝝ in fabꝛicatione pioꝛum locoꝛum.faciendo capellas adaptã do hoſſia tecta ?⁊ muros eccleſiarum.⁊ pꝛout ⁊ ſicut ifraſcri ptis eius fideicommiſſarijs videbitur? placebit ⁊c · demuʒ moꝛtuo teſtatoꝛe vxoꝛ nsveberit fiian ſeminm quei pupillari etate deceſſit. Queritur nũc de tribus/ꝛimo nunquid mater dicte pupille poſſit petere legitimà iure na ture competentem matriex bonis filioꝛum.⁊ quid trebellia nica. Secũdo nunquid epiſcopus locipoſſit infra annuʒ ſe impedire de executione illius teſtamenti · ¶Tertio an poſtannum deuoluatur executio ad don en epiſcopum in non executis per fideicommufſarios.Lirca pꝛimum videtur ꝙ mater poſſit detrabere legitimam ſuam.qꝛ ma- ter ſuccedit filie ab inteſtato.C.ad tertul.per totum.nec eti am expꝛeſſe poteſt per filios pꝛiuari.ſicut nec ipſa filios.in anc. vt cum de appel.cog.s.aliud quoq; capitulum. Item dicendum videtur de trebellianica. nam dicta ſubiiiutio ad pias cauſas videtur fuiſſe fideicommiſſaria cum nõ fuit verbis directis ſacta ſed obliquis.vt patet ibi dentur ⁊ di⸗ ſtribuentur ⁊c iuxta nõ.in.l.verbis ciuilibus.⁊ in.l.cẽturio ff. de vul.? pupil.⁊.c.ſi pater.de teſta.li.vj.Ergo filia in re ſtitutione poteſt detrahere trebellianicam.quia licet in lega tis factis pijs locis ſeu ad pias caulas ceſſet falcidia.vtĩ au cten.ſimiliter.C.ad.l.fal.non tamen trebellianica.vt notat ,glo.in.d.c.ſi pater. ⁊ cum filia nõ eſſet pure rogata reſtitue * 2 re. ſed in euentum conditionis. ſ. ſi moꝛeretur in pupillari . etate potuit es Dele duał quartas vnam debita 1 iure nature.aliam ex trebelliano.iuxta ea que habentur? no tantur in.c.raynũcius.⁊ raynaldus.de teſta.nõ.glo.in.l.pa pinianus. Janem iniſſe . ffi. teſta.facit qðᷣ legitur ? no ed his non obſtantibus. di- co ꝙ in caſu noſtro mater nihil poteſt de iure ſibi vendica- re.quoniam ſubſtitutio facta impuberi fuit directa pupulla- Ae, ris.hoc patet ex eo quia a nemine iſti fideicommiſſarij ca- piunt hereditatem ſed a ſe ipſo ⁊ ad illa verba dentur⁊ di- ſtribuantur ⁊c.ſubintelliguntur iſta verba.ſ.fideicomnuiſſa rij accipiant vendant ⁊c.vt in auc.de eccle.titu..ſi quis au tem.facit quod legitur ⁊ notatur.in.l.alio.de ali/⁊ ci.leg.la te diſputant in terminis noſtris.⁊ ſequitur bar.in.l.ceturio in repetitione.ff.de vul.?⁊ pup.i⁊ in.i.fundi trebatiani.ff.ð vſufru.lega.⁊ ibi refert quatuoꝛ vicibus ſic conſuluiſſe.⁊ ꝓ hoc facit.c.cum tibi de teſia.vbi videtur caſus quaſi ſecũdũ commun em lecturam.ibi enim patet ꝙ ſi teſtatoꝛ dixit ex traneam voluntatem meam committo diſpoſitioni tue.vi detur illum inſtituiſſe heredem vt diſtribuat hereditatem ad pias cauſas.ita di int 0 iſti fidetcom arij 8.⁊ directo ſubſtituti pupillo ad pias cauſas.? maxime iudicauit illa verba omnia ſua bona ⁊c.⁊ ſic vocauit iſtos fideicommiſſarios ad omnia ſua bona.facit quod legitur ⁊ notatur in.l.quidam teſtamento ꝓculum.ff. de vul. ? pupil. 1 i interp̃ᷣ rime quando ad pias cauſas eſt facta ſubſtitutio.vt in. cj. ð teſta. li. vj. Poc pꝛeſuppoſito taniᷓ veriſſimo infert᷑ ꝙ mater nii petere poteſt. Mam licet fuius ex perſona ſua ñ pꝛa filio poteſt.nam illud teſtamentum eſt paternum.vel potius pars paterni.vt hoc clarifſime deciſum eſt in dicto c.ſi pater.⁊ videtur etiam fuiſſe de iure.ffoꝝ.vt in.l.papi- nianus.S.meminiſſe.de offi.teſta.per hoc etiam ceſſat tre ellianic in directa ſubſtitutione.d. Perrn —— i .S. ir i. A. poſſit excludere matrem. vt. S. dixi. pater tamen re krlrrn c.ſi pater. Item ex alio capite non habet hic locum tre⸗ bellianica.quia ad pias cauſas trebellianica ceſſat ſicut fa ci A/ +. Frledrr . . . . R A.- dia.vt eſt hodie communis doc.ſententia.vt habetur per modernioꝛes in.c.raynaldus.de teſta.per bar.in.l.marcel⸗- lus.ff.ad trebel.vbi reſpodit ad glo.dicti.c.j.quaʒ.S.allega ui. ncoNHN rium per bal.in.l.id quod pauperibus. C. de epi.⁊ cle. Aidetur expꝛeſſum in auc.de eccle.ti. ſi autem heres.⁊.l.ſiquis ad declinandam.C.de epi.⁊ cleri.? ſic pluries per viros pꝛeſtantiſſimos vidi conſultum.⁊ per hoc ter reſponſio ad ommia contraria ſuperius foꝛmata. Aenio ad ſecundum dubium nunquid loci epiſcopus ¶poſſit —. ——è — —— — — — ſ poſſit ſe infra annum de executione impedire vel aliqnid ð dicta hereditate petere.Et pꝛimo dico ꝙ in pꝛeſenti nihil poteſt petere.quia epiſcopus non capit quartam niſi de re lictis factis paupcribus vel ad alias pias canſas.vt in.c.re- gqunſſiſti.de teſta.iuncta gloſa in.c.ij.de ſepult.⁊ in.i.nulli.⁊ l.ſi quis ad declinandam. C.de epl. ? cle. ratio patet ex his que nõ.in.cofficij.de teſta.ſi iſti fideicommiſſrij aliqua tribuerint eccleſijs vel pijs locis.poterit epiſcopus ab illis locis pijs petere quartam.ſi hoc habet conſuetudo.quia vi dentur hec bona capere ab ipſo teſtatoꝛe.cum ipſe dicatur hoc ſacere per ſuos fideicommiſſarios.ar.c.ſane.de offi.ð le.⁊.c.ſi apoſtolice.de pꝛeben.li.vj.niſi debet in aliquã cau ſam pꝛiuilegiatam vt pꝛo fabꝛica vel alijs concernentibus ꝑ petuum cultum diuinum.vt puta ꝙ in eccleſia cõſtituatur vna capella vel altare vel pꝛebenda vel quid ſimile.Ex his enim non detrahitur quarta.vt legitur ⁊ notatur ĩ.c.ſi. de teſta.dico etiam ꝙ infira annum non poteſt epiſcopus ſe impedire circa executionem uloꝛum bonoꝛum.quia illa/nõ ſunt male ablata ?⁊ incerta.⁊ ſic ceſſant nõ.in.c.ij.de teſta. li. vj.⁊.c.cum ſit nimis.de iude.ſi ſint bona illius te ſtatoꝛis qui voluiti pꝛo anima ſua ⁊ remedio ſuoꝛum peccatoꝛum.il diſtribui in pias cauſas.pꝛout videbitur⁊ placebit ſuis fi- deicommiſſarijs.2 ſic per eos non per epiſcopos debet ſie ri executio.vt in.c.tua.⁊ in.c.ioannes.de teſta.⁊ dicta.l.ſi quis ad declinandam.⁊.l.nulli.verũtamen poteſt epiſcopꝰ interponere partes ſuas vt vniuerſa ſm defuncti volunta- tem pꝛocedant vt dctiecrun 2 Noin c. de eccle. ti. . ſi quis edificationem.⁊ hoc de ſecundo. enio ad tertiũ nunquid poſt lapſum anni ſupplere poſſit in non executis per fideicommiſſarios.dico ſic concluſiue.quia de iure cõ⸗/ muni poſt lapſum anni poteſtas exequẽdi deuoluit᷑ ad epiſ cnpum.vt in.c.nos quidem.⁊.c.ſi heredes.de teſta.⁊ ĩ au- cten.de eccle.ti.S.ſi quis autem ediſicationem.verũtamen iſte annus non currit niſi a die monitionis vt expꝛeſſe colli- gitur in dicto.c.nos.⁊ tenent ibi communiter doc.⁊ clarius colligitur in aucẽ.hoc amplius.C.de fideicõ.⁊ in coꝛpoꝛe vn de ſumitur. tenet Frede.conſi.cxxiiij.dico etiam iſtum an num non currere niſi negligentibus.vt expꝛeſſe colligitur ex dicto.c.nos quidem in verbo neglexerit.Et ſentit ibi hoſ. 2 clarius ele in loco pꝛealle.Sentit etiam bar.in dicta auc.hoc amplius.⁊ videtur tex.iuncta glo.nõ.inſti.de auẽ. S.item in verbo diſtulerit.facit etiam quod notat glo.in.c. quam ſit.de elec.li.vj.in verbo diſtulerit.Si enim impedi untur exequi infra annum ex cauſa legitima certe poteſtas non deuoluitur ad epiſcopum.quia non valenti agere non currit tempus.in.c.quia diuerſitatem.de conceſ.pꝛeben.⁊ in.l.contrs maioꝛes.C.de inoffi. rena. Jaem dicerem ſi comode non poſſent.quia id dicuntur poſſe quod como/ de poſſumus.vt in.l.nepos pꝛoculo.ff.de verbo.ſigni..xxij q.ij.faciat homo. AVerũtamen epiſcopi ſolẽt habere ſta tuta quibus cauetur vt annus iſte currat habẽtibus exequi a die moꝛtis teſtatoꝛis.⁊ ſic non expectata aliqua monitiõe quod valet vt ſentit Frede.in loco pꝛeallegato. Nam poſ ſunt epiſcopi facere ſtatuta.adiuuant iure communi.vt ĩ.c. ij.de conſti.li.vj.vbi notat glo.in cle.ne romani.de ele.plẽ nius per Jo. an. in. c.fi· de offi. archi. Sed dico illum ſtatu tum ve ndicare ſibi locum in meris executoꝛibus non auteʒ in iſtis commiſſarijs de quibus hic.quia iſti non dicuntur meri executoꝛes cum habeant eligere ⁊ diſcernere in quam cauſam ⁊ qualiter illa bona ſunt diſtribuenda. Executoꝛ eſt enim pꝛopꝛie qui exercet nudum officium executionis vt ſi teſtatoꝛ mandaſſet ꝙ darent centum tali eccleſie. argu.in.l. executoꝛem.C.de execu.rei iudi. Motanter dixit bar.in.l. cum quidam.ff.de le.ij.opoꝛtet ergo ꝙ pꝛius admoneant᷑ niſi ſtatutum etiam de iſtis habentibus eligere diſponeret vnde inſpicienda ſunt verba ſtatuti.Et hec ſufficiant. MHi- colaus abbaos. ßU;ÿ Lon. x. NAVoniam ſatis abundo per excellentem docto rem dominum anto.pꝛimo conſulentem mate ria diſcuſſa eſt quoꝛundam additione vltra pꝛe dicta que viſa ſunt mihi clariſſime in hac mate ⸗flulig concludere contentus exiſtam. Et pꝛo pꝛi- mo facilioꝛi concloſione pꝛemitto ꝙ dictus ioannes vere? ciuiliter ? naturaliter fnit obligatus dicto comiti rolando ex fideiuſſione per cum facta cum in carceribus poſitus ſibi ſcripſit ⁊ pꝛo eo fideiuberet.ac etiam poſt relaxationeʒ ap pꝛobauerit.⁊ de nouo pꝛomiſerit ibpſum comitem rolanduʒ ab ipſa pꝛomiſſſone conſeruare indemnem. Mam ⁊ in car- ceribus poſitus dummodo non efficiatur ſeruus ſicut iſte ioannes non erat.iuſtta notata in.l.hoſtes.ff.de capti.⁊ po ſtli. reum. maxime per bar.? Inno.in.c.olim pꝛimo de re- ſti.ſpo.poteſt pꝛocuratoꝛem conſtituere ⁊ alteriſe obligare quam detinenti.maxime pꝛo ipſius liberatione.vt notater pꝛobatur in.l.metum.S.ſed licet.ff.qð me.cau.ma.⁊.l.pa- pinianus exuli.ff.de mino.nõ. Inn in.c. cum locuʒ ð ſpõ. 7 bar.qui in car.ff.quod me.cau. ecundo pꝛemitto ꝙ mandatarius ſeu ſideiuſſoꝛ poteſt agere contra mandatorẽ ne dum pꝛo ſoꝛte pꝛincipali quam pꝛo eo ſoluit.ſed eriaʒ ad damna ?⁊ intereſſe.vt pꝛobatur in.c.peruenit.⁊.c.conſtitu- tus. de fideiuſ. ? in.l. inter cauſas. . impendia.2.l. qui mu tuum.in fiff.manda.quinimmo vult Inno.in.c.ſicut.ij.ð iureiuran.quod etiam ad damna quc paſſus fuit caſu foꝛtui to ſi veriſimiliter credebantur accedere.poteſt agere cõtra mandatoꝛem ? ſequitur Jo.an.in regula acceſſoꝛiuʒ de re. iur.li.vj.in mercn.⸗ Tertio pꝛemitto ꝙ regulariter om/ nes exceptiones.competentes pꝛeſenti competunt fideiuſ ſoꝛi.⁊ tenetur illas opponere tanꝙᷓ ſoluat odio.ꝙ licet excu ſetnr ignoꝛantia facti.non tamen ignoꝛantiam iuris.hec ꝓp bantur in.l.omnes tiones.ff.de exceptione.⁊ in.l.fi- deiu ſior. ff. manda./ Quarto pꝛeſuppono ꝙ ſi fideiuſſoꝛ fecit quicquid potuit.nec pꝛo eo defecit quin exceptiones reo vel ſibi admittentur. Sed vi fuit compulſus ad ſoluen- dum ſine culpa ſua.etiam ſi per iniuriam ſuperioꝛum hoc acciderit poteſt nhilominus agere contra mandatoꝛẽ hoc pꝛobatur ſm litteram a contrario ſenſu.in dicta.l.exceptio nes. ? ſequitur ibibar.? Jo.an.in dicta regula damnũ.ego ad hoc induco tex.apertiſſimum.iuncta glo:in verbo indi- cium.in.l.nam ⁊ ſi ſeruus.ff.de nego.geſ. 5i autem pᷣ⸗ ſuppoſitis dico ꝙ multiplici ex cauſa dictus comes rolãdus habet regreſſum contra dictum ioannem tam pꝛo ſorte ſo luta qᷓ; etia pꝛo dãno ⁊ itereſſe.Et pꝛimo ꝗn pꝛo eo ſoluit mandato pꝛecedente.⁊ occaſione moꝛe dicti ioãnis paſſus fuit illa damna vt in iuribus ſuperius allegatis. Pen ob ſtat ſi dicatur ꝙ debuit pꝛoponere exceptiones competen tes pꝛincipali.maxime cum pꝛincipalis eum certioꝛauerit. ⁊ ſic non poterat pꝛetendere ignoꝛantiam dicta.l.ſi fideiuſ. A hoc enim reſpondeo multipliciter. etiam pꝛeſuppo ſito illi qui fecerunt pꝛoteſtationem fuiſſent veri pꝛocu/ ratoꝛes.⁊ etiam pꝛeſu poſita illarum exceptionum iuſtitia 2 veritate.dico enimqꝙ fideiuſſoꝛ non tenetur cum ſuo ali- quali pudere except ionis pꝛoponere.licet de rigoꝛe ⁊ ſubti litate iuris potuiſſet pꝛoponere.de hoc eſt tex.valde nota- ilis in.l. queſitum. ffmada. vbi dicitur ꝙ fideiuſſoꝛ ꝓ vſu ris ſoluendiſ ex ſimplici pacto poteſt ſoluere.nec tenetur ex cipere ꝙ non interuenit ſtipulatione ex fractione nudi pa- cti.notetur apud homines de facto.quia non tenetur con- ſulere alteri. ſ.pꝛincipali cũ ſuo pudoꝛe.vt ibi notanter dici tur. Ita ad pꝛopoſitum cuũ iſte comes pꝛomiſiſſet ſoluere illi ſempꝛonio etiam eo tempoꝛe quo erat rebellis eccleſie. inhoneſtum vid ebatur tanto viro allegare religionem. vel aliam exceptionem que apertiſſime non concludebat iniu ſtitiam petentis cum ex hoc ſoleat diminui fides.⁊ opi.do minoꝝ apud ſuos ⁊ alienos. maxime qꝛ ihoneſtũ videt᷑ re pꝛobare moꝛes quos ante quia pꝛobauerat.ᷣxxxij.q.v.hoꝛtẽ dus.⁊ in.l.creditoꝛes.ff.de pꝛiui.credi.nõ.bar.in.l.fi.C.de ſpon.? in.c.queamadmodum. de iureiuran. Secundo quẽadmodũ nõ tenetur fideiuſſoꝛ exceptiones pꝛoponere cum aliqnali pudoꝛe facti.d.l.quintus.ita ⁊ foꝛtius nec cuʒ magno rerum ſuorum periculo.Erat enim ille ſempꝛoniuſ longe eo potentioꝛ vt exitus edocuit.vnde ex denegatione ſoꝛtis ⁊ pꝛopoſitione illaruʒ turpium exceptionum merito poterat iuſte timere ſui ſtatus interitũ vel bonoꝝ ſuorum ſeu maioꝛ partis iacturam.Excuſatur ergo ſi iuſio tinioꝛe ductus illas uõ ꝓpoſuit.vt opitime ꝓbatur in.l.nouiſſime ff. quod cum fal.tu.auc.metus enim omnium bonoꝛũ vel maioꝛis partis excuſat.vt.in.c.abbas.qð me.cau.⁊.c.ſfre⸗ quens.reſtitu.ſpo.li.vi. Tertio ꝓbatur aptiſſime alia ra tione fideiuſſoꝛtenetur ꝓponere exceptiones ſibi vel pꝛin cipali cõpetentes q poteſt.vt quia ẽ coꝛã iudice cõpetenti 40 ſed vbi non poteſt per potentiam aduerſarij cui non valet comode reſiſiere non tenetur quinſmmo ſi ſoluit habet re- greſſum contra pꝛincipalem. hoc pꝛobatur apertiſſime in dicta.l.nam ⁊ ſeruus.iuncta glo.in verbo iudicium.ff.ð ne. gel · Mam ibi illi de quibus ibi pꝛomiſerunt in carceribꝰſuo detentoꝛi.⁊ ſic competebat eis exceptio per.l.penul.ff.qdõ me.cau.qnoniam illi erant ſerui.⁊ ſic non poterant obliga- ri ciuiliter.? tamen quia de facto non pꝛoſniſſet eis illa ex- ceptio ſi eam pꝛopoſuiſſent habent regreſſum coutra terti um pꝛo quo ſoluerunt.quia eis non fuit imputadum. vt ibi dicit. ⁊ licet per iniuriam eis factam illud continguit.tamẽ vt ibi dicit go.quam ſingulariter nõ.ibi bar.quia illa iniu- ria contingit facto illius pꝛincipalis qui non fuit reuerſus.ñ imputatur eis.vnde agunt ad damns contra pꝛincipalem. ita punctaliter accidit in eaſu noſtro. Mam iſte comes ro landus non habebat iudicem competentem ſaltem de faci li contra illum ſempꝛonium.nec pꝛoſuiſſent ſibi ille excepti ones.quinimmo ſempꝛonium pꝛouocaſſent ad deterioꝛa contra eum.⁊ ſic merito tacuit etiam fi fuiſſent vere.d.l.nã 2 ſeruus.⁊.xj.q.iij.ſi quando.nec dictus rolandus ſponte ſoluit.immo expectauit innaſionem ⁊ deſolutioneʒ aliquo rum bonoꝛum ſuoꝛum.⁊ ſepe requiſiuit dictum ioanneʒ di ctum comitem rolandum de iure ⁊ de facto releuare ab illo periculo.⁊ non dimittere diu illum obligatum in illa fideiuſ ſione.vt in.c.fi.de fideiuſ.⁊.l.ſi pꝛo eo..manda.vnde ſal tem ex hac iura.quia diu ceſſauit illum liberare a ſua fide⸗ iuſſione.tenetur illum releuare ab omni damuo ⁊ intereſſe quia quicquid pꝛouenit ex moꝛa ſua ſibi debet imputari.l. neceſſario.ff.de peri.⁊ co.rei ven.⁊ vẽdi.⁊ dicto.c.perue nit.⁊.c.dilecta.de fo.compe.maxime cum damnum fuerit inflictum odio ipſius ioannis.⁊ ſic cum debet retpꝛ qneri. vt notanter dicitur in.l.merces..cer.pe. oca Aur to optime faciunt nõ.per bar.in tractatu de trramno vbiin tercetera dicit ꝙ ſi debitoꝛes ciuitatis ſoluunt tyramno eti am ſi a fimplici eius pꝛeconio liberantur a ciuitate.quia iu- ſto timoꝛe dicti ſoluerunt trramno.nec ꝓbabiliter poterãt excipere ſine magno periculo.maxime cum illud pꝛeceptũ fieret odio ciuitatis.ad hoc allegat dictam.l.nouiſſime.ad l.paulo calimaco.ff.de le.iij.cum multis ſi. Ia in pꝛopoſi to excuſatur dominus comes rolanduſ fideiuſſoꝛ.ſ.excepti onibus etiam veris non pꝛopoſitis ſoluit potius eniʒ iuſto volens ſuo periculo relinquere onus repetendi.quando io anni pꝛincipali.facit quod in ſimili Boann dicta regu ia Badnmtin mercu.in fideiuſſoꝛe qui ſoluit vſuras inde- bitas.Si ergo tyramno qui nullum ius habet iuſto ſoluitur inſtante timoꝛe.ita etiam ille ſempꝛonius etiaʒ ſi fuiſſet re bellis eccleſie. Nam vt de hereticis dicit Auguſtinus.non nullos ſuſtinemus quos inuiti tolleramus.xxiij.q.j.quiſꝗs. nirautnche tiſſinie facit dictum Anno.in.d.c.ſicut.vbi dicit ꝙ vocãs aliquem ad bellum iuſtum tenetur illi actione mandati ad omnium damnoꝛum refo:mationem. licet iniuſta damna fuerint paſſi.quia hoc eſt de natura mandati.etiaʒ ſi per ca ſum foꝛtuitum damna illa contingit.dummodo veriſimlit ille caſus foꝛtuitus poterat accidere. Ita dicendum eſt hic cum occaſione mandati fuerit iſte paſſus damnum.etiam ſi iniuſte debet tamen habere regreſſum contra mandato- rem. Mec obſtat ſi dicatur ꝙ erat excommunicatus. quia i ſecutus fuit cardinalem hoſtiliter.¶ Poteſt enim ad hoc multipliciter reſponderi. Et pꝛimo ꝙ pꝛo vtilitate noſtra maxime vt euitemus damuum? ſtrages hominum poſſi- mus excõmunicatos non vitare faltem in ſimplici canone. vt erat in caſu noſtro reſpectu momentanee ſolutionis.vt videtur pꝛobari ſingulariter in.c.ſi vere.de ſen.ex. Et ſẽtit ibi Inn. in pꝛin. vnde ne ille ſempꝛonius inuaderet totam terran dicti comitis rolandi ſicut inceperat iuſte potuit illi ſolu tionem facere. Rem ſolutio non fit in omnibus ſuis ſʒ ſuo ſamiliari.qui licſte communicat domino ſuo excõmuni cato.in.c.qui multos.xj.q.iij 4.a vt videoꝛ percipere ille cardinalis non erat de obedientia ioannis ſicut er at ip ſe ſempꝛonius.⁊ ſic quo ad eum nõ gaudebat pꝛiuile gio car nalatus. ar. c. licet. de elec. . xxiij. di. in nomine domini⸗ ſuper excõmunicato ſᷣm multos licite ſoluitur debirum vt voluit Ino.in. c. veritatis.de do.⁊ contu.⁊ glo. Yo.xv q·vj.nos ſanctoꝛum.⁊ archi.ibi.vnde licet aliqui contra.ta men habito reſpectu ꝙ punctus eſt dubius ⁊ periculũ erat tem reſpectu damnoꝛum aper- in moꝛa.licite ſoluitur.dicto.c.ſi ere Pam ercommmni. catio debet nocere ipſiexcommunicato ⁊ non tertio in ſuio dium ſubtrahitur cõmunio ⁊ non tertij. vnde ne ex hoc ſeq̃ᷓ retur deuaſtatio territoꝛij ipſius comitis olandi iuſte ſolut etiam pee uh doſit ꝙe vere fuiſſet excõmunicatus ⁊ etiaʒ hereticus.Sienim permittitur cõmunio excommunicati ad ipſius alimoniam ne pereat.d.c.quoniam multos in ſi. foꝛtius in fauoꝛem ſubditoꝛum dicti comitis rolandi.ne exi naſione ſempꝛonij potentiſſimi perirẽt. Et hec ſufficiãst on. xj. Aluatoꝛis eiuſq; genitriciſ marie pꝛeſidio ĩuo ro An cauſa ⁊ queſtione que ad pꝛeſẽs ver titur inter communitatem ſeu vniuerhtatem montis ſancte marie in carxiano ex vna parte ⁊ communitatem ſeu vniuerſitatem montis fa- ⁊ antoniuni de ciuolis.de tridento legum doctoꝛes tunc cõ miſſarios ¶ Oagnifici ⁊ potentis viri domini pandolphi ð malateſtiis . cum etiam ſuper quibuſdam finibus ipſoꝛum comitatum.vt clariſſime conſtat ex actis coꝛam varijs iudi cibus in hac cauſa habitis attingam ſuccincte quedam pꝛin cipaliter in materia quoniam non habui tempus omniaa- cta tranſcurrendi pꝛopter feſtinantiam conſilium petentis pꝛeſupponitur mihi in facto omnia vera eſſe que narrẽtur ĩ conſilio excellentiſſimi doctoꝛis domini ¶ Marhei de felici aa pꝛimo videtur ꝙ dicta cõmunitas montis fani foueat᷑ iuſtiſſimam cauſam cum pꝛo eo lata fuit ſententia ꝑ dictos commiſſarios iam ſunt anni.xv.a quo licet fnerit ꝑ alteram partem appellatum non tamen fuit tempoꝛe debi to pꝛoſecutum.⁊ ſic ſententia remanſit valida.⁊ ſic tranſi- uit in rem iudicatam.vt in.c.perſonas.⁊.c.ſi romana.⁊.c. oblate.cum multis ſi.de appel:que facit ius ĩter partes eti am ſi in ſe contineret iniuſtitiam.vt.il.res iudicata.ff.de re guiiur.⁊.l.ingenium.ff.de ſta.ho.⁊.c.cum inter de re iudi. 2.c.quod ad conſultationem.eo.ti.⁊ in auẽ.ei qui appellat C.de tem.ap.⁊ in cle.ſicut appellationem.de ap. Non ob ſtat de fectus iuriſdictionis allegatus in delegante quo ad cõmunitatem montjs ſancte marie.Ad hoc enim multipli citer reſpondetur. ꝛimo per nõ.⁊ ſingulare dictũ no. in. c. cum in iure de offi· dele. ? ſentit Ao.· cal. in. c. qu niam contra.de pꝛoba.dicit enim Anno.qꝙ vbi ſententia la ta fuit inter pꝛeſentes pꝛeſumitur ꝙ iudex habuerit iuriſdi- ctionem ex quo tamen ſint in rem iudicatam.vnde oppo/ nente defectum iuriſdictionis incumbit onus pꝛobandi.⁊ idem dixerunt multi ſi fuit lata in ablentem contumaciter maxime quando factum eſt antiquum.vt nõ.in dictis iuri- bus.maxime per modernioꝛes.⁊ per hoc facit.l.pomponi⸗ us.·5.rati.ff.de pꝛocu.⁊ quod nõ.glo.in.c.j.de elec.ii.vj. Matet enim ꝙ poſt lit. conte.non opponitur defectus ndati quo ad hoc vt pꝛocuratoꝛ habeat decere de mãda to.cum altera pars viſa ſit in eum conſentire. Idem ⁊ foꝛti us dicendum in eo qui non appellauit a iudice.vel appella- uit ⁊ non fuit pꝛoſecutus.vt maxime cum ſactum ſit hic ſa tis antiquum poterat enim habere magnificus dominus pandolphns iuriſdictionem delegatam vel foꝛte ſua fuit ꝓ rogata.⁊ ſic in dubo pꝛeſumendum eſtex taciturnitate tia ti tempoꝛis.Ad idem quod nõ.in dicto.c.cum in iure.⁊.c. bone.el.j.de elec. dicit enim pꝛo ſententis pꝛeſumendum 72— tranſiuit in rem iudicatam.vt in iuribus pꝛeallega Secundo arguitur a ſufficienti pactum enumeratione. aut dictus dominus de malateſtis habebat iuriſdictionem in dicto noſtro montis ſancte marie aut nullam.pꝛimo caſu valet in dubio illa ſententia.quia delegatus fingitur vice ð legantis.vt in.c.ſane.de offi.eius cui manda.eſt iur.contra quã nõ potuit gubernatoꝛ marchie cauſã ð nouo ↄmittere quia legatus etiam de latere non poteſt tollere ius alteri q̃ ſitum.in.c.fi.de confir.vti.?⁊ immutare iuris oꝛdineʒ.vt di cit glo.nõ.poſt ſpe.in.c.ſi.de here.li.vj.Solius enim pꝛin cipis eſt tollere ius alteri queſitum.iuxta nõ.in.c.conſtitu- tus.de reli.do.⁊ in regula indultum a iure.de regu.iur.li.vj ⁊. xxv.q.ij.in ſumma. Si vero dictus dominus non ha bebat iuriſdictionem dicendum videtur aut litigando co ram ſuis delegatis deputatis in hac cauſa pꝛoꝛogauerut iſti de monte ni ex alia parte.pꝛouintie marchie anchonitane ſuper nulli tate ſententie late per dominos bartolameum de cremöag de monte ſancte marie iuriſdictionem iſtius domini de ma lateſtis non dico delegatoꝛum ſuoꝛum ſicut quidem incon ſiderate in hac cauſa allegauerunt. Mon enim hic cadit illa diſputatio an delegati iuriſdictio poſſit pꝛoꝛogari tunc eni habet locum illa indagatio quãdo delegatus vult cognoſce re vltra compꝛehenſa in reſcripto.iuxia nõ.in.c.cum olim el. j. ?.c.p.⁊.g.⁊.c.de cauſis.de offi.dele. Sed ex quo in caſu noſtro iſti delegati cognouerunt tm̃ de cauſa.⁊ inter perſonas de quibus tamen commiſſione eis facta fruſtra ĩ digatur. an iuriſdictio delegata poſſit pꝛoꝛogari.quia iſti commiſſarij gerebant per omnia vices illius domini ð ma lateſtis.vt in iuribus ſuperius allegatis.⁊ ſic potius videt pꝛoꝛogata iuriſdictio illius domini qui cum als oꝛdinarius eſſet iure ſuo potuit ſua iuriſdictlo pꝛoꝛogari.⁊ virtute pꝛo rogationis cauſam committere.vt in l.ij.ff.de iudi.⁊.l.ij. C. de iuriſdi.om.iudi.2.l.ex conſenſu.C.de epiſco.audiẽ.2= c.ſignificaſti.cum ibi nõ.de fo.compe. Mam pꝛorogata iu riſdictio eſt illius nature cuius eſt iſta pꝛincipalis.vt nõ.i.c. p.?.g.⁊? patet in dicta.l.ij. vnde ſicut poterat committere ſuam iuriſdictionem.l.vna.C.qui pꝛo ſua iuriſdi.ita⁊ pꝛo⸗ rogata.in pꝛoꝛogatione vo iuriſdictionis ſaltem oꝛdinarie ſuſicit tacitus conſenſus partium.ar.in.l.j. C. de iuriſ. om. iudi..l.ij.ff. de iudi.no.bar.in.lj.ff.eo.ti.? Inno.in.c.ad petitionem.de accu.in pꝛin.ſed hic notoꝛium erat ipſis cõ munitatibus ꝙ eoꝛum ſindici litigabant coꝛaʒ delegatis ip ſiuns domini.ergoſſufficere debebat ipſarum communitatũ tacitus conſenſus.⁊ ſic tolli videntur multa per aliquos al- legata ponderantes ſindicum montis ſancte marie non ha buiſſe mandatum ad pꝛoꝛogandum iuriſdictioneʒ quia ſin dici.ſed ipſe communitates videntur pꝛoꝛogaſſe patientes illos ſindicos litigare coꝛam illis.⁊ ad boc.tex.nõ.iuncta gl. in dicto.c.cum olim.aut ceſſante pꝛoꝛogatione opoꝛtet di. cere ꝙ iſte dominus de malateſtis acquiſiuit iuriſdictioneʒ iure pꝛopꝛio.excedendo in iſtam communitatem iſtũ actuʒ iuriſdictionalem. Mam.delegare cauſam eſt iuriſdictionis. vt.l.imperium.ff.de iuriſdi.om.iudi. in fi.nõ.glo.in.c.iſia ſubdelegato.de offi· dele.li.vj. NMer vnicum autẽ actũ qui non ſolet de gratia concedi acquiritur iuriſdictiõis poſ ſeſſio.vt notat Inno.in.c.cum eccleſia ſuturina.de cauſa. poſ.⁊ pꝛopꝛie.⁊ in.c.bone.el.ij.de poſtu.pꝛela.⁊ in.c.dile⸗ ctus.de cap.mo.⁊ bar.in.l.j.S.hoc interdicto.ff.de iti·actu qʒ pꝛiua.ratione cuius valent ea que poſſeſſoꝛ exercet.vt nõ.doc.poſt Inno.in.c.cum dilectus.de reli.do.⁊.c.olim ij. de reſti.ſpo.facit.c.conſtitutionibus.de iurepatro.⁊.c.q̃ relam.de elec..¶ Tertio facit pꝛincipaliter quod nõ.glo.i c.ſignificaſti.de fo.compe.que diceit ꝙ litigans ſcienter co⸗ ram iudice non ſuo.licet non potuiſſet pꝛoꝛogare iuriſdicti onem illius vt in clerico reſpectu laici non tamen poteſt cõ tra ſententiam venire ſaltem vt pactum ſicut acceptilatio inutilis.ff.de pac.ſi vnus.s.penul.⁊.ff.de acceptila.l.ſi ac- ceptilatum.facit.l.ij.C.communia vtriuſq; iudi.vbi bo. tex ¶ Quarto facit quia audio notoꝛium eſſe ꝙ magnifi⸗ cus ⁊ potens dominus krolus de mialateſtis tempoꝛe illius ſententie exercebat oĩodã iuriſdictionẽ ĩ dicto caſtro mõtis ſancte marie qui etiam commiſit cauſam in genere domĩio bartolameo vni ex dictis commiſſarijs.Et ſic ſalteʒ ex iſto capite debet valere ſententia etiam pꝛeſuppoſita qð dici- mus krolus non habuiſſet ibidem de iure iuriſdictionem. Mam ratione publice vtilitatis ex quo reputatur tanquem dominus pꝛoba.valere pereum geſla⸗ barbarius. ff. de of⸗ fi pꝛeto.⁊.ij.q.vj.S.veruntamen./ Quinto dominꝰ pan dolphus erat ⁊ eſt dominus montiſfani.Ged in iudicio fi- nium regundoꝛum vterq; eſt actoꝛ ⁊ reus.vt in.c.ex litter de pꝛoba.⁊.ff.ſami.herciſcõ.l.inter coheredes.s.qui fami. herci.ergo potuit dictus dñs cauſam committere.quatenꝰ lis mouebatur contra ſubditum ſuum.quia actoꝛ ſequit᷑ fo⸗ rum rei.de fo.compe.c.cum ſit generaleg, Sed his nõ ob ſtantibus contrariam ſententiam obiceoꝛ pꝛeualerę.dico ⁊ illam ſententiam multiplici ratione eſſe nllem. ſidꝛimo quia fuit lata ab eo ſeu auctoꝛitate illius de quo notoꝛie cõ ſtat non habuiſſe iuriſdictionem in hac cauſa.Tota eniʒ ꝓ uintia marche anconitane ſpectat in ſpiritualibus ⁊ tempo ralibus ad iuriſdictionem eccleſie.vt pꝛobatur in extrausgã ti Jo.xxij.que incipit dierum excreſcente malitia romana. exorunt ⁊ hodie de pꝛeſenti exercet omnimodam iuriſdicti onem. Mon potuit ergo dominus Mandolphus hãc cau ſam illis doctoꝛibus delegare. Memo enim dat quod non habet.l.tracditio.ff.de acqui.re.do.⁊.c.de multum.j.q.vij. 2.c.quod autem.de iurepatro.quare ſententia ab iſtis tãqᷓ igriſdictione m carentibus loca iuribus non ſubſiſtit.c.ſi nõ a competenti iudi.perto.⁊.c.ac ſi clexici.de iudi.⁊.c.vno.ð iureiuran.quare deſertione appellationis non obſtante põt dicta communitas ſancte marie agere de nullitate.vt ẽ tex. in.l.ſi expꝛeſſum.ff.de appel.⁊ tex.iuncta glo.in.c.licet.de ſen.excõ.li.vj.per doc.in cle.ſepe.de appel.Ad pꝛedicta facit glo.multum notabilis in.c.cum in iure · de offi. dele . qᷓ dicit quem debere conſeruare inſtrumentum poreſtatis iu dcis gn als pꝛo ſententia non pꝛeſumitur.⁊ ibi de hocla tius. Scðo dicta eſt nulla quia alter ex cõpꝛomiſſarijs cõ miſit cauſe cognitionem ſuo condelegato.quod facere non poterat cum eſſet delegatus non a pꝛincipe.vt in.c.cũ cau ſam. de appel. ?.l.a indice. C. de iudi.licet enim delegatus a pꝛincipe inferioꝛi poſſit ſubdelegare articulum non iuriſ dictionalem.iuxta nõbile dictum Innoc.in.c.cum bertol- dus. de re iudi. pꝛo quo facit tex. m vnum intellectum. Ett· idem ſentit glo.nõ.iuris ciuilis in auẽ.de defen.ciui.pꝛope ſi. articulum tamen iuriſdictionalem committere nõ poteſt vt in pꝛealle. iuribus./ in extraneo.⁊ iura loquuntur in hac materia indiſticte. pꝛo hoc facit glo.in.c.is cui.de offi.dele.li:vj2 dicto.c.cũ cau. perinde ergo eſt ac ſi dominus bartolameus ſ olus pꝛoceſſiſ ſet quo caſu indubitatum eſt non valere pꝛoceſſum coꝛam vno ex duobus delegatis agitatum. vt in.c. cauſ n mar. ertio monij· c. in. c. vno delegatoꝛum. de offi. delega. 7 coꝛꝛuit dicta ſententia ex defectu oꝛdinis iudiciar.j.quia di citur litem non fuiſſe cõteſtatam/ Item dominus de ma lateſtis cum recognoſcat ſuperioꝛem non potuit cauſam cõ mittere ſunpliciter ⁊ de plano ſine ſtrepitu ⁊ figura iudicij. ⁊2 ſic tollere iuris ſolemnitates.quia hec ſolius pꝛincipis eſt. vel habens iura pꝛincipis.iuxta notata per glo.in.c.ſina.de here.li.vj.Et ſequitur ſpe.in ti.de dele.s.ſuper eſt. v. ſed nunquid. ¶ Quarto facit q vbicunq; paꝛs pꝛo qua lata fuit ſententia aſſumit diſputationem coꝛam iudice compe tenre ſuper iuſtitia vel iniuſtitia ſententie.ſiiudex repperit ſententiam iniuſtam debet illam retractare non obſtante ꝙ tranſiuit in rem iudicatam.⁊? nõ.ponit Inno.in.c.cum di⸗ lecti.de reſcrip.⁊.c.cum bertoldus.de re iudi. Sed iin caſu noſtro vt mihi dicitur illa communitas caſtri montiſfani aſ ſumpſit hanc diſputationem.ergo ſi iudex repporit illam ĩ iuſtam debuit eam aretrctare vt fecit. Muito hec ꝓbo ſubtili ratione iuriſdicto in communitatem montis ſancte marie nunꝙᷓ pertinuit nec de iure nec de facto ad dominuʒ pandolphum ſed tempoꝛe illius commiſſionis ? litigij. do⸗ minus krolus de facto exercebat iuri dictionem in dicta ter ra.vnde dominus pandolphus ſimpliciter non commiſit il lam cauſam illis doctoꝛibus.ſed quantum in eo erat.quaſi pꝛo parte communitatis montiſfani que communitas ad eum pertinebat ⁊ pertinet. vnde illam communitatem di xrit eſſe ſuam non ſic dixit de communitate mõtis ſacte ma rie.quia ponens ſpem ꝙ dominus krolus licet ĩ genere cõ⸗ miſit cauſam domino bartolameo vni ex illis duobus com miſſarijs.ſed dicticommiſſarij ſolius domini pandolphiꝗ non habebat aliquam iuriſdictionem in dicta communita te montis ſancte marie.ergo ipſo iure ſententia fuit nulla. maxime quia vt dixi dictus dominus pandolphus ſolus cõ mittere non intendebat.pꝛo hoc.c.cum ſuper abbatia.⁊qð ibi nõ.de offi. dele.⁊.c.ex parte aſſenſſus.de conceſ.pꝛeb. 2 quod nõ.bar.in.l.ſi is.ad.ff.de acqui.here· FKune ve⸗ nio ad reſponſionem contrariorum qui videntur pꝛĩa fron te multum vꝛgere.¶ Et pꝛimo ad pꝛimum dico ꝙ nõ ap- paret partes hic fuiſſe pꝛelentes in ſentẽtia.⁊ pꝛeſuppoſito partes fuiſſent pꝛeſentes dico ꝙ ſatis hic pꝛo parte com munitatis montis ſancte miarie pꝛobatur iuriſdictionis de/ fectus.Etenim pꝛo eis ius commune ⁊ notoꝛietaſ facti.ex quibus patet ꝙ plenarie iuriſdictio in dicta communitate pertinet ad eccleſiam romanam.alius ergo exercens pꝛeſu mitur vſurpaſſe niſi oſtendebat titulum vel coloꝛatum paſ ſionem.vt in ſimlli habetur in.c.ad decimas.de reſti.ſpoli. li. vj.ſac.c.de con.moꝛem. 4. tem vt pꝛoxime diri domi ebat committere reſpectu mõ ecobſtat ſactum eſſe antiquum.pꝛimo quia ẽ nus pangolphus non inten tiſfani⸗/ ec obſtat ſi dicatur ꝙ commiſit vices ſuas college.ea ratione prohibitionis eſt in college qᷓ 4 notabilis opinio vt ante lapſum.xx. annoꝛnm non dicat᷑ fa. ctum antiquum quo ad impugnandum ſententiam de nul litatc etiam reſpectu oꝛdinis.? voluit Yo.cal.iĩ dicto.c.quo niam.de pꝛoba.Item ſecus de falſo poteſt obijci infra.xx. aunos.vt in.c.cum venerabilis.de cxcep.⁊.l.querelam: C. de fal. foꝛtius eſt ergo idem dicẽdum in nullitate ſententie ex iuriſdictionis deſfectu.facit.c.ſuper eo.⁊ quod ibi nõ.de lal. en antiquitas facti releuat niſi aperte pꝛobarent᷑ defectus. ceſſet enim pꝛeſumptio vbi aperte apparet ð ve = patet ꝙ dominus karolus dictam commu nitatem reſtituit eccleſie romane tanꝙᷓ domino.vt in facto mihi pꝛeſupponit᷑ nec vnꝙᷓ aliqd habuit ibi agere dñs pan dolphus non habebat ibi iuriſdictionem nec intendebat iſte pꝛoꝛogare ipſius iuriſdictionem.quod patet ex eo quod do minus kraolus ꝗ de facto exercebat ibi iuriſdictionem hãc eommiſit cauſam vnde litigabat illa communitas montis ſancte marie vigoꝛe commiiſſiõis facte per dontinum karo lum.pꝛoꝛogatio enim non debet pꝛeſumi exquo conſtat ex coniucturis de contrario.quia facta de facili non pꝛeſumũt vt in.c.cum in iure.de offi.dele.⁊.l.vnica.C.de man.pꝛin. Mec eſt veriſimile qauem velle pꝛoꝛogare iuriſdiotionem ĩ non dominij ex quo is qui gerit ſe pꝛo domino illam cauſaʒ quod inſeritur eidẽ.Ex hoc etiam dico ꝙ dominus Pan dolphus non intendebat per illam commiſſionem acquire re iuriſdictionis poſſeſſionem qui non intendebat.hoc pa tet ex verbis commiſſionis.ar.l.fi·ff. quemadmodũ ſᷣm an. t quod nõ. Inno.in. c. bone pꝛeal.nec etiam potuiſſet acquirere.quia in acquiſit one iſtoꝛum iurium incoꝛporaliũ requiritur ſcientia poſſeſſoꝛis.que hic non pꝛobatur vere nec pꝛeſumptiue.l.ij. C. de ſerui.? aqua.nõ. Inno.in.d.c. bone.pꝛealle.⁊ in.c.conquerente.de offi.oꝛ.⁊ per bar.in.l. j.ff.de aqua plu.arcẽ.in.:.ſipublicanus..in vectigalibus. ff.de publi.¶ Ad tertiumſcontrarium reſpondeo ꝙ glo. il la non eſtvera ſimpliciter nec communiter appꝛobatur ibi a doctoꝛibus.ſententia enim nulla habet vim pacti.quando poſtꝙᷓ eſt lata appꝛobatur ex certa ſcientiaa partibus.⁊ ſic inte lligitnr.l.ij.C.communia vttiuſq;.vt ibi nõ.⁊ in.l.vni ca.C.qui pꝛo ſua iuriſdi.⁊.l.licet.C.de iudi.per a bu tri.in dicto.c.ſignificaſti.quod hic non contingit. Ad q̃r tum argumentum reſpondetur pꝛimo ⁊ dixi quia łʒ dictus dominus commiſit.tamen commiſſarij pꝛoceſſerunt tan⸗ iᷓᷓ delegati ſolius domini Dandolphi.vt patet ex eoꝛum ſententia. tem cũ dominus karolus nullum habuit vl habuiſſe ibi titulum nihil valuit quicꝗd ipſe fecit.iuxta ple- ne nõ.per Anno.in.c.nihil eſt.de elec.per bar.in tractatu ð tyramno.ſacit.c.alienatiõe.xij.q.ij.⁊.c.j.de ſciſma.⁊.l.cer nimus.C. de ſa.ſã.ec. Mec obſtat.l.harbarius. ſatis eniʒ re ſpondetur per Inno.in.c.nihil eſt.¶ Ad vltimũ argumẽ tum dico ꝙ ſi bene inſpiciantur verba ſententie dictoꝛum delegatoꝛum communitatis montiſſani pꝛouocanit coꝛam dictis delegatis vnum.licet quilibet ſit actoꝛ ⁊ reus in iſtis iudicijs communibus.tamen ilie tenet actoꝛum locum qui pʒimo pꝛouocauit ad iudicium.vt in.l. in tribus.de pꝛoba. Koncuh igitur partes iudicis apoſtolici in hac cauſa fo E pꝛout in ſuo conſilio concludit dominus matheus falici ani.ſi eaque ipſe in ſacto narrat vera ſunt ⁊c. Con. tij. Dnipotentis dei poſtulato ſuffragio. illud ðᷣ Iure queritur. an viſis compꝛomi flo ? laudo ĩ de ſecuto geſtis inter reuerendum patrem quõ dam dominum bartolameum quõdam epiſco⸗ pum maſſanum ex vna parte. ? bartolameum ephani de caſtro nouo exalia parte. Ac etiam ponderato conſirmatione dicti laudi ſeu ſententia poſtmodum facta dominum Joannem tunc papam. xxiij. competant aliqua remedia.⁊ que ipſi bartolameo ſtephani ſeu eius ſucceſſoꝛi comtra ⁊ aduerſus ſucceſſoꝛeʒ dicti domini bartolamei epi ie ſcopatum ſeu aduerſus epiſcopum maſſanum. Etpꝛ imo videtur nullum remedium competere. Non ehim valet pꝛonunciatio vt ſentẽtia delegati apoſtolici.qa cum eſſet laicus delegatio ſibi fſacta per ſummum pontifi- cem maxime oꝛaculo viue vocis ipſo iure coꝛꝛuit per.c. ſta tutnm. de reſcrip.li.vj. Meq; valuit tanqᷓ arbitramentum vigoꝛe compꝛomiſſi.pꝛelatus enim ſine auctoꝛitate ſuperi oꝛis ⁊ marime ſine conſenſuſui capituli nõ poteſt compꝛo- mittere ſuperrebus immobilibus.vel ſuper iuribuſ eeclcſie ſaltem quo ad hoc vt obligatio tranſeat in eccleſiam ſal⸗ tem per moꝛtem compꝛomittentis. Sint enim directe non valet ſolus alienare bona eccleſie vel eccleſiam ſuaʒ ꝑ petuo ohligare.xij.q.ij.ſine exceptione.⁊.c.j.de his que fi⸗ a pꝛela. Ita nec indirecte.ſ.compꝛomittendo.vt in.c.per-⸗ uenit de arbi.⁊ ibi expꝛeſſe hoc tenet hoſti.⁊ ſpe.eo.ti..re ſtat v.ſed nunquid clericus.5.fſinitur v.ſed nunquid pᷣlatus. Et Frede.conſi.xlix.⁊ lappus ab allegatione.io. Dꝛobatĩ᷑ alia ratione certum eſt ꝙ ſolus pꝛelatus tranſigendo nõ ob ligat ſucceſſoꝛem.ſed tranſactio cenſetur dumtaxat perſo-⸗ nalis. vt pꝛobatur in.c.veniens.⁊.c.de cetero.de tranſa.er go idem dicendum in compꝛomiſſo facto tanqᷓ arbitrato⸗ rem ⁊ laudi inde ſecute.Eſt enim quedam tranſactio.vt le gitur ⁊ nõ.in auc.ſi vero contingit.C.de iudi.⁊ in coꝛpoꝛe vnde ſumitur. in ti.vt dif.iu.?⁊ nõ. Inno.in.c.quintauallis. de iureiuran.⁊ bar.in.l.ſi ſocietatem.S.arbitroꝛum.ff.pꝛo ſo. (Gecumdo pꝛincipaliter non valet dietum laudum.qa continet in ſe vſurariam pꝛauitatem in eo qdð condemnat epiſcopum ad ſoluendum ſex floꝛtenos pꝛo quolibet cente⸗ nario donec ſoluit capitale contentum in dicta condemna tione.qᷓꝙᷓ enim vſura non cenſetur niſi excontractu mutui vt in.c.conſuluit de vſu.plene per Jo.an.in regula pecca- tum.de re.iur.li.vj.in mercu.tamen ſufficit mutuum verũ vel fictum.vt legitur ⁊ notatur in.c.in ciuitate.⁊.c.nauigã ti.de vſu.patet in eo ꝙ vendit merces plus qᷓ; valeant. ga differt ſolutionem pꝛetij. Nam ibi non eſt mutuum veꝝ ſed fictum.quia fingitur emptoꝛ ſoluere verum pꝛetiuʒ em ptionis ⁊ recipere illud mutuo ab emptoꝛe ⁊ pꝛo vſura da re illud plus debito.vt notat᷑ in dictis iuribus. Sic pari ratione videtur dicendum in pꝛopoſito vt epiſcopus finga tur ſoluere illos ducentos floꝛenos.? poſtmodum mutuuʒ recipere ⁊ ſoluere ſex pꝛo centum.quod eſt illicitum vt per totum ti.de vſu.maxime in dicto.c.in ciuitate.⁊.c.nauigã ti. S Tertio non obſtat pꝛedictis confirmatio facta per io⸗ annem tunc papam.quia illa non fuit facta in foꝛma cõmu ni.ſed conditionaliter ſeu ſub conditione.confirmat enim omnia ſi ⁊ pꝛo.vt rationabiliter pꝛoceſſerunt ⁊c. Que qui dẽ conſirmatio nihil noui iuris tribuit.ſed antiquũ ſi quod ius erat confirmauit.vnde parum aut nihil operatur. vr in c.examinata.de confir.vti.⁊ in.c.quia diuerſitatem.iuncta glo. de conceſ.pꝛeben.vnde non facit tranſactionem perſo nalem eſſe realem.vt eſt glo nõ.quam omnes ſequunturiin dicto.c.veniens. Sed his nõ obſtãtibus que vere ſi ſub⸗ tiliter ponderentur non obſtant contrariam ſententiam pᷣ⸗ ualere arbitroꝛ.Et pꝛimo dico ꝙ dicto bartolameo ſeu ei ſucceſſoꝛi competit remedium petendi dictos ducẽtos flo renos.quia ſunt in obligatione vigoꝛe dicte ſententie.⁊ lau di.qᷓꝙᷓ ſucceſſoꝛ ſeu epiſcopus maſſanus poſſit ſoluere ſex pꝛo centenario ⁊ euitare ſolutionem ducentoꝛum floꝛeno rum pꝛout in laudo continetur. Moueoꝛ quiaſicet pꝛela- tus nõ poſſit per contractum ſeu compꝛomiſſum alienare bona immobi ia eccleſie ſine ſolemnitate vt in iuribus ſupe rius alehatis.poteſt tamen compꝛomtittere ⁊ contrahere nomine eccle ſie.ita q obligatio efficaciter tranſit in eccleſi am.ſi ceſſat alienatio iurium eccleſie. vt pꝛobatur in.c. dile cti.de ſo.compe.=.c.ij.de pꝛeca.?.c.j.de ſolu.⁊ cle.j.de re bus eccle.non alie.nõ.hoſti.in.c.contingit.de tranſ ac. pꝛo- batur in ſimili tutoꝛ tranſigit ſuper rebus pupilli...interduʒ §. qui tutelam. ff. de fur. ergo ⁊ pꝛelatus qui cenſetur tutoꝛ eccleſie.xvj.q.j.in canonibus.nõ.glo.in c.auditis de ĩ inte grum reſti. Item adminiſtratoꝛ ciuitatis.vt.l.pꝛeſes.C. de tranſa.ergo ⁊ pꝛelatus qui habet largioꝛem poteſtatem. in c.cum nobis.in fi.de elec.facit quod legitur ⁊ notatur in.c. fi. v.q.iij. ¶ Item procuratoꝛ habens generalem ⁊ liberã poteſtatem tranſigit.vt in.c.qui ad agendum.de pꝛocu. li. vj· ergo ⁊ epiſcopns qui habet generalem 7 liberam.ſicut ⁊ quilibet alius pꝛelatus.dicto.c cum nobiſ?⁊ dicto.c.fi.v.q. iij. eſt bo.tex.iuncta glo.in.l.nulli ff. de tranſa.vbi dicit pꝛe latum ſolum poſſe tranſigere ſuper rebus eccleſie.ſi bona ð quibus eſt contentio occaſione tranſactionis remanet pe nes cgleſiam eccleſia obligatur ad aliquid dandum vel faciendum.nam tunc non ſequitur alienatio.immo condi- tio eccleſie melioꝛatur. uo caſu non exigitur ſuperi- oꝛis vel alterius conſenſuſ.vt.l.cum hi.s.quid ergo.⁊ quod nõ. glo.in. ..ſi vni.ff. de tranſa. quod ibi pꝛincipaliter conti tie de le do g nat te⸗ na tni ca⸗ eri igi er 0d4 ſo⸗ luu ſer No e N cei die ele P⸗ ſte n 69 ⸗ beri nli N 1. 5 vel di⸗ git in facto noſtro.valuit ergo compꝛomiſſum.ſaltẽ vigoꝛe appꝛobationis poſtea ſubſequente cum fnerit qnedam trã ſactio facta circa alienationem rerum cccleſie.⁊ eccleſia fu it melioꝛata.E pꝛeſuppoſito ꝙ ſi fuiſſet leſa imputanduʒ eſt eccleſie · ſi non petijt reſtitutionem in integrum ſalteʒ a tutoꝛe dicti domini bartolamei.iuxta ea que habentur ⁊ no tantur in dicto.c.j.de in inte.reſti.li.vj. Mec obſtat ſi di catur.ꝙ ĩmo ſequitur alienatio iurium ⁊ eccleſie.quia eccle nia obligatur ad dandum annuatimi ſex pꝛo centenario in obligatione ꝙ ſolns pꝛelatus facece non poteſt dicto.c.de cetero. Quia dico ꝙ illa ſolutio annualis non eſt obligatio ſed in facultate ſoluẽndi. Solum enim ſolutio ducentoꝛum floꝛenoꝛum eſt in obligatione ſoluendi.⁊ ſic eccleſia poteſt ſe ſi vult vnica ſolutione liberare.vt patet ex foꝛma laudi ⁊ ſententie. Ad hoc quod legitur ⁊ nõ.in.l.miles.s.deceʒ 7 vendi. & marime pꝛedicta pꝛocedunt quia dictus checii us non fuit purus arbitratoꝛ ſed etiam delegatus apoſtoli- cus.⁊ pꝛoceſſit tanqᷓ; delegatus ⁊ arbitratoꝛ.vt patet ex te noꝛe ſententie.quod facere potuit.vt pꝛobatur in.c.niſi de pꝛeben.facit quod nõ. AInno.in.c.cum ex officij. depᷣſcrip. Et ſic cum non fuerit abeius ſententia appellatum tranſi- uit in rem iudicatam.de re iudi.quod ad conſultationem.?⁊ ſententia delegati tranſit in eccleſiam ⁊ ſucceſſoꝛem.licʒ ſo lus pꝛelatus fuerit in iudicio.vt nõ.in.c.edoceri.de reſcrip. facit.d.c.dilecti.de fo.compe. Nam dictus dominus bar- tolameus delegationem apoſtolicam ⁊ compꝛomiſam ac laudum inde ſecntum appꝛobauit ⁊ fecit nomine epiſcopa tus ſui.eccle ſia autem nunqᷓ; moꝛitur. xij.q.ij.liberti.⁊ ſic iudicium ⁊ contractus in perſonam pꝛelibati nomine eccle ſie tranſeunt efficaciter in eccleſiaʒ exquo non infertur alie natio iurium eccleſie.ita ⁊ dictum laudum.maxime ſecuta appꝛobatione cum ſit quidaʒ contractus.vt.S.dixi.fuit enĩ iſta quaſiquedaʒ emptio iurium d.cti bartolamei.quam ꝗ/ dem emptionem nomine eccleſie.ſatis poteſt pꝛelatus fa- cere cum acquirat eccleſie.facit.c.ij.de dona.⁊.c.quruʒ.xij q.ij.⁊.c.quicunqʒ ſuffragio.ex cauſa ⁊ queſtione⸗ Ex q bus poteſt inferri ꝙetiam ceſſante confirmation boltoli ca obligatio oꝛta ex dicto laudo.⁊ ſententia tranſiuit effica citer in eccleſia.maxime non nulla ſit pꝛeſumenda ambitõ. Mec fraus ex qlitate ꝑſone ðputatiæ arbitratoꝝ qui fuit in hac ciuitate ſenarum vir pꝛobatiſſimus.E x qualitate eniʒ iudicis ⁊ arbitratoꝛum ceſſat pꝛeſumptio fraudis.vt eſt bo. tex.in.c.niſi.Et ſic dicendo eſt illa tranſactio realis. dicta l.pꝛeſes. Nec ob.d.c.veniens.⁊.c.ceterum.de tranſa.xbi dicit᷑ tranſactionem eſſe perſonalem.⁊ non realem ad con- ſirmationem ſuperioꝛis poteſt enim dupliciter reſponderi Pꝛimo o illa iura pꝛocedunt quando occaſione illius cau ſatur perpetuum pꝛeiudicium eccleſie.vt quja alienantur bona veliura ipſiue.⁊ ſic pꝛopꝛie loquuntur iſta iura. Sed in caſu noſtro nulla ſequitur alienatio.immo acquiſitio iuri um dicte curie de quibus erat contẽtio.⁊ illa ſolutio annua ſex floꝛenoꝛum pꝛo centenario eſt in facultate ipſius eccle⸗ ſie.⁊ non in obligatione.vnde poteſt eccleſia maſſana vni ca ſolutione ducentoꝛum flo.enoꝛum ſe liberare.vt.s.dixi. vnde ſicut ceteri contractus ⁊ iudicia tranſeunt in eccleſiã „ 2 ſucceſſe reinuuihue ſuperius allegatis. Ita ⁊ iſte ðᷣ qubus hic. Secundopꝛincipaliter ꝙ pꝛeſuppoſito ſine veritatis pꝛèiuditio.quod pꝛedicta non obſtarent.attamen ex confirmatione apoſtolica efficiunt᷑ pꝛedicta valida 2 tr- ſeuntin eccleſiam ⁊ ſucceſſoꝛem.ex confirmatione eni apo ſtolica ex certa ſcĩa facta actus ↄfirmatus validatur ſi erat ĩ ualidus ⁊ efficĩtur realis.ſi pꝛimo erat perſonalis.vt pꝛoba tur in.c.j.de tranſac.cum ibi nõ.⁊.c.j.⁊.ij.de cõfirma.vti. te circa romanum pontificẽ cognoſcere poteſt vt ibi. Adeo q nullus eſt de ipſius actus validitate vel rfe⸗ ſecundum qꝙ actus efficiatur reals ⁊ tranſeat in ſucceſſoꝛẽ per confirmationem apoſiolicam.allego caſum expꝛeſſum in dicto.c.veniens. AWo autem iſta confirmatio factã fu eritex certa ſcientia pꝛobatur extenoꝛe geſtoꝛum impoſiti one.quotiens enim ea que confirmantur ſpecialiter ex con- firmatione expꝛimuntur dicitur ſuperioꝛ confirmare ex cer ta ſcientia.adeo ꝙ illa verba que ſolent in confirmatione in ſeri videlicet ſi ⁊ pꝛout nõ.pꝛoceſſerunt ⁊c̃.ſtant non condi tionaliter ſed cauſaliter. vnde exponuntur illa verba ſicut rationabiliter.i.quia rationabiliter.vt pꝛobaturin.c.penul. de confir. vti.⁊ ibi tex.⁊ doc. Incaſu autem noſtro exponũ pꝛincipale debitum. tur omnia in littera confirmatoꝛia.que ſunt in materia pn- cipalis. Nec ob.ſi dicat᷑ ſolutiõem annuãilloꝝ vj/floꝛenoꝝ pro cẽtenario ibi dem ſpᷣaliter non ↄtineriqui.a dico illud minus ↄfirmatum dicatur facta ex certa ſcientia.qui vt.s. ſepe nüo pꝛelibiiũ ex iſtit illa ſolutõ non eſt in obngatione. ſed tm̃ in falcutate vnde nõ fuit opus illã ſpᷣaliter enarrare. MHarrat eniĩ qð ẽ pncipale in materia ⁊ obligatõne verlat᷑.ſi ↄdemnatio in ducentis floꝛenis.⁊ adiudicatio iurium dicte ecclłe. Nec aliud vltra ducentos floꝛenos petere vult vei ĩtendit.dictus . SGartholomeus vel eius ſucceſſoꝛ.ſatis col ligitur vltra pꝛcdicta ex clauſula ibidẽ in fine defectus ſiqui foꝛſan in omibus pꝛemiſſis.interueniſſent de cuius virtute potenttia ſatis habetur ꝑ ſpe.in ti.delega.S.nũc oſtẽdendũ v. xviij.⁊ ꝑ archy.ĩ.c.cenomenſe.lxi.di.ꝑ tex.⁊ doc.in.cle. paſtoꝛalis.de re iud.que quiõ cła apponit᷑ nũq̃ qñ ↄfirmatõ fit in foꝛma cõi cum illa nil iuris tribuat.ſed antiquum ſim- pliciter cõfirmat vt.S. dixri Goncludo & pꝛemiſſa valere ex triplici capite. Dꝛimo virtute enang Be⸗ xe . poteſtate arbitrar Naphechalee ſecuta. ertio ex 2 firmatõne aplica. domini Wartolomei in ep̃atu ad dcõs ducentos floꝛenos. habet tamen epᷣatus ſeu.ſucceſſoꝛ ſaclſtatẽ ſoluendi vj.pro centenorio.Et patet rũſio ad cotrnaria ſuperius allegata. pꝛeter quam quo ad duo ad que rñũdeo Sico qð delegatio certe valuit licet eſſet puruſ larcus quod fuit facta ex certa ſciẽtia pape cũ ſciret illum laycum oraculo viue vocis ſibi pñti ↄmifit cãm illam vt patet ex vbis pape in dcã ↄfirma tõ ne ↄtentis Et ſic non viciat᷑ coniſſio.vt.nõ.vult Inno in dcõ.c.ſtatutum dereſcrio.li.vi.vbi in pmo facit quod nẽ YJo. an.ĩ.c.non nulli.de reſcp.Mec eſt neceſſe vt expꝛimat᷑ ex certa ſciẽtia vt quidã voluerũt Et videt᷑ pma frõte ſen- tire go.ĩ cle.ij.de reſcp Satis enim ẽ quod ibið expꝛeſſis colligatur certa ſciẽtia pape.Et.ſic voluit Jo an in dcõ.c. nulli.⁊ ſic dẽt intelligi ſua gla.in dcã.elę.ij. Et ſic ↄtingit ĩ facto noſtro. Maʒ papa Joannes habebat notitia chocchi ⁊ appellat quod in ſua littera ↄfirmatoria ſimplicit᷑ chocchũ nec dicit eũ clericũ nec mgẽʒ vel in aliqua dignitate cõſtitu tum vt fit commmniter ð ſtilo. em pꝛeſuppoſito ⁊ nõ conceſſo quod dicta commiſſio non valuiſſet nihilominuſ virtute compꝛomiſſi ſtaret concluſio pꝛedicta cum dictus chocus potius elegerit viam boni viri quam iudicis.vt pa- tet ex tenoꝛe dicte ſententie ⁊ laudi. Et voluit valere pꝛo- nunciationem meliꝗ:ꝛi modo quo poſſit valere. Et ſicetiaʒ papa confirmauit em papa in fine confirmatiõis ſup pleuit omnem defectum.per quam quidem clauſulam pur gantur omnes defectus circa ſolemnia iuris commiſſi.vt ĩ ſpe.⁊ archi.in locls pꝛealle.quod eſt multum ponderanduʒ in caſu noſtro tam circa conſenſum capituli quam ſterioꝛes ſi de iure interuenire debniſſet. licet non credam neceſſari um per ea que ſupꝛa dixi. Venio ad aliud contrarium⁊ dico quod ſi omnia bene ponderentur nulla in dicto laudo reſuluit vſuraria.niſi exmutuo vero vel ficto.⁊ ex pactione partium. vr notatur in dicta regula peccatum. per a an. Sed in caſu noſtro nullum eſt mutuum verum vei fictum nec pactio pertinet.ſed illa pꝛouiſio ex toto pꝛoceſſit ex ar hitrio iudicis ⁊ arbitroꝛum non enim dicto bartolameo ali quid mutuauitepiſ. vere vel ficte. Nec poteſt exigere pꝛeben.facit quod Iuno.nõ.in.c.in ciuitate de vſur.AVtẽ hoc factum fuit in compenſatione fructuum percipiendo- rum a dicta cnria ante ſolutionem ducentoꝛum floꝛenoꝛum qui cum pertinerent ad dictum bartolameum ante ſolutio nem illoꝛum ducentoꝛum floꝛenoꝛum voluit arbitratoꝛ in compenſatiõe ſibi tradi ſex pꝛo centenario.focit ad hoc qð nõ.bar.in.i.fiſtulas.in fi.ff.de contrahen.em.l.iulianus.F= officij.ff.eo.⁊.l.fi.f.de fun.dota.Et loco ⁊ intereſſe licʒ ali quid participatur ex debito ſi vere intereſt.vt nõ.in.c.con- queſtus.⁊ in.l.curabat.C. de Nrio en der Puuo inee cro.de ſen.excõ.facit.l:.ij.in fi.? quod ibi nõ.ff. de eo ꝗq cer. loco. Moſtremo dico quod ⁊ ſiomnia pꝛedicta deficerẽt que in veritate iuris ſubſiſtunt non poteſt cauillari.quoniã 8 — Ex quibus ꝓbat᷑ pꝛimum de quo.S. lacta eſt mentio.poteſt ̊ dictus Gartholomeus ſeu eius ſucceſſoꝛ agere ↄtra epᷣ̃atum maſſanũ ſeu ſucceſſoꝛem dicti t ſic eſt contra naturam mutui.⁊ ſic per conſequens ceſſat illud euangelicum mutuum dantes nihil inde ſperantes.de vſu.conſuluit.⁊ quod iudex potue rlt hoc facere ex poteſtate arbitraria.pꝛobatur in ſi⸗ ſi ecclſia maſſana ſeu epiſcopus nolit recognoſcere illã ſen ientiam ſeu tranſactionem tanꝙᷓ perſonalem tenentur inſti tuere omnia que vigoꝛe illius ſententie ſeu laudi conſecuto iſti. quia non debet laudi valere pꝛo parte eccleſie ⁊ contra canon.ld hoc.c.j.⁊ quod ibi nõ.de in inte. reſti.⁊.c. cum olim. de cenſi.⁊.l.quod ſi minoꝛ. . reſtitutio.⁊.l.intra vtile ff. de mino.facit quod notat glo.in.c.j.de in inte.reſti.li.vj. Et hoc eſt aliud ⁊ indeficiens remedium competens di- cto bartolomeo ſeu ipſius ſucceſſe ei vltra pꝛedicta ·.l. cum pꝛecibus. C. de pꝛeſcrip· verbis. At hecſt ufficiant ⁊c· Micolaus abbas. Con. lxiij. Mante quadam conſtitutione quondam Fre⸗ derici imperatoꝛis quam ipſe edidit honnnihꝰ ⁊ populo maſſanenſi regni ſicilie tenoris infra ſcripti videlicʒ viri ⁊ vxoꝛis bona omnia a qua⸗ (unq; parte pꝛoueniant natis filijs confundan- tur ⁊ vnum coꝛpus efficiuntur.⁊ volentibus viro ? Voꝛe diuidere cum filijs. tertia pars bonoꝛum tenet᷑ patri. ? alte ra matri.⁊ reliqua tertia filio vel filijs. Ihꝛemoꝛtuo vo pa tre vel matre ab inteſtato ⁊ filio vel filijs viuentibus patre ſuperſtite vel matre tertia pars pꝛemoꝛtui cedat filijs vel fi- lio. Et ſic idem filij habent duas partes vnam debitam ſibi iure nature.alteram parentis pꝛemoꝛtui. Si vero pater eiꝰ pꝛemoꝛiatur teſtatus eius ſtabitur teſtamento.dummodo ĩ eodem teſtamento de tertia filios ſuos recognoſcat. Di ve ro pꝛemoꝛiatur mater poteſt de mobilibus tertie ſue poꝛtio nis pꝛo velle teſtatoꝛi. Stabilia vero ea moꝛtua cedũt filijs Si autem non ſunt mobilis poteſt de ſtabilibus vſq; ad me. dietatem valoꝛis eoꝛundem ſtabilium iuſta eſtimanone te- ſtari. Quedam domina habens filios Z bona mobilia ? im mobilia exiſtens in matrimonio in egritudine conſtituta cõo. didit teſtamentum ? pluribns legatis de mobilus factis. legauit ad pias cauſas quandam rem immobilem. Querit an ex verbis dicte conſtitutionis fauoꝛe pie cauſe dictuʒ le gatum valegt. ́ÿ́R;—⸗ů.— Piiti eiuſq; matris pꝛeſidio humiliter inuoca to. Videtnr pꝛimo dictum legatum non vale- re.nam omnia ſtatuta ⁊ conſuetudines contra libertatem eccleſiaſticã ſunt ipſo iure irrita ?⁊ caſ- Iſa. vtin. c. nouerunt. 7.c. grauem. de ſen. excõ. 2 in auẽ.ca ſſa.C.de ſa.ſan.eccle.Illa vero ſtatuta ſunt cõ-⸗ conceſſa a pꝛincipe vel a papa eccleſie vniuerſali.vt nõ. no. in dicto.c.nouerunt. bar.in dicta auc. caſſa. Sed c ſtitutio de qua.S.ſi extendatur ad pias cauſas eſt huiuſmo- tra libertatem eccleſiaſticam que tendunt contra ea que 1 n di. ergo aut non debet extendi aut tanꝙᷓ contra libertatẽ ec cleſiaſticam eſt ipſo iure nulla.modo ꝓbatur ſic imperatoꝛ conceſſit pꝛiuilegium eccleſie vniuerſali? cuilibet membꝛo ipſius eccleſie ſuper donationibus ⁊ legatis ⁊ hereditatibuſ vt quilibet haberet liberam facultatem donandi ⁊ relinquẽ di collegio eccleſiaſtico.vt in.l.illud. ?7.l.j.z.l.fi. C. de ſa. ſã. eccle. Inſuper pꝛiuilegiauit eccleſiam vt circa traditioneʒ ex ſolo titulo acquireretur dominium. dicta.l.ſi.Sed ꝑ hãc conſtitutionem tolleretur mulieribus habentibus filios li- bera facultas relinquendi eccleſijs bona pꝛopꝛia.ergo eſt cõ tra pꝛiuilegium eccleſie vniuerſali conceſſum.⁊ per conſe quens contra libertatem eecleſiaſticam. Mec obſtat ſi dica tur ꝙ auc.caſſa.⁊.c.nonerunt.⁊.c.grauem loquuntur ð ſta tutis particularibus.hec autem conſtitutio de qua in caſu noſtro fuit edita ab imperatoꝛe qui potuit ſuam conſtitutio nem limitare.l.pꝛinceps.ff.de legi.quia ex quo imperatoꝛꝰ ceſſit pꝛiuilegium eccleſie non potuit amplius illud reuoca re.quia ex quo conceſſit non ſubdito tranſiuit in contractũ. vt notanter voluit Inno.in.c.nouit.de iudi.⁊ Jo. an.ĩ. c. conſtitutus de re.do.⁊ archi.in.c.quicunq;.xj·q.j.Iteʒ pa- pa pꝛiuilegiauit eccleſiam in huiuſmodi relictis.adeo ꝙ in eis remiſit omnem ſolemnitatem legalem.vt in.c.relatum de teſta. quapꝛopter melius⁊ tntius eſt dicere vt dictuʒ ſta tutum generaliter loquens non extenditur ad pias cauſas- quia diſpoſitio generalis non debet extendi ad illicita.vt in c.j.de iureiuran.li.vj.⸗ Ad pꝛedicta facit queſtio quaʒ po nit Jo. an. in.c·ſi·de immu.eccle.li.vj.vbi queritur an ſta tutũm ciuitatis vel dominij diſponens ne quis donet vł vẽ dat remimmobilem alicui non exiſtenti de iuriſdictione ſta tuẽtiũ vel ñ ſub pꝛotectõe coĩs vel dñi includat venditionẽ vel donationem in eccleſiam. Et finaliter concludit ꝙ non vel ſi aliud diceretur pꝛopter intentionem ſtatuentium cõ tra libertatem eccleſiaſticam.⁊ ſic nullum mouetur pꝛedi- ctis ⁊ alijs rationibus.ſ Secundo pꝛincipaliter ſicconſti⸗ tutio irreuocabilis non ligat.non enim habet legis ſubſtan- tialia de quibus mi. di. Hit autem. l.xri.di. conſuetudo.nõ. bar.in.l.omnes populi.ff.de iuſti.⁊ iur.ſed hec conſtitutio de cuius virtute queritur eſt irrationabilis ſi extenderet᷑ ad pias cauſas.ergo aut non debet extendi aut tanꝙᷓ irrationa bilis non valet.minoꝛ pꝛobatur.lex vult ꝙ eccleſiaʒ ſeu mo naſterium debeat quis computare ſaltem in numero ſiliox. vt in auẽ.ſi qua mulier. . de ſa.ſan.ecc.ſed hec conſtitutio hoc non interdicti ſed vires ſuas poꝛꝛigit ad pias cauſas.er go irrationabilis. Mam ſi contrarium eſt rationabile.ergo iſtud in irrationbile.de natura enim contrarioꝛum eſt. vt ſi vnum eſt bonum reliquum ſit malum.xxxij.q:ij.hoſpitiolũ. ⁊2.c.intellecto.de iureiuran. Item quis debet magis dilige re animam ſuam iꝙᷓ fllios.vi patet in euangelio.⁊.c. Jaco⸗ bus de ſymo.ſfacit.xij.q.j.pꝛecipimus.hinc dicit bar.in di⸗ cta.l.pꝛima.ꝙ diſpoſi oa pias cauſas eſt magis fauoꝛabi lis quam inter liberos. Sed hec conſtitutio contrarium gffferret ſi poꝛrigit vires ſuas ad pias cãs ergo irratiõabilis ertia ratõnabilitas quia in poꝛtione deſerenda filijs facit differentiam inter grcen ⁊ matreʒ contra.l.maximũ vitium. C.de lib. pꝛete · , ertio pꝛincipaliter facit quia dicta conſtiutio non dicat mulierem non poſſe de imobili⸗ bus põt pꝛo velle teſtari ex affirmatiua vero in aliquibꝰ nõ ſequitur negatõ aliorum que alias a iure ↄcedũtur.̊ ꝓbat᷑ in.c.vt comiſſi.ð here.li.vi.inncta glo.⁊ in cle.ij eo.ti⁊ ibi bona glo.in ver.ipſoꝛun commiſ.de iure autem communi conceditur parentibus libera facultas teſtandi tam in im- mobilibus qꝙᷓᷓ in mobilibus.⁊ ſatis inſtituere liberos ĩ aliquo quantuncunq; miodico licet ipſi poſſunt poſtmodum age- re ad complementum legitime. I.omnimodo.2.c.lancim us C. de inoffi.teſta. Et maxime pꝛocedunt pꝛedicta ſi teſtari volunt ad pias cauſas.dicamus ergo mentem conſtitutio⸗ nis fuiſſe vt de mobilibus poſſit mulier teſtari pꝛo velle eti- am npp⸗ Eun ench⸗ liberis ſed de immobilibus non ita li/ bere. Sed his non obſtantibus que recto iudicio non ob⸗ ſtant contrariam ſententiam arbitroꝛ pꝛeualere quam mul- tipliciter ſic oſtendo. t pꝛimo ſic vbicunq; lex ſimpliciter differt aliqua bona vel certam quotam bonoꝛum alicui'ex bonis alterius ille ſic pꝛegrauatus nequit etiam ad pias cau ſas de bonis alteri delatis teſtari· nec eccleſia debet talia bo na ſeclherew aperte pꝛobatur in.c.fi.xvij.qiiij· vbi augu. dicit. Quicunq; vult exheredato filio heredem facere ec/ cleſiam querat alium qui ſuſcipiat.nõ auguſtinum deo ppi tio neminem inueniet ⁊c̃.vt ibi.certum autem eſt ꝙ poꝛtio debetur filio non iure nature ſed ex diſpoſitione legali cum iure naturali alimenta dumtarat fitlio debeantur. vt in.c. iuſ Hac.al. —— Naturale alimenta. j. di. Mon enim poteſt certa poꝛtio de⸗ beri filio iure naturali.cum illo iure omnia eſſent commu⸗/ nia.viij.di. quo iurexij.q.j.dilectiſſmus. 8 ſie lex diffe⸗ gens filio poꝛtionem certam in bonis patris pꝛiuat patrem teſtandi poteſtate de illa poꝛtione etiam ad pias cauſas.ita dicendum in pꝛopoſito cum dicta conſtitutio differt bona ſtabilia matris pꝛemoꝛientis.etiam cum teſtamento.ipſis liberis e de illis non poteſt mater teſtari etiam ad pias cauſas uod autem dicta conſtitutio potuerit hoc face re patet.poꝛtio enim debita liberis ex bonis parentum uon poteſt per legem ſeu ſtatutum augeri ⁊ minui.vt eſt ſenten tia Bp. in regula indultum. de reg. iur.li.vj.in.c.raynũciꝰ. de teſta. ? dicit ibi.2 alibi non ita ſicut ibi bene pꝛobari attẽ ditur enim conſuetudo in deductione legitime tenet Ep. in.l.ſanctius.C.de nup.⁊ bar.in.l.titio.i.titio genero.ff.ð condi.? demon.⁊ bal.in.l cum leonina.C.de epiſ.⁊ ce. p batur ratione iure naturali.vt.S.dixi.filijs debentur ſolum alimenta. Sed iure poſitiuo fuit eis delata certa portio.⁊ imo fuit quarta poſtmodum aucta in tertiam ? dimidiaʒ m filioꝛum numerum. vt pꝛobatur in.l.cum queritur. iun cta anc.nouiſſima. Cide inoffi. teſta.vnde ſicut potuit auge re tertiam ⁊ dimidiam.ita potuit ſtatui vt ſtabilia cedant fi lijs reſeruatis mobilibus libere facultati materne.⁊ mobili- bus deficientibus cedat medietas ipſoꝛum immobiliuʒ. vt in dicta in caſu noſtro vt pʒ ex pꝛedictis. in dicta conſtitutione. argu. optimum in. l. cum matio. ff. de .— bo. dam.ꝛ eoꝛum que leguntur ?⁊ notantur. in.lnam ?⁊ ſi·f. icc ca p⸗ de inoffi. teſta.⁊ quia pater ⁊ filius cenſentur eadem perſo na.vt in auẽ.de iur.iur.a.mo.pꝛe.ꝭ.j.⁊ in.l.fi.Q.de impu. » alijs ſubſtiꝛ⁊.xxxv.q.iij.S.hoc autem hinc dominium con tinuatur in filium.l.in ſuis.ff.de libe.⁊ poſthu. Cum ergo iſta poꝛtio ſtatutaria ſuccedat in locum poꝛtionis debite de iure communi eodem iure debet illa cenſeri.quia ſubroga tum debet ſapere naturam eius in cuius locum ſurrogatur de bapti.maioꝛes.⁊.c.eccleſia.vt li.pen.ſfacit quod nõ. In no.in.c.ex ratione.de appel.ſicut ergo in illa poꝛtione debi ta de iure communi non poteſt pater vel mater teſtari etiã ad pias cauſas.vt in dicto.c.fi.ita nec in iſto ſtatutaria.quia eadem ratione mouetur.marxime quia dicta conſtitutio ſu it edita ab imperatoꝛe.⁊ ſic eſt ius commune quoad eos. Et idem dicerem vbi ipſa ciuitas hoc ſtatuiſſet.quia ĩ hoc habet poteſtatem a iure communi.vt ĩ.l.omnes populi.ff. de iuſti. ⁊ iure. ¶ Sec undo pꝛĩcipaliter facit quod nõ. Jo an.an.in.c.ij.de vſur.li.vj.⁊ bal.in.l.j.C.de ſa.ſan.ec.vbi volunt ꝙ in caſu quo bona alicuius publicantur pꝛopter de lictum non poteſt ille ſic pꝛiuatus teſtari etiam ad pias cau ſas. quia teſtaretur de alieno. contra.c.filios. de teſtai Xt idem vnlt ibi Jo.an.in bonis damnatoꝛum que hodie non publicantnr ſed deferuntur agnatis.vt in auc.bona damna toꝛum.C.de bono.pꝛeſcri.Et ex quo caſulex differt agna tis ⁊ pꝛiuat poteſtatem teſtandi non poteſt teſtari etiam ad pias cauſas.quia ex quo lex ſimpliciter pꝛouidet ⁊ non repe ritur contrarium iure noſtro ſtandum eſt diſpoſitioni legali in.c.j.de no.ope.nun.⁊ cum generaliter.l.loquitur genera- le debet ſeruari.xix.di.ſi romanoꝛum.⁊.c.ſolite.de maio.⁊ obe. Item ex quo bona differuntur alijs per legem pꝛo nõ dato habetur quod ab illo datur qui de iure donare non po teſt.j.q.vij.pubertuʒ.⁊.l.traditio.ff.de acqui.re.do.⁊.c.qð autem. de iurepatro. Hec obſtat fanoꝛ pie cauſe.quia pꝛo cegit cum teſtatoꝛ quod ſuum eſt legat.ſecus ſi legat nõ ſu um.vt in caſunoſtro nec pꝛopter fauoꝛem.alium legatoꝛũ debet alteri fieri iniuſtitiade ſo.compe.ex tenoꝛe.de dona tio.inter vi.?⁊vxo.nuper.de penis.ſacram.facit.j.q.j.non t putanda.ſi ergo pꝛedicta pꝛocedunt vbi lcx differt bona ad alium pꝛopter delictum.ſoꝛtius idem dicendum vbi differt ex equitate naturali.⁊ fauoꝛe filiationis cum fauoꝛes debe⸗ ant ampliari ⁊ odium reſtringi.vt in regula odium reſtringi de regu.iur.li.vj.: Tertio adduco bonum tex.in.c.queſi tum.xvij.q.iiij.in fi.vbi notanter colligitur eccle ſim debe re dimittere bona ſibi delata que equitate naturali ſuaden te retinere non poteſt.licet deſtricto iure retinere poſſit.ſʒ in caſu noſtro omnis equitas reſiſtit.ſatis eſt enim matrem teſtari poſſe de mobilibus vel eis deficientibus de immo⸗ bilibus vſq; ad medietatem ⁊ in dicta conſtitutione cauet᷑. quo videtnr in effectu concoꝛdare vel differre in ſententia a dicta auc.nouiſſima.ergo eccleſia non debet hec bona ſi bi delata agnoſcere.quinimmo ſi deſtructa vite poſſet reti- nere.iure tamen poli debent fuie reſtituere. ¶ Mnarto ad duco notata per bar. 7 bal. in.l.ij. C. de ſa. ſan. eccle. vbi vo lunt filiumfamilias non poſſe etiam ad pias caulſas teſtari. de bonis aduenticijs ? generali legis diſpoſitione que pꝛo bibet fuliumfamilias teſtari fauoꝛe patris.vt.l.penu.⁊ fi.C. qqui teſta.fa.nõ poſ. Et hoc videtur apertiſſime pꝛobari in c.licet pater..ſi.de ſepul.li.vj.vnde firmat bar.pꝛo regu la in.l.j.ꝙ vbicuaq; lex p.ohibet aliqueuuteſtari fauoꝛc al terius nunꝙᷓ fauoꝛe pie cauſe talis pꝛohibitio cẽſetur remiſ oteſt ergo lex velſta tutũ pꝛohibere aliquẽ teſtari.ſaltẽ de certis rebus fauoꝛe al terius cum ⁊ hoc conſuetudo.ar.l.vendita.ff. commu.pꝛe- di.⁊.l.dudum.G,de contrahen.emp.⁊.l.mercatoꝛes.C.ð mercano ⁊ merca.⁊ quod ibi nõ.⁊ maxime hec pꝛocedunt tenendo glo.ſingularem.in.lłilla inſtitutio.ff.de here. inſti. ſa.quod aperte pꝛobatur orege punctaliter que dicit ex gratia concedifacultatem teſtandi cum de iure ſtricto quis non poſſit teſtari.cum effectus teſtamenti con feratur ad illud tempus quo quis non eſt futurus dominus ⁊ ſic perinde eſt ac ſi eſſet conſtitutum tempoꝛe inhabili.l. quod ſponſe.ff.de dona.ante nup.ſacit.c.de vxoꝛe.de ſe- pul.⁊.l.in tempus.ff. de acqui.here.de facili enim tollitur. vt notat glo. in cle.ij.de off/oꝛ.facit.c.ab Aonh di. maxime cã ſubgerente.vt in caſu noſtro. oncludo er bo dien. go dictum le gatum de re immobililicet ad pias cauſas fa- ctum non vailniſſe.non obſtant contraria ſuperius foꝛma⸗/ ta. Et pꝛimo ad pꝛimum dico ſtatutum non eſſe contrali- bertatem eccleſaſticam nec directe nec indirecte. Mõ eniʒ fit pꝛohibitio in odium eccleſie.nec pꝛobibeturhominẽs ge neraliter donare ecdleſie.ſed conſtitutio augetur debitam poꝛtionem filio.ſic aucto ꝓhibent teſtari:quẽadmodũ pa- tet in poꝛtione.⁊ in poꝛtione debita iure commuui.immo ſi ſubtiliter conſideretur eſt cõfoꝛme iuri diuino.poreſt.n. eccleſiam honoꝛare in bonis mobinibus vel immobilibus ſi mobilia non extant.iuxta tenoꝛem conſtitutionis.⁊ in cete ris bonis pꝛouidere filijs ne paupertate laboꝛent.cum ipſe deus mandet pauperibus ſubueniendum ⁊ eccleſie tenet᷑ de bonis ſuis pꝛouidere panperibus.xvj ·q.j.c.fi ⁊.xij.q.ij. aurum. foꝛtius nõ debet eis bona delata per.l.auferre.ale ſi diceremus contrariũ ſequeret᷑ ꝙ lexnõ poſſet aliquẽ pꝛi- uare bonis ſuis ex cauſa contra.l.ſi verbatũ.ff.de rei ven.⁊ nõ.per bar.in.l.fi.C.ſi contra ius vel vti.pub.?⁊ Exy.in.l.pᷣ ſcriptis. C. eo.⁊ per Inno.in.c.que in eccleſiaꝝ. de cõſti.⁊ cõtra tex.ti.ij.de vſu.li.vi.⁊.c.cũ ſᷣm leges.de here.eo.lib. cũ infinitis ſi. Facit ad pꝛedicta.quod in ſimili nõ.bar.in.l. reſcripto.ff.de mu.⁊ ho.ſecus autẽ vbi quis ſimpliciter ꝓ biberet᷑ alienare in eccleſiam directo vel indirecto alteri eo quod bona differantur alijs.⁊ ſic pꝛocedit queſtio quam po nit ꝗJo.an.de qua.S.in contrario ad ſecundũ contrariũ.rñ deo ꝙ hec conſtitutio non eſt Iationabilis pꝛopter idẽtitatẽ 7 veritatem que eſt inter patrẽ ⁊ filiũ.vt.S.dixi.⁊ cõtrariuʒ loquit᷑ cũ quis intrat monaſteriũ non condito teſtamento. tunc enim pꝛopter onera cõputando monaſteria in nume ro filioꝝ.ſecus vbi ante teſtare .vt nõ.in auc.ſi qua mulier O.de ſa.ſan.ec.⁊.c.in pꝛeſentia.de pꝛoba.vel ſi nullo mo⸗ do intrent in monaſterium.quia tunc non tenetur aliquid relinquere eccleſie ſalua poꝛtione legitima.de qua in.c.ij.? c.j.cũ ſi.de ſepul tem fateoꝛ ꝙ quis dʒ magis diligere animã ſuã qᷓ filios.ʒ non debet per hoc pꝛiuare filios poꝛti one eis delata a lege pꝛopter eccleſiã. Mam ⁊ alijs modis põt ſe anime ſue ꝓuidere.maxime qꝛ põt eũ honoꝛare ᷣm tenoꝛẽ dicte cõſtitntionis. MNã obſtatqð dicit de differẽtia inter patrẽ ⁊ matrẽ.qꝛ in multis ẽ differetia. maxime de iu re.xij.tabu.ſᷣm quã mater excludebat᷑ a ſucceſſione filioꝝ ꝑ agnates ipſoꝝ tiunätud ↄpeſcere iudiciũ ma ternũ q; mulie res laboꝛqt ↄtra pꝛopꝛia comoda.⁊ ſaciliter decipiunt᷑.l.ſi pater. C. de ſpõ.Ad vlitjmũ orrariũ rũdeo ꝙ dicta conſtitutio loquit᷑ nõ ſimpliciter affirmare daãdo fa cultatẽ teſtãdi de mobilibus.ſed ꝓcedit ad vlterioꝛa diſfe rẽdo ipſa bona ſtabilia filijs ⁊ ſc ꝑ equens pꝛohibẽt teſta ri de eis. vt. S. d ixi pꝛobat᷑. cðᷣo modo in v.ſi autẽ vbi permittit de ſtabilibus teſiari vſq; ad medietatem.hi bona mobilia deſunt.ergo a contrario ſi mobilia extat pꝛohibuit teſtari de immobilibus.ar.in.l.inter ſocerum.ꝭ.cum inter ff. de pac. tota per bal.in.l.conuenticulam.C. de epiſcopis ⁊ cle.als ſi poſſit ad libitum de mobilibus teſtari.illa verba conſtitutionis eẽnt a Eena ſi papa.ð pꝛiui.ili.vi.ĩ·l.ſi. quãdo O.ð inoff.teſta¶ Tertio ꝓbat᷑ ex eo quod.v.ſi vo pꝛemoꝛiatur venit aduerſiue ad.v.ſi vero pater. vbi patri indiſtincte ꝑmittit teſtari dũmodo filios de ſua poꝛtione re cognoſcat ergoiin.v.ſi. non pᷣmoꝛiatur voluit diuenſun ius atuere in matre.ad hoc quod nota.in.c.ac ſi clerici.de iudi t hec ſufficiant.⁊c. NHi.abbas. MN dei noie amen. viſis conpꝛomiſſo ꝛ laudo in de ſecuto ⁊ obiectõnibus contra ea.⁊ petitiõe ſuꝑ nullitate ⁊ reſvonſi ibus inde factis ⁊ ali- 8 agitatis inter. E. Ciuem vincentium ex Dane vna. Et. A. eiuſdẽ eiuitatis ponderatis ſtatutis ſup hac materia diſponentibus de duobus contingi conpꝛomiſſum impugnari.attentis maume. q̃ obiciuntur ðᷣ ſcriptura pꝛiuata.? quod fuerit compꝛomſſum ⁊ laudatum ſuꝑ vſuris ⁊ quod laudauerunt duo ex tribus alio ſubſiſente irrequiſito. vSvcðo niatare dnngene ⁊ tante efficatie qð pendent e dicta ca nullitatis. Judex poſſit vel debeat iure inhibere dicto. E. quod pendente dcã cq nullam faciat no- uitatem dicto A. vel non debeat inhibere attentis reſpon ſionibus et ſtatutis pꝛedictiſ.⁊c̃. . : AA pmuz. 7 aſſumã ex obiectis ea que vident᷑ ali quatenus pꝛima fꝛonte pũgere.videtur enim pno dictum laudũ nulluʒ quia pꝛolatis vltima die termini. fuit enim compꝛomiſſum de menſe auguſti? data facſtas pꝛonunciandipꝑ totumillum menſem arbitrato res vero ꝓnunciauerunt vitima die auguſti. ſi eo die quo nõ erant futuri arbitratoꝛes cõtra.l.eum.in.fi.ff. de iuriſdic om.iud. 1 neJaenen 5 non valet ꝓnunciatõ duoꝛum tertio irrequiſito.ł.ĩ tres.cũ l. ſe. ff. de arbi. ⁊ quod legitur ⁊.nota.in.c.ij.eo.ti.li.vi⁊ in. c. vno delegatorum. de off. dele. Sed in caſu noſtro duo iu dicauerũt ſeu laudauerũt tertio irreꝗſito ergo lauduʒ nullũ ex deſcctu ptãtis.⁊ maxime hoc pꝛocedit in caſu noſtro in quo tertius non fuit tꝑe examinationis. Rſe ſumus ex opiniõe Inno.de quo in.c.rainaldus.de teſt.quanq; baꝛ. Z melius dicat in.l.duo ex tribus.ff.de re iudi Qð ſi fuerint pñtes tꝑc examinationis ſiue non ſentẽtia duoꝛum nõ vale- ret. niſi oẽs pꝛonũciauerint.⁊ hoc ex defectu poteſtatis qꝛ omnes ſimul habent facultatem pꝛonunciandi.d.l.duo. fa cit.d.c.vno.⁊.c.cauſam matrimonij.eo.ti. etrie facit dd inducendum nullitatem laudi ⁊ compꝛomiſſi qi cauſe ſuper qua fuit pꝛonunciatum quia ſuper vſuris.de ꝗ bus ſecularis etiam iudex oꝛdinarius cognoſcere nõ poteſt foꝛtius nec arbiter maxime ſecularis poteſt habere poteſta tem a partibus.pꝛobatur pꝛimum ex his que leguntur ⁊ no tantur in cle.diſpendioſam.de iudi. in. c. cum ſit generale de lo. compe. in. c.illo vos.de pigno.⁊.c.ad noſtra.de em/ ptio.⁊ vendi.per bar.in.l.titia.ff·ſo.ma.⁊.l.ij.ff.de iur.om. iudi. Item fuit pꝛonunciatum ſuper iuribus eccleſie.⁊ de iſtis ſpiritualibus non poteſt in larcum compꝛomitti. maxi me per laycos.vt in.c.contingit.⁊.c.per tuas.de arbi.iun- cto.c.eccleſia ſancte marie.de conſti.⁊.c.bene quidẽ.xcvj. di. ⁊.c.fi.de re.ecc.non alie. Anan⸗ euidenter colligit nullitas laudi.quia fuit expꝛeſſe pꝛolatum contra ius maxi- me diuinum. quo caſu arbitramentnm ſeu laudum ipſo iu- re coꝛruit.vt eſi tex.apertus in.c.examinata.de arbi.quod autem hoc laudum fuerit huiuſmodi.patet ex eo quia man dauerunt arbitri ſoluere.nedum vſuras.ſed etiam vſuraruʒ vſuras.quod non ſolum eſt contra ius diuinum ⁊ canoni- cum.vt per totum ti·de vſu. Sed etiam contra ius ciuile. vt in auc.de eccle.ti.⁊ in.l.ſanctimus.C. de vlu.rei iudi.⁊ marxime reſpectu eccleſie. quia voluerunt ſaccre eccleſiam quodammodo vſurariam.nullum enim pꝛeceptum arbitra toꝛum ligat ad peccatum. vt nõ.hoſtiin.c.quintauallis. de iureiuran. vbi dicit ꝙ vbi dictum arbitratoꝛum eſt contra deum nullo modo eſt illi parendum quantumcunq; inter- uenerit pena vel iuramentum.allegat nõ.de tempo.oꝛdi. ad aures.Ego dico hoc pꝛocedere nedum in dicto arbitra- toꝛum ſed quoꝛũcunq; iudicum. vtin.c.dominos.⁊.c. iulia nus.?.c.qui requiſiſti xi.q.iij. AQuinto videtur laudum nullum ex eo quia ex generalic mpꝛomiſſo pꝛonunciaue⸗ runt iſti arbitratoꝛes ſuper rebus liquidis vigoꝛe ſtatuti vin centini.ſ.ſuper depoſito de quo eon ſcriptura pꝛiua- ta habens ex illo iure municipali executionem parataʒ ſicut inſtrumentum guarentigiatum ⁊ ſupei rebus deciſis ⁊ liqui datis per compoſitionem ⁊ diuiſionem pꝛius inter partes ſactas.contra.c.expoſita.de arbi.⁊ quod legitur ⁊ notatur ĩ l. eleganter..ſi quis poſt tranſactionem.ff.de condi.inde. 2.l.poſt rem iudicatam. ff.de tranſac.Sicut enim ſuperre- bus liquidis non poteſt tranſigi.vt in dictis iuribus.ita nec compꝛomitti.cum compꝛomiſſum ſit quedam tranſactio. vt nõ.in auc.de diffe.iudi.in pꝛincipio.⁊ in auc.ſi quando. C. de iudi.nõ. Inuo in.c.quintauallis.de iur.iur.⁊ bar.in l.ſocietatem.S.arbitrarium.ff.pꝛo ſo. Mec iuuat illa clauſu la generalis poſita in compꝛomiſſo vt ſuper omnibus ſuꝑ quibus fuerit laudatum ĩtelligitur lis ⁊ queſtio ⁊c.quia per verba generalia non videtur data poteſtas pꝛonũciandi ſu per iam liquidis.de quibus nulla erat contentio ex regula ĩ generali. de re.iur.li.vj.⁊.c.fi.de offi.iudi.eo.li.⁊.c.j.de iu reiu.eo.li.⁊.c.cum veniſſent.de inſti.hinc tamen notanter dixit ange.de peruſio in quodam conſilio quod incipit.viſo compꝛomiſſo pꝛoꝛogato.quod per illam clauſulam non da tur poteſtas pꝛonunciandi ſuper his ſuper quibus pꝛohibe tur tranſactio de iure.ar.in.l.cum hi.s.ſed cum lis.ff.de trã ſac.⁊ quod no · bar · in auẽ.ſi quis in aliquo documento·C. Anipotentis dei. noie repetito. Nenio ad ðᷣo vbicunq; conpꝛomiſſum factũ eſtin tres i qualitas 2 de eden.⁊ in.l.⁊ ſi foꝛte.ff.de caſtren.pecu. Sen vide tur nullum dictum laudum ſeu ſaltem iniquiſſimum ⁊ dolo ſum.quia attentis omnibus narratis in laudo.A.erat credi toꝛ. dci.E.tñ ex hoc laudo remanet debitoꝛ in mille noni- gentis floꝛenis.vnde ſaltem ratione iniquitatis non meret᷑ executionem.ſed debet induci ad arbitrium boni viri.etiã ſi fniſſet iuratim ⁊ compꝛomiſſum de non petendo redu- ctionem ad arbitrium boni viri.vt notat Sy. ? Jo.an. in regula ſcientide regu.iur.li.vj.Et hoſti.in.c.quintauallis. de iureiu.⁊ ibi maxime per an.de bu.⁊ bar.in dicto.S.arbi troꝛum. debet enim illud pactum intelligi ſi eque fuerint ar bitrati.⁊ tanqᷓ; boni viri ⁊ amicabiles compoſitoꝛes.ar.i.l. quero.S.inter locatoꝛem.⁊ ibi per bar.ff.loca.⁊ dicto.c.qn tauallis.⁊ plene per Sy. vbi.S. ¶Sed his non obſtanti⸗ bus puto ꝙ alio non pꝛobato dictum lauduʒ non poſſet di ci nullum nec iniquum ſed pꝛeſumendum validum ⁊ equũ Fundamentum huius concluſionis eſt quia lauduʒ pꝛima fronte ita eſt pꝛeſumendum ⁊ aſſerenti illud eſſe iniquum. vel nullum incumbit onus pꝛobandi.Ratio quia laudum ẽ quedam tranſactio que pꝛima fronte pꝛeſumitur iuſta ⁊ eq̃ 7 aſſerenticontrarium incumbit onus pꝛobandi ⁊ non ſuffi ciat pꝛobare partem fuiſſe deceptam.inſpecto verodebito vltra dimidiam totius.vt notabiliter pꝛobatur in.l.lucius. 5§. fi. ff. ad trebel. Ita ⁊ laudum pꝛeſumitur iuſtum adeo vt non ſufficiant pꝛobare partem fuiſſe deceptaʒ.inſpecto ve ro debito. Nec ꝙ de iure aliter fuiſſet pꝛonunciandum.vt notat bar.in dicto.S.arbitroꝛum.ratio quia arbitratoꝛes nõ tenentur iudicare ſm ius.ſed poſſunt pꝛo bono concoꝛdie a iure deuiare.⁊ dare id quod eſt vnius partis alteri.vt.l. ſi de meis.ff. de arbi.⁊ bonus tex.in.c.niſi de pꝛebẽ.vnde ad depꝛehendendum iniquitatem laudi.opoꝛtet᷑ conſiderare ſtatum litis.?⁊ qualitatem perſonarum ⁊ compꝛomittentiũ 2 quare venerunt ac compꝛomiſerunt.⁊ quantitatem dece ptionis.Et ſi omnibus his conſideratis reperitur arbitros non pꝛonunciaſſe ſicut bonus vir egiſſet.tunc colligitur ini quitas non dico nullitas.notatur per bar.ĩ dicto.S.arbitro⸗ rum.patet ex his que leguntur ⁊ notantur in dicta.l.lutius in fi.⁊ ineiC de reſcin.ven.⁊.c.p.de emp.⁊ ven.⁊ quod onus pꝛobandi iniquitatem incubit alleganti.tenet Yo. an. poſt antiquos in addi ·ſpecu.in ti.de arbi. S.ſequitur.v.iteʒ quid ſi compꝛomiſſum.⁊ bar.aperte ſentit in dicto..arbi troꝛum: Et Irede.conſilio.cclxxiiij· anto.de bu.in dicto.c. quintauallis, acit.l.ab ea parte.⁊.l.verius.⁊.l.ei incumbit. ff. de pꝛoba. Item quia arbitratoꝛes non tenentur. ſcri- pturas facere.ſed ſaris eſt eos extraiudicialiter ſe infoꝛmare vt nõ. Inno.in dicto.c.quintauallis.⁊ bar.in dicto. .arbi troꝛum.vnde abſurdum eſſet dicere ꝙ pꝛolaudi iuſtitia nõ ſit pꝛeſumendum cum ſᷣm hoc nullum fere laudum conſiſte ret cum non poſſet pꝛobari exactio. Inſuper dicens ſe leſũ ex contractu habet pꝛobare.vt ĩ.l.j.C.de fi.inſtru.⁊ iur.ha. fi.li.x.?.c.ij.eo.ti.in antiquis.non autem ſtans pꝛo contra- ctu habet iuſtificare contractum.ira eſt dicendum in laudo cnin ſit quidam contra vt.S.dixi.facit etiam quia pꝛo ſolẽ- nitatibus intrinſecis pꝛeſumitur. d.l.ab ea parte in fi·⁊ ĩſti· de fideiuſ.in fi.⁊ in.c.in pꝛeſentia.de pꝛoba.no.nno.in.c. innotuit.de eo qui fur.oꝛ.⁊ bar.in.l.ſciendum.ſf.de ver.ob liga. ⁊ per hoc fundauit intentio ſtantis pꝛo laudo. ? vltra pᷣ miſſa facit ſolẽnis pꝛomiſſio ipſoꝛum compꝛomittendum qui pꝛomiſerunt a laudo ferendo non appellare vel de nul⸗ litate dicere ſeu iniquitate opponere. Mec petere ipſũ vel aliquod in eo contentum in totum vel in partẽ coꝛigi emẽ dari vel ad arbitrium boni viri reduci.ſed illud compꝛomiſ- ſum ⁊ laudum inde ſecutum.⁊ omnia contenta in eo per- petuo firma ?⁊ rata tenere ⁊ obſeruare ⁊ in nullo contrafſace re vel venire ⁊c̃. Et ſic qua fronte ſic allegat nullitatem nõ video.nihil enim continetur in ipſo laudo quod per partes expꝛeſſe approbari poſſit ergo valuit pactum a pꝛincipio factum de non allegando nullitateʒ ? valere debet acta ſal tem vi parti.vbi alia remedia deficerent.ar.eoꝛum que no tantur per glo.in.c.ſignificaſti.de fo.compe.⁊.l.vna.C.qui pꝛo ſua iuriſdictione.⁊.l.ij. C. communia vtriuſq; a E ꝙᷓqꝙᷓ aliqui caſus excipiantur cum dictio nullitatis pꝛohib a lege.iuxta notata in cle.j.de re iudi.l.j.ff.de tabu.exhi.ta men reſpectu partis renunciantis ſeu ſolemniter pꝛomittẽ tis non videntur illa locum habere.ar.c.quam periculoſum vij . q.j.Et quia quitotum dicit nihil excludit.in.c.ſolite.de maio· = — r 2— — r —. S =—n.= 2£* S eEee ——hr.ß DE maio.⁊ obe.xix.di.ſiromanoꝝ.Et ratio diuer ſitatiſ poteſt eſſe. Mam quando lex pꝛohibet dictionem nullitaſj.hoc fa cit non ꝙ velit actum nullum confirmare.ſed pꝛopter frau dis pꝛeſumptionem que quidem pꝛeſumptio ceſſat ſi ꝓba tio offertur in continenti.ſic pꝛocedunt notata in dicta.l.j. vel quando allegatur nullitas ex reſpectu defectus iuriſdi⸗ ctionis.tunc enim admittitur exceptio.quia detrahitur illa qualitas ſuper qua lex ſe ſundabat in toliendo facultateʒ di: cendi ſententiã nullã.quia non eſt ſententia ſiiudex nõ ha- beat iuriſdictionem adbe gaoil notat bar.in.i.ifi.ff. quod vi aut clam.⁊ ſic pꝛocedunt no.in cle.vnica.de ſequeſ.poſ. ſed quando pars ſolemniter pꝛomittit nõ opponere de nul litate.hoc facit quia vult omnino valere in vim pacti. Et ſic indiſtincte pꝛecludit ſibi viam allegandi nullitatem cuiꝰ validitas dependet a conſenſu ſno.ad hoc quod no.in.c.cũ inter.p.⁊.c.j.tranſmiſſo.ð renuci.⁊ ĩ l.nemo poteſt.ff. ðle i.⁊ deõ.c.quam ꝑiculoſum.⁊ dcã.l.vna.C.qui pꝛo ſua iuriſ dic. ic reſtatexaminare an obiecta ſunt tante efficatie vt pꝛedictis nõ obſtãtibus poſſit dictum laudum dici nullũ vj iniquiſſimũ ⁊ dico ꝙ nõ.Et p ad pmũ iuxta oꝛdinẽ dico quod ſi bene inſpiciantur tempus aſſignatum in compꝛo- miſſo.⁊ dies latti laudi non poteſt dici.lauð non ſoꝛe latuʒ intermino pꝛo vt altera pars ? non bene allegat. Fuit enim lata die vltima termini qð in dubio fieri potuit.vt expꝛeſſe pꝛobatur in.c.conſuluit· de offic.lega. vbi dicitur delegtuʒ poſſe pꝛonũciare vltima die termini ergo ſoꝛtius idem dicẽ dum in arbitratore cuius laudum eſt potius quedam tran- ſactio ſeu contractus quam ſnia vt nota. in iuribus.S.allega tis. Mon obſtat contraium.loquitur enim in ordinario cuiꝰ ſucceſſoꝛ venit. Erubeſcit enim abdicatione iuriſdictionis ſecus auũt in delegato.vel arbitro inquibus hec ratõ ceſſat. vt nota. Jo.an.in dicto.c.conſuluit. Item in oꝛdinario licʒ non debeat ꝓnũciare vltima die ſue iuriſdctõnis.ſi tamen ꝓnũciat ;. vt.nota.glo.in.c.⁊ ſi xpᷣus de iure iurando.i verbo vᷣuãdo.⁊ nõ.i.l.meminiſſe.ff.de offi.pꝛoconſul. E hoc ergo capite non poteſt dici laudum nullum. enio ad ſcdᷣam obiectonim ad quam Nnðo illam ꝓcedere in du bio ſialiud nõ fuiſſet expꝛe ſſum in cõpꝛomiſſo.ſed ſimplici ter fuxiſet tribus data poteſtas duobus etiam tertio abñte irrẽq̃ſito. quod fieri poteſt nam ⁊ iudicibus dele gaſ poteſt dari poteſtas vt om̃s vel duo vel ſolus ꝓnunciare poſſint vt in.c.cũ plures.de off.dele.li.vi:.ergo idem ⁊foꝛtius in ar bitratoꝛibus qui aſſumunt ſibi ptãtẽ ab ipᷣiscõpꝛomttẽtibꝰ poſſunt enim partes remittere arbitris etiam ſolennitates ſbales iuditioꝝ.vt.l.diẽ ꝓferre..ſi quis legatoꝝ.ff. ð arbi. nota.bar.in dcõ.S.arbtroꝝ.⁊ quod hec cla vt vuns vel duo pꝛonuncient poſſit apponi.nec ſit inſolicitum expꝛeſſe pꝛo batur in.l.non diſtinguemuſ.S.cum in.pluers.ff.de arbitris 2 in· c.vno delegatoꝛum.de oc delega ſexto. Et ſic eſt penitus ſublata ſecunda obiectö. Ad tertiam obi ectionem que videtur magis dubitabilis Andeo qð cauſa vſuraꝝ tunc eſt ſpualis ſeu ecceleſiaſtici foꝛi cuʒ dubitat᷑ au onnae uts ſit vſarius quo cãu cognitiõ ſpectat ad iudicem eceleſiaſticum dũtaxat ⁊ hoc cãau ꝓpe pꝛocedunt contraria vt.nota.baꝛ.in dcꝗ.l.ij.⁊.·titia allegata.ĩ.contrarijs ĩ.c.cũ ſit gñale.de.fo.compe.in cle.diſpendioſam de.iudi.Sed in caſu noſtro non fuit compꝛomiſſum an contractus eſſet vſurarius nec arbitratoꝛes pꝛonunciarunt contr actum vſu rarium vel non vſurarium.quinimmo nihil fuit dictum de vſuris.ſed dumtaxat fuit condemnatio facta ad octo pꝛo cẽ tenario reducendo illa octo ad caput anni ratione damno- rum ⁊ intereſſe.que quidem pꝛouiſio vires ſumit ex dupli ci capite Primo ratione conuentionis partium ⁊ pote- ſtatis tribute ipſis arbitratoꝛibus ab eiſdem partibus vt pa tet in laudo in.c.quod incipit. Item ſaluo iure ⁊c.licet enĩ a pꝛincipio non valeat conuentio de dando certum quid ꝓ centenario.vi in.c.debitoꝛes.de iureiu.tamen poſt factum quando ceſſat anxietas querendi.vt inueniendi mutuũ bñ valet conuentio.quia videtur quedaʒ liberalitas ⁊ recogni tio ſeruitioꝛum ⁊ reſartio damnoꝛnm.poteſt enim credito:ꝛ poſt factum aliquid ſibi liberalitet oblatum recipere.vt no. in.c.conſuluit.de vſu.⁊.xiiij.qiij.c.j.facit.c.quam pio.ĩſfi. ij. ?.c.tua.de ſymo.Simile videmus in pacto legis cõmiſ⸗ ſoꝛie.quod in pignoꝛibus repꝛobatur.ſitempoꝛe contractꝰ interuenit.ſecus ſi ex poſtfacto cum ceſſat illa anxietaſrepe riendi mutuuʒ. vt legitur ⁊ notatur in.l.j· C. ð pac.p.⁊ ibi erat debitoꝛ vltra depoſitum ratione her per y. ⁊ bar.per canoniſtas in.c.ſignificauit.de pig. Nec ob.ſi dicatur non credendum ipſis arbitratoꝛibus.licet hoc· aſſcrant.vt in.c.quoniam conira.de pꝛoba.vbi patet ꝙ nõ creditur iudici:niſi quatenus conſtat per acta. Hec etiã ob ſtat ar.in.l.penul.C.de arbi:poteſt enim dici aliud eſſe ĩ ar bitratoꝛibus ꝙ non tenentur facere ſcripturas. vt.s. dixi. vnde eis videtur credendum in his que concernunt factuʒ cum plene infoꝛmati? partes elegerunt eos vt idoneos.ſal tem ſi hec eadem deponunt coꝛaʒ judice.vt ſingulariter vo luit bar.in dicto.S.arbitroꝛum. Item videtur in hoc cre dendum ipſis arbitris cum agatur de modico pꝛeiudicio ců ipſi per ſe ſine hac conuentione partium facere potuiſſent vt ſtatim dicam. In his vero que ſunt modici pꝛeiudicij. ſtatur verbis enunciationis etiam notarij.vt eſt glo.notabi lis in.c.olim.de cenſi.⁊ idem ibi Inn.facitquod no.glo.in l.optimam. C. de contrahen.⁊ cõmit. ſtip. aluit inſu⸗ pendieta pꝛouiſio ex ſecundo capite.ſ.ex pꝛetoꝛe ipſoꝝ ar- bitroꝛum ⁊ iuriſdiſpoſitione. Nam etiam vbi pecunia tra⸗ di eſt in obligatione.poteſt reſpectus haberi ad intereſſe ra tione damni contingentis ⁊ lucri ceſſantisa tempoꝛe moꝛe no. Inno.in.c.ſacra.de ſen.excõ.⁊ glo.in.c.conqueſtus de vſu.⁊=.l.cum allegas.C.de vſu.⁊ in.l.curabit.C.de ac.em. facit.l.ij.in fi.ff.de eo quod cer.lo.⁊ quod no.bar.in.l.vna. C. de ſen.que pꝛo eo quod intereſt. Item ipſimet arbi tri debent ſe plene infoꝛmare de maioꝛi intereſſe creditoꝛiſ quam fuerit facta condemnatio.Et veriſinulitercredendũ eſt in mercatoꝛibus. Mec exhoc debet altera pars conque ri cum ex illa pecunia ſoluta nomine ſuo receperit vel reci⸗ pere potuerit quolibet anno certũ lucrũ ex monte. Itez ratione ſui depoſiti condemnatus fuit ſibi eius aduerſariuſ ad eandem rationem. vnde vt.S.dixi credendum eſt oia fuiſſe per iſtos arbitratoꝛes legitime in caſu nr̃o libꝛata ?z agitata niſi per aduerſam partem contrariũ pꝛobet᷑. Iteʒ iſti fuerunt arbiatoꝛes qui pꝛo bono pacis poſſunt aliqua- tenus excedere metas iuris ⁊ condemnare alteram partiũ ad dandum aliquid alteri pꝛo pecunia iam retenta.vt ꝓpba tur in ſimili.in.c.niſi.de pꝛeben.Et ſic ceſſat totaliter obie ctio de vſuris ⁊ vſurarum vſuris cum totum factum ſit lo⸗ co intereſſe niſi contrarium pꝛobetur ⁊ enoꝛmis leſio inde ſequeretur.iuxta notata in dicto.c.quintauallis.⁊ dicto. . arbitroꝛum. Mec obſtat quod dicitur de eccleſia quia com pꝛomiſſum vel laudum nõ fuit hic ſuper ius ſpirituale quo eaſu pꝛocedunt contraria.Sed ſuper illis pecunijs depu⸗ tatis ſuper ipſas partes.ad refectionem eccleſie.quaꝛum pars ẽ penes ipſas partes.ꝗbus vt heredibus incũbit onus eccleſiam reficiendi.⁊ in neceſſarijs fulciendi.vnde laudu, in hac parte potius concernit pꝛeiuditium pꝛiuatum ipſaz partium ⁊ heredum ꝙᷓ eccleſie.vnde non debemus reſpice re ꝙ eccleſia nominetur in laudo.ſed in quem verboꝛum ef fectus dirigitur.vt in.l.cum pater.S.donationis.ff.de leg. ij. Et ex pꝛedictis remanet ſolutum etiam tertium argumæ tum.Aenio ad quintam oppoſitionem ad quaʒ dico ꝙ; arbitratoꝛes non pꝛonuncianerunt ſuper depoſito in pꝛeiu ditiumipſius ſeu contra ſcripturam pꝛiuatam ſuper illo cõ- fectam quo caſu militaret contrarium in fauoꝛem ipſius de poſitarij.⁊ ſuper diſcoꝛdijs nouiter oꝛtis·ſ.ſuper damnis ? intereſſe ↄtingentibus ex non reſtitutione depoſiti. Itez vt illius occaſione recepta per depoſitarium deberent re- ſtitui que omnia nulli dubium cſt quin in compꝛomiſſuʒ ve nire poſſint.vt eſt caſus in dicto.c.expoſita.de arbi. G plus dico ꝙ etiam ſi pꝛonunciaſſent ebreſt e contra depo ſitum non pꝛopter hoc ſequeretur nullitas ipſius laudi. qa cum ſit illud.c.per ſe ſeparatum non habet inſicere alia ca pitula laudi.quia quot ſunt capitula ſententie tot ſunt ſentẽ tie. vt in.l.vtrum.J.j.ff.de mino.facit quod no. Inno.i.c. fraternitatis.de here.⁊ regula vtile per inutile.⁊ quod ibi notatur.de re.iur./ Hon obſtat ſexta ⁊ vltima obiectio. Eſt enim multum generalis ⁊ ſi vber lelali. enieret cre ditoꝛ iſtius.E.certo reſpectu.ſ.depoſiti. 4 em iſte. E. editatis.nunc au- tem ex cauſa diuerſa efficitur creditoꝛ.ſ.quod ſoluit ĩtegrã quantitatem pecunie pꝛo iſto.A.ita q etiam compenſato depoſito remanet creditoꝛ.maxime habito reſpectu ad dã num ⁊ lucrum ⁊ non ſolutione debiti pꝛoueniẽtia.nec hoc eſt abſurdum cum poſſet eſſe debitoꝛ certo reſpectu in par ua quantitate.⁊= creditoꝛ alio reſpectu in magna quantitate — 7 diuerſis enim ⁊ ſeparatis non fit illatio.vt in.c.ij.de trã a. pꝛela. ? in.l.neq; natales. C.de pꝛoba. vnde ex hoc ſolo non pꝛobatur iniquitas neqʒ enoꝛmis leſio.maxime cuʒ de iſto nouo debito conſtat aperte per libꝛos montis. ier his ergo concludo ad pꝛimum dubium ꝙ ratione obiecto⸗- rum non pꝛobatur nullitas neqʒ iniqufte⸗ laudi.? ꝙ ſtandũ eſt laudo niſi contrarium pꝛobetur. Aenio ad ſecunduʒ pꝛincipale dubium. Et videtur pꝛimo ꝙ dicta inihibitio ðᷣ beat fieri pendente cauſa nullitatis per tex.in cle.j.· de re iu. arguendo a loco a ſpeciali. Mam vt ibi patet cauſa nullitaſᷣ impedit executionem ſententie eo caſu quo illa ſentẽtia bis fuit ſucceſſiue per competentes iudices confirmata. Se- cus ergo vbi vnica dumtaxat ſentẽtia lata reperitur. vt ibi notatur in glo.⁊ maxime in caſu noſtro vbi agitur de execu tione laudi ſeu arbitramenti.quod non eſt taͤy Pborle ſicut ipſa ſententia.l:.j.⁊ quod ibi no.C.de arbi. ecundo ad idem facit.l.iiij. F. condemnatum.ff.de re iudi.vbi dicit᷑ ꝙ non videtur condemnatus quis vbi ſententia eſt ipſo iure nulla.nec ſententia nulla poteſt dici ſententia vt ibi oppo- nens.ergo de nullitate detrahit qualitati actus ſuper qua ius ſe fundat in executione ſententie merito debet ipſius executisnem retardare.iuxta notata per bar.in.l.j.ff.qð vi aut clam. ad ideni.l.iudi. C.ſi ex fal.inſtru.⁊.l.ſi pᷣtoꝛ..mar cellus.ff.de iudi.⁊.c.de cetero.de re iudi. In contrariuʒ facit.l.fi. C.de oꝛ cog.vbi patet exceptionem nullitatis nõ impedire executionem ſententie. Expꝛeſſe voluit Inn . in c.cum in iure de offi.dele.vbi dicit nullibi reperire tactum exceptio nullitatis impediat executionem ſententie.alle⸗ gat. c. ſubſtituto.de in inte.reſti.tu. Et idem glo.ibi glo. in verboeffectum ſententie.niſi pꝛobatio afferretur inconti- nenti contra exceptionem quo caſu debet mandari.ar.c.lit teras.de reſti.ſpo. Nec tunc admitteretur ſᷣm ilam glo.ſi pꝛeſumptio calumnie foꝛet pꝛius ſententia executioni.de⸗ mum audiri debet per viam agendi. It iñ ad caſum noſtrum expꝛeſſe videtur canc tinum ſub rubꝛica de generali executione laudoꝛum in effe ctu cauetur laudum ſen arbitramentum executioni mandã dum ſicut inſtrumentum guarentigiatnm omni appellatio- ne nullitatis iniquitatis reductione ad arbitrium boni viri. oppſitione.contradictione.exceptione.vł diſſẽſione remo tis ac reiectis ⁊c̃.vt ibi latius continetur.cum ergo ſtatutuʒ expꝛeſſe remoueat dictionem nullitatis ad impediendã lau i executionem fruſtra fit indagatio.an debeat admitti ꝗd dicemus Certe circũſcripto ſtatuto de iure communi di ſtinguendum cenſeo.vt diſtinguit bar.poſt ſpe.⁊ JInno.in l.ii.S.condemmatum.pꝛealle.queʒ per omnia ſequit Jo. de lig. in cle.j. de re iudi.⁊.l.j.ff.de tribu.Et concluſio eſt ꝙ ſi allegatur defectus poteſtatis inſinuate impeditur execu- tio ⁊ intelligo quando pꝛobabilis eſt ne gatio als videtur ca lmnioſa.⁊ non admittenda. vt no. Inno.in.c.tua.de co- ha.cle.⁊ mu.facit quod no.in.l.poſt rem iudicatã.ff. de trã. ſac.⁊ certe in caſu noſtro non videtur pꝛobabilis cum expᷣſ-⸗ ſe conſtet de poteſtate iſtoꝛum arbitroꝛum vt patet ex foꝛ- ma compꝛomiſſi.⁊ ex his que.S.dixi aut allegatur nullitas aliunde pꝛoueniens.⁊ tunc ſi de eo conſtat vel conſtare po- teſt incontinenti vel infra tempus quod datur ad executio- neæen ſentẽtie debet admitti ? impeditur eeecutio als ſecus 7 ſic reduci debent ad concoꝛdiam iura ſuperius pꝛo ⁊ con tra allegata Sed in caſu noſtro caſus videtur pꝛima fron te magis clarius cum ſtatutum expꝛeſſe tollat facultatẽ di⸗ cendi nullum.⁊ ſtatutum videtur intelligendum ⁊ interpꝛe tandum vt aliquid addat ad ius commune.iuxia no.p bar. in.l.iiij.S.pꝛetoꝛ ait.ff.dxdã.infee.tamen pnto ꝙ vbi nulli tas eſſet clara.vel illico pꝛobari poſſet ⁊ ceſſaret omnis pꝛe ſumptio fraudis ꝙ eſſet admittenda ⁊ impediretur execu- tio ſententie ſtatuto non obſtante.quia mens ſtatuti nõ fuit velle executioni mandare laudum nullum cum tanto pꝛeiu dicio partis.ſed potius tollere malitioſas oppoſitiones nul litatis ſeu dilationem nimiam euitare que omnia ceſſãt da ta nullitate manifeſta velillico ceſſante fraude manifeſtata ar.optimum.ad hoc.c.litteras.de reſti.ſpo.⁊ per glo.no.in l. j. S. ſi autem. de tabu.exhi.⁊ per bal.in.l.data opera.C.q accu.non poſ.Et per Oldra.conſi.xlv. Mam ⁊ ſtatutum generale eſt interpꝛetandum ſᷣm ius commune.vt no. In⸗ no.in.c.cauſamq;.de reſcrip.⁊ ſatis eſt pꝛoducat nouuzʒ ius agendi.vel excipiendi.iuxta no.per bar.i.l.j.ff.ad.l.fal. facit quod legitur ⁊ notatur in.c.ex parte.de ver.ſigni.qqᷓ ſtatutum non expꝛimat cauſam pꝛealle.ſed generaliter loq̃⸗ tur.tamen poſſumus ⁊ debemus coniecturare rationeʒ na turalem ſtatuti.⁊ ſᷣm illam ſic coniecturam extendere ⁊ re- ſtringere diſpoſitioneʒ ſtatuti.vt eleganter notat Cy. in.l. non dubium. C. de legi.inſtituto vero pꝛealle.nulla alia bo na ratio ſiatuti pꝛeter pꝛedicta allegari poteſt.nec pꝛeſumẽ dum eſt ꝙ lex ſit abſq; ratione.dico tamen ꝙ per eaqᷓ obie cta contra laudum ante dictum ſunt video nullitatem de pᷣ ſenti nec illico pꝛobandam per ea que latius.s.dixi. Judex ergo diſcretus conſideret obiecta ⁊ obicienda ⁊ ſᷣm pꝛedi- cta iĩſoꝛnabit motum animi ſui ad ſacienduʒ inhibitionem vel denegandam. Et in caſu quo iuxta pꝛedicta admitteret cauſam nullitatis ante executionem fſaciat ſeruari ſtatutum ſituatum ſub rubꝛica quomodo pꝛocedatur quando inſtru- mentum vſurarium ⁊c. Nam illud ſtatutum emanauit ad fraudes euitandas.ar.bonum ex his que leguntur⁊ notant in.c.latoꝛ.qui fi.ſint legi.⁊ optime in.c.ſtatutum.de reſcrip. li.vj..pꝛeferendo.⁊.c.conſtitutus.de fideiuſ.loquitur enĩ dictum ſtatutum generaliter de omni inſtrumento ⁊ quocũ q; alio.ad hoc quod no.bar.in.l.ſi quis iegatũ.ff. de fal.vbi declarat ſignificatum huius verbi inſtrumentum. Capitur enim pꝛo omni charta continente geſta ĩter partes.⁊ vtibi latius per eum. em faciunt verba illius ſtatuti loquen tia que ſunt magis ſata⁊ arbitraria. Ect hec ſufficiant reſpe ctu iuris communis ⁊ ſtatuti.quoniaʒ vtraqʒ pars expꝛeſſe pꝛomiſit non opponere contra laudum de nullitate non vi detur admittendum.vt.S.in pꝛin.dixi.niſñi ſaltem in nullita te concurreret enoꝛmis leſio.vt ſic de tali nullitate nõ vide atur cogitaſſe.ar.eoꝛum que leguntur ⁊ notantur in.c.veni ens.⁊.c.quintauallis.de iureiur.⁊ per SOp. in dicta regula ſcienti.Et per bar.in..arbitroꝛum vel aliquid aliud ð quo veriſimiliter non fuerit cogitatum.ar.c.fi.de offi.vica.lib. vi · ⁊ regula in generali.de re.iur.i:vi.Et hec ſufficiat. Qon. lxv. Acti contingentia talis eſt. Detrus de man ʒolinis ciuitatis bononie deceſſit relictis duo- bus filijs ardoo petronio.⁊ vroꝛe noĩe agneſina.Qui petronius ⁊ matheus ꝑꝰ moꝛ- em patris eoꝛum ſteterunt ſimul ⁊ habitaue- runt ſimnl nulla facta diuiſione. nec alia ſocictate facta de — is ſic habitantibus Agneſina mater pꝛedictoꝛum donauit petronio vnam eius domum.his inſuper ſic habi- tantibus moꝛitur Matheus relictis duobus filijs petro ⁊ bartolomeo qui venientesad dimſionem cum Metronio eoꝛum patruo volunt dimidiam dicte domus doate petro- nio per eoꝛum auiam. .Detronius ex aduerſo dicit eam to m ſuam ex donatione ſibi amatre neq; venire in diuiſiõe neritur quid iuris ⁊c̃. èòM g„ Hꝛiſti ſaluatoꝛis eiuſq; matris pꝛeſidio humi- liter inuocato attingam bꝛeuiſſime deciſioneʒ huius dubij ex pꝛopoſitis ommiſſis argumen . tis ad vtranq; partem ne videar hoc dubium difficile reputaſſe cũ mihi videat᷑ caſus clarus.dico.n.dictũ petrũ ? bartolamen non poſſe ex ꝑſonis ꝓpꝛijs aut ex per lonis patris eoꝛum poſſe petere partem illius domus a di- cto petronio.a communi iure ſibi donatam ſed illaz domũ pꝛecipuam?⁊ ſolidam eſſe dicti petronij.nec venire in diui ſione dicte hereditatis.Ad hoc pꝛimo allego tex.apertum i l.cum duobus.S.papinianus.vel incipit.l.ſi fratres.ff. pꝛo ſo.vbi dicitur ꝙ licet fratres parentum hereditates indiui- ſas retinuerunt ⁊ emolumentum ac damnum in his conſẽ. tirent.qnod tamen aliunde queſierunt in commune non re digetur. Et ſic quicquid acquirit alter vndecnnq; ex quoñ contraxerunt ſocietatem vt pꝛeſupponitur in facto non te netur aliter communicare. Idem eſt ſi alter ſenſer it dam- num extra res communes.puta quia fuit damnatus exma- leficio debet enini id quod ſoluit ad partem ſuam imputa/ re. nec tenetur alter ſentire damnum in alijs debitis que ex perſona ſua contraxit.vt ſi maritanit filiam vel quid ſi- mile fecit.vt.l.ex parte.S.filius.ff.fami.her.plene per ſpe.i ti. de iudi.. ſequitur. v.quid ſi duo fratres.⁊ v.quid ſi iſti. er bar. in.l1.titiuʒ.⁊ meuium. ff. de achmi ·tu. ?.l.ſi patruus connmunia inti.iudi.=.l.j.F.ſi quis hoc interdicto.ff. de iti.actuq; iti.actuqʒ pꝛina. ⁊.d.l.ſi fratres.ĩ quibus locis plus dicit etiam ſi fratres remanendo in communi contraxerint taci- te ſocietatem communicando ſibi lucra eoꝛum negociatio num que exercebant.tamen talis ſocietas non extenditur ad alia lucra pꝛoꝛſus ſeparata ſeu alia bona aliter acquiſita. vt ex emptione ⁊ donatioue legato ⁊ ſimilibus.quia tacite ſocietas non extenditur vltra vſum per quem fuit cõtracta. ar.in dicta.l.j.S.ſi quis hoc interdicto.facit qð in ſimili no. Inno. in.c.dilectus.de capel.mo.ad idem facit.c.auditis. ⁊.c.cum olim.de pꝛeſcrip.⁊.xij.q.j.manifeſta.⁊ ea cauſa.q. iiij.c.j.? apertius videtur pꝛobare.in.l.coiri.cuʒ duabus ſe. ff.pꝛo ſo.vbi patet ꝙẽt ſi ſocietas ſit expꝛeſſe ↄtracta ſi nõ fuit diſtincta.ſed ſimpliciter contracta extenditur ſolum ad vniuerſa que ex contractu veniunt. ¶ Queſtus autem in telligitur qui ex opera cuiuſq; deſcendit vt ibi in.l.queſtus. non autem veniunt hereditates legata donationes cã moꝛ tis ſiue inter viuos.quia hec non veniunt ex Ameh ſed ple runq; accidunt ex merito perſone vt ibi dicitur. Yoꝛtius er go in caſu noſtro non veniunt.vbi nec ſocietas fuit contra- cta.non eſt enintequum vtid quod accidit ex pꝛoſperitate foꝛtune debeat frater alteri fratri.vel nepotibus communi care.ar.inſti.per quas perſonas..iij.⁊.S.pꝛeterea.facit.l.fi- lie.⁊ quod ibi nõ.ff.fami.her.dico tamen ꝙ ſi mater donã do illam domum alteri ex fratribus pꝛiuauit indirecto fiiũ ve nepotes debito bonoꝛum ſubſidio.vtputa quod non ha bebit aliud in bonis vel aliud non remanſit ſibi tantum qðᷣ ſufficeret alio filio ſeu nepotibus ex eo ad legitimam debi- tam iure nature.quod tunc poterunt iſti nepotes illam do- nationem reuocare tanꝙᷓ inofficioſam vſq; ad poꝛtionem eis debitam iure nature.vt legitur ⁊ notatur.in.c.raynunci us. de teſta. ⁊.l.ſi liqueat.de le.ij.non autem tenetur petro nius ſimpliciter commuuicare nepotibus./oncludo er go ꝙ ſi mater adhuc viuit nihil poſſunt iſti nepotes petere quia viuentibus parentibus nullum ius in legitima compe tit filijs aut nepotibus.vt.l.j.S.ſi impuberi.ff.de colla.bo. Quinimmo ſm bar.in auc.ſi qua mulier. C. de ſa.ſan.ecc. ſolum debetur filijs aut nepotibus per moꝛtem naturalem 2 non ulem G autem mater ſeu auia eſt moꝛtua ⁊ tunc aut donatio illa non fuit inofficioſa modo pꝛedicto.⁊ in nul lo reuocatur.ſed ſumpliciter remanet ipſi petronio. aut fuit inofficioſa ? reuocatur.vſq; ad legitimam poꝛtionem debi tam alteri filio ſeu nepotibus iure nature.debet enim habe re alter filius ſeu nepotes ſuccedentes in locnm filij in bo- nis matris ſeu auie tertiam habere.quia ambobus filijs eſt debita tertia.vt in auc.nouiſſima. C. de inoffi· teſta.nõ.i·d. c.raynũcius. Et hec ſufficiant. Mi. abbas. Lon. lvj. „ Aſo quodam inſtrumento in quo continetur ĩ . ſunmma qualiter Oaleatius olim cecchi domi ni tegli de piſis habitans in caſtro caſuloꝛum ſo emniter vendidit ſindico communis montie guidi communitatis ſenarum ementibus pꝛo dicto communi terras domos ⁊ poſſeſſiones.quas dictus gale atius habebat in dicto caſtro montis guidi pꝛo pꝛetio ⁊ nomine pꝛetij.quadrigentoꝛum floꝛenoꝛum auri.quod qui dem pꝛetium ex communi conſenſu pꝛomiſerunt dicti ſin- dici ſoluere dicto galeaʒio infra quatuoꝛ annos hoc expꝛeſ- ſe acto int er eos ꝙ donec dieti emptoꝛes nominibus ꝗbus S.non ſoluerit ⁊ ſoluere diſtulerint dicto galeaʒio dictũ pꝛe tium quadringentoꝛum floꝛenoꝛum dominium ac pꝛopꝛie- tas dictarum poſſeſſionum ⁊ domoꝛum ſit ⁊ eſſe intelligat apud dictum galeatium ⁊ heredes ſuos. Et pꝛo penſiõe ⁊ affectu reſeruationis dicti dominij ⁊ pꝛopꝛietatis dicti ſin- dici nomine quo.S.pꝛomiſerunt ⁊ conuenerunt dare ⁊ ſol- uere dicto galeatio recipienti pꝛo ſe ⁊ ſuis heredibus floꝛe nos nonagintain fine tempoꝛe dicte ſolutionis debende ad vnum annum. His ſic inter dcõs ẽptoꝛes ⁊ vẽditoꝛes ſolẽ- niter actis pꝛo parte dicti commiunis fuit facta ſolutio dicto rum quadringentoꝛum floꝛenoꝛum.videtur enim dicti em ptoꝛibus ꝙ non teneantur ad illoꝛum ſolutionem.tamẽ qa videtur vſuraria pꝛauitas.cum ex dilatione pꝛetij fuerit fa- cta pꝛomiſſio iloꝛum nonaginta floꝛenoꝛum.tnʒ quia vide tur contra omnem equitatem vt dictus venditoꝛ habebat penſionem de re alij vendlita Qucritur quid iuris ⁊c̃. Mꝛiſti eiuſq; matris pꝛeſidio humiliterinuoca to duo ad claram deciſionem pꝛedicti themaſ ſunt videnda. Dꝛimum eſt nunquid dictus cõ tractus vſuraria pꝛauitate notari poſnt. Se undo pꝛeſuppoſita contractus iuſtitia an ſal- tem dicti emptoꝛes poſſunt aliquo remedio adiuuari ne vi deantur ſoluiſſe partem pꝛetij ⁊ integram benlionen illa⸗ rum rerum ſicut quilibet extraneus conductoꝛ.¶ Circa p mum bꝛeuiter puto nullam vſurariam pꝛauit atem poſſe ex foꝛma dicti contractus notari.nam ſi ponderẽtur verbacõ trahentium iuridice apud dictum venditoꝛem remanſit do minium rerum venditarum donec debitum integre ſolue retur.cum non teneatur venditoꝛ rem tradere ante integrã ſolutionem ſibi factam.vt in.l.iul.S.officij.ff.de acti:· emp. e uinimmo nec ſi traditur tranſfertur dominium niſi it habita fides de pꝛetio.inſti.de re.diui.S.vẽdite. Mec ex ſola venditione tranſfertur dominium.vt in.l.traditionibꝰ C.de pac.at in caſu non fuit habita fides de Pertio. uĩ immo expꝛeſſe fuit actum contrarium inter contrabentes. vt ſi dominium remaneret apud venditoꝛem donec pꝛetiũ integre ſolueretur nec fuit res tradita niſi titulo locationis iuſte.ergo potuit dictus venditoꝛ dictas res venditas dictiſ empto:ibus vel cuicunq; alteri locare.donec pꝛetium inte- gre foꝛet ſibi ſolutum. Sicut enim ante ſolutionem ĩtegrã pꝛecij recte venditoꝛ percipit fructus. d. 5. offerri. ita? ipſã rem cuicunq; interim locare poteſt nec eniʒ intereſt ſiue ip ſe venditoꝛ in ipi remaneat ſiue alij tradat vt mercedem accipiat.vt eſt tex.in.l.cum antiquitas.O.de vſu.⁊ habi. 1 uinimmo ſi ipſe emptoꝛ pꝛetio non ſoluto fructus ſi ne titulo percepiſſet teneretur ipſi venditoꝛi ad intereſſe. quia ſi volebat fructus percipere non debebat differre ſolu tionem pꝛetij.vt in.l.curabit.C.de acti.emp. Exauibuſ clare concluditur ad pꝛinm ꝙ nullatenus vſura in dicto ꝰ tractu notari poteſt que ſolum pꝛouenit ex mutuo vero vel ficto.vt in.c.conſuluit.⁊ in.c.in ciuitate.⁊ in.c.in nauigãati. de vſu. ⁊? plene pex Yo. an.in regula peccatum.de re.iur. li. Vj. in mercu. nod quidem nuliatenus interceſſit ſed ĩ teruenit verus ⁊ purus contractus locationis ⁊ conductio- nis infra tempus ſoluendi pꝛetij. Et maxime hoc pꝛocedit eo attento ꝙ hec venditio non poterat dici vſqueꝙ perfe- cta.cum nec pꝛetium veniret pure de pꝛeſenti.nec vẽditoꝛ tenebatur tunc ad traditionem rei‚iuxta ea que leguntur ? notantur.in.l.neceſſario.ff.de pe.⁊ cõ.rei ercn Aene nunc ad ſecundum magis dubitabile z videtur nullũ reme- dium dictis emptoꝛibus competere anteꝙᷓ integram ſoluti onem conſtitutam ſoluat certum eſt vt ex pꝛedictis liquet. quod dictarum rerum venditarum domininm legitime do nec pꝛecium integrum ſolueretur remanſit apud dictuʒ v- ditoꝛem.⸗ Itemi ꝙ licite potuit illa res cnicunq; interim locare.vt.S.concluium eſt ergo licite poteſt exigere penſio nem.dicta.l.cum antiquitas.als viderentur dicti emptoꝛeſ vim inferre ⁊ poſſeſſionem interuertere.⁊ vt pꝛedões poſ ſidere.l.ſi ex ſtipulatioue.ff.de acqui.poſ.⁊.l.nec ex vero.⁊ l.cum nemo..C.· eo. Berunda pꝛobatur ſic vbicunq; o- nus aliquod apponituri tur pars pꝛetij.vt.l.fundi partem.ff.de contrahen.empti. ergo etiam hac conſideratione poteſt exigi illa penſio.licet pars pꝛetij quolibet anno ſolueretur cimi foꝛte ideo minus vendidit.vt vltra dictum pꝛetium cõſequeretur dictos fio renos nonaginta. ertio debetur ex pacto ſolemniter inter dictas partes habito.nam contractus ex conuentione legem accipiunt·.vt in regula contractus.de regu.iur.li.vj. ⁊.· l.j.S.ſi ↄueniat.ff.depo.ſic ⁊ graue eſt fideʒ fallere.:.j.ff. de pac. Sed his non obſtantibus arbitroꝛ dictis emptoꝛi bus competere remediuʒ vt pꝛo rata ſoluti pꝛetij fiat defal catio ſeu detractio penſionishoc pꝛobatur in.l.fi·ff.de fuu. do. vbi pꝛobatnr ꝙ ſi venditoꝛ ſoluit partem pꝛetij nõ acꝗ/ rit dominium pꝛo parte.vt.l.fiſtulas.S.qui fundum.ff. de contrahen.emp.⁊ dicto.S.offerri.tamen integre ſoluto pꝛe tio poteſt petere fructus pꝛo rata pꝛetij qð e⸗ hoc tenet ibi bar.in.l.fiſtulas.pꝛealle.⁊ in dicto.S.offerri.quod videtur omni iuſtitia naturali ſubnixum.de qua arguere po teſt.etiam ſi lex deſiceret.vt.i:.ſcire opoꝛtet.ꝭs.ſufficit.ff.de excu.tu.⁊ extra de appel.l.ſẽcundo requiris.in fi.no.glo.j: di. conſuetudo enim non videtur equum immo iniquum. vt venditoꝛ percipiat integram penſionem ⁊ partem pꝛetii n coniractu venditionis illud vide K. Quod contingeret maxime in tertio anno in quo habu it venditoꝛ tres partes pꝛecij. Sed tamen hic haberet inte⸗ gram penſionemad quod optime facit dicta.l.iulianus.5. offerri.vbi tex.dicit venditoꝛem aut integram pꝛetij ſoluti onem libere debere aut tenere rem venditam quaſi pignuſ pꝛo pretio.ergo equiſſimum eſt ad limites ſoluti pꝛetij reſti tuat fructus vel relaxet partem penſionis.qui pꝛetium fru ctuum eſt iuxta nõ.per bar in.l.merces.S.vis minoꝛ.ff.lo⸗ ca.⁊ in.l.cotem ferro.s.qui maximos.ff.de publi.debet.n. ſibi fructus retinere qᷓtum ſua intereſt ⁊ non aliter.ſicut ob ſeruatur in perſonam ipſius emptoꝛis.qui ſi habuit poſſeſſi onem vigoꝛe vẽditionis.⁊ ſolũ pᷣtij partẽ ſoluit obligat᷑ ad ĩ tereſſe reſpectu partis non ſolute dumtaxat ⁊ non reſpectu totius pꝛetij. Sic ⁊ emptoꝛibus in caſu noſtro debet fieri re laxatio penſionis pꝛo parte pꝛetij ſoluti.⁊ ſolumodo quate nus ipſius venditoꝛis intereſt.ſ.reſpectu partis non ſolute. nec debet cum iactura aliena locupletari.facit optime qð ĩ ſimili legitur ⁊ notatur in.c.ſuam.de penis. .Iteʒ facit.l.fru ctus cum.l.penul.C.de actio.emp.vbi patet ꝙ fructus rei vendite poſt perfectam venditionem etiam ante rei tradi tionem pertinet ad emptoꝛem.ſicut ⁊ ipſius rei periculum ⁊ incommodum..i.neceſſario.ff.de peri.⁊ com.rei ven.ven ditoꝛ autem ſolum poteſt petere pꝛetium cum vſuris ſeu ĩ- tereſſe ⁊ pꝛetio non ſoluto.hodie autem ceſſante vſurarum exactione poteſt peti intereſſe.etiã de iure canonico.vt no. gorln del curaht,Cde ac.em.⁊ in.c.conqueſtus.de vſur. Et ſic videtur ꝙ ſolum debet habere dictus galeatius pen ſionem reſpectu partis pꝛetij non ſoluti.reliquam vero par tem ⁊ intereſſe non cum reſpectu illius non poſſit pꝛetẽde- re intereſſe ⁊ qᷓᷓ poſſit inſtari vt illud habeat locum in vẽ ditione perfecta que non videtur fuiſſe hic cum pꝛetiũ non eſſet pure de pꝛeſenti ſoluendum nec res foꝛe tunc traden-⸗ da.iuxta ea que habentur ⁊ notantur in dicta.l.neceſſario. tamen conſidero mentem ⁊ rationem iuris que fuit ꝑꝛoui- dere venditoꝛireſpectu intereſſe.non auteʒ vt haberet fru ctus ⁊ partem pꝛetij maxime maioꝛem.vt contingit in caſu noſtro. Mon obſtant allłegata pꝛo contraria parte.Et pmo ad pꝛinum dico fatendum ꝙ ante ſoſutum integrum pꝛcti un licuit dicto venditoꝛi fructus percipere ? cuicunq;. lo- care tamen poteſt integram ſolutionem tenetur reſtituere reſi.⁊ facto ſtatuto contra antiquam conſnetudinem ? ſtatu vel defalcare pꝛo rata ſoluti pꝛetij.vt voluit bar.?⁊ patet eer pꝛedictis ¶ Ad ſecundum contrarium dico ꝙ contrarium Foceda eh! onus ſimpliciter alboneretn reſpectu vẽ⸗ ditionis.Sed in caſu noſtro expꝛeſſe fuit actum ⁊ dictum. ꝙ ratione reſeruati dominij ſolueretur illa penſio. poſſibi le enim erat ꝙ iſti emptoꝛes non ſoluiſſent nec partem pꝛe tij infra illos quatuoꝛ annos.⁊ tamen integre ſine alia dedu ctione ⁊ remiſſione debuiſſent ſoluiſſe dictam penſionem Sed facta ſolutione pꝛo parte debetur penſio. Sed debet fieri remiſſio pꝛo rata ſoluti pꝛetij.vt patet ex pꝛedictis.x hoc etiam ſoluitur tertium.dico enim ꝙ pactum debet ĩtel ligi modo pꝛedicto ne iſte locupletetur cum iactura alteriꝰ. ⁊c̃. Nicolaus abbas. CQon. lxvij . Piſcopus lucanus pꝛiuauit duos canonicos aiam pluribus annis abſentes. ? in eccleſia luca IMrna non reſidentes pꝛopter pecuniam eoꝛũ red ditibus pꝛemiſſo tamen pꝛius edicto generali - ud eccleſiam cathedralem dumtarat cũ cer to termino elapſis quinqʒ menſibus.vel circa dictam pꝛiua tionem fecit oꝛetinus denunciari capitulo.ad quod perti- net dictoꝛim receptio de antiqua con ſuetudine.vt ifra ter minum iuris deberent duos canonicos eligere loco illoꝛum iam pꝛiuatoꝛum ⁊ ſibi pꝛeſentare per euʒ confirmandos aſ ſerens ad eum pertinere illud ius confirmandi. Querit᷑ circa pꝛedicta per capitulum dicte eccleſie de pluribus. R pꝛimo nunquid epiſcopus potuerit dictos canonicos pꝛiua re ſaltem eo modo quo pꝛiuauit maxime attento ꝙ ſtatuto dicte eccleſie confirmato iam ab olim per capitulum. Etꝑ multa tempoꝛa obſeruato in termino qui ſequitur vʒ. Iteʒ ſtatuerunt ⁊ oꝛdinauerunt ꝙ redditus ⁊ pꝛouentus qui ꝓ tempoꝛe fuerint in lucano capitulo niſi inter reſidentes ꝑ totum annum continuum minime diinalantur. Si vero ta liter reſidentes per tres tantum menies contigerit abſenta re pꝛopterhoc de pꝛebenda annua nihil penitus minuatur Aleαα ſed pꝛo refidentibus computentur. Quod ſi vltraremã ſerint ſola eis pꝛo rata tempoꝛis poꝛtio aſſignetur dũmodo quolibet anno adminus iam fuerunt per ſex menſes . nuos vel inter aliter nihil percipiant de pꝛebenda ⁊c̃. cũdo queritur nunquid tempus ſemeſtre pꝛefixum capitu lo a iuri ad eligendum canon cos inceperit currere a tempo re pꝛiuationis dictoꝛum canonicoꝛum pꝛeſuppoſita pꝛiuati onis validitate an tempoꝛe notificationis.⁊ an valuerit di⸗ cta notiſicatio cum fuit ſimplici verbo ſine ſerittura facta. ertium dubium nunquid ius confirmandi pertineat ad epiſcopum non obſtante conſuetudine in contrariũ ſᷣm quam neminem electum per capitulum epiſcopus pꝛo tẽ- poꝛe exiſtens confirmat.ſed libera electio ſen receptio cano nicoꝛum ad ipſum capitulum pertinuit.Quarto incidẽ ter queritur an ſtatuta capituli per epiſcopum confirmata. ⁊ per ſucceſſoꝛes obſeruata poſſint tolli per epiſcopum no uiter creatum ſeu violari contradicente capitulo ?7. Hiiſti eiuſq; matris pꝛeſidio humiliter inuoca to condeſcendo iuxta oꝛdinem. Et pꝛimo vide tur dicta pꝛiuatio ex multis poſſe impugnari.2= pꝛimo ex defectu cauſe.ſecundo ex defectu oꝛ Ainiſ non ſeruati reſpectu cauſe:quia cum de 2 ſuetudine canonici lucani non requirerent reſidentiaʒ.que quidem conſuetudo videtur appꝛobata tacita adiecta con ſtitutione ⁊ a iure.vt eſt caſus in.c.cũ omne.⁊ ibi glo.? do⸗ cto.de conſt.Et melius per Zo. man centüpaste.. qui vero.de pꝛeben.vbi vult valere coniuetudinem vt quis ñ reſideat in canonicatu ſuo.etiam non tenendo vicarium.ſi tamen ecclꝗeſia indiget poteſt compelli vt per vicarium de ſeruiat.ar.c.penul.de cle.non reſi.potuit dominus epiſco⸗ pus ſimpliciter ſtantibus conſuetudine ⁊ ſtatuto in contra- rium illos pꝛiuare:cum non poſſit ſolus tollere conſuetudi- nem ? ſtatuta eccleſie antiqua.⁊ iam per epiſcopmm cõfir mata. vt in.c. conſuetudinis.de conſue.⁊ quod ibi no. Jo. an.⁊ ita epiſcopus iſte ſi videbat conſuetudinẽ eccleſie one roſam.debuit pꝛius vocare capitulum ⁊ canonicis ſtatuere tempus ſuper reſidentia facienda.quod poteſtiuxta no.in c. cum omnes.? per anan ci audientiam. de cle.non tum intimare abſentibus ⁊ cos reuocare ad reſidentiaʒ.qð non cum fecerit.ſed ſimpliciter non habito reſpectu vel ſal- tẽ ſine ↄſilio capituli ad pꝛiuationẽ pꝛoceſſerit merito dicta pꝛiuatio poteſt dici nulla.vt in.c.nouit.de his que fi.a pꝛe- la.ſine conſenſu vel ſalteʒ conſilio dicti capituli.dicto.c.no uit.⁊.c.quanto.eo.ti.nõ. Jo.an.in.c.j.de conſti.li.vj.foꝛti. us hoc facere non poteſt veniendo contra antiquam con- ſuetudinem ⁊ ſtatutum lecfgrun tunc ſint duo impedi menta.d.c.conſuetudinis. Item pꝛeſuppoſito ꝙ domi nus epiſcopus.potuiſſet pꝛoccedere ſolus contra abſentes. attamen ex quo iſti defendebantur conſuetudine non debe bat epiſcopus illſico poſt terminum pꝛocedere ad pꝛiuatio- nem. Sed mitius pꝛocedendo facere pꝛius deſeruiri eccle ſie per vicarium ſubtractis redditibus ipſis abſentibus.Et ſi tractu tempoꝛum perſeuerauerint in contumatia pꝛoce- dere ad pꝛiuationem.vt notatur in ſimiliin.c.penul.iuncta glo. de cle.non reſiden. AItem coꝛꝛuit dicta pꝛiuatio ex de- fectu oꝛdinis non ſeruaũ. Maʒ vbi ſcitur vbi clericus abñs eſt ⁊ congrue citari poteſt non debet citari per edictum ge nerale.ſed perſonaliter pꝛefixo ſibi termino comparẽdi.vt in.c.ex parte.⁊.c.qualiter.⁊.c.inter quatuoꝛ.cum ſi.de cle. non reſi.eſt glo.no.ad quam quotidie fit tecurſus.in.c.quo niam frequenter.S.ſi vero.de cle.non reſi.eſt glo.que ẽ in fminis in ſacris canonibus que dicit ſententiaʒ pꝛiuationis aliter factam non tenere.⁊ illam ſequũtur communiter do⸗ rai tem ſi neſcitur vbi eſt debent fieri tres citatio- nes ſucceſſiue in eccleſia poſt quarum lapſum debet abñs expectariper ſex menſes.vt pꝛobatur in c.ex tudꝗ.de cle.nõ reſi.? adeo requiruntur tres ſucceſſiue.quod non ſufficit. vnica etiam peremptoꝛia.vt plene pꝛoſequitur ⁊ firmat,/p prie Jo.an.in terminis noſtris ſuper rubꝛica de cle.non re ſi.in addi.ſpecu.in vltima queſtione.⁊ hoc ſicius ſtatuit.qꝛ iſta citatio non ſit in perſonam nec ad domum ſed in eccle ſia.vnde talis canonicus qui nunciabit abſenti certioꝛabit᷑ in ſecunda veltertia citatione qui ignoꝛauit in pꝛima.Ald idem facit quod in ſimili notat.glo.in cle.j.de vi.⁊ ho.cle. in verbo tertio.Sed in caſu noſtro non fuerunt hec ſerua . tn t e. ta contra iſtos canonicos cum mipi verbo fuerit intimatiʒ ꝙ alter ſcisbatur vbi erat.nec eſt ita longe abſens ꝙ nõ poſ. ſet comode citari nec fuit citatus perſonaliter foꝛtius non ⁊ ſi neſciebatur vbi erat tamen non fuit ſucceſſiue tribus cita tionibus factis RE poſt illarum lapſum per ſex menſes expectatus. quibus concludo dictam pꝛiua- tionem non valere.tum ex defectu cauſe.tum ex defectu oꝛ dinis non ſeruati. his vt ſuperflunm poſſet relinqui ſecundum dubium.ſed vt ſatis fiat querentibus quid dicẽ- dum pꝛeſuppoſita validitate pꝛiuationis.dico ſic ꝙ aut ad canonicos veri ſimiliter peruenit noticia pꝛiuatiõis.per.c. quia diuerſitatem in fine de conceſ.pꝛeben.⁊.c.licet. de ſup plen.negli.pꝛela.nec eſt neceſſaria intimatio pꝛiuationis. quia certus certioꝛari non debet vt in regula eum qui cer- ti.de regu.iur.li.vj.⁊ in.l.j.ff.de actio.em.⁊ plene per do/ minos de rota deci.ꝛ559:. Et hoc bꝛeuiter de ſecundo. Quo ad tertium dico valere co nſuetudinem vt ſolum capitulum pertineat receptio canonicoꝛum. Ita epiſco pus non poteſt obſtante conſuetudine vendicare ſibi iusꝰ firmandi.tex.eſt in.c.cum eccleſia vulterana.de ele.⁊.c.po ſtulaſti.de conceſ.pꝛeben.⁊.c.vnico.ne ſe.vacoan.li.vi.facit tex.iuncta glo.in.c.ſi.de.re.iur.eo.li.Et hoc communiter tenetur ab omnibus doctoꝛibus.qninimmo etiam per ſin- gulares canonicos poſſet de conſuetudine ſeruãda fieri ꝓ uiſio.vt in.c.fi.de pꝛeben.li.vj.ſacit ad pꝛimum.c.cum in eccleſia.eo.ti.⁊ li. Ad quartum dico ꝙ conſuetudines ⁊ ſtatuta rationabilia ? antiqua non poteſt epiſcopus ſine ca pitulo tollere.nec econtra capitulum ſine epiſcopo. vt.d. c.cum conſuet udinis.quinimmo ſi ſunt houoꝛabilia ecele- ſie non debent tolli etiam per epiſcopum ⁊ capituluʒ ſimſ vt no.Inno.in.c.accidentibus.de pꝛiuile.Si vero tẽdũt in graue pꝛeiudicium ſeu dedecus eccleſie.debet epiſcopꝰ ea tollere cum conſilio capituli.ſed ſi capitulum non vult conſentire poteſt ſolus epiſcopus conuenire etiam ſi inter ueniſſet iuramentum.vt in.c.j.de his que fi.a maio.parte capi.facit quod no.glo.in.c.in his.xj r Blanten factum eſſet indifferens tunc puto requiri conſenſum capituli.per di ctum. c. cum conſuetudinis.⁊ quod ibi no. Joã. an.poſt abba. Et ex his patet quid dicendum in terminis queſtiõis noſtre.vt.S.fuit ſpecialins dictum. Et hec ſufficiat.abbas NM quodam ſtatuto ſenenſi inter cetera ſic ca- uetur. Anco oꝛdinamo che neſuno contra alcu no pꝛeſuma non paghara gabella per alchuno mogo directo ⁊ obliquo per laquale doueſſe pa ghare gabella o vero altro modo e chi contra fara ſia conde mnato per ciaſchuno che doueſſe paghare ĩ dinari cento oc ſtatuto vigente quidam magiſter ciatoꝛum qui ex quadam refoꝛmatione ciuitatis tenebatur ſoluere nomine gabelle omni anno quo laboꝛaret ſeu laboꝛa ri fieri faceret ciatos libꝛas centum ſenenſium.ſoluit ꝓ quo dam tempoꝛe gabellam. demum vno anno ommiſſo ĩ quo modico tempoꝛe laboꝛari fecerat ſoluit pꝛo anno ſequenti nullam mentionem faciendo ꝙ pꝛecede nti anno laboꝛaue rat non tamen dicit oppoſitum ſed ſimpliciter ſoluit pꝛoil lo anno.contra iſtum magiſtrum pꝛocedetur poſtmodum per officialem gabelle pꝛoponentem ipſum defraudaſſe ga bellam.⁊ incidiſſe in penam dicti ſtatuti.dieitur pꝛo parte dicti magiſtri. ꝙ ex eo quod vnus ſoluit nullam fraudem comimiſit.quia non diſtulit ſoluere aĩo fraudadi.Oneritur quid iuris. ſoluit nec ſe teneri ad ſolutionem pꝛofeſſus eſt quod ſic oſtenditur.eoꝛum enim que pꝛincipi ſoluuntur aut appellatur vectigal. aut tributum ſeu publica ſiniſtro vel penſitatio.vt no.glo.⁊ bar.in.l.j.ff. de publi. Ged ex non ſolutione cuiuſlibet tempoꝛe debtto ipſo facto comimittitur pena rauione tributi non ſoluti. nec ipſo ſacto confiſcatnr.vt.l.imperies.⁊ quod ibi nõ.ff.eo.⁊ ratione vectigalis confiſcatur tota res ex qua erat ſoluen- dum vectigal.ita ꝙ hec pena tranſit etiam in heredes.vt.l. fraudati.⁊.l.commiſſa.ff.eo.quod maxime contingit ex eo ꝙ tales non ſoluendo videntur velle fraudare pꝛincipem. RN,tchꝛiſti nomine amen. Aidetur pꝛimo dcm̃ magiſtrum incidiſſe in penam ex eo quia non ſeu gabellam. d.l. fraudati.ergo dictus magiſter non ſoluen do pꝛo illo anno necaliter debitoꝛem ſe pꝛofitẽdo tanq; ga bella fraudatur debet ſtatuti penam ipſo facto incidiſſe.Et pꝛo hoc ad idem facit glo.in.l.j.C.de vecti.⁊ cõ.⁊ ĩ dicta.l. commiſſa.que dicit ꝙ ſi quis pꝛofitetur ſe teneri ad ſolutio nem gabelle non tamen ſoluit non incidit in penam ſed ſolũ obligatur ad ſolutionem debitam.vt in dicta.l.j.pᷣm vnum eern Hrentet nec ſoluit nec pꝛofitetur tanq; fram datoꝛ incidit in penam ipſo ſraa. erune⸗ pꝛincipali= pꝛobatur ⁊ aliter ſtatutum pꝛealle.punit fraudentem gabel lam direc te vel indirecte.ſed dictus magiſter fraudem er/ ga gabellam commiſit.ergo minoꝛ pꝛobsatur.is dicit ur frau dem committere.quia ad deceptionem alterius.Et ad ſui comodum aut verum tacet aut falſum expꝛimit.hoc pꝛoba tur ex his que leguntur ⁊ notautur in.l.iuriſgentium.S.do⸗ lo malo.⁊..ſʒ ſi fraudandi.ff.de pac.⁊.l.j.O. dolũ malum. ff. de dolo. Sed dictus magiſter tacuit verum.iſ.eſſe obli/ gatuni pꝛo pꝛecedenti anno.⁊ ſoluit pꝛo ſequenti.ac ſinul. la pꝛoceſſiſſet obligatio.ergo ex hac coniectura videtur vo luiſſe decipere commune ⁊ fraudare gabellam. cum fraus ſine dolo non poſſit niſi ex coniecturis pꝛobari.l.dolum.de dolo.c.pꝛeſumitur.de re.iur.li.vj in imaleſicijs pꝛeſu/ mitur dolus.de pꝛeſump.c.j.hinc dicit ibi ꝓnno.ꝙ vbi in fertur malum vel damnum ſemper pꝛe ſumitur malus ani- mus niſi contraria pꝛeſumptio pꝛeualeat.alle gat.l.ſi obſte trix.S.fi.⁊.l.ita vulneratus.ff.ad.l.acquil.Sed iſte magiſter damnum ⁊ culpam commiſit non ſoluendo debito tempo⸗ re nec aliter debitum pꝛofitendo.ſed tranſiuit ad ſolutionẽ alterius anni.ac ſi in nullo eſſet obligatus de pꝛeſenti.ergo debet pꝛeſumi malo animo feciſſe.culpoſus pꝛelumitur fa cere fraudulenter.vt.in.l.magna negligentia.ff.de ver. ſi. Sedhis non obſtantibus contrariam ſententiem arbi- 2 verioꝛem fundamentum huius met ſententie eſt illud vbicunq; lex in ponendo penam coꝛpoꝛalem ſeu pecunia- riam exigit expꝛeſſe vel tacite dolum ſeu fraudem.vel loꝗ- tur per verba dolum ſeu fraudem impoꝛtantia ad incurren dam illam penam requiritur quem fuiſſe vere in dolo vel fraude.ita ꝙ non ſufficit eum fniſſe in culpa etiam lata.vn de lata cuipa his caſibus non equiparatur dolo.vt pꝛobat᷑ ĩ c.ſi quis ſuadente.xvij.q.iiij.iuncto.c.ſi vero.el.ij.de ſen. ex.⁊.l.ij.S.hec actio.ff.vi bo.ra.⁊.l.ij.S.ſi ꝗs ideo.ff.ne vis fiat. ⁊ notatur in dicta.l.magna negligentia.⁊ eſt notabilis theoꝛica bar.in.l.j.ff.ſi quis teſta.li.&.iuſſi eſt.⁊ facit quod ipſe no.in.l.quod nerua.ff.depoſi·⁊.łj.ff.de legi.⁊ in.l.aut qui aliter.ff.quod vi aut clam.ſed ſtatutuʒ de quo.s.ſit mẽę tio loquitur per verba impoꝛtantia fraudem. ergo non eſt locus uli pene niſi dictus magiſter ſuerit in raude.nec ſuffi cit ꝙ fuerit in culpa etiam lata.pꝛo quo etiam facit.:.j. .le⸗ ge. ⁊.l.iij.ff.ad.l.iul.de ſic.⁊.l.j.C.eo.ti.poſito hoc funda- mento veriſſimo examinare reſtat vtrum dictus magiſter fuerit in frade tenendo ſolutionem vnius anni ⁊ ſoluendo pꝛo ſubſequenti.⁊ pꝛofecto in nulla fraude iſtum reperio. ꝛimo enim iuris regula eſt pꝛo eo que non pꝛeſumit quem doloſum.ſed aſſerenti dolum datur onu atio⸗ onis.vt in.l.quotiens.S.qui dolo.ff.de pꝛoba ecũdo pꝛobatur ex pꝛopꝛietate verboꝛum ſtatuta enim debent in telligi ᷣm pꝛopꝛium ſenſum vocabuloꝛum. vt no.bar.in.·l. omnes populi.ff.de iuſti.⁊ iur.fraus enim eſt idem ſᷣm itel lectum.quem ibi ponit bar.vel ineſt dolo vel ſpecies.ſᷣm ĩ tellectum pꝛincipalioꝛem.qui videtur ibi magis placere gl. ita quod fraus non eſt ſine dolo.ſed dolus ſᷣm illum intelle⸗ ctnm poteſt eſſe ſine fraude.fraus enim fit cum aliqueʒ vo lo decipere fallere ſine meo comodo.⁊ quis iſtoꝛum intelle ctuum teneatur non multum curandum quo ad pꝛopoſitũ illud communiter tenetur vt ſine dolo nõ cõmittatur fraus quod pꝛobatur in.i.fraudis interpꝛetatio.ff.de reg.iur. In dolo autem eſt omnis calliditas fallatie machinatio ad cir- cũmenduʒ fallendum ⁊? decipiendũ alteꝝ adbibita. vt.d.el. j.S.dolnm malum.⁊ dicta.l.iuriſgeutium.ꝭ .dolo malo.ſed certe ſi iſte maguter erat obnoxius communi pꝛo duobus continuatis annis.⁊ ſoluit dumtaxat pꝛo poſtremo nullam adhibuit fallatiam vel caliditatem ad decipiendum com- munitatem ſeu gabellam fradandam.facit enim ilud quod a iure communi ſibi permittitur. Nam vbicunq; quis eſt obnoxius crediloꝛi ex diuerſis debitis poteſt ſoluendo com memoꝛare in quam cauiſam vult ſoluere.vt in.l.paulus.J. paulus. ff. de ſolu. Nec dicitur committere fraudem in eli gendo debitum recens ? non ſoluendo pꝛo vetuſtioꝛi cauſa vt ibi. ceſſat enim fraus in eo quod fit lege permyittente.l. gracchus. C. de adul. ?.c.qui peccat.xxiij ·q.iiij. nec aliqua lege cauetur quod eligendo cauſam magis recentem tene- atur debitoꝛ commemoꝛare omnia debita pꝛecedentia ga- bella vero vnius anni eſt pꝛoꝛſus ſeparata a gabella alterius anni. ita ꝙ tot ſunt debita quot ſunt pꝛeſtationes.vt.łcum notiſſimi.⁊ quod ibi notatur. C.de pꝛeſcrip.xxx.an. Ter tio pꝛobo ſic vbicunq; ad aliquid factum poteſt quid moue ri excauſa doloſa ⁊? fraudulenta.⁊? ex cauſalicita ⁊ honeſta. vel ſaltem non doloſa.nunqᷓ debemus in dubio pꝛeſumere cauſam fraudulentam vt eſt tex.in.l.merito.ff.pꝛo ſocio.ſa cit.c.eſtote miſericoꝛdes.de re.iur.ſed dictus magiſter po tuit ommittere ſolutionem ex impotentia ſoluendi velex obliuione.ouia illo anno modico tempoꝛe laboꝛari fecerat. pꝛopter peſtem ſuperuenientem ob quam cauſam abſenta uit ſe longo tempoꝛe a ciuitate vt mihi pꝛeſupponitur in fa cto.⁊ ſtetit per biennium anteꝙᷓ aliquid ſolueret.ergo poti- us in hoc facto dubio debemus pꝛeſumere aliquam ex iſtis cauſis honeſtis ꝙᷓ; pꝛeſumere fraudem ⁊ dolum.cũ de quo libet debeamus pꝛeſumere bonum. vt in.c.fi:de pꝛeſum.⁊= experientia docemur debitoꝛes vltra tempus debitum dif ferre ſolutionem potius ex impotentia ſoluendi qᷓ; animo creditoꝛes defraudandi.⁊ valet in dubio ar.a communiter accidentibuns.vt notatur in.c.j.de cle.non reſi. Iteʒ ex alio excluditur pꝛeſumptio fraudis.⁊ quod notoꝛie exerce- bat artem ſuam.⁊ de omnibus ſolutionibus fiebat ſcriptu- ra.vnde non eſt veriſimile ꝙ notoꝛie voluiſſet ſuam com- munitatem fallere.ceſſat enim pꝛeſumptio fraudis ⁊ doli.ĩ Ib facto notoꝛio.iuxta no.per u. in.l.ij. C.de ſum.tri.ad hoc tex.in.l.non extimo.ff.de admi.tu.⁊.l.qui ſine.de ne. ge. .l.fi. de ritu nup. Minc cõcluſit butri.vbi.S.ad queſtio nem que fuit de facto.quidam frater pꝛofeſſus exiuit oꝛdi- nem ⁊ accepit vxoꝛem. Zuerebnur an ĩquiſitoꝛ poſſet cõ tra illum pꝛocedere.⁊ concludit ſic qaut duxit clam vxoꝛeʒ ⁊ pꝛeſumitur in dolo ⁊ non errare.⁊ ideo inquiſitoꝛ debʒ co gnoſcere.aut accepit palam ⁊ non pꝛeſumitur in dolo. Sʒ errare.ita dico ad pꝛopoſitum ſi iſte habuiſſet animũ frau dandi non laboꝛaſſet publice vti fecit.ſed in occulto.quia ꝗ male agit odit lucem. de offi.dele.conſuluit. Dꝛeterea ex ommiſione vnius anni ⁊ ſolutioue ſequentis non inferturpᷣ ſumptio.quod pꝛo alio ſoluerit.vnde nec expꝛeſſe nec taci te nenachie ceſſat omnis calliditas fallatia que requirit ad fraudem commutendam. Ad hoc bo.tex.⁊ quod ibi notatur in.l.quicunq;.C.de apotheli x. Alterius vidðo ꝙ ſi publicanus qui conducit vectigalia a fiſco differt debi⸗ to tempoꝛe ſoluere ſtatutum pꝛetium fiſco non incidit ĩ pe nam aliquam ſi poteſt comelli ad ſatiſſaciendum cum vſu. ris modici tempoꝛis.l.vectigalia.S.fi.ff.de publi.ergo idẽ dicendum in iſto magiſtro qui vidʒ teneri fiſco exquodam quaſi contractu inito cum communitate.non enjm iſte ma giſter celauit rem ex quo erat ſoluenda gabella ex quo pꝛe- ſumeretur fraus.l.vel fraudati.ff.de publi.nec tenebat᷑ ſol- uere tributum de re ſua:quo caſu res incideret in commiſ/ ſum.⁊ ſic loquuntur iura ſuperius allegata.Sed tenebatur ſoluere ex quaſi contractu inito cum commn i. inxta nota- ta in ſi.per bar.in.l:.filde decre.ab oꝛdi.faci.nec tenebatur oſtendere aliquam rem cum non eſſet fienda ſolutio pꝛo re bus vehendis.quo caſu pꝛocedunt iuraque loquuntur de ꝓ feſſione ⁊ ſolutione.ſed tenebatur ſoluere ex cauſa.quia la⸗ boꝛabat.vnde ſi non ſoluit eſt in culpa.non tamen in dolo. NMec iſto caſu debemus pꝛeſumere dolnm per ea que.S. la tius dixi.t per hoc ſit reſponſum ad contraria in pꝛĩcipio foꝛmata. ¶ Concludo ergo dictum magiſtrum non incidiſ ſe in penam dicti ſtatuti.maxime quia in dubio debemus ĩ terpꝛetari partem multioꝛem.l.hec cauſe.ff.de ſuſpe.tuto. 2.l.interpꝛetatione.ff.de penis.⁊ regula in penis.de regu. iur.li.vj.facit quod no.bar.in.l.j.ff.de effrac.⁊ hec ſufficiãt ⁊c.abbas. Conii. I effcctu caſus talis ẽ. Qauetur in ter cetera in quodam ſiatuto ſenenſi.ſi quis receperit ĩ ſo lut um ⁊ paghamentum auctoꝛitate curie.aut . glicuius iudicis atliquam rem immobilem pꝛo decretum.ita quod dictus — pꝛimo ⁊ ſecundo decreto vel aliter pꝛo executione ſentẽtie laudi velalterius inſtrumenti publici in caſibus in quibus ex ſecundo decreto vel in quocunq; modo ſibi adiudicato tradita fuerit auctoꝛitate curie vel iudicis ⁊c. IJIta ꝙ domi nium pꝛopꝛietas ſeu poſſeſſio talis rei tranſfertur tunc ĩ di ctis caſibus ſolus recipiens teneatur ſoluere integram ga-⸗ bellam talis rei.ſ.denarios octo pꝛolibꝛa ⁊ poſt aliqua ſubi⸗ citur.ita ꝙ parte ſemel alienata ſufficiat ſemel gabellam ta lis ſolui.Hoc ſtante ſtatuto quidam nannus domini ange hi habuit ex pꝛimo decreto occaſione cuiuſdam debiti quedã bona immobilia ſui debitoꝛis ⁊ tracſu tempoꝛis obtinuit ſu per eiſdem ſᷣm decretum per quodilla bona fuerunt eidem tradita in ſolutũ pagamentum.a qua quið ſñia ſeu decre ti interpoſitione fuit appellatum ꝑ partem aduerſã.? pẽdẽ te appellatõne iuſtum fuit compꝛomiſſum in amicos cões qui inter certa irritaueruut ⁊ anullauerunt pᷣdictum ſcom nnes reſtituit dicta bona ĩ-⸗ mobila vigoꝛe ꝓnunciatõnis arbitroꝛum. Munc queritur pvnquid vigoꝛe dicti ſtatuti teneatur ſoluere dictam gabel am ⁊c. Neiiſti eiuſq; matris pꝛeſidio humiliter inuo cato. videtur pmo dicendum. quod ſic. a vᷣbiſ ſtatuti non eſt recedendum niſi aliter conſtet de mẽte.l. ñ alr. ⁊.leille aut ille.ff. del.iij.⁊.c.fi. ð v. ſi. Sʒ ſtatutũ arctat recipiẽtẽ rẽ ĩmobilem ex pꝛimo ⁊ ſo decreto.ad ſolutionẽ gabelle ⁊ iſte Mannes habuit illa bona ex pmo ⁊ ſo decreto.ergo tenetur ad ſolutionẽ gabel le. ſtatim enim cum recepit bona ex pmo⁊? fo decreto aqᷣſũ tum fuit ius gabelle.l.cedere diem.ff.de v.ſi.⁊ tenetur ad ſolutionem etiam ſi bona poſtmodum periſſent penes eũ. ſatis enim eſt ſemel fuiſſe locum diſpoſitione legis.ſicut in ſili dicit lex ſaf eſſe conditionem ſemel extitiſſe licet nõ du rauerit.lł.ſi quis heredẽ. C. de inſti.? ſubſti. Et maxime hoc ꝓcedit vᷣbis ſeqentibus in ſtatuto in eo quod ad ſolutõneni gabelle ſolũ requirũt quod dñium ſeu poſſeſſio ſit trãſlata in recipiẽtem.at in caſu noſtro nedũ dnium ſeu poſſeſſio. quinĩmo ⁊ poſſeſſio fuerunt ꝑ dictum Mannem ꝑ iterpo ſitõnem ſci decreti tranſlata.cum eniʒ per pꝛimũ dectetũ illoꝝ bonoꝝ detẽtatõ eſſ penes dictuʒ Mannem. videtur quod per ᷣm decretum ꝑ quod illa bona fuerunt ſibi dõata inſolutum ? pagamentuʒ ſtatiʒ acquiſiuit dñiũ ? veram poſ ſeſſionem eum non eſſet opus inductiõne in poſſeſſionẽ cum ipᷣe idẽ illa bona detinẽt ita quod illa ſñia ſtatim traxit ſecum executõnem.ad hoc bonustex.in.il.fi.C.de iure.do. impe.⁊? Juſti. de re.do.S. iterdum. cum..ſequen G 8 notat.bar.in.l.ſi finita.S.iulianus.ff.de.dã.infec. lie ob⸗ ſtat ſi dicatur illa bona nõ duraſſe penes eum quin per hoc dictus Mannes non valet excuſari.quia eum ex facto ſuo voluntario pdidit ſibi imputandum eſt.non enim debebat compꝛomittere ſed gppelanionem ꝓlequi.Adhoc bonus tex.in.l.ſi dictum.S.i.ff.de euic.vbi dicitur quod ſi emptoꝛ mota ſibi qõne ſuꝑ re empta voluntarie compꝛomiſit ⁊ ſuc cubuit non habet regꝛeſſum deeu ictõne contra venditoꝛẽ debuit enim expectare ſñiam iudicis ⁊ ſic ꝓꝑdere per actum neceſſarium.l.vtiqʒ.ff.de iudi. Anemlmonid emene euitaſſet gabellam ſi per tranſactõnẽ vel alium.contractũ illa bona tranſtuliſſet in alium.quia ſatis eſt ſemel ius fuiſſe acquiſitum gabelle.ar.in.l.commiſſa.⁊ in.l.fraudati.ff.de publi.⁊.l.continuus.ff.de ver.obli.ita euitare non debet ſi illa bona perdidit per compꝛomiſſum.quia compꝛomiſſuʒ voluntarium eſt quedam tranſactio.vt legitur ⁊ notatur in auc.ſi quando contingerit.C.de iudi.no. Inno.in.c.quin⸗ tauallis.de iureiur.⁊ bar.in.lʒ.ſi ſocietatem.S.arbitroꝛuʒ.ff. pꝛo ſocio.t hec videtur foꝛtis ratio ⁊ videtur de rigoꝛe pᷣ ma fronte c — attento tex.in.l.cum his.ꝭ· cum lis.ff.de tranſac. Sed his non obſtantibus contrariã ſententiam arbitroꝛ verioꝛem ad quam pluribus rationibꝰ equiſſimis ⁊ naturalibus moueor Er pꝛimo quia non põt dici factum maxime in re odioſa.cum non durat factum.vt in· c.nam ⁊ ego de verbo.ſig.cum concoꝛdantijs ibi poſitis in glo.ſicut in danda actione conira partem nõ dicitur ver ſum cum non durat verſum.ff. de in rem verſo.?⁊ verbum recipere ſicut verbum habere intelligi debet cum effectu⁊ non ad coꝛticem.vt in.c.relatum.de pꝛeben.ita quod diſpo ſitio ſtatuti habeat effectum permanentem.de pe. di.j.S. hecautem verba.·⁊.l.j.S.ij.f.quod quiſq; iur.⁊.j.q/j.mar 8 6 =.. =. ☚ ee —– – à — = — — — — — — — — — — le ſunt odioſe.l.ij. . ⁊ quod ibi notat bar.ff.de pubi.Sed in caſu noſtro non du ret. chion.ſtatutum ergo pꝛedictum artans recipientem bons expꝛimo ⁊ ſecundo decreto abſolutionem gabelle debet in telligi de recipiente cum effectu ita ꝙ tranſlatio dominij ſi ue poſſeſſionis tenuerit ⁊ durauerit. Mon enim poteſt di⸗ ci facta tranſlatio ſiillico ſuus effectus extinguitur ſeu impe ditur.ar.optimum.in.c.commiſſa.de elec.li.vj. 7 quod ibi notatur.vbi pater ꝙ non dicitur quis habuiſſe poſſeſſionẽ paciſicam ſi illico ſuper ea mouetnr ſibi queſtio.non eniʒ fu it de mente ſtatuentium alligare ⁊ vinculare quem ſine co modo ⁊ reali receptione ad ſolutionem gabelle cum hoc re pugnet rationi naturali ſm quam nemo debet locupletari cum iactura alterius.vt in regula locupletari.de regu.iur.li. vj.⁊.l.nam hec natura.ff.de cõdi.inde.⁊ maxime fiſcus cuʒ tunc cenſetur abundare cum habet ſubditos locupletos.in auc.vt iudi.quoq; fuf.S.cogitatio.Et maxime quia gabel⸗ ..C. noua vecti inſti.non po.⁊.l.vectigalia rauit effectus ſecundi decreti:cum illico per appellationeʒ fuit exti pil. Et licet fuerint opiniones vtrum per appellationem ex tinguatur ſententia vel ſuſpendatur.cum tex.iuris cano.cõ muniter dicunt ꝙ ſuſpendatur.vt in.c.venientes.de iure⸗ iuran.⁊.c.paſtoꝛalis..pꝛeterea.de offi.dele æ leges ciuiles dicunt ꝙ extinguatur in dicta.l.j.in ſi.attamen ſatis eſt quo dd pꝛopoſitum noffrum effectus illius ſententie ex toto fuerit de pꝛeſenti.ſublatus per appellationem.quod pꝛoce/ dit etiam in ſententia que trahit ſecum executionem.vt/p- batur in.l.furti.ff.de his que no.infa.per quas leges pꝛobat᷑ ꝙ ſequuta appellatione non poteſt dici iſtum nannem ha- bere dominium vel poſſeſſionem illoꝛum bonoꝛum.ergo ñ tenetur ad ſolutionem gabelle. Mec obſiat ꝙ iſte compꝛo miſit.quia pꝛo hoc compꝛomiſſum ſolum non perdidit do minium ⁊ poſſeſſionem illoꝛum bonoꝛum.ſed per appella- tionem gabelle ꝙ iſte non habuit vigoꝛem pꝛimi ⁊ ſecundi decreti dominium ⁊ poſſeſſionem.nec per actum compꝛo miſſi debet incurrere illam pcnam. cum compꝛomittendo vſus ſit iuris via legitima.vt in cle.quam diu.de appel.⁊ au cten.ſi cauſam. C. de tempo.appel. Et ſicut ſuccubuit co⸗ ram arbitris.ita potuiſſet ſuccumbere coꝛam iudice appel- lationis. Item iſte nannes nihil petit ab alio ex eo quia ſuc- cubuit.quo caſu pꝛocederet diſpoſitio.l.ſi dictum pꝛeal.ſʒ ab co petitur gabella ad quam non tenetur ex quo non ha- buit effectum ſecundi decreti.nec pꝛo eo deficit quin habe ecundo pꝛincipaliter facit ⁊ elegater quia paſſus ſecundum decretum poteſt beneficio legis infra annum of ferre debirum creditoꝛi ⁊ recuperarc ſus bona illi creditoꝛi data in ſolutum.ar.optimum in.l..fi.C.de iure do.impe.no. tanter dicit bar.in.d.ꝭ.inlianus.ſi ergo debitoꝛ appellatiõe pendente conuenit cum iſto ſuo creditoꝛe interuentu arbi- troꝛum ⁊ recuperauit bona ſua.non debet imputari iſti.naʒ ſine quolibet compꝛomiſſo hoc potuiſſet ꝑ ſupꝛadicta. Et huic rõni non video rñſionem ſaltem ſufficientem.nõ eniʒ debet iſte artari ad ſoluendum clero quodin effectu non habuit. Tertio pᷣncipaliter facit ꝓ iſto nanne quia in re dubia eſt ferenda ſententia contra fiſcum.vt eſt tex.no.in.l. non puto.ff.de iur.ſil.pꝛeſertim in caſu noſtro in quo fiſcns contendit de lucro captando ⁊ dictus nannes de damo vi⸗ tando cum ex illo ſecundo decreto nullum comoddm fue- rit conſequutus ⁊ fiſcus nullum damnum paſſus.⁊ hoc ha bet maximam equitatem ne fiſcus locupletetur contra om nem naturalem iuſtitiam ⁊ bonam equitatem. ⁊ cum ſubdi toꝛum diſpendio.poteſt enim in eoꝛum diſpoſitiqnibus al- legari naturalis iuſtitia.l.ſcire opoꝛtet.S.ſufficit.ff.de excu. tu.⁊ ſecudo requiris.de appel.⁊ equitas pꝛaſferenda eſt ri- goꝛi.l.placuit.C.de iudi.⁊ ſummam equitatem iudex ante oculos habere debet.l.quod ſi epheſi.in fi.ff.de eo qð cer. loco.c.fi.de tranfae.Et per hec patet reſponſio ad ſuperi⸗ us alle gata.pꝛocedunt enim in caſibus diuerſis a noſtro. Concludo dictum ergo nannem non teneri ad ſolutio-/ nem gabelle. Rt ve ſufficiant. Nicolaus abbas doctoꝛ. nctus. Et ſic per actum legaleʒ ſine omni culpa iſli us MHannis. vt pꝛobatur in.l.ij.ff. de pe.⁊.l.j.ad fi.ff.ad tur — 4 Aidam eanonicus maſſanus iam dudum te- uit canonice quaſdam capellas in eadem ec- Qeſia maſſana.quibus nunc ſenectute ſeu moꝛ bo ingraueſcente vti illa beneficia requirunt deſeruire nõ poteſt· dominus epiſcopus malſ neat vel ſaltem contribuat ad vnius capellam debitam po nareli impellit vt capellanum ſuis ſumptibus ibi reti⸗ ſiti.dictus canonicus reſpondet ꝙ ſuoꝛum beneficioꝛũ red ditus ſummam.xxv.floꝛenoꝛum vix aſcendunt.ita q non poſſet ex eis ſuſtentari.⁊ poꝛtionem capellano inſtituendo tribuere.Queritur quid iuris ⁊c̃. . Hꝛiſti eiuſq; pie matris pꝛeſidio humiliter in- uocato. Videtur pꝛimo dictum canonicum te neri ad dandum capellano competentem poꝛ tionem licet exreſiduo ipſe abſq; penuria vi- ere non poſſet.per.c.de rectoꝛibus.de cler.e⸗ go vbi dicit ꝙ ſi rectoꝛ eccleſie nõ valet ex lepꝛe moꝛbo ec cleſie deſeruire danda eſt coadiutoꝛ qui de facultatibus ec- cleſie congruam recipiat poꝛtionem. EGt glo.ibi videtur de cidere caſum noſtrum. uerit enim quid ſi eccleſia nõ iq;. reſpondet ꝙ deſeruiẽs eccleſie ha o pꝛouidebit epiſcopus. allegat. lxxxij.di.S.j.⁊.ij. Item ⁊ ſecundo non videtur licitum. vt quis habeat plures capellanos in eadem eccleſia. maxi- me ſi eſt canonicus.vt in caſu noſtro ſicut in eadem eccleſia non licet habere plures pꝛebendas.immo per adoptionem ſecunde vacat pꝛima ipſo facto.vt in.c.litteras.⁊ quod ibi notatur de conceſ.pꝛeben.⁊ in cle.fi.de pꝛeben.ita conſen taneum non eſt vt quis habeat plura conſimilia officia vel beneficia in eadem eccleſia.quia decoloꝛatur ſtatus eccleſie ⁊ debito officis deſraudatur cum quis non poſſet niſi pꝛo vno deſeruire.facit quod notat Jo.an.in dicto.c.litteras. Sed his non obſtantibus contrariam ſententiam arbi- troꝛ de iure pꝛeualere.Moueoꝛ pꝛimo per dictuʒ.c.de re ctoꝛibus.vt coadiutoꝛi datur certa poꝛtio.ergo omnes red ditus remanent ibi penes pꝛelatum.Et ſic pinguius pro- uidetur rectoꝛi qᷓ; coadiutori.Ergo ſi redditus vtriq; non ſufficiunt debet pꝛius pꝛouideri rectoꝛiinfirmo tanq; digni oꝛi ⁊ pinguius ius habenti.ar.in.c.dilectus.⁊.c.nolentes. de offi. dele. maxime quia infirmus cenſetur ſeruire. vnde dicit lex ꝙ famuli egri quos curamus nobis ſeruire intelli- guntur.vt.l.iiij.S.ſtichus.ff.de ſta.li.⁊ in rebus.ff.como.ꝑ quas.⁊.c.j.de cle.egro.cum ibino.pꝛobatur ꝙ eccleſia te⸗ net᷑ alere rectoꝛẽ egrotũ.⁊ ſi ĩfirmitaſ tꝑe denegarẽt᷑ clicis alimẽta ðᷣtererẽt᷑ alij a clericatu ⁊ñ reperirentur ꝗ vellent ĩ dei eccleſia militare. vt dicit tex.in.c.j.pꝛealle.Hinc eſtq; infirmis dantur quotidiane diſtributiones que non dantur niſi de ſernientibus ⁊ dominis intereſſentibus.vt in.c.j.de cle.non reſi.li.vj.per quod patet quod habendi ſunt infir⸗ mi pꝛo deſeruientibus.quod intelligo quando infirmitas fu it immediata cauſa non deſeruiendi.ſecus ſi ante infirmita tem non deſeruiebat.quis tunc non gaudet beneficio infir mi. vt notatur in dico .j. ⁊ voluit Inno.in.c.ad audienti am. de cle. non reſi. ꝛeterea quando concurrunt due cauſe.quarnm vna eſt naturalis alia accidentalis.naturalis pꝛeualet.l.qui habet.ff.de tuto.facit quod no.glo.in cle.ij. de offi. oꝛ ergo per pꝛins pꝛouidendum eſt de rectoꝛi infir- mo qui habet titulum ⁊ cenſetur deſeruire qᷓ; capellano ſeu coadiutoꝛi extraoꝛdinario non inſtitnendo.⁊ ſi eccle ſia patit defetum in miniſtris debet epiſcopus parrochie de capel lano pꝛouidere.⁊ optime in ſimili in his que leguntur ⁊ no tantur in.c.j.⁊.c.de his de eccle.edi.vbi patet quod bene/ ficiatus non tenetur reficere eccleſiam niſi de his que ſibi ſuperſunt.vnde pꝛimo debet pꝛouidere ſibi ⁊ poſtmodum fabꝛice.Et ſi non ſufficit ſibi ſabꝛica hopulns vel epiſcopuſ debet ſubuenire.vt ibi plenius no. Ad idem nam tem- poꝛe infirmitatis poſſet bene aliter non habens vnde viue re contrahendo debiteobligare beneſicium.vt no. Jo. an. in.c.ex pꝛeſentium.de pigno ⁊ no.in.c.j.de ſolu. on obſtant contraria ſuperius inducta.nam glo.in dicto.c.de rectoꝛibus vere non pꝛobatur.quia iura que allegat ſolum dicunt ꝙ epiſcopus tenetur pꝛouidere illis qui victum ma nibus ſibi querere nequiunt. Mecloquntur magis de cleri cis iᷓ de leicis. Sedin caſu noſtto iſte canonicus habet be neficia.quibus tempoꝛe infirmitatis cenſetur deſeruire.⁊ ſic debet ex illoꝛum redditibus ſuſtentari. Et contra illam — glo. aperte ibi tenet ANincentinus cuius opinioneʒ referüt doctoꝛes ⁊ cum eo non tranſeunt nec illam repꝛobant.quĩ- ĩmmo doctoꝛ pꝛecipuus ᷣm illam oꝑinionem vincen.con⸗/ ſnluit in queſtione facti.ſ. Wininns⸗ Jcancnmalt⸗ floꝛen.vt ab eo audiui viua voce.⁊ ponit in dicto.c.de rectoꝛibus. Rid ſecundum contrarium reſpondeo ꝙ. c. litteras.? cle men. S. alle. loquuntur in duabus pꝛebendis non autem in alijs inferio:ibus beneficijs eiuſdem eccleſie. Quinimmo conſuluit Frede. de ſe.conſilio.ii. canonicum poſſe ex di/ ſpenſatione epiſcopi habere capellam in eadem eccle ſia cũ diſpenſatione eiuſdem Laſr et quis habere canonicatũ pꝛe- bendam ? dignitatem ſeu perſonatum ⁊ officium in eadeʒ eccleſia.vt in.·c.j.iuncta glo.de cõſue.li.vj.Et hodie ex cõ muni conſuetudine retineri plura ſimplicia.pꝛeſertim quã do non exigunt reſidentiam ſeu alterum non ſufficit ad ſu- ſtentationem beneficiati.vt plene notatur per gl.in.c.gra tia de reſcrip.li.vj.⁊ cle.gratie.eo.ti.⁊ in.c.dudum el.ij.de elec.⁊? per Inno.bi 2 in.c.cum iam dudum. Et quicquid tur dictum canonicum legitime dictas capellas poſſidere. nec de tituli legitimitate diſputatur.ideo ĩ hoc vlterius nõ inſiſto. Concluditur ergo dictum canonicum non com- pellendum ad pꝛouidendum capellano vel ad contribuen- dum ſidetractis ſibi neceſſarijs nil ſihi ſupereſt. cobum quõdaʒ ¶ Matheoli de fabꝛiano ex vna parte.⁊ nicolaum cane ex alia parte.ſuper vali ditate quoꝛundam cõtractuum ⁊ iuramentum ac ipſoꝛum relaxatione pꝛo luculenta deciſio/ ⁊2c. Oꝛiſti eiuſq; unakintanato⸗ſeſ Quin⸗ . ne babenda qʒ dubia examinanda infoꝛmabo. IDꝛimum nunquid iuramento pꝛeſtito in minoꝛi etate per dictum Yacobum in eo quod pꝛimo iurauit * e maioꝛem.⁊ poſtmodum iurauit ſuper obſer- uatione contractus inciderit aliq vinculum obſtante ſtatu to pꝛouincie in quo certa ſolemnitas pꝛefigitur contractibꝰ minoꝛum qua poſthabita decernitur vt dicti contractus p· ſumantur ⁊ fingantur doloſe facti ⁊ nullam obtineant firmi tatem ⁊ nihilominus contrahentes cum minoꝛibus contra foꝛmam ſtatuti iudicis arbitrio puniantur. ¶ Secundum dubium pꝛeſuppoſita validate iloꝛum iuramentoꝛum ⁊ cõ tractus ex defectu ſolemnitatis ſtatutarie.an dictus contra ctus initus cum dicto Jacobo minoꝛi poſſit ſuſtentari ex ratificatione ipſius Jacobi iuramento firmato tẽpoꝛe ma- ioꝛis etatiſ interueniendo ſe in illo contractu fuiſſe deceptũ vltra dimidiam iuſti pꝛetij. Tenu⸗ dubium pꝛeſuppo ſita validitate ? vinculo ilioꝛum iuramentoꝝ vel alicuius il- loꝛum debuerit audiri dictus Aacobus petens abſolutionẽ a domino epiſcopo.. Quartum dubium.vtrum dominꝰ epiſcopus ⁊ eius vicarius iuridice ſe geſſerint tamen in pꝛo nunciando quam in relaxando dicta iuramenta. 2 uin⸗ tum ⁊ vltimum que ſint ⁊ eſſe debeant ptis iudicis appel- lationis in hoc. Mcſpondeo ad pꝛimũ. Et pꝛimo ad par tem negatiuam qð dicto iuramento nulluʒ vinculum inſit valet enim ſᷣm omnes ſtatutum.pꝛeſumens dolum⁊ ſimu lationem.in certis contractibus maxime minoꝛuʒ adeo qð iuramenta in eis pꝛeſtita nullius efficiuntur momenti.tãqᷓ dolo ⁊ extoꝛta ⁊ ſimlata. Ild hoc.l.ſimlier.⁊ auc,ſi qua mu lier. C. de velk.l.ſi pꝛincipalibus.ff.ſi cer.pe.⁊.l.vnica.C.de contrac.iud. Mõ.in terminis noſtris Gar.in.l.omnes po puli.ff. de iuſti.⁊ iur.in.viij.ſeu.ix.colũ.vbi dicit qdð aut ſta tutum ſimpliciter ãnullat iuramentum non ſeruata ſolemni tate ⁊ non valet.aut diſponit vt contractus aliter celebꝛatꝰ pꝛeſumatur doloſus.ſeu ꝙ minoꝛes dolo pꝛeſumantur in- ducti. ? valet etiam ad annullandum iuramentuʒ mouetnr. quia ſtatutum poteſt pꝛeſumere dolum.⁊ iuramentum do lo extoꝛtum non valet.vt in.c.cum contingat de iure iuran. 7. c.ij.de pac.li.vj.⁊ auc.ſacramenta puberum.C.ſi aduer. ven.plus ſentit bal.in di.auẽ.ſocramẽta puberũ. dicit eniʒ qð etiã ſi ſtatuta non fingant dolũ ⁊ ſimulationẽ ⁊ equitatẽ vt puta qꝛ malitia hominum illius loci erat pꝛompta ad de cipienduʒ minoꝛes valent ſtatuta ãnullantia iuramẽta ⁊ cũ — fit de iure vel conſuetudine.tamen in facto iſto pꝛeſupponi Nhac cauſa que ad pꝛeſens vertitur inter Ja habẽéant equitatem ? rationem naturalem non poſſunt di⸗ ci iuri contraria.fatetur tamẽ bonã eſſe cautellã que in mul tis locis ſeruatur vt contractus contra ſtatuta pꝛeſumantur dolo ſeu metu inita plenius tamen idẽ bal.hanc materiam attingit in.l.non dubiũ.C. de legi.attamen quo ad caſum noſtrum videtur velle vt iuramentum nõ ſeruata ſolemni tate ſtatuti nõ valeat.dicit.n.in effectu quo ad pꝛopoſitum noſtrum qð aut ratio pꝛohibitiõis ſtatuti fundatur ſuper eq tate naturali ⁊ non valet iuramentum vt puta qñ ſtatutum fundatur ſuꝑ dolo ⁊ ſimulatione.vt in caſu noſtro.ant fun- datur ſuꝑ quadã equitate poſitiua ? valet.Et hoc caſu poſ ſunt intelligi ea que habentur in. c.ij.⁊.c.cum contingat.⁊ auẽ.ſacram puberuʒ pꝛealle. Et ſi ꝗs diceret hoc pꝛocedit reſpectu iurameuti interpoſiti ſuꝑ obſeruantia contractus 2 non quãdo iurauerit ꝑ pꝛius ſe maioꝛeʒ · ndeo qðillud iuramentum fuit pꝛeſtitum in eodem contractu debet pꝛe ſumi extoꝛtuʒ ſicut ipſe contractus.q; iuramentuʒ non pꝛe ſumitur pꝛopꝛia voluntate pꝛeſtituʒ a malo. vt dicit tex.in c.ſuper hoc de renuncia.cuʒ qꝛ eadem facilitate queindu- cuntur minoꝛes ad contrahendũ induci poſſuntad iurandũ ſe maioꝛes. Et ſi diceremus cõtrariũ tale ſtatutũ nullius fo ret effectus cũ facile minoꝛes inducti ad contrahendũ iura rẽt ſe maioꝛes. Ad hoc bonus tex.in dicta.l.ſi mulier.hinc bar in.l. fi.· C. ad velle. dixit qdð ſi mulier extra iudiciuʒ renũ ciat velleiano in eodem contractu non valet qꝛ eadem facili tãte qꝛ inducitur ad ſe obligandum induci põt ad renñcian dum ⁊ ſic lex eſſet ludibꝛio.¶ Itẽ in ſimili no.in.l.ſi ex cano. ne. C. de non nume . pecu. vbi dicit non valere renunciatio-⸗ nem in eodem cõtractu habitam cuʒ quis cõſitetur ſe rece piſſe pecuniam mutuã.Ad ideʒ qð ipſe nõ. in.l.non pot ff. dele. . vbi dicit non valere re nunciationeʒ exceptiõis ſi mulatõis ĩ eodẽ ↄctu ꝗ dẽ ſil hituſ qꝛ oĩa q̃ ſũt ĩ eodẽ ĩſto pᷣ ſumi debent ſimulata ſi ↄctus ſimulatus pꝛobat᷑. Ita dicẽ⸗ dum videt᷑ in pꝛopoſito ex quo per ſtatutũ nõ ſeruata ſolen nitate pꝛeſumit᷑ contractus dolo extoꝛtus.oĩa tũc an quam acceſſoꝛia ⁊ pᷣambula pꝛeſumi dolo extoꝛta. Facit reſa acceſſoꝛiuʒ de re.iu.li.vj.⁊.l.oꝛatio.ff.de ſpõ.⁊.c.pꝛu- dentiam ⁊. c.pꝛeterea de offi.dele.¶ Sed his non obſtan tibus cõtrariã ſnĩazʒ arbitroꝛ verioꝛem. Doueoꝛ pꝛimo qꝛ dictum ſtatutũ non dʒ extendi ad iuramentũ pꝛius pꝛeſtitũ cum iurauit ſe ante omnem contractum maioꝛem.qm cum ſtatutum deuiet a regułnon debet aliquatenus extendi ad caſum ſimilẽ fictione.vt in.l.iij.S.hec aũt verba.ff. de neg. geſt. nõ. bar. in. l.non dubium preal.facit qð legitur ⁊ nõ.in c.in noſtra de iureiur.⁊ per Jo.an.in regula pꝛo poſſeſſoe de re.ᷣiu.li.vj.in mercu.⁊.c.ſtatutum de elec.li.vj.⁊.lquod contra rationem.ff. de legi. Quinimo ꝙ plus eſt ſtatutum diſponens ſuper contractu non habet locum in quaſi cõtra- ctu.vt.nõ.dicit bar.in.l.apud iulianum.ff.ex qui.cau.ĩpoſ. ea.⁊ in.l.minoꝛ.ff.de acqrenda here.Sicut nec contra ſta- tutum ſuper qua ſi coutractu non hʒ locum in vero contra⸗ ctu.vt notabiliter voluit glo.in.c.docet de ĩmu.eccle.li.vj. vbi dicit ꝙ diſpoſitio illius.c. ãnullans habitũ iudicium ĩ ec cleſia non extenditur ad contractus ita dicẽdum videtur in pꝛopoſito ꝙ ſtatutum iſtud diſponens ſuper contractu nõ debet extendi ad iuramentum pꝛius ſuꝑ maioꝛi etate cũ illð nõ ſit contractus. nec quaſi contractus.vt pꝛobatur ex his que habenturin.i.labeo.la.ij.ff.de vᷣbo.ſi.⁊.l.omnem obli gationemeff. de iudi.cum ibi nõg/ Quinimo plus quod ẽt ſi expꝛeſſe ſtatutum voluiſſet cõptehendere illud iuramen- tum non valuiſſet qꝛ non ſpectat ad laicos decernere ſuper iuramento ſicnt nec ſuper alio iure ſpirituali. vt nõ hoſti.in c.quẽadmodum de iu.iuran.pꝛobatur in.c.venerabilem ðᷣ elec.. Mota.per rede.de ſenis conſilio.xcj. 5.vbi gene raliter dicjt nullum ſtatutuʒ laicoꝛum valere ſuper ſpectan tibus ad iuriſdictionem eccleſaſticam. Ad hoc.c.ſi impera toꝛ.xc. di. vbi dicitut ꝙ pꝛo ſpiritualibus debet etiã impera toꝛ recurrere ad eceleſiam.facit.c.nouit de iudi. Prabat ratione inconuertibili.ſi.n.non valet laicus cognoſcere de validitate iuramenti vel alterius actus ſpiritualis. vt in.c. tuam de oꝛ.cogni.⁊.c.latoꝛ qui fi.ſint le.⁊.c.ſi iudex laicus de ſen.exco.li.vj.Et nõ.bar.in.l.titia.ff.ſo.ma.⁊.l.j.de iu riſdic.om. iu.ergo foꝛtius nec ſuper illo ſtatuere cum ſtatu- tum ſumat vires a poteſtate ſtatuenſ..de ſẽ.exco.c.a nobis 2.l.fi.ff.de iuriſdic.om.iu.⁊.c.animarũ de còſti.li.vj. Mec obſtat ſi dicatur ꝙ fuerit pꝛeſtitum ſuper contractu qꝛ ſtatu OW — „— ——— — —- — + —„ — — — 2S e– — — — — — ( — — — to pꝛeſumitur doloſusqꝛ hoc iuramẽtũ vt dixi pꝛeceſſit con tractum.nec poteſt dici pars contractus.vnde eſto ꝙ con- tractus in totum coꝛruerit valeret nihilominus iuramentũ ⁊? ſic non debet iudicari ad materiam contractus. Ad hoc l. etiaʒ.ff.de mino.⁊.l.ſcire debemus.ff.de ver.ob.facit qð in ſimili notat Anno.in confeſſione.in.c.fi.de reſti.ſpo.di cens cauſa ſubſiſtere.licet coꝛuit iudicium.⁊ pꝛobatur ĩ cle. conſtitutionem.de elec.habet enim iuramentum ſubſiſte/ re per ſe.nec etiam accidit contractui.vnde poteſt pꝛeſtari etiam ſuper contractu nullo.vt in.c. debitoꝛes.⁊ quod ibi notatur.de iureiu. MDꝛeterea magis deliberate pꝛeſumit᷑ quis venire ad iurameutum tanꝙᷓ ad actum ſpiritualem. ⁊? anime periculoſum qᷓ; ad contractum ſuper tempoꝛalibus Igeo facilius debet pꝛeſumi quis dolo inductus ſuper con tractu qᷓ; ſuper iuramento.ad hoc quod legitur ⁊ notatur in l.cum quis.S.codicillis.ff.de lega.iij.⁊ in auc.de iureiurã.a moꝛi.pꝛe.⁊ per bar.in.l.ſciendum.ff.de ver.ob.⁊ in.l.ij.C. de reſcin.ven.facit optime tex.cum ibi no..in.l.cum pater 5. filius matrem. ff. de le. ij. Minc dicimus ꝙ iuramentum habet vim clauſule ſi nõ valet quod ago vt ago valet vt va lere poteſt vt ibi.⁊ pꝛobatur in.c.ad noſtram.el.iij.de iure iuran.Hinc etiam iure diſponitur vt minoꝛ poſſit in ſpiri- tualibus eſſe in iudicio ſine cutatoꝛe.⁊ non ſic ſuper tem- poꝛalibus.vt in.c.ſi annum.de iudi.li.vj.iuncta glo.l.clarũ Cede auto.pꝛeſtan. r his concluditur valere pꝛimum iuramentum quo iurauit ſe maioꝛem.cum non pꝛobeturip ſum iacobum dolo inductum adiurandum.nec ſtatutuʒ ad hunc caſum extẽditur per.S.dicta.⁊ ceſſat per hoc argumẽ tum.S.in contrarium foꝛmatum.immo plus dico pꝛeſumẽ dum ipſe iacobus dolo ſuo iurauerit ſe maioꝛem.cum ip ſe ſciret ſe minoꝛem vt ipſemet narrat in libello ſuo cui con tra eum credendum.vt.l.cum pꝛecium.C.de li.ca.no.bar. in.j.certum.S.ſi quis abſente.ff. de confeſ.vnde ſaltem hoc caſu debet pꝛeſumi dolus cum ſciret ſe minoꝛem.⁊ pꝛocede e in dubio debent glo.in.l:.ſialterius.C.ſi mi.ſe ma.di.Et Foran poſt Mico.de mat.in addi.ſpe.in ti.de ſen.pꝛola. vt autem poſſt pꝛibcipium.licet bar.aliter dicat in dicta.l.ſi alterius.ſed concoꝛdari poſſunt vt ſi non pꝛobatur minoꝛẽ ſciuiſſe ſe minoꝛẽ ñ pᷣſumat᷑ dolus. ſʒ ſimplicitas.vt voluſt bar. ſi ni Phat cñ eũ ſciuiſſe pᷣſumat᷑ dolus.vtin gl.⁊ per Jo. an. Ma iurãdo ſcienter veritatem non poteſt niſi do lus pꝛeſumi.Ad hoc.l.quid omni.ff.de dolo.ſacit.c.illud.2= quod ibi nõ.de pꝛeſump.⁊ hoc de pꝛimo iursmento. Ve nio nunc ad ipſum contractum ⁊ iuramentum ſuper eo ap poſitum.⁊ pꝛobatur contractum valere ⁊ tenere.ſtatutum debet iudicari ⁊ cenſeri ſicut ius commune.⁊ ab eo debet ĩ rerpꝛetationem ſumere.vt in.c.cum dilectus.de conſue.⁊ l. ij. E. de Rora,no- Innon,crcauam ve reſcrip.⁊ bart.in l.omnes populi.ff. de iuſti.?⁊ iur. Si minoꝛ iurans coꝛpoꝛa liter ſe minoꝛem ceſſante dolo aduerſarij excludirur a bene ficio minoꝛis etatis inducto a iure communi.vt in dicta.l.ſi alterius. C. ſi mi ſe ma.di. Ergo debet etiam excludi a bene ficio ſtatuti.quod etiam voluit Jo.an. Mico.mat.in addi. pꝛedicta. ꝛo hoc facit quia ex quo minoꝛ doloſe verſat non debet vti minoꝛis beneficio etatis.:.j.S in pupilluʒz.ff. de poſi. ⁊.l.auxilium.ff.de o ⸗ autẽ iurauit ſe mi noꝛem.vt.S.pꝛobatum eſt.ergo non debet tanqꝙᷓ; minoꝛ vti beneficio ſtatuti.pꝛeterea dico ꝙ etiam ceſſante pꝛimo iu ramento valere debet tamen venditio pꝛopter iuramentũ de ea ſeruands appoſitum.quia licet valeat ſtatutum quo ad infringendum contractum non iuratum.ſecus tamẽ vbi interuenit iuramentum.quia non poteſt ſtatutum laicoꝛuʒ in pꝛeiuditium iuramenti pꝛeſumere dolum.als parata eẽt laicis via inualidandi omnia iuramenta minoꝛum ⁊? mulie-⸗ rum pꝛeſumere id.ſ.dolum vel ſimulationem.⁊ pꝛohibitũ vna via.alia indirecta admitti non debet.c.tue.de pꝛocu.2= regula cum quid vna via.de regu.iur.li.vj.⁊ ideo elegãter iu hoc paſſu dixit do.anto.de bu.in.c.cum contingat pꝛeal lega.quod aut apparet legitim cauſa pꝛeſumendi dolũ ſeu ſimulationem in contractibus minoꝛum ⁊ impeditur virtuſ iuramenti.an non apparet legitima cauſa pꝛeſumendum.⁊ valet iuramentum.etiam ſi ſtatutuʒ ſpeciſice annullaret iu ramentum. Ego vero latius hunc articulum examinaui in quadam diſputatione mea. nouiſſime in lectura illius.in c.cum contingat.⁊ ibi nuncconcluſi.nunc etiam de nouo⸗ cludo ꝙ ex quo nulla apparet ſpeciſica ? veriſimilis conie-⸗ ctura pꝛeſumendi dolum vel aliam illicitam cauſam nõ ſuf ſicit ffatutũ ad euacuãdũ iuramentũ.q;ꝛ non apparente cau ſa vꝛgente non debet nec poteſt impediri obligatio deo que renda.ar. xxv. q.j.ſunt quidam.⁊ quod no. Inno. in.c. que in eccleſiarum.de conſti.⁊ melius in.c.quia pleriq;.in fi.de immu.eccle.⁊ per legiſtas.in.l.ſi.C.ſi contra ius vel vti.pu bli. eſſet enim tale ſtatutum cauſa perfidie ? periurij. contra l.j aduer.ven.⁊ contra iura canonica.nec credi debet verbis enunciatiuis ſtatuti cum talibns verbis non ſit cre⸗ dendum ex quo materia non depender a mera diſpoſitiõe ſtatuentium.iuxta no.per bar.in auc.ſi quis in aliquo docu mento. C. de eden. ? in.l.ſi foꝛte. ff. de pecu. ⁊.l. ſciendum. ff. de ver. ob. Sed opoꝛtet ꝙ extrinſecus pꝛobetur cauſa. puts quia in loco ſtatuti minoꝛes conſueuerant dolo induci extrinſecus eſt pꝛobata.Et pꝛo hoc facit.c.ij.de pac.lib.vj. vbi tex · dicit talia iuamenta omnino eſſe ſeruanda.⁊ tex.ĩ auc.ſacramenta dicit inuiolabiliter ⁊c̃.niſi dolo vel metu ꝓ bentur extoꝛta.quod hic non pꝛobatur. Nuinimmo ſi be ne ponderentur verba illius ſtatuti ſtatuentes videntur du bitaſſe de vero dolo in eo quod in ſtatuto dicitur ꝙ contra ctus pꝛeſumatur ⁊ fingatur dolo extoꝛtus.vnde pondero v bum fingãtur. Fictio enim cadit ſuper certo ⁊ pꝛeſum- lI.vna.C.de rei vxo.ac.S.accedit.in verbo pꝛeſumatur.⁊ ꝑ canoniſtias in.c.is qui de ſpon.Et ſic voluerunt ſtatuentes fingete doluʒ vbi non erat:quod non potuerunt facere pꝛe iudicium iuramenti. Ex hoc verbo clare arguo ꝙ nõ ha buerunt ſufficientem cauſam pꝛeſumendi doli.als nõ fuiſ ſent vſi vetho fingantur/ Oꝛeterea ſi laici non poſſunt co gnoſcere etiam incidenter ⁊ acceſſoꝛie ð validitate iuramẽ ti vel alterius actus ſpiritualis.dicto.c.tuam.de oꝛ.co.⁊.c. latoꝛ.qui fi.fint legi.ita . us in re dubia ſtatuere etiam ptio berete o. quod poteſt eſſe verum.vt notatnr in incidenter ⁊ neceſſario. Toncludo ergo dictum cõtractũ valuiſſe ⁊ naturaliter ⁊ fimatum eſſe iuramento. iuxta no. per bar.in.l.ſi quis pꝛo eo.ff.de fide.⁊ per canoniſtas. in.c. cum contingat.pꝛealle.⁊ dictum bar.in dicta.l.omnes po/ puli.⁊ bal.pꝛocedat quando a pꝛincipio ſe non iurauit maio rem. Et quando pꝛobatur ſtatuentes habuiſſe ꝓbabilem cauſam pꝛeſumendi dolum. ⁊ per hoc ſunt ſublata argumẽ ta in contrarium foꝛmata.Et hec concluſio miagxime eſt te nenda per ea que in ſequenti dubio dicam. Kondac do ad ſecundum in quo vt pꝛolixitatem euitem concluſiue pꝛocedam. Et dico illam ratificationem ſi ſacxa fuit in ma⸗ ioꝛi etate ſine omni ſcrupulo imponere omnem finem ⁊ ſi lentium huic concertationi.ita vt abſq; aliquo dubio nulla poſſit nunc allegari deceptio.Etiam ſi pꝛobaretur vltra di midiam iuſti pꝛetij etiam quando interuenitiuramentum. quod habetexcludere remedium.i..ij.C.de reſcin.ven.⁊ ibi no.per glo.⁊ bar.⁊ per glo.⁊ doc.in.c.penul.de emp.⁊ vẽ. Cunm quia iſte iacobus dixit ꝙ certiſicatus de vero pꝛetio rei ndlite quod plus valebat donabat.qð ſufficit ᷣm bar. in dicta.l.ij.ſacit.l.h quis donationis.ff.de contrahen.em. Et licet hec verba pꝛotulerit dictus iacobus in pꝛimo con tractu cum eſſet minoꝛ.Camen exquo illum poſtmodum ratificauit ⁊ appꝛobauit videtur de nouo pꝛotuliſſe ⁊ cõtra xiſſe.hj.C.ſi ma.fac.?vFacit quod nlihöbanl theo pompuæ.ff.de do.pꝛele.⁊.l.eos.ff.de fal.⁊ quod no.in c. cum in tua.de teſti. Atem facit vna conſideratio inconu cibilis.ex quo enim bis quis idem confitetnr videtur exclu- ſus ab omni beneficio ⁊ conſideratur non per eigen do⸗ naſſe quod plus valet e pꝛeſumi debet.maxie ex ſpacio me dij tempoꝛis veraciteer de vero valoꝛe rei.ad hoc ter.opti mus in.l.ſi muiier.⁊ in.l..vnica.pꝛope finẽ.C.de plus peti. no.ᷣbar.in.l.cum ſcimus.de agri.⁊ cenſi.iixxj.Et hoc eſt pꝛe cipuum in hac materialicet pꝛima confeſſio ſeu donatio ſu rit facta tempoꝛe inhabili. vt pꝛobatur in dicta.l.ſi mulier enio ad tertium ⁊ pꝛocedlam tam in hoc ꝙᷓ in ſequen us concluſiue.vt nimiam pꝛolixitatem euſtem. At dico ꝙ non debuit dictus iacobus audiri abſolutionem petens. vt patet ex pꝛedictis nulla interuenit deceptio etiam ſi pxo baretur valoꝛ rei vltra dimidiam pꝛetij ſoluti.ſpõte enĩ do⸗ nauit quod potuit.cum eſſet maioꝛ etate tempoꝛe ratificati onis.d.l.ſi quis dõationis.⁊ ſic etiaʒ ſi de facto abſolueret᷑ ꝗ iuramento contractus tanien remaneret firmus ⁊? irreuò cabilis cum ſit de iure gentium.i.ex hoc iure.ff.de iuſti.⁊ iur.adeo ꝙ etiam papa non poſſet illum reuocare ad boc — quod no. Inno.in.c.ij· de confir. vti. ⁊ in. c. inquiſitioni. de ſen. excõ.nam ea que ſunt de iur.gen.per pꝛincipem tolli ñ poſſunt in cle.paſtoꝛalis.de re iudi ⁊ inſti.de legi.agna.tu. in fi.? de iure naturali gen.⁊ ciui.S.ſed naturalia. per legi- ſtas in dicta.l.fi.· C. ſi contra ius vel vti.pub. Et pꝛeſ uppoſi⸗ to etiam ꝙ dicta ratificatio non interueniſſet non debuiſ⸗ ſet adhuc audiri quia non pꝛobat᷑ eſio enoꝛmis.immo nec illa. ſi bene ponderentur dicta teſtium. vt patet ex eoꝛuʒ de poſitionibus.⁊ ex no.per bar.in.l.pꝛetia rerum.ff. ad.l.fal.⁊ in. d.l. ij de reſcin. ven. ? per gl. in. c. cum cauſa. de teſti · ⁊ iõ non ſubſiſtente leſione enoꝛmi non debet minoꝛ audiri.pꝛo hoc dicta auc.ſacramenta.que mandat iuramenta inuiola- biliter obſeruari. ⁊.d.c.ij. de pac.li.vj. vbi dicitur omnino ſeruentur ⁊c̃.per illum tex.tenuit ibi archi.contra nunc ĩ.c. cum contingat. de iureiur. vbi dixit mulierem poſſe in illo c.inſtare vt abſoluatur.nam hoc falſum eſt per dicta iura.⁊ tenet do.anto.in dicto.c.cum contingat.⁊ ego ſemper te- nui⁊ latiſſime fui pꝛoſequutus in dicta diſputatione.nam ſi indifferentercontra illa iura poſſet peti abſolutio.ſeruirẽt quaſi de vento.quod non eſt dicendum cum emanauerint cum tanta ſolemnitate. Mec eſt aliquis tex. in mundo qui hanc abſolutionem hoc caſu indulgeat. Mon obſtat.c.j. de iureiur. 7 no. in. c. debitoꝛes. eo.ti. quia ibi creditoꝛ vſurariꝰ non reſtituendo.ideo compellitur relaxare iuramentum vl audit petens abſolutionem uod non contingit in caſu noſtro.ex quo deceptio non pꝛobatur.⁊ hoc in dubio eſt te nendũ quicqd alij ſenſerint.¶ Ex his infero ad quartuʒ du bium in quo dico dictum epiſcopum ⁊ eius vicarium ĩ hoc facta ſalua eoꝛum reuerentia non bñ pꝛoceſſiſſe ir ꝛio qꝛ abſoluerunt dictum iacobum nulla leſione legitime facta bata contra iuramentum.5 Btem quia ratificauerit illum contractum.⁊ ſiquod plus valebant dicta bona bis dona- uerat emptoꝛi.⁊ donatio perfecta fuit.vt.c.fi.de dona.⁊ iu ramentum ſine cauſa legitima remitti non poteſt etiaʒ a pa pa in pꝛeiudicium alterius.maxime lata ſententia. vt notat Inno. in.c.cum inter p.de renun.⁊ glo.?⁊ communiter do ctoꝛes. ? in.c. quanto de inretur. ex quo poteſt dici ꝙ ill¶a ab ſolutio non valuit. quia factaa non habente poteſtateʒ. Itẽ quia dictus iacobus in pꝛimo contractu ſcienter ⁊ apenlate declarauerat iurando ſe maioꝛem.Et ſic non debebat con ſequibeneficium abſolutionis aduerſus ſecundum iuramẽ tum.ſquia fruſtra legis auxilium inuocat qui committit in le gem. de vſu. c. quia fruſtra. Item pꝛonunciauerunt ⁊ abſol uerunt ſuper non petitis contra omnia iura vulgaria ⁊ pꝛe- ſertim in eo quod fuit pꝛonunciatum ſuper non petitis con tra omnia iura vulgaria. ? pꝛeſertim in eo quod fuit pꝛonü- ciatum ſuper ipſo contractu.cum tantum fuerint additi ſu per acceſſoꝛio.ſ.ſuperiuramento.nam ſuper contractu de⸗ bvuerunt cauſam cõſeruare pꝛopꝛio iudici. vt in·c.latoꝛ.⁊.c. tuam pꝛeal.⁊ quod notatur in. c. de pꝛudentia. de do.poſt di uoꝛ.rel. - c.cauſam. qui fi. ſint legi.⁊.c.nouit.de iudi.¶Ex his omnibus infero ad vltimum videlicet ꝙ iudicis appel lationis officium eſt in pꝛonunciando bene fuiſſet appella tum ⁊ male ſententiatum ⁊ abſolutum dictum contractum zc. AVonlxij. Mnipotentis dei nomine inuocato. In ne⸗ gotio Ouidonis pauli de vꝛbino ſuper iure em phiteotico duo adclaritatem totius materie ex cutienda incumbunt. Mꝛimo an capitula ini- ta inter commune vꝛbini.⁊ capitulum eccleſie eiuſdem ciuitatis ſuper iure emphiteotico extendantur ad bona cuiuſdam abbatie ſita in territoꝛio alieno. Secunduʒ dubium pꝛeſuppoſito ꝙ dicta capitula non ſint ad hunc ca ſum extendenda.an ſaltem poſſit dictus guido pauli defen di ex conſuetudine ibidem obſeruata ſm quam bona cuiuſ/ ꝙ; eccleſie in territoꝛio vꝛbini conſiſtentia ex defectu can nis non ſoluti non poſſunt eripi ab emphiteota ſed agi de- bet dumtaxat ad ſolutionem ipſius penſionis.⁊c̃. N chꝛiſti nomine amen. Circa pꝛimum bꝛe- uiter dico dicta capitula nullo iure extẽdi debe „ re ad bõa dicte abbatie. MDꝛimo ex deſectu po —„ teſtatis ſtatuentium.non enim potuerunt lai- ci ſtatuta facere in pꝛeiudicium eccliaꝑ etiã reſpectu bono rum conſiſtentium in eoꝝ territoꝛio.vt expꝛeſſuʒ eſt in · c. qᷓ in ecclaꝝ ⁊.c.eccłia ſancte marie de conſti. ?· xc. di. bñ gdeʒ =. c.fi.de re.eccle.non alie.facit auẽ.caſſa.C. de ſacrd ſan. eccl ecundo qð etiã data poteſtate ſtatuentiũ non de bent fieri extẽſio ad bona illius abbatie.qꝛ vt clare patet ex verbis vltimi capli ꝑ qð ſit extenſio illa dirigit᷑ ad perſonas: vt ibi per ſindicos ⁊ pꝛocuratoei ſeu alio quouis noĩe ⁊ om Seeznn quoꝛumcũq; eccliaꝝ abbates monachos ⁊c. deo non cõpꝛehendit bona eoꝑ que ſunt de illo territo⸗ rio etiã ſi alias eſſent bona ſuppoſita iurildictioni ſtatuenti um vt clare patet ex nõ.ꝑ Inno.in.c.poſtulaſti de fo. cõpe ten.⁊ bar.in.l.cõctos populos de ſu.tri. facit ꝙ nõ Jo. an. in. c. cuz ſm leges de here.li.vj.licet.n.capla cũ canonicis videant᷑ ſcripta in rem tamẽ extenſio que facit ad pꝛopoſitũ noſtrũ eſt concepta in ꝑſonas.non.n.fuit dictũ vtilla capi- tula haberent locũ in bonis omnibus ſitis in territoꝛio vꝛbi ni quo caſu diceremus legẽ eſſe datã verbis ⁊ non rebus ſʒ fuit dictũ vt pſone deberent illa capla uare ⁊ uari facere Et ſic nõ poſſunt cõpꝛehendere abbates de alieno territo⸗ rio.ar.in.l·j.ff.de tu.? cura.da. ab his. Nec eo capite qꝛ ca- nonici conſenſerunt tenent᷑ abbates ad iloꝝ obſeruantiam qꝛ pactũ non extendit᷑ ad alienas perſonas vel res.l.ſi vnus 5. ante oĩa. ff. de pac. Quinimo tranſactio facta cũ aligbus ex pluribus habentibꝰ. Idẽ ius non extẽdit᷑ ad alios.l.j.C. de tranſati.Sico et qð ſi epᷣus ⁊ caplum cõſenſiſſent ad/ huc non fieret extenſio ad illũ abbatem ꝑ.c.noſtra⁊ qð ibi n3. Jam de loca.Ex quibus clare concluditur ad pꝛimum dubiũ vt virtute illoꝝ capituloꝝ ſeu extenſionis non põtdi ctus guido paulus ſe defendere. Nenio ad ſᷣm vtrũ ſalteʒ vigoꝛe cõmunis obſeruantie ⁊ cõſuetudinis poſſet defen- dere ſe. Et pmo videt᷑ qð non qꝛ talis ↄſuefudo eſſet dam noſa eccleſijs.ergo non valet vt in.c.j. de cõſuetu D do videtur ꝙ ſi contra ſubſtantiam cõtractus emphiteoti ci cum de ntura ipſius ſit penſione non ſoluta infra biẽniũ poſſit emphiteota per dominum expelli.vt jn.c.potuit de loca.⁊ in.l.ij. C. de iure emphi.⁊ inſti.loca. .ad eo loquoꝛ de emphiteota eccleſie. Nam in iure pꝛiuato reqrit᷑ ſtatu. vt in dicta.l.ij.conſuetudo aũ t cõtra ſubſtantialia actus nõ valet vt in.c.ij.iun.glo.de conſuetudine li.vj.facit.l.ꝑ ſer⸗ uum.ff. de vſu 2 h tem video ꝙ ſi ſit pactuʒ in quo di cat᷑ vt non poſſit expeli.tñ intelligitur ſi ſoluerit penſioneʒ vnde ſi ceſſat ſoluere ꝑ biẽniũ põt nihilhominus expelli.ẽt pacto non obſtante vt eſt tex.nota.in.l.quero. 5§. inter loca⸗ toꝛtem.ff. loca.qð ergo non põt facere.pactũ nõ ðbet poſſe rub.li. x· ed his non obſtantibus contrariam ſententi- am puto de iure verioꝛem. Moueoꝛ pꝛimo quia valet pa ctum vt emphitheota non poſſit expelli ex ceſſatione ſolu. tionis canonis.vt notanter determinat glo.quam ſequitur bar.in.l.ij. C. de iur. emphi.pꝛeal.Ergo debet valere con⸗ ſuetudo cum ſit foꝛtioꝛ qᷓ hachun peinarn n. vt pꝛobatur ĩ c.fi.de conſue.facit quod no.glo. Perfaun ꝛealle. 7 quod no.bar.in.l.omnes populi.ff.de iuſt.⁊ iur. Nec iſtud pactũ eſt contra ſubſtantialia contractus.ſed potius contra ſubſtã. tialia eẽt ſi fieret pactũ vł ↄſuetudo vt nila ſoluta pẽſiõe te neret ↄtractus.quia ñ conſiſtit locatio vel emphiteoſis ſine mercede ſeu penſione.l.ſ merces.ff.loca.⁊ dicto. S.a deo. ſed quod agatur ad penſionem ⁊ non fiat expulſio.non ẽ cõ tra ſubſtantialia fed contra accidentalia cum illa ſint de ſub ſtantia ſine quibus actus conſiſtere non poteſt.inſti.de em. 2 ven.S.pꝛetium.no.bar.in.l.pꝛolatam.C.de ſen.⁊ interlo cu.om.iudi.conſtat autem contractum emphiteoticoꝛum conſiſtere ae egungi oernennuann emelere pa inducere An iuxta nõ.p glo. C.de decre. decu. ſuꝑ cto ⁊ conſuetudine poteſt pꝛopꝛietarius non expellere em- phiteotam ſed agere ad penſonem.vt in dicto.c.potuit·? quod ibi no.⁊ in dicta.l.ij.ergo valet pactum.l.ij..ſi cõue nerit. ff. de poſ.?.c.vno comoda.⁊ regula contractus ex cõ uen. de regu. iur. li. vj. Nꝛeterea papa mandat decidi cauſas eccleſiarnmn perſonarum ⁊ clencoꝛum ſm conſuetu- dinem pattie.vt in.c.iij.de eo qui mit.in poſ.facit·c. conſti tutus.de in inte.reſti.⁊ tex.a contrario ſenſu.in.c.cum cau ſa.de re iudi.⁊ quod no.bar.in.d.l.cunctos populos.Et in telligo vt omnis ceſſet obiectio.quãdo eſt ↄſuetudo cõis tã laicoꝛum qᷓ cricoꝛum ſicunt contingit in caſu noſtro. MNon enim potuiſſet hic induci conſuetudo ſine tacito conſenſu clericoꝛum ſicut in dicta.⁊ ex non vſu inducitur conſuetu⸗ do.quando vſus habet in ſe tacitum actum contra diſpoſiti onem . t in⸗ Dſii em onem iuris cõis.iuxta plene no per Jo. an.in.c.iosnnesð emp.⁊ ven.?⁊ Ci.in.Lij.C.que ſit lon.conſue.⁊ pꝛobaturĩ dicto.c.ioannes intelligendo tamen iuxta no.per Ki. in lo co pꝛeal. Conſuetudo non poteſt dare legem omnibus rebus exiſtentibus in territoꝛio cuiutcunq; ſint.vt in.l. ſer- uus.ff.de cenſi.⁊.l.numerum..patrimonioꝛum auteʒ. ff. de mu.⁊ ho.ſacit.viij.di.que contra.⁊.xij.di.illa.⁊.l.illud. ⁊ quod no. Inno.in dicto.c.poſtulaſti.⁊ bar.in dicta.l.cun ctos populos. Et pꝛopoſita facit qð ponit SFredericus in conſilio.c.⁊.xlvj.⁊ Jo.an.poſt archi.in.c.j.de immu.ecc. li.vj.vbi querunt de bonis abbatie exiſtentibus in alio ter- ritoꝛio ꝙᷓ ſit ipſa abbatia. Mon obſtant contraria ſuperius allegata.Ad pꝛimum dico hanc conſuetudinẽ nõ eſſe mul- tum damnoſam eccleſijs.ſatis enim eſt iam poſſe conſequi penſionem ſtatuentem.⁊ hoc equitatem habet quaʒ eccle ſia debet pꝛealijs obſeruare.vt in.c.ſuam.de penis· Non enim quelibet conſuetudo contra eccleſiam eſt nulla. ſed il la que magnum pꝛeiudicium affert.⁊ nulla ratione fulcitur ad hoc.c.cum dilectus.de conſue.⁊.c.cum eccleſia ſutrina. de cau.poſ.⁊ pꝛopꝛie.⁊.c.ij.de conſue.li.vj.⁊.c. abbate.de verbo.ſigni.cum multis ſimilibus. pꝛimum.S. ſatis reſponſum eſt. quartum ⁊ vltimum dico ꝙ pꝛocedit quando ſimpliciter fuit conuentum ne inuitus colonusſeu inquilinus expellentur. intelligitur enim tanta cõditioſi pẽ ſionẽ ſoluerit vt ibi.ſed nos loquimurqñexpᷣſſe hʒ cõſuetu- do iſtemphiteota non poſſit expelli etiam canone vltra bi ennium non ſoluta.ſed agi poſſit vt ſoluatur.quo caſu puto valere conſuetudinem contra eccleſiam etiam alibi ſitam. er quo bona ſunt in territoꝛio.pꝛo hoc quia contractus ſuꝑ re videtur intus ſᷣm conſuetudinem loci.licet expꝛeſſe di- ctum nonſit.vt in.l.quod ſi nolit.S.qui aſſidua.ff.de edili edi.no.bar.in.l.nemo eſt qui neſciat.ff.de duo.reis ·ſacit.l· ſi. in ſi. C. de ſide inſtru. Et hec ſufficiant. Mi.abbas. CEon. lxiij. N diſpuatione que vertitur inter laurentium domini pallo ⁊ ſocioꝛum ex vna parte ⁊ balta- ſarem gentil ex alia parte.ſupercaptura ⁊ detẽ tione ipſius baltaſaris occaſione debiti paterni viſo quodam quinternolo mihi oblato in quo dumtarat contineutur quedam ſtatuta ? refoꝛmationes ci uitatis inclite floꝛentie.ac etiam ſententia lata per officiales mercantie contra dictum baltaſarem in fauoꝛem dicti lau- rentij ⁊ ſocioꝛum.⁊ quaſdam ſimplices excuſationes ſeu si legationes pꝛo parte dicti baltalaie ſricolaus abbas. Biſti eiuſq; matris pꝛeſidio humiliter inuoca to.videtur pꝛimo dictum baltaſareʒ iniuſte pu niri.Et minus debite teneri ⁊ per conſequẽs debere relarari tam iure communi. inſpecto qᷓ nicipaubus cenſuris.de iure communi hoc videtur clariſſimum cum liceat filio tam puberi qᷓ; impube ri abſtinere ab hereditate paterna ⁊ euitare creditoꝛes here ditarios. vt in.l.neceſſarijs.ff.de acqui.here.⁊ inſti.de he⸗ redum quali. dif.?.S.ſi antem.cum ſi.nec ſilius cõueniri po teſt nomine patris.C. ne filius pꝛo patre in rubꝛo ⁊ nigro. maxime in.l.patris nomine.ſed dictus baltaſar abſtinuit ab hereditate gentilis patris ſui.ergo cõueniri ñ poteſt vel de tineri ob debita paterna. Idem dicendum videtur ſtatuto rum inſpecta diſpoſitione. quoniam filij per illa obligantur cum eoꝛum parentes ceſſauerunt vel fraudem ſeu dolum commiſerunt.vt patet ex ſtatuto ſuꝑ rubꝛica de filijs ⁊ alijſ aſcendentibus ⁊ de patribus ⁊ alijs aſcendentibus ⁊ de fra tribus qui ceſſant ⁊ ſugitiuoꝛum ⁊c̃. Et ſtatuto ſub rub:ica de factoꝛibus ⁊ diſcipulis alicnius ſocietatis ⁊c̃. Sed expꝛe dictis coꝛam me non conſtat dictum gentilem patreʒ dicti baltaſarris ceſſaſſe fugiſſe fraudem vel dolum commiſiſſe in factoꝛia vel tratifico ſuo.ergo virtute illoꝛum ſtatutoꝛuʒ non tenetur.⁊ per conſequens cum caſus iſte non ſit in ſta- tutis pꝛouiſus debet relinqui diſpoſitioniiuris communis. de reſcrip.c.ſuſceptum.li.vj.⁊.l.comodiſſime.ff.de libe.⁊ poſthu. Mon obſiat ſi dicatur in libello laurentij hoc conti neri. vbi narratur dictum gentilem ceſſaſſe fugiſſe.ſraudẽ ⁊ dolum commiſiſſe.quia narrata in libello bene pꝛobauf contra libellantem. vt eſt tex. no. in. . eum pꝛecium. C. de i. cau.no.bar.in.lcertum.j.ſi quis abſente.ff.de cõſeſ.cano. 14 — in.c.j.eo.ti.ſed pꝛo libellante non.quia licet quis poſſet cõ ſiteri contra ſe pꝛo ſe autem minime.xiiij.q.ij.in pꝛi.immo clare debet pꝛobare ea que pꝛoponit in libeſo.als dubia ꝓ batio non releuat.vt in.c.in pꝛeſentia.de pꝛoba. Mõ obſtat ſententia pꝛo dicto laurentio lata.quia illa poteſt dici nulla cum fuerit pꝛolata ſub conditione reſolutiua fuit in fine ibi reſeruatum ꝙ ſi dictus baltaſar pꝛobaret de iure ſuo.tunc ſtatutum ꝙ dicta ſententia ceſſet nulla ⁊ nullius momenti: hoc autem officiales facere non ho erunt.quia nullus iu/ dex poteſt ſuam vel ſui pꝛedeceſſoꝛis ſententiaʒ reſcindere etiam ſi poſtea appareat de innocentia rei.vt.C.ſen. reſcĩ· non pol.l. j 2.j cC.l.diui.ff. E penis. Z.l. j5 .F. fl. ff. de queſti. ⁊ in.c.in lis.de offi.dele.Nõ.ĩterminis niis bar iudex.ff. de re iudi.per pꝛedicta iura concludit indicem nõ poſſe fer re ſententiam ſub conditione reſolutiua.ego ſententia non debet tenere taniꝙᷓ lata contra ſolitum ⁊ indebitum iuris oꝛ dinem.l.pꝛolatam. Clde ſenten.⁊ interloc.om.iudi.⁊.ij.q; j. 5. diffinitiua.ſed pꝛofecto mihi oſtendat᷑ minime pꝛout oꝛ dictuʒ baltaſarem debere per pꝛedictarelaxari. ꝛimo contra eum aperte ſacit ſententia per officiales mercantie contra euʒ pꝛolata a qua minime apparet appel latum.immo ex lapſu tempoꝛis confirmata que facit ius in ter partes etiam ſea pꝛincipio fuiſſet iniuſta.vt in.c.xum in terde re iudi.⁊.l.ingeniuʒ.ff.de ſta.homi.⁊.i.resi de regu.iur.pꝛo qua quidem ſententia pꝛeſumitur ſpectu iuſtitie qᷓ; oꝛdinis.vt in.c.in pꝛelentia.de renum⁊ bone. de elec.⁊.c.cauſam que.de re iudi.no.Inno.in.c.cũ in iure.de offi.dele.⁊.c.quoniam contra.ð pꝛoba·⁊=.d.c.bo ne.vbi dicit pꝛeſumendum pꝛo ſententia poſtquaʒ traſiuit in rem iudicatamquia durum eſi ſemper acta recenſere.⁊ plene per Jo.cal.in.d.c.quoniam contra.vnde cum i libel lo dicatur dictum gentilem ceſſaſſe fugiſſe fraudem ⁊ do- lum commiſiſſe.⁊ ſuper his fuerint pꝛobationes hincinde facte.vt narratur in ſententia.⁊ officiales ſententiam tule- rint appꝛobando⁊ conſirmando captionem dicti baltaſaris ? pꝛonunciando eum vti filium iu poteſtate teneri ⁊ obliga tum foꝛe pꝛo facto paterno dicto laurentio ⁊ ſociis que qui dem ſententia.nec aliquo iure aut remedio reſciſſa vel ſu- ſpenſa certe fecit ius inter partes.vt amplius non poſſi di ctus baltaſar de iniuſta ſententia conqueri. Ham non ap⸗ pellando videtur ille ſententie acquieuiſſe.vt in.c.quod ad conſultationem.de re iudi:quod pꝛocedit tam in ciuili ꝙᷓ ĩ criminali.etiam vbi venit imponenda pena vltimi ſuppli- tij.vt.l.non tantum.ff.de appel.⁊.d.l.j..fi.ff.deiqueſtio.⁊ d.l. diui.facit quo nõ. Har.in.l.qui vitimo ſupplitio.de pe nis. Quinimmo ſi poſi ſententiam non ſuſpenſam conſta- ret de innocentia rei foꝛte ex pꝛobationibus de nouo reper tis ſolus pꝛinceps poſſet eum reſtituere.vt no.pꝛobatur in dicta. l. diui. ?.l.j.S·fi.pꝛeale.⁊ vtrobiq; per bar. facit.c.ſub. oꝛta.⁊.c.inter monaſterium.de re indhe. ubpeeteru.g. de tranſac. Nec debetcredi puris verbis dicti baltaſarr nunc allegantis patrem ſuum dolum non commiſiſſe.quia potius debet crediſententie ꝙᷓ ſibi.⁊ ſibi imputet quare co ram officialibus hoc non oſtendit vel quare non appella- nit.pꝛeterea hec allegatio baltaſaris ꝙ pater ſuus no com- miſit dolum vel fraudem. æiſi vera eſiet non commiſit do- lum vel fraudem.⁊ ſi vera eſſet non commiſit iniquitatem ſententie vel capturam ſuam iniuſtam.quia ſi bene ponde rentur ſtatuta ſuperius per me allegata.pꝛouident non ſolũ contra factoꝛes rraudes vel dolum adhibentes.ſed etiam contra fugitiuos ceſſantes aut reddere rationem ſuiſl magi ſtris ⁊ ſocijs volentes aut ceſſantes reñgnare.eiſdeʒ es que debent. que omnia allegata fuerunt per dictum laurentinʒ ⁊ ſuper his pꝛobationes fuerunt inducte per varios doc.cò ſultum.⁊ demum contra dictum baltaſarem pꝛonunciatuʒ contra quam ſententiam nullitas per eũ allegatur. vnde alio non viſo concludo dictum baltaſarem iuſtitiam contra ca- pturam ⁊ detentionem non ſucre i0 obſtant quod nar ratis in libello dicti laurentij non ſit crxedendum in ſui fauo rem.fatendum eſt enim ꝙ ſuperilla narratione iudex non debuit fundare ſententiam.ſed ex quo apparet ſententiaia ta pꝛeſumitur.quod eſt veris ⁊ iuſtis pꝛopanonibus fuerit pꝛomulgata.vt in iuribus ſuperius alle.maxime cum in ea narretur officiales teſtium depoſitiones.⁊ alias chartas ſeu litteras percunctatos fuiſſe. MNon obſtat contrarium. fate- oꝛ enim iudicem non poſſe ſubconditione reſolutiue iniam 3 = b — —— Sed non per hoc coꝛꝛuit tots ſententia ſed illa pars reſolu tiõis habetur pꝛo ñ adiecta ⁊ remaneat ſnia pura ñ adiecta vt no.voluit bar.in.d.l.iudex facit.quod notatur in.l.dice⸗ re cum.l.ſequen.ff.de arbi.⁊ pꝛo hoc facit quia vtile per inu tile non debet vitiart.quando vtile poteſt ab inutili ſepara ri.vt in regula vtile per inutile.⁊? quod ibi no.de re.iur.lib. vj. ⁊ in.l.j.S.trebatius cum ſequen.ff.de aqua cotti.⁊ eſti. facit.l.j.O.biduum.ff.quando ap.ſit.Et hec ſufficiant.abb. na rectoꝛi cuiuſdam eccleſie ſoluerunt annua- tim certam pecunie quãtitateʒ occaſione qua rundam platearum ſeu domoꝛum quas dice- ant ſe habere in emphiteoſim ab eadem eccle ſia. Contingit poſtmodum ꝙ ciues quidam per plurimos annos non ſoluerunt ſolitum canonem. Monnulli non di ctas plateas ſeu domos in extraneos per viam legati ſeu he redis inſtitutionis vel donationis tranſtulerunt.dico re re penitus irrequiſto. Queritur circa predicta quid iuris 26. : .* N . Jues quidem ſenenles per triginta annos ⁊ vl 4 Eſuchꝛiſti eiuſq; matris pꝛeſidio humiliter in uocato duo pꝛincipalia circa pꝛedicta ſunt exa- minanda. nno nunquid per ſolutiones pꝓꝛedictas pꝛobetur dominium directum ecele ſie.cum nulla ſcriptura auctentica de dominio vel conceſſione emphiteoticaria appareat¶ Secundo pᷣ⸗ ſuppoſito ꝙ pꝛobetur dominiuʒ eccleſie ⁊ emphiteoticaria conceſſio nunquid per dictas conceſſiones ſeu alienatiões factas irrequiſito rectoꝛe eccleſie ceciderint dicti ciues a iu re eccleſie eoꝛum.ita ꝙ libere illa bona ſint ad ius eccleſie reuerſa.⁊ qᷓᷓ hec ſint plura dubia ⁊ diffuſe poſſet argui ꝓ ⁊ contra.attamen bꝛeuitatis cauſa pꝛocedam concluſiue ſu biciendo in ſumma quid in eis ſentio.Et pꝛimo circa pmũ arbitroꝛ ꝙ per dictas ſolutiones ſatis pꝛobetur dominium directum eccleſie.ita ꝙ non poſſũt vlterius dicti ciues ſub trahere ſe a dicta ſolutione.nec negare eccleſiaʒ ſoꝛe domi nam ⁊ patronam illarum platearum ſeu domoꝛum.hoc aꝑ te videtur pꝛobari in.l.cum de in rem verſo.ff.de vſu.⁊ ibi hoc ſatis voluit bar.immo ſufficeret ſolutio decem annoꝝ. ex quo facta contemplatione illarum platearum. quod fir- mat ibi bar.⁊ maxime per modernos.in.c.peruenit.de cen. facit.l.fi.?.l.ius emphiteotici.C.de fun.patri.li.x.apertiſſi tenet ſpe.in terminis in ti.de loca.S.nũc aliqua v.lxiiii. E facit ſingulariter ad pꝛedicta vnum dictum bai.in.l.pꝛe. toꝛ ait.S.j.ff.de eden.vbi concludit ꝙ dominus poteſt pete re ab emphiteota vt exhibeat inſtrumentum emphiteoti⸗ carium.⁊ hoc etiam tenet ſpecu.in dicto..nunc aliqua.vᷣ. cxij.Et ſi non exhibet dicit bal.ꝙ pꝛeſumitur emphiteoſii extincta ⁊ finita. Et ſic poterit emphiteota expelii.arg. ibi cum dominus habeat intentionem fundatam ſuper mate ri a ciuili ⁊ emphiteotica.nihil pꝛobat de inre ſuo.vnde cũ eccleſia habeat intentionem fundatam per pꝛedicta vi⸗ dentur poſſe expelli.quod tamen ego non credo illud di⸗ ctum eſſe ſi fit verum ſaltem eo caſu quo pꝛobatur illos ſol uiſſe.per.xl.annos.per tex.notabilem in.l.benine.C. de fũ. patri.li.xj. Lenet aperte ſpe.in caſu noſtro cum non appa reat inſtrumentum in dicto v.cxlij. Et maxime in caſu no- ſtro pꝛocedit dicta concluſio cum non appare at ſuper pꝛe- dictis lſbꝛi antiqui eccleſie.Qui ⁊ ſi non ſunt auctentici fa- ciunt tamen fidem non modicam.iuxta no.in.c.cum cauſa de pꝛoba. Circa ſecundum dico ꝙ illi qui non ſoluũt per biennium. Nec purgauerunt moꝛam ceciderunt a iure eo rum.per.c.potuit.de loca.⁊ perdunt ꝗcquid impenderunt nomine meliorationis.vt in auc.qui rem huiuſmodi.C.de ſa. ſan.eccle.?.x.q.ij.hoc ius poꝛꝛectum ð.qui rem. dubium eſt circa illos qui donauerunt inter viuos ⁊ in vltima volũ⸗ tate.ſpe.enim voluit in dicto.S.nunc aliqua v.cxv.quod ñ incidunt in aliquam pen am. Et idem vuit in v. cvij. ⁊ ſeq. IJdem Ao.an.poſt Inno.vt glo.in v.multos aliosin.d.c. potuit.t accur.? Ci.in.l.iij.C.de iure emphi.loquuntur taen accur. æ Ci.in emphiteota pꝛiuata. ſed ſpe. alij lo⸗ quuntur popꝛie in emphiteota eccleſie.dicunt enim ꝙ. c. potuit.loquitur in alienatione.que fit mediante pꝛetio. ꝗqa unc habetur affectio ad pꝛetium.⁊ ideo non deffert an illũ 1 conſequatur ab extraneo an a domino.ideo voluerunt iura vt requiratur pꝛius dominus ſi ipſe vult emere.ſed in dona tione vel legato ceſſat iſta ratio cum illa fiant pꝛopter affe⸗ ctionem que habetur ad perſonam dotarij vel legatarij ſeu heredis que non cadit in perſonam dominij. ſic ceſſat ratio illius.c.potuit.ſed bar.apertiſſime tenet oppoſitum tamĩi pꝛiuato qᷓ in eccleſia.in.l.fi.C. de iure emphi.⁊ latius.in.l. ſi domus. 5. fi.·ff. de lega. j. vbi dicit ꝙ ſine licentia domini non poteſt donari.nec in vltima voluntate relinqui. Dꝛi mo quia tex.in dicta.lfi.pꝛohibet alienationem. Item ꝗa non eſſet ſufficienter domino cautum quia per illam tran- ſlationem ius ſuum efficeretur deterius.quoniam non ha- beret aliquam actionem ad penſionem contra ſucceſſoꝛem ſed opoꝛteret agere rei vendicationem.quod eſt periculo- ſum ⁊ in emphiteota eccleſie.dicit expꝛeſſum eſſe in.l.ij.C ne res dominice vel templi.c.potuit.Candem videtur ꝙ ſine requiſitione eccleſie non debet fieri.ſed ea requiſita ſic tamen ex hoc interueniente ſuo conſenſu nullum pꝛeiuditi um poteſt ſibi interuenire. Guil. tamen vt reſert Jo. an. ſimpliciter tenet id quod tenet bar.⁊ facit qð ipſemet Jo. an.no.in.c.in pꝛeſentia.de pꝛoba.⁊ in addi.ſpecu.dicto.. nunc aliqua.v.ciij.vbi dicit ꝙ emphiteoſis eccleſie non trã ſit ad here des extraneos per id quod habetur in auc.de nõ alie. aut per mu.S.emphiteoſim. per quem multi dixerunt illum.S.coꝛrectum.quod tenuit bar.in auc.perpetua.C.de a. ſan. eccle.plene per dictum ſpe.in dicto v.cxv.quia ſᷣm o.an.licet ſit coꝛectus quo ad titulum ſucceſſoꝛum.non tamen quo ad qualitates eoꝛum.quaſi velit quodlicʒ poſſit concedi in perpetnum.vt in.S.licentiam. non tamen reſpe ctu heredis extranei.vt dicto.S.emphiteoſim.Et per con ſequens videretur dicendum ꝙ non poſſit emphiteota reʒ donare vel legare ſeu AWer tranſferre in extraneum.vnde ĩ hoc ſi bene concipio. Jo.an.fuit aliquantulum ſibi contra rius.bar.tamen in dicta auc.S.perpetua.C.de ſa.ſan.eccl. indiſtincte tenuit illum. S.emphiteoſim eſſe coꝛꝛectum.licʒ aliter incidenter ſenſerint in.:.ſi tibi.ff.de pactis.⁊.l.gallus ff. de libe. ⁊ poſthu.bal.in auc.ſi quas ruinas.C. ð ſa.ſai tenet pꝛimo inſpiciendam eſſe loci cõſuetudinem an. eccleſiaſtice ſoleant tantum concedi vſq; ad tertian rationem vel in perpetuum ſed non reſpectu extraneoꝛum ? tunc illa ſeruanda eſt. Si vero non apparet de conſuetu dine tunc inſpecto mero iure poteſt fieri conceſſio ſimplici ter in perpetuum.ex quo eccleſie vtilitas hoc expoſcit.vt ĩ dicta auc.ſi quas rumoſas. Ego ſimpliciter tenui in.c. in pᷣ ſentia de pꝛoba.quod ex cauſa neceſſitatis vel vtilitatis vl alterius permittitur alienatio directi ⁊ vtilis dominij foꝛti- us poterit res concedi in emphiteoſim perpetuam vbi ſo⸗ lum tranſfertur vtile dominium.ſacit.c.ij.de re.eccle.no alie.li.vj.⁊.c.nulli eo.ti.in antiquis cum ibi notatis.Et fa * ⸗ cit quod notat ſpe.dicto.j.nunc aliqua.v.vij.? quod no.ax chi.?⁊ Jo.an.in dicto.c.ij.in ſumma.⁊.x.q/ij.perpetua. Muid ergo dicendum in hac matenia tam varia.ergoꝰ cluderem ꝙ aut apparet inſtrnmmentum emphiteoticum ⁊ illi ſtandum eſt ſi ex legitima cauſa apparet facta conceſſio. xij.q.ij.in ſumma cnm alijs ſuperius allegatis durante em- phiteoſi niſi conſuetudo patrie repugnet valet donatio ĩter viuos velin vltima voluntate facta.qᷓ;ꝙᷓ in extraneo etiam domini conſenſu non requiſito per regulam generalem.ꝗa us poren ins ſuum in alium tranſferre ſi nulla lege pꝛobi betur.pro hoc.c.nuper.de do.po di.reſti.⁊ inſti.de re.diui ſione..per traditionem.⁊.l.nipil tam naturale.ff.de regu. iur. Item patet in.c.potuit.per locum a ſpeciali.Nã ſi em phiteota eccleſie pꝛohibetur vendere. domino non reꝗſi- to pꝛopter rationem ſupꝛadictam.ergo alios contractus ali enationis facere pꝛohibetur.vt in.c.nonne. de pꝛeſ ump. 2 l.pꝛetoꝛ.ff.de iudi.ſaitem titulo lucratiuo ⁊ in contractu nõ lucratino poſſet intelligi.l.ſi. C.de iur.emphi.vbi pꝛohibet vendere vel in alium tranſferre.quod intelligo quando põt illud idem quod ab alio conſequturus a domino obtinere Igeo eſeganter ſpe.in dicto.S.nnnc aliqua.v.cxxj.⁊ clariuſ ibi YJo. an. in addi.voluerunt ꝙ empbiteota non poteſt per mutare domino non requiſito debet cum eo permutare ſi poteſt illud conſequi a domino quod ab extraneo.quia per- mutatio eſt quedam emptio in.i.j.in fi.de re.permu.ſecus ni non poteſtillud a domino conſequi quod ab extraneo. Mꝛeterea concluſionem in eam videtur pꝛobare tex — — — — —— —— — — —— — JN — L- — —, ☛ — — = SG XN — — — „ poſſet vendere domino volente emere. in.l.fi. C. de fun. pa. li x. vbi emphiteota fiſci poteſt donare rem emphiteoticariam ſaluo iure fiſci.⁊ valet donatio.igit̃ idem in eccleſia.cum eccleſia ⁊ ſiſcus equiperentur.l.ij · C. . ne res do.vel tem no.in.c.j.de in inte.reſti:quia per hoc ñ alienatur dominium eccleſie ſine ſolemnitare.quia vt dicit Jo. an.in dicto.c.potuit per hanc donationem non aliena. tur directum dominium.quod erat penes eccleſiam ſʒ vti- le quod erat penes emphiteotam. Et quod hoc fuerit ð mẽ te bar.pꝛobo quia ipſe fuit ad tenen um coꝛium per ratio nem falſam. Nam ipſe dirit aliud in fiſco qᷓ; in pꝛiuato vel in eccleſia.quia res fiſci tranſit ad quemlibet alium cuʒ ſuo onere ita ꝙ non habent neceſſe agere contra nouum poſ⸗ ſeſſoꝛem.ſed ſecus eſt in pꝛiuato m euʒ quia habet neceſſe agere rei ven.ſed hoc eſt falum.licet ſpe.hoc vltimum te- nuerit in dicto.S.nunc aliqua v.cviij.quia res tranſit cum obligatione ſua ad quemlibet alium vt pꝛobatur in auc. de non alie.5.ſcire. Et ſingulariter notauerit illum tex· bal.in ĩ.d.auc.ſi quas ruinoſas.ergo dictum bar.coꝛꝛuit coꝝuente ratione.l.cum patet.S.dulciſſimis.ff.de lega.ij. en E ? aliud remedium contra ſucceſſoꝛem non ſoluentem cadit enim illico a iure ſuo.quicunq; ſit ille cauſa ſit res ita condi tionata. ad hoc ſi de feu.fue.contro. c.vaſſallus.facit quod no.idem bar.in.l.cum ratio.ff.de interdi.⁊ re.⁊ expꝛeſſe te net bal.in dicta auc.fi quas ruinoſas.Sed pꝛopter dinerſ- tatem opinionum non eſſet malum dicere ſi conceſſio lit alicui ? ſuis heredibus ſimpliciter intelligi debeat de filijs ? non extraneis.Et ſic poſſet ſaluari ſpe:.qui hoc tenuit in.d. 5. nunc aliqua v. cxiij. ſed in caſu noſtro eſt dubium cum nõ appareat aliquod inſtrumentum. ? putarem in hoc atten- dendum conſuetudineʒ patrie.ar. in. I. quod ſi nolæ. S. quia aſſidua.ff. de edi.edic.⁊ in.l.qn in totum.C.de edi.pꝛiua.⁊ in.l.circa locationis.E.loca.facit quod no.bar.in.lł.nemo ẽ qui neſciat.ff.de duo.re.vnde ſi in loco ſolet fieri cõceſſio recipienti ⁊ heredibus ſuis etiam extraneis valebit diſpoſi tio in alium facta.als ſecus.nõ obſtat pꝛedictis.d.l.ij.C.ne res do.veltem.quam allegat bar.nam illa.l.non magis loꝗ tur in eccleſia q in pꝛincipe.ſed res pꝛincipis poteſt donari ſaluo iure ſuo.d.l.j.ergo ⁊ rem emphiteoticaria eccleſie ad ſllam.lcij.poteſt dici ꝙ loquitur quando quis alienauit illaʒ rem vt ſuam. ita ꝙ intendebat tranſferre vtile ⁊ directũ do minium.ſecus autem quoniam emphiteota.ſolum intẽdit donare melioꝛationes ſuas. Item ſi non poſſit emphiteo- ta indifferenter alij donare pꝛopter rationem bar. modoñ han ſi dominus ſi vult emere nõ debet ſibi inferri pꝛeiudiciũ vt per hoc poſ ſit alteri venditionem facere.quod tamen eſt falſum. vt ĩ di cta.l.iij. ?.c. potuit ius voluit ergo pꝛeſerre dominiumĩ ali enatione eo caſu dumtaxat quo nullum fit pꝛeiuditiuʒ⁊ ex illa pꝛelatione emphiteota conſequuturus eſt. Et hec ſuffi ciant. Nicolaus abbas. . Con. lxxv. Aicdam deceſſit in etate infantili relictis matre ⁊ auo paterno ⁊ patruiſ. Querit᷑ de modo ſutcedẽdi in bonis illius.vigẽte hic ſenis municipali cenſura in teminis qui ſe- quunt᷑ videlicet rubꝛica ſtatuti inquantũ ſuc ucedunt aſcendẽtes ex linea paterna. Migrũ ſic diſponit. Item ſi qua perſona deceſſerit ab inteſtato ſi 2: ne filijs legitimis ? aſcendentibus exlinea paterna. necnon ſuperlſtite fratre vel ſoꝛoꝛe ſine filio vel filia fratris vel ſoꝛo- ris ipſius defuncti ex eodem patre tempoꝛe ſue moꝛtis non permittitur mater vel auia talis perſone deſuncte ex parte matris ad plus venre ꝙᷓ ad quartam partem legitimis ſuc- ceſſionis ab inteſtato omnium rerum mobilium⸗ ſe mouẽ tiũ ⁊ ĩmobiliũ pᷣter domos?⁊ caſtella olĩ talis defũcte pſone Zllia vo bõa talis defũcte pſoe hẽant parẽtes maſculi er par te patris ⁊ aui paterni vſq; ad quartum gradum pꝛoximio ris oꝛdinis ⁊ ſi ſuperfiunt tali perſꝗne defuncte frater vł ſo roꝛ ſine filijs vel filia fratris vel ſoꝛoꝛis tunc mater auus VN auia ex parte matris in nullo ſuccedant?.. Iiꝛiſti eiuſq; matris pꝛeſidio humiliter inuoca to. Dꝛimo eſt videndum de modo ſucceden dli inſpecto iure communiac municipali m p mum modum. Caſus videtur clare deciſus ꝑ ſcendenitibus ſed auo paterno relicto. tex.⁊? glo.in auc.defuncto.C.ad tertul.⁊ in coꝛpoꝛe vnde ſu mitur de ſucceſ.que ab inteſ.deſe. Nam mater tanqᷓ; pꝛo- ximioꝛ excludit auum pꝛoximum.ſicut pater excluderet aui am maternam.vt expꝛeſſe no.glo.in auc.defuncto.ſed tota vViRæz non parua verſatur circa intellectum legis municipalis in quo pꝛoſequar duo membꝛa pꝛincipaliter. MDꝛimo nun- id mater ex capite ipſius ſtati excludamm ab auo prifno. Secundo pꝛeſuppoſito ꝙ vincatur ab ipſo nunquid ſal m matet debeat conſequi legitimam ſibi debitam iure nature. Kirca pꝛimum videtur dicendum mater᷑ pꝛefe- rendam totaliter ipſi auo inſpecto auo ſolo iure communi. Wtarguitur pꝛimo ſic. caſus omiſſus a ſtatuto vel abhomi. ne relinquitur in diſpoſuione iuris communis.vt.l.ſi cũ do tem in pein. ff.ſolu.matri.⁊ in.c.ſi uſceptum de reſcrip.li.vi. ſed ſtatutum ſolum pꝛouidet ad excluſionem matris in totũ vel in certa parte in duobus caſibus dumtaxat.pꝛimus ca- ſus cuʒ quis deceſſerit ab ĩteſtato ſine filijs legitimis ⁊ aſcẽ⸗ dentibus ex linea paterna.? non ſuperſtite fratre vel ſoꝛo:e ſine filio ⁊ filia fratris ⁊ ſoꝛoꝛis ipſius deſuncti quo caſu nõ patiturmatrem admitti niſi ad quartam parteʒ legitime ſuc ceſſionis ab inteſtato onmium bonoꝛum ⁊ in hoc ſumus ex tra terminos ſtatuti quia dictus infans non deceſſit ſine a- —U. eſt ca ſus ſtatuticum quis deceſſerit ab ĩteſtato ſnperſtite ſibi fra tre vel ſoꝛoꝛe filio vel filia fratris vel ſoꝛoꝛis.⁊ in caſu pꝛo uidet vt in totum mater excluditur. ⁊ in hoc etiam ſumus extra ſtatutum quia iſte deceſiit nullo pꝛedictoꝛum ſuper- ſtite. ergo recurrendum eſt ad ius commune ſm quod ma ter excludit auum. Nec obſtat ſi dicatur ꝙ a contrario ſen- ſu pꝛimi caſus auus tanqꝗᷓ aſcendens ochete ergtuckere ns trem cum argumentumacontrari enſu foꝛtiſſimuin ſit i iure.vt in. c. cum apoſtolica.de his que fi.a pꝛela.⁊.xxv. di. qualis.⁊.l.cũ pꝛetoꝛ.ff.de iudi.⁊.l.j.ff.de offi.eius cui mã. eſt iur.quia hoc caſu non videtur habere locum dictum ar. cum in caſu contrario reperiatur deciſio iuris communis.⁊ regula communis videtur ꝙ argumentum a contrario ſen ſu non habet iocum vbi ius commune eſtin contrarium. vt pꝛobatur in.c.a nobis.el.ij. de ſen. excõ.no.glo.iĩn.c.ſigni ficaſti.de elec.vel ſi ſurgat abſurditas.i.ij.C.de condi.inier. Mo. doc.in. c. publicato.de elec.in terminis noſtris expꝛeſ ſe tenet bar.poſt Ja.butri.in.l.omnes populi.ff. de iuſti. ⁊ iur. ? bal.in.l.apud antiquos.C.de fur. vbi dicunt non pꝛo⸗ cedere argumentum a contrario ſenſu in ſtatutis vbi reperi 1. conimune in contrarium ſicut eſt in caſu noſtro. N Secundo ad idem facit quod notat bal.in dicta.l. ij. C. de condi. inſer. vbi dicitq ſi ſatutum pꝛohibet ſubaudituʒ intellectum in ſtatutis videtur perhibere argumentumaa r. trrario ſenſu.quod dicitur ſubauditum. Mon enim venit ex verbis Ed ab interpꝛetatione.vt plene no.bar.ĩ dicta.l.om nes populi.ad quod ego allego tex.no.in dicto.c.cum apo⸗ ſtolice.in fi.vbi indirecte datur intelligi.exquo colligitur a- perte quod id quod venit per contrarium ſenſum colligitur indirecte. Sed certum eſt ꝙ ſuper auditiones non debet ĩ duci legum coꝛꝛectio.vt no.glo.in.c.cupientes.s.quod ſiꝑ viginti. de elec.li.vj.in ver.petere.ergo per argu.a contre⸗ rioo ſenſu non debet induci legum coꝝectio. MHec obſtat ſi di catur ey idemptitate vel maioꝛitate communis auum debe re excludere matrem ſaltem in tribus ſucceſſionis legitimis ab inteſtato ⁊ in domibus ⁊ caſtellis.qnia ſi remotioꝛes ex- cludunt matrem vſq; ad quartum gradum vt ſtatuto caue tur. ergo ⁊ foꝛtius auus qui eſt pꝛoximioꝛ vt pꝛobari videt᷑ ntc bonis mater.Ald hoc enim in fauoꝛem matris reſpondetur.ꝙ peridemptitatem rationis vel maioꝛitateʒ non debet induci legis coꝛectio.vt no.bar.in quc.quas acti ones. C. de ſa.ſan.eccle. Idem firmauit ibi bal.ſalteʒ eo ca ſuquo ratio non eſt in coniitutione expꝛeſſa. Et per hocop time facit.c conſtitutionem.iuncta glo.in ver.pꝛoꝛogamꝰ de regu.iur.li.vj.⁊ qu Jo. an. in regula in patris.de re.iur.li.vj. in mercu. Quarro pꝛo matre optime ſacit· quando ex alio capite ſumus extra terminos ſtatuti.· Mam ſtatutum lnquitur de decedente ab inteſtato.inteſtatus aũt dicitur qui deceſſit ſine teſtamento.habuit tamen ſaculta- tem ⁊ potentiam teſtandi.vnde infans non dicitur pꝛopꝛie decedere inteſtatus.vt in.l..j.in pꝛin.ff.de ſuis ⁊ legi.⁊ hoc in terminis noſtris aperte firmat bal.ĩti.ſi feu.ð ſucce.feu. c.j.vbi dicit ſtatutum excludens matreʒ a ſucceſſiõe filij inteſtati in ſauoꝛem agnatoꝛum non vendicat ſibi locum in infante qui teſtari non potuit.quia ſumus in caſu odioſo 2 contra equitatem naturalem vt mater excluditur a ſucceſſi one filij contra.l.nam⁊ ſi parentibus.ff.de inoffi.teſta.de- bent verba intelligi pꝛopꝛie ⁊ ſtricte nec m eum curanduʒ de communi vſu vulgarium ſuper quo ſe fundat bar.in di-⸗ cta.l.jequia ſim eum ſtatuta fiũt a peritis.⁊ ſic vident fuiſſea e niſi verbiſ pꝛopꝛie.Secus dicit vbi non tractaretur de odio ⁊7 excluſione matris.ſed qualiter agnati admitti debeant ad bona deſuncti inteſtati. Nam tunc bene venirent non valẽ tes teſtari.⁊ per hoc ⁊ ſupꝛadicta videntur etiam patrui di cti deſuncti excludendi cum ſumus extra terminos ſtatuti per ſup:adicta.certumq; ẽ de iure communi excludere pa truos cum ſolum fratres defuncti concurra tad ſi ucceſſio⸗ nem cum parentibus.dicta auc.defuncto.Sed qᷓꝗᷓ pꝛedi- cta videantur pꝛimo aſpectu multum vꝛgere.Ego tamen contrariam ſententiam arbitroꝛ verioꝛem.ſ.vt auus pater- nus excludat matrem? patruos.Et pꝛimo hoc pꝛobaturꝑ pꝛincipium ſtatuti a contrario ſenſu ⁊ a tacita mente ipſius ſtatuti. Nam ſtatutum in fauoꝛem agnatoꝛuʒ vſq; ad quar tum gradum excludit matrem a ſucceſſione totali ſibi iure communi debita.⁊ odmittit eum dumtaxat in quartã.⁊ re liquas tres partes ac domos? caſtella deffert ipſius agna- tis. Mec pure admittit matrem ad illam quartam ⁊ alios agnatos ad illas tres partes. Sedita demum ſi filius deceſ ſit ſine filijs legitimis ⁊ aſcendentibus ex linea paterna.⁊ ñ ſuperſtite fratre vel ſoꝛoꝛe vel filie vel filia fratris vel ſoꝛo ris ipſius defuncti.ergo iſtis vel aliquo eoꝛuʒ ſuperſtite ma ter debet excludi.non in totum per argu.a contrario ſenſu. ? per tacitam mentem ſtatuentium.id enim quod veniret extacita mente videtur in ſtatuto.vt pꝛobat᷑ i.l.his ſolis. de re. vo.dona. Hal.in.l.non dubiuʒ.C. de legi. Et quod hoc ſit de mente ſtatuti pꝛobatur ex eo quia vocat agnatos vlterioꝛes vſq; ad quartum gradum in tribus partibus? in domibus ⁊ caſtellis excluſa matre.vnde foꝛtius videtur vo luiſſe excludere matrem quando ſuperfiunt aſcendentes de quibus tacite ⁊ per contrarium ſenſum facit mentionem in pꝛincipio.vocat enim agnatos vlterioꝛes in de fectum aſcẽ gentium?: deſcendentium ⁊ fratrum ⁊ filioꝛum. Si eoꝛum enim contemplatione admiſit agnationis vlterioꝛes ⁊ re- motioꝛes in gradu ad excluſionem matris foꝛtius egit taci- te exculdere matrem in totum aſcedentibus ſuperſtitibus. ad hoc tex.optimus in ſimili. in. l.ij. in v.nam licet. C. ð bo nis ma. vbi tex.etiam in materia coꝛꝛectiua facit taleʒ argu mmaentationem ⁊ diſpontum in pꝛeiuditium filioꝛum habe at locum in nepotibus ne filij deterioꝛes nepotibus reperi- antur. ad hunc effectum adduxit notanter bal. illum tex. in l.penultima.als fi. O.de in ius vo. vbi per illum tex. dirit ꝙ ſi ſtatutum includit a ſucceſſione filiam ſemineam in fauo rem maſculi. videtur etiam tacite excludere neptem.ſ.filid filie. quia non debet plus concedi nepti ꝙᷓ filie. nam ratio ſtatuti hoc non patitur. dicta.l.iij. Et idem in ſimili voluit bar.in.l.ij.v.ſed ſi foꝛte.ff.ad tertul.vbi dicit ꝙ ſi in fanoꝛẽ agnatoꝛum excluditur iure a ſucceſſione filij.videtur ſtatu tum excludere auum maternum ? alios remotioꝛes aſcen dentes perlineam maternam. ita dico in pꝛopoſito⸗ Mon eſt veriſimile ꝙ; ſtatutum voluerit facere aſcendentes de- terioꝛis conditionis ꝙᷓ tranſuerſales vſq; ad quartum gra⸗ dum.ergo debemus dicere q in pꝛincipio vocantur tacite aſcendentes ⁊ deſcendentes ad omnimodamſ ucceſſioneʒ iuris.⁊ ſi diceremus contrarium ſequeretur abſurdum. qðᷣ cum filij ⁊ parentes defuncti non vocentur directe in ali- qua parte ſtatuti ad ſucceſſionem. ꝙ melioꝛis conditionis elſſent filij fratris ⁊æ ſoꝛoꝛis iᷓ filij ⁊ parentes pꝛopꝛij.quod pꝛobatur exeo. Nam ſtatutum in pꝛemiſſa parte expꝛeſſe directe vocat iſtos in ver.⁊ ſi fuerit expꝛeſſe vocat fratrẽ ? ſoꝛoꝛem vel filios ex eis ſequeretur.ergo ꝙ iſti. exclude- rent aſcendentes ? deſcendentes. pꝛeterea ſtatutum in pn cipio equiparauit aſcendentes deſcendentes fratrem 2 ſoo roꝛem ⁊ filios eoꝛum ad iſtum.ſ.effectum vt alij cognati trã ſuerſales admittantur in tribus partibus cum poſtea ad ex- cluſionem totalem matris? alioꝛum agnatoꝛuʒ fecerit mẽ tionem de fratre ſoꝛoꝛe ⁊ filij s eoꝛum videtur foꝛtius vo- caſſe filios ⁊ aſcendentes ipſius defuncti·de quibus tacite ĩ pꝛincipio fecerat mentionem. Mon enim eſt credendũ ſta- tutarios ita ſuppinos Yiſtos tranſuerſales voluerint pᷣſferri aſcendentibus ⁊ deſcendentibus quo eſt enim aliqui in cer tt parte diſpoſiitonis equiparatur diſpoſitum in vno vide tur diſpoſitum in reliquo etiam in materia penali ? coꝛꝛe- ctiua vt eſttex.iuncta.gl.in.c.qᷓuis in fine de elec.li.vi.nõ glo. in ee gns actões pᷣall.fac.l.ſi.ð indic:indu.2.glo.in. c.j.ĩ ſi. C.de poſt.pᷣla ad ideʒ.l.q̃ filiabus.ff.dele.i.quare au tem ſtatutum de iſlis expᷣſſam nõfecit mentionem ſic de fra tribus ⁊ ſoꝛoꝛibus ⁊ eoꝛum filijs.credo ꝙ habuit illud pꝛo ĩ dubitato. Mam ſi iſti excludunt in totum matrem foꝛtiusi / li qui ſunt pꝛoximioꝛes.quia ſi vinco vincentem te.ergo vi co te.vt in.c.cunctis moꝛtem.⁊ quod ibi notatur.de cõceſ. pꝛeben.li.vj.Et exhis coniecturis concluditur ꝙ mẽs ſta- kuti eſteuidens ad incluſionem aui⁊ excluſionem matris. Mam de quo conſtat per coniecturas dicitur euidens. vt notanter pꝛobatur in.i.licet.ff. de legat.j. Et per cõſequẽs concluditur ꝙ habet locum argumentum a contrario ſenſu. in caſu noſtro.? ꝗ caſus ommiſſus per verba expꝛeſſa non debet relinqui diſpoſitioni iuris communis.Sed debet di ci tacire cautus ⁊ expꝛeſſus.dicta.l.his ſoliſ.vbi notabiliter pꝛobatur. HNam mens legis eſt ipſa lex. ita ꝙ vbi hahet lo⸗ cum mens ⁊ ratio legis debet habere locum ipia lex ſiue fit per pꝛeualis ſiue coꝛectiua. Mam is committitin legemꝗ verba legis aniplectens contra legis virtutem venit.i.non dubium. C. de legi. ?. c. fi · de regu. iur.li.vj.⁊? ibi per Si.re gulatur enim ipſa lex a ratione ⁊ moꝛte legis que idem eſt. quod ratio legis.vt notat Si.in dicta regula fi.⁊ bal.in.d. l.non dubium regulatur ſicut coꝛpus ab ipſa anima. Mam vt notanter dicit bal.in.l.ſcire.ff.de excu.tu.ſicut homo cõ ſiſtit ex anima ⁊ coꝛpoꝛe.ita lex ex verbis ⁊ mente ſeu ratio ne. Ratio enim ⁊ mens ſic ſe habet ad legem ſicut anima ad coꝛpus dicitur enim coꝛpus ex diſpoſitione anime. Ita lex ex diſpoſitione rationis. Et ſic in quacunq; materia ſu mus vbi hahet locum mens legis debet habere locum ipſa lerx. vt aperte voluit bal. in dicta auc.quas actiones.⁊ qqᷓ in materia coꝛꝛectiua requirat ibi vt ratio ſit expꝛeſſa.tannẽ alibi hoc notanter limitauit dicens ꝙ licet lex nõ expꝛimat rationem.tamen ſi non poteſt niſi vnica ⁊ naturalis ſeuin⸗ dubitata. ratio electi ? pꝛeſumi? ſtatuto debet fieri extẽſio pꝛopter limites rationis.⁊ ſi ipſa ratio eſſet expꝛeſſa.ſecus Vbi ratio dubitabilis.quo caſu poſſet pꝛocedere opi.bar.in dDiicta auc.quas actiones.hec notabiliter voluit bal.in.l. ma rimum vitium. C. de libe. pꝛete. allegat. l. milites agrum in pꝛin.ff.de re mili.2.l.nominatum.co.ti.Et hoc idem in ſi mili queſtione determinauit Ja. bu. vt ipſe refert. Nam in ſtatuto excludente filiam a ſucceſſione patris in fauoꝛem filij dixit in quadam diſputatione ꝙ appellatione filij veni⸗ ret nepos licet materia eſſet coꝛꝛectura.quia dicit eadeʒ ra tio in nepote ex filio que eſt in ipſo filio.l.liberoꝛum in fi.ff. de verbo.ſigni.nam non potuit efſe alia ratio ſtatuti niſi vt conſeruatur dignitas agnationis ⁊ familie.l.j.ff.de vẽ.ĩſpi. no.Ci.in.l.publice..de adul.Sed in caſu noſiro mater excluditura tribus partibus a domibus? caſtellis ſauoꝛe a- gnationis. vt patet ex verbis ſtatuti dum vocat parẽtes ma ſculos ex linea patris ⁊ aui vſq; ad quartum gradum. Iteʒ excluditur in fauoꝛe fratris ⁊ ſoꝛoꝛis ⁊ filioꝛum eoꝛundem. qð ñ põt eẽ niſi fauoꝛe agnatiõis.⁊ qꝛ luccedũt ĩ locũ agna toꝝ. vt ſunt filij ſoꝛoꝝ.ergo foꝛtius hoc debet habere locũ in auo paterno qui eſt agnatus ⁊ pꝛoximioꝛ ceteris.⁊ in cu- ius defectum vocabantur alij tranſuerſales vltra fratres 2 filios eoꝛum.vt patet ex foꝛma ſtatuti in quo concurrit illa. ⁊. maio: ratio.nec alia ratio naturlis ſtatuti poteſt allegari d excluſionem matris. Ideʒ quod bal.voluit oꝛiginaliter i. poſt pe.in.l.non dubium. C. de le. ? in. l.j. Q que ſit lõ. conſue.facit optime quod no.glo.in.l.tale pactum in fi.ff.ð pac.vbi no.ꝙ licet in.l.non expꝛimatur ratio.tamen illa eſt coniecturanda que potuit mouere iuſtum ⁊ ſapientem ppn cipem. Et idem voluit no. bal.ĩ dicta.l.ſcire. Doſtremo in terminis noſtris non ita clare voluit bal.in.l. conuenticu lam. C. de epiſ ⁊ cle. vbi dicit hanc queſtionem fuiſſe de ſa cto floꝛentie.ſtatuto c ebatur quod quelibet mulier ſucce dat matri ſue ab inteſtato ſi non exiſtunt filij maſculi:quere batur vtrum a contrario ſenſu ſtaruti exiſtentibus malculis filia excluderetur. Et concludit ipſe ꝙ flie ſemine debent ercludi per fratres volentes ſucceſſionem maternam.quia ſtatutum hec videtur velle a contrario ſenſu.vt in.l.qui te ſtamento. 5. mulier. ff. de teſta. ? quod ibi notatur per Di. in regula — ☛ — ͤ — —— — wm S—— — — —2——— — = ——– — — —— —— 5 — — — — — ——— 4 I. 0. 65 t 10 1 3 e ⸗ in cegula pactum. de regu.iur.li.vj. Item ßm eum eum in pactis ſumatur argumentum ĩ contrario ſenſu.vt notabili ter pꝛobatur in.l.inter ſocerum.S.cũ inter.ff.de pac. ergo idem in ſtatuto que eſt quedam tacita conuentio.vt notat ſuper rubꝛica.C. de decre.ab oꝛ.fa.ii.x.hoc inſuper videtur ſtatutum ponderata ratione cauſe finalisque ſuper inheret diſpoſitioni. vt no.ff.de condi.⁊ demon.i.cum tale.5. falſã Mec obſtat ſᷣm eum.l.comodiſſime pꝛealle.vbi caſus om/ miſſus relinquitur diſpoſitioni iuris communis. quia illud pꝛocedit cum caſus ommiſſus non poteſt haberi pꝛo expꝛeſ lo ex aliqua coniectura.ſed vbi poteſt haberi pꝛo expꝛeſſo. Secus vt eo.ti.l.ſi ita.nam voluntas eſt euidens que expᷣi ſe vel per coniecturam colligitur.d.l.licet. Sed in caſu pꝛe dicto voluntas ſtatuentium eſt huiuſmodi ergo ⁊c. Et re⸗ fert idem tenere Ci.in conſilijs ſuis additiciens. deʒ bal. quod no.pꝛo pꝛedicta queſtione.caſus eſt in dicto.S.cuʒ in ter qui melius facit ad hoc q quemubet alia lex. t haͤc opi nionem bal.ſequutus fuit.do. MDe. de anch. in ſollen. con iuncto.c.canonum ſtatuta.de conſti.Si ergo bal.hoc volu it cum legum coꝛꝛectione in queſtione pꝛedicta vbi non cõ- currebant multe coniecture.longe foꝛtius hoc dicendum ẽ hic vbi concurrunt tot comecture ad excluſionem matris ꝑ auuni paternum.vbi autem non concurrunt coniecture ceſ ſabit argumentum a contrario ſenſu.cum legum coꝝectio ne. ? hoc caſu pꝛocedit opi.bar.? Ja. bu.? alioꝛum ⁊ ipſiuſ bal.qui ſolet allegari in hoc ar.contrarius per notata pereũ in dicta.l.apud antiquos. C. de fur. ? in dicta.l.qni teſtamẽ- to.S.mulier.ff.de teſta.Sed in veritate ſibi non contradi- cit.ſed potius limitat omnia dicta contraria.vt patet ex re- ſponſione quam facit ad.l.comodiſſime. Hec eſt veruʒ di cere ꝙ hic fiat interpꝛetatio extenſura.quia ex hoc conſtat de mente per tot coniecturas non dicitur extenſura habito reſpectu ad mentem ſed potius intenſura ⁊ ſtrinſecaſeu de claratiua.quia pꝛopꝛios terminos qui penes mentem ſunt. non excedit per hoc.l.fi. C. de indic.indu.vbitex.optimus. 2 in.l.libertum.S.ſenatus.ff.de ritu nup.vbi ex mente ⁊ idẽ ptitate rationis extenditur diſpoſitio legis in pꝛeiuditium libere facultatis contrabendi matrimonij.⁊ ſic cum dero⸗ gatione iuris communis hoc voluit idem bal.poſt Ci.in di cta.l.non dubium. Item argumentum a contrario ſeſu col ligitur ex.l.ſeu ipſius mente.vt pꝛobatur.xv/qiij.ex eo ⁊ i c.qualis.xxv.di:ergo non curandum de legum coꝝectione ſi ex mente per coniecturas elicita apparet de voluntate lle gis que habet eundem vigoꝛem.inſti.de iure gen.⁊ ciui.. ſed quod pꝛincipi.Et per hoc patet reſponſum ad omnia contraria ſupꝛa foꝛmata in fauoꝛem matris pꝛeterꝙᷓ ad vl timum ad quod reſpondeo ꝙ licet pꝛopꝛie ⁊ ſtricte loquen do non dicatur inteſtatus ſed inteſtabilis.qui ex defectuſẽ ſus non poteſt facere teſtamentum. dicta.l.j.ff.de ſuis ⁊·l. tamen ex communi vſu loquendi talis dicitur inteſtatus.? hunc ſenſum appꝛobat iuriſconſultus.dicta.l.j.in pꝛincipio H ⁊ expꝛeſſe tenet bar.in dicta.l.j.in terminis noſtris.cuʒ ſta tutum excludit matrem a ſucceſſione filij inteſtati· naʒ cõ unis vſusloquendi pꝛefertur mobae ſignificationi vociſ bꝛoꝛum..quod cum caſſius.ff.de lega.iij.l.labeo.ff.de ſupel. lega.l.cum delanionis.S.a ſententia. ff. de fũ inſtr. Mec obſtat quod dicit bal.quod cum fiat a peritis pꝛeſu- mendum eſt quod fuerunt vſi pꝛopꝛijs verbis.quia dico q ſtatuta hic ſenis communiter non fiũt a peritis ſed ab igno rantibus iura. Ideo notanter dicit bar.in.l.ſtipulatio iſta. §. hec quoq;.frede ver.ob.quod ſi ſtatutum continet aliqð verbum habens duas ſignificationes vnam pꝛopꝛiam alid ſᷣm communem vſum loquendi debemus capere illaʒ quã habet cominunis vſus loquendi ſᷣm qualitatem ſtatuentiũ perſonarum ex qno ipſi non ſunt iuriſperiti.ad hoc ille tex. cum gl. ſua. Atem dico ꝗ etiam leges condite a peritis debent intelligi 'm communem vſum. quia lex debet con- ueniri loco ita notauit glo.in.c.nonnulli.de reccrip. Etiam dixit Inno. in. c. olim. de verbo.ſigni.quod interpꝛetatio⸗ ne diſpoſitionis ſiue ſit lex ſiue pꝛiuilegium ſiue aliquid ali ud concurrendum eſt ad communem vſum loquendi. vt.l. ſi de interpꝛetatiõe.ff.de legi.⁊ quo ad ſtatuta expꝛeſſe vo luit bar.in.l.onmes populi pꝛealle.Ex his omnibus cõclu- do ad pꝛimum ꝙ auus maternus excludit matrem ? patru os ipſius defuncti. Hunc condeſcenddo ad ſecunduʒ nũ „ quid mater debeat excludi etiaʒ a legitima debita a iure na ture.⁊ videtur ꝙ non quis quemadmodum filius non po- teſt pꝛiuari in totum.quia hec poꝛtio eſt ſibi debita iure na- turali.vt.l.cum ratio naturalis.ff.de bo.dam. Ita videtur ꝙ nec parentes poſſint pꝛiuari cum pari modo eis ſit debi⸗ ta filioꝛum hereditas.vt in.l.nam ⁊ ſi parentibus.ff.de ĩof/ fi.teſta. Ideo onus alimentoꝛum pariter incumbit parenti bus ⁊ filijs.vt.ff.de libe.agn.l.j.⁊.l.ſi quis a liberis. , Sʒ his non obſtantibus dico ꝙ licet opiniones ſint.nunquid fi lij poſſint per ſtatutum pꝛiuari legitimatamen communi- oꝛ opi.eſt ꝙ ſic exiſtente ſaltem cauſalegitima.⁊ cauſa legi tima eſt fauoꝛ maſculoꝛum ⁊ agnationis.vnde communiter intuſia.filie femine ⁊ mater excluduntur fauoꝛe agnatoꝛuʒ hoc expꝛeſſe tenet bal.in.l.cum lege leonina.C.· de epiſco. ⁊ deri.⁊ bar.in.l..titio.s.titio genero.ff.de condi.?⁊ demon. 2 Li. in.l.ſanctimus.C.de nup.⁊? Si.in regula indultum.,. de regu. iur.li.vj.pᷣm Yo.an.in.c.raynuncius.de teſta.nam non verum eſt ꝙ hec poꝛtio ſit de iure naturali.cum illo iu- re omnineſſent communia.viij.di.in pꝛin.⁊.xij.q.j.dile/ ctiſſimi.ſed alinientoꝛum pꝛeſtatio eſt bene de iure natura li. j. di. ius naturale.ſed hec poꝛtio quarta tertia cum dimi- dia. de qua in auc.nouiſſima. C.de inoffi.teſta.? in coꝛpoę⸗ re vnde ſumitur.de trien.⁊ ſe.S.pꝛimo eſt de iure poſitiuo ideo poteſt per us poſitiuum diminui ⁊ mutari ⁊ in totum tolli.quia nihil tam naturale ⁊c.il.nihil.ff.de reg.iur.⁊ in.c⸗ j. co.ti.⁊ inſti.de legi agna.tu.in ſi.ſed ipſum ius alimentã⸗ di data neceſſitate tolli non poteſt cum ſit de iure naturali ⁊ hoc caſu intelligatur opinio contraria.⁊ ſic ſaluari poteſt dictum do.de ro.deci.xviij.⁊ eoꝛum tenuerunt ꝙ in totu,ʒ dimmui non poteſt. ſed in caſu noſtro non cadit talis neceſ ſitas in matre.quare concludo valere ſtatutuʒ matris.in to tum excluſiuum in fauoꝛem agnatoꝛum.quod etiam videt᷑ velle bar.in.l.j.ff.de ſuis ⁊ legi.hoc ſuppoſito dico ꝙ in ca- ſu noſtro mater excluditur in totum quia hoc voluit ſtatutũ ſi bene ponderetur. Mam ſi filius deceſſerit ſine aſcenden tibus ⁊ deſcendentibus ⁊c̃.admittit ſolũ mr̃eʒ ĩ quarta ꝑte. ⁊ ſ diminuit ſibi legitimam cum illa.de iure communi eſt tertia non ex tantibus alijs pꝛoximioꝛibus ſicut hic non ex- tabant.vt no.glo.in auc.de trien.⁊ ſe.S.j.⁊ bar.in.d.auc.no uiſſima. Extantibus non aſcendentibus ? deſcendentibus perlineam maſculinam ſeu fratre ⁊ ſoꝛoꝛe dicit ſtatutuʒ.vt mater in nullo ſuccedat.⁊ ſic voluit pꝛiuare legitimam i to- tum.als nihil adderet ad calum pꝛecedentem.⁊ qui totum dicit nihil excludit.de maio.⁊ obe.ſolite·ar.xix.di.ſi roma- noꝛum cum ſi. Concludo ergo ex omnibus pꝛedictis ꝙ dictus auus paternus attenta mente dicti ſtatuti excludat matrem in totum. Et ad pꝛedicta facit theoꝛica. bar.in.i.ij. 5§. ſed ſoꝛte.ff. ad tertul. vbil dicit. quod vbi mater vel filia ex cluditur fauoꝛe alioꝛum videntur illi tacite vocati quia eis illud lucrum venit applicandum.facit etiam ad pꝛedictam concluſionem notabile dictum bar.in auc.itaq;.C.commiu nia de ſucceſ.vbi per illum tex.⁊ in.l.ij. C.de boniſq; liber. dicit quod vbi parentes vocantur ad ſucceſſionem parẽteſ ex parte patris pꝛeferuntur in bonis queſitis ex latere pa- tris. parentes vero ex parte matris pꝛeferuntur in bonis / ſitis ex linea materna.quod eſt notabile ⁊ ſingulare dictum 2 qᷓqᷓ poſſet dici illud dictum bar.reſtringendum foꝛe.qua do concurrunt parentes in pari gradu.vt videntur velle in ra pꝛeallegata.quod hic non contingit cum mater ſit pꝛoxi mioꝛ.dico tamen attenta ratione ⁊ equitate illius dicti vide tur idem dicendum in caſu noſtroattenta mente ſtatuti.naʒ bona de quibus queritur fnerunt queſita ex latere patris.⁊ hec iufficiant. Micohnuoabbus. Lon. xxvj. MiiN pꝛeſenti conſultatione.¶ Lhꝛiſli eiul q; matris pꝛe ſicho humiliter innocato.tria ſuccincte videnda ſunt.NMꝛimo an ven ditio que pmno apparet facta de tota domo ſit pꝛelumenda l uerarinſtogent vſu⸗ IiIriarum conſecta. Quo pꝛeſuppoſito erit⸗ equenter videndgur⸗ debẽt eſſe in hoc cõ partes iudicis in ſententiando. Secũdo pꝛeſuppoſito quod pꝛims vẽ ditio non poſſit pꝛobari ſimulata loco pignoꝛis vtrum tene antur heredes emptoꝛisſoluere penſionem de medietate domus iᷓ poſtea retro vendidit ipſi venditoꝛi receptis ab eo nomine pꝛetij floꝛenis quinquaginta pacto inter eos ap poſito non obſtante.¶ Wertio an heredes creditoꝛuʒ ſeu venditoꝛum poſſint ſe aduerſus agentem pꝛeſcriptione tu erivigoꝛe ſtatuti ſenenſis dictantis ꝙ quicunq; aliquam rẽ immobilem poſſiderit ſpacio decem annoꝛum cum titulo illam pꝛeſcribat. Redeo ad pꝛimum in quo non inſiſtam ar gumentando ad partes moꝛe ſolito. Me videar hancrẽ du- biam pꝛeter pꝛopoſitum examinaſſe.naʒ iuditio meo ⁊ vt verius dicam omni in iure noſtro ſeribendum caſus de hac queſtione rotundus qui nullo modo cauillari poteſt. videt᷑ ĩ c.ad noſtram.de emp.⁊ vendi.ibi enim contractus initus ſub foꝛma emptionis ⁊ venditionis inducatus pignoꝛatius ex duabus coniecturis dumtaxat.pꝛimo quia fuit vendito- ri facium pactum de retro vendendo. non tamen quando- cunq; ſed a ſeptennio vſq; ad nouem.i.infra ſeptennium 7 nouennium.ita ꝙ volebat libere lucrari fructus ſeptem annoꝛum. GVecanado quia interuenerat modicitas pꝛecij habito reſpectu ad verum valoꝛem rei. Nam ex qualiffe p cij pꝛeſumitur qualitas contractus.l.per diuerſas. T. man. in.c.⁊ ſi queſtiones.de ſimo.no. glo.in.l.j.ff.de ſiperfi.⁊ bar.in.l.cotem ferro.S.qui maximos.ff.de pubili.¶ Item quando fit pactum de retrouendendo non liberuz. vt quia non vult recipiens teneri vſq; ad certum tempus eſt pꝛeſfũ ptio ꝙ hoc faciat cauſa lucrandi fructuſ illius medij tempo ris loco vſure.⁊ foꝛtificatur hec pꝛeſumptio ex modicitate pꝛecij. Mam ſepe pꝛeſumptio nec mens que non ſufficit ex ſe ad ſententiam tranſit ad violentiam ex alia pꝛeſumptiöõe interueniente ita ꝙ ſufficit ad ſententtam. vt eſt go. nota- bilis in.c.inſinuatum.de ſimo.⁊ videtur tex.in.c.cum con/ tumatia.inncta glo.de here.li.vj.ſed in queſtione noſtra ñ ſolum interuenerunt pꝛedicta duo.ſed etiam multa aliaacd minicula ſunt.ita ꝙ longe foꝛtius debet in caſu noſtro cõtra Dꝛimo fuit habitum pactum de retrouendendo nõ pu relſed poſt feſtum ſancti angeli.tunc pꝛoxime futurum ad vnum annum futuruʒ ad tres annos tunc futuroſ.ita ꝙ vo lebat poſſe libere lucrari vſufructum illius domus per an- num⁊? ſeptem menſes occaſione illoꝛum centum floꝛeno- rum. Secũdo interuenit modicitas pꝛetij quod apparet ex Piugatehumdannn vt incipiam ab illis dnob? eo euidenter.quia ipſemet antonius ante dictum contractũ ſoluebat nomine penſionis pꝛo dicta domo.quandoq; de⸗ cem.quandoq;.viij.floꝛenos.vnde nõ eſt veriſimile.ꝙ do mus ſita in ciuitate ſenarum redditus.x.vel.viij ftoꝛenori non valeat vltra centum floꝛenos cum communiter in cui tate res redditus quatuoꝛ vel quinq; floꝛenoꝛum ſoleat vẽ/ di pꝛo centum. facit ad notata per bar.in.l.pꝛe cia rerum. ff. ad.l.fal.? in.l.ij.C. de reſcin.ven. Raerere colligitur modicitas pꝛetij ex ſcriptura illius creditoꝛis. Nam pꝛomi- ſit ꝙ in caſu quo venditoꝛ ſeu debitoꝛ non retineret domuʒ infra triennium.quod daret ſibi.xxv.floꝛenos vltra pꝛetiũ centum floꝛenoꝛum pꝛimo taxatum. Et ſic non eſt veriſi⸗ mile ꝙ a pꝛincipio interuenerit verum pꝛetium rei. S⸗ ⁊ tertio ex hac pꝛomiſſione.xxv.floꝛenoꝛum.euidenter pꝛe ſumitur hunc contractum apeincipio non fniſſe vere em-⸗ ptionis ⁊ venditionis ſed potius pignoratitius.quia videt᷑ contra naturam contractus venditionis vt poſtfactum illo volente retroemere debeat dari maius pꝛetium.vnde non videtur a pꝛincipio ꝙ fuerit perfecta venditio.in.l.neceſſa rio.ff.de peri.⁊ como.rei.ven.⁊ ex talibus pactis contra na turam ↄtractus oↄueniẽtibus magis pꝛeſumit᷑ ↄctus pigno ratitius.vt in.c.ilio vos.⁊ quod ibi notatur de pigno. facit quod no.bar.in dicto..qui maximos.ſ Quarta cõiectura ex eo quia voluit in pactis quod ſi fieret retrouenditio ðbe ret debitoꝛ ſoluere omnem gabejlam ⁊ reliquos ſumptuſ fi endos circa notarios pꝛo parte contingente vtrunq; cõtra hentem.ita ꝙ ille fictus venditoꝛ volebat ſentire Aeuem ſumptum ſed ſimpliciter ? abſolute lucrari vſumfructuʒ di cte domus ſaltem pꝛo tempoꝛe illoꝛum menſium. 1Af ta coniectura colligitur de ſequenti contractu. in eo quod voluit ꝙ facta vẽditione medietatis illius domus pꝛo indi uiſo non tenentur ad penſionem aliquam vltra duo s ãnos opter dilationem retroemendo aliam medietatẽ domus t ſic aperte facit contractuʒ vſurariũ. vnde poteſt ex hoc facilius pꝛeſumi de qualitate pꝛetij.vt in.l.qui ſemiſtez.ff. de vſu. . c.l. ilo. vos in fine. de pignoꝛi. rirce ſtudijs. in capitulo mandata.de pꝛeſumptio. ¶ Quod autem ſe- cundus contractus contineat in ſe vſurariam pꝛauitateʒ pa tebit ex inſra dicendis in ſecundo dubio pꝛincipali.Er pꝛe — 2— dictis omnibus concluditur ad pꝛimum dubium vt clare di camus illum contractum factum ſub ſoꝛma emptioniſ? vẽ ditionis foꝛe ſimulatum ⁊ confectum in fraudem vſurarum ⁊ eſſe in veritate pignoꝛatitium cum concurrunt adminicu la vltra neceſſario requiſita in dicto.c.ad noſtram. Et nimi rum ꝗ etiam in caſu magis dubitabili communiter conclu ditur contractum foꝛe pꝛeſumendum vſurarium.ſ:cuʒ ſim pliciter ſit pactum de retrouendendo ⁊ interueneritexigu⸗ um pꝛetium.hoc clare voluit glo.oꝛdinaria in.c.cõqueſtus de vſu.⁊ archi.in.c.pleriq; xiiij.q:iiij. &t do.anto.in.c.illo vos.de pigno.⁊ ita per plurimas rationes als conſului.⁊ le gendo tenui. Mec pꝛedictis obſtant no.per Ja. de are. vt refent Ci.in.l.iij .plus vale.quod agi vbi dixit ꝙ hec tria ſimul iuncta non pꝛobant contractum vſurarium.ſ. pactuʒ de retrouendendo modicitas pꝛecij.⁊? quod emptoꝛ cõſue uit vſuras exercere.nam dictum ſuum eſt falſum ⁊ iure nõ pꝛobatur ⁊ nititur reſpondere ad.c.adnoſtram.pꝛealle.? mi nime reſpondet.immo errauit in intellectu illius ⁊ reſpon ſione ſua.vt expꝛeſſe atteſtatur Jo.an. in dicto.c. illo vos. Ex his concluditur quales debeant eſſe partes iudicis ĩ ſẽ tentiando.nam dico ꝙ debet pꝛonunciare quod penſiones domus quasille creditoꝛ percepit vel percipere potuit cõ- putentur in ſoꝛtem debitam.⁊ reſiduum debeat vna cũ do mo tradi⁊ aſſignari debitoꝛi.vt pꝛobatur ĩ.c.j.⁊.ij.de vſu. in.l.cum contra.C.de pigno.acti.non obſtant conuentio nes ſecundo loco facte.quia omnia fuerunt in fraudem vſu rarum ⁊ acceſſoꝛium ſequitur pꝛincipale.regula acceſſoꝛiũ li. vj aenioal ſecundum videlicet pꝛoſuppoſito ſine veritatis pꝛeiudicio elnard non pꝛobaretur dictus contractus vſurarius.¶ Nunquid ſaltem vigoꝛe conuen- tionis ſecunde teneatur ſoluere penſiones pꝛo dimidia par te domus a tempoꝛe quo fuerunt ſoluti dicti quinquaginta floꝛeni.⁊ quanquam non ſit neceſſarium hunc articulù exa minare cum er ſuperius dictis appareat dictum contractũ fuiſſe feneraticumuattamen vt mos geratur conſulenti bꝛe uiſſime dico heredem teneri ad ſolutionem illarum penſi onum.Certum eſt enim ꝙ cx ſecunda conuentione fuit fa cta venditio medietatis domus pꝛo indiuiſo.⁊ tranſl atum dominium ⁊ poſſeſſio in illum pꝛimo venditoꝛem ſecnndo emptoꝛem.quod aperte colligitur ex eo.quia ſoluta medie- tate totius pꝛecij ille pꝛomiſit ſibi ſoluere tres floꝛenos no- mine penſionis pꝛo dicta medietate vſq; ad certum tẽpus tunc pꝛoxime futurum.⁊ pꝛomiſit eidem facere inſtrumen tum venditionis per que ſatis fuit in illum tranſlatum domi. nium ⁊ poſſeſſio medietatis pꝛo indiuiſo.vt pꝛobatur in.l. quedam mulier.ff.de rei ven.facit.l.quod ĩ eo.ff.de acqui. mentum venditionis non tamen apparet factum dico ꝙ non pꝛomiſit vendere ſed facere inſtrumentum vẽ- ditiõis ad ꝓbationẽ fiẽdã. vñ dico q ñ vẽdidit de pñti.qð pʒ ex eo quia tunc pꝛomiſit ſoluere penſionẽ.facit in ſimili l.ſicut datam. C.de libe.cauſa.⁊.c.eccleſiam ſancte marie. vt lite penden.inſtrumentum enim non eſt de ſubſtãtia cõ tractus.ſed fit ad pꝛobationem contractus.l.conſenſu.ff.ð act.⁊ obliga.⁊.l.pactum.C.de pactis.Nis pꝛemiſſis clare patet illum obligatum ad ſolutionem penſionis coſtitute ꝓ poſ. Mec obſtat ſi dicatur ꝙlicet pꝛomiſerat facere inſtru- Sn fis mecdietate domus. Mec obſtat ſi dicatur conuentionem in ter eos fuiſſe habitam poſt duos annos tunc pꝛoxime futu⸗ ros non obligaretur ad ſolutionem alicuius penſionis ſi nõ reſtitueretur ſibi reſiduum pecuniarum debitarum.quia di co tale pactum vtputa continens vſurariam pꝛauitatem ñ valere.vt in.c.debitoꝛes.de iureiur.nam voluit illas penſi ones retinere.quia differebatur ſolutio debiti contra.c.cõ⸗ ſuluit.de vſu.⁊ notatur in.c.dilecti.de arbi. t alen⸗ dum ſubtiliter.quia ex his verbis habitis in hac ſecunda cõ uentione clare liquet pꝛimum ⁊ ſecundum contractum fuiſ ſe vſurarium. Mam dicit ſe vendidiſſe ſibi medietatem do mus pꝛo indiuiſo.⁊ poſtea dicit ꝙ niſi reſtituat ſibi reſiduũ pecunie quam debet habere quod non teneatur ſoluere. nde non dicit ꝙ nolebat ſibi retrouendere aliam me- tatem.ſed quod debeat habere pecuniam.⁊ ſic in verita te nulla interucnit vera venditio.ſed totus contractus fuit ter de hoc videtur quaſi caſus.iſti.p: i dicitur poſſe conneniri vłl alter ſentiat lucrinn ſed non dã num. Et ſic videtur quod periculum capitalis poteſt ex pa pignoꝛatitius confectus in foꝛma venditionis in fraude ʒ vſurarium. ¶ Moſtremo condeſcendo ad tertium ⁊ vlti- mimm in quo dico ꝙ nulla poteſt hic allegari pꝛeſcriptio.qꝛ ſtatutum loquens in materia iuris debet intelligi ̃m ius cõ mune.ſ.vbi internenit bona fides.vt in.c.cum dilectus de cle. non reſi. facit.l.ij. C. de noxa.?.c. cum dilectus. de con ſue.⁊ ſi aliter intelligeretur non valeret ſtatutum.quia iĩidu ceret pactum. vt in.c.fi.de reſcrip.no.bar.in.l.omnes po⸗ puli.ff.de iuſti.⁊ iur.⁊ in.lʒ.fi:C.ſi cõtra ius vel vti.pub.vt᷑ in caſu noſtro creditoꝛ fuit in mala fide.de qua in fraudem vſurtrium contraxit.xxxiiij.q.ij.ſi virgo. ¶ His enim dicit in mala fide qui habet conſcientiam rei aliene.ut ibi.⁊ ſic ex parte creditoꝛis ficte ementis vel illicite paciſcentis nõ po teſt allegari aliqua pꝛeſcriptio. Idem dico in perſonam ſui heredis duplici conſideratione.pꝛimo quia mala fides de- functi nocet heredi vniuerſali.vt.l.cum heres.ff.de diuer. 2⁊ tem.pꝛeſcrip. Secundo ⁊ melioꝛi ꝙ heres tenetur ſa- tiſfacere anime deſuncti.vt in.c:a nobis in fi.de ſen.cxcõ.⁊ in.c.in litteris de rapto.⁊.c.fi.de ſeꝑul.⁊ ex his patet pꝛe- ſcriptionem non pꝛodeſſe heredi.Et hec ſufficiant. Con. lxxvij. Aid am franciſcus dicitur conſignaſſe qui ⁊ conuentione firmatis inter dictas parteſ videlicet ꝙ deberent dicti lanifices habere tenere ⁊ traffictare dictos centuʒ floꝛenos in eoꝛum traffico ⁊ arte lane.ita ꝙ ſtarent dicti floꝛeni in dicto traffico ad damnum ⁊ ad lucrum hoc expꝛeſſo ꝙ dictus franciſcus non teneatur ſubire damnuʒ in dicto capitale vltra.x.floꝛenos in anno. Nec etiam ad- mitteretur ad lucrum vltra.x.ita quod voluit dictus franciiſ cus non ſentire damnum nec lucrum vltra.x. anno. Que ritur nunquid pactum ſit licitum ⁊c̃. S Priti eiuſq; matris pꝛeſidio humiliter in nuocato.videtur pꝛimo ꝙ ſic licet eniʒ vno ponente pecuniam ⁊ altero operam. alio non expꝛeſſo damna ⁊ lucra debeant eſſe ccommunia.iuxta notabilem glo.quam ſe- uitur bar. ? communiter doc. in. l.). C. ꝓ ſocio.⁊ videtur pꝛobari in.l:ſi non fuerint.ff.eo.poſſunt ex conuentione hanc legis diſpoſitionem tollere ⁊ conuenire in maioꝛem partem lucri ſentiat vnus ſocius ꝙᷓ alter.vt di cta.l.ſi non fuerint.S.pꝛimo cum.i.ſequenti.⁊ eſt bo.tex.in 5.de illo inſtitutione eo.ti.vbi dicitur ſocios poſſe ĩter eos conuenire vt alter habeat duas partes lucri. Et nimiꝝ. nã contractus ex conuentione legem capiunt. in regula contra ctus.de regu.iur.li.vj. Et pactum contra accidentalia ſeu naturalia contractus bene valet.vt.ff. de poſi·l.j..ſi con- uenerit. ? in.l.pactaconuenta.ff. de contrahen.em.⁊.l.pa- ciſci.⁊.l.iure gen.S.ſed paciſcar.de pac.⁊.c.vno.de como. cum multis ſi. Ita debuit tenere conuentio ĩter dictos ha- bita maxime cum videatur ſatis honeſta cum quilibet poſ- ſet ſe habere pariter ad lucrum ⁊ ad damnum. nam ſicut la nifices poſſent perdere nonaginta perdito capitali.ita po- tuiſſent lucrari nonaginta ſi fuiſſent lucrati centum in anno vnde ſaltem ratione dubij contractus debet ſubſtineri. ar.ĩ c.in cinitate. z.c. nauiganti. de vſu. Becundo pꝛincipali o ſocio.. a deo.vbi cto ad alterum dumtaxat pertinere ꝙ videtur velle hoſti. in ſumma de vſu.5.an aliquo v.quid ſi periculum.2⸗ Joan. an. in. c. per as o do. poſt diuoꝛ reſt. vbi dicit ꝙ dos exa ctaa marito vergente ad inopiam deponitur apud merca- toꝛeʒ qui tauebi grenbi ſaluo reſpodeat mulieri de par te honeſti lucri · Si ergo paciſcj poteſt vt periculum to- tius capitalis ſpectet ad recipientem. ſoꝛtius valeht pactũ in caſu noſtro in quo iſte franciſcus volebat viqʒ ad.x.quoli- bet anno ſentire de damno ⁊ parimodo ſe parabat in lucro ertio ad idem facit certum eſt ꝙ inter pꝛedictos fuit contracta ſocietas ⁊ non mutuũ cuʒ dictus franciſcus vel- let ſtare ad lucrum ⁊ ad damnum ſaltem vſq; ad decem ex- go ceſſat vſura.cum illa non verſetur niſiin contractumu- tui. vt in.c·conſuluit· de vſu.?.c.eitiens.ixxxviij.di· Et ple buſdam laniſicibus floꝛenos centum pacto ne per Jo. an. in regula pactum. de regu. iur. li.vj. in mer⸗ cu. Sed pꝛedictis non obſtantibus arbitroꝛ dictum con tractum nullomodo fuiſſe licituʒ pꝛimo pꝛobabo per aucto. ritates ⁊ facilius adhibeatur fides./ SGecundo per iura ? rationes hoc enim videtur pꝛimo tenere glo. oꝛchnaria ĩ de cretis.xiiij.q.iij.pleriq;.vbi querit. Munquid licite poſſit quis dare pecuniam ſuam erratoe vt inde emat merces. ⁊ inde emat partem lucri.Et dicit ꝙ non ſi periculum ſpe ctat ad recipientem.quia videtur quadam contractus mu- tui.Sed ſi ſocietatem contra hunt ⁊ periculum ſpectat ad vtrunq; dicit licitum eſſe ꝙ vnus ſocius det pecuniaʒ ⁊ al ter ſuppleat cum laboꝛe quod deeſt in pecunia dicta.l.ſi nõ fuerint cum conſi.S.allega. Idem voluit gof.in ſumma de vſu.⁊ in.c.nauiganti.eo.ti.dicens ꝙ ad hoc vt ſit licita ſoci etas ⁊ ceſſat omne pactuʒ opoꝛtet ꝙ damna ⁊ lucra ſint cõ munia hanc eãdem opi.tandem voluit hoſti.in dicto.S.an aliquo v.eſt tamen veritas in hanc opinionem concurrunt a30. ? glo.oꝛdinnria accur.in dicta.l.ſi non fuerint.vwoi di⸗ cunt ꝙ ſi vnus ſocius non confert magis in ſocietate qᷓ; al- ter non valet pactum inducens inter eos diſparitatem.qðᷣ eſt valde notandum. Idem videtur velle YJo. cal.in dicto c.nauigãti. Sed in caſu noſtro erat diſparitas iter ſuos ſi ne aliqua iuſta ratione ergo non fuit inter illos contracta ſo cietas quod vltra pꝛedictas copioſas ⁊ ſolemnes auctoꝛita- tes pꝛobetur hoc modo.Societas ius quoddam fraternita tis in ſe habet vt notanter dicit tex.in.l.verum in pꝛincipio ff. pꝛo ſocio ergo pactum inducens iſtam diſparitatem iter iſtos ſine cauſa rationabili eſt contra ſubſtantiam cõtractus cum rumpat ipſum ius fraternitatis.quia de natura fraterni- tatis eſt vt omnia ſint communia.hanc rationem allegauit hoſti.vt.S.⁊ per eam receſſita pꝛioꝛi opinione dicens intex ſocios non valere vt alter ſuſtineat periculum ſoꝛtis tantũ. MNec obſtat ꝙ in alijs contractibus valet pactuʒ vt quis ſu ſtinet periculum vbi als non obligabatur a iurevt in depo ſito comodato ⁊ ſimilibus.quia ſᷣm eum in alijs pactum eſt contra accidentalia contractus.Sed in caſa noſtro eſt con- tra ſubſtantialia pꝛopter ius fraternitatis.quod eſt inter ſo- cios dicta.l.verum.Secundohoc pꝛobo per dictam.i. non fuerint. ? dictum.9. de illo cum ſequenti. vbi expꝛeſſe dicitur ꝙ inter ſocios damna ⁊ lucra eſſe debent equalia ?ꝰ poteſt ex pacto induci inequalitas quando alter poſuit pluſ induſtrie vel in pecunie ⁊ ſic ex cauſa alter autem videtux pactum infringi tanqᷓ; contra ſubſtantiam ſocietatis at in ca ſu noſtro nulla ſubeſt legitima cauſa quare dictus franciſcus non deberet ſuſtinere equaliter periculum in ſoꝛte.ſicut di⸗ cti lanifices ſed volebat ſtare ſecurus vt non perderct vltra decem.quod repugnat iuri ſocietatis ⁊ fraternitatis. Mec obſtat ſi dicatur quede de lucro volebat participare vltra decem quia pen hoc non ceſſat diſparitas.immo magiscreę ſcit. Item ⁊ melius non eſt veriſimile ꝙ in anno potuiſſẽt iſti lanifices lucrari vltra viginti vel paꝝ plus ⁊ ſichabuiſſet dictus franciſcus veriſimiliter partem ſuam integram ⁊ lu crum.ſed be ne eſt facilius contingens in totuʒcapitale vł alio modo perdatur.⁊ dicti laniſices habuiſſent duplicatuʒ damnum. nam perdidiſſent operde ſlca c ſuginiſſent to tum periculum ſatis vltra x.dictus autem franciſcus ſolus pati poterat vnicum ⁊ modicum damnum.Et ſic nemo in ficiari rationabiliter poteſt. quia magna inter eos ſine cau- ſa rationabili foꝛet diſparitas.nam de iure dictus franciſcui deberet ſolus ſentire damnum in capitali etiam in toto.la⸗ nifices vero ſolum in operis · vt eſt glo.ſingularis quam ſe- quemtur Qe.? Cſin dicta.l.j. C. pꝛo ſocio que dicit ꝙ di cta pecunia quam alter contulit ſoluitur ſocietas.nec tenet᷑ is qui pꝛeſtabat operam.v per hanc notabilem conſiderati- onem clare patet turpitudo ⁊ diſparitas pꝛedicti contractꝰ nam lanifices poterant perdere operas ⁊ ſuſtinere pericu- lum capitalis.x.ffoꝛenis exceptis. 6 Fen ⁊ tertio iura nł libi admittunt diſparitatem ſiue cauia rationabin concurrẽ te in toto damno capitali.vt in dicta.i.ſ non fuerint in di⸗ cto.s.de ilio. Mec obſtat.ꝭs.a deo inſti.pꝛo ſocio.quia multi pliciter 2 illum reſpondetur per hoſti.? Jo.cal.in locis pᷣ⸗ alle. Sed ego ſolitus ſum reſpondere clarius? credo ve ratius.dico enim ille tex. debet intelligi in pacto iuri com muni confoꝛmi.i.quando fuit conuentum vt is qui operaſ pouit non ſentiat damnum capitalſſed lucrum ſic. Et hoc ideo quia ſatis ipſe ſentit damnum in operis. Nam opera ſua valet tm̃ quantũ alterius pecũia.vt ibi merito ſatis ẽ vt ipſe perdat operas ⁊ alter ſolus ſentiat damnum in capita⸗ li.⁊ ita videtur velle tex.ſi finis illius..referatur ad pꝛece dentia.quod fiendum eſt ar.in.l.ſi ita ſtipulatus..griſogo nus.ff. de verbo. obli. Mon autem admitterem vt valeret pactum vt dans pecuniam non ſentiret damnum ſʒlucrũ. Ham hec ſocietas eſſet quaſi leonina.⁊ quaſi cõtra ius fra ternitatis contra dictam.i.ſi non fuerint.⁊=.l.verum.qꝛiſte haberet damnum operarum?⁊ pecunie.⁊ alter nullum dã⸗ num vt ſentiret. Item eſſet in effectu contractus mutui. quia ſentiret lucra ⁊ non damnum.dicit glo.in dicto.c.ple runq;. Et per hoc poteſt reſponderi ad tertium contranuʒ 5. foꝛmatum. Mam licet videgtur contracta ſocietas. tamẽ ex quo pericula non erant connimmo tanta diſparitas videtur potius quadam pꝛeſumptus ⁊ fictus ſeu ſimulatus contractus mutui.⁊ ſic contineret vſurariam pꝛauitatem. ar. in dicto.c.in ciuitate.⁊.c.naniganti.Item pꝛeſuppoſito ꝙ non eſſet vſurarius contractus ſaltem non licita ſocietaſ per pꝛedicta.ergo non poteſt peti ratio ſocietatis nec lucꝝ cum defecto petitur quia ex pecunig non pꝛouenit lucrum ceſſante ſocietate dicto.c.eitiens. auctoꝛitateʒ Jo. an. in.c.per tuas.dico ꝙ iure non pꝛobatur. vt etiam dicit o. cal.in dicto.c.nauiganti. ſAuken tamen volentes illud dictum ſaluare dixerũt ꝙ pꝛocedit fauoꝛe dotis. quod tamen mihi non placet.quia fauoꝛe dotis non debet cõmit ti pactum.vt in.c.ſuper eo.de vſu.Ex his remanent ſolu⸗ ta omnia contraria ſuperius foꝛmata.Et poteſt inferri ad ſolution em alterius dubij.de quo queritur an pꝛeſcriptio ſtatutaria haſit locum in caſu videtur eniʒ ꝙ ſic quia illa pe cunia remanſit pure in debito ⁊ non in ſocietate.ergo idem dicendum de eo quod in alio debito exidemptitate rationii de confir.vti.cum dilecta.⁊.c.tranſlato.de conſti.2.l.illud ff. ad.l.aquil.Et hec ſufficiant. Mi.abbas. Alo toto pꝛoceſſu habito in accuſatiõe cõ tra venturellum manuelis ſabbatini hebꝛe um habitatoꝛem terre montis politani in- ſtituta per quendam nicolaum olim barto lomei de curtuna habitatoꝛem dicte terre. bꝛeuiſſime 7 aminanda iĩicumbu it ad luculentam facti deciſionem. imo an dictus vẽ turellus ſeu ipſius pater eius nomine comparens ſit abſol- uendus vel condemnandus. Secundo pꝛeſuppoſito ꝙ ſit abſoluendus.an dictus nicolaus ſit de calumnia ad penam talionis condemnandus. beat calumnie penam euitare an ſaltem depeat condemna ri in expenſis factis in dicta accuſatione. uo ad pmuʒ ommiſſa ad vtranq; partem argumentatione bꝛeuitatis cã cum ſit iſtud conſilium deciſum. dico dictum venturrellnʒ ſeu manuellum eius genitoꝛem nomine dicti venturelli filij ſui comparentem debere a dicta accuſatione abſolui. mo⸗ ueoꝛ quoniam ſi ſupꝛa ſcripte refoꝛmationis cuius diſpoſiti⸗ one dictus venturellus in petitis verba ponderentur duas partes pꝛincipales continet.pꝛima eſt ꝙ omnes ⁊ ſinguli re tetaglatoꝛes panni lane lini ⁊c᷑. omnino teneantur ⁊ debeãt ⁊ e ercere eoꝛum artes in loco mercantie dicte ⁊c̃. Secunda pars eſt ꝙ alibi potecaliter non poſſunt re degari panni lane lini ⁊c.ad penam ⁊ ſub pena floꝛenoꝛum centum cuilibet contrafacienti 2c. / Si autem diligenter pongderentur dicta teſtium inductoꝛum contra dictnim ven turrellum in nullam partem dicte refoꝛmationis pꝛobatur ĩ cidiſſe in pꝛiniam luce clarius conſtat nõ incidiſſe.quia per neminem teſtamentum pꝛobatur dictum venturellum eſſe retaglatoꝛem ⁊ artem retaglaree extranſiſſe extra locũ mer eantie.ſicut refoꝛmatio exigit.quinimmo potius teſtis ſe- cundo loco inducti pꝛobant oppoſituʒ in eo ꝙ vnanimiter dicunt dictum venturellum ſeu apothecam retaglarie do⸗ nec fuit facta dicta refoꝛmatio pꝛohibens modo pꝛedicto ⁊ ſic limitando ſe ad tempus videntur tacite inſinuare ⁊ atte ſtari ꝙ poſt dictam refſoꝛmationem non exercuit dictaʒ ar tem.ar.in.l.cum pꝛetoꝛ.ff.de iudi.⁊ in.l.ex eo.ff.de teſti.⁊ in.c.nonne de pꝛeſump.⁊.xxv.di.qualis.Et ſatis eſt ad pe nam euitandam quod non pꝛobatur contrarium.quia facta maxime debita non Heeſumitur.l. vna. . de manda. pꝛin. A ertio pꝛeſuppoſito quod de 2. c.cũ in iure.de offi.dele.cum quilibet pꝛeſumatur honu/ de ſcrupti. etaglaria enim poteſt dici quem vulgus ſit appellat cum non habeamus hoc iure diffinitũ.ad hoc bo. tex.in.l.ſciendum.s.illud ſciendum.ſff.de edili.edic.⁊ quod notat bar.in pꝛohemio.ff.minime autem pꝛobatum fuit ꝙᷓ iſte poſtlegem fuerit retaglarius vel ꝙ artem retaglarie ex tra locum mercantie exercuit cum non pꝛobetur ſicut habi tus in dicta terra vel ꝙ dictam artem exercet ſaltem admit niſi uaref Kanan in. c.fina.de pꝛeſump.⁊ in.c.vno. tendo omnes ſine delicto volentes ab eo pannum emere. per viam retaglarie.quod videtur neceſſariuʒ ad hoc vt ꝗs dicatur aliquam artem exercere.ad hoc quod legitur? no⸗ tatur in.l.palam.ff.de ritu nup. Et quod notat Ci.in.l.j. C. de epi. audi.facit ⁊ quod notat bar.in.l.ſemper.ff.de iur. nu. 7 in dicto pꝛohemio.ff. vbi dicit illum pꝛopꝛie appel lari mercatoꝛem qui maioꝛem partem foꝛtunarum ſuaruʒ habet in mercimonijs cui eſt in hoc ſtandum ſicut commn ni appellationi vulgarium in dicto.S.item ſciendum.⁊ĩ.l. cũ delamõis,.S.aſinã.ff.de fũ.ĩſtru.⁊ inſtru.leg.l.labeo.de lupel.lega. Kanna vero dictum venturellum nihil expᷣ dictis eſt pꝛobandum.Ex quo clare concluditur ꝙ ex capi- re pꝛime partis dicte refoꝛmationis venit abſoluendus. Sren videtur mihi dieendum reſpectu ſecunde partis. illa enim ſi bene ponderentur requirit vnum cuʒ certa qua litate.ſ.ꝙ extra locum mercantie nõ poſſint calter da * ni retaglari ⁊c. Ande conſiderandum eſt illud aduerb ium poticaliter.quod determinat ⁊ qualiſicat verbum retaglari iuxta notata per bar.in.l.ex facto.ff.de vulga.⁊ pup.qua⸗ re non ſufficit pꝛobare quo ad incurrendam penam ꝙ quis retaglauerit pannos niſi pꝛobetur ꝙ hoc fecerit poticaliter quia cum aliquid eſi pꝛobandum cum certa limitatione ſeu qualitate non ſufficit illud pꝛobare ſine qualitate ſeu deter- minatione requiſita.vt in.l.fulcimus.⁊ ibi per bar.ff.ex qui bus cau.in poſ.ea.⁊ per eundem in.l.diuus.ff.de re iudi ⁊ ĩi c.non pꝛobatur quod poticaliter pannum vendiderit. Mã nullus teſtium deponit ſe incidiſſe dictum venturellum i lum pannnm retaglaſſe ſalteʒ poticaliter pꝛout requirat ſie tutum.immo potius pꝛobant oppoſitum cuʒ vnus dicat ſe audiuiſſe a dicto venturello ꝙ pannumillum retaglauerit in merrantia. Aem alij teſtes ſimpliciter dicunt ſe vidiſſe dictum venturellum tradidiſſe dicto nicolao tria bracchia panni lani.ex hoc non poteſt concludi etiam ſi verum ſit ꝙ dictum pannum tradiderit dictus veuturellus potecaliter retaglauerit pannum impoꝛtet ideʒ quod vt retaglarias vt clare innuit verba ſtatuti pꝛecedentia que ſunt animaduer- tenda ad declarationem ſequentiumi.vt in.l.ſi ſeruus pluri unm in fi. de le. j.⁊ in.l.minus.de lega.iij.minime autem p⸗ batur aut retaglarius vendiderit dictum pannnul.Et iõ non ſufficit ad condemnationem venturelli.marxime habi⸗ to reſpectu ad qualitatem ſue perſone cum ex pactis initis cum exceiſa oommunitate floꝛentie ſibi liceat vendere pi/ gnoꝛa tranſcurſa.Et habet etiam in pactis q nullum ſtatu tum poſſit fieri in pꝛeiudicium pactoꝛum ſuoꝛum.vnde po tuit eſſe ꝙ dictum pannum vendiderit non poticaliter. vt retaglarius ſed vt feneratoꝛ habens pignoꝛa tranſuerſa.ac euſatio enim debet extoto pꝛobari.ita vt pꝛobatio ipſam ac ceſſoꝛie concludat.vt in.c.in pꝛeſentia.de pꝛob.facit quod notatur bar.in.l.non ſolum.S.ſʒ ⁊ repꝛobari.ff.de no.ope. nun.hinc no.dixit in.l.ij C. de pꝛoba.quod ſi fuit facta ac- cuſatio vel inquiſitio de inſultu facto cum armis vl de,per cuſſione cuʒ ſanguinis effuſione ⁊ poſtea pꝛobatur ſimplex inſultus ſine armis vel percuſſio ſine ſanguinis effnſione debet fieri abſolutio.quia non pꝛobatur qualitas actus ðᷣdu cti in accuſatione.ad hoc.l.denunciaſſe..quid tamen.ff.ð adul. ⁊.:.ij.ff.de vi bo.rap.cum ſi. Ita dico in pꝛopoſito. x his concludo quod dictus venturellus non pꝛobatur incidiſſe.nec in pꝛimam nec in ſecundam partem dicti ſta- tuti.Et ſic venit abſoluendus quia accuſatoꝛe non pꝛoban te reus abſoluendus eſt vt in iuribus vul =ð nunc ad ſecundum an dictus nicolaus accuſatoꝛ veniat de calumnia puniendus.⁊ in hoc poſſet examinari longa que ſtio que in iure fit nunquid accuſatoꝛ poſſit calumniari. eo ipſo quod non pꝛobat.de qua queſtione plene no.in.l.j.ff. ad turp.⁊ ibiper bar.= in.latlhetas.de his qui no.infa.⁊ in c.ij.de calum.⁊.ij.q.iiij.c.qui pꝛobat.⁊.S.notandum cum multis ſi. Sed non inſtando in verbis communis cõclu = — —☛,ũB⁊—— — — –—— ſio eſt ꝙ accuſatoꝛ deficiens in pꝛobatione excuſatur a pe na calumnie ſi habet pꝛo ſe aliqua euidentia iudicia. vtpu⸗ ta fa mam vel auditis a fide dignis vel quid ſimile vt nota- tur in iuribus pꝛeallega.maxime in dicto.S. calumniatoꝛ.? optime facit in· c.j.in fi.de elec. Sed ex dictis teſtiũin hac cauſa pꝛoductarum ſatis poteſt euidenter coniecturari di etum nicolaum non fuiſſe in calumniam. vt veriſimiliter potuit credere dictum venturellum ex illo facto veniſſe cõ tra refoꝛmationem pꝛedictam.calumnia autem conſiſtit ĩ animo ⁊ requirit dolum.qui non eſt ſine calliditate ⁊ fraude l. j.ff.de dolo.ꝛ.l.iuregen..ſed ſi fraudandi.ff.de paetil.in qua dictus nicolaus nõ videtur fuiſſe. Ex quibus bꝛeuiter concludo ad ſecundum videlicet dictus venturelllus ſit de calumnia ad penam talionis condemnandus.⸗ Ad tertiũ ſcilicet ꝙ de expenſis arbitroꝛ dictum nicolaum in expẽſis condemnandum. quia licet nõ fuerit in calumunia tamẽ te mere perſeuerauit in accuſatione cum debuerit pꝛius diſ⸗ currere ⁊ peritioꝛes conſulere an per illud factum pꝛobare tur accuſatio inſtituenda contra dictum venturelluʒ. quod cum non fecerit depꝛehenditur in temeritate que ſola ſuffi cit vt quis condemnetur in expenũis.vt in.c.calumnia.de pe.⁊ ibi per doc.⁊ plenius notatur in.c.finem.de dolo.⁊ cõ tuma.⁊ in.l.eum quem temere.⁊ ibi per bar.ff.de iudi.⁊ in l.j.ad turpil.per eundem. vnde iuris ignoꝛantia non excu/ ſat a condemnatione expenſarum tenent glo.⁊? doc.ĩ dicto c.finem. Et bar. in dicta.l.j. ad turpil.⁊ ſpe.in ti.de expen. 5§.· fi. v. ex pꝛemiſſis partes.ergo iudices erunt in hac accuſa⸗ tione abſoluere dictum venturellum ſeu manuelleʒz nomſe filij ſui ↄparẽtẽ a dcã accuſatiõe ⁊ ↄdẽnatione dictũ nicolaũ in expenſie quas pꝛobabiliter dictus venturellus ſeu pater pꝛo eo fecit.vt in hac cauſa. de expenſis vero pꝛeſentis cõ- ſilij cum poteſtas ex ſuo officio ipſum petierit cui incumbit dico ſtandum conſuetudini.iuxta notata per ſpe.in ti.de ſa la..j.v.conſuetudo.⁊ per glo.in cle.ſtatutum. de electio. qua ceſſate oꝛdinarias pꝛo ſalario nihil petere poteſt. vnde ſi eget ſuis ſumptibus illum obtinere.cum pꝛopter hec one ra incumbentia inſtituatur ſibi ſalariuz.iuxta notata ꝑ Jo. an.in.c.cum ab omni.de vi.⁊ hone.cle.ſpoꝛtulas tamen ð iure ciuili ⁊ aliqua munera petere poteſt. que tamen nõ ſũt iure determinate.ſed ſtandum eſt iuris conſuetudini. vt in auc.offeratur.de hoc per glo⁊ bar.in dicta auc.offeratur. hec ſufficiant. MNicolaus. Con · lxxviii · Alud de iure queritur an filius cogatur re ſtituere hereditatem patruo.ſ.germano te ſtatoꝛis ſi decederet ſine liberis teneat᷑ ca- uere cum fideiuſſoꝛibus de teſti.fienda in euentu conditionis ſeu reſtitutiõis Et bꝛe ₰ uiter dico hoc dubium pendere ex intelle⸗ ctu.l.iubemus.C.ad trebel. Nlud enim indubitati iuris obligatus ad re ſtitutionem ſideicommiſſi vniuerſalis vel ticularis tenetur regulariter cauere cum fideiuſſoꝛibus.vt ẽ tex.iuncta glo.in.l.ſemper.ff.vt lega.no.cau.pꝛobatur ex- pꝛeſſius in.l.ſ quando eodem titulo.¶ Item per locuma ſpeciali.in.l.ſilius.eodem ti. Nam ſi ibi eſt ſpeciale in filio nouiter emancipato vel ſeruo manumiſſo vt releuetur pa- ter vel dominus pꝛeſtando cautionem ſub hpotheca bo⸗ noꝛum ſi —— alijs ergo foꝛtius non ſuffcit cautio ẽt ſub hypotheca bonoꝛum.quinimmo etiam ſi eſſet impotẽs ad idonee cauendum non ſufficeret iuncta pꝛomiſſio etiaz cum bypotheca bonoꝛum.ſed pꝛocedendum eſt iuxta eaꝗᷓ notabiliter habentur in.l.poſti.S.imperatoꝛ eo.ti.difficu tas ergo vt pꝛedixi oꝛitur quando ſilius rogatus eſt reſtitu ere. Nam ipſe videtur pꝛiuilegiatus. vt non tene atur ad hanc ſatiſdationeʒ. vt dicta.l.iubemus.⁊ ꝙᷓ ꝙᷓ ille rex.loqua tur quando quis eſt rogatusreſtituere hereditateʒ filio ſuo nepotiteſtatõis vel pꝛo nepoti.Et deinceps tamen quidãẽ qui reputabantur moderni tempoꝛe Qi. dixerunt idem qñ fulius rogatus ẽ reſtituere er̃neo ex idẽptitate ſeu maioꝛita te rationis extraneus ſit ingratus ꝙᷓ flius ſeu nepos. vel cõ iunctus. Nam ſi vinco pꝛoximioꝛem in gradu foꝛtius vin- coremotioꝛeʒ. vt in.l.iij.v.ſed licet.C.de bo.materna.æt boc argumentum fecit Ei.vacillare in.l.iubemus. in fi. ta⸗ men videtur reſidere ipſe tandem in contraria ſententia vt . ille teł. non extendatur vltra perſonas ibi expꝛeſſas.qꝛ hoc vetuit expꝛeſſe tex.in dicta.l.ĩubemus in fi.vbi apertiſime pꝛobatur hec contraria. ⁊ ibi aperte tenuit odof. dicens illud ſpeciale inductum fuiſſe inter deſcẽdentes ne diſcoꝛdia oꝛi retur inter eos. Nam videtur oꝛiri quedam diffidẽtia ex pe titione ⁊ pꝛeſtatione huius ſatiſdationis.ſimile adduco in pꝛeſtatione fideiuſſoꝛis de dote reſti pꝛohibita inter maritum ⁊ vxoꝛem ratione pꝛedicta.ſecus in extraneo reci piente dotem pꝛo alio.vt iegeur ⁊ notatur in rubꝛo ⁊ nigro C. ne fidei do.de.⁊ maxime in.il.in dotibus.C.de do.cau. non nu. Item tex. in dicta.l.iubemus loquitur in nepote ⁊ pꝛonepote.pꝛopꝛie autem ſᷣm canones ⁊ leges.talis dicit ſilius filij vel filie? filius nepotis.ff.de gradibus.il.intercõ ſultus..ij. gradu in fine.⁊.xxxv. q.vj. c.j.ij ⁊.iij.filius autẽ fratris impꝛopꝛie dicitur nepos ex communi vſu loquendi. vt no. Yo.an.in.c.fundamenta.de elec.li.vj.plenius Fre. de ſenis conſilio.xxviij. Jura autem maxime antiqua ðbẽt intelligi pꝛopꝛie.⁊ non ſᷣm impꝛopꝛium vſum loquendi.pꝛe ſertim hodiernum. quia legiſiatores peritiſſimi non vtunt verbis vulgarium.vt notabiliter dixit bal.in.c.j.de ſucceſſ. feu.ſacit quod notat bar.in.l.ſtipulatio iſta.ꝭ.hi qui.ff. de vH. obii.¶ Quid plura ad hunc noſtrum intellectum adduco vltra alias duas glo.notabiles iuris ciuilis.vna eſt in l. j. ff. vt lega.no.cau.in ver.ſemper vbi pꝛimo dixit ꝙ liberi teſta toꝛes non ſatiſdant per dictam.l.iubemus.Et in medieta⸗ te poſt ſubdit ꝙ illud eſt ſpeciale quando rogatur filius reſti tuere ſuo filio.ſecundo glo.magis notabilis eſt in.l.filio eo. ti.que adhuc magis reſiringit dictam.l.iubemus dicens esõ pꝛocedere.ſi rogatus erat filius ⁊ fideicommiſſarius erat ĩ poteſtate rogati.quod non contingit in caſu noſtro.⁊ idẽ vo luit ibi bar. ꝛeterea pater rogatus reſtituere filio te⸗ netur regulariter ſatiſdare.vt pꝛobatur per locum a ſpecia- li.in dicta.l.filio.foꝛtius ergo quiſquis tenetur reſtituere pa truo. ſconcludho in caſu noſtro ꝙ patruo ſit danda fi- deiuſſio. Mec eſt coꝛꝛecta.d.l.ſilio.per dictam.l.iubemus vt no.glo.in.d.l.filio ⁊c̃. EAS (Con im. Aſus inter magniſicum commune ſenaꝝ ex vna parte ⁊ raynerium toſcanum me⸗/ diolanenſem ex alis interceſſit certa ſo- lemnis conuentio occaſione vſurarum re ſtituendarum quas Zeno in vltimo ſue vi tee reſtitui mandauit. ⁊æ ad easreſtituendas dictus raynerius per infraſcriptum modum ſe obligauit.vꝰ⸗ ba autem conuentionis ſunt hec. Che le vſure ſi debiano interamente reſtituire per tempo de ſei anni ogni aͤno vn tanto.la quale reſtitutione comenciato e fare ſi debba con effecto per lo pꝛimo anno in calẽdo de ʒenaro ⁊ coſi ðᷣ poi ſi ſegua de genaro in genaro. maxime de dicti ſei anni ren dendo pꝛimo a citadini poia contadini ⁊ ſottopoſti ſecõdo ch per oꝛdine furono ſcritte ⁊ poi a quelle ch̊ ſi trousſſeroo foſſero foꝛeſtieri ſimilemente ſi faʒa la reſtitutione de tut⸗ ti li denari in queſto modoche de pꝛeſenti ſe elega vn depo ſitario a tenere ⁊ rendere li dicti denari deile vſure. Kioe a⸗ quelli che ſi rouerano ie Ronrie perſone a loꝛo heredi per li altri: che vighoꝛie adeſſer metere a la caſa di la ſapientia queritur ſi?·. Aodopꝛeſupponitur ꝙ quidam ĩ p. imo termino tam ciues ꝙᷓ foꝛenſes non petierunt eoꝝ ſextã par tem.inſtructoꝛes domos ſapientie ila petunt tani incertũ Queritur nunquid poſſint ⁊c̃. 4 uocato bꝛeuiter concludo ꝙ ſi apparere po teſt quibus dicte pecunie debentur nõ poſ ſunt admmiſtratoꝛes domos ſapientie pe- ti. Nec de iure communi.nec vigoꝛe dcẽ conuentionis de iure enim communi cla- rum eſt.q quandiu ſuperſunt illi a quibus fuerunt extoꝛte. vel eoꝛum heredes non debent diſtribui in piam cauſam tãẽ Sᷓ incerte.vt eſt tex.apertus cum glo.in.c.cum tu.de vſu.⁊ in. c.ſicut dignum.S.res.de homi:quinimmo dignum di⸗ cit glo.in.c.cum tu.ꝙ ſi hi quibus debentur ſunt abſentes debent ad illos mitti.¶ Mulla ergo actio ad illas pecunias petendas competit domui ſapientie.pꝛeſuppoſito ꝙ de iu re ſibi debeantur incerta.quia vt dixit non poteſt dici icerta ꝛiſti emſq; matris pꝛeſidio humiliter in- O per hoc quod notat glo.in.c.ij.de vſu.li.vj.in verbo ſatiſfa ctione ⁊ per fre.de.ſenis conſilio.iso. m dictus ray- nerius tenetur reſtituere illis quibus clarũ eſt debere a quo- rum obligatione non releuaretur.etiam ſi pauperibus reſti tuant vel alijs quibuſcunq;.vt in dicto.c.eos.⁊ debitnʒ re mittit. Sed augere ſi nunqꝙᷓ; impꝛonide ſoluitur quando a- lij ex vebito eſt pꝛeſtandum.vt dicit tex.in.c.ea.te.de iure/ iuran. 2.ff. de ſolu.l.vero pꝛocuratoꝛi.nec tenetur ſoluere. etiam ſi domus ſapientie vellet ſibi pꝛeſtare cautionem de conſeruando eum indemnem.illa enim ſola non facit vt qſ teneatur ſoluere ei cui non debet an ſit conſanguineus de bentis recipere.vt notat glo.⁊ bar.in.l.vero pꝛocuratori pᷣ allega.⁊.l.qui hominem.eo.ti. Mec etiam vigoꝛe ſupꝛadi cte conuentionis tenetur dictus raynerius ſoluere.quia ad ſoluendum domui ſapientie obligatus eſt ſub conditione.ſ. in caſu in quo pecunie eſſent iuncte.⁊ quia neſcirentur vel non poſſent illis quibus debentur vel eoꝛum heredes inue niri. Nam vt dicit glo. in dicto. c. cum tu.qᷓdiu poteſt fieri reſtitutio illi qui ſoluit nunꝙᷓ illa pecunia debet dari paupe ribus ſeu in aliam piam cauſam conuerti.⁊ ſi ipꝛouide ſol-⸗ ueretur ad pium vſum teneretur nihilominus dictus ray- nerius iterum ſoluere debentibus recipere per iura ſuperi us allegata.Gt no. Frede.vbi.S. Et anto.de bu.in dicto. c..cum tu. Anteqᷓ;ᷓ ergo exiſtat conditio incertitudinis non peoteſt peti.quia non dicitur ceſſiſſe dies ſolutioni fienda. vt.l. cedere diem.ff.de verbo.ſigni.⁊ in.c.pꝛudentiam.⁊ per Inno. de offi. dele. pendente enim cõditione ſola ſpes lobligatione eſt. inſti.de ver.obli.ꝭ.ex conditionali.? quod in die m dentur. licet ante ſolui poſſit.peti tamen non põt in.l.continuus..eOq; tempoꝛe.ff.de verbo.obli.⁊ ĩ.c.vni co.de plus peti. Aone ergo ꝙ extantibus illis vyl eo rum heredibus quibus pecunia debetur non poteſt per ad miniſtratoꝛes domus ſapientie tanꝙᷓ incerta peti.⁊c. Mi. Lon. lrxxrſf. Mnipotentis dei poſtulato ſuffragio.vi detur pꝛimo dictam catherinam nullo mo do impediri quo minus dictam dotem oc- tingentoꝛum floꝛenoꝛum ab herede incer liiſen petere poſſit.nam ſiue dicamus illaʒ Dolem fuiſſe patri ⁊ filie communem ſiue ſolius filie non liberatur ſoli patri ſoluens.vt in.l ſcdᷣa.ff.de ſole matri.l.qui hominem.S. ſi gener de gtinhs⸗ t in caſu noſtro dico foꝛtius ſoluentem patri non libe ari.quia illa dos erat ſolius filie cum tempoꝛe quo pater fi liam maritauit eſſet emancipata. Mam ſi dos conſolidat᷑ in perſonam ſolius filie ſi expoſtfacto ęmãcipatur.vt.l. vni ca.S.videamus.G.de rei vxo.actio.Foꝛtius hoc cõtingit ſi ab initio erat emancipata.vt notat bar.in dan d A enim dos pꝛopꝛium femine patrimonium. vt in.l.iij..x. ſi igitur.ff.de mino.Habet ergo ex his filia fundatam inten tionem contra heredem mariti.nec alia que poſtmodum ĩ terceſſerũt habent ipſi filie pꝛeiudicare. Mõ.n.ob. ſibi ſecũ da conſtitutio maioꝛis dotis cum ſecundo nuptui traderet᷑ quoniam non habuit pecuniam pꝛime dotis a patre exactũ ſed dotem maternam.quod colligitur ex quantitate vtriuſ qʒ dotis materne.ſ.⁊ ipſius filie.⁊ clarius hoc elicitur ex fi ne ⁊ liberatione quam vt heres matris fecit dicta caterina patri ſuo ibi dum dicit.Et hoc ideo fecit quia fuit confeſſa habuiſſe a dicto bernardo dictam dotem domine mee ⁊c̃. licet enim a pꝛincipio dos mille ⁊ quadraginta floꝛenoꝛum uiſſet ſimpliciter a patre conſtituta. tamen ex ſequentibus atet ꝙ intendebat dare ⁊ illa recipere dotem maternam. Nam ex ſequentibus declarantur pꝛecedentia. vt.l.fi ſeruꝰ plurium.in fi.x.l.qui filiabus.de lega.j.⁊.l.minus.de lega. iij. NHon habet pꝛeterea obſtare dicte catherine finis? libe ratio generalis quam fecit patri fuo. quia illa non refertur 4 ad ignoꝛata per dictam catherinam.vt ĩ.l.tres fratres. C. ö8 pac.⁊.lʒ.ſiſoꝛor. C.de colla.⁊. l.nec ignoꝛans.C. de dona.fa cit quod legitur ⁊ notatur in.l.qui rome..duo fratres.ff.ð ver. obli. Item quia liberatio fuit facta reſpectu eoꝛum que a patre petere poterat.ſed dicta catherina nihil tamen a patre exigit nec ab eius herede ſeu a ſuo creditoꝛe ergo = cetera. Et eadem conſideratione tollitur aliud motiuum. quod foꝛmaripoteſt ex teſtamentaria diſpoſitione paterna 5 in ſimili notat bar. in.l.. C. de arbi. io? cipaliter ⁊ foꝛtius pꝛo iſta parte facit no.glo.in dicta.l.ij.ff. 2 liberatione heredis poſtmodum ſubſequuta Sed bis non obſtantibus contrariam arbitroꝛ ſententiam verioꝛem 2 dico heredem maritiomnino liberatum ab obligatione qua tenebatur dicta catherina.Moueoꝛ pꝛimo quia ex ſo lutione ſacta patri contingit liberatio ſine ab initio petierit poteſt filia ſciente ⁊ non contradicente.vt.l.ij.S. voluntatẽ ff.de ſo.ma.ſiue expoſtfacto ſciuerit ⁊ non contradixerit ſal tem aliquo actu poſitiuo interueniente.vtin.l.paulus.ff.rẽ ra.habe.⁊ cle.j.de pꝛocu.⁊ bonus tex.in.l.filiuſfamilias.ab ſente parte.ff.ad mace.facit quod notat bar.in.l.cum taber narius.S.idem queſijt.ff.de pigno.⁊ in.l.que enim.ff.rem ra.habe.Et maxime hoc contingit. ? in.l.ſi ſeruus commu nis. ff. de dona.inter vi.⁊ vxo.vbi ratione coniunctionis q̃ᷓ eſt inter fratres tacens habetur pꝛo conſentiente etiam vbi agitur de iactura rei familiaris.pꝛo hoc quod notat Qi.in.l. inuitus. O. ð pꝛocu.⁊ bar.in.l.que Podamemcha ne niſtas in.c.nonne.de pꝛeſump uod autem filia ſciue rit vel aliquem actum poſitiunm appꝛobatoꝛium ſolutioniſ facte ¶ Oetri expoſtſacto fecerit ſatis videtur elici.⁊ pꝛoba tur ex ſcripturis mercaroꝛum in quibus fecit dictam cateri- nam dicte quantitatis creditricem ⁊ aſſerit ſe pꝛo ea ſoluiſ- ſe varijs vicibus varias quantitates diuerſis perſonis quan quam enim de iure libꝛimercatoꝛum non faciunt plenam fi dem in eoꝛum fauoꝛem. vt.l.exemplum.⁊.lrationes.C. de pꝛoba.⁊ in.c.ij.? quod ibi plene notatur de fide inſtru. Ta men in pꝛeiuditium tertij ⁊ fauoꝛem alterius ab ipſo merca toꝛe ſaltem vbi agitur de pꝛeſumenda ſcientia tertij faciunt plenam fidem.iuxta notata.in.l.quedam.S.nummularios ff. de eden.⁊ in.l.optimam.C. de contraben.? committen. ſtipula.? in.c.illud.de pꝛeſump.facitquod notat glo.? JIn- no.in.c.cum olim.de cenſi. idem quod notat bar.in l. celſus.ff.de vſuca.vbi dicit malam fidem.⁊ ſic conſciẽtia rei aliene pꝛobari per famam loci ? alias coniecturas.vn- de ad pꝛobandum ſcientiam alicuius facti ſufficiunt pꝛoba- biles coniecture cum als de facili pꝛobari non poſſit. Mꝛe terea actus nominatiuus hic interuenit faciendo ex dicta pecunia alijs ſolui.vt ſatis colligitur ex libꝛo mercatoꝛuʒ cui pꝛeſertim ex cenſura ciuitatis datur plena fides.¶ Secun do hoc idem pꝛobatur ex generali liberatione quaʒ dicta ca therina fecit patri cum enim ſciret vt patet ex pꝛedictis do tem ſuam perueniſſe ad patrem.⁊ cuʒ ex certa ſcientia vni uerſaliter iberauit.ergo ratione dicte dotis nihil aniplius petere poteſt.iuxta plene notata per bar.i dicto.S.duo fra tres.⁊ facit dicta.lłtres fratres.in fine a contrario ſenſu.de pac. MNec obſtat ſi dicatur dictam catherinam finem ? libe- rationem feciſſe dumtaxat de pecunijs quas dicta catheri naa ſuo patre petere potuiſſet.cum non habuiſſet in get do mandatum ab ea.nec etiam nune ab eo petit ſed abpere de mariti.quia dico ꝙ ex quo petijt dotemiſilie.? ſicipto ge⸗ ſto ⁊ facto geſſit negotiuʒ ſilie.poterit dicta filia etiam apᷣn cipio ignoꝛaſſe habendo ratum factum patris æ netẽ tem ab ipſo patre.vt legitur ⁊ notatur in.l.ſi ab ſicer. * peta.⁊ in.l.ſi mater. E, de rei ven.⁊=.lij. C. pꝛo ſo. videtur ergo eum liberaſſe ab illa quantitate pꝛime dotis.ex quo eã ab eo petere poterat.la enim verba liberationis petere poterat ⁊c.ſunt multum generalia ⁊ ſolum denotant potẽ⸗ tiam petendi.ad hoc quod notatur in.c.fi.de reſti.ſpoli.vn de ita liberando patrem ab eo videtur ipſe habere ratam ſo lutionem factam patri.? ipſum patrem liberare. argumen tum optimum in.l.iij·ff.rem ra.haberi.vbid inus ap⸗ pelando a ſententia pꝛocuratoris ap obat.Ald ideʒ qᷣ Tan Evnins Pn ſolu.ma.in verbo adempta.⁊ tex.in.l.ſi. cuʒ dotem.S.ſi pa- ter.eo.ti.vbi dicitur ꝙ ʒ ſolus pater exegerit dotẽ ſine vo⸗ luntate filie.ex quo tamen pater tantum ſibi in teſtamen/ to reliquit quanta erat dos ⁊ filia acceptauit relictumimme diate pꝛecludit ſibi viam petendi dotem ab herede patris vel ab extraneo creditoꝛe.Et aduertendum ꝙ tex.? glo. pᷣ allega.in nullo ponderant ſcientiam ftlie.ſed ſolum conie- cturatam intentio neʒ patris.quod ex quo ſolus recepit do tem viderur relictum feciſſe fiie animo compenſandi cum dote per eum recepta. Mec pꝛofectorefert an ab eo petat᷑ an ab extraneo quia ſatis a patre petitur ſeu ab ipſius here⸗ de cum ſi effectualiter competeret actio contra heredem mariti in effectu petitur ab ipſo patre ſeu eius herede pꝛo⸗ trimonialia ipſorum concedentium. timi vbi hoc voluit pter regreſſum quem habent contra heredẽ patris.ad hoc optimus tex.in ſumili in.l.fi.in ſi· C. de vſu.rei iudi. Quini mo tex.in dicto.ꝭS.ſi pater.expꝛeſſe ſi bene ponderetur de- negat filie actionem contra extraneum. ⁊æ apertius voluit glo.pꝛealle.in dicta.l.ij heepra. N maxime hoc dicen 1 dum in caſu noſtro.vbi habemus quaſi expꝛeſſaʒ in boc vo luntatem taſtatoꝛis. Reliquit enim dicte catherine iure in- ſtitutionis octingentos floꝛenos.Et ſic quantitatem pme dotis per eum receptam pꝛo omni legitima quam dicta ca- therina petere poſſet in hereditate dicti teſtatoꝛis.? ꝓ om. ni ⁊ toto eo ꝙ ex alio capite dieta catherina petere poſſit qᷓ cunq; alia de cauſa ⁊c. Et mandatur vt finem facere here⸗ di ſuo.vt.S.latius ⁊c. EGx quibus verbis ſatis cla re colligit patrem qui ſciebat ſe dotem recepiſſe habuiſſe animnʒ cõ penſandi. Nam in dote poteſt pater inſtituere filiaʒ.vt no. glo.⁊ bar.in.l.iij.ff.de mino.facit.c.raynuncius. de teſta.⁊ quodibi no. Er iſto capite non curandũ de ſciẽtia vel igno rantia dicte catherine. Aed ſatis ad hunc effectum concipi endum ꝙ tantum receperit ex teſtamento patris quantuʒ fuit ꝙ pater occaſione dotiſrccipit ex perſona filie.Ex qui bus omnibus concludo dicte catherine denegandum actio nem ſuper dictis octingentis floꝛenis tam contra heredem patris vel heredem mariti vel alterius cuiuſcunq; occaſio ne pꝛedicta. Et patet reſponſio ad omnia ſuperius allega- ta in contrarium. Et hec ſufficiant ⁊c. Nico.abb. Con. lxxrij. AOngitodmuiuʒ poſtulato ſuffragio.quã- quam in his dubijs copioſe ⁊ diſerte ſit al legatum ⁊ conſultum.attamen vt iudiciuʒ memn per verbaſpecialia petenti moꝛem geram. Attingam ſpecialiter quodiibet p̃̊ fatoꝛum dubioꝛum aliqua in medium de- ducendo per alios minime tacta. ? quando er vnius deciſi- one ad alioꝛum ſolutionem poteſt ab illo tanꝙᷓ a pꝛincipali- oꝛi inchoandum eſt. iuxta ea que habentur ? notantur in.c. paſtoꝛalis.5.j.de reſcrip.⁊.c.pꝛudentiam.de offi.dele.cuʒ ſi. Adeo incipiam pꝛius examinare an ciuitates ⁊ caſtra de t videtur pꝛimo ꝙ ſint pꝛopꝛia ⁊ a nemine recognoſcenti.debent ſaltem re-/ ſpectu vtilis ⁊ directi dominij poſſeſſio tempoꝛis de cuius initio nõ eſt memoꝛia habet vim tituli.etiã in pꝛeſcribendo contra ius commune.xt eſt caſus in.c.j.de pꝛeſcrip.li.vj.⁊ l. hoc iure.5.ductus aque.de aqua coti.⁊ eſti.Sed iſti nobi les pꝛogenitoꝛes iſtoꝛum contendentium ſeu titi ⁊ anſelmi poſſiderunt ciuitatem iſtam ⁊ caſtra tanq; domini per tan- tum tempus ergo pꝛeſcripſerunt in illis liberum ⁊ inſoliduʒ dominiumi iuriſditionẽ ſiue.n.dicamus hec bona pertinuiſ⸗ ſe ad eccle ſim Romanã ſiue impeꝛium ſemꝑ põt allegari pꝛeſcriptio qꝛ licet contra eccliqʒ Homanam nõ currit pꝛe lcriptio reſpectu ſupꝛeme poteſtaris nec contra deum cuiꝰ vices gerit.tñ in ſpiritualibus iuribꝰ.vt in poſſeſſione alicu⸗ ius ciuitatis caſtri vel ville bene currit pꝛeſcriptio. vt in.c. ad audientiam ⁊ ꝙ ibi nõ.de pꝛeſcrip.ita ellegãter dixit In quibus eſt contẽtio ſint bona num Ar pꝛopꝛia ⁊ pa dicenduʒ eſt in competentibus imperijMam cõtra imꝑij no. in. c. bone el.ij. de poſtu.pꝛela.in ffn⸗ ita ⁊ foetiꝰ competentiam cõpetit pꝛeſcriptio etiam ſi ſit taſa que in ſi vaal gnum ſpiritualis pꝛiuilegij. foꝛent reſeruara. vt eſttex. nöõ. in.c.ſuꝑ quibuſdam de ver.ſig.⁊ in.l.ſi publicanus. .j.ve ctigalibꝰ 2 ibi Gar. ff. de publi. Quinimo multi voluerüt ꝙ etiã contra imperatoꝛeʒ põt pꝛeſcribi. vt non cognoſcat in pncipem de quo plene nõ.in.c.venerabileʒ qui fi.ſi.legi nor per alios in cle. Romani de iu. iuran.in pn.per Yo.de ligna.per bar.in.l.j.ff.de aqua plu. gArcen. ⁊ m.l.hoſtes * cap.⁊ poſti.li.⁊ re.⁊ in.l.infamem in fi.ff. de publi.iudi. Ct videtur veriſſimuʒ ſalteʒ qñ pꝛeſcri bitur paſſiue.ſ.vt ſubſit pape.vt voluit hoſti.in dicto.c.per venerabilem. Secundo pꝛincipaliter pꝛobatur ſic argu mentum ab ethimologia vocabuli negatiue ſumptum eſt validuin in iure.vt pꝛobatur in.l.ij.S.appellata.ff.ſi certuʒ gerseſien valet affirmatiue ſumptum ſi non contradi cit diffinitioni.vt notat bar.in.l.j.de teſta. Sed feudum di citur a fide ? fidelitate quam habet vaſſallus pꝛeſtare domi no per iuramentuʒ. vt dicit texin.c·ij · per quos fiat ĩ veſti. notata ſed iſti titus ? anſelmus aut pꝛogenitoꝛes eoꝛum nunqꝙᷓ pꝛe ſtiterunt aut pꝛomiſerunt tanqꝙᷓ vaſalli.ergo non poteſt di- ci ꝙ habuerũt ĩ fenduʒ.quinimmo ſi a pꝛincipio fuiſſet fen dum ex curſu tanti tempoꝛis fuiſſet pꝛeſcriptum.iuxta no. per JYo. an. in ti· de pꝛeſcrip.in addi.ſpe.in penul.= vlti.colũ na.per glo.in.c.j.de capi.qui cu.ven.⁊ ibi per bal.⁊ videt᷑ pʒobari.in.c.ſi diligenti.⁊.c.ad audientiam de pꝛeſcrip. Tertio ad idem oſtenditur ſic ſi inrra annum valallus ñ etit inueſtituram ab herede vel ſucceſſoꝛe domini cadu a iure feudi.vt in.c.j.de capi.qui cu.ven. Et legitur ⁊ notat᷑ in.c.veritatis.de iureiuran.ſed in caſu noſtro nõ eſt memo ria ꝙ vnqꝙᷓ fuenit petita inueſtitura. Mec per heredes qui pꝛimo habuitillam ciuitatem ⁊ caſtra nec ab aliquo ſucceſ- ſoꝛe in papatu vel imperio.ergo non eſt veriſimue ꝙ ſii fen du it quod legitur ⁊ notatur in.c.longinquitate.xij.q. ij. Sed his non obſtantibus contrariam ſententiam arbi tror pꝛeualere ad quam in pꝛimis adduco certo certius ro- manum pontificem habere intentionem fundatam in iurii/ dictionalibus ſuper vꝛbem romanam ⁊ toto ſuo territoꝛio. non ſolum ex donatione conſtantini facta in perſonam bea ti ſilueſtri.ſed etiam ex appꝛobatione ⁊ diſpoſitione ludoui ci imperatoꝛis.vt in.c.ego ludouicus.lxiij·di.⁊.c.conſtanti nus.xcvj.di.⁊ iu cle.romani.de iureiuran. Mec parũ ab erroꝛe diſtat reuocare in dubium valliditatem illius donati onis cum tex.in.c.fundamenta.de elec.li.vj.dicat eam fu- iſſe ex cauſis iuſtiſſimis diuinitus factam.hec ipie dicit bal. ſuper pꝛohemio libꝛi feudoꝛum vltimate tenet bar.in pꝛo- hemio.ff.veteris plene per Jo.de lig.in dicta cle.romani. Et hoc videtur hodie pꝛobari ex queſita ratione videlicet imperium dependet hodie ab eccleſia apud qu eſt vtraq; poteſtas.xxij.di.c.j.⁊.ij.⁊.c.nouit.de iudi.⁊ in.c.cauſam q ſilij fint legi.per glo.no.in cle.aduerſus.de here.voluit bar- in.l.j.ff. de requi. reis. Et ſic credere eſt de neceſſitate ſalu tis.vt eſt deciſum in extrauaganti bonifacij · que ĩcipit vnã ſanctam.⁊ notat glo.in dicta cle.aduerſus.vnde hodie im- peratoꝛ nou recognoſcit imperium a populo romano qui il ud acquiſuit per impꝛeſſionem ſine aliquo coloꝛe iuſtitie. ſed ab eccleſia a qua confirmatur ? coꝛonatur ⁊? deponuur quando opus eſt in. c. venerebilem.de elec.⁊.c.ad apoſtoli ce.de re iudi.⁊ eccleſie iurat fidelitatem ⁊ obedientiam.vt in dieta cle.romani.⁊ per papam tranſfertur imperium de gente in gentem. dicto.c: venerabilem. vnde conſtantinus nil de nouo contulit eccleſie.ſed potius remiſit quod ſuum erat. vt dicit no. Yo.de lig.in cle.romani.Et ſic non valet ratio ad impugnandum illam donationem que habet impe- ratoꝛem non poſſe diminuere iura inperij.de qua per glio. in auc.quomodo opoꝛtet epᷣos.s.j.¶ Ex quibus omnibus ſatis concluditur pꝛimum pꝛeſuppoſitum ꝙ romanus pon tifex habet fundatam intentioneʒ ſuper vꝛbe toto ſuo ter- ritoꝛio in tempoꝛalibus ⁊ ſpiritualibus.vt in dicto.c.funda menta.ergo inferre neceſie eſt ꝙ quicunq; habet iuriidicti onem in illo territoꝛio ius ſolum pꝛetendere poteſt de iure ſpeciali cum papa ſucceſſerit in illo loco imperatoꝛis qui ſo lus habebat ididem iuriſdictionem. apud imperaro rem dunitaxat erat fons iuriſdictionis.⁊ ab eo tanqᷓ a ſon- te enianvt poteſtates in alioſ.pꝛoceſſerunt enim poteſta- tes inferioꝛes ex magnificenria ipſius pꝛincipis.vt in auc.ð exhiben. reis.S.equiſſimum.⁊ in.c.j.quis dicatur dux.co/ lu.x.⁊? hoc notat ibi bal.⁊ meliuſin.c.j.de natura feu.⁊ in.c. vno de pace iur.fir.vbi dicit omnis iuriſdictio ⁊ diſtrictꝰ eſt imparatoꝛis de iure communi.vnde facit.vij.q.j.in api bus.⁊ quod notatur per JYo.de lin.per alios in cle.paſtoꝛa lis. de re iudi.ꝛ in dicta cle.romani.Et cum non conſtat in hoc caſu noſtro quo iure ſpeciali pꝛogenitoꝛes iſoꝛum ha⸗ buerunt dicta loca ⁊ titulus ex tacita diuturnitate pꝛeſlumẽ dus eſt.vt in dicto.c.j.de pꝛeſcrip.li.vj.⁊ per bar.in.l.cum de in rem verſo.ff.de vſu.⁊ per Joã.an.in.c.peruenit:. de cenſi. Bponet ? coniectura pꝛeſumere titulum. iuxta n dicta.l. cum de in rem verſo.⁊ in.c.conſtitutus.ðᷣ reli.domi.⁊.l.ſi tibi pecuniam.ff.ſi cer.pe. Atper bar.in.l. cotem ferro.ꝭ.qui maximos.ff.de pubii.⁊ glo.no.in.l.j.ff. de fuperfi. quc dicit ꝙ pꝛetium edis quatitas facit di ſcerni emptoꝛes a conditione. ideʒ bo.tex.⁊ quod ibi notatur in.l.ſi filiuſſamilias.C.de peti.here,. ⁊ in.c.perue/ nit de em. ⁊ vendi.Certum eſt ꝙ ſi ex coniecturis velimus in caſu noſtro iudicare titulum neceſſario opoꝛteret dicere ꝙ ſubeſt titulus feudalis.quia vt patet ex ratione factinihil aliud iegieine pꝛopter vſurpationem que non eſt pꝛeſumẽ da poteſt elici?⁊ iudicari.hic enim pꝛeſupponitur ꝙ pꝛoge/⸗ nitoꝛes iſtoꝛum ſe fideles ⁊ ſeruitoꝛes ſancte romane eccle ſie ⁊ romanoꝛum pontificum pꝛo tempoꝛe appellauerunt. Inſuper pꝛeſupponitur ꝙ quidam ex pꝛogenitoꝛibus veni ens iſioꝛum ad moꝛtem qui habebat tres partes in illis bo⸗ nis.mandauit in vltima voluntate dictas terras teneri ad obedientiam ? reuerentiam romane eccleſie a qua aſſeruit ſe ac ſuos multa bona habuiſſe que verba clariſſime innu-⸗ unt ⁊ inferuntilla bona eſſe feudaliaꝭ Mam vaſſalli ꝓpꝛie appellantur fideles.vt.in.c.de foꝛma.xxij.q.v.⁊ in.c.vno ð foꝛma.fide.colũ.x.Et licet quilibet ſidelis.quia fides ſeu fi delitas magis verſatur in iſto ↄtractu ꝙᷓ in aliquo.vt inquit bal.in pꝛohemio feudoꝛum dominus quodammodo totali ter ſe committit vaſſallo perſonaʒ.ſ.honoꝛem ⁊ bona.ideo feudum a fide ſeu fidelitate dictum eſt. Et maxime hec pꝛo cedunt cum ille in vltima voluntate mandauit vtillas bona tenerentur ad obedientiam ⁊ reuerentiam ſancte romane eccdleſie a qua aſſeruit ſe? ſuos multa bona ſuſcepiſſe. Nec apparet ꝙ alia bona pꝛeter iſta habuerunt a romana eccle- ſia.tenere autem bona ad obedientiam alicuius magis con gruit nature feudi ꝙᷓ altero titulo ſpeciali. Ad hoc bo.tex.iĩ dicta cle.romani. Nec obſtat ſi dicatur illa verba ꝙ eſſent ſideles ⁊c.⁊ ꝙ tenerent ad obedientiaʒ romane eccleſie.ſu erunt dicta cx quadam donatione quam ſolent habere bo-⸗ ni chꝛiſtiani ad eccleſiam.quia dico hoc non eſſe veriſimi- le.quia ea que nõ ſolent ex deuotione ⁊ humanitate dici..? poſſunt redundare in maius pꝛeiuditium non pꝛe ſumũtur dicta ex affectione.ſed potius ex iure alteri competenti.iu xta eleganter notata per Inno.in dicto.c.bonę. de poſtul. pꝛela.⁊ per bar.in.l:.j.ff.de iti.aciuqʒ pꝛiua.⸗ Ad pꝛedicta bis facit auctoꝛitas item ſi quis liberos.C.de natu.lib. vbi dicitur ꝙ ſi habens liberos naturales videtur eos legi-/ umare.Yem confeſſio ſepius iterata facit ſidem licet ñ habeat omnia ſua ſubſtantialia.iuxta tex.no.⁊ ibi per bar.ĩ l.cum ſatis.C.de agri.⁊ cenſi.li.xj.facit tex.in.l.vnica.C.ð plus peti.⁊.c.per tuas.de pꝛoba.cum ibi no. Mon eniʒ de bemus hic pꝛeſumere pꝛeſcriptionem.quia nullum admini culum eſt ve pꝛeſcriptione.nec de facili debet pꝛeſumi.qa pꝛeſumeremus negligentiam romane eccleſie.vbi eſt tanta vigilantia.in.c.j.de offi.lega.li.vj. Mec pꝛiuilegium mernã continens donationem.quia non eſt pꝛeſumendum eccleſi am donaſſe bona ſua.contra.c.non liceat pape.xij.q.ij.⁊.l. cum de indebito.ff.de pꝛoba. Mec etiam dicendum ipſi edificari fecerint ciuitatem ⁊ illa caſtra.quia in pũcto pꝛeſup ponitur contrariuz.ſed etiam pꝛeſuppoſito ꝙ ſic eſſet nihil ominus licet pꝛopꝛietas ediſicij pertinere poſſit ad edifi cationem non tamen iuriſdictio quia illa reſidet ĩ territoꝛio ſicut ſeruitus in fundo.vnde pertinet ad illum cuius eſt ter ritoꝛium.vt in.c.j.v.ad hec.⁊ ibi per bal.de pace iur.firmã. facit quod habetur in.l.pupillus..territoꝛium.ff.de ver. ſſi gni.⁊ quod ibi notatur.Hinc dicimus ꝙ tota dioceſis ẽ ter. ritoꝛium epiſcopi.xvj.q.vij.omnes baſilice.?⁊ quanquã aliꝰ epiſcopus ibi edificet eccle ſiam nihilominus iuriſdictio per tinet ad illum epiſcopum in cuius territoꝛio eſt.xvj.q.v.c. j.pꝛeſumamus ergo feudumquod eſt magis veriſimile.⁊ plerunq; ab eccleſia romana conſtituitur ⁊ non eſt maximi pꝛeiudicij.valet enim argumentum a communiter accidẽ- tibus.in.c.j.⁊ quod ibi notat Jo.cal.de cle.non reſi.Et in ſpicimus in obſcuris quod eſt veriſimilius ⁊ plerunq;ʒ fieri conſueuit.vt in regula inſpicimus.de regu.iur.li. . r in dubijs minimum eſtſequendum.vt in regula in dubijs eo. li.Et maxime hoc dicendum fauoꝛe eccleſie ne perdat do minium directum ſibi de iure competens.ar.in.l.ſunt per- ſone.ff. de religi.⁊ ſupts ſu. Ex his concludo pꝛeſumen- dum foꝛe hec bona eſſe bona feudalia romane eccleſie. vel ex conceſſione antiquitus facta vel ex pꝛeſcriptione tãti tẽ poꝛis. Nam ex quo iſti tenueruut illa bona vt fideles eccle ſie videntur ſi titulus non pꝛeceſſit illud ius feudale ex pꝛe- ſcriptione acquiſiuiſſe.quod fieri poteſt iuxta ea que legũ- tur ⁊ notantur in.c.ad audientiam.de pꝛeſcrip.⁊ per bar.iĩ l. cum de in rem verſo.in fi.ff.de vſu.⁊ in.l.quemadmodũ C. de agri.⁊ cenſi. li.xi.facit.l.fi.⁊.l.emphiteotic.C. de fũ. pꝛin.⁊ in ſimile per glo notabilem in.l.ij.C.de iure emph. in ver.repellere in fi. Mon obſtant huic concluſioni ſuperi — is alle. in contrarium. nam pꝛocedunt quando concurrit ſo la poſſeſſio longifſimi tempoꝛis ſine alijs pꝛoſequentibus denotantibus alium contractum. vt patet ex pꝛedictis. Acd ſecundum reſpondeo ꝙ licet iuramentum fidelita- tis ſit a vaſſallo pꝛeſtandum hoc verum niſi a pꝛincipio fue rit remiſſum.quod fieri poteſt.vt eſt tex.no.in dicto.c.ij.ĩ ti.per quas fiat inueſti.Et quanquaʒ hoc non pꝛeſumatur quinimmo niſi de pactis ſpiritualibus pꝛobetur pꝛeſumen dum eſt feudum fuiſſe commiſſum ſᷣm communem conſu etudinem ⁊ communes regulas feudoꝛum.vt eſt tex. in.c. j. in fi.in ti.quid ſit inueſti.colſ.x.⁊ ibi hoc no.bal.tamẽ ex lapſu tanti tempoꝛis pꝛeſumendum eſt iuramentum fuiſſe remiſſum.d.lʒ.filius.⁊.c.peruenit.pꝛealle. Item potuit tolli remanere feudum franchum ⁊ liberum.vt ſolum tene rentur iſti iunamento.ad ea que habẽtur in.c.de foꝛma.de foꝛ.ſideli.pꝛealle.vt ſentit ꝗo.an.in addi.ſpe.in ti.de pꝛe- ſcrip.in penultima ⁊ vltima colũ contra que non apparet ꝙ iſti aliquan do contrauenerint.Et per hoc patet reſponſio ad tertium.nam videtur pꝛeſcriptum vt non teneantur pe- tere inueſtituram.ſed ex ſola conceſſione obligentur ad fi- delitatem.ſicut enim ex pꝛiuilegio poteſt hec ĩueſtiture pe titio remitti.vt notanter pꝛobatur ex his que leguntur ⁊ no tantur in.c.veritatis.de iureiur. Ita ⁊ ex pꝛeſcriptione ma xime tanti tempoꝛis de cuius initio memoꝛia non exiſtit cũ illa haberet vim conſtituti.dicto.c.j.de pꝛeſcriꝑ.lib.vj.⁊.l. hoc iure.S.ductus aque.ff.de aqua coti.⁊ eſti. Vteʒ poſ- ſet dici ꝙ pꝛeſuppoſito iſti fuiſſent pꝛiuati.tamen papa videtur eis velle indulgere cum iſtud ſit inductum in fauo rem dominij.vnde per hoc non excluditur quin ſit feudum ⁊2 quod ſtatutum eſt in vaſſalli odium non debet in eoꝛum comodum ⁊ fauoꝛem retoꝛqueri.vt in.c.ij.de tranſſa.pꝛel. ſatis enim eſt ꝙ quando hec bona non tenuerunt vt fideles ⁊ ſeruitoꝛes romane eccleſie.⁊ ad ipſiius obedientiam ⁊ re uerentiã.vt.S.dixi. Ad pꝛedicta adde notabillem tex.cuʒ ibi no.maxime per Inno.in.c.j. de releg .domi. vbi dicitur ꝙ ſi non conſtat in cuius dioceſi eſt ecclena vel ſaltem du/⸗ bitatur per exercitium vnius actia certo epiſcopo pꝛeſumi. tur illam eccle ſiam in totum ad eum pertinere ex quo nõ cõ ſtat ꝙ pertineat ad alium. Et ſic per vnum actum fit exten ſio ad alios.ex quo non conſtat ꝙ hec bona ſunt in territo⸗ rio pape.⁊ ꝙ pꝛogenitoꝛes iſtoꝛum tenuerunt vt fideles ec cleſie debet dici quod ex toto iure feudi pertinẽt ad eccleſi am romanam.⁊ ſic ꝙ ſint obligati pape ad ea que habẽtur in dicto.c.de foꝛma.⁊ eſt ille tex.ſatis notabilis ĩ materia no Ta Ex his poteſt clariſſime inferri ad ſolutionem alioꝝ dubioꝛum. At pꝛimo nunquid ſententia lata per ſenatoꝛeʒ vꝛbis in fauoꝛem matris venientis ex perſona filioꝛum pꝛe moꝛtuoꝛum contra anſelmum filium ſuperſtitem.dico ꝙ ſi mater dedurxit in iudicium illam cauſam vt feudalem dicẽs ſe debere ſuccedere experſona filioꝛum pꝛemortuoꝛum ꝓ partibus eam tangentibus.ſententia non tenet.quia cum cauſa eſt inter vaſſallos de feudo domini feudi.iuriſdictio ⁊ non loci oꝛdinarij dat.dat enim lex hanc iuriſdictionem oꝛ/ dinario pꝛiuatiue ⁊ extinctiue ad iuriſdictionẽ oꝛdinarij. vt eſt bo.tex.in.c.ceterũ.de iudi.Et ibi aperte boc tenet JIn- no.hoſti.⁊ ceteri doc.ſequentes.ſaltem quando dommus feudi vocat vaſſallos coram oꝛdinario.ad idem.il.imperia- lem. .pꝛeterea.de pꝛohi.ſeu.ali.per SFre. w per gl. ⁊ bal. Quinimmo non poſſunt vaſſalli etiam per expꝛeſſum cõ ſenſum pꝛo:ogare iuriſdictionem alterius ommiſſo domi⸗ no feudi ſine ſuo conſenſu.vt notat glo.⁊ bal.in dicto.ꝭ.pre terea.⁊ bar.in.l.j.S.⁊ poſt operis.ff.de no.ope.nun.⁊ in.l. j.ff.de iudi.At cannoiſte in dicto.c.ceterum.⁊ videtur de hoc tex.in.c.ex tranſmiſſa.de fo.compe.Reperitur ergo ſẽ tentia iſta lata a non habente iuriſdictioneʒ.⁊ ſic nullius de bet eſſe momenti.vt in.c.at ſi clerici.de iudi.⁊.c.ſi a nõ cõ petenti iudice.per totum·aut hanc cauſam deduxit mater non tanꝙᷓ feudalem ſed pꝛopꝛiam ⁊ pꝛiuatam.⁊ dico ꝙ te- nuit ſententia in pꝛeiuditium anſelmi.quia non datur hoc caſu iuriſdictionis defectus.nam lex dat iuniſdictionem do mino feudi quando conſtat contendentes eſſe vaſſallos.? de feudo contendere.vt in dicto.c.ceterum.⁊ ĩ.d.S.pꝛete- rea pꝛealle./ Pꝛeterea ſicut currit pꝛeſcriptio cõtra vaſ laltum licet non noceat domc ignoꝛãti.vt in.c.j.de capi. coꝛꝛa.vbi per glo.⁊ bal.⁊ per Yo.an.in ti.de pꝛeſcripꝑ.in ad/ di.pꝛeal.⁊ per bal.in dicto.5.pꝛeterea·in .quero pono ita dicendu — — ☛ — —— — — —-⸗ N ——— r » — —— — — 4. ſ dicendum ꝙ ſententia debet nocere vaſſallo qui neglexit opponere peremptoꝛiam e conuen.feudi.ſed non domi- no ſaltem ignoꝛanti.facit.c.ſuboꝛta.de re iudi.⁊.c.cum dile cta·de conſir.vti.⁊ quod notatur in dicto.c.ad audientiam NE his patet quid dicendum de iunbus pꝛime ſentẽtie ic intro ad aliud dubiuʒ videlicet nüquid dicte dñe ma tri iloꝝ pᷣmoꝛtuoꝛũ petenti executionẽ illius ſentẽtie lata ꝰ anſelmum filium poſſit titus frater dicti anſelmi? iplius cõ uaſſallus opponere ⁊ ipſam executionem impedire.⁊ qᷓqᷓ pꝛima fronte videatur dicendum g non per mheoꝛicaʒ In no.in.c.veniens.el.ij.de teſti.quã refert ⁊ apppꝛobat bar.ĩ dicta.l.a diuo pio.ff.de re iudi.in eo quod dicit ꝙ ſi petitur executio in bonis ab alio poſſeſſis non poxeſt tertius ꝓ ſuo intereſſe impedire executionem cum poſſit poſtmodũ age re contra iſtum nouum Poſ eſſoꝛem ſicut potuiſſet agere contra tertium.ad quod facit.lis a quo.ff.de rei ven. Ita ĩ pꝛopoſito cum dictus anſelmus poſſiderit contra quẽ ma⸗/ ter egit non videtur ꝙ titug tanꝙᷓ tertius ſe opponẽdo poſ ſit impedire necunchen. Ad idem aliud notabile dem̃ Mno iecum in iure.de offi.dele.vbidicit nulli foꝛe tan tam exceptionem nullitatisimpedire executionem ſenten- tie.pꝛo quo facit.c.ſuſcitatus.de in ident Ki⸗ tamẽ non obſtantibus mihi videtur aliter concludendum.⁊? pꝛi- mo ad intellectum dicendoꝛum pꝛemitto.ꝙ dicta domma nullum ius poteſt habere ſeu habet in dictis bonis.quoniã cum ſint feudatalia ? feudum ſit paternnm. ſeu antiquum iſtoꝛum pꝛogenitoꝛum anſelmi ⁊ titi mater nullomodo po/ tuit ſuccedere filijs cum quia femina taliter.niſi de ſpeciali conceſſione doceatur.non ſuccedit in feudis.etiam ſi ſit fi- lia vaſſalli.quod plus eſt.vt pꝛobatur in.c.j.de ſucceſ.ſfeu. 2 in.c.j.de ↄlie.lſeu.patri.in colũ.x.ſi ergo excluditur filia er go excluditur mater.vt in auc.in ſuccelſ.ad tertul.quia ſi vĩ- co vincentem te ⁊c̃.vt in.c.auctoꝛitate.de conceſ.pꝛebẽ.li. Vj. E tem ex alio capite excluditur mater.quia aſcenden- tes non ſuccedunt in feudo.ſecus in deſcendentibus.vt ꝓ batur in· c.j.de non ſucce.ſeu.vbi tex.no. Excluditur ex tertio capite.quod eſt de agnatis.vnde cum feudum ſit pa- ternum non poteſt deuenire ad cognaros.quinimmo defi- cientibus agnatis reuertitur qd dominum.vt in.c.ij.ð feu. me.⁊ in · c.j.de ſucceſ.feu. His pꝛemiſſis ad pꝛincipale queſitum dico ꝙ dictnstitus habet multa remedia contra petitionem dicte domus. Dꝛimo enim poteſt oppo⸗ nere in vim peremptoꝛie.dicendo nullum ius ipſi domine competere per pꝛedicta ipſius enim intereſſe opponere ne altereretur natura feudi in ipſius pꝛeiudicium. Mam ſi di- ctus anſelmus decederet ſine liberis ad eum perueniret feu dum etiam contra voluntatem ipſius anſelmi.quia vaſſal- lus non poteſt de feudo diſponere in teſtamento in pꝛeiudi cium liberoꝛum ⁊ agnatoꝛum qui habent ſnccedere in feu- do. Nam frater ſuccedit fratri in feudo antiquo.vt in dicto c.ij.de feu.ma.⁊ in.c.j.de ſucceſ feu pꝛeal.⁊ ibi per bal. tem poteſt opponere impediendo executionem ſenrẽ tie.quia vt dixi ſua intereſt vt executio non fiat.quoniã cũ iſta domina non veniat nec venire poſſit.vt vaſſalla ſed vt extranea ⁊ tendat alterare naturam feudi. intereſt cuilibet agnatoꝛum qui poſſet ſuccedere dicto anſelmo ab inteſtato ne fiat executio.ar.optimum in.l.j.ij.⁊.iij.ff.de libe.cau.? melius in.l.a ſententia.ff.de appel. ꝛo hoc facit tex.no tabilis in.c.j.de inueſtitu.rei ali.qui dicit ꝙ vaſſallus poteſt melioꝛem conditionem feudi facere.deterioꝛem vero non ſine domini voluntate vel eoꝛum agnatoꝛum ad quas per ſucceſſionem peruenire poteſt.cui coucoꝛdare videtur tex. ĩ ne fiat alteratioſeudi. Oeſſat ergo theoꝛica Inno.item cum matre poſſidet pꝛo indiuiſa.ſi admitteretur petitio di cte domine poſſideret tautum pꝛo parte. Nam in diuiſio ne rei communis contingit alienatio.hinc eſt ꝙ minoꝛ põt pꝛouocari ſẽd herandr ad diuiſionem.l.penul.C. de c.j.de ali.feu.pater.⁊ Kerkras ſatis pꝛetendit intereẽ pꝛedijs mino.( Mec obſtat alia theoꝛica Inno.in.c.cum in iure · quia pꝛocedit niſiexcipiens vełit pꝛobare nullitate,zʒ infra tempus non pꝛolixum.vt plene no.per Jo.de lig. in cle.j.de re iudi.⁊ videtur ibi tex. NHam ſi eſt ibi ſpecialis ca ſus in quo exceptio nullitatis non impedit exccutionem ſẽ tentie.ergo taliter habet impedire.argu.in.c.pꝛeſenti.ꝭ.de pꝛeben.li.vj.⁊ maxime hec pꝛocedunt ſi opponeretur nul- ltas ex imriidictionis deſectu pꝛoueniens. iuxta glo.nota/ bilem ? vulgatam in cle.j.de ſequeſtra.poſ.⁊ fruc.⁊ qð no. bar. in.l.j.ff.quod vi aut clam. Inſuper dici poteſt ꝙ nin ti. tus opponat pꝛo ſuo intereſſe.ſatis eſt incontinenti ſuperſi cialiter docere de ſuo intereſſe ad hoc vt admittetur ⁊ ſuſ- pendatur executio. N oſtea vero patent plenarie ⁊ in debitis dilationibus docere.vt eſt tex.ſingularis in dicto.c. veniens.el.ij.de teſti.⁊ ibi pee Jnnc⸗ autem poſſit op poni exceptio declinatoꝛia contia ſenatoꝛeni ex pꝛiuilegio condicendo ꝙ cauſa eſt feudalis.bal.in dicto.S.pꝛeterea te net ꝙ ſic.ſed tamen non bene fumat.ſed mihi placet vna theoꝛica que colligi poteſt ex dictis Inno.in dicto.c.cete- rum.vbi notãter dicit ꝙ aut actoꝛ agitnoturaliter.ita ꝙ po teſt compꝛehendi cauſa feudalis in bello.⁊ tunc poteſtex⸗ cipi ꝙ cauſa illa ſpectat ad dominum feudi.cum ſit feudalii aut expꝛeſſe apparet qdᷣ non deducatur cauſa vt feudalis ⁊ tunc non poteſt opponi in vim declinatoꝛie.quia ex qno ñ agitur de feudo vt feudo nec agens dicit ſe vaſſallum exclu itur iuriſdictio domini. cum iura faciant eum iudicem dũ taxat cum queſtio eſt inter vaſſallos de ſeudo.ita dicunt iu ra pꝛeallega. Secus ſi inter vaſſallum ? tertium. vt no.gl.i dicto.c.ceterum.⁊ ibi aperte tenet An.de but.⁊ glo.in di- cto.sS.pꝛeterea.debet ergo opponi modis pꝛedictis. NDõt etiam conira dẽʒ dominum opponi deſectus iuris ſui t viʒ dilatoꝛiam ad impediendum litis conteſtationem quia vbi concluditur per exceptionem actoꝛi nullum ius competere vt contingit in caſu noſtro poteſt ſic dilatoꝛie.quia nemo ſi ne actione experitur.l.ſi pupilli.S.videamus.ff.de neg gel. ⁊.c.examinata.de iudi.notanter tenuit bar.in.l.cum quere batur.ff.iudi.ſol.Et per hoc videtur expeditum aliud du⸗ bium. Munquid poſſet opponi de ineptitudine lubelli. Itẽ petitur diuiſio ciuitatis ⁊ caſtꝛum.fruſira enim querimuiſ de ineptitudine cum nulluʒ ius ſibi competat per pꝛedicta i autem hec bona nõ eſſent feudalia vel hec domina eẽt admittenda aliquo iure ſpeciali.tuncnon putarem ex hocli bellum ineptum. Mam ſi ſunt feudalia poſſunt diuidi.cnʒ ius ſolum pꝛouideat diuidi feudum.quod ſonat in nomme dignitatis.vt eſt ducatus marchionatus ⁊ ſimiles. PBecus de alijs feudis.vt pꝛobatur in.S.pꝛeterea ducatus.in.c.im perialem.de pꝛohi.feu.ali.per Jred.⁊ ibi aperte hoc tenet bal.⁊ ad illam diſtinctionem debet reduci dicinm bar. in.l. inter.ff.de admi.tu.⁊.l.ſi vni.als incipit pomponius.ff.de . ae ianagne legitur ⁊ notatur.in.c.licet de voto. 4 Ego tamen notanter dico vnum quod non reperio per ios öeri. Agnod liceat in alioꝝ bonoꝝ diuiſione ſufſi ciat vnum ex ſocijs pꝛouocare.quia nemo compellitur ĩcõ munione eſſe.vt.C.ff. commu.diui.per totum.attamen ĩ diuiſione bonoꝛum feudalium debent omnes conuaſſalliꝰ uenire.⁊ concoꝛdare.als non poteſt ſieri diuiſio.hoc voluit tex.ſingularis ſi bene pondereturin dicto.S.pꝛeterea du⸗ catus.in ver.ſi conſoꝛtes voluerunt ⁊c̃.requiritur ergo con ſenſus aliquoꝛum.ad hoc tex.iuncta glo.ſepe.de ver.ſigni. in fi.cum ille tex.permittat diuiſionem contranaturam fcu di ocbet intelligi in pꝛopꝛijs terminis.nec eſt a verbis tex. recedendum.vt in.i.non aliter.ff.de lega.iij.⁊ in.c.fi.de vᷣ. ſigni.Si vero bona non ſunt feudalia tunc non video quid impediat diuiſionem caſtroꝛum cum poſſint ſeparatuʒ vẽ di ex quo non conſiſtunt in certam dignitatem ergo ⁊ diui- i Bech reſpectu ciuitatis que eſt vnicus locus poteſt ma- gis dubitari cum hec diuiſio contingat in pꝛeiuditium rei publice cuius intereſt non habere plures dominos ⁊ terri- toꝛium non diuidi. facit.:.ſi. C.ſi contra ius.vel vti.publi.⁊= imereſt ciuium non mutare dominum.vt no. Inn.in.c.au ditis.de pꝛeſcrip.⁊.c.inter quatuoꝛ.de maio.⁊ obed.vnde poſſet attentari.etiam ꝙ ciuitas veniat in iudicio commu ni diuidundo.ſicut veniunt alia bona qae comode diuidiñ poſſunt.⁊ extat tunc pꝛocedendum.vt habetur in.l.ex offi cium.C.communi dini.⁊ inſti.de offi.iudi.⁊ bal.in dicto. pꝛeterea ducatus.ſentit quod poſſit diuidi quod vnus ha⸗ bet vſq; ad certum alius reliquum ⁊c.quod tame p⸗ us dixi eſt equius. AVcnio ad aliud dubium nunquid ute anſelmus ceciderit a iure ſuo.quia fraudulenter alienauit ũ excipiendo contra matrem. Et in hoc dico aduertendum quod ſi tenemus illa bona eſſe feudalia diſpoſitio teſtato⸗ ris pꝛohibentis alienationem ſub pena.nihil in boc operat᷑ quia non poteſt vaſſallus in teſtamẽto duponere circa ſeu dum · vt in dicto.c. j. de ſucceſ.ſeu. Item ſubeit iuris ꝓ⸗ 2 O 55 hibitio quo ad feudalia.in.c.ĩj.de feu.⁊ in.c.j.de vaſſ. qii contra dVnti loterr in..pꝛeterea cum ſi.vñ debemus hüc caſum decidere ſm iura feudoꝛum.⁊ ꝙ iſte debeat perde- re feudum.vel quod ipſo ſacto ceciderit a iure ſuo ſalteʒ re ſpectu partis alienate fraudulentar.allego pulchꝛum tex·ĩ c.j.S.callidis inſuper machinationibus.de pꝛohi.ſeu.alleg. per Frede.quinimmo plus debent puniri cũ alienat ĩ frau dem legis quam contra factum in fraudem hominis. ⁊ ibi notat bal.⁊ pꝛo hoc notabilis ⁊ bo.tex.in ſimili.in.l.ſi liber tas minoꝛem. ff.de iurepatro. Ex comecturis enim ap paret ꝙ malitiole anſelmue non oppoſuit cum haberet ex ceptiones ita paratas contra matrem vt patet expꝛedictis facit.l.j.ff.ad turpil.vnde ſicut alienat his qui patitur pꝛe- ſcriptionem contra ſe.vt in.l.alienationis verbum.ff.de v. ſigni.adeo quod dixit glo.notabilis ĩ.c.placuit.el.ij.xvi.q. iij.quod contra epiſcopum qui paſſus eſt currere pꝛeſcripti onem contra eccleſiam poteſt eccle ſia agere· vt conſeruet eam indemnem. de ſuo.ita ⁊ is qui exceptiões debitas nõ oppoſuit.⁊ tanto foꝛtius cum in caſu noſtro iſte videtur fe ciſie in fraudem. Mam ꝙ exconiecturis elicitur eſt euidẽs vtin.l.licet.ff.de lega.j.Et idem eſt remittere quod clare. l.quoniam etiam.ff.de calũ.in.c.veniens.el.j.de teſti. Bhinc eſt ꝙ fideinſſoꝛ non habet actionem contra pꝛin cipalem ſi ſoluit non oppoſitis exeeptionibus competenti bus pꝛincipali.l.ſi fideiuſſoꝛ.ff.manda. Item videtur di cendum ſi bona non ſunt feudalia. tunc incidit in penam te ſtatoꝛis.cum vt.S.dixi alienans in fraudeʒ debet puniri ac ſi directa via alienaſſet.dicto.S.callidum.⁊ in.l.non dubiũ cum ibi no.C. de dree Waseed remanent expedita du- bia omnia in effectu ⁊c̃. . Con. xxriij. Reſens dubium in effectu conſiſtit in ſta tutum laicoꝛum.quo inter cetera contine ur.vt nemo audeat ſub certa pena appꝛe endere vel capere poſſeſſionem alicuius beneficij vel hoſpitalis ſine expꝛeſſa licen — tia dominoꝛum ſecularium. Et ꝙnullus notarius ſeu teſtis interſit contra libertatem eccleſiaſticam quo viſo facillime inferri poteſt ad deciſionem alioꝛum du bioꝛum conſtat.dico ꝙ ſic.Id enim ſtatutum dici poteſt tra libertatem eccleſiaſticam.quod tendit contra ea que cò ceſſa ſunt eccleſie vniuerſali. generaliter vel ſingulariter deo ꝙ a papa vel alijs pꝛinclpibus ſecularibus.hec eſt cõ munis theoꝛica omnium doctoꝛum in. c.nouerint. de ſen ⁊re iudi.? approbant bar ⁊ bal.in auc.caſſa ⁊ irrita.C.de ſa ſan. ecel addentes ꝙ etiam dicitur contra libertateʒ ec- cleſiaſticam. ſi per ſtatutum laicoꝛum clerici efficerentur ti midiores 2 laici audatioꝛes·per.l:.j.S.honoꝛande.ff.quarũ rerum.argu.non da. ⁊ de pꝛiuilegijs tributis eccleſie per ip ſum deũ.ponunt exemplũ de eo in dicto.c nouerint in pꝛi- nilegio.vt ſola eccleſia admiſtret res n een N e Aico. abb. ſi imperatoꝛ. xcvj.di.⁊ de rebus eccle.non alie.c.fi.¶ Itẽ vt ad eccleſiam dumtaxat ius ſtatuendi de rebus ⁊ iuribuſ ſpiritualibus.vt in.c.de cap.⁊.c.cum ad verum xcvj.di.fa cit.xij.q.j.duo ſunt genera.⁊.c.eceleſia.de conſti.⁊.c.bene quidem.xcvj.diſti.⁊.xxxiij.q.j.quodcunqʒ ligaueris. Niĩc eſt ꝙ ſtatutum laicoꝛum ſuper huiuſmodi potius dicitur ðᷣ ſtitutio qᷓ; conſtitutio.vt in dicto.c.ſi.ergo reſtat manifeſte concludere ꝙ pꝛeſens ſtatutum cum diſponit de rebus ſpi ritualibus ⁊ eccleſiaſticis quoꝛum adminiſtratio ⁊ de eis iu riſdictio pertinent ex pꝛiuilegio dei ipſi eccleſie vninerſali 2 ſuis adminiſtratoꝛibus vt ſupꝛa pꝛobatum eſt. [Iem E contra pꝛiuilegium tributum eccleſie vniuerſali per roma⸗ nos pontifices cum ipſoꝛum canonibus.vt ſuper huiuſmo di nullo modo ſit recurrendum ad ſeculares vt patet in.c.ij de iuch.⁊ de offi.archi.c.vt noſtrum.⁊.c.ad hoc.⁊ dicto.c. bene quidem.deo ꝙ etiam in fauoꝛem eccleſiarum non tenent ſtatutum laicoꝛum.quod pꝛouidet diſponendo mã dando ſeu penam addendo.iuxta ea que notantur plene in dicto capitulo eccleſia.de conſtitutionibus.⁊ per Joan⸗ nem an.⁊ Hoſtien.in.c.ſina.de ſol.⁊ Jo.de lig.? Anto. de bu.in.c.quod clericis.de fo. cõpe. Oꝛeterea violat hoc ſtatutum ſummam ⁊ pꝛincipale tributum ab ipſoxpo rõa- nis pontiſicibus illud videlicet.quodcunq; ligaueris ſuper * terram ⁊c̃.dicto.c.quodcunq; quod exponit Inn.in.c.quã to.de conſu.dicens quodcunq; ligaueris.ſ.per ſtatuta vel pꝛecepta. ? in concernentibus animam niſi fint contra fidẽ ⁊c̃.¶ Sed hoc ſtatutum eſt contra mandatum pape in ſpi ritualibus ⁊ concementibus animam factam.cuʒ papa ma det executoꝛi gratie ſue vt mittat impetrantem in poſſeſſi onem quam timoꝛe pene tradere non poteſt.ergo ⁊ exhoc etiam infertur quod clerici efficiuntur exhoc ſtatuto timidi oꝛes ⁊ laici in ſtatuendo audatioꝛes.Et ſic ex multiplici ca⸗ pite hoc ſtatutum dici poteſt contra libertatem eccleſiaſti- cam. Et optime ad pꝛedicta facit.c.quoniam.de immu.ec cle.li.vj. E e infero ad caſum noſtrum ꝙ ex duplici capite nec ſſonem.als legitime appꝛebendentes.nec teſtes intereſſentes veltabelliones de appꝛchenſione poſ- ſeſſionis rogati incidunt in penam ſtatuti. Dꝛimo ex diſpo ſitione iuris communis. Mam ſi ſtatutum non valet nec pena appoſita.maxiĩe cũ talia ſtatuta ſint caſſa ⁊ irrita.vt ĩ dicta auc.caſſa.⁊ dicto.c.nouerint.⁊.c.grauem eo.ti. SFa⸗/ cit quod no.in.c.ſigniſicantibus.e offi.dele.⁊ in.l.pacta q̃ contra. C. de pac. Quinimmo ſtatuentes? ipſa ſtatuta ſer uare facientes ſunt ipſo facto excommunicati. vt in dictis iuribus vltra penam.vt in dicta auc.caſſa.nec excuſantur pꝛetextu ſtatuti in fine ſtatutoꝛum poſiti:quo cauetur ꝙ ſta tuta contra libertatem eccleſiaſticam habeãtur pꝛo irritis. quia iura volunt vt ea deberi faciant de volumine ſtatuto- rum ne aliquando de facto ſeruentur.vt in dictis iuribus.? ita expꝛeſſe firmauit bar.⁊ bal.in dicta auc.caſſa. Becr do capite ceſſat in pʒedlictis pene ſtatutarie ex foꝛma alteri us ſtatuti quo cauetur ſi quod ſtatutum reperiretur contra libertatem eccleſiaſticam illud ſit irritum ⁊ inane ⁊c.ergo pᷣ miſſum ſtatutum nullas vires habet etiam conſiderata mẽ te ſtatuentium in dicta auc.caſſa. Et maxime habito reſpe ctu adreſoꝛmationem ſtatutoꝛum poſtea factam in qua fe re idem continetur ⁊c̃.abbas. EKon rrniij. AIud in ſumma de iure queritnr. an dona lio inter viuos ⁊ ĩſinuatione legitime. non accedente excedens ſummam quingento/ rum floꝛenoꝛum interueniente confirma- tione imperatoꝛum ex certa ſcientia facta proſt moꝛtem donatoꝛis valeat. ita vt per eiudicetur debentibus ſuccedere ab inteſtato ꝛc. — eam pꝛ RMiiſti eiuſq; matris pꝛeſidio humiliter in . uocato. Nidetur pꝛimo dictam donatio⸗ nem quatenus excedit ſummam quingen- toꝛum aureoꝛum.nullius eſſe momenti.? pꝛꝛo non ſcripta eam foꝛe habendam vt ꝓ- = batur in.l.ſanctimus.iuncta.l.ſi quis ꝓ re demptione. C. de dona.cau.moꝛ.per quam.l.videtur coꝛ/ recta.l.fi.tamen in donatione ĩter viuos qualis fuit iſta ne mo dubitat.quoniam talis ad ſui vtilitatem expoſtulat inſi⸗ — nuationem quatenus excedit quingentos aureos.vt in iuri bus pꝛealle.nec pꝛodeſſe poteſt confirmario facta etiam ꝑ no.iuncto.tex in.l.quotiens.C.de pꝛe.impe. offer. vbi no.ꝙ licet pꝛinceps poſſit ex certa ſcientia mihi tollere ea q̃ üun iuris ciuilis vt actiones. illa tamen que ſunt de iure ge. r de vt dominia rerum auferre non poteſt etiam ep certa ſcietis 7 A er quoniam illa ſunt mutabilia.inſti.de iure natu..pe.⁊ de le gi· agna.tu.in fi:⁊.v.di.in pꝛin. Idem voluit Inno.in.c. q̃ in eccleſiarum.de conſti.ſed certum eſt ꝙ per moꝛtem do⸗ natoꝛis ante confirmationem imperatoꝛis ius fuit acquiſi- tum iſtis neptibus tanquam pꝛoximioꝛibus ĩ hereditate do mini anſelmi patrui ſaltem adeunda ipſius hereditatem.vt in anc.de ſuc.ab inte.⁊ facit glo.no.in.l.omnium.C. de te/ ſta.que dicit ꝙ per teſtamentum datur plenum ius quatuʒ ad inquiſitionem dominiplenius per moꝛtem pleniſſine per additioneʒ.ſed cauſa inteſtati equiparatur in hoc teſta mento cum deſerunt hereditatem pꝛoximioꝛibus.vt i auc. poſt fratres.C.de legi.here.ergo iſtud ius iam acquiſitum. inherens oſſibus iſtoꝛum pꝛoximioꝛum.ſ.neptum non po- tnit tolli ſine cauſa poſt confirmationem imperatoꝛis etiã ex certa ſcientia factam.id enim quod noſtrum eſt non põt ſine facto noſtroa nobis euelli..iid quod noſtrum.ff. de re. iur. ſacit. c. ab eo. de elec.li.vj.? quod legitur? notatur in.i. iulianus KWZW iulianus.ff.de. con.ĩde.⁊ in.l.iij.ff.pꝛo ſo.⁊ in.c.j .xxij. di. in glo. in verbo in iuſticiam. hoc idem videtur voluiſſe barto. in.l.fi. C.ſi contra ius vel vti.publi.vbi dicit qð pꝛinceps ñ poteſt mihi tollere rem meam ſine cauſa pꝛ cum habeat po teſtatem a deo.vt in auẽ. quomodo opoꝛtet epos.deus nõ dedit poteſtatem ſibi peccandi vel auferendi rem alteri ad hoc. · di. c. j. ? cle.paſtoꝛalis de re iudi.¶ Secundo pꝛin- cipaliter ð hanc confirmationem adduco tex. optimũ in.l. fi.ff. de nata·teſti.vbi dicitur ꝙ libertus debet per impera-⸗ toꝛeʒ reſſtiui natalibus patrono conſẽtiente qꝛ ius patroni per hanc reſtitutionem amittitur. ⁊ per illum tex.dixerunt cõmuniter doc.qð pꝛinceps in legitimatione fienda debet requirere agnatos qui ſucceſſoꝛi erant ab inteſtato ⁊ cũ eo/ lius petit ſe legitimari poſt moꝛtem patris.quod tenuerunt canoniſte in.c·per venerabilem qui fi.ſint᷑ le.⁊ bar.in.l.gal- lus..qnid ſi tantum.ff.de libe. poſtu.?⁊ Bal.in pꝛohẽio c. vbi per hanc rationem dipit ꝙ imperatoꝛ non poteſtlegi- timare in terris eccleſie quia habet citare agnatos ĩ quos cũ nullam habeat iuriſditionem in iltis terris non poteſt citati onem decernexe velillis aliquatenus pꝛeiudicare tanquam non ſubditus. Sed in caſu noſtro iſti nepotes nõ fuerũt in hac cofirmatione vocati nec conſenſerũt ⁊c. At per hoc infero ad tertiam impugnationem contra dictam cõfama- ſonen Ken hec bona dicuntur in ciuitate comitatu? de ſtrictu bononienſi in quibus imperatoꝛ non habet iuriſditi onem ſed plenum ius in tempoꝛalibus ⁊ ſpintualibus.extin ctiue pertinet ad papaʒ vt in.c. fundamenra de elec.li. vj. Rin cego lodonicus.lxiij.di.in cle.romani de iureiuran. in di. c. per venerabilem. Mec opoꝛtet diſputare de dona- tione eccleſie facta per Conſtantinum cum illa fuerit cõfir mata ⁊ appꝛobata per multos imperatoꝛes ⁊ per eccle ſiam vt in di. cle. romani cum alijs iuribus ſuperius allega.maxi- me in. c. fundamenta pꝛeal.vbi dic quod diuinitꝰ fuit facta Ange non pꝛocul eſſet ab hereſi tenere contrarinminſpe- cto pꝛeſertim quod habetur in extrauaganti bonifacij. que incipit vnam ſanctam. Et pꝛo illius validitate ſtat bal.ĩ pꝛ o- bemio digeſtoꝛum in fine nõ potuit. ergo imperatoꝛ ſuper illis bonis diſponere.vt in di· cle.paſtoꝛalis.facit tex. in.l.fi· ff. de iuriſdic· om. iu. Aurn pꝛincipaliter facit tex.in.c. quamuis ⁊.c.ſi.pꝛo te. reſcrip.li.vj.vbihabetur ꝙ reſtitu tio vel noua collatio non trahbitur retro cum pꝛeiuditio illiꝰ cui ius medio tempoꝛe fuit acquiſitum per quod dicit Jo. an. in regula ſine culpa dere. iu.li. vj. in mercuria.qdð ſtante iut̃ ſpi vt pmogẽit ſuccedit ĩ totũ pmogẽit nalis q fuit le gitimat ꝑ ſeques matrimoniũ nõ debẽt pꝛeferri ſecudo ge nito legitimo ? naturali quia illa legitimatio facta per ſeqnf matrimonium non debet retro retrahi cum pꝛeiuditio ſecũ di geniti cum ius pꝛime geniture iam queſitum erat ꝑ pꝛi? Aldiidem qð no.glo.⁊? bar. in dĩcto.F.? quid ſi tantuʒ.? meli us in. 1l.fi· C.ſen.paſſ. vbi dicit qð ſi banitus publicatus re- ſtituatur in integrnm per imperatoꝛem non debet illa reſti⸗ tutio trabi ad bona alienata in alium medio tempoꝛe ꝑ pꝛi cipem.ar.in.l.bene Venohe Ade quadrien.pꝛeſcrip. Sʒ his non obſtantibus contrariam ſententiam arbitroꝛ de iu- re verioꝛem. Et pꝛimo pꝛo fundamento dico qð impera- toꝛ concurrit in iuriſdictionis exercitio cum quolibet domi no inferioꝛe habente iuriſdictionem ſicut papa concurrit in quolibet pꝛelato. Dicitur eniʒ imperatoꝛ dominus mundi l. depꝛecario.ff.ad. liro.de iac.2 dicta.l.bene aʒenone. .5 quadri.pꝛeſcrip.⁊ vij.q.j in apibus.fecit eniʒ deus duo ma gna luminaria in mundo . vnum? pꝛeeſſit diei. alterum vt pꝛeeſſet nocti. Anperatoꝛem.. in tempoꝛalibus ?⁊ papam ſpiritualibus. ? vt dicit tex.in.c.ſolite.de ma. ⁊ obe.=.xcvj. di. ſiimperatoꝛ⁊.c cum ad verum.vnde ſicut per vniuerſũ poteſt ad papam recurri in ſpiritualibus.itaad imperatoꝛeʒ in tempoꝛalibus. vt in dictis iuribus. Et hoc idem voluit bal. in. c. j. qs feu. da. poſſ.dixit qd omnis iuriſdictio diſtric tio de iure comuni · eſt penes imperatoꝛemita no· in. c.·ð nu.fen. di. 2. c. vno.v.ad hoc.de.pa.iuxa fir.ſacit qð no.do. in cle.paſtoꝛalis ⁊ cle.romani preal. is pꝛenniſſis pro/ babo quod dicta confirmatio debet valere ⁊ tenere in pꝛe⸗ inditium iſtorum neptun Et pꝛimo allego texiun.glo.ſin gn. in cle.j. de immu. eccle. vbi dicitur quod tanta eſt pote ſtas pꝛincipis circa ius poſitiuum vt facta poſſit habere pꝛo intectis quo ad omnem iuris effectum ita vt faciat retroire 8 qui ſi . SS noſtro iſtis neptibuſ ⁊ pꝛoximioꝛibus fue rum conſenſu legitimationem facere ſaltem eo caſu quo fi- avè‚Irp trotrabi ac ſi a pꝛincipio fuiſſet inſinuata. t ho certa ſcientia ⁊ ſic ex plenitudine poteſtatis.hoc enim ipoꝛ- tat dicta clauſula. vt innuit glo.notabilisin. c.ad hoc ſumus materiam noſtram iuncto tex. multum facit. Item expt ſe imperatoꝛ ſic ſuppleuit omnem defectum ſiquis in dea ac ſi nun ᷓ illud emanaſſet. Ninc ibi conduditur qð aliquis incidit in excõmũicationeʒ vigoꝛe alicuius conſtitutionis ſi papa illam conſtitutionem vult babere pꝛo infecta.non in diget ille aliqua abſolutione. ſed per inde eſt ac ſinunquam fuiſſet excõmũicatus.habet eniʒ princeps pleniſſiniam par tem ſuper ius poſitiuum.vt ĩ.c.pꝛopoſuit.de conce K ⁊? in.l.princepes.ff. de legi.⁊.l.digna vox.C.eo.ti. Ald predictam optime facit totus titulus de capti.⁊ poſtli euyr vbi princeps contra veritatem fingit retrotrahit multa. ac ſi nunquam fuiſſent facta: adeo vt quia receperitius perdi tum multa alia. vt ibi pleniſſime habetur. ? maxime in.l. poſtliminium eſtius. eodem capitulo =WðW in caſu it ius adeundique ſitum ex iureciuilis diſpoſitione.? ex eodem iure coꝛuẽrit dicta donatio ex inſinuationis defectu.vt dicta.l.ſanctim⸗ Lum de iure naturali aut gentium non requiratur hec inſi nuatio ſeu ſufficit ad ipſius donationis validiratem volun- tas donatoꝛis.vt in.S.per traditionem.inſti.de rerum diui. Sed fuit inducta de iure ciuili ſaltem vt homines non frau dentur.iuxta plene no.per bar.in.l.modeſtinus.ff.de dona tionibus.potuitimperatoꝛ tanquam ſuper hoc ius poſiti uum habere illam.l.pꝛo infecta quo ad omnem iuris effec- tum ⁊ ſi pꝛoinde valeret donatio.ac ſi nunquam illud ius emanaſſet.ſic etiam potuit dictam donationem retrotrabe re vt ſupplere defectum iuris circaillam ſollemnitatem inſi nuntionis ac ſi in pꝛincipio inſinuatio interueniſſet.ad hoc optime quod legitur ? notaturin.l.omnium. C. de teſtamẽ. Hic enim expꝛeſſe imperatoꝛ voluit e tionem re⸗ t fecit hoc ex de reſcrip.Ad idem gl.ſi.in.c.ex multiplici.de ri. que ad tem expᷣſ donatione interceſſiſſet. que ſuppletio ſaltem operat᷑ quo ad ſollemunitates iuris.iuxta notata per ſpe.in ti. de legat „KF. nunc oſtẽdendum. ver. xviij. ? per archiin. c.romanenſem. lvi.di · lacit tex.? quod ibi notatur in cle.paſtrꝛalis.de re iu di.⁊ in.c.j.de tranſactionibus.⁊ quod ibinotat hoſti.vbi eti am dicit Inno. ꝙ fipꝛincepſ ex certa ſcientia aliquid appꝛo bet nedum quod confirmet.ſed ſolummodoſuo pꝛiuilegio ĩ ſerat quod de iure non valer firmum erit. ſicut ſtatutum lai coꝛum ſuper eccleſijs valet. æ pꝛo confirmato habetur ſi pgæ pa illud in ſuis litteris appꝛobat.argu.ff.de pigno.l.fideiuſ- ſoꝛ. . fi.?ẽ de conſti.c.ecdeſia ſacte marie.xcvi.di. benequi dem cum ſimilibus.Cum ergo dicta donatio coꝛuebat ex defectu ſollemnitatis a iure ciuili.introducte ſatiſ potuit im peratoꝛ illum defectum ſupplere ⁊ decernere ac ſi in pꝛinci pio interueniſſet per pꝛedicta.non obſtãte ꝙ medio tempo re ius adeundi fuerit illis neptibus acquiſitum quia hoc iui iltis peruenit mediante mris ciuilis diſt poſitione circa quod vt pꝛediri potuit imperatoꝛ diſponere habendo illud pꝛo in fecto quo ad omnem iuris effectum.nec imperatoꝛ hic pꝛin cipaliter diſpoſuit circa ius pꝛiuatum illarum neptum. ſed per quandam conſequẽtiam pꝛincipaliter enim diſponit cir ca ius ciuile ſupplendo ſollemnitatem ab eo requiſitam mi. ta enim permittuntur per conſequẽtiam que non admittiſ principaliter.vt in. l.).ff. de aucto. tu. Et pꝛeſertim cuʒ hoc ius fuiſſet neptibus queſitum non ex earum contractu ſeu facto ſed ex iuris ciuilis diſpoſitione.vnde videmus in Hmi liquod pꝛinceps mittit ſupplicationem contra ſententiam a qua non porterat appellari.ex quo iam fecerat ius iter par tes. vt in.l.res iudicata.ff·de regu iur.⁊.l.ingenuum de ſta. homi.⁊.c. cum inter.de re iudi. vt patet in aucten.que ſup plicatio. C. de pꝛeci.impe.offe.⁊ contra eum in integruz re ſtitiut.?.c.cũ ex litteris. ⁊.c.auditis.⁊.c.exlitterii.de in inte. reſti. C. vbi ⁊ apud quos.l.appellationem.l.jff.a quibus ap pei.non licet.⁊.c.ſuper queſtionem.de offi.dele. ? reſtituen do minoꝛem in integrum aduerſus contractum pꝛeiudicet etiam ei ad quem res medio tempoꝛe peruenit per contra ctum factum cum emptore minoꝛis.vt in.l.in cauſe lapꝛĩa. F. fi · ff. de mino, Rtem reſtituit in integrum aduerſus pꝛe⸗ ſcriptionem per quam iuris auctoꝛitate fuerat acquiſitum ius pleniſſimum,iuxta notata in.lſi.rem ra·ha.⁊ in. c· ad au aane acit. c. auditis pꝛealle? ĩ cle. reſti. Secundo pꝛincipaliter adduco 39 res de pꝛeſcrip vna. de in integ u tex. notabilem in.:.ij.ff. de nata. reſti.in fi.vbi dicit tex. ĩ⸗ peratoꝛes non facile ſolent libertum natalibus reſtituere ni ſi conſentiente patrono cnRnon poſſet poſtmodum adli/ berti ſucceſſionem venire. vocato.lʒ de facili ñ ſolẽt.põt ergo excerta ſciẽtia facere ſi yult.quia quod ius ſit tamen fit.vtin.c.ij.de cogna.ſpi.lib. vj·⁊ quod notat Inno. in· c.niſi cum pꝛidem. de renun. vbi dicit ꝙ ſuperioꝛ penes quem eſt poteſtas diſpenſandi poteſt eiiam nou vocatisilis quibus pꝛeiudicatur diſpenſationem pee ſmpedireꝛꝛ per tex.illius.ʒ.ij.dixit notanter bar.in dicta...· gallus.S. ⁊ quid ſi tuum quod ſi imperatoꝛ vult legitimare a liquem non vocatis agnatis quibus delata eſt hereditas po teſt dummodo hoc faciat ex certa ſcientia.⁊ ſic per iſta vide· tur caſus noſter aperte deciſus. NMam foꝛtius poterit in ca ſu noſtro ſupplere hunc iuris defectum in pꝛeiuditin iſtto rum neptum quibus ius ſuccedendi erat ab inteſtato dela⸗ tum ex modico ſollemnitatis defectu iuxta notata in dicta l.modeſtinus.de dona.grauius enim eſt legitimare ? finge re quem legitime natum ſeu reſtituere antiquis natalibus ſupplere ſollemnitatis defectum reſpectu inſmuationis 2 vtroq; caſu pꝛeiudicatur his quibus ab inteſtato heredi- tas erat delata. Tertio pꝛincipaliter adduco not.dicta per Ci.in.l.reſcripta.C. de pꝛe.impe.offe.que commnni- ter appꝛobantur per alios legiſtas canoniſtchmodernos ĩ.c. que in eccleſiarum.de conſti.dicit ꝙ licet pꝛinceps non po.- ſu ſine caula reſcribere contra ius diuinum.tamen ſi de ſa- cto ſcribit pꝛeſumenda eſt in eo cauſa.vnde ſi pꝛinceps mã dat aliquem interficere vel rebns ſuis pꝛiuari ſibi pendum eſt.quia iudicare ſm conſcientiam nec pꝛeſumitur coꝛup- tibilis.? ſemper pꝛeſumenda eſt in eo cauſa.facit.c.in me⸗ moꝛiam.xix.di. ?.c.quid cui atur.xxiij.q.j.⁊.c.quid ergo.xj q.iij. Cum ergo imperatoꝛ hic dicat ſe confirmaſſe ex cer⸗ ta ſcientia debet pꝛo eo pꝛeſumi cauſa legitima.maxime qe in fauoꝛẽ publicũ poteſt pꝛinceps quem pꝛiuare re ſua.vt in l. item verberatum. ff. de rei ven. notat bar.in dicta.l. fi . C. ſi contra ius.⁊ in.l.antiocenſium.ff.de pꝛiuile.credi.⁊ in di cta.l.reſcripta.⁊ pꝛinceps hoc videtur aſſerere in pꝛoemio illius confirmationis. cum in ipſiuſ perſona verſetur ius pu vlicum conſiſtit enim ſacris ſacerdotibus ⁊ magiſtratibus cli ns publicum ex verbis ſuis enunciatiuiſ ſuper quibus ſe fundat credendum.vt in c c.j.de pꝛoba.facit quod no.bar. in.l.ambitioſam.ff.de decre.ab oꝛ.faci.multo ergo foꝛtius dicere neceſſario babemus dictam confirmationem valuiſ ſe.cum per eam non pꝛeiudicatur iuri ueſſtger facto par⸗ tis.ſed ex mera iuris ciuilis diſpoſitione. Et per hoc cõ⸗ cludo dictam confirmationem valuiſſe 2? pꝛeiudicare iſtis Et cum vt innuit ibi tex. poteſti peratoꝛ re ſtituere libertum patrono non conſentiente ⁊ nõ ſtat vt difi de aperta voluntate pꝛincipis qui potuit in boc . diſponere. vt ex pꝛedictis colligitur. abbas. poſtulato ſuſſragio.dno vt moꝛem petẽti eratis ad vtranq; partem cum ſatis vtrin- te.iur.enu.Ex multitudine auctoꝛum iudicandum non eſt cum poſſit foꝛſan ⁊ deterioꝛes ſententia ⁊ multos ⁊ maio- res in aliqua parte ſeparare.hinc foꝛtaſſe motus Jo.an.in c.j.de conſti.dixit commiunem opinionem ſequendaʒ eſſe niſi notoꝛie male dicat.vel rationabiliter conmincatur quod bonus iudex acutiſſimi ingenij exiſtimabit. Dꝛimum du⸗ bium erit vtrũ filius pꝛimogenitus pꝛeferri debeat patrue in maioꝛitate conceſſa cuidam viro nobili petro affa.hiſpa no habito pꝛeſertim reſpectu ad verba concefſionis eidem facte per illuſtreʒ pꝛincipem regem caſtelle in qua ĩter cete ra ad pꝛopoſitum cõtinentur hec verba videlicet. Et quia poſt obitum habeat ſuccedere ⁊ hereditet dictam heredi tatem dictarum apothecarum pꝛimo nominatarum alter eoꝛum vt dictum eſt. videtur filius maioꝛ quem habuerat ð legitimo matrimonio ⁊ alij filij ⁊ fiie ⁊ heredes qui ab ipſo vel a nobis deſcenderint ex noſtra linea de legitimo matri monio.vel ꝙ ſit legitimatus ſᷣm ꝙ ius requirit. videlicet poſt obitum alterius gradatim ? ſemper conferatur maioꝛi. ria vis cõſiſtit ex coꝛde animaaduertentur clariſſime pate- neptibus. Et per hoc ſubtiliter intuenti ſoluta remanẽt cõ taria ſuperius inducta contra cõnfirmationem.pꝛocedunt enim quando imperatoꝛ pꝛincipaliter vult diſponere con- tra ius gentium tollendo quantum ex facto hominis tantit vel vere vel pꝛeſumptiue ceſſante.ſed nos loquimur in iu- re q̃ſito auẽte iuris ciuilis. Et cũ pnceps pꝛĩcipaliter diſpo nit ſupplendo defectum iuris poſitiui vel reſtituedo id qd cum hic cauſa pꝛeſumenda eſt. vt dixi. trarium ſatis etiam patet.S.reſpõſuʒ ex pꝛedictis. Mam.j. ſe oduttur. de poteſtate oꝛdinaria ſed non de abſoluta pꝛo- ut loquitur.l.ij.eo.ti. cim B ſcia ⁊c¶ Ad tertiũ dico ꝙ bic pᷣſuppõit᷑ ꝙ donatoꝛ ſeu iſte Id ſecundum cõ l.ij.eo.ti.que hic interuenit ꝑ illa regla ex certa neptes ſint de territoꝛio.vnde pꝛeſumo ꝙ ſint de iuriſdicti one imperij.⁊ ſic pꝛeſuppoſito ꝙ bona ſunt bononie tanm ex quo pꝛeſumit de imperio illa donatio ſit coꝛoboꝛata ex- tenditur ad bona vndecunqʒ ſita. ſicut in ſimili notat bart. in.l.cunctos populos.C.de ſum.trini.maxime in illa queſti one. vtrum teſtamentum factum in certo loco ſm illius lo⸗ ci ſtatuta ſpecialia debeat extendi ad bena exiſtentia ĩ loco non ſuppoſito ſtatuenti.⁊ concluditur ꝙ ſic.vt ibi pleniſſi⸗ me per eum. ⁊ facit.l.j.O. de teſta. cum ſi. Ad vltimum contrarium dico ꝙ in illis iuribus non interuenit vera in in tegrum reſtitutio. vt ibi no.in glo. Item non apparebat ð voluntate pape ꝙ voluiſſet actum retrotrahbi cum pꝛeiudi tio alterius.als ſecus.vt ibi aperte dicit tex.hic autem exvſ ſe apparet de voluntate imperatoꝛis. Et eodem modo po teſt reſponderi ad auctoꝛitatem Yo. an. in dicta regula ſine culpa.licet etiam multi doctoꝛes ampliſſimi tenuerunt cõ⸗ tra opinionem ſuam vt ipſemet ibi refert.2 quid ſit hic cõ⸗ ⁊c. Secundum dubium eſt cum patruus tanꝙ conſtitu tus in minoꝛibus oꝛ dinibus fuetit per nepotem conuictus in curia romana.⁊ pꝛoceſſus ibi fuerit a domino nullus ac- tus.nunquid per ſuperuenientiaʒ bigamie.quaʒ dictus pa truus dicitur incidiſſe.ſic dicta cauſa exempta vel eximen da a curia romana. ? remittenda ad iudicem ſecularem. Aeno igitur ad pꝛimum circa quod dico animaaduertẽ um ꝙ cum filij 7 nepotes vocentur ad hanc ſucceſſionez ex diſpoſitione ⁊ pꝛiuilegio regio magis ſunt ponderanda ꝰ ba pꝛiuilegij quam iuris communis cenſura diſponens ſu per ſuccefſione patrui ⁊ nepotis in bonis aui vel patris.nãẽ pꝛincipaliter ibi tractatin de efficatia ⁊ incompꝛehenſiua p „2 uilegij.? attendenda? ponderanda ſunt ipſius pꝛiuilegij ꝰ ba.vt in.c.poꝛꝛo.⁊ in.c.recepimus.de pꝛiui.⁊ in auc.de mã da.pꝛinci.5.ſi quis antem.⁊ pꝛoſecto ſi pꝛedicta verba pꝛi- uilegij ſeu conceſſionis.in quibus huius queſtionis plena- bit dictum nepotem pꝛeferendum. ADoueoꝛ pꝛimo ad hoc dicendum.quia immediate poſt pamis obitum cui fa⸗ cta fuit pꝛincipaliter conceſſio vocatur pꝛimogenitus ex re „ gia diſpoſitione. Et ſic hoc ius ſuccedendo Scanruß. mogenitus non a patre vela lege comniuni.ſed ex ſpeci diſpoſitione regia.iuxta notata per bar.in.i.vt iureiur.ff.ðᷣ oper.liber.? per bal.in auc.ſi quas ruinas:C.de ſa.ſan.ecc. facit tex. cumn ibino. marime per bal in. c. vno.de ſucce. feu. colũ.x· Ergo hoc ius ſuccedendi illico cum pꝛimogenitus venit ad lucem in habitu ⁊ in ſpe cõſequitur.vt eſt ſpes fir ma ⁊ inuariabilis.cum per patrem aut alium ĩferioꝛem tol li non poſſit cum tranſiuerit in contractum. vt in.c.j.de ꝓ· batio.⁊ per Jo.an.in.c.ſignificaſti.de fo.compe.facit in.c. · de feu.ſine cul.non amit.⁊ notat bal.in.c.j.de ſucceſ.fen. ⁊ per bar.in.l:.fi.als peuul.ff.de decre.aboꝛ.fa./ Et pꝛe- ſuppoſite ꝙ pꝛinceps potuiſſet reuocare.tamen ꝙ depen deta ſolius pꝛincipis poteſtate dicitur fleri non poſſe.vt in mel deo.de regu.iur.li.vj. l.apud iulianum.uin fi.ff. Firno⸗ Bi.in regula ſe⸗ gitur hanc ſpem firmauit ? ir euocabiſem tranſmittit pꝛimogenitus in filium. hoc pꝛio batur ex idemptitate rationis.ficut ſpem competentem pa tri exr contractu conditionalitranſmutit ipſe pater in filiuʒ vt in. F.ex conditionali. Inſti.de ver.ob.quod non contin git ex alio niſi quia illa ſpes firma ⁊ irreuocabilis cum potẽ tia de facili reducibilis ad actum habeatur pꝛo actu. vt i. co piſanis.⁊ quod ibi notatur.de reſti.ſpo.ita ⁊ hec ſpes firma ⁊ inparabilis tanquam gonnhetene er pꝛiuilegio regis debʒ poſſe tranſmitti in ſiliuʒ. Mec obſtat huic motiuo tex.in.l. vna. .ſi autem. C. de cadu.tol. vbi dicitur ꝙ legatum con- ditionale.quia ex eo competit ſola ſpes ante cõditionis euẽ tum nõ pꝛeſenti queſtione. Omnipotẽtis dei geram alioꝛinmn opinionibus ⁊ motiuis re- qGG ſit argutum. ſccundo ommiſſis bꝛeuiter attingam.quoniam vt belliſſime habetur apud.l.j.C. de ve — —— . tum non tranſmittit in heredem. quia duplex poteſt eẽ di uerſitatis ratio. vna quam allegat glo.in dicto.5.ex condi- tionali.dicens ꝙ in contractu conditionali ĩteruenit factũ ipſius contrahentis volentis pꝛoſpicere ſibi ⁊ ſuis heredi/ bus.ſed in legato nullum factum legatarij interuenit ?⁊ pn cipaliter intendit pꝛoſpicere perſonã legatarij.vnde cuʒ nõ raclicauerit in perſonam ipſius legatarij non tranſmittitur in heredem. vnde teneo potius rationem illius glo. ᷓ ver⸗· ba.Cum enim in caſunoſtro interceſſe erit cõceſſio regia p ſpiciens nedum perſone ipſius pꝛimogeniti.ſed etiam filio rum ſuoꝛũ.vt patet ex verbis pꝛeallegatis.Ergo hec ſpes eſt tranſmiſſibilis in fiium. Si enim contrahentes poſſũt. hoc eſt foꝛtius lex pꝛiuata pꝛincipis ac.in.l.non impoſſibile ff. de pac.pꝛeſertim hoc caſu.vbi ſpecialis diſpoſitio pꝛinci pis hoc voluit aperte pꝛouidere nedum perſone pꝛimoge- niti.ſed etiam ipſius filijs vt patet ex verbis conceſſionis ibi ⁊ alij ſilij ⁊ filie? heredes qui ab ipſo vel a vobis deſc. derint ⁊c. Et hec conſideratio iudicio meo ẽ optima ⁊ op time facit quod in ſimili legitur ⁊ notatur in.l.lucius.la.ij. aper.tabu. Secunda diuerſitatis ratio inter.S.ex condi tionali.⁊. S·ſi autem.pꝛealle.eſt quod in contractibus volũ tas ſeu ſpes eſt fiyma ⁊ recta.quia contractus ab initio ſũt voluntarij expoſtłacto ſunt neceſſitatis.lłſicut.C.de acti ⁊⁊ obli.ſecus in vltima.quia reſctum non eſt ita firmum cũ dependeat a voluntate teſtatoꝛis.vt in.c.cum marthe.de cele.miſſa. Nemo enim poteſt in teſtamento ſibi eam le- gem dicere.vt a pꝛioꝛe ei recedere nõ liceat.vt inquit tex. ff. de eſf notatur per bal.in.l.j.C.de his qui ante *NN in.l.ſquis in pꝛin.ff.de lega.iij.ſed cum in pꝛopoſito noſtro debetur hoc ius pꝛimogenito benefitio.l.ſpecialis quod tol li iudicatur impoſſibile· vt pꝛedixi.ergo accitlit ad naturam potius contractus ꝙ; vltime voluntatis.vt fiat tranſmiſſio in filium.nec curandum ꝙ hic non interuenit factum filijqꝛ illa non eſt ratio neceſſario concludens.ſed potius illa qusʒ pꝛemiſi.ſ.quod ſpes eſt certa ⁊ firma.hanc rationem nõſen tit Jo.an.in.c.licet de voto.⁊ in addi.ſpe.in ti·de ſeu.i.vj. colũ. Megari enim non poteſt quin foꝛtius ius acquiratur pꝛimogenito hic ex conceſſione regia pure facta habita ma xime commemoꝛatione filioꝛum quam ex contractu condi tionali cum deficiente conditione coꝛꝛuat totus contractꝰ dicto.ꝭ.ex conditionali.Sed dicta conceſſio ſemper durat ⁊ eſt pura ⁊ firma niſi in caſu quo nullus reperiret᷑ de agna. tione iſtius petri affari.vt patet ex pꝛiuilegio.Ergo foꝛtius debet tranſmitti hecſpes.cum competat ius ſaltem in ba/ bitu de pꝛeſenti.qᷓ illa fragilis ex futuro euentu dependenſ que competitur ex contractu conditionali.valet eniʒ argu-⸗ mentum ex idemptitate rationis vel maioꝛitate.vt in iuri⸗ bus vulgaribus.quod auteʒ hic vocetnr pꝛimogenitus poſt obitum petri.ꝓbatur aperte per illa verba ꝙ quia poſt obi tum veſtrum ⁊c̃. Si enim non intelligerentur de pꝛimoge nito pꝛofecto illa verba ſuperſſue erunt cum in ſequentibꝰ verbis fiat mentio de alijs filijs deſcendentibus ab iſto pe tro.⁊ diſponitur vt collatio ſemper fiat maioꝛi.debet enim diſpoſitio intelligi vt verba non ſint ſuperflua.ſed aliquid operentur.vt in. c.ſi papa.de pꝛiuile.li.vj.⁊.l.ſiquando.. de inoffi. teſta. Et ſemper verba debent reduci ad caſu du bium.vt in.il.j.in fi.ff.de admi.tuto.⁊.l.labeo ad carbo. Secundo pꝛobatur ex alluſione vocabuli.nam cum vo⸗ cet maioꝛem filium iſtius petri.ergo pꝛimogenitum. cum p mogenitus ſit maioꝛ natura. dicit enim frater vel minoꝛ ra tione natiuitatis.vt in.c.licet.de voto.facit quod no.go.in c.eſt conſtitutio.j.di = principaliter moueor in hanc ſententiam alia conſideratione.quia ſi bene ponderẽ- tur verba pꝛimogenitus videtur vocatus ſub cõditione vi delicet ſi extabit tempoꝛe moꝛtis patris.hoc colligitur ex il- lis verbis ibi veſter filius maioꝛ quem habuit ⁊c. Nam rela tiuum quis ſeu quem conuictum verba futuri tempoꝛis de notat conditionem. vtin.l.ſtichus qui meus erit.ff. de leg. j. ? per bar.ibi.vnde illa verba veſter filius maioꝛquem ha buiſtis ⁊c.hoc impoꝛtant.i.ſiquem habuiſtis ⁊ indefectuʒ pꝛimogeniti.animaduerto ꝙ vocat filios iſtius petri per p us vocat filios pꝛimogeniti.ergo maioꝛ illoꝛum eſt pꝛoponẽ dus.quod pꝛobatur ſic.vbicunq; enimagatur de honoꝛe. vel onere applicando certis perſonis.⁊ non poteſt applica- e niſi vniperſone ſaltem eodem tempoꝛe.⁊ non apparet ð ua perſona diſponens ſenſerit.ſtatur ſemper oꝛdini littere vt pꝛius nominatũs vt cenſeatur pꝛimo vocatur. vt pꝛoba tur.in.l.generaliter.ꝭ.quid ergo cum ſequen. ff.de fideicõ. li·⁊.l.quotiens.de vſufruc.⁊.l.heredeſmiei..peto.ff.ad tre bel.⁊ in.c.penul.de elec.li.vj.⁊.c.mandato.de pꝛeben.eo. li.cum ſi.notat bar.in.l.ij.S.pꝛius.ff.de vul.⁊ pupil.hic au- tẽ in defectuʒ pꝛimogeniti vocantur omnes deſcendentes ab eo addito vt vnus habeat poſt obitum alterius.ergo fili us maioꝛ pꝛimogeniti eſt pꝛeſerendus patruo.cuni ſit pii- us nominatus. HNec obſtat ſi dicatur hanctheoꝛicam nõ ha bere locum cum oꝛdinata affectio contradicit.iuxta no.ĩ di cta.l.heredes mei.cnm pater magis pꝛeſumatur magis dili gere filium pꝛopꝛium q́; nepotem pꝛimo cum ne ſit ab eo remotioꝛ quam filius. HMinc pꝛopꝛie ſcilicet a filo ꝙ eſt amoꝛ appellamus illum qui ex viro ⁊ vxoꝛe naſcitur nepos autem impꝛopꝛie dicitur filius.vt notanter pꝛobat᷑.· in.l.filium.ff.de his qui ſunt ſui vel ali.iu.⁊ per bar.in.l.libe roꝛum.ff.de ver.ſigni.dico enim ꝙ illa verba non fuerunt pꝛolata a patre.⁊ ſic ceſſat pꝛeſumptio oꝛdinate affectiöis ſed pꝛolata fuerunt a rege qui magis intendebat pꝛouidere generi iſtius petri qᷓ berſonis , Rem dubia intelligi m conſuetudinem loquentis.vt.l.ſi quis ſeruum.de lega.j.⁊. minimus de lega.iij.⁊.l.cum delamõis.S.aſinam.ſff. de fũ. inſtruc.⁊.l.labeo.de ſup.le.cum ſi.Sed reges caſtelle ſueuerunt honoꝛare ⁊ pꝛeferre filium pꝛimogeniti alijs.ꝗa repꝛeſentat perſonam pꝛimogeniti.vt clare patet ex verbis Aaen Maa conſtitutionum ipſius regni ·ergo debemus p umere q ſeriolſe rex caſtelle in illa ↄceſſione fecit pꝛius mẽ tionem de filijs pꝛimogeniti ꝙᷓ de alijs filijs ipſius petri. Ad idem facit quia vbi non cadit affectio inter perſõas ꝛior denominatio eſt potentioꝛ. Adhoctex.optimus cum materia ſua.in.l.ſi communis ſeruusita ſtipuletur.ff. de ſtipu.ſer.per quani.l.dixit vbi bar.? no.per modernos ĩ c.quoniam abbas.de offi.dele.ꝙ ſi cauſa alicui ðlegatur ex pꝛeſſo nomine pꝛopꝛio ⁊ appellatiuo ceſſantibus alijs con iecturis dicemus diſpoſitionem eſſe perſonalem vel realẽ ex oꝛdine verboꝛum. Mam ſi pꝛocedit appellatiuum cenſe tur realis.ſi pꝛopꝛium perſonalis.Et per eam ceſſatcõtra⸗ rium.quod fſoꝛmari poteſt.de.:.ſi viua.C. de bo.ma. Dꝛo cedit enim hoc ex ſpeciali diſpoſitione pꝛincipis qui no affi ciatur magis ad patruum ꝙᷓ; ad nepotem ſed habuit reſpe/ ctum ad ius pꝛimogeniture.quod per plurimum apud pꝛin cipes marime hiſpanie frequentatur vt pꝛedixi.⁊ patet ex conſtitutionibus regni caſtelle. Nec pꝛopterea obſtat ſi di⸗ catur ꝙ inter filios pꝛimogeniti ⁊ patruos vocetur maioꝛ: vt patet exilla clauſula ſupꝛa poſita ibi.⁊ ſemper conferatur maioꝛi ⁊c̃.que videtur determinare omnia pꝛecedentia.vt in.c.inquiſitioni.⁊ in ſecundo requiris.de appel.plene per bar.in.l.talis ſcriptura.ff. de lega.j.⁊.l.pꝛetoꝛ ait·ff.vi bo. rap. Quia dico ꝙ illa clauſula refertur ad pꝛecedentia oꝛ⸗ dine ſucceſſiuo.vt ſit ſenſus ꝙ inter filios pꝛimogenitus pᷣ feratur ſemper maioꝛ.⁊ ita eis deficientibus inter alios fili os dicti Vetgi. Hann quemadmodum filij pꝛimogeniti vo cantur per ſe ⁊ alij filij dicti petri ſecundario vocantur per ſe.⁊ pꝛedicti illis debent pꝛeferri.ita clauſula ſubiecta reci- pit intellectum a pꝛecedentibus.vt ſicut inberſanis omneſ videntur vocati oꝛdine ſucceſſiuo.ita ⁊ illa clauſula qualifi- cat filios pꝛimogeniti ⁊ petri.etiam oꝛdine ſucceſſiuo.arg. bonum ex his que leguntur ⁊ notantur.in.l.heredes meigy peto.ad treb.⁊ in.c.olim.⁊.c.abbatem.de reſcri.⁊ per bar. in.l.gallus.ff.de lib.⁊ hoihu Hin intellectum ſequenduʒ ſuadant omnes conſiderationes pꝛedicte ⁊ ne pꝛinceps pex la verba generalia videatur illico receſſiſſe a iure iam de⸗ ſato pꝛimogeniture contra.l.nam ad ea. ff.de cõdi.⁊ demõ. hoc etiam ſusdent ⁊ alie conſiderationes.quia perſona pa- tris dicitur per filium repꝛeſentari.⁊ ibi etiaʒ eſſe ⁊ ſtare di catur.l.cum fama.C. de agri.⁊ cenſi.li.xj.·⁊ filij vox dicitur patris.inſti.de inuti.ſtipu...eo veto.Et dicuntur eadem fere perſona.Clde impu.⁊ alijs ſnbſti.l.fi.⁊ vna caro.xxxv q.iij.hac auctoꝛitate.¶ Item pars remanet in filio.hinc di citur ꝙ pater magis diligit ſilnium quam econtra.vt notatur in dicta.l.liberoꝛum in fine.vnde filius pꝛimogeniti poteſt dici pꝛimogenitus ⁊ non ex toto ſicte.ſed in parte vere cuʒ in eo ſit ſubſtantia ⁊ caro ⁊ pars ipſius pꝛimogeniti Er ſic ceſſat quod opponitur de.l:.iij.F.hec autem verba.ff.de ne go.geſt.⁊ eo amplius in caſu noſtro.quiarex in conceſſione non ſolum ſecit mentionem de pꝛimogenito.· ſed etiam de ſäijs ab eo deſcendentibus quos ſic anteponendo videtur pꝛeferre voluiſſe ſuis patruis. vt in dicta.ilutius. OQprime videtur pꝛobare ſm vnum intellectum.quem ſequitur bal. in dicta. l.j. de his qui ante aper.tab.ſuadent inſuper multe alie conſideratlones quas fecit Jo. an. in addi.ſpe.pꝛealle. vbi hanc opi.ſouet eiiam vbi non fuiſſet facta mentio de fi lijs pꝛimogeniti.Et idem Olgra.in conſilijs ſuis conſilio 200. Secd in caſu noſtro videtur irrita dubita tio per pꝛe dicta. Dꝛeterea optime facit.clicet de voto.vbi nepos pꝛefertur patruo in regno. Etlicet ibi regnum fuerit rad catum in perſonam pꝛimogeniti cum de illo non poſſit pa ter diſponere ad libitum.iuxta ea que leguntur ⁊ no.maxie per bal.in.c·j. de ſuc.feu. in pꝛohe m illius libꝛi feudoꝝ Sed potius illud diſponitur quod fiffus pꝛimogenitus re- pꝛeſentat ipſum primogeuitum.⁊ eſt hec iuditio meo bona 2 noua conſideratio.Et per hec videntur muſtum ceſſare motiua Ci · ⁊ bal · in. l. ij. S. de bo. ma.=.l.cum antiquioꝛibꝰ G.de iur. delib.⁊ bar.in auc.poſt rratres.de legi. beredi. vbi dicit ꝙ vbi tractatur de ſucceſ.ſeu.nepos non ſuccedit in locum patris.quia illa ſucceſſio non habetur a iure ſed a conceſſione dominica.quod pꝛofecto videtur contra tex.in c.j.de ſucceſ.feu.⁊ in.c.j.de natura ſucceſ.feu.⁊.c.j.⁊.ij.di feu.mar.colũx.vbi nepos ſuccedit cum patruo.in feudo te nendo locum ſui patris.⁊ ibi per bal.⁊ in.l.iij.ff. de mnterdi. ? rele. ee obſtat ſi dicatur ꝙ ibi non excluditur patruꝰ ſed pariter ſuccedit cum nepote.quia eadem ratio que eſt de parte quo ad partem miſitat in toto quo ad totu ʒ. l. que de tota.ff.de rei ven.⁊.c.paſtoꝛalis.S.item cum totum. de offi. dele. pꝛo hoc.d.c.licet.de voto. Nec nepos ex perſo⸗ na ſua excludit patruum.ſed ex perſona ſui patris.vnde cõ ſtituitur ex perſona pꝛopꝛia.ſimile in.c.martinus.de cõceſ. pꝛeben.li.vj.Et optime ad pꝛopoſitum in.l.j.5.fi.⁊?.l.ſi ne potes.ff.de colla.bo.⁊ de coniungen.cum eman. li.l.j. . ſi filius.ad finem.per que patet ꝙ licet emancipatus emanci pato de iure communi non conferat.tamen fulius emanci- patus confert nepoti emancipato ex fratre conſtituto in po teſtate tempoꝛe moꝛtis.quod non eſt pꝛopter aliud niſi qꝛ perſonam ſui patris repꝛeſentat.vt in dicta.l.ſi nepotes.di citur ꝙ nepotibus confertur vt fratri ⁊ cẽſent᷑ omnes vnuſ eẽ ſicut erat pater.ideo nepotes ſuccedunt per ſtirpes in lo cum patris.vt in.l.ij · C.de ſuis ⁊ le.here. e⸗ obſtat ſi op ponatur de.i:.j.als.ij..ſi impuberi.ff.de colla.vbi habetur ꝙ ſpes ſuccedendi patri adoptiuo non venit in collatione bonoꝛum.⁊ ſic non cenſetur eſſe firma in perſona filij:quia dico illud pꝛocedere.quia illud ſolum venit in collatione qð filius acquiſiuiſſet patri ſinon fuiſſet emancipatus. ſed il⸗ lam ſpem non acquiſiuiſſet Harr Ren in collatione nõ ve⸗ nit.nec etiam obſtat ſi dicatur ꝙ quarta debita filio arroga to non tranſmittitur per filium in deſcendentes.ſi moꝛitur filius viuente arrogatoꝛe.quia hoc non pꝛobat ille tex.ĩmo potius innuit contrarium cum in pꝛincipio ſimpliciter dixe rit ꝙ illam tranſmittat in beredem. quod videt tenere Jo. an.in addi.pꝛeal.Atem tenendo alium intellectum ꝙ non tranſmittat poſſet reſponderi illud ideo eſſe quia per moꝛ- tem ex toto diſſoluitur illa finiatio.? omnis illius ſequella. Se non ſic eſt in caſu noſtro.cum pꝛopter conceſſionẽ regum que non ſolum vocauit filium maioꝛem ſed exiaʒ de ſcendentes ab eo cum quia hic concurrunt iura naturalia q̃ ſunt potentioꝛa ciuilibus.l.qui habet.ff.de tute.⁊ in. .ſed naturalia.inſti.de iure natu. Dꝛeterea ius pꝛimogeniture eſt alienabile in ſpecialem ſucceſſoꝛem.vt in.c.quam peri- culoſam.⁊ quod ibi notatur.vij.q.j.ergo foꝛtius tranſmiſſi bile in filium ⁊ vniuerſalem ſucceſſoꝛeʒ.⁊ bec de pꝛimo du bio. Venio nunc ad ſecundum in quo videtur pꝛimo in ſtitui patruum ſoꝛe exemptum a iuriſdictione indicis eccle ſiaſtici.per ſuperuenientiam bigamie vere vel ficte vt quia contraxit cum vidua vel coꝛupta dum exi ſtent in minoꝛi- bus.vt in· c. vno de biga.li.vj.vbi dicitur ꝙ bigamie ſuper ueniente ülico pꝛiuatur ? denudatur clericus ab omni pꝛi- uile gio clericali ⁊ applicatur foꝛo ſecnlaris iudicis. ed hoc non obſtante contrarium puto de iure Verius Alann pꝛiuilegium ſuperueniens non habet eximere cauſam a p- oꝛis iudicis poteſtate qui cumreum pꝛeuenit per citationis actum dum de ſua iuriſditione exiſteret.vt in.l.i quis po- ſtea. ff. de iudi.⁊.l.cum quedam puella.ff. de iurudi.om.iu. facit. ·ſi quis decurio⸗C. de fal · . c. pꝛopoſuiſti· de foꝛo cõ⸗ Kteg ten. foꝛtius in caſu noſtro tenetur reus iam pꝛeuentus re pondere coꝛam iudice eccleſiaſtico . cum mutauerit ſoꝛum non in pꝛiuilegium ſed in penam.quod enim ſtatntum eſt ĩ odium ipſius non debet in eius comodum retoꝛqueri.vt ĩ c.ij.de tranſia.pꝛela..⁊ in auc.ſi neceſſe.de dona.inter vi. ⁊ vxo. PDꝛeterea communis habet opi.ꝙ ſi laicus pꝛeuen tus per iudicem ſecularem efficiatur cauſa pendente cleri- cns.non per hoc cauſa eximitur a ſoꝛo penitentie ſecularis vt no. Jo.an.⁊ communiter doc.in· c.vno.de obli.ad rati · ⁊ ſpe.im ti.de reo.poſt pꝛin.ſequitur bar.in.il.j.ff.de penis. crgo foꝛius canſa clerici non debet ełimi a manibus eccle- ſiaſtici.qui iam pꝛeuenit pꝛopter denudationẽ ⁊ pꝛiuationẽ pꝛiuilegij eccleſiaſtici.nam ſi clericatus ſuperueniens nõ eſt potens hanc exceptionem facere cum non ſolum mutet fo rum de iure diuino.ſed etiam mutat conditionem perſone Y ratione oꝛdinis efficitur maioꝛ quolibet ſeculari.cum nul la dignitas ſecularis ſimilis ſit ſacerdotio.xcvj.di.duo ſũt. 2.c.deniqʒ· foꝛtius non habebit hoc inducere mutatio foꝛi. pꝛopter delictum vel inhabilitatem.non ob.c.j.de biga.pᷣ⸗ alle. quia debet intelligi de caufis mouendis poſt cõtractaʒ bigamiã ·ſecus de iã motis per pꝛedicta ⁊c̃.abbas. Con.ivj. Apnipotẽtis dei poſtulato ſuffragio. In queſtione que vertitur inter iulianum ſer mathei ex vna parte.⁊ antoniam muliereʒ filiam legitimam ⁊ naturalem ſtephani fra fris carnalis dicti ſer mathei ex alia parte ſuper hereditate olim marie amite dicti iu ſiani.⁊ antoniam ac ſoꝛoꝛem carnalem dicti ſeruitoꝛis dicti ſer mathei genitoꝛis antedicti iuliani ? dicti ſtephaãi. Que quidam hereditas vt aſſeritur conſiſtit dumntaxat in dotib⸗ dicte marie quis ſit pꝛeferendus in dicta hercditate.cũ ſer matheus viueret tempoꝛe moꝛtis mati⁊ in vita ſua legiti mare fecerit dictum iulianum conſentientem per comitem palatinum licet in extremo vite fecerit dictum teſtamentũ 7 pꝛeterierit dictum iulianum.⁊ inſtituerit ioũnem ſibine- potem ex dicto iuliano. Dico ꝙ inſpecto iure communi caſus eſt clarus ⁊ ſatis apertua. Nam cum dicta maria de⸗ ceſſit ab inteſtato ſine aſcendentibus ⁊ deſcendentibus bo na ſua fuerint delata dicto ſer matheo fratri carnali ꝓ dimi dia ⁊ dicte antonie pꝛo alia dimidia cum ſucceſſerit in locũ ſtephani e en etiam erat frater carnalis illius ma- rie defuncte. am vbi agitur de ſuccefſione aui vel pa- trui ſeu amite.filij ſuccedunt in locum patris.⁊ ſuccedunt per ſtirpem.vna cum fratre ſuperſtite eoꝛum patruo.vt eſt caſus in auc.poſt fratres.⁊ ibi per bar.C.de legi.here.⁊ ĩſti. de here.que ab inte.defe.s.cum filius.⁊ in corpoꝛe.quam quidem dimidiam dictus ſer ſtephanus tranſmiſit in here dẽ ſuũ cñ in vita geſſerit ſe ꝓ herede dicte marie petẽdo ip ſius bona.vt inl.pꝛo herede.⁊ in.l.gerit.ff.de acqui/here. 2 qᷓꝙᷓ dictus ſer matheus inſtituerit nepotem ex filio.tñ il la inſtitutio fuit nulla.ex eo ꝙ aateni t fiium pꝛopꝛium ad eius inſtantiam legitimatum.i.iulianuʒ.merito iuiianus po teſt dicere teſtamentum nulluʒ ⁊ capere bona patris ſui ab inteſtato.vt in auc.vt cum de appel.cogno..aliud quoqʒ capitulum.⁊ quodlegitur ⁊ notatur in.i.filio pꝛeterito.ff.ð iniu.rup.⁊ irri.teſta.legitimatus enim ad patris inſtantiam debet per omnia tractari ſicut legitime natus.vt in auc·qui bus mo.natu.effi.ſui.i.illud. Nec habet obſtare quodaꝑ- te obij citur coutra illam legitimationem.ſ.mater dicti iuli ani. non petijt ſeu conſenſit in dicis legitimatione.quis nul libi pꝛobatur matrem debere conſentire.ſufficit enim ꝙ ſo lus pater in cuius poteſtate tranſit conſentiat.⁊ ipſe legiti⸗ mandus qui in patris naturalis tranſit poteſtatem.vnde eti am moꝛtua matre poteſt pater fitiuʒ legitimare facere hec pꝛobantur iu dicto.· illud. Et notat bar. in. ,gallus.5. 7 gch ſi tantum. fl.de libe.⁊ poſthu.⁊ bal.in pꝛobemio.C.⁊ in.l. reſcripta. in fi. C. de pꝛe.imp.offe.? Jo.an.? communiter doc. ſequentes.in.c.per venerabilem.qui fiſint legi.? da- to conſenſu patris ſuccedit legitimatus etiam agnatis ⁊ co gnatis.ſaltem eo caſu quolegitimãs expꝛimit ſicut facit co mes de dicto iuliano.vt diſputando tenuit Ja.de bel.in au cten.quibus mo.natu.effi.legi.colla.vj.⁊ latius Jo.an.in addi.ſpe.intide ſucceſ.abinte.5·.j·iex ſacto. Et facitad ut hus ſop ſcut ſien frau uit Cu be nnen ſes ict —2=ꝰ — = — — ——ꝑöfErrhr — —— — 6 1 NXN — eee. δ! de. S. S-— materiam noſtram alia diſputatio dicti Ja. de bel. in auc. bus mo.natu.effi.ſui.colla.vij.vbi dicit ꝙ ſi pater teſtame to pꝛius ſacto fecit ſilium legitimari rumpitur teſtamentuʒ ſicut per natiuitatem poſthumi.qui ſi fictus filius ſuperue nieus rumpit teſtamentum vt monaſterium in quo pater ĩ trauit.iuxta notata in auc.ſiqua mulier.C.de ſa.ſan.eccle. 7. xix.q.vlti.ſi qua mulier.foꝛtius iſte legitimatus qui habʒ cauſam natuxalitatis concurrentem.argu.in.l.filio.ff.de li be.⁊ poſthu. Item filius poſtea arrogatus rumpit teſta mentum dicta.l.filio.foꝛtius iſte legitimatus qui eſt natura lis.Et pꝛo hoc adduco tex.notabilem in dicto.s.illud. vbi dicitur ꝙ poſt legitimationem nihil differt ab alijs filijs ꝑ quem terx.clare concluditur ꝙ teſtamentum pꝛius ſactuʒ rũ⸗ pitur. ſicut rumperetur ſi fuiſſet tunc natus. Item ꝙ teſta mentum condituʒ poſtea ĩ quo iſte legitimatus fuit pꝛeteri tus eſt ipſo iure nullu contingeret ſicut pꝛeteriſſet ſi lium legitime natum. Ex his concluditur ꝙ inſpecto iu re communi iulianns tanquam heres ſer mathei patris ſui debet habere medietatem ⁊ dicta antonia eſt mentecapta. func curatoꝛ eius legitime datus poterit ⁊ debebit petere bonoꝛum poſſeſſionem.Et ſipoſtea moꝛieretur in ea tem peſtate debet illud peruenire ad dictum.quia ad patrem ſu um perueniſſet ſi mentecapta non fuiſſet in medio tempo re moꝛtis marie.hoc pꝛobatur per tex.nõ.in.l.fi.v.tale.C. de cura. furio. Sec nunc videndum eſt an inſpecto ali- uo iure ſpeciali debeat iulianus in totum pꝛeferri ex per- ona patris ſui.Et dico ꝙ ſic in caſtro abbatie.⁊ aliquod ſta tutum quo cauetur ꝙ extantibus maſculis vſq; ad certum gradum femine non ſuccedunt vel aliquod ſimile.tuncĩ du bio dicta antonia fuit excluſa a dicto ſer matheo. ſi autẽ ceſ ſat ſtatutum ſuper bereditate videndum nunquid poſſit ad iunuarireſpectu qualitatis dotis.cum mihi pꝛeſupponat᷑ vi ua voce dictam olim mariam fuiſſe maritatam per dictum ſer matheum. In quo dicendum ꝙ dictus ler matheus fe⸗ cit pactum in iraditione dotis vt ad ipſum dos reuerteret᷑ ſoluto matrimonio.tunc in dubio pertinet tota ad dictum iulianum.per tex.in.l.vna.C.de rei vxo.acti.facit.l. ĩter ſo cerum.S.cum inter.ff.de pac.do. ¶ Idem eſt ceſſante pa cto ſi in caſtro abbatie eſt ſtatutum vt mihi pꝛeſupponitur quod moꝛtua muliere dos debeat redire ad dotantem. naʒ ſuccedit pꝛouiſio ſtatuti loco pꝛouiſionis hominis. dicta.l. vna.S. accedit.Et per hoc infero ad ſecundum queſitum. an alie ſoꝛoꝛes dicti ſer mathei potuerũt ſuas dotes quas ha buerunt dicto ſer matheo in alios tranſferre.nam dicendũ quod non ſi ſer matheus fecit pactum vel ſubeſt ſtatutum. vt dos reuertat᷑ ad dotanteʒ ſoluto matrimonio.dicto.S.ac cedit.als ſecus niſi pꝛeterito ſer matheo fratre carnali inſti- eranr⸗ perſonam.vt.l.fratres.C.de inoffici· teſta. ⁊c̃Nicolaus abbas. on. kyoj. Ominus abbas monaſterij ſancti michae is de paſtigno oꝛdinis vallis vmbꝛoſe reco gnouit ? confeſſus fuit extra iudicium cui am ciui floꝛentino ꝗgeſſerat negocia mo naſterij per longum tempns ſe obligatum eeſſſe dicto ciui nomine monaſterij in floꝛe⸗ nis quingentis triginta.cum pꝛecedens dictum ciuem illaʒ . VE 1 rde pecuniam expendidiſſe ⁊ conuertiſſe in vtilitatem monaſte rij. quam quidem confeſſionem ſindicus generalis mona- ſterij ratificauit ?⁊ appꝛobauit. Heniq; dictus cinis impe/ trauit contra dictum dominum abbatem reſcriptum apo- ſtolicum.⁊ coꝛam iudice delegato petijt dominum abbatẽ condemnari.qui illico coꝛam delegato conſeſſus fuit ſe te/ neri in dicta quantitate.Et idem fecit ſindicus generalis monaſterij. &t huius confeſſionis vigoꝛe dictus delega- tus tulit ſententiam contra dictum dominum abbatem ſu per dicta quantitate a qua minime uitappelitum Aain immo ſoluit partem debitt J oſtremo infra annum a tempoꝛe eondemnationis dictus delegatus ad inſtatiam il lius precepit ſtrixte abbati vt ſententie condemnatoꝛie pa rere deberet. Queritur an iĩſpectis pꝛedictis competat ali ad remediũ dicto dño abbati aduerſus illã ſnĩaʒ ⁊ confeſ ionẽ ſuam atq; ſindici ?. NW Hai eiuſq; matris pꝛeſidio humiliter in uocato.dico vnum ſubeſſe remediũ pꝛom ptiſſimum ⁊ indubitatuʒ videlicet petere reſtituttonem in integrum nomine mona ſterij contra dictam ſententiam ac etiam onfeſſionem quam ſine ſcrupulo obtine- re debet. ex quo ẽ infra quadriennium a tempoꝛe ſentencie 2 confeſſionis per quam quidem reſtitutionem debet ĩ pꝛi ſtinum reduci.in quo erat ante ſententiam ⁊ confeſſionem tex.eſt apertiſſimus tam in ſententia ꝙᷓ in confeſſione in.l. j. ?2. ij. de in inte.reſti.Certumq; eſt abbatem⁊ alios pꝛela- tos poſſe petere vt legitimos adminiſtratoꝛes integram re ſtitutionem. etiam ſine mandato eccleſie.vt no.Inn.⁊ alij poſt eum in.c. ſuſcitata.de inxe.reſti. Cenentur enim pꝛe- lati pꝛocurare ex eoꝛum officio negocia r ſuaruz vt in.c.edoceri.de reſcrip.⁊ quod ibi notatur. Sedcirca hoc vertitur dubium apud quem ſeu a quo debet huiuſmo di reſtitutio poſtulari.⁊ pꝛofecto ab ipſo romano pontifice vel aliquo ipſius delegato ſuper hoc ſpecialiter impetran- do reſtitntionem obtineri poſſe non eſt dubium.dicto.c.ſu ſcitata.⁊.c.cum ex litteris.⁊ quaſi per totum ti.de in integ. reſti.?⁊ maxime in.l.penul.⁊=.l.fi.C. vbi apud quos.ab oꝛdi- narijs autem locoꝛum . vt epiſcopo ſeuab archiepiſcopo ob tineri non poteſt.nec etiam a generalilegato pape perterx. in.c.ij.de offi.leg.⁊ expꝛeſſiusꝑ tex.no.in.l.aduerſus ſniaʒ En aduer.rem iudi.dubiũ ergo remanet an a dcõ ðᷣlegato qui preſatã ſñiam tulit poſſet hec reſtitutio obtineri· Et videtur pꝛimo quod non per tex notabileʒ in dicta.l.aduer· ſus.dicitur quod aduerſus eum qui vice principis iudica-⸗ uit ſolus princeps reſtituere poteſt.⁊ per illuʒ tex· hoc tenu it ibi ba. ⁊ bal.⁊ idem baꝛ.in.l.ſi..vbi ⁊ apud quos ſed cõ trrariũ ipſe baꝛ.videtur ſẽtire in.l.iudex.ff.de re iudi vbi di cit quod ſi ſñia nondum eſt executioni mandata cuʒ rema neat apud iudicẽ officium nobile poterit ex eodem officio reſtituere in integꝛum ſicut poteſt ſñiam exequi ⁊ mulctare vt patet in. c.in ſitteris.⁊.c.ſignificaſti.⁊.c.querẽti.de.off. dele. Mon enim extinguitur iudicis delegati officium ꝑ ſolam ſñiam niſi ſit executioni mandatum vt ſaltem lapſus ſit annus a tẽpoꝛe ſñie.vt ĩ.c. ꝓximo all.Et ſic poteſt intel ligi tex. ⁊æ dictum baꝛ. ⁊ bal.in dcꝗ.l.aduerſus.quaãdo ex toto iudex delegatus functus eſt officio ſuo. vt quia non reſtat executio quia ſentẽtia eſſet abſolutoꝛia.⁊ ſic taxit executio nem ſecũ vel ſi erat condẽnatoꝛia extitit executioni manda ta ſecus aũt vbi iminet executio fienda. Nec lapſũ eſt tem pus anni.a die ſñie ſicut accidit in caſu noſtro.Et pꝛo hoc aliego glo. notabilem valde Inno.in. c.ſuſcitata.ð in inte. re.vbi dicunt per illum tex.quod pꝛocuratoꝛ poteſt ſine ſpã li mandato petere in integꝛum reſtitutionem contra ſñiaʒ aduerſus ſe lataʒ quia dicitur petere incidenter? non prin cipaliter. ex quo adpuc ſũia non eſt executioni mandata.in c. penſt.eo.ti Mam ſcõm Juno.mandatum iuriſditionis ſimile eſt in mandato ꝓcuratoꝛio.in.l.⁊ quia.ff.de iuriſdic. om.iudi.Et ſic apxte ſentit per hãc rationem quod dicitur inherere in integrũ reſtitutio enim petitur aduerſus ſñiam nondum executioni mandatum quo cau.lſ. incidenter ↄtin git. põt iudex deſegatus ſuꝑ cã gnãliter datus reſtitutioneʒ in intergꝛuʒ concedere.vt in dcõ.c.penlt. de in inte.reſti. ? iid 7 apud quos.⁊ ſic itelligendo põt ſaluari opi.quã recitat glo.in dicta.l.ſiaduerſus.quia habet pꝛo odio.l.eſt immutata.per dictam.i:.fina. vbi habetur quod delegatus poſſit.intelligamus ſaluando modo pᷣdicto vt ſi adpuc p⸗- det execunio.⁊per ↄſequens iuriſditio nõ poſſit.alias ſecus hanc opinioneʒ fouet equitatis.vt parcat᷑ laboꝛibus ꝑtium ⁊ exxpenſ. vt in c· cum te de offi. “ ꝛeterea vide⸗ mus ꝗꝙ cum delegatus reſeruat ſibi executionẽ ⁊ cauſ alijſ cognoſcendam ⁊ diffiniendam committit ſemper ad eum recurritur ſi contingat a ſubdelegato appellari.vt in· c.ſi de legatus.de offi·dele.li.vj.non enim negari poteſt quin hec inſtitutio dicatur incidere in cauſa ſibi commiſſa ex quo ad huc durat ſuum officium nobile.ergo poteſt ea indulgere ⁊ de nouo cauſam audire.ita ꝙ onus pꝛobandi debitum iuris incumbit illi cui hoc poꝛtat in integrum reſtitutio.l.diuus.?ᷣ qnod ibi notatur.ff.de in inte.reſii.⁊.ij.q:iij.O.notandum. ⁊q reſtitutio in integrum poſtulari poteſt.etiam per viam ex ceptionis contra petitionem reſtitutionis in integrum.vt i l.poſtea. .ſi minoꝛ.ff · de iureiut. Mec obſtat iſtum domi⸗ num abbatem ſoluiſſe parteʒ condemnationis. quia ex hoc non pꝛecluditur via quin poſſet dici totum eſſe indebitam nec ſolutio partis indebiti obligat ad ſoluendum indebitũ. vt in.l.fi. C.ne vxoꝛ pꝛo marito.quinimmoper iſtam reſti tutionem debet reduci ad pꝛimuin ſtatum vt ſit ille cuius compellatur ⁊ reſtituere cum effectu quicquid recepit vi- goꝛe ſententie niſi pꝛobet de nouo debitum.ad hoc.l.ĩ cau ſe.ff.de mino.⁊.l.videamus..in fauiana.ff.de vſu.⁊.l.cũ pꝛetoꝛ.ff.de ver.ſigni· Nam verbum inſtitutionis omncʒ vtilitatem actoꝛis continet vt ibi. Mec debet interiʒ dũ tra ctatur hec reſtitutionis cauſa ſententia executioni manda ri. vt in.l.vna.C.de in inte.reſti.po. Nec eſt aliqua ſuſpi- tio malitie contra dictum dominum abbatemipſam poſtu lantem· cum aperte vna ſua petitio foueatur.vt in dicto.c. j. ⁊.ij.de in integ.reſti.li:vj. Et ſic ceſſat ſpecialis diſpoſi- tio.de qua in.c.ſuſcitata.de in inte.reſti. uto etiam ꝙ pꝛeſuppoſito ꝙ dictus delegatus non habeat poteſtatẽ reſtituendi in integrum contra ſententiam. tamen videtur dicendum vt poſſit pꝛonunciare illam concedendam ⁊ ſuꝑ ſederi executioni ⁊ remittere cauſamſad romanum ponti- ficem.argu.eius quod legitur ⁊ notafur.in.c.de cetero.de re iudi.? in.S.bibuum.ij.q.vj.v.ſiquidem. vbi glo.dicit ꝙ archiepiſcopus licet non poſſit defenere epiſcopuʒ.poteſt pꝛonunciare illum deponendum. Et idem in legato dicunt doc.in.c.j.de offi.le.ſic videtur dicendum in pꝛopoſito. Micolans abbas. Con. xxxviij. cti contingentia ſic pꝛoponitur. Jnec- cleſia cathanieñ.quedam monachoꝛum re gularium inualuit conſuetudo a tempoꝛc. cuius initio memoꝛia non exiſtit ꝙ cuilibʒ monachoꝛum pꝛo ſibi neceſſarijs dantur p epiſcopum loci qui eccleſie omnis rcdditꝰ percipit qaninquaginta aurei. Qmnes tamen monachi vi- uunt in communi victu ſupereſt ex dicta pꝛouiſiõe aſſigna. tur pꝛo rata cuilibet indumentis⁊ alijs neceſſarijs. Nam epiſcopus ad alia monachoꝛum onera non tenetur. ¶ Cõ tingit ꝙ epiſcopus in remotis a gente quidam ex mõachio qui nunc doctoꝛ dominis.p. Joannes de maſſaru.a vica- rio epiſcopi luminatus cum facultate percipiendi dictaʒ ꝓ· uiſionem omnium ad ſtudia generalia ſe contulit non de⸗ terminato a vicario moꝛe trabendo tempore. Mec expreſ- ſe actum extit quibus ſtudijs ſeu ſcientijs vacare debem. demum per plures annos ſciente ⁊ conſentiente epiſcopo poſtmodum reuerſo ſunt dicto domino Yoanni ſeu altero eius nomine de dicta pꝛouiſione omnia reſponſum. Mũc autem ab aliquibus annis elapſis epiſcopus loci ſeu ipſius vicarius eo abſente reſiſtit ſibi reſpondere etpꝛeſertim oc- caſione ſumpta.quoniam dictus dominus ioãnes vltra ꝗn quennium in ſtudio moꝛam pꝛotraxit ⁊ nunc de pꝛeſenti do ctoꝛ exiſtit.? ſic ſtudij cauſa pꝛoꝛſus ceſſauit. Querit᷑nnnc an dichus dominus ioannes poſſit dictam penſionem a te poꝛe ceſſationis vſq; in pꝛeſentem diem petere. maxime cum abſens exiſtat ⁊c. — Mnipotentis dei genitriciſq; marie ſuf⸗ fragio humiliter inuocato.videtur dictuʒ dominum ioannem in ſua petitione mini me audiendum foꝛe. Et primo hoc oſten ditur ex perſone agentis defectu.nam quẽ- admodumſſeruo aduerſus dominum age- re taliter non permittitur. vt in.l.vix certis ex cauſis.ff. de iudi.ita nec monacho aduerſus pꝛelatum ſuum.cenſet᷑ eniʒ monaſterij ſeruus.⁊ qᷓ Ehfe ſit ſpiritualis ſeruitus ſtricti⸗ ctioꝛ tamen cenſetur quamſecularis.vt pꝛobatur in.c.mul tos.liiij.di.? mundo mortuus cẽſetur.⁊ deo viuere.xvj.q. j.placuit.hinc dicitur ꝗ monachus non habet velle als nol. le.ſed totus dependet a ſuperioꝛis arbitrio .quem vice dei ſupꝛa caput ſuum poſuit.xij.q.j.nolo.⁊.c.non dicatis.⁊ ĩ.c. ſi religioſus.de elec.li.vj.⁊.c.ij.eo.li.facit quod habetur in auc.de mona.colla.j. Secũdo hoc pꝛobatur ex deſectu obligationis qureſt actionis mater.l.licet.ff.de pꝛocu.⁊ ſi- ne actione nemo recte teperitur.l.ſi pupilli.ff.de neg.geſ. 2.l.tutoꝛ.C.eo.Et quanquam de iure canonico non ſit ne- ceſſe pꝛoponere actionis nomen.de iudi.dilecti.debet ta- men ſubeſſe ius agendi cauſatur ex obligatione ciuili.ſi recta vera ponderentur.vt plene notatur in dicto.c. dile⸗ cti.⁊ eſt glo.no.viij.di.quo iure.notat bar.in.l.j.ff. de edẽ. hinc eſt ſi vnum eſt in obligatione ⁊ aliud in facultate.⁊ ꝗs agit ac ſi vtrunqʒ eſſet alternatiue ſit in obligatiõe ſuccũbit etiam inſpecta ſumplicitate iuris canonici.vt eſt tex.no.i.c. cum dilecti.de emp.⁊ ven.ſed inter dominum ⁊ ſerumn ẽt paciſcentes nulla oꝛitur obligatio ſaltem potens ad agẽdũ vt in.l.interpoſitas.C.de tranſa.ergo nec interpꝛelatum ⁊ monachum.vt no.frede.conſi.:Fꝛ.Et archi.in.c.cuʒ paſto. ralis.ij.q.vij.maxime qui in perſona monachi non cadita⸗/ ctu aliqua obligatio.ſed quicquid acquirit tranſit immedia- te ſine aliqua moꝛa in monaſterium.ad hoc quod no. Inn. 2 alij in.c.in pꝛeſentia.de pꝛoba.⁊ in.c.cum olim.de pꝛiui. per bar.in.l.ſi commnnis ſeruus.ff.de ſtipula.ſer. 4 in his duabus vltimis allegationibus voluit ⁊ bene Inno.⁊ urm xf'u âbar. q iura loquentia de ſeruis reſpectu acquiſitionis habe r. ant locum in monachis. ſke pꝛedicta bene facit.l.placet ff. de acqui.here. vbi dicitur ꝙ quotiens hereditas vel ꝗd aliud acquiritur ei qui in poteſtate eſt confeſtim acquiritur ei in cuius poteſtate eſt.ita vt neq; momento aliquo conſi ſtere poteſt:in perſonam eius per quem acquiritur. ad ideʒ l.ſi adoptauero.fl.de pꝛocu.⁊.l.arrogato.ff.de adop. Cer tum eſt monachum eſſe ſub poteſtate ſuperioꝛis.x viij.q.ij. abbates.⁊ dicto.c.nolo.⁊ non dicatis.⁊ poteſt apbas vendi care monachum ſuum. vt notatur in.l.j.ff. de rei ven. Si ergo obligatio non cõſiſtit in perſonam monachi·ergo ne agere poteſt.vt in iuribus pꝛealle. Len pꝛobatur ex defectn capacitatis.non enim poteſi monachus pꝛopꝛium poſſidere. Nam pꝛopꝛietatis abdicatio eſt vnum de tribuſ ſubſtantialibus monachatus.vt in c.cum ad monaſterium. ⁊.c.ij.de ſta.regu.Et dicitur pꝛopꝛium eo quod vult aliqd poſſidere inuito vel clam ſuperioꝛe ſuo.in dicto.c.cum ad monaſterium.⁊ ibi per Ao.an.ergo petitio dicti domini io⸗ annis notoꝛie videtur inepta.⁊ per conſequens dẽtibns la ceranda.vt no. Inno.in.c.j.de offi.vica.⁊ pꝛobatur in.c.ſa⸗ cerdotibus.xj.q.i.quinimmo non poteſt monachus etiã añ monachatum conuenire vt liceat ſibi habere vſufructuʒre rum quondam ſuarum. ita vt in futuris poſſit tenere inui- to abbate.quia hoc ipſum detinere expacto eſſet pꝛopꝛie- tas ⁊ denotaret eum habere velle ⁊ nolle.vt no.ꝑ legiſtas ĩ auc.ingreſſi.⁊ auc.ſi qua nnter. Eede ſnerdeeſſze⸗ nec licet monachis habere poꝛtiones pꝛiuilegiatas ſeu diſti⸗ ctas.vt no. Yyno.in.c.dilectus.el.ij.de pꝛeben.nec cellas p uatas niſi vitam ſolitariam ducuntxx.q.iiij.monachum. Aund oſtenditur alia via.nam non licet monachis ꝓ ficiſci ad queuis ſtudialitterarum niſi pꝛius ſit eis a ſuo pꝛe- lato cum conſilio capituli vel maioꝛis partis licentia eundi conceſſa.vt pꝛobaturin.c.ij.ne cle.vei mona.li.vj.Sed di ctus dominus iaannes minime licentiam habuit ab epiſco po qui in dicta eccleſia cathanienſi eſt loco abbatis quo ad ipſos monachos.iuxta ea que leguntur ⁊ notantur in.c.c cauu· ſamq;.de iudi. Mec fuit capituli conſilium requiſituʒ ergo talis acceſſus illicitus.⁊ per conſequens nonremunerãdus ſed puniendus exiſtit.nec cum licentia vicarij poteſt. quia vicarij poteſtas ad talia minime ſe extendit.vt ſatis colligit ex.c.licet.de offi.vica.li.vj. SJacit optime quod legitur⁊ notatur in.c.fraternitatem.lxxj.di.(¶ Quinto facit ꝙ non ſtuduit in thelogiſ facuitate ratiõe cuius pꝛiuilegiati vt poſ ſint pecipere fructus beneficioꝛum in abſentia.vt in.c.j.de magi.⁊ quod ibi notat hoſti.⁊ per eum in ſumma. .fi. vbi dicit ꝙ ſtudentes in alijs facultatibus non gaudent eodem pꝛiuilegio. Si ergo clerici ſeculares in pꝛopꝛijs beneficijs ĩ quibus poſt collationem eiffactum acquirunt ius ⁊ poſſunt dicere illa beneficis eſſe ſua.vt in.c.ſi tibi abſenti de pꝛebẽ. li.vj.⁊.c.penul.eo.ti.⁊.c.fi.de cõceſ.pꝛeben.eo.li.tali pꝛiui legio in alijs ſcientijs ſtudentes non gamdent Karge foꝛtius nec monachi in bonis monaſterij in quibus non habenttan tuni ius.immo poſſidentur a monaſterio ⁊ dicũtnx filij mo naſterij.vt in· c.ſicut.de ſimo. Sexto facit quia preſup- poſito in alijs ſcientijs ſtudentes illo pꝛiuilegio gaudere debeant.tamen nõ debent Sarnereannpl ꝛi pꝛiuilegio per ar.a minoꝛi.⁊ ſatis pꝛobatur ar.c.ſuper ſpecula de pꝛiui.ſed ulud.c.pꝛeſtat ſolum facultatem percipiendi fructus ꝑ ꝗn quennium per quod tempus dictus dominus ioannes dici tur percepiſſe.ergo vltra illud nulinm ius ſibi competit.ma 1 ur Nl. ſe e ndi e mn N . 1 b . ea cauſa ⁊ queſtione.c.ſi clericatus contemptoꝛ ſcientie po xime cum nunc ſit doctoꝛ ⁊ ceſſat cauſa ſtudij.vnde etiam ſi bhabuiſſet licentiam ad maius tempus ex quo ceſſat indul- gentie cauſa. debet ceſſare tenipoꝛis dilatio.ad hoc bo.tex. in ſimili.in.l.a filia.S.j.ff.ad trebel.⁊ in.c.cum ceſſãte.ð ap pel. ?.l. generaliter. C. de epiſ.⁊ cle.canoniʒata. xvj · q· j. ge⸗ neraliter optime faciunt notata in:c. cum ea. de elec.li.vj. ⁊ per bar.in.l.lucius.ff.de lega.ij.¶ Ged his non obſtanti. buſq̃ᷓ vt ex infra dicendis clare liquebat minime de iure ĩ ca- . toltr militant contrariam ſententiam arbitroꝛ verioꝛeʒ pꝛimo facio mihi fundamentum ꝙ monachuba ſan ctis patribus ⁊ aiure permittitur ſtudio litterarum vacare. Hieronymus vir xpᷣianiſſimus ac deuotiſſimus ex quatu- oꝛ eccſeſie doctoꝛibus vnus inuitat monachos ad ſtudium ſcribens acfruſticum. dicens inter cetera longo tempoꝛe di⸗ ſce que poſtmodum doceas.xviq.j. At ſic viue ⁊ alibi ad eundem ſi clericatus titillat deſiderium. diſcas quod poſſis docererationabilem oſtiam offeras deone ſis miles anteqᷓ tiro. ne pꝛius magiſter quam diſcipulus. Et poſt pauca mi hi ace vt ſanctoꝛum contubernium.nec ipſe te doceas ⁊ abſq; doctoꝛe ingrediaris viamq; nunquam ingreſſus es tius eſt diaboli iᷓ xpi membꝛuʒ. vt in.c.fi.xxxviij· di. Et ꝙ ſtudiuʒ religioni conueniat pꝛobat ? pꝛoſequitur Jo.an. plene in. c.ſane. de regu. hinc iura canonica diſponunt vt in monaſterio habeatur vnus magiſter qui in pꝛimitiuis ſcien tijs inſtruat monachos.vt eis non deſit opoꝛtunitas in ſciẽ tijs pꝛoficiendi.Et ſic expenſis monaſterij debẽt monachi inſtrui nedum in pꝛimitiuis vt grammaticalibus. ſed etiam in alijs ſcientijs pꝛincipalibus.hoc pꝛobatur in cle.qa agro. in fi.de ſta. regu.⁊ pꝛelatus ad hoc negligens debet per mñſe rioꝛem compelli vt ibi no.Ad idem dictum.c.ij.ne cleri. vel mona.vbi pꝛobatur ꝙ cum licentia pꝛelati poſſunt exi- re monaſteris ⁊ pꝛoficiſci ad generalia ſtudia.⁊ cõcoꝛdat.c. nõ magno.eo.ti. In antiquis vbi pꝛohibetur monachis ire ad ſtudia vt diſcantleges mundinas vel phiſicas.ergo vt in⸗ tendant theologie vel decretis hoc eis licet maxime vbiha- bent populum vel ſunt in eccleſia cathedrali. vt in caſn no- ſtro.⁊? notatur in dicto.c.non magno.⁊.c.ſpecula.eo.ti.⁊ ꝑ Jo. an.in dicto.c.ij.ne eahnena , uinimmo dubitatur an inuito abbate poſſit epiſcopus dare licentiam monacho eundi ad ſtudium expenſis monaſterij.Et fuerüt opiniones varie inter ſcribentes.vt no.in dicto.c:ij. ꝑ Jo. an. ? archi. Eſt etiam communis doc.concluſio ꝙ mona- chus exiſtens in ſtudio de licentia ſuperioꝛis niſi aliud in da tione licentie actum fuerit poterit monaſterium pꝛo neceſ. ſiitatibus ſtudij obligare.quia datalicentia monacho ſtuden dl omnia videntur conceſſa. ſine quibusin ſtudio comode eſſe non poteſt. vt no.in.c.ex parte.de accu.⁊ per archi.in dicto.c.ij.ne cle.vel mo.li.vj.⁊ in dicto.c.cum paſto⸗/Ex quo quidem fundamento apparet pꝛima fronte intentionẽ dicti domini Jo. fundatam cum ſit monachus eccleſie ⁊ ha buerit legitime licentiam vt infra patebit. Mec fuit actum vt als faceret ſibi expenſas.ſed vt viueret ex dicta pꝛouiſio ne annua vt patet ex tenoꝛe litterarum eonfectarum mãda to vicarij ſuper ſolutione ſibi fienda. Reſtat ergo reſponde· re ſolum ad contraria.S.foꝛmata ex quoꝛumreſponſione di lucidabitur intentio dicti domini ioannis.⁊ hec regula affir matiua. Mec obſtat pꝛimum contrarium licet enim ſeruus regulariter non agat contra dominũ.tamen monachus age re poteſt. ſaltem imploꝛando officium ſuperioꝛum.vt a mo-⸗ naſterio recipiat ſibi neceſſaria ad que mona ſterium ſui ſu⸗ perioꝛis nomine eccleſie obligatur.vt in.c.olim.⁊.c.ex par te.⁊? quod an ta⸗ accu.⁊ in.c.cum ad monaſteriũ de ſta. regu. Facit quod no. Jo. an.in.c.cum ſingula de pꝛeben.li.vj. Sicut ⁊ filius agit contra patrem ad alimen- ta.vt in.l.ſi quis a liberis.ff.de libe.agn.⁊ ſeruus contra do minum.vt in.l.j.S.quodꝗ autem.ff.de offi.pꝛefec.vrbi.⁊ in ſti.de hisqui ſunt ſui vel alie.iur.S.ſed hoc tempoꝛe.⁊ neca en⸗ qui alimenta denegat.l.necare.ff.de libe.agno. ec obſtat ſi dicatur hoc procedere ratione alimentoꝛum futuroꝛum.fecus in pꝛeteritis in quibus ceſſat ratio neceſſi tatis. ſimiliter q habetur in.l.de alimentis.C. de tranſacti. 2 quod notatur in.l.cum hij.ff. eo.admittitur tranſactio ſi- ne ſuperioꝛum auctoꝛitate in alimentis pꝛeteritis non fu- turii.quia dico hoc pꝛocedere in monacho qui ꝑciperetom nia neceſſaria a monaſterio.Sed cum in caſu noſtro epiſco pus non ſnbueniat monachis niſi ex dicta annua penſione ex ſongiſſima ↄſuetudine vt pꝛedixi·hec pꝛouiſio annua ſuc cedit loco neceſſarioꝛum.vnde ex ea pꝛouiſione ſiue ſit de pꝛeterito vel de futuro debet ſibi emere libꝛos veſtimenta ? alia necegaria. Gienin habuiſſet aliam pꝛouiſionem tẽ poꝛe debitopꝛouidiſſet ſibi de neceſſarijs ⁊ que nunc ex ꝓ uiſione futura pꝛouidere non poteſt.maxime hoc admitten dum eſt in perſonam dicti dominiioannilſ.qui caſu inopina to libꝛos ⁊ cetera vtenſilia ſua incendio perdidit.MBꝛe⸗ terea hoc medio tempoꝛe quo pꝛouiſionem ſuam annuam non habuit multa debita me teſte contraxit ad que ſatiſſaci engdain dubio petere poteſt pꝛouiſionem illam ab epiſcopo qui hoc imploꝛare ſuperioꝛis officium. potuit eniʒ cauſa ſtu dij obiigare monaſterium vſq; adſunmnam ſñbicauſa ſtudij D conceſſam.vt notat archi.in. c. cum piſtoꝛe.ij.q.vij.⁊ ſpe.i ti. de ſolu. 5.fi.· monachum. Et per hec infertur ad ſolutio nem ſecundi contrarij facere enim poteſt ꝙ ſoꝛmalis actio non competit monacho contra pꝛelatum ſuuʒ. Sed poteſt ob pꝛouiſionem annuam ſibi denegatam que ſuccedit loco neceſſarioꝛum vt pꝛedixi recurrere ad ſuperioꝛem epiſcopi officium ſuum imploꝛando ſicut facit ſeruus contra ſeuitid domini in denegando impie ſibi neceſſaria.vt in iuribus j allegatis. Optime ad pꝛedicta facit quod ponit Jo. an. in 2 regula non eſt obligatoꝛium.de regu.iur.li.vj.in mercuria. vbi concludit valere ſtatutum abbatis ⁊ connentus cauſa vi tande murmurationis ⁊ ſcandali factum vt pꝛo indumẽtis ⁊Z lijs neceſſarijs liceat cuilibet monachoꝛum habere pꝛo- pꝛium cum illa decem ſuccedunt loco neceſſarioꝛum.⁊ ſic eodem iure cum illis cenſentur.ar.c.eccleſia.vtlite pen.⁊ ĩ l.ſed ſi rem ⁊ pꝛecium. ff. de peti.pere. Et tunc ſolum dicit monachus habere pꝛopꝛietatem cum aliquid detinet clam ſuperioꝛe diſponendo de illo bn nno cum ad monaſterium pꝛeal.Secus autem ſi detinet ob iu- ſtam cauſam ſciente ⁊ patieute ⁊ maxime expꝛeſſe diſponẽ te ſuperioꝛe vt ibi per eum. Et pꝛobatur optime in.c. inſi- nuante. qui cle.vel mona.vbi tex.no. In hoc idem aperte ſe‚nſerunt glo.? Inno. communiter doc.ibi. nam ⁊? ſeruus dDicitur habere ſi dominus patitur. nec per hoc dicitur ha- bere pꝛopꝛium ſed peculij adminiſtrationem.vt in.l.quam tuberioris.ff.de pecu.facit.c.ij.de ſtatu reg.⁊ quod ibi no tatur. vnde dum epiſcopus patitur illaʒ antique eccleſie oꝛ dinationem.vt cuilibet pꝛo neceſſarijs dentur quinquagin ta recte ⁊ ſine peccato cuilibet bene adminiſtrando illam ꝓ- uiſionem capit ? eam petere poteſt. ex qno epiſcopus non ſuſtinet monachoꝛum neceſſaria.vt de iure debet cuʒ ſit ab batis loco vt pꝛedixi· Et per hoc remanet ſolutum tertium contrarium ſupꝛa foꝛmatu./ Aenio ad quartum contrari mn ad quod ſoluendum dico ꝙ de plano fatendum eſt vica rium exgenerali officij commiſſione non habere poteſtatẽ dandi hanc licentiam monacho ad ſtudia pꝛoficiſcendi per iura in contrario inducta. ¶Sed in caſu noſtro ex triplici capite poteſt dominus ioannes ſe tueri. Dꝛimo pꝛopter abſentiam in remotisipſius domini epiſcopi quo caſu lati- oꝛ patet tunc ipſius vicarij poteſtas.Ad hoc tex. notabilis in.c.cum nullus.de tempo.oꝛdi.li.vj.vbi habetur ꝙ epiſco po in remotis agente poſſunt ipſins vicarij dare licentiam clerico aſſumendi oꝛdines quam in epiſcopi pꝛeſentia ĩdul. gere non poterat vt ibi.vnde ne impediatur vtilitaſ ? neceſ. ſitas eccleſie iura in abſentia epiſcopi dilatant vicarij pote ſtatem. Ita in pꝛopoſito cum in caſu noſtro ageretur de pᷣ⸗ iuditio eccleſie vel epiſcopi.ſi potius de honoꝛe⁊ recõcu- piſcibili ad quam epiſcopus debet iugiter intendere. vt ha beat penes ſe viros doctos.maxime quia cum capituli con ſiilio debet cuncta eccleſie ſue peragere. vt in. c. nouit. 2.c. iᷓ to.de his que fiunt a pꝛela.⁊.xv.q. vij.c. epiſcopus.nullus ſatis poſſet admitti vicarij licentiam ſuffeciſſe.nec agit᷑ hic de donatione vel alienatione fiendarum.immo de re ⁊? ho noeꝛe eccleſie augendo. Mã in ſtudio obtinet ſolũ puiſionẽ quam habebat in eccleſia. Mec obſtat ſi dicatur ꝙ interim ſubtrahitur eccleſie.vt minuitur cultus diuinus.quia vacãs ſtudio dꝛ pꝛomouere vtilitate ecclie.nedũ particularis.ſed vniuerſalis. Indiget enim eccleſia ad ſui regimen viris litte ratis. vt in.c.cũ ex eo.de elec.li.vj.. Obquam cauſam dat᷑ facultas epiſeopo diſpenſandi cum pꝛomotis ad eccleſiarũ parrochialium regimina.vt minime ifra ſchtennim vo ueri ad ſacerdotium teneantur. vt in· d.c. cũ ex eo. Siergo caulſa ſtudij ſubtrahitur ſuffragium pꝛincipalis rectoꝛis in eccle ſig curata foꝛtius hoc admittendum eſt in caſu noſiro xbi remanſerunt alij monachi.¶ Adidem tex. notabilis ĩ c.ſuper ſpecula. de magiſtra.vbi expꝛeſſe reſpectu docen- tium ⁊ adiſcentium minuitur in eccleſia riiugom Be cundo poteſt ſe fueni ex latioꝛi poteſtate quam coniecturo dictum vicarium habuiſſe cum dominus epiſcopus in cu- ria exiſtens ipſum miſ erit ad capiendam poſſe eſſionem epi ſcopatus. vnde veriſimile eſt ꝙ dederit ſibi latiſſimam po teſtatem hoc tamen ex inſpectione mandati compꝛehen- di poterit. Ri enim dedit ſibi poteſtarem faciendi quicqd ipſe epiſcopus in pꝛopꝛia perſona facere poſſet ſicut com muniter ſolet in mandatis apponi.ſatis habuit vicarius po teſtatem dandi illam licentiam.quia per illa verba datur li bera poteſtas.vnde poteſt vicarius omnia facere.⁊ eliam alienare dummodo non contineat meram donationẽ. boc legitur ? no.maximie per bar.in.l.pꝛocuratoꝛ cuji libera.ff. de pꝛocura. ? in.l.creditoꝛ. .lucius.ff.manda. Item ſʒ bar. in dicta.l.pꝛocuratoꝛ.ſi epiſcopus pꝛomiſit ſe ratuʒ ha biturum quicquid ipſe vicarius faceret. IAdem dicendum ſi in mandato fuerunt expꝛeſſi aliqui caſus expoſcentes ſpe- ciale mandatum ſubiecta clauſula generali. vt in. c. qui ad agendum. de pꝛocu. li. vj. facit quod legitur ? nopatur per glo. ? bar in.l.ſed ⁊ ſi.S.queſitum.ff.ſi quis cau. Bertio poteſt ſe fundare dominus ioannes inexpugnabiliter. quia dominus epiſcopus veniens ad eccleſiam conſenſit vt ꝓ- niſio annua daretur dicto domino ioanni tunc abſenti. vn de pꝛeſuppoſito ꝙ dictus vicarius non habuiſſet poteſta⸗ tem exquo cum iũllam dedit tanẽꝙᷓ vicarius epiſcopi· Et ſic nomine epiſcopi ⁊ epiſcopus poſtea certiſicatus non ſo. lum tacuit.ſed voluit vt ſibi fieret ſolutio annua.ſatis dici tur appꝛobaſſe factum vicarij.hoc aperte ĩteligitur ex the- oꝛica.bar. in.l.quo enim. ff. rem ra.hab.vbi tractat an ſi me abſente geritur actus ad me ſpectans videat poſtmodum ſciendo ⁊ tacendo appꝛobare vel impꝛobare.Et diſtinguit ꝙ aut actus ille concernit comodum ⁊ fauoꝛem meum.⁊? tunc eoipſo ꝙ ſcio ⁊ non impꝛobo videar appꝛobare. vt in l.ſi abſentis. G.ſi cer.pe.facit quod legitur ⁊ no.inregula ꝗ abñ̃tia. vt pꝛobatur apꝑte ĩn.c.cum ex eo.de elcec.:i.vi.⁊ nõ. N5 ⸗ bl ſ tacet.de regu.iur.li.vj.aut concernit meum pꝛeiudicium. 7 tunc ſi ſuperuenit ſcientia non videoꝛ appꝛobare.l.ꝓcu- rator. ff. rem ra. ha. Si autem interuenit ſcientia cum ali- quo actu poſitiuo.vt quia recepi litteras ſeu inſtrumentuʒ ſuper illo actu ⁊ non contradixi · tunc videoꝛ approbare euʒ ad hoc tex.notabilis in cle.j.de pꝛocu.⁊.l.ſi fiius.C.de ma ce.Et idem in hoc vltimo no.idem bar.in.l.cum tabernã. 5. idem queſijt. ff. de pigno.? in.l.titius ſeio:ff.de conſti.pe cu.facit optime.c.exoꝛe.cum ibi no.de his que fiunt a ma ioꝛi par. ca. s pꝛopoſitum ergo cum in caſu noſtroage⸗ retur de re concupiſcibili ? honoꝛabili.vt eccleſia haberet valentes monachos ſolaſciẽtia ipſius domini epiſcopi ha- betur pꝛo ratibabitione. Item pꝛeſuppoſito ⁊ non con- ceſſo ꝙ actus iſte redundaſſet in pꝛeiudicium ipſius domi ni epiſcopi.tamen cum vltra ſimplicem ſcientiam interue. nit actus poſitiuus.ſ.exhibitio illius pꝛouiſionis nullo mo do inficiari poteſt. quin talis actus debeat haberi pꝛo rati- habitione.maxime cum als vocaretur ipſe dominus epi- ſcopus negligens ? piger quia permiſiſſet monachum va gari ſine licentia. Sed ĩ dubio debemus pꝛeſumere.vtex- cludatur peccatum.vt in. c.eſtote.de regu.iur. Non enim recte potuiſſet ſibi ſoluere niſiappꝛobaſſet cauſam ſtudij 2 ſic ceſſant notata per bar.in.l.paulus.reſpondet.ff.rem ra.habe. Mec obſtat quod dixi in contrario ꝙ capituli con filium non fuit habitum mihi pꝛeſupponitur viua voce qð capitulum conſenſit licet non fuerit inde ſcriptura conſcri- pracſ Item capitulum conceſſit ſibi in abſentia partẽ moꝛ tuarioꝛ um. ? ſic nedum conſenſit ſed fecit ſibi gratiam. Ex hoc etiam ſatis arguitur conſenſus ad hoc quod notat Jo. an.in regula qui tacet.in mercu.li.vj.⁊ per bar.in.l.cum pa ter. 5F. libertus.ff. de lega.ij. Et bal.in.:.ſi filius.C. de peti. here. Et in iſtis ſufficit tacitus conſenſus.vt in.c.ij.⁊.iij.ð ue fiunt a pꝛela.⁊ no.in.c.j.de re.eccle.non alie.li.vj. on obſtat quintum contrarium multiplici ratione. Mꝛimo quia licet im vnam opinionem ius ſolum ip- ſo iure pꝛiuilegiet ſtudentes in theologi a. vt in dicto.c.fi·ð magi.non tamen tollitur quin ey ſpeciali licentia epiſcopi poſſit quis ſtudendo in alijs ſcientijs percipere redditue in hoſti. in ſuma. ð̊ magi.9.i. in medio. SGed dominꝰ Johan⸗ nes habnit ſpᷣalem licentiam vt pꝛedixi. Scdᷣo facit conſu⸗ etudo ecclłie.nã cõit᷑ monachi illius ecclie ſolent ſtudere in iure canonico ⁊ percipere illam annuq penſionem quo cãu deberent redditus. vt notat idem hoſti.in loco pꝛealle.Et quaniᷓ in datõne licencie nõ fuerit ſpecificatũ ĩ qua ſciẽcia ſtudere deberet tamẽ ꝓpter ecclie ↄſuetudineʒ ſatis videt᷑ indultũ.vt poſſit in iure canõico ſtudere.ar.optimũ in.l.qð ſi nolit.ꝭ.qꝛ aſſidua.ff.ð edi.edi.⁊ ĩ.l.fi.C· ð fideiuſ.?⁊ qno. bar.i.l.nẽoẽ ꝗ neſciat.ff.de duo.reis.ſacit.c.ex litteris.ð conſti.⁊.c.cãm.de reſcrip.. Tertio quia etiam hijs ceſ⸗ ſantibus ſatis puto qð etiam de iure cõi ſtudẽtes in alijs ſci encijs dũmodo non pꝛohibitis poſſunt percipere ſfꝛuctus beneficioꝛum in abñtia.quia pꝛomouẽt ſtudendo vtilitateʒ eccliarum.⁊ ideo debent haberi propñtibus.vt in dicto.c. cum ex eo. MNam ſi exñtes in ſᷣuitio epi.ꝑcipiunt fꝛuctus ĩ abñtia.qui non debent dici abñtes.vt in.c.ad audientiaʒ·ð cleri.nõ re.foꝛtiꝰ idem dicendum eſtin inde e⸗ ponderanda eſt ratio.c. cum dilectus.eo.ti.vbi dicitur qð familiares pape gaudẽt fructibus in abñtia.quia ibi reddũt ſe obſequiales vniuerſ ⁊ pꝛomonẽt nõũnquã negocia eccle ſie. Adem ergo dicendum eſt in ſtudentibus.ar.illius.c.cũ ex eõ.Et hãc opnioneʒ tenuit archy.in.c.ij.ð pui.li.vi.Et in.c.de quibuſdam.rxxxvij.di.⁊ ad.c.fi.de magi.ſupplet ma xime ⁊ idem fauoꝛe ſtudioꝛum tenuerũt nõnulli moderni. c.tua.de cle.non reſi. Ego vero ſequens illam opnionẽ reſ põdeo ad alit᷑ illud.c.fi.iſ.qð reſpectu ſtudentiũ in theologia voluit tollere conſuetudines ⁊ ſtatuta eccleſe contraria.vt patʒ ibi in fine ⁊ ſic voluit illos dũtaxat puilegiare in pcepti one fꝛuctuum.quia ex tacita mente iuris omnes puilegiati ſunt.vnde ſi ponderetur.c.cum ex eo.qð loquitur gñaliter in omni ſciencia diſpenſatõ ſolum fit vt aſſumpti ad eccleſi as parrochiales non teneantur pꝛomoueri ad ſacerdotium quaſi reſpectu perceptionis fructuum nulla requirebatur ĩ dulgentia quicquid ſani iuriſ ſubtilitate ſatis ex pꝛedictis po teſt dictus dominus ioannes ſe NencrefeEtend ad ſe xtum ⁊ vltimum contrarium in quo dico qꝙ licentia ſimpli- citer data vt fuit in caſu noſtro intelligitur durare ᷣm quali tatem ſcientie in qua licentiatus debet inſiſtere.ſed tantuʒ in ſtudio iuris canonici requiratur ſeptennium.vt eſt tex.iũ cta glo.in dicto.c.cum ex eo.ergo ad tempus tantum vide tur licentia data.⁊ quanquam non fuerit in datione licentie ꝛeſſum ius canonicum.tamen vt pꝛedixi pꝛopter eccle e conſuetudinem intelligebatur.licet enim ex acumine in genij iſtud tempus poſſit pꝛeueniri.quia ingenium ſupplet tempus ⁊ bene.⁊ foꝛtiter ſtudentibus.vt no.glo.in.c.ex lit teris de in inte.reſti.tamen communiter iſtud non contin- git. maxime pꝛopter mnltitudinem lecturarum hodie.⁊ vti nam in ſeptennio eſſent bene periti. Hoc enim ſatis pꝛo- bat experientia.que eſt efficax magiſtra rerum.de elec.quã ſit li.vj. Quinimmo plus puto ꝙ ſi pꝛopter defectum pecunie contingentem.quia epiſcopus debito tempoꝛeſi- bi nõ pꝛouidit nõ valuit dominus ioannes finito ſeptennio remeare ad patriam.⁊? ſic opoꝛtuit eum contrabere multa debita ſicut in veritate ſibi accidit me teſte ꝙ poterit petere pꝛouiſionem vltra ſeptennium ſaltem vt ſuis creditoꝛibus ſatiſfaciat. dʒ enim monachus viuere ex bonis monaſterij nec eſt ſibiimputandum cur nõ redijt.ex quo comode ſine inter vtriuſque loci vniueriſtates. ſententia fue culpa ſua rechre non valuit. Et per hanc rationem tollitur obiectio que fit de doctoꝛatu ſuper ueniente ? debits cõtra here potuit vſqʒ ad ſũmam ſibi pꝛo ſuis neceſſarijs deputa tũ vt nõ.per archy · in dicto. c. cum paſtoꝛalis.Et hec ſuffi⸗ ciant.⁊c̃. Mi.abb. 2èð ſCon.imfi. Eſu xp̃i ſaluatoꝛiſ eiuſqʒ pijſſime genitcis hũi lit er poſtulato ſuſtꝛagio. In queſtione que ad pꝛeſens vertitur inter Ciuitateʒ Exij.ex vns parte.⁊ caſtruʒ Geluederis ex alis parte.ſeu Alheturpri Ciuitatis.nã cum als rumt lata contra homines dicti Caſtriin fauo iuitatis. In effectu contineno dictũ caſtrũ bel erendam in fauoꝛem deẽ rem dicte uederis olim caſtellare ſuiſſe ⁊ eſſe cu ſuo teritoꝛio ⁊ diſtric ☛ rr . — ☛⏑n r6 —. nm☛=r —— —2 tu ⁊ cum ſuis pertinentijs ? comitatu dicte ciuitatis Exij 7 nodiles de buſtareto illud retinuiſſe ⁊ poſſediſſe indebite condemnatur ad reſtituendum ⁊ relaxrandum communita- ti dicte ciuitatis Exij.⁊ dictam vniuerſitateʒ dicti caſtri cõ demnanuit ad faciendum ſe recuperari per dictam ciuitateʒ 7 pꝛonnnciauit dictam vniuerſitatem eſſe cogendam ad ſe retrahendum a poteſtate ⁊ iuriſdictione dictoꝛum nobiliuʒ ⁊c. Mec iſta ſententia aliquo remedio apparet fuiſſe ⁊ eſſe reciſa ſeu diſpenſa.ergo ſᷣm eam eſt nunc iudicandum etiaʒ ſi nunc apparent teſtes vel inſtrumenta in contrarium. ꝗa ſnĩa ex quo ñ ẽ lata expᷣſſe ↄ ius cõe lʒ ſi lata ↄ ius litigato rũ non debet reſcindi etiã pꝛetextu pꝛobationis nouiter re- perte.facit enim ſententia ius inter partes.hec aperte pꝛo- bantur in.c.cum inter.de re iudi.vbi tex.multum notabilis videtur velle hoc pꝛocedere etiam ſi nunc appareat ꝙ pꝛo bationes quibus fuit lata ſententia neceſſario non conclu- debant intentum illius pꝛo quo fuit lata.i/ Zld idem.c.ſub Oiꝛta. 7.c. inter monaſterium eo.ti.⁊.l.imperatoꝛes.ff. de re iudi. z.I.ſubpꝛetextu. C. de tranſa. 2.l.ingenuum. ff. de ſta. ho..l.res iudicata.de regu.iur. Mec ob.ſi dicatur ꝙ nunc non petitur id quod in ſententia dicta continetur. cum ſolũ nunc fuerit petitum pꝛonunciari ⁊ declarari vniuerſitatem 7 homines dicti caſtri teneri obligatos eſſe ad ſoluenduʒ in futurum onera realia ? mixta ⁊? perſonalſa pꝛo rata eoꝛuʒ qne pꝛo regimine dicte ciuitatis imponuntur pꝛo tempoꝛe ſicut ſubeunt alie vniuerſitates ⁊ homineęs caſtroꝛum ? vil larum communitatis dicte ciuitatis ⁊c. Libellus autẽ debʒ attendi circa vim concluſionis ? non narrationis. Hlõ eniʒ ampliatur concluſio libelli ex varietate ⁊ multiplicitate rati onis.vt legitur ⁊ notatur in.c.ex parte.b.de ſoꝛo compe.⁊ c.littere de dila.⁊ ſi.de iudi.notat Jrede.de ſenis cõſi·xxiij quia dico ꝙ id quod nunghertur atis in effectn continet᷑ in illa ſententia iam lata. Si enim pꝛonunciatum illud caſtx beluederis eſſe de diſtrictu ⁊ comitatu dicte ciuitatis ⁊ nobi les de buſcharetoillud retinere ac retinuiſſe indebite ⁊ iniu ſte ac condemnati fuerunt ad illud reſtituendum ? relaxan- dum dicte ciuitati Exij. ergo concluditur ꝙ hominel dicti caſtri debent ſoluere onera impoſita vel imponenda per di ctos nobiles nec poſſunt amplius ilum dominum nomi⸗ nare ſeu pꝛetextu illius ſe defendere imputent eniʒ ſibi qua re tunc non appellauerunt.debent ergo nunc reſpondere dicte ciuitati. ſicut ⁊ alia caſtra que ſunt de diſtrictu ⁊ comi tatu dicte ciuitatis cum in effectu talis effectus reſultat ex ſententia. vbicunq; enim caſtrum nullam iuriſdictionẽ hẽt ſed tota iuriſdictio eſt penes ciuitatem.? ſic tenẽtur parere mandatis ciuitatis ? illius onera ſubire ⁊ dicuntur cines illi us ciuitatis.hec omnia pꝛohantur ex no.per bar.in. l. .ff. ð dam. infec. ⁊.l.j.ad munici.⁊.l.non dubito.ff.de capti.⁊ po ſtli. Rurſus facit.l.qui ad iura. ad munici.⁊=.l.incola.cum.l. ſequenti.de mune.⁊ ho.⁊ quod notat Jo.an.in.c.j.de im⸗ mu. eccle.li.vj. Dꝛobationes ergo nunc facte per vniuerſi tatem dicti caſtri ꝙ a quinquagĩta ſex annis ⁊ circa dicti no biles poſſiderunt omnimodam inriſdictionem in dicto ca- ſtro ⁊ ad eoꝛum impoſitiones ſoluerunt onera ? collectas n habent releuare dictam vniuerſitatem. quia iam pꝛonunci atum contra dictam vniuerſitatem fuit ꝙ indebite ⁊ iniu- ſte dicti nobiles poſſiderunt illud caſtrum. Et ſic iniuſte iſto cafu impoſuerunt. vt in. c.licet.de pꝛoba.⁊ quod no Inn. in. c. in litteris.de reſti.ſpo.⁊.c.ij.de in inte.reſti.a qua ſentẽ tia non fuit appelatum vt pꝛedixi. Et ſic hec pꝛobatio nũc facta non relenat.ſed debet iuxta petitionem illa ſententia nunc mandari executioni.vt in.c.cum ſuper.de re iudi.⁊ ĩ alijs iuribus ſuperius allegatis. Mec obſtat ſi dicatur qpo terat dictum caſtrum venire per beneficium reſtitutionis ĩ integrum per.l.res publica.C.ex quibus cau.maio.quia Fʒ glo. ibi illa.l. non habet locum in villis ⁊ caſtris. t pꝛeſup⸗ poſito ꝙ debeat obſeruari in caſtris populoſis vt quidaʒ di xerunt ⁊ ſequitur ibi bar.tamen ceſſat nunc iſtud beneficiũ cum lapſum ſit quadriennium a tempoꝛe ſententie .l. fi. C. de tempo. in inte.reſti.peten.no.bar.in dicta.l.res publica Nec obici poteſt ſi dicatur ꝙ conueniri debebant dicti no biles qui poſſidebant ſubiectionem in caſtro ⁊ nõ homines illins caſrri qui poſſidebantur. vt in. c. inter quatuo:/inncta glo. de maio.⁊ obe.⁊. c.auditis.de pꝛeſcrip.quia dico ꝙ eti am inbditi pꝛo eoꝛum intereſſe.⁊? q ipſi faciunt ꝙ actoꝛ nõ poſſidet. conueniri poſſunt ſaltem vt ſententia ferenda p⸗ 5 iudicet.vt pꝛobatur in.c.cùm inter.⁊.c.cum ſuper.de re iu di.no. Inno.in dicto.c.auditis.⁊.c.inter uatnor.Sed his non obſtantibus contrariam ſententiam arbitroꝛ verio- rem vt puto duplex poſſe adhiberi remedium impediendi intentionem dicte ciuitatis Exij. ? ſubueniendi dictis no bilibus. . Dꝛimo quia licet illa ſententia reperiat᷑ traſiuiſſe ĩ rem iudicatam.tamen ex quo fuit de ea oppoſitum contra l.pꝛobationes factas. In contrarium vt apparet nunc per pꝛobationes legitimas dicti nobiles pꝛeſcripſerunt legitime omnimodam iuriſdictionem ĩ dicto caſtro.de qua recogno. uit de ea pꝛonunciare debet.vt in.l.de qua re.ff. de iudi.?= c.cum ſuper.de cauſa poſ.⁊ pꝛopꝛie.debet pwnunciare cõ tra dictam ciuitatem ⁊ abſoluere dictum caſtrum ab impe titione ipſius ſuper cauſa nomieruupetrats⸗Gt ſic pꝛonun ciare legitime fuiſſe appellatum ab vniuerſitate dicti caſtri Agd hoc eſt notabiliſſimum dictum Inno.in.c.cum dile⸗ ctus.de reſcript.⁊.c.cum bertoldus.de re iudi.Et idem ſẽ tit in.c.fraternitatis.de frigi.⁊.c.ex ratione.de appel. dicit enim Inno.in pꝛealle.locis ꝙ ſi pꝛobationes de facto ad- mittuntur contra ſententiam.per quas pꝛobationes appa⸗ ret ũlam ſententiam minus legitimam. debet iudex magis inherere pꝛobationibus qᷓ ſententie pꝛius late.Et hac opi nionem cexpꝛeſſe firmat do.anto.de butri.in dicto.c.cuʒ di lecta.dicens ꝙ ex quo pꝛobatio eſt facta tranſit in notoꝛinʒ ideo tollitur effectus pꝛeſlumptionis ſurgentis ex ſententia ſicut tollitur per confeſſionem partis que ſimiliter ĩducit no toꝛium. vt notanter dicit iden: Inno.in dictis. c. quod ſiis pꝛo quo fuit ſententialata confitetur eami iniuſtam debʒ iu dex illam retractare.ad hoc quod no. Ci.⁊ alij doc.in auc.ſʒ iam neceſſe.C.de dona ante nup.vbi dicunt ꝙ contra pre⸗ ſumptionem iuris ⁊ de iure admittitur pꝛobatio in contra⸗ rium per confeſſionem illius in cuius fauoꝛeʒ ius pꝛeſumit quod non pꝛocedit ex altero niſi quia confeſſio tranſit in no lane⸗Züemed in pꝛobatione iam facta poſt concluſionem in cauſa.vt in.c.cum olim.de ver.ſigni.Et no. do.de rota deci.cccc.iij. Facit quod no. Inno.in.c.conſtitutus.de ſi- lijs pꝛeſby.vbi dicit ꝙ licet contra agentem poſſeſſoꝛio nõ debeant admitti pꝛobationes ſuper effectu pꝛopꝛietatis.vt in.c.in litteris.de reſti.ſpo.⁊.c.ſi.de oꝛ.cog:tamen ſiꝑ eius confeſſionem pꝛobationes admiſſas conſtaret de pꝛopꝛie- tatis effectu tunc contra notoꝛium non ſieret ſibi reſtitutio Er ſi dicatur notoꝛium etiam ſurgere ex pꝛioꝛe ſententia ? ſic non debet tolli per notoꝛium ſequens cum pꝛimum ſit eque potens reſpondetur ſm do.anto.qꝙ notoꝛium ſurgẽs ex ſententia eſt notoꝛium pꝛeſumptionis.⁊ cum agatur hic de pꝛeſcribenda iuriſdictione contra dictam ciuitetẽ Exij. 7 noncontra eccleſiam romanam ſufficit pꝛeſcriptio cõmu nis.vt ſi eſt cum titulo ſufficiat tempus.x.annoꝛum inter pᷣ ſentes.⁊.xx.annoꝛum inter abſentes. Mam ⁊ in iſtis incoꝛ- poꝛalibus haber locum hec pꝛeſcriptio longi tempoꝛis. vt pꝛobatur in.i.fi. C.de pꝛeſcrip.lon.tem.⁊.l.j.U.de ſerui.⁊ ſieſt ſine titulo ſufficit tempus.xxx.vel.xl.anno.⁊.xvj.q.iij §. poteſt. Et de directo ad caſum noſtrum videtur tex. iun- cta glo.in ver.pꝛincipaliter in.c.ad audientiam de pꝛeſcri. 2 bona glo.in. c.volumus.xvj.q.iij.⁊ in.c.dilectus de capel. mona. Ad idem quod notat bar. in.l.ſi pubiicanus.).in vectigalibus.ff.de publi.in quibus iuribuſ colligitur ⁊ no· ꝙ contra tenentem iura pꝛincipis potrſt pieſcribi communi iuri ſi tantum agitur de pꝛeſcribendo conſeruatur illeſum. Qum eigo nunc apertiſſime conſtet per legitimas pꝛobati ones vt pꝛeſupponitur in iudicio admiſſas ꝙ dictuʒ caſtrũ eſt ſubiectũ dictis nobilibus de buſtareto per pꝛeſcriptionẽ legitimã.hec pꝛobatio dabet pꝛeualere ſententie iam late. maioꝛis cũ virt utis ſit pᷣſcriptio qᷓ; nnda ſentẽtia.vt colligi tur er notatis in.l.fi.ff.rem ra.habe.⁊ in.l.obligationum.. placet.ff.de acti:ob. iunctis no.in.l.iulianus.ff.de condi.in debi.inde facit.c.ad aures.de pꝛeſcrip.vbi tex.dicit ꝙ pꝛe- ſcriptio omnem pꝛoꝛſus actionem excſudit.Et quod notat Joan.n regula poſſeſſoꝛ.de regu.iur.li.vj.in mercu.iun ctis no.per ꝗnno.in dicto.c.pleriq;· hinc eſt ꝙ ſi quis con fitetur ſententiam iniuſtam etiam poſt tranſitum in rem iu dicatam.vel poſtea apparet iniuſtitia per pꝛobationes in iu ditio admiſſas debet ſententia retractari.vt ſupꝛa poſt In- no, dixi. ſecus autem ſi poſt completam pꝛeſcriptionem cõ ſtat rem fuiſſe alterius ᷣm communem opinionem canoni ſtarum.vt no.glo.⁊ doc.in.c.vigilanti.de pꝛeſenp. t Jo. an. plene ꝓſequitur ? tenet ſub dicta regula poſſeſſoꝛ. Et debet hoc caſu pꝛeſumi dictos nobiles de buſtaretho bona fide pꝛoſcripſiſſe.cum ante illam ſententiam poſſiderint vl-⸗ tra triginta annos.nam exlonginquitate tanti tempoꝛis pᷣ ſuuqmitur ſententia iuſta. etiam in incoꝛpoꝛalibus.vt no. vo- luit Inno.in.c.ij.de in inte.reſti.⁊ bar.in.l.fi.C.vnde vi in fi. Mec ſententia lata habuit pꝛeindicare ipſis nobilibus.⁊ ſtatim in ſecundo remedio dicam. Certumq; epiſtat dictũ caſtrum potuiſſe allegare ius nobilium.vt in.c.cum olim el ij. de pꝛiuile.⁊.c.cum perſone.eo.ti.li.vj.not.Onno.in.c. dauditis. de pꝛeſcrip. Et ex iſto remedio dico in cauſa iſta p nunciandum per iudicem appellationis bene appellatum. 2 debet abſoluere vniuerſitatem dicti caſtri ab impetitione dicte ciuitatis exij.quia hoc debuiſſet facere pꝛimus iudex ſi coꝛam eo fuiſſet hec pꝛeſcriptio pꝛobata.vt pꝛobatur ĩ·c. rapynaldus. z raynuncius. de teſta.ſacit quod no. bar. in.l.cũ apud. ff.iudi.ſol. Iſtud tamen remedium eſt aliquantulum dubium quo ad fubiectos:quia cum eis defendentibus fue rit als pꝛonunciatum dictos nobiles iniuſte poſſediſſe ergo non poſſunt allegare nunc illoꝛum poſſeſſionem cuʒ ĩ ipſo- rum pꝛeiudicium pꝛeſumenda ſit iuſta.ex quo ab illa ſentẽ tia fuit per eos appellatum. Ideo tutius eſt ꝙ ipſi nobiles compareant ? pꝛoponant de iure ſuo vt ſubijcitur in ſequẽ ti remedio. Secundum remedium impediendi in effe- ctu intentionem vniuerſitatis exij eſt vt dicti nobiles com- pareant pꝛo eoꝛum intereſſe.quod facere poſſunt.vt in.c. veniens.el.ij.de teſti.⁊?.c.cum ſuper.de re iudi.⁊.l.ſi ſuſpe- cta.ff. de inoffi.teſta.⁊ in.l.ab executione.⁊=.l.a ſentẽtia.ff. de appel. Et ſi volunt impedire executionem ſententie in caſu quo veniret ferenda contra vniuerſitatem caſtri ſatis eſt dicere eoꝛum iure ⁊ hoc indubitatum ſi tempoꝛe pꝛime ſententie ignoꝛauerunt cauſam agi contra vniuerſitateʒ ca ſtri cum iuriſdictionem poſſidebant.vt pꝛobatur in dictoc. veniens. Et ibi per Inno.⁊ in.l.ſepe.ff.de re iudi:no.In/ no.⁊ communiter alij doc.in dicto.c.cum ſuper.⁊.c.penul. eo.ti.Et ſi voluntvt pꝛo eis pꝛonuncietur debent dare ſal tem qualem petitionem.vt no. Hoſti.⁊ anto.de bu.i.c.cũ ſua.pꝛealle.licet.ibi Inno.ſenſerit ꝙ indiſtincte iſte domi nus comparens pꝛo iure ſuo quod habet in ſubiectis debet audiri ſine alia petitione ⁊ poteſt vti pꝛobationibus factisꝑ ſubiectos.Sed mihi plus placet pꝛecedens opi.quia ſicut ꝓbatio per ſubiectos facta non nocet domino abſenti.vt in fra dicam.ita nec pꝛodeſſe debet.argu.eoꝛum que no.in.c. cauſam.de teſti.⁊ ſatis pꝛeſumunturignorare ſi erant ĩ eta te infantili.argu.c.fi.qui.mo.accu.po. Sed pꝛeſuppoſito ꝙ ipſi fuerint ſcientes cauſam ſubiectionis agi per vuiuerſi tatem caſtri ⁊ tacuerunt. Munquid fuit eis irrrogatum pꝛe iudicium aliquale eſt dubium.⁊ pꝛemitto illud certum eſſe ſubditos conuenire a tertio ſub iure ſubiectionis cum quia eoꝛum intereſt non mutare dominium cum qui ipſi vident facere.quo minus tertius poſſideat non patiendo.vt.S.di xi hoc pꝛobatur in.c.cum ſuper.de re iudi.⁊.c.cum inter eo dem ti.no. Inno.⁊ communiter doc.poſt eum.c.auditis.ð pꝛeſcrip.⁊.c.inter quatuoꝛ.de maio.⁊ obe.⁊.d.c.cuʒ ſuper dixit tamen Inno.in dicto:c.auditis quoſdam tenere ꝙ iʒ ſubiecti admittantur ad defenſionem ⁊ poſſunt conueuiri tamen defenſio pꝛimo loco pertinet ad illum qui poſſidet ſubiectionemrefert alios dicere ⁊ melins ſm eum ꝙ defen ſio non pertinet pꝛincipalius ad dominum ꝙᷓ ad reliquum. ſed plene ad vtrunq;. ¶ ¶ Sed pꝛincipaliter pertinet de⸗ fenſio ad ſubiectum ⁊ ad ſubiectionem poſſidentẽ. allegat. l.pꝛincipaliter.C.de libe.cau.? cum hoc ſecundo dicto trã ſeunt communiter ibi doc Sed dubium eſt nuncan ſen tentia lata cõtra ſubiectos noceat dominio ſeu ſubiectionẽ poſſidenti ſi ſciuit litem agitatam ? tacuit. Meca ſententia poſtmodum appellauit Inno.in.c.ſuboꝛta.de re iud.ſentit ꝙ ſic.requirit tamen ꝙ dominus ſciuerit litem agi ⁊ non ignoꝛauerit ius ſibi competere in ſubiectos litigantes.ideʒ etiam ſentit in dicto.c.auditis.quia ſententia vnius alij nõ pꝛeiudicat niñ ſciuerit ⁊ non defenderit.quia tunc pꝛeiudi cat.allegat.c.iuis.de re iudi.l.ſepe..S.pe.ff.eo. Contrari um tamen ipſe tenuit in.c. cum ſuper.de re.iudi.vbitenet ꝙ non ſit pꝛeiudicium dominio quo ad pꝛopꝛietatem ſed ſo lum quo ad poſſeſſionem.nec fit executio pꝛo illo qui ſentẽ tiam obtinnit ſuper ſubiectione domino ſciente ⁊ tacente. Et videtur de hoc ibi caſus.Idem tenuit in dicto.c.qᷓuis ybi dicit ꝗ argu. eius quo dicitur de liberto in dicta. l. epe. ſi vnus epiſcopus agit contra aliquod monaſterium peten do ibi epiſcopolia ſed ille qui pꝛimo exercebat ibi epiſcopa- lia non defendat monaſteriuʒ pꝛeiudicat ſibi quo ad poſſeſ ſionem.⁊ hanc opinionem vt non fiat pꝛeiudicium quo ad pꝛopꝛietatem epiſcopi in dominio.qʒ ſciuerit ⁊ non defende rit.tenet ⁊ appꝛobat Anto.de bu.⁊?⁊ communiter alij cano⸗ niſte in dicto.c.cum ſuper.⁊ in dicto.c.quanuis.⁊ videtur gaperte pꝛobari in dicto.c.cũ ſuꝑ.quinĩmo dominus Fran. de zabar ellis olim cardinalis floꝛentinus legendo tenuitĩ di cto.c.cum ſuper quod etiam ſuper poſſeſſione non fit pꝛe- iudicium ipſi domino ſi ipſe poſſidet.⁊ ad.c.cum ſuperre- ſpondetur.quod intelligitur quando dominus non erat in poſſeſſione. Mam vbi als potuiſſet impedire executioneʒ fiendam in re vacante pꝛetextu iuris ſui . vt legitur ⁊ no.per Inno.in.d.c.veniens.de teſti.⁊ per bar.in.l.a diuo pio.ff. de re iudi. Munc non poterit ex quo fuit ſciens ⁊ non aſſũ- pſit defenſionem.ſed ſt ipſe dominus eſſet in poſſeſſione ñ debet ſua poſſeſſione pꝛiuari pꝛopter ſententiã latam con tra ſubditos.quia hoc eſſet de directo contra mentem illiꝰ c.vbi dicit ꝙ ſententia lata contra monaſterium pꝛo epiſco po debet executioni mandari abſq; alterius epiſcopi pꝛeiu ditio qui dicebat monaſterium illud ſibi ſubiectum. Et ſub icit ibi tex. Ratio eſt quia geſta contra monaſterium nõ de bent pꝛeiudicare epiſcopo pꝛetendenti ſubiectionem lʒ ſci uerit ⁊ non appellauerit queuis res inter aliosacta regulari ter non debet alijs nocere.iuxta conſtitutiones canonicas ⁊ ciuiles.vnde ponderanda ſingulariter ſunt duo exillotex.⸗ Mꝛumo quia dicit ꝙ abſq; pꝛeiudicio epiſcopi pꝛetẽdẽ tis ſubiectionem debet illa ſententia mandari executioni.ſi enim pꝛiuaretur poſſeſſione non fieret abſq; ſuo grauiſſi- mo pꝛeiudicio.cum magnum ſit poſſeſſionis comodum cũ ſepe ex defectu pꝛobationis ſuper dominio perdatur ipſuʒ dominium.vt in.c.ſepe.de reſti.ſpo.⁊ onus pꝛobandi incũ bit non poſſidenti·l.fi.C. de rei ven.⁊=.c.exlitteris.dę pꝛo⸗ ba.⁊ inſti.de interdic.S.comodum.ĩtelligatur ergo ſile tex. de quolibet pꝛeiuditio quod generatur domino tacenti.cũ fit executio inre vacante cum facilius ipſe obtinuiſſet ſi ne mo poſſiderit.dicto.c.veniens.⁊ hunc intellectuʒ videtur tacite ſcnſiſſe Inn.in.c.qᷓuis.pꝛealle.¶ Secundo ponde . randa eſt multum ratio illius deciſionis dum dicit ꝙ res in ter alios acta ⁊c.Et ſic ſingulariter vult illa ⁊ ne cio alibi ꝙ dominus dicitur pꝛoꝛſus alia perſona quo ad hoc vt nulluʒ ſibi fiat pꝛeiuditium ſaltem graue ex geſtis cuʒ ſibi ſubiectis ⁊ illa regula res inter alios acta habetlocum in eo.⁊ per conſequens infertur ꝙ.l.ſepe.⁊.c.penul.habent locuʒ i do minio quo ad regulam ibi poſitam ? non quo adcaſus exce ptos.hoc ego pꝛobo.pꝛimo per rationem ipſius Innoc.in dicto. c. auditis.nam ibi dixit ꝙ defenſio cum de ſubiectiio ne agitur pertinet pꝛincipaliter ⁊ equaliter ad dominium⁊ ad ſubiectos.quia ſicut domini intereſt non perdere ſubie⸗ ctos.ita intereſt ſubiectis non mutare dominium.facit dcã l.pꝛincipaliter.ergo ſententia vnius non debet alteri etiam ſcienti nocere.quod pꝛobo per.d.l.ſepe.⁊ dictum.c.penul. Tunc enim ſententia vnius non nocet alteri.cum is cui p mo loco competcbat actio permiſit ſequentem experiri.cũ illum poterat a iudicio repellere vt ibi dicitur. Sed ſi equa liter ad vtrunqʒ pertinet non potuiſſet dominus ſubditos remoueri a iudicio. Item quare eſt imputandnm hic domi nio cũ ſubditi litigẽt pꝛo ĩtereſſe ſuo ⁊ ſic ſnia hẽbit effectũ contra ſubditos vt non poſſit ratione eoꝛum intereſſe am- plius contradicere ſednon contra duos.eum quelibet res ñ debeat excedere effectum ſuum.? tranſire ad alias ꝑſonas de his que fiunt a ma.par.ca.queſiuit.⁊.l.ſancimus.C.de penis.dicet aliquis hec non videntur contra tex.in dicta.l. ſepe.in.S.nam ⁊ ſi libertus.vbi dicitur ꝙ ſi livertus litigãẽs de ſtatu ſuo cum repoꝛtauit contrarium ſententiam pꝛeiu- dicat ipi domino ſuper ſuo iure patronatus.Ald illum eniĩ tex. poteſt reſpõderi danlena bz os intellectus. Dꝛimus vt intelligatur quando dominus interuenit in iudicio.⁊ hoc videtur ſonare tex. dũ dicit me interueniente ⁊c̃. Et hunc intellectum tennit Jo.⁊ appꝛo bat Inno.in dicto.c.cum ſuper.dixit enim J0. ⁊ bene ßᷣm nno. ꝙ ſi quis iura petit que ego poſſideo in re aliqua me ſciente ? obtineat non tamen mihi pꝛeiudicat niſi eam de- fendam.⁊= exponit verbum.d.l.ſepe.ſ.interueniente ⁊ defẽ dente. dꝛimo ꝙ tex. ille habʒ ou. QA — —— =—. +☛ =– †– — — SS ⸗ — —– ——— ente. 7 ſic apparet ſm eum ꝙ ſi offerat ſe defenſioni debʒ pꝓbare de iure ſuo.alr fieret ſibi pꝛeindiciuʒ bec ſunt foꝛma liter verba Inno.in dicto.c.cum ſuper.i¶ Secundus intel lectus fuit Rodulphi vt ſumiciat ſola ſcientia.⁊? licet Gar. hunc intellectum teneat in dicta.l.ſepe. Inno.tamẽ ? Jo. an.dicunt ꝙ papa videtur illum intellectum repꝛobare in dicto.c.cum ſuper.Sed ſi volumus ſaluare intellectũ Jo. 7 bar.dicamus alr ⁊ ſic ꝙ aut loquimur in liherto litigante 7 fit domino ſciente pꝛeiudicium.vt in dicto.S. nam ⁊ ſi li bertus.aut loquimur in ſubiecto litigante ⁊ non fit dominio licet ſcienti niſ interuenerit in iudicio ? obtulerit ſe defen ſioni.? italoquitur dictum.c.cum ſuper.⁊ hunc intellectuʒ ponit anto.de bu.in dicto.c.cum ſuper.Et videtur de mẽ te bar.in dicto.S.nam ⁊ ſi ratio ſua bene põderetur ratio di uerſitatis quia libertus fuit conſecutus libertatem a domi- no.Et ſic videtur habuiſſe licentiã experiendi ſuper domi- nio ⁊ conſequenter ſuper iure patronatus ex licentia ipſius domini merito fit domino ſcienti pꝛeiudicium ſicut eadeʒ ratione dicitnr in creditoꝛe litigante ſuper domino pignoꝝ agende hypothecaria.vt facit pꝛeiudicium debitoꝛi ſcienti. babuit illam enim obligationem facto domini.⁊ videtur ſi bi dediſſe licentiam ſuper dominio litigandi.vt no.bar.ĩ.d. l.ſepe.In ſubiecto autem ceſſat hec ratio cum nihilhabeat facto domini.ſed mere ipſe poſſidetur. Si ergo litigat de ſubiectione venit mere ꝓ intereſſe ⁊ facto ſuo.ideo non de bet pꝛeiudicure domino·immo dominus quo ad ius ſuum cenſetur pꝛoꝛſus alia perſona.vt aperte voluit tex.in dicto c.cum ſuper.⁊ cum hac exceptione poteſt intelligi.c.ſuboꝛ⸗ ta.⁊ dictum Inno.ibi.nam loquitur de exempto litigantc ſuper iure exceptionis. Mi.abu. CLon. xc. Irca pꝛimum dubium. Saluatoꝛis per p pꝛius poſtulato ſuffragio. AUidetur ꝙ fide iuſſoꝛes qui pꝛomiſerunt ſe facturos ⁊ cu/ ratoꝛes ꝙ magiſtri petrus ? Antonius.iu rta eoꝛum pꝛomiſſionem conſtruent? faci ent magaʒinum in opido liminij ſub certa pena teneantur ⁊ obligati ſint ad factũ pꝛincipaliter.i.ad cõ ſtructiouem ipſius magaʒini.⁊ etiam ad penam pꝛomiſſaʒ cum opus infra tempus pꝛomiſſum.ſ.xviij.menſium fa- ctum non eſſet non obſtante caſu moꝛtis in perſonam ma- giſtri petriante perſectionem operis contingente.⁊ quod teneantur ad ipſius factum pꝛincipale.pꝛobari videtur per l.nemo eſt qui neſciat.ff.de duo.reis.⁊.l.ſi quis pꝛo te.con iuncta glo.ff.de fideiuſ.in quibus iuribus pꝛobatur ꝙ etiaʒ in obligationibus poſſunt interuenire fideicommiſſoꝛes ? obligari ad ipſum factum pꝛincipale ad quod erar obligetuſ pꝛincipalis pꝛomiſſoꝛ.videtur enim interuentu fideiuſſo- ris tacite agi.vt induſtria pꝛincipaliter pꝛomiſſoꝛis non vi- deantur electa.ſed q opus poſſit fieri per fideiuſſoꝛes vel alios qui ſunt eiuſdem peritie cum pꝛomiſſoꝛe ꝙ obligẽtur ad penam.patet quia ante moꝛtem dicti magiſtri petri pe- na fuit commiſſa cum infra tempus.xviij.menſium iuxta pꝛomiſſom opus foctum non fuit.moꝛs ergo ſuperueniẽſ poſt penam commiſſam non liberat ſideiuſſoꝛes.tex.eſt. in l.ſi deceſſerit.ff.qui ſatiſda.co.nec releuant᷑ ſi dicunt ꝙ poſt lapſum tempus operi fiendo pꝛefixo officiales floꝛentini ſu per illo opere deputati vna com domiĩo ⁊ pꝛioꝛibus eiuſdẽ vꝛbis deſtinauerunt pecuniã dictis magiſtris pꝛo opere ꝑfi ciendo ⁊ — ipſum factum videntur receſſiſſe taccd te a pena.vt ſic ſaltem ope exceptiones poſſint liberari.vt in.l.ij. S.ſi quis cau.quia illud pꝛocedit quando fuit ſimplici ter appoſits pena.ſed ſi fuit adiecta clauſula rato manente pacto. tunc dilatio data poſt penam commiſſam adopus ꝑ ficiendum non liberat a pena iam commiſſa. tex. eſt no.in l.cum ſtipulatus ſim mihi a pꝛoculo.ff. de ver.ob.⁊ ibi per glo. ⁊ bar.pꝛo hoc bona glo.in.c.dilecti.de arbi.in fi. facit.l. penul.? quod ibi no.de tranſac.¶ Sed his non obſtantib⸗ contrariam ſententiam arbitroꝛ pꝛeualere ſi recte alia ĩ hoc negocio conntingentia ponderentur.Et pꝛimo diſcutiam vtrum dicti fideiuſſoꝛes remanſerint hngarad fſactuʒ pn ripale. Secundo nunquid ad penam.?Circa pꝛimum di⸗ co ꝙ non.quia iſti fideiuſſoꝛes non promiſerunt factũ pno pale quo caſu loquitur.di.l.nemo eſt qui neſciat.ſed obli- gauerunt ſe facturos ⁊ curaturos q magiſtri faciant iuxta eoꝛum pꝛomiſſionem.quo caſu non obligantur ipſi ad factũ pꝛincipsle cuʒ illud non pꝛomilſerunt ſed ſe facturos ⁊ cura turos q illi faciant.vt no.bar.in.d.l.ſi quis pꝛo eo. Et facit ꝙ ibi no.glo.ad hoc tex.in.l.ſtipulatio iſta..ſi quis dolum ſff.de ver. ob.? inſti.de inuti.ſtipu..ſiquis alium.obligatio enim ſumit effectum a mente contrahentium.l.in conuen tionibus.ff.de ver.ſig.Et maxime hoc tenendum in caſu noſtro ſunt eiuſdem peritie cum pꝛincipalibus pꝛomiſſoꝛi- bus.vt no.in dicta.l.ſi quis pꝛo eo.⁊ dicta.l.nemo ẽ qui ne ſciat.⁊ hoc clariſſiimum eſt¶ Aenio ad ſecunduʒ.i.an ſint obligati ad penam.⁊ concludo non quia pena cuʒ fuit cõ miſſa ante moꝛtem dicti magiſtri petri.⁊ ſic cum non defe⸗ cerit ꝓ eis qnando curauerint ? fecerunt illi magiſtri o⸗ pus perſicerent non conimittitur ſtipulatio pene.quia diffi cultas ſeu impoſſibilitas ſuperueniens impedit pene com miſſionem.texeſt no.in.l.vehenda.ff.ad.l.rodi.de iac.no tat bar.ibilatius ⁊ clarius in.l.continuus.S.illud.de ver.ob liga. Et ideni in difficilioꝛibus:terminis ꝙᷓ noſtris conſuluit Frede.de ſenis habito conſilio cum ioanne poglarem ſicut ipie refert conſilio.cxvij.vbi dicit ꝙ ſi quis pꝛomiſit ſub cer ta pena ſe facturum ⁊ curaturum ꝙticius contrahet matri⸗ monium cum ſempꝛonia ſi fecit quicquid potuit non tenet ad penam.quia ſatiſfecit obligationi quantum in eo fuſt. difricultas impedit pene commiſſionem.vt in dicta.l.ſi ve henda. Sed in caſu noſtro non ſolum ſuperuenit diffi⸗ cultas ſed etiam impoſſibilitas.quia impoſſibile erat cura re pdſt moꝛtem vt ille magiſicr petrus opus perficeret.er- go cx perſona dicti magiſtri petri decedẽtis anteꝙᷓ; pena cõ⸗ mitteretur fideiuſſoꝛes non tenentur nec illa obligatio tran ſiuit in heredes dicti magiſtri petri:quia factum inberens o ſone defuncti non tranſit in heredem.d.l.ſi deceſſerit.⁊ ibi per Bartolum.per quod dicit ꝙ ſi quis pꝛomiſit vt poſſit pꝛo debito capi perſonaliter illa obligatio non tranſit in he⸗ redes.(¶ Ad idem.l.vna.S.ſinautem.in fi.C.de cadu toll. quod autem pena non eſſet commiſſa ante moꝛtẽ dictima giſtri petri.non obſtante lapſu.xviij.mienſium operi perfici endo pꝛefixoꝛum pꝛobatur ex eo.quia vt pꝛeſupponitur in facto iſti conduxerunt opus faciendum infſra illud tempus. cum hoc ſuper quodam muro antiquo edificarent.ſed tãtũ fuiſſet poſtea per officiales cohopertuʒ quod illud opus ſic edificandum manſurum de nouo locauerũt dicto magiſtro petro.vt illum murum edificaret de nono.Et conſtituerũt ſibi pꝛo illo nouam mercedem.appoſito tempoꝛe trium mẽę ſium ad ipſius muri edificationem.Et ſic cum pꝛime ſtipu lationi fuiſſet additum opus quod non venit in pꝛima pꝛo-⸗ miſſione videtur tacite receſſum a tempoꝛe pꝛimo pꝛefixũ vt ſaltem vi exceptionis conſeruetur nec infra tempus pꝛi us conuentum comittatur pena.ad hoc quod no.gl. in.l.fi. C.de noua·⁊ per bar.in.l.penul.ff.de pꝛeto.ſtipu.⁊ per eü⸗ dem.⁊ glo.in.l:ij.ff.de noua. Optime ad pꝛedicta facit.l. ideo heſitatur.⁊ quod ibi no.bar.ff.de ver.obli.vbi dicitur ꝙ ſi quis pꝛomiſit infra certum tempus inſulam ediſicare.ö mũ aliqua pars inſule facte ĩcendio coꝛꝛuit · dicitur ibi ꝙ dʒ domiſſo habere integrum tempus edificandi pꝛopter im pedimentum ſuperueniens.ita videtur dicendum in caſu noſtro cum murato opere impediatur diligentia. ⁊ per cõ ſequens debet augeri tempus.ex quo aliud non fuit expꝛei ſum.argu.in.l.ſeio.pꝛimo reſponlſo in fi.ff.de annu.lega.? pura ſtipulatio interdum capit dilationem quin ſi tacite tẽ- prus ineſt. vt in.l.interdum.f. de ver.obli.Et pꝛomitto ſim pliciter dare centum tamen itelligitur tacite tempus infra quod rome ſolui poſſunt.Et ꝙ hoc fuerit de mente contra hentinm ſatiſfacit quia elapſo tempoꝛe.xviij. menſium pꝛi mo pꝛefixum nihil officiales pꝛedicti pꝛopoſuerunt de pe- na.exhis enim que ſequuntur pꝛeſumiturad pꝛecedentia. vt in.l.ſi ſeruus pluriũ in fi.⁊.lqui filiabus.ff. de lega.i.Et pꝛeſertim hoc pꝛocedit ſi illa clauſula rato manente pacto appoſita non fuit.vx no.in dicta.l.cum ſtipulatus.⁊.d.l.ij. ſi quis cau. Idem tamen eſt ſi fuit appoſita per pꝛedicta. maxime cum mihi pꝛeſupponitur ꝙ dictum opus cum cõ ſtructione muri de nouo non poterat comode fieri infra tẽ· pus pꝛius pꝛe fixum.facit.l.nepos pꝛoculo.ff.de ver.oblig. Miꝛeterea ſi non ſuiſſet receſſum a tempoꝛe pꝛius pꝛefixũ ad quid fuiſſet appoſitum tempus trium menſiũ nouimu ri.cum ille murus ediſficandus erat ſolum pꝛopter conlem⸗ 2 * ionem magazini. vnde ſatis tempus erat appoſitum ſuꝑ toto cum ratione totius tractabatur de parte. argu. eoꝛum que no.in. c. auditis.de pꝛocu⁊? in · c. cum dilecti.de dolo ? contu. Et ex bis infero ad ſecundum dubium nunquid fi- deiuſſoꝛes ſint ſaltem obligati ex perſona magiſtri Antoni ſuperſnitis ? dico ꝙ non tum per pꝛedicta tũ quia magiſter gntonius non obligauit ſe cuʒ dicto magiſiro petro vreent duo coꝛꝛei. ⁊ ſic ceſſat.l.j.C.de duo.reis.⁊.l.reos.ff.eo.cũ ſi. vbi patet q duo coꝛꝛei videntur obligati inſolidum licet hoglie ſecus ſi ſit per auc.hoc ita. C. eo. ti. Sed magiſter pe. trus fuit pꝛincipalis pꝛomiſſoꝛ.ille autem magiſter antoni⸗ ns obligauit ſe ad faciendum partem ſuam vna cuin dicto 2 magiſtro petro. ſic eligit peritiam ⁊ induſtriam dictimagi ſtri petri qui erat magiſter pꝛeſtantioꝛ.2 foꝛte ſine eo nõ ob ligaſtet ſe ad tam grande opus.vnde cum pꝛopter cauſam moꝛtis non poſſit conſtruere cum illo magiſtro petro ſolu- tus eſt ab obligatione illa vt tenetur cum alio conſtruere. argu. bo. in dicto. S. cum autem. ? in. c. is cui· de offt. dele. li. vj. Et ꝙ notanter dicit Inn. in. c.fi. de offi. dele. ſacit. l. cũ ita legatum. ff. de condi.? demon. vbi dicitur ꝙ; ſi ita lega⸗ tum eſt factum alicui mulieri ſi ticio nupſerit videtur phi- dita ne alteri nubat ſed cum illo ticio tantum ita in pꝛopoſi to ſi magiſter antonius ſe obligauit vt ediſicaret vna cum magiſtro petro ſi non poteſt cum illo laboꝛare non tenetur ſine eo vel cum alio.hoc enim impoꝛtant verba alligatio- nis a quibus recedendum non eſt cum non conſtat de con- traria voluntate.l.non alr. ff. de lega.j. 2 maxime in caſi uno⸗ ſtro. quia in dubio verba ſunt interpꝛetanda contra ſtipnla⸗ toꝛem. debuerunt enim illi officiales verba latius concipere cum fuit in eoꝛum poteſtate. vt notanter dicit ter.i.. geꝗd aſtringende. de ver. obli. didem facit.l.j. C. de inſti. ſub ſti. 2.l.gaio.ff.de ali.⁊ ciba. ega.⁊=.l.menuia.ff.de annu.lega. 2 quod in eis no. bar. vbi patet ꝙ ſi quis iuſſus ẽ moꝛari cũ aliquo vel contrabere ſi ille recuſat vel non poteſt comode vel honeſte cum ilio moꝛari vel contrabere debetur legatũ ⁊tollitur obligatio ex his infertur ſidictus magiſter anto nius non remanſit obligatus poſt moꝛtem dicti magiſtripe tri. nec fideiuſſoꝛes ipſius tenentur ad penam.quia pꝛomi ſerunt ſe facturos ? curaturos F illi facerent iuxta pꝛomiſſi onem per eos factam.⁊ pꝛomiſſio fuit cum illa qualitate fa cti vt vna cum magiſtro petro ⁊c.tum quia defenſio compe tens rei ratione coberens competit etiam fideiuſſoꝛi. vt in l.exceptiones.la.ij.ff. de excep. immo iĩputaretur ſibi ſi ſciẽ ſi fideinſſioꝛ fl. manda. Ex qui bus omnibus concluditur ꝙ nec experſona magiſtri petri. nec erx perſona magiſtri antoni dicti ſideiuſſoꝛes ſunt in ali ter eam ommitreret.vt in.l. qvWuuo obligati. O ſtulato dei omnipotentis ſuffragio.quo ad pꝛimum dubium. Nunquid ſtante ſta- tuto pꝛedicto curatoꝛ ſit dandus minoꝛi in uito als non habeuti curatoꝛem.videtur p mo ꝙ non. Mam.l.cauetur vt curatoꝛ nõ detur minoꝛiinuito niſi ad litem. inſti. ð cu. ra.5. item inuiti. ? alibi dicitur ꝙ non debet dari niſi pꝛeſẽ ti⁊? ſtipulanti.l.qui habet.ff.de tute.Alia inſuper lege caue tur vt alius petere minoꝛi curatoꝛem non poſſit.ſed ipſe ſi- bi petere debet. vt.l.diuus.S.curatoꝛes.ff.qui petunt tuto res vel cura. Cum ergo pꝛeſens ſtatutum quo cauetur ꝙ cõ ſanguinei poſſint petere curatoꝛem mino:i deuiet a diſpo ſitione iuris communis debet ſtricte intelligi vt minus quã poſſit fieri obuiet iuri communi.l.iij. S. hec auteʒ verba. ff. de nego. geſt. c. in noſtra. de iniur.c.j.?.ij.de fi.pꝛeę.li.vj.fa⸗ cit quod no. Inno. in. c. cauſam. de rege bar.ĩ.l.omnes populi. ff. de iuſti. 7 iur. ?.l.j.ff. ad.l.fal.? Jo. an.in regula ꝓ poſſeſſoꝛe. de re.iur.li. vj. in mercu. ꝓuideat ergo illud ſta/ tutum vt conſanguinei admittantur ad petendum curato rem vbi als non admittebantur vt pꝛedixi.? non intelligat vt detur minoꝛi inuito.ne ĩ alio coꝛigatur ius cõmune pꝛe ſertim cum hoc non expꝛimatur in ſtatuto ⁊ ſine iſio poteſt ſtatutum habere ſuum effectum.facit.l:ſi vero.F. de viro. ff.de ſolu.ma.⁊.c.ſtatutum.de elec.li.vj. dScapi nõ ob ſtantibus contrariam ſententiam arbitroꝛ pꝛeſtantioꝛem. g..iiij.diſplicet.⁊.c.ipſa pietas.⁊ quod naſpanitlor. l.l. iiij. 1 NDVꝛꝛimo per verba dicti ſtatuti in eo quod dicit ſi perue nerint ? nominauerint curatoꝛem vel curatoꝛes ⁊ iuraue- runt ꝙ dictam petitionem faciunt bona fide ⁊ pꝛo vtilirate minoꝛis ⁊ nominabunt melioꝛes dentur curatoꝛ vel curato res pꝛedicti eidem minoꝛi infra.xv.dies poſt petitionem ?- iuramentum pꝛedictum. vnde pondero pꝛimo verbum dẽ tur.quod iudici pꝛeceptiuum eſt inducens neceſſitatem ſi cut in ſimili habetur in.c.ſi diligenti.de ſo.compe.⁊.c.j.de iniurijs.li.vj.⁊.c.de multa..is quoq;/de pꝛeben.que ver⸗ va cum ſint inperſonalia diriguntur ad iudicem ſolum ? ſic non requirunt voluntatem minoꝛis, vel alterius ſed ſolum denotant factum ⁊ officium iudicis.Ad hoc quod in ſimili habetur in cle.j.de re iudi.iuncta glo.in verbo admittatur. que eſtno. Ad idem alia gl. no. in.i·ſi ſoꝛoꝛ. C. de colla.facit quod no. Ci.in.l.quicunq;. C. de ſeruis fugi.vbi dicit ꝙ ſi diuerſe pene imponuntur alternatiue alege ⁊ verba legis diriguntur ad iudicem optio non datur parti ſed ſoli iudici. ita ꝙ ſufficit ſolius iudicis miniſterium. Idem quando ver ba pꝛoferunt᷑ imperſonaliter quia in dubio diriguntur adiu dicem.vt eſt tex.iuncta glo.in.c.a crapula.de vi.⁊ ho.cleri. ⁊ ĩ.c.fraternitatis.xxxiiij.di.⁊.c.ſicut.de iudi. Secundo facit quia a verbis non eſt recedendum niſi aperte aliud cõ ſtet ex mente.vt in.c.ſi.de ver.ſigni.⁊.l.non aliter.ff. de le ga.iij. Sed verba ſtatuti in caſu noſtro clariſſima ⁊ certaſt cum dicant debetur nominari per conſanguineos.nec reꝗ rit vt minoꝛ vocetur vel vt conſentiat.ergo indiſtincte de Vent intelligi vt ſiue velit minoꝛ ſiue non debent illi nomi- nati ſeruata tamẽ foꝛma ſtatuti deputari.cũ.n.verba clara ſunt ceſſat extranea interpꝛetatio.:ille aut ille.ff. de leg· iij. ⁊ in.c.eſtote.de regu.iur.bene enim ſciuiſſent ſtatuentes di cere ſi voluiſſent vt minoꝛ vocaretur⁊ conſentiret: r. Cuz ergo non dixerint non eſt curandum an minor reluctet. ad hoc bo. tex.iĩ ſimili in.c.ad audientiã.de deci.⁊.xix.di.ſi ro- manoꝛum.⁊.c.ſolite.de maio.⁊ obe.⁊.l.de pꝛetio.ff.de pu bli. ¶ Lertio facit ꝙ non daretur minoꝛiinuito.ſed conſẽ tiente dumtaxat ſtatutum non requireret illam ſollemnita tem vt conſanguinei iurarent ꝙ dictam petitionem faciunt bona fide.⁊ pꝛo vtilitate minoꝛis cum ſine iſta deberet da⸗ ri ſi minoꝛ conſentiret poſtulationi conſentiendo. ar.in.l:.ſi filius. ? quod ibi no. bal.in.l. cum pater.S.libertus.ff.de leg. ij. ꝛeterea ⁊ quarto ſi hoc eſſet verum illud ſtatutum de nihilo vel de modico pꝛouideret.quia nõ haberet minoꝛ niſi contradicere.⁊ ſic impediret petitionem conſanguine/ oꝛum ⁊ euacuaret nominationem ⁊ iuramentum conſãgui neoꝛum ⁊? pꝛouiſionem ſtatuti fundatam ſuper ſua vtilitate VYnon eſt dicendum.argu.optimum in.c.in his.de pꝛiulle. 2.c.ſi papa.de pꝛiui.li.vj.⁊.l.ſiquando.. de inoffi.teſta. NMec eſt curandum hoc calu de contradictione minoꝛis ex quo ſue vtilitatis.?⁊ non voluntati intendit pꝛouidere ſtatu tum. vt patet inillis verbis pꝛo vrilitate minoꝛis ⁊c. d hoc.qui emendat.xlv.di.vbi dicit tex.q multa bona pꝛeſtã tur inuitis quando eoꝛum conſulitur vtilitatinon volunta- ti · quia ipſi inueniuntur ſibi inimici eſſe./ Ad ideʒ.xxxiij. 5.pꝛetoꝛ ait.ff.de dam.infec.vbi dicit ꝙ ſi ſtatuto cauetur ꝙ fiat citatio ad faciem vel ad domum non debet intelligi t ſit alternatiua oꝛdinis.⁊ ſic pꝛimo ad faciem ⁊ in defectũ agd domum ʒ verba legis ſic intelligantur ⁊ exponantur. vt l.ſcire opoꝛtet.ff.de excu.tuto.ſed debent intelligi imponi verba alternatiua vt ſic ſufficiat citatio ad ſaciem velad do mum vt ſtatutum aliquod operetur. Mec ob. ar. ſupꝛa foꝛ- matum ꝙ poterit operari vt conſanguinei admittantur ad poſtulandum. quia iſte effectus eſſet modicus ? quaſi inu- tilis cum per ſolam contradictionem minoꝛis. foꝛte di⸗ ſcoli pꝛoꝛſus illa pꝛouiſio anihillaretur ⁊ ſic verba eſſentim. poſita potius verbis ꝙᷓ rebus cuius contrarium eſſe debet vt in.c.commiſſa.de elec.li.vj.⁊.l.ij.in fi.C.communia de lega. ⁊ verbajegis debent intelligi cum effectu.in.c.relatũ de deri.non reſ.⁊.l.j.S.hec autem vetba.quod quiſqʒ iu- ris. Nec debet ita amure fieri interpꝛetatio cuiuſq; diſpo- ſitionis vt ab alieno iudicio dependeat ipſius effectus.vt notanter videtur tex.in.c.piſanis.de reſti.ſpo. MHotentia enim de facili reducibilis ad actum habetur pꝛo actu vt ibi. vnde ſicut videmus ꝙ lex pꝛouidet pꝛodigo inuito per da tionem curatoꝛis.l.j.ff.de cura.furio.⁊.l.is cui — ver.ob. donec ſanos moꝛes receperit. vt in dicta.l.j.? mn- lieri que luxurioſe viuit. in.l.? mulieri.ff. eo. Ita ſtatutum hoc caſu voluit pꝛouidere minoꝛi pꝛeſumpſii eum curato- rem neceſſe arium. ex quo conſanguinei admittuntur ad po ſtulationem ? iurauit ꝙ bona fide ⁊ vtilitate minoꝛis ura-⸗ toꝛem dari petunt ad hoc.l.j.ij.?.iij.ff.de libe.cau. Et iu dex ex officio debet pꝛouidere minoꝛi vt no.in.:.iiij.· hoc autem iudicium.ff. de dam.infec.Adꝛeteres ex quo cõ ſanguinei pꝛeſumuntur mouere ſe bono ʒelo.vt in iuribus pꝛoxime allegatis.poſtulant ⁊ iurant ꝙ faciant bona fide ⁊ pꝛo vtilitate minoꝛis.minoꝛ ipſe contradicens eſt.⁊ vide inſanus moribus ⁊ diſſenſus ſuus non debet impedimen⸗ tum pꝛeſtare.ad hoc no.glo.c.j.lxxxiij.di.que notanter dicit ꝙ ſi infirmus diues pꝛohibet ne ſibi dentur alique medici- ne ꝙ nihilominus ſi medicus curat eum ⁊ dat ſibi medici/ nas poteſt poſtea repetere.non obſtante.l.fi.C.de neg.ge. quia pꝛeſumitur non ſane mentis ſic reſiſtendo. vnde inui tum poteſt medicus curare.ita concludo in pꝛeſenti dubio ꝙ ſeruata ſollẽnitate ſtatuti poteſt inuito per iudicem dari curatoꝛ. Venio ad ſecundum iudicio meo eſt difficili us an iudicio cepto per conſanguineos ſuper poſtulatiõe cu ratoꝛis ſeruata ſtatuti ſollemnitate facta valuerit datio cu- ratoꝛis poſtulanti poſtmodum per ipſum minoꝛem facta ꝑ iudicem coꝛam quo vertebatur queſtio. Et videtur pꝛimo ꝙ ſie.nam certum eſt ꝙ minoꝛi poſtulanti dandus eſt cura toꝛ per magiſtratum ex legis communis pꝛouiſone.vt i.d. l.diuus.S.curatoꝛes.Que quidem legis pꝛouiſio non cen- ſetur in dubio ſublata per pꝛouiſionem ſtatuti.ſed concur- runt ambo remedio vt ad poſtulationem conſanguineoꝛuzʒ dari poſſit ⁊ etiam ad poſtulationem ipſius minoꝛis.Mam antiqua legis pꝛouiſio non cenſetur ſublata per minoꝛem. ſed ambe concurrunt niſi expꝛeſſe caueatur.in.l.noua. vt ĩ l.quotiens.⁊.l.nunquam.ff.de acti.⁊ obli.facit.l.fi.C.de no ua.⁊ ꝙ notanter ponit bar.in.l.j.ff.vi bo.rap.⁊ glo.in.c.ꝙ olim.de iude.pꝛouiſio autem legis eſt magis fanoꝛabilis q;ᷓ ſtatutum in eo quod recedit a iure communi eſt odioſuʒ. vt in iuribus ſupꝛa allega. in pꝛima parte: Ex quo ergo illo tẽ poꝛe concurrunt pꝛouiſio legis communis.maxime cum cõ currat voluntas minoꝛis.ar.in regula odia reſtringi.de re. iur.lib.vj.⁊.l.quod vero.ff.de legi.⁊.c.cum dilectus.de cõ ſue. facit.l.ij. C. de noxa.⁊ optime in.l.pꝛeſes in fi.ff.de pe nis.? alibi dicit tex. ꝙ ibi concurrunt cauſa naturalis ⁊ acci dentalis.pꝛeferenda eſt natnralis.i.qui habet.ff.de tute.ſed pꝛouiſio legis vt curatoꝛ detur minoꝛi poſtulanti eſt natura lis ⁊ magis fauoꝛabilis ꝙᷓ pꝛouiſio ſtaturi vt detur inuito ad ſtulationem conſanguineoꝛum ergo illa pꝛeferenda. (Gecundo n iquorſens g ve rei ven. vbi patet ꝙ ſi vẽ do cum duobus ille potioꝛ eſt cui res pꝛimo fuit tradita.Et ſic ĩ paricauſa ille pꝛefertur qui pꝛius peruenit ad conſuma tionem actus.ſacit.c.tibi qui.de pꝛeſcrip.li.vj Sed in ca⸗ ſunoſtro inſtante poſtulatione conſanguineoꝛum ⁊ minoꝛiſ pꝛimo fuit cura decreta ad poſtulationem minoꝛis.ergo il- le potioꝛ.maxime cum nunc ceſſat ratio ſtatuti.fuit enim mens pꝛouidere minoꝛi curatoꝛe indigenti.vt patet ex ver bis ſtatuti ibi pꝛo vtilitate minoꝛiſ ⁊c̃. Sed nunc minoꝛ ha- bet curatores contra quos nil male obicitur.ergo ceſſare de bet ſtatuti extraoꝛdinaria pꝛouiſio.ar.in.c.cum ceſſante.de gaꝓppel. ? optime facit.l.ex facto.ff. de vul.? pupil.quod ibi no.bar.in.l.generaliter.C.de epiſ.⁊ cle.canoniʒata.xvj.q. j.⁊ habenti curatoꝛem non eſt daduſ alius curatoꝛ.vt ĩ.l.cu ratoꝛem habenti.O.qui da.tuto.vel cura. Pꝛeterea iudex ipſe ex ſuo officio poteſt ex cauſa curatoꝛem iam datum re mouere ⁊ alium deputare.i:.iij.S.pꝛeterea.ff.de ſuſpec.tu. foꝛtius ergo potuit non admittere curatoꝛem per coſagui- neos poſtulatum ⁊ alium deputare ad petitionem minoꝛis cum facilius quis non admittatur ꝙᷓ; remoueatur.vii.c.quẽ admodum.de iureiur.turpius eijciturqᷓ; nõ admittitur.⁊c̃. vt ibi. Item foꝛtiſſime facit ĩ ſimili.c.paſtoꝛalis.de iure pa ro.vbi habetur ꝙ ſi patronus pꝛeſentat pꝛimo vnum adec tleſiam vacantem ⁊ epiſcopus ſine cauſa legitima diſtulit il lum inſtituere ſi patronus pꝛeſentat alium ⁊ illum inſtituit epiſcopns valet inſtitutio facta de ſecundo.lʒ epiſcopus pu niatur qui ſine cauſa diſtulit inſtituere pꝛimum.multo ergo foꝛtius in caſu noſtro debet valere datio ibi ſecundi cumpᷣ cedente pꝛimo conſanguineoꝛum petitione. nec als ſuper- uenit ſecunda petitio ipſius minoꝛis per iudicem admiſſa. nam in tali caſu poteſt epiſcopus inſtitnere pmum aut ſecũ dum ſine aliquali pene metu.vt in.c.cum autem.eo.ti.Ad idem bene facit in ſimili.l.relegatoꝛum.S.ad tempus.ff. dc interdic.⁊ rele.vbi dicitur iudicem non debere ei quem re legat bona in totum vel in partem adimere ſubiungit.tamẽ ꝙ ſi adeuut non infirmabatur ſententia. facit quod legitur — notatur in.l.quid ergo..pena grauioꝛ.ff.de his quino.ĩfa. vbi habetur ꝙ a pꝛouiſione legis poteſt iudex recedere mi tigando a pꝛincipio penam.⁊ dicit ibi etiam ſi pena appo- natur per ſtatutum.⁊ dicit bal.etiam ſi pena apponatur x ſtatutum.⁊ dicit bal.in.l.non dubium.O.de legi.quodi du bio videtur receſſiſſe a pena legis ſeu ſtatuti ex cauſa.⸗EXt hec multum videntur ſtringcre pꝛo parte minoꝛis.maxime quia ſuſpitio videtur contra conſauguineos ita ſe ingerẽtes argu. in.l.que omnia.ff.de eees his ñ obſtatibus me lioꝛi iuditio ſꝑ ſaluo oppoſitũ pᷣualere arbitroꝛ.⁊ pᷣ moue- oꝛ quia ſtatutum communis floꝛẽtie a quo iudex recepit po teſtatem mandat ipſi iudici vt ſub certa foꝛma de qua in di cto ſtatuto det curatoꝛem. Quam quidem foꝛmam cum di ctus iudex non obſeruauerit non tenuit cura ſecundo loco pereum decreta.vel ſaltem eſt irritanda ſicut recitatur ele ctio facta contra formam ſtatuti.vt in.c.cum dilecto de cõ ſuetu.Facit.c.abbate.de ver.ſigni.maxime cum in caäauno ſtro ſtatutum fuerit factum a populo florentino.⁊ ſic põt di ci ius ciuile.no.bar.in.l.fi.ff.de penis.⁊.l.iiij.ff.de ver.ob. maxime cum ciuitas fioꝛentina imperatoꝛem non recogno ſcens tantam poteſtatem habet in territoꝛio ſuo quantum imperatoꝛ in ſno.vt no.bar.in.l.hoſtes.ff.de capti.⁊ poſtli. facit.c.per venerabilem qui fi.ſintlegi.AFld pꝛedicta ĩiduco glo.multum notabilem.ĩ cle.j.de iure pa.que dicit ſimã datur als poteſtatem non hanenti vt aliquid faciat ſub cer ta foꝛma licet ille ſit oꝛdinarius ſi illud fecit ſoꝛma non ſer- uata non valet actus.facit.c.cum dilecta de reſcrip.⁊.c.ſi.õ reſti.ſpo.⁊.c.venerabili.de offi.dele.⁊.l.diligenter.ff.man. ſecus ſi mandaretur als poteſtatem habenti.quia tunc actꝰ non ſeruata foꝛma poſtea data tenet.lʒ contrafaciens ſit pu niendus.⁊ ſic loquitur.c.dilectus.el.ij.de n. 7. C. ſi ſoli in pꝛinci.de conceſ.pꝛeben.li.vj.cum ſi.⸗ Zid pꝛopoſituʒ ergo cum per poteſtatem a ſtatutis floꝛentinis hec inter ce tera ſtatuta eauẽtur vt poſtulatis ⁊ nominatis curatoꝛibus per conſangnineos dẽtur ipſi nominati infra.xv. dies. ? col laterales tranſgrediendo foꝛmam ſtatuti illos nominatos ñ dedit infra.xv.dies nec poſtea ſed alios nõ debet tenere ip ſa datio curatoꝛis:l.non dubium.⁊ quodibi no.maxime per bal.C.de legi.⁊ quotiens datur certs ⁊ ſpecialis foꝛma non ſolũ annullatur id qð fit ↄ foꝛm.ſed etid id qdð fit pᷣter.⁊ no tãter pꝛobat ĩ.c.pꝛudestia.ibi ille quippe.de offi.dele.⁊.c. ſi cui.de elec.li.vj. Mec debet iudex moueri perequitatem non ſcriptam contra ius ſcriptum.vt in.l.j.⁊ per glo.⁊ no. bar. C.de legi.⁊ no.in.l.placuit.O·de iudi:⁊ in.c.ſi.de tran ſactio.⸗Mec debet iudex velle videri clementioꝛ lege. vt dicit tex.in auc.de iudi.Iteʒ ⁊ ſecundo vbi concurrũt due partes in diſpoſitione pꝛima attenta ⁊ pꝛeſentata pꝛeualet ex quo non poſſunt ambe habere effectum.vt in.c.fi.de re ſcrip.li.vj.vbi dicitur ꝙ ſi duo impetrarunt conſimilẽ gra tiani ſub eadem data pꝛimo pꝛeſentans eſt potio. Iniſnper facit.l.quod in heredem.S.eligere.ff.de tribu.⁊.c.vt ꝗs du os. de elec.li.vj.⁊.l.pꝛetoꝛ edixit.s.j.ff.de n iiur.ita ad pꝛo poſitum pꝛeſuppoſito ꝙ etiam minoꝛ poſſit petere ex quo etiam conſanguinei pꝛolicuerunt ? intentauerunt pꝛouiſio nem ſtatuti? nominatio iam vigoꝛe ſtatuti facta extitit nõ licuit minoꝛi intentare poſtmodum pꝛouiſionem legis.in.i. legitime apponendo contra nominatos per conſanguineos pꝛecluſa eſt enim ſibi dicta via.d.l.pꝛetoꝛ edixit.⁊ dicto.c. vt quis duas.de conſue.Idem facit optime.i.? quod not. ff.vi bo.rap.⁊ auc.quiſemel.C.quomodo ? quando iu.pꝛe ſumptio enim eſt ꝙ minoꝛ non moueatur bono ʒelo. cum per pꝛius non petierit ſe demum facta poſtulatione per cõ ſanguineos poſtea enim ſi contrarium diceremus conſrin- gi fraus.quia ad excluſionem nominatoꝛum per conſãgui neos de facili minoꝛ nominaret ſuis moꝛibus conſentane⸗ Os. ⁊? ſic euscuaret pꝛouiſionem ſtatuti.quod non eſt dicen clum.obniandum enim eſt figmentis ⁊ fraudibus.in.c.quã to.in fi.de diuoꝛ.pꝛeſumendum eſt enim ꝙ melioꝛem ele⸗ ctionem faciant conſanguinei etate ⁊ diſcretione pꝛouecti maxime cumin hoc pꝛeſterit iuramentum ꝙᷓ ipſe m moꝛ g9 odhuc rectum non habet indiciuʒ ⁊ poſſet illatus ſeductus petere curateꝛes ex quoꝛum cura poſſet ſentire triſtem exi tum.? ſepe minoꝛes vt mulieres laboꝛt contra pꝛopꝛia co mogda. vt dicit tex in.l· ſi pater. C. de ſponſa. facit.l. ſi vero non remunerandi5. ſi adole ſcens. ff. manda. cuʒ fi. Sciuiſ ſcet enim ſtatutum dicere ꝙ voluiſſet ꝙ debent darinomi nari per conſanguineos niſi minoꝛ ipſe petat ſed ſimplici- ter ⁊ indiſtincte diſponit vt dentur nominati per conſagui neos. hinc videmus ꝙ in multis locis vigent ſtatuta vt ſine conſenſu eoꝛum non poſſunt obligari.Alduertunt enim ꝙ; iſta etas multis captionibns expoſita eſt. ?æ multoꝛum inſi- dijs ſuppoſita. vt dicit tex· in.l.j. de mino.Sed per interuẽ tum conſanguineoꝛum marime cum iuramento tollitar ſu ſpitio fraudis.argu.in.l.tranſactionem.C. de tranſactio. tem pꝛeſumptio eſt contra minoꝛem qui non valet ac quieſcere conſilio conſanguineoꝛum.ar. in. c. exſtudijs ſuis de pꝛeſumptio. Mꝛeterea interdictio pape per oꝛdinariũ pꝛeueniri per cicationis actum poteſt. vt in. c. vt debitus. de appel.? delegato per delegatum. vt ibi.⁊ plene notatur in. c.j.⁊.c.ſi autem.⁊.c.plerunq;· de reſcrip.⁊ per citationẽ quis pꝛeuenitur.vt ⁊ non pꝛoſit poſtmoduʒ mutatio domi cilij.l.ſi quis poſtea.ff.de iudi ·⁊.l.cum quidam.ff.de iuriſ/ dicti.om.iudi.⁊=.c.pꝛopoſuiſti.de fo.compe.⁊ ſic contraria collatio pape ? oꝛdinarij de eodem beneficio pꝛimo facta pꝛefertur. in. c.ſi ad ſedẽ. de pꝛeben.lib.vj.⁊ in iuriſdictione epiſcopi ⁊ pꝛelati inferioꝛis locus eſt pꝛeuentioni.vt notat Jo.an.in.c.paſtoꝛalis.de offi. oꝛdi.ſentit Inno.in.c.quan to. eo.ti. facit.l.fi. C. de iuriſdi.om.iudi. IJta dicendum ĩ ꝓ poſito ꝙ concurrentibus pꝛouiſione legali ⁊ ſtatntaria pꝛe ferenda eſt pꝛimo intentata.facit.xxxi)· q.j.cum renunciaf. 7 quod no. Inno.in.c.j.de collu.vbi dicit ꝙ vbi due actio nes competunt vna de iure communi. alia beneficio pꝛeto. ris vna electa altera remanet excluſa.ſacit.d.l. quod in hexe dem.5S.eligere.=.l.ita.in fi. ⁊.l.licet.ff.nau.cau.ſtabu. 1Ex his ſatis patet reſponſio ad allegata ſupenius pꝛo partemi- noꝛis.fateoꝛ enim ꝙ re integra competunt ambe pꝛouiſio nes. tamen ex quo conſanguinei pꝛeoccuparunt? ſtatutum mandati vt illi per conſanguineos nominati dentur. tarde mineꝛ intentat pꝛouiſionem legalem.quaſi iam pꝛeuentus vt in iuribus p:callegatis. non obſtat ſecundum arguiuentũ de.l.quotiẽs.quia illud ẽ.quia per venditionem ſolum obli gatur perſonaliter vendens ad perfectionem contractus. /ISed per tradinionem ſecundo factam acquiritur dominiũ ⁊ poſſeffio.l.traditionibus.C.de pac.ideo res efficitur ſe- cundi.⁊ pꝛimo tenetur ad intere ſſe ſicut pꝛimo tenebatur ex naſura contractus. vt no.in.l. j. ⁊.l.exempto.ff.de actio. emp.⁊? poteſt conueniri de falſo.voeſt tex.nota.in.l.ꝗq duo bus.ff. de fal. Decus autem ſi pꝛimo fuiſſet acquiſituʒ ius in re quia tunc ille potioꝛ non obſtante. traditione ſecundo facta. vnde ſi venditoꝛ conſtituiſſet ? tradidiſſet pꝛimus ta men eſſet potioꝛ per tex.notabilem.in.lʒ.certe.ff.de pꝛeca. de quo per Jo.an.in addi ſpe.de emp.⁊ vend..j v. boc ſcias.per Ci.in dicta.l.quotiens per bar.in. .. ſi is qui ꝓ em ptoꝛe.ff.de vſucap.ita dicendum in pꝛopoſito.nam per no minationem ? poſtulationem conſanguineoꝛuʒ iudex aſtri gitur ad nominatos depꝛeſentandum ? pꝛoniſio legis vñ ex cluſa ei ius quod eſt modo videtur acquiſitũ nominatis. fa cit quod habetur in ſecundo ſtatuto pꝛealle gato. facit.l. ſer- uitus. C. de excu.tuto.⁊ videtur ius afficiens ad rem ex ſola intentione cum iudex teneatur illos dare.facit quodno. In no.in.c.dilectus.de offi.lega.vnde non debuit valere ꝓui ſio de alio facto.tum quia contra foꝛmam ſtatuti.tum quia pꝛouiſio legis ceſſauit attenta pꝛouiſione ſtatutaria per ſu- pradicta.non ob.argu.de.l.vide.ff.de ſuſpec.tuto.quia di co iudicem non poſſe exofficio remoueri tutoꝛem niſi ſibi ex apertiſſimis argumentis liquet illum eſſe ſuſpectum· vt dicit tex. in dicto caſu.qꝙ non contingit in caſu noſtro.iudex enim non debet pꝛocedere ſᷣm ꝙ ſibi videtur.licet illud vi- deatur equum.ex quo perlegem vel ſtatutum eſt pꝛedicta certa ⁊ determinata via pꝛocedendi.vt notanter dicit In- no. in. c.j.de conſti. ⁊ bar.in.l.j.C.de legi. Mõ obſtat quar tum de.c.paſtoꝛalis.⁊.c.cũ autem pꝛocedit ratione poteſta tis tribute patrono vt poſſit variare accumulando ante in- ſtitutionem. vnde data paritate inter pꝛeſentatos epiſcopi eſt electio.vt ibi no.ad.c.paſtoꝛalis.dico idem eadem ratiõe nam er qno datur patrono laico facultas variandi acquiſitũ eſt ius ſecundo pꝛeſentato ſicut ⁊ pꝛimo.idco valet inſtitu⸗ tio de ſecundo facta. Sed ſi epiſcopus ante pꝛeſentatio nem ſecundi ſpꝛeuit pꝛimum inſtituere ſine caula illi tenet in eo qlllum ſine cauſa inſtituere voluit ante pꝛeſentatio- nem ſecundi.ſed in caſu noſtro hoc non occurrit quia ſtatu- tum pꝛeciſe mandat confidens de legalitate ⁊ iuramẽto cõ ſanguineoꝛum vt per conſanguineos nominati deputetur. 2 ſic ſublatum eſt minoꝛiſius petendi curatoꝛem cum res ſit non integra.immo pꝛeueutus fuit pꝛouiſione ſtatutoria.nõ obſtat quintum de.i.relegatoꝛum.S.ad tempus. quia.l.ibi Vltra pꝛocedit ſuſtinendo ſententiam. vt patet in ea. ita ꝙ non ſtetit in meris finibus pꝛecepti.⁊ circa ad illam. l. reſpoõ det bal.in dicta.l.non dubium./Ad.i.quid ergo dico qð loquitur in ſententia datur enim facultas iudici temperadi a pꝛincipio penam legis vt ibi.⁊ in.l.j .ff. ad turpil.vbi ð hoc per bar. ?.ij.q.iij. S.notandum.cum animus iudicis ex va- rijs argumentis poteſt infoꝛmari.· Mec eſt neceſſe in ſentẽ tia expꝛimere caſus. vt in. c. cauſam. ?. c.ſicut.de re iud.ſi ta men iudex ſine cauſa recedit in ſententia a pena ꝓuiſs per legem punitur. vt no.bar.ĩ dicta.l.j. facit .l. fufilius. ff. de iu diæ. c. de pena iudi per totum. /Sed extra iudicium non datur ſic facultas iudici recedendi a pꝛouiſtione.l.vel ſtatuti cauſa non apparente.immo puniendus eſt tanꝗꝙᷓ tranſgreſ ſoꝛ.l.vt no.bal.in dicta.l.non dubium.⁊ videtur pꝛobari in c.dilectus.de tempo.oꝛdi.facit quod notat Inno.in.c.ĩno tuit.de eo qui fur.oꝛdi.rece. Nec obſtat.l.que omnia.ff.de pꝛocu.quia dico quod non debet pꝛeſumi contra conſagui neos cum ipſi non apparent pꝛo leipſis curam ſumere.ſed inſtant vt boni curatoꝛes als nominati dentur minoꝛi.? vt ſeruatur ciuitatis ſollemnis pꝛouiſio.redondat enim conſꝗ guineoꝛum ignominiam ſi minoꝛ conſanguineus per mala curam reduceretur ad inopiam.argu.in...j·in fi.ff.de libe. cau. Et quibus omnibus concludo ꝙ datio ſecundi cu- ratoꝛis facta per iudicem ad poſtulationem minoꝛis facta legitime poſtulatione ⁊ nominatione conſanguineoꝛũ non valet alia cauſa legitima extrinſeco non apparente ſed dan di ſunt nominati per conſanguineos niſi aliquid contra ius legitime opponatur./Acnio nunc ad tertium ⁊ vltimuʒ dubium videlicet ſi curato: vel curatoꝛes dati ad petitionẽ conſanguineoꝛum vigoꝛe ſupꝛa alle gati ſtatuti poſſunt quꝗ docunq; ad voluntatem minoꝛis reuocare vel perdurare vſ q; ad integram etatem minoꝛis. ? in hoc concludendo bꝛe uiterpꝛopter ꝓlixitatem euitandam arbitroꝛ e durent vſ⸗ qʒ ad etatem legitimam. Mec ad voluntatẽ nunoꝛis ſũt re uocandi.pꝛimo moueoꝛ quiaminoꝛ curatoꝛem habeus eg- peratur pupillo ſeu pꝛodigo cui bonis interdictum eſt.vtle gitur ? notatur in.l.ſi curatoꝛem habẽs.C. de in inte. reſti. ſed minoꝛ non poteſt. ꝓ libito ſe a poteſtate tutoꝛis ſola vo luntate eripere.vt eſt expꝛeſſum in.l.ij. C.quando tuto.vſ cura. eſſe de. Gic ergo nec minoꝛ a nexibus curatoꝛis. arg. in.l.illud.ff.ad.l.acqui.2.c.cum dilecta.de conſir.vtili.?.c. tranſlato. de conſti.¶ Secundo moueoꝛ ꝙ datio curato- ris duret ad limites cauſe ratione cuius datur.tex.eſt in.l.j. ff. de cura.furio.vbi dicit ꝙ ſi datur cnratoꝛ furioſo vel pꝛso digo durat cura quamdliu furioſus ſanitatem ⁊ pꝛodigus ſa nos moꝛes receperit.ſed cum in pꝛopoſito detur curatoꝛ p pter defectum etatis ⁊ ſtatutum — mandet curato res dari minoꝛi debet cura durare diu minoꝛ pꝛouenerit ad etatem integram.ſ.xxv.annoꝛum. Mam infra illam eta tem minoꝛ ſemper eſt expoſitus inſidijs ⁊ raptionibus alio rum. vt dicit tex.in dicta.l.j.de mino. Ad ideʒ facit ?⁊ ter tio ratio.ʒex facto.ff.de ma.⁊ pu./ĩ Quarto facit quia ſi diceremus oppoſitum fruſtratoꝛia eſſet pꝛouiſio.quia non haberet minoꝛ niſi petere curatoꝛes moueri.⁊ ſic lex eſſet ſi ne effectu.⁊ potius verbalis quam realis contra omnia iu ra ⁊ rationem naturalem ⁊ omnem equitatem.⸗ Quito facit.l.j.C.quando tuto.vel cura. Mam ſpeciale eſt ibi vt curatoꝛes deſinant adueniente pubertate.quia fuerunt ad iuncti tutoꝛibus ⁊ ſic cenſentur eodem iure cumillis.vnde finitur officium eius cui adiungitur vt notanter pꝛobat ille tex.ſᷣui bar.ibi.ſecus ergo vbi curatoꝛes non adiunguntur tutoꝛibus nec dantur pupillis ſed adoleſcentibus: quia tunc durant vſq; ad perfectam etatem.atgu.ibi per locuʒ a ſpe ciali. Dꝛeterea ſicut officium tutelle durat vſq; ad per⸗ fectam —lTðůð ſectam etatem hoc eſt pubertatem quia datur pupillns. vt dicta.l.j. C. quando tuto. Ita ⁊ officium cure debet durare vſq; ad integram etatem quia datur minoꝛi pꝛopter defe⸗ ctum etatis.qui defectus durat vſq; ad.xxv.annos. vt.ff. de mino. per totum ꝛ2c. Con. xxcij. Hꝛiſti nomine inuocato contra ſententiã latam aduerſus dominicum conſti.munici pem terre maglani per dominum capitane um tunc tempoꝛis pꝛedicte terre pꝛeſiden tem exofficio inquiſitionis.i¶. Querit᷑ an ſubſit aliquod remedinm. Et bꝛeuiter dico viſis actis mihi exhibitis ſuper dicta inquiſitione ꝙ dicta ſententia ſit ipſo iure nulla ⁊ nullum effectum pꝛoducere ᷣ bet ratio pꝛincipalis que me mouet eſt ꝙ dicta ſecntentia fu it lata dicto dominico abſente ⁊ non citato licet tunc tempo ris e xiſteret in carceribus.illud enĩ certifſimũ ẽ ꝙ abſq; cita tione etiã peremptoꝛia ſnĩa lata pꝛeſertĩ in criminali vt ĩ ca ſu noſtro nullus mometi exiſtit.vt pꝛobat᷑ in cle.paſtoꝛalis. de re iudi.etiã ſi foꝛet lata per pꝛincipẽ vt ibi habet᷑.qꝛ cum defenſio ſit de iure naturali non poteſt illa citatio que fit vt reus veniat ad ſe deſendendum tolli.vt dicit ibi tex.ſacit in ſti. de iure naturali gen.⁊? Ci. S. ſed naturalia.⁊ qð no.bar.ĩ l. cũ mulier.ff.ſo.ma.¶¶ Ad idẽ.l.j.S.ita cũ ex edicto.ff. q̃ᷓ ſen.ſine ap.reſcĩ.⁊.c.cũ ecclia.de cõſti.⁊.iij.q.ix..omnia.⁊ de maio.⁊ obe.inter quatuoꝛ.⁊ in.c.j.de cau.poſ.⁊ pꝛopꝛie cum infinitis ſ.nec potuit ↄualidari ꝑ ommiſſionẽ appella tionis.vt ĩ.l.ſi expꝛeſſiʒ.ff.de appel.ne c ẽt expᷣſſe potuiſſet illã ſetẽtiã nullã q poſſit ratiſicare expoſtfacto.vt.:ij.C.cõ. vtriuſq; iud. Illud tñ ꝓcedit vt valeat tanqᷓ; quidã ↄctus minus pari oↄſenſu ĩter ptes nõ aũt vt ſnĩa.vt uo.bar.in.l.ij: 7 in.l.vna.C.qui ꝓ ſua iuriſ.⁊ ẽ rõ qꝛ ↄſenſus puatoꝝ ñ põt facere vt ſnia nulla ex iuris diſpoſitione teneat cũ nò poſſit ſuper ius diſponere fundatum ſuper vtilitate publica. ff. de lega.j.l.nemo poteſt.⁊.l.pꝛiuatoꝛum.C.de iuriſdi.om.iud. in caſu vo nr̃o nõ potuit dicta ſniĩa nulla ratificari vt ↄctꝰdu plici reſpectu.pmo qꝛ nihil actũ fuit ꝑx modũ ↄctus.vt no.iĩ l.j. C.de pac.i¶ Itẽ qꝛ cũ ſnia lata fuiſſet ad mẽbꝛi mutila- tionẽ.niſi ſolueret ↄdẽnationẽ pecuniariã infra certũ tpᷣs ĩ ſnia ↄtẽtũ nõ poterit dictus dñicus ẽt ꝑ pactũ dictã ſnĩaʒ nł lã appꝛobare.q;ꝛ nemo dñs ẽ mẽbꝛoꝝ ſuoxꝝ.l:.lib.hõ.ff.ad.l. acquil.⁊ expᷣſſe ꝓbatur.in.l.nõ tm.ff.de appe.vbi pʒ ĩ pe na coꝛpali·ñ pᷣt ꝗſ appꝛobare ſnĩaʒ ) remediũ iuris fac.c. tĩ git. el. j. de ſẽ. excõ.?.c.ſi diligẽti.de ſo.cõpe. Mec obſtat ſi dicatur ꝙ capitaneus terre fecit poſtmodũ cãcellari illã ꝑtẽ q̃ ꝑtinebat manus aputationẽ.qꝛ dico ꝙ nõ potuit poſt latã ſniam iilud facere.qꝛ nõ põt aliꝗs citra pncipẽ ſud ſententiã iu totũ vel in partẽ retractare etiq ſi videat eu iniuſt.æ hoc tã in ciuili qᷓ; in criali.vt.l.iudex.ff.de re iudi.⁊.C.ſentẽ.re. nõ po.l.j.⁊.l.nõ moꝛtis.S.⁊ ſi foꝛte.ff.de penis.vbi tex.aper tiſſimus in caſu noſtro.⁊ hec concluſio veriſſima ⁊ indubi- tata ſi clare pꝛobare põt ex actoꝝ inſpectione ſententiã fuiſ ſe latã ꝑte nõ citata nec pnñte hec eni ꝓbatio ꝙ nõ reperit in actis ſufficit.vt in.c.quoniam contra de ꝓba. Et ibi hoc aperte tenet Jo.cal.ſaltem in facto non multũ antiquo vtĩ caſu nr̃o.? Jo.an.i addi.ſpe.in ti.de ſen. .iuxta.v.⁊ nota. ¶Sed dubium eſt quid ſi nõ apparet niſi ſnĩa in qua nil di citur de pñtia vel citatiõe partis.vt ĩ caſu nr̃o aduenit. Nũ quid ſit ſufficiẽs ĩpugnatio ex ꝑte dominici vt ſic releuet᷑ di cẽdo.Ego nõ fui citatuſ nec ſnis hoc ↄtinet dubiũ ẽ pulchꝝ cũ lapſũ ſit tpᷣs appellãdi. Mã ſi appellaſſet nõ foꝛet dubiũ qam̃ iudici incũberet onus ꝓbãdi citationẽ.vt ꝓbat᷑ ĩ.c.qm̃ cõtra.⁊ ibi cõiter p doc.de ꝓba.⁊ tenet ſpe.in loco pꝛeal.in quo quidẽ dubio ſũt diuerſe opi.vr recitat ſpe.iĩ loco pᷣall.⁊ vr ibi tenere ꝙ poſtiꝙᷓ ſnĩa trãſmittit in rẽ iudicatã ꝓ ea pꝛe ſumit᷑niſi ꝓbe t᷑ ↄꝛin. Inno.vo latius hũc articulũ examĩat i.c.cũ in iure de offi.dele.⁊ vr̃ magis inclinare vt nõ pꝛeſu mat partẽ pñtẽ fuiſſe.niſi ſaltẽ in ſnĩa hoc expꝛimat᷑.⁊ hanc partẽ vr tenere Jo.an.iĩ addi.pᷣdicta.ꝗqnĩmo retfert guil. di ſputaſſe ꝙ ẽt ſi iudex dicat in ſnĩa ꝙ partẽ citauit pemtoꝛie 7 qð illo nõ cõparẽte ꝓnũciauit ⁊c.ꝑ hoc ñ ꝓbat᷑ gempto riũ preceſſiſſe qꝛ vidit nõ ẽ recedẽdũ ĩ.d.C.qm. .nec tabel lioni ſcribenti maxime cũ ſit atteſtatio de pᷣterito.vt no.In no.in.c.qm̃ ↄ.⁊ ꝑ bar.in auc.ſi quis in aliquo documẽto.C. de eden. Secus dicit ibi Jo. an. ſi in ſnia diceret᷑ partẽ fuiſ ſe pñtẽ.qꝛ tũc credit᷑ notoꝛio referẽti.cũ atteſtatio fit de pᷣ⸗ ſenti. haãc eandẽ opi.ſequit᷑ frde.de ſenis.cõſi.iõ5. vbi dicit ꝙ pors põt excipere ð pmũ ⁊ ſcdᷣm decretü ꝙ nõ pceſſit emptoꝛiũ ⁊ onus ꝓbadi ↄꝛiũ incũbit adueriario.qꝛ nõ pot hic pᷣumi ꝓ ſnia ex quo nõ ↄſtat partẽ fuiſie pñtẽ.iĩmo ne⸗ gat pars ⁊ ſic ceſſt no.per Inn.in.c.inuotuit.de eo q fur. oꝛ.rece.⁊ dicto.c.qm̃ õ.⁊.c.cum in iure que dicũt pꝛeſumẽ dũ ꝓ ſnĩa ⁊ ꝓceſſu.q ſnĩa fuit lata ð pꝛeſẽtẽ nõ fuit appel latu pᷣſumit᷑ oĩa recte ⁊ rite fuiſſe geſta ex quo pars fuit pꝛe ſens ⁊ nõ appellauit q r ceſſat q nõ apparet partẽ fuiſſe pᷣ ſentẽ.⁊ hec opi.mihi placet tãqᷓ iuri ⁊ equitati cõſentanea. Nã ſi diceremus oppoſitũ nõ heretiniquus iudex niſi ↄdẽ nare partẽ abñtẽ incitatũ ⁊ indefenſã ⁊ poſt lapſũ decẽ dieꝝ nõ hẽeret pars aliquã deſẽſionẽ cũ nõ apparẽtibus alijs actii p̃ſumeret᷑ p ſnia ex quolapſu eẽt tpᷣs pᷣfirũ ad appellãdum. AItẽ ſi ſnia fuit lata ð no citatũ nõ põt dici ꝙ traſiuit ĩreʒ ſiudicat poſt lapſũ decẽ dier. qꝛ c ſit nulla.n pot illi effe ctũ habere.vt in.d.l.ſi expꝛeſſim.⁊.l.j.?.ij.C.qñ ꝓuo.nõ ẽ neceſ.⁊.ij.q.vj. S.diffinitiua.⁊.c.jʒ.de re iudi. Et ficceſſat opi.ſpe.ꝗ fundabat ſe ſuper traſitũ in rẽ iudicatã.vt p ſnĩa pſumeret᷑. Et maxie hoc ꝓcedit ĩ caſu nro ĩ quo dictus do. minicus erat ĩ carceribus tꝑe ſnie.⁊ ſic fuit lata ſnia in abiẽ tẽ Mec apparet de citatione legitima.ex quibus oĩbus ↄclu do ꝙ cũ nõ appareat dictũ dñicũ fuiſſe pꝛeſentẽ ĩ ſnia.nec ad eã fuiſſe legitime ⁊ ꝑemptoꝛie citatũ pᷣſertim cũ de citati one nihil dicat᷑ in ſnia nõ dʒ dicta ſnia madari executioni ⸗ dictũ dominicũ.nec ad aliquẽ effectũ ꝓduci niſi prius con ſtet ꝑemptoꝛiã citationẽ ꝓceſſiſſe vel e fuiſſe pntẽ ⁊c̃. Con. xcij⸗ Tatuto ciuitatis Groſſetane cauetur de medico eligẽdo in hoc mõ qꝛ pᷣcipue ad cõ ſeruationẽ ſanitatis coꝛpoꝛis attẽdẽdũ ẽ ⁊ egrotis.nã nihil melius fieri põt qᷓ; ipſos re ducere ad ſanitatẽ hocſingulsri lege pꝛoui demus ꝙᷓ; ſingulis annis de mẽſe ianuam pꝛioꝛes ciuitatis groſſeti teneant᷑ eligere quẽdã bonũ ⁊ ſuſficientẽ medicũ fi ſicũ cũ ſalario ⁊ pactis.quibus eis videbitur conuenire q aſ ſidue moꝛari debeat ĩ ciuitate groſſeti ad medicandũ perſo nas a qua abſentare nõ poſſit fine licentia prioꝛis.⁊ ſiquidẽ abſentauerit gũ licentia pꝛioꝝ tũc ſalariũ ꝑdat. Et ſi foꝛte in pꝛedictis fuerint negligentes pꝛioꝛes pdicti ĩ ſũma.xl.ſenen ſium puniant᷑.⁊ ↄtingit ꝙ pꝛioꝛes exiſtẽtes de menſe ianua rij nõ eligerunt medicũ put tenebantur ex foꝛma dicti ſta- tuti ꝓpter quod pꝛioꝛe exiſtentes de mẽſe maij videntes electionem medici fuiſſe omiſſãꝑ dictos pꝛioꝛes de menſe ianuarij vellent eligere quẽdã bonũ ⁊ ſufficientẽ medicum cũ ſalaris ⁊ pactis.quibus eis videret᷑.iuxta foꝛmã ſtatuti/p tpe finiẽdi in calẽdis ianuarij ꝓxime futuri.Querit᷑ nunꝗd poſſint ⁊c̃. Micola . dee ee as. luatoꝛis ieſu xpᷣi eiuſq; pijſſime mr̃is p ſidio humiliter iuocato duo ſũt pᷣncipaliter examinanda.pꝛimo ad quos ſpectat dicti medici electio· an ad pꝛioꝛes nũc exñtes.an vo ad pꝛioꝛes qui fuerũt de meſe ianuarij. yel ad conſiliũ populi in quo fuit editũ pᷣfa vel ad neminẽ.ita ꝙ ſit illa poteſtas extincta ex quo non fuit ſtatuti foꝛma obſeruata tꝑe ſuo.i Scðo pꝛe ſuppoſito ꝙ ptãs iſta duret apud iſtoꝝ aliquos vtrũ poſſit fieri onnetto intctr anno an ſolu ꝓ reſiduo tꝑis vſq; ad menſẽ ianuarij.¶ Lirca pmũ vi ꝙ adneminẽ illa ptãs ꝓ hoc reſiduo tꝑis ꝑtineat vigoꝛe añdicti ſtatuti.qꝛ cũ ſta- tutũ ꝙ ad oẽm ſui ſoꝛmã ſeruari nõ poſſit ceſſat eius diſpo ſitio. Mã vbicũq; multa ↄcurrũt ad diſpoſitionẽ legis ceſſã te aliquo reqſitoꝝ ⁊ concomitantiũ ceſſat legis diſpoſitio. vt ꝓbat in. ceqm frequenter.. poꝛro cũctis.s.ſi vo extra. vt lit.nõ cõte.⁊=.l.liberoꝝ.ff.de his qui no.infa.⁊.l.adigere 5. uis. ff. de iurepa. dicitur enim in. d. c. ꝙ ĩ ca mfimonia lipõt ꝓcedi lit.nõ ↄte. ↄiugẽ abſentẽ ⁊ ↄtumacẽ.Si aũt ceſſat cõtumatia.vt qꝛ abeſt ſine culpa ſua pcedi nõ põt.ñ enim ↄcurrüt ea ſine quibus fundat᷑ legis diſpoſitio. Ita vi det᷑ in ꝓpoſito dicendũ ꝙ cũ ſtatutü requirat duo vi electõ fiat ꝑ pꝛioꝛes ⁊ de mẽſe ianuarijiqui in hoc tꝑis reſiduo con currere nõ poſſũt debet ceſſare ſiatuti diſpoſitio.per cõſi⸗ liũ enim vigoꝛe illius ſtatuti fieri nõ põt. qꝛ vtrũq; reqniſi tũ in perſonã conſilij ceſſat. Mon enim põt ſien electio de menſe ianuarij.nec fieret per pꝛioꝛes.quod requirit ſtatutũ hec eni poteſtaſ nõ fuit data coſilio ſʒ pꝛioꝛibus ? a ve wis ñ eſtrecedendũ tũ nec alr de mente conſtat.l.ille aut ille. 2.l. nõ alr. ff. de leg. ij. . c. fi· de ver. ſig. ? olim Poꝛes de menſe iannarij nõ poſt. qꝛ nõ fieret in tpe a ſtatuo requiſito. tun⸗ qꝛ hec poteſtas nõ fuit collata perſonis ſed officio ⁊ digm- tati pꝛioꝛatus fuit enim cõmiſſio facta expꝛeſſe noĩe officij ſeu dignitatis ⁊ nõ ſub expꝛeſſione perſonarũ ſʒremanet in dignitate. vt in. c. qmm abbas.de offi. dele. 2. c. ſi gratioſe. de reſcrip.li.vj æ.1. annua.S. j.ff. de annu. lega. ad ppoſituʒ di cit Ino. in.d. c. quoniã abbas.ꝙ qñ diſpoſitio concipi no mine dignitatis vt qꝛ coõmiſſio fuit epo ſenẽſi ſuper ſucceſ/ ſoꝛ cognoſcit.⁊ ſi ille qui tunc erat epiſcopus tranſit ad oliqᷣ dignitatẽ dimittit delegationẽ ſucceſſoꝛi.⁊ hoc.c. paſtoꝛal. 5. pꝛetera. de offi. oꝛdi. ⁊.ff. de iudi.l. moꝛtuo. Ma regula e ſucceſſoꝛem teneri ad id quod pꝛedeceſſoꝛ.de ſolu. c. j. xj. q· iij. ſi eps.xij. q·ij .· hoc huius placiti.xviij.q.ij.dudum.C. de ſeruo.coꝛ.l.foꝛti.per pꝛioꝛes Fo nuc exiſtẽtes ſieri nõ poteſt q; nõ põt fieri in tpe a ſtatuto requiſito.⁊ vbicunq; aliquid mand at ſub certa foꝛma ſeu qualitate nõ valet actus niſi ad impleat᷑ madatũ in ſoꝛma ſeu qualitate.vt in. c.ſi. de reſtit. ſpo. 7.l. diligenter. frmand. 2. c.cũ dilecta.de reſcrip. facit glo. no. in cle. j. de iurepatro. variat᷑ eni diſpoſitio ex the. iõ dicit lex ꝙ ſi legatur mihi vſufructus in bienniũcontinuuʒ a moꝛte teſtatoꝛis ⁊ per heredẽ ſteterit quo minus daret nõ poſſũ petere vſufructũ ſequentis bienniꝑ . qꝛ aliud eſt vſu fructus futurus ? pꝛeterirus. Sed penã eſtimationẽ. vt in me obſtãt. puto ꝙ pꝛioꝛes ꝓ tẽpoꝛe exi l.ſi vſufructus.ff. de vſufruc.lega. Ald idẽ.l.ſi nõ ſoꝛtẽ. F. li⸗ bertus.ff. de cõdi.· inde. hinc dicitur ꝙ ſi eligitur poteſtas p ſex mẽſibus ꝓrime futuris.⁊? hoc tẽpoꝛe non poiſit officiũ exercere non poteſt petere officiũ ꝓ alijs ſex menſibus.qꝛ id qð eſt in obligatione variatur ex tꝑe dictis iuribus ꝓprie alle gatis.? quod legitur ⁊ no. in. c. fi. de iudi. Et P bar.in.l. 2 ideo.ff.de ver ob.⁊.d.S.libertus. Sed his nõ obſtãtibus que vere. vt ex infra dicendis apparebit in caſu noſiro mini ñites poſſüt hac ele ctionẽ facere· Et pꝛimo ꝓ caſu allego. bo. tex.i.l. cũ qnid ff. de lega. ij · vbi pʒ ꝙ deputatus ad eligendũ põt poſt tẽpuſ purgare moꝛã antiquã vt fiat executio ab hoĩe vel a iure.nã ibi legatarſus tenebat᷑ infra tempus bene eligere. vt legit ⁊ notatur in fi. illius. l. Et eiᷓ er moꝛa competat petitio fideicõmiſſarijs.tamẽ ante petitionem lit. conte. pot eligen do poſt tẽpus purgare moꝛa. ? per illam. l. dicit ibi bar. ꝙ ſi teſtato: reliquit aliqua diſtribuẽda in pauperes quos tales eligerint poterint illo anno lapſo ebgere ? purgare moꝛam⸗ 2 ſic nõ deuoluetur ꝑ lapſũ anni poteſtas eligendi panges ad ep̃m. qꝛ datus ad eligendum ab hoie vel a iure. pot ßʒ eũ 2- moꝛã purgare anteꝙ; fiat ab boĩe vela iure executio. ſecus ſi ſit facta executio.vx.l.ſi is cui.ff. como. 7 quodibino. Scvo videt etiam tex. in.l.mãcipioꝝ ·ff. de ope. le. vbi tex. multũ notabilis dicit ꝙ ſi alicui ẽ data optio iudex põt ſi bi prefigere terminũ ad opfanduũ.⁊ licet vere infra terminũ nõ eligit actionẽ legatoꝝ nõ cõpetere ei.⁊ tamen dicitu ꝙ ſi infra terminũ nõ elegerit nõ põt poſt terminũ eligere ſi exhoc d annũu hetesnõ ẽ ſubiturus ꝓpter qð iudex decre/ tũ fecit. Ita in ꝓpoſito licet ad eligendũ medicũ tẽpus eli gendi in ſtatuto ſit pꝛefinitũ.tamẽ ex quo per tempoꝛis la- pſuũ nõ ceſſat ratio ⁊ cã ſiaturi Annmnd foꝛtius militat nõ de bet eſſe excluſa poteſtas eligendi.põdero eni multũ pꝛefacii onem ⁊ pꝛohemiũ ſtatuti/ex quo arguere łʒ cũ colligit᷑ mens diſponentis. vt.ll. fi. ff. de here. inſti· 2.l.cũ pater.S. dulciſſi mus. de leg · ij. ⁊ in. c. vbi periculum.⁊ ibi per Jo. an. ne cle · vel mo. li. vj. per bar.in.l.qui certarũ.ff.de ver. ob.⁊?.l.am- bitioſa. ff. de decre. ab oꝛ. fa. Ratio enim ſtatuti fuit conſer nare ſanitatẽ ? pꝛouidere egrotis que quidem ratioues non ceſſant poſt menſẽ ianuarij. immo magis ougent. qꝛ quato pluſ differtur tanto magis moꝛa eſt periculũ ablatura.⁊ iõ ñ debet ceſſare ſtatuti diſpoſitio. Mam ad rationẽ legis debʒ limitari reſtringi ? extendi ipſa ler etia cõtra verba ipſiusle- gis. vt dicto. . dulciſſimus. ⁊?· . ij ff. ad tercul.per bart.in.l. item querit᷑ S. ꝗqui impleto.ff.loca. i. in regula ſi.de reg· iu. li. vj. MDoſſut igi poꝛeſ redargui ⁊ pũiri de negligẽtia qꝛ ñ ellegligerũt ſʒ ptas nibhilominus durat cũ ililnd qdðᷣpncipalr ĩobligatione ñ varietur ipſe.nam medico non minus ꝓdeſt ſi fuit electus de menſe ianuarij iᷓ ſi eligatur nũc. Ad hoc bo.tex.⁊ quod ibi no.bar.in.d.l.⁊ ideo.ff.de ver. ob. vbi pʒ ꝙ ſi ad edificandum inſulam fuit ſtatutũ certum tempus⁊ pars inſule coꝛꝛuit datur aliud tempus ad edificandũ .quia vt ibi notãter dicit bar.eruenda ſũt que variantur ex tꝑe ? in ül. durat etiam poſt tẽpus ex quo enĩ in obligatione ver ſatur pꝛinciplr.inſule edſicatõ nõ refert quo ad executioneʒ obligatiõis an fiat nũc an poſtea .d. l. Y. Puꝰbon. tex. ·l. g teſtõ. 5. j. ff. de ſtatu hb. ? ad pꝛedicta optime facit qꝛ ſtatu tum ꝓpe finẽ mandat puniri ne gligentfã pꝛi oꝝ ĩ pꝛedictis ſi non eligerunt tempoꝛe debito vel permiſerunt medicum abſentare ⁊c· Jlla enĩ duo dumtarat fſuerat in ſtatuto pꝛe- miſſa. Et ſic ila clauſula negligẽtie punitiue nõ põt niſi ad illa refemi cum loqatur in plurali ex quo ſeꝗtur qð ſolũ man dat negligentiã puniri⁊ no adimat teſtatẽ videtur eis re linquere pote ſtatem poſt tempus ſicui dicimus ĩ ſimik.cũ ſtatutũ aliquid ꝓhibet ?⁊ poſimiodũ contraſacienti penaʒ ap ponit. Ma per appoſitionẽ ſpecialis pene videtur velle ſer uare actum. vt no. bal. poſt Ci. ? Jo. in.l.nõ dubiũ.C. de le gi. XTertio pncipaliter facit vbicunq; mãdatur alicui vt certũ quid faciat aliquo tempoꝛe duo vidẽtur mãdata vnũ vt illud faciat reliquu vt faciat aliquo tẽpoꝛe.⁊? ſinõ põt ad/ implere in tempoꝛe ex impedimento vel negligentia tenet᷑ iſlud exequi poſt tempus. tex. eſt in. c. cum dilecti. de dolo. 7 contu.=.l.celſus.ff. de arbi.ſed pꝛioꝛibus mandatur vt eli gant medicũ ſingulis annis de menlſe ianuarij ergo ſi non eligerunt in tempoꝛe.⁊ ſic non poſſi uniimplere manda- tum in tempoꝛe tenentur iüllud exequi poſt tempus. vt. S. diri. Si enim conſiderentur verba ſtatuti non datur boc pꝛioꝛibus in pꝛiuilegium ſed neceſſtantur ad hoc facieudũ vt patet exillis verbis ſtatuti teneantur eligere ⁊c᷑. debent legi parere melioꝛi modo quo poſſi unt. Mam hec diſpoſitõ refertur ad pꝛioꝛes in genere.? ſic non mandatum fit perfo nis ſed officio ſequitur. ergo pꝛioꝛes quandocunq; exiſten- tes. Mam ſucceſſoꝛes tenentur facere ea ad que tenebank pꝛoceſſoꝛes.vt in.c:aduerſus in fi.de immu.eccle.ſacit de len. excõ.c.grauem.⁊.c.nouerint.⁊.d.c.j·de ſolu.cum alijs iuribus ſuperius alle gatis. ¶ Quarto facit. c. fi, tibi abſen⸗ ti in fine.maxime iuncta glo. de pꝛeben. lib. vj. vbi poſt ter minum ad acceptandum pꝛefixum põt quis acceptare. itẽ quandoiura pꝛefigunt terminum ad eligendum vel confe rendum ſi volunt poſtpꝛeſinitum tempus deuolui ad alioſ poteſtatem hoc expꝛimunt · als autem non deuolutio poſt tempus. vt in. c. quia pꝛopter.e elec.⁊.c.j· de conceſ. pbẽ. 7 auc.hoc amplius.C. de ſideicõmiſ.⁊.c·ij· de teſta· cum er go in caſujnoſtro ſtatutum non diſponat ꝙ; poſt menſem ianuarij fiat ad alios deuolutio ſed ſolum mandat negligen tiam ? puniri. Remanet ergo poteſtas negligentia punit. Concludo ergo ꝙ pꝛioꝛes pꝛo tempoe exiſtentes hãac ele ctionem medici poſſunt facere.æ puta ꝙ per annum iute- grum poterunt ilum condictione quod ſtatutum pꝛincipa lit᷑ diſpõit ? puta ꝙꝑ anũ ſtegꝑ potuerũt illũ ↄditõe ꝙ ſia tutũ pncipalt diſpoit᷑. vt ſinglis onis fiat eiectio ⁊ ſic qlibet eleto debet durate per annũ. Et i annus eſſet inehoãd ui de mẽfe ianuarij tamen ex quo inchosri illo tẽpoꝛe nõ põt in ſubſequenti tempoꝛe annus finiri.quia non debet differ re id quod pꝛincipaliter eſt in obligatione pꝛopter variatio nem tempoꝛis. cum tempus non conſideretur pꝛincipali- ter ſed incidenter ad bene eſſe. ? foꝛte quia tunc eſt pꝛinci- piũ anni. Ad pꝛedicta bene facit tex.in.lł.ſeruus qui te⸗/ ſtamento.S.j.ff. de ſtatu li.⁊ in dicta.l.⁊ ideo.⁊ in.l.domuʒ. ff. de contrahen. emp. de ommiſſione enim modice ſollem nitatis non eſt curandum. vt in.l.j. in fine. ff. de ven. inſpici. ſic pꝛo minimo non datur reſtitutio in integrum.i:ſi ex can ſa. ff. de mind. ?.l.ſcio. ff. de imintegrum reſm. ?.c. penulti.ð rebus eccle. non alie. Et per hoc patet reſponfio ad ſecun- dum dubium. Mon obſtant contraria ſupꝛa allegata.loquũ tur enim quando aliquid ſtudioſe mandatur ſeruari pꝛo foꝛ ma ſubſtantiali.ita q actus non poſſi ſine foꝛma coſiſtere. illud enim de ſubſtantia actus quo poſito ponitur actus ex quo remoto remouetur actus.vt no.bar.in.l.pꝛolatam.C. de ſenien. facit quod notat glo. in. c. ij. de conſue. li . vj. ⁊· ij . q.j.in ſcientia.⁊ quod notatur in.l.vniuerſa..· de pꝛeci.im pera. offe. Seu in caſu noſtro non fuit appoſitum tẽpus vt eſſet de ſubſtantia electionis.ſed bene ad bene eſſe. vt Patet ex rationibus appoſitis in ſtatuto⸗Et ex his que.S. „ — — — — — — NV — — — õ ——xV— —2— — Item in electione poteſt moꝛa purgari poſt tempꝰ niſi aliud diſponeret᷑ a iure vel ab homince. vt.S. dictum eſt Sed in caſu noſtro nil diſponitur in contrarium.nec electõ medici variat᷑ extempoꝛe.vt.5.dixi.Et hec ſufficiant. Ni diri colaus abbas Eon. xciiij. Vedam eccleſia non curata per tempus. de cuius initio non ẽ memoꝛia minime cũ alijs eccleſijs ciuitatis ad ouera communi ter incumbentia contribuit. Sed alijs ſol- uentibus ꝓ rata ſᷣm impoſitionem ? diſtri — bunionem totius.⁊ ſuper his deputatoꝛum ipſi eccleſie minime ſoluit excepto ꝙ a.xij.ãnis citra ſemel pꝛobatur ſoluiſſe ⁊ contribuiſſe vna cum alijs communi ſe narum imponentis ex permiſſione ſummi pontificis quan dam collectam pꝛo cuiuſdam caſtri acquiſitiqne. Nunc ve ro,ſindicus totius clenagit contra rectoꝛem dicte eccleſie. petẽs vt dicta eccleſia vna cum alijs contribuat ad onera communia. ⁊ de pꝛeteritis ſatiſfaciat.Oueritur quid iuris ⁊c̃. Nicolaus abhas. EEin rpᷣi ſaluatoꝛis eiuſq; pijſſime genitri cis ſuffragio poſtulato. Nidetur pꝛimo Beca pꝛeteritis nec a futuris oneribus di⸗ cta eccleſia ſe per pꝛeſcriptionem liberare poſſit. Nam de iure communi certum eſt cum onera ommibus incumbunt debẽt ab omnibus ſuperioꝛibus ſubici ad que tenentur etiam religio ſi peo capeliis ⁊ eccleſijs eoꝛum.vt in cle.ij. F.ſunt.⁊ non- nulli.de cẽſi.facit regla ꝙ oẽs tangit de regu.iu.lib.vj. Et dicit Inno.in.c.j.de ſtatu regu.quod a lege dioceſana eſt. vt ſingule eccleſie cõtribuant pꝛo negocijs com munibus to tius dioceſis.xij.q.ij.nobis.x·q·iij.immo nec videtur ꝙ cõ ſuetudo poſſit eccleſiam antedictam releuare.quia conſue tudo contra ius non valet.nik ſit rationabilis.vt in.c.fi. de cõſue.hec autem non poteſt eſſe rationabilis.quia turpis eſt pars.que non congruit vniuerſo.vt in.c.ſfi.de ſpo.du.? nature conſonnm eſt.vt hi non recuſent onera quireruʒ co moda amplectuntur. vt in cle.j.de conſti.de conſti.⁊= ſic ta- lis conſuetudo videtur contra equitatem naturalem.ergo ĩ pꝛeſcriptibilis nec pꝛeſcriptio pꝛodeſſe poteſt. qꝛ licet noĩe alterius poſſit allegare pꝛeſcriptionem.vt.ſ.alteri ſit ſubie- cta.⁊? ad illius mandatum teneatur onera ſubire.vt in. c. au⸗ ditis.?.c.cum olim. de pꝛeſcrip.⁊ no. o. an.in.c.cum vecti gal. de cenſi.nomine tamen pꝛopꝛio non poteſt hanc pᷣſcri- ptionem allegare.quia non potuit pꝛeſcribere conira obedi entiam. Mec ſe a coꝛpoꝛe ⁊ a capite ſeparare.vt in.c.cum non licet a capite.de pꝛeſcrip.li.vj.Et videtur pꝛima fron te in hac materia caſus in.c.accedens.de pꝛeſcrip.vbi cano nici cathedralis ad petionem totius cleri compulſi ſunt p̃- ſcriptione nõ obſtante ad contribuendum vna cum reliquo ad pꝛeſtandum pꝛocurationem legatis? nuncijs ſ edis apo⸗ ſtoſice ⁊ ponderanda eſt ratio deciſius illius tex. dicit enim volentibus.⁊ ꝙq ommibus iminet ab omnibus compoꝛte f. ⁊c.⁊ tollit pꝛeſcriptionẽ etiam lougiſſimi tempoꝛis.⁊ ſic vi detur ex generali ratione illius littere ꝙ contra onera com- munia non poteſt particularmus eccleſiapꝛeſcribere etiam tempoꝛe longiſſimo Sed his non obſtantibus contrarium y puto in caſu noſtro verius.⁊ pꝛimo allego pꝛo hoc caſum iũ cta glo.in verbo legitima.in cle.j.de cenſi.vbi pꝛobatur ꝙ pꝛeſcriptio pꝛodeſt in his oneribus vitadis in his tamẽ que pꝛeſcriptibilia ſunt ſᷣm glo.ibi ⁊ foꝛte ideo adiecit illam limi tationem.quia dubitatur nunquid aduerſus cathedraticuʒ currat pꝛeſcriptio. Nam glo.in.c.quicunq;· xvj q·vij.vo⸗ luit ꝙ licet currat pꝛeſcriptio in quantitate.non tamen ĩ to tum vt nihil debeatur.aliud tamen ſentit archi.in.c.j.de pᷣ ben.li.vj.Et plenius de hoc per Jo.an.in.c.cum venera-⸗ bilis.quod non poſſit eccleſia ſuo nomine allegare pꝛeſcri-⸗ ptionem. Et idem in pꝛocuratione ratione viſitationis. vt in. c. cum ex officij.de pꝛeſcrip. Idem in pꝛocuratione lega toꝛum ⁊ nuncioꝛum ſedis apoſtolice.dicto.c.accedẽtes.ſũt lariter currit pꝛeſcriptio.vt ſentit Yo.an.in.c.cum venera- bilis videmus enim in quarta decimaram ⁊ moꝛtuoꝛum currit pꝛeſcriptio etiam contra epiſcopum.vt in.c.de quar ergo quedam impꝛeſcriptibilia.in alijs vero oneribus regu ta.de pꝛeſcrip.no.glo.in.c.j.de ſtatu regu. tem vna ec cleſis pꝛeſcribit decimas in parrochi aſterius eccleſie. vt i c.j.de pꝛeſcrip.li.vj.⁊.c.ad apoſtolice.de deci. 4 Dꝛete⸗ rea certum eſt ꝙ per pꝛiuilegiuʒ poſſunt alique oneribus communibus eximi.vt in dicta cle.j. ? in c.cuʒ ve· nerabilis pꝛealle.ergo ⁊ pꝛeſcriptione. pꝛiuilegium enim ?= pꝛeſcriptio equiperantur.vt in.c.duo ſimul.de offi. deleg. pꝛeſernim quando eſttanti tempoꝛis. de cuius initio memo ria non erxiſtit.habet enl memoꝛia illa p ſcriptio tituli ſeu cõ ceſſionis.vt in dicto.c.j.de pꝛeſcrip.lib.vj.It clarius in.i. hoc iure..hoc ductus aque.ff:de aqua.cotti.⁊= eſti. ⁊. l.j. in fi.ff.de aqua plu.arcen.pꝛeſumend um eſt eniʒ ex aliqua le gitima eauſa fuiſſe exemptum ex quo tanto tempoꝛe non ſoluit.videmus enim hoc pꝛocedere in pꝛelcriptione ſeruiti⸗ oꝛum.⁊ cenſus vt ſufficiat allegare tantum tempus cauſa pꝛeſcriptotis.vt no.glo.in.c.nullus epiſcopus.j.q.j.? Joã. an.in.c.peruenit.de cen.⁊ bar.in.l.cum de in nem vero.ff. de vſu. foꝛtins hoc eſt admittendum in pꝛeſcriptione liber- tatis.que eſt fauoꝛabilioꝛ.vt ſin gulariter dixit Jo. de lig. in c.accedentes pꝛealle.quia lʒ in pꝛocuratione legatorum 2z nunciorum ſedis apoſtolice non currat pꝛeſcriptio conrra ipſos legatos ⁊ nuncios quo caſu intellexit iliuʒ tex. Lamẽ contra reſiduum currit pꝛeſcriptio vt reliqui clerici ſeu eccle ſie teneantur ad integram pꝛocurationem legatoꝛum ⁊? nun runn an hoc caſu nii detrabitur legatis ⁊ nuncijs. qꝛ ſolum pꝛeſcribitur contra reliquas eccleſiss. ⁊ fuit ſubtilis conſideratio licet tex.iudicio meo huic intellectui aliqnan- tulum reſiſtat. Mon obſtat ſi dicatur ꝙ tex.in dicto.c. acce dentes adiuit vt ſedis apoſtolice. Sed pꝛeſcriptionem rei- cit.⁊ ſic pꝛeſcriptio non operatur id quod pꝛiuilegium. põt enim tripliciter reſponderi.pꝛimo ꝙ loquitur quando pꝛe ſeriptio non inducitur cumi cõſcientia illius qui poteſt pꝛiui legium concedere.als ſecus vt ſentit ibi anto.de bu. Se cundo poteſt dici ꝙ non loquitur in pꝛeſcnptione ranti te poꝛis.de cuius initio non eſt memoꝛia.nam illa habet vim conceſſionis.vt in iuribus ſuperius allegatis. ertio poteſt reſponderi ꝙ loquitur in caſu ſpeciali fauoꝛe pꝛocura tionis legatoꝛum ⁊ nuncioꝛum ſedes apoſtolice ſicut ſpecia le eſt in pꝛocuratione debita ratione viſitationis vt contra illam non currit pꝛeſcriptio.d.c.cum ex officij.vnde poteſt adaduci ille tex. pꝛo hac opinione per locum a ſpeciali in eo. quodtex.ibi dicit cum in talibus nequeat pꝛeſcrptio locum ryendicare ergo ſecus in alijs oneribus non pꝛiuilegiatii Altimo facit ꝙ ſicut vna ecdeſia pꝛeſcribit contra alia,ʒ enen in iuribus pꝛopꝛijs.vt per totum titulum. de pꝛe ſcriptis.foꝛtius debet admitti pꝛrſcriptio libertatis contra omnes eccleſias ꝙᷓ ſ pecjaliter contra eccleſiam particularẽ vt notanter dixit = dilectus. de conſu. dudo ergo expꝛedictis ex notatis per Jo.an. in dicto·c. ꝑ veuerabilem.de cenſi.quod exceptis pꝛocuratione ratione viſitationis ? legatoꝛum ⁊ nuncioꝛum ſedis apoſtolice ⁊ ca ritatiuo ſubſidio vel cathedratico ſecundum iquos poteſt eccleſia antedicta ſuo nomine ſe tueri ab alijs oneribus ⁊ ẽt apꝛedictis allegando pꝛeſcriptionem contra reliquas eccle ſias ſecundum illam notabilem obinonen J delenon obſtat ſi dicatur quod iam ſunt duodecim anni quod cum alijs contribuit.quia reſpondetur dupliciter. ens illa collecta fuit impoſita ſpeciali iure auctoꝛitate ſummi põ tificis tam exemꝑtis ꝙᷓ non exemptis. Item ⁊ ſecundo pꝛeſuppoſito ꝙ fuiſſet ſimpliciter impoſita per clerum ta- men cum pꝛeſcriptio iam tuteune completa non potuit vnicus actus illam tollere.Mam requiriturtempus ſuf ficiens ad pꝛeſcriptionem.⁊ ſic quadraginta an.cum mino-⸗ ris tempoꝛis non currat pꝛeſcriptio.dicto.c.de quarta.⁊ in auc.quas actiones.C. de ſacro ſan.eccle.Ad hoc facit glo. no.in.l.tempoꝛalis permutatio.als eſt.S.l.nemo aliene.ff. de ver. ſigni. que dicit ꝙ licet per vnicum actum interrum patur pꝛeſcriptio dum eſt in fieri poſtꝗᷓ; tamen eſtinducta. non ſufficit vnicus actus in contrarium debito tempoꝛe pᷣ ſcribatur.⁊ de hoc eſt ibi tex.ſecundum vnum intellectum ? no. Jo. an.in.c.ſi:de conſuetudine in tractatu conſuetu- dinis ſuper quinto capitulo. Mec obſtant alia ſuperius lal legata.quia ex curſu tanti tempoꝛia pꝛeſumitur cauſa ratio nabilis.vt ſupꝛa diri. Item eccleſia iſta iuuabit ſe ex pꝛoſcri prione ⁊ non conſuetudine.nam pꝛopꝛie ita eſt pꝛeſcriptio cum ius libertatis non acqniratur in communiſed pꝛeciſe ecleſie ab n ii eccleſte. Ad quodno in cſ de conſve wi no. ĩquo differat pꝛeſcriptio a conſuetudine· Et hec ſufficiant ad lan demæ ad gloꝛiam dei. Mico. Abbas de ſicilia· Con. xxxxvy· Aidã canonicus regularie oꝛdinis ſancti Zlu guſtini. illü oꝛdinem erpꝛeſſe pꝛofeſſus in mo naſterio in quo viuebat ſub obſe eruantia regu lari monaſteriũ non petita.nec obtenta a ſuo ſupioꝛe licentia ex quadã animi leuitate exiuit Et cũ per aliquod tẽpus vagaſſet ea animileuitate.q;ꝛ mo- naſterium ſancti dñici in quo non ſub obbuantia regulari · ſʒ clauſtralis ſecundum moꝛem loquendi viuebat᷑.Et iterum ibidem pꝛoſeſſionem emiſit. Nunc querit᷑ an religionis in/ gꝛeſſus ſecũdus nõ petita nec btẽta licẽtia a ſuo ſuperioꝛe ſmo omnibus pꝛetermiſſis nec de eis ceꝛcioꝛe effecte pꝛela to qui cũ ad oꝛdinem dominici ſãcti recepit tenuerit. Item an huic liceat pꝛopria auctoꝛitate pꝛimum habitum reaſſu mere. Et in primo ſancti auguſtini ꝑmanere. der noĩe eiuſqʒ matris virginis gloꝛioſe bea tiqʒ leꝛonymi.totiuſqʒ celeſtis curie trtũphaã 3 do verbis tangendo tm̃ veras concluſiones do ctoꝛuʒ ſiue argumentoꝛum conceruatione veritatem tantu bꝛ. conaboꝛ poneꝛe. Mꝛo cuius elucidatõe pᷣmitto quod ſiquis pꝛofeſſus eſt in aliqua de re ligionibus appꝛobatis ⁊ velit ipla religione dimiſſa tranſire ad ſtrictioꝛem ſiue artio rem religionem ſeu oꝛdinem debet pꝛimo licentiam petere a ſuo ſuperioꝛe. vt eſt tex.? glo. in . c. licet. de regu. ⁊ ibi Jo. an. ?7 alij doc. Et eſt glo. in · c. cum ſiugula. in verbo canoni⸗ ce.de pꝛeben.lib.vj.Et licet de iſta materia. videlicet quas liter ⁊ quid requirat᷑ ad hoc quod religioſus poſſit traãſire de ſua religione ad aliam ſiue de ſuo monaſterio ad aliud mo- naſterium. doctoꝛes in diuerſis locis ⁊ varia loquuntur.⁊ e. in ſpecu. in eo.ti. S. ſicut quoq; v. xxiiij.aliqatagat.⁊ ꝑ Ao.i.c. fi.de renũ.2= Yo. an. poſt alios in. c. non eſt ſuper pꝛi ma goo. de regu. ? luper glo. in verbo prelatum per doc. in clementina pꝛima. ↄe electionibus.? per Inno. de iurein. ficut non pꝛimo.⁊ per glo. Inno.⁊ alios doc.in.c· ſignifica tum. de regu. ? per glo.in· c. cum ſingula. de pꝛeben. lib. vj. ? ibi Jo.mo.⁊ per archi.in.cſi religioſus.de te ſta. in. vj. ⁊ per eundem archi. xix. qij. F. ſed ſub audiendnm. ⁊.xx· q.j· monachum. ? plene per butri in glo.? docto.in dicto.c.lʒ· de regu. in quibus locis plene tractatur ꝙ ſi religioſus tran ſit ad parem religionem.quod ſi Alaxioꝛem quod ſi ad di- uerſum locum eiuſdem religionis.quod ſi ad ſtrictioꝛeʒ re nigonem. Ramnen vera ? indubitata omnium coucluſio ẽ ꝙ ſi vult tranſire ad ſtrictioꝛem relgionem debet petere li centiam a ſuo ſuperioꝛe.⁊ tunc petita licentia licet non ob⸗ tenta licite poteſt tranſire per iura ſuperiu egen 2 per doctoꝛes in locis ſuperius pꝛenominatis. A ecundo pꝛe mitto ꝙ an ſi vna regula ſit ſtrictioꝛ altera.ad hoc ne ꝗs poſ ſit de vna ad ſtrictioꝛem tranſire non attenditur tempus in ſtitutionis regule.ſedtempus quo tranſit an illa ad quaʒ trã ſit ſit ſtrictioꝛ quo ad actualem obſeruantiam. illa aqua trã ſit. licet illa ex inſtitutione regule fuerit ſtrictioꝛ. hoc tenet nno. in. c. ſane de regu uia non eſt attendenda inſtitutio fed obſeruantia tempoꝛis tranſitus pꝛo quo facit optime il le tex.? textus.de regula in. c.cum monaſterium.=.c. cum cauſam eodem titulo. quod intelligitur in limtata. pꝛout no tat Jo. an. in dicto. c. ſane. de regu. recitans opinionez the ologoꝛum. de quo ibi.? aliquid tangit glo. fi. in. e. ſuper eo. de regu. ? ibi aiquid ⁊ qui oꝛdo ſeu que re igio ſine regula dicitur ſtrictioꝛ altera. plene per Inno. 7 Jo. an · in dicto. . ſane. de regu.⁊ plene per pau.in clemen.vt pꝛofeſſoꝛes. de regu.⁊ aliquid per doctoꝛes in dicto.c.ſuper eo.? aliquid ꝑ archi. in. c. pꝛeſbyteros.xx. q· iij.? ibi per eum an canonicus regularis poſſit tranſire ad monachatũ de quo per eundeʒ archi. in· cc mandauimus.xix. q.iij.? per Joã.an.in dicto.c. ſane in quibus etiam locis habetur an dicts regula canoni⸗ coꝛum re gularium ſit ſtrictioꝛ ſiue latioꝛ regula monachali zin. c.quod dei timoꝛem.de ſtaturegu.⁊ vtrum ſit ſtrictioꝛ ſeu latioꝛ alijs regulis. Wie pꝛemiſſis deſcendo ad caſuʒ pꝛopoſitum deſcendendum arbitroꝛ ꝙ cum dictus canoni tis amen.. In pꝛeſenti ↄſultatõe bꝛeuibꝰ agen dictus canonicus regularis ex qua cns re gularis non petita licentia a ſuo ſuperioꝛe exiuerit mo naſterium ſuum ex quadam animi leuitate non inſpiratiö.e.· diuina ⁊ intrauerit aliud monaſteriũ ſancti dominici ibidẽ pꝛofeſſionem fecerit ꝙ non valuerit aliquo mogo tranſi tus ad dictum monaſterium ſancti dominici etiam pꝛeſup ponendo ꝙ fuerit arctioꝛis religionis cum requiratur de ne ceſſitate ad hoc vt poſſit tranſire ꝙ licentiam petat a ſuo ſu perioꝛe inficitur reſpectus tranſitus ? non petitione legiti⸗ ma ue bonum obedientie contemnatur.per tex.glo.⁊ ddc · in dicto. c. licet. de regu. ? ibi concoꝛ.⁊ hoc voluit gio.in · c. cum ſingula.in ver. canonice. de pꝛeben. li. vj.? doc . in locis in pꝛin.allegatis.At licet glo. in dicto. c. licet. de regu. diſ⸗ putet an ſi aliquis tranſit ad ſtrictioꝛem religionem non pe⸗ tita licentia teneatur redire ad pꝛimam religionem. .a- men concludit. quod ſi leuitatis cauſa tranſinit. vt in caſu noſtro tenetur oĩno redire ſecundum om̃s doctoꝛes.ideʒ· glo. Et.ibi tex in.c.mandamꝰ.xix.q.iij· t. ibi · gl. ⁊ ibi Jo. an. poſt butri.in· bicto.c.intelleximus. thoc indubitatuʒ eſt per doctoꝛes ꝑ ſupꝛadicta·⁊ licentiam go. in dicto. c. li- cet. de regu videaturtenere· opi.quod ſi nõ leuitutis cauſa tranſiuit ad ſtrictioꝛem religionem nõ petita lieentia non te netur redire ad pꝛimam religionem. Et idem ibi goff. tamẽ o. an. ibi cõmuniter oẽs docto.⁊ late butri tenent quod indiſticte quocunque trãſeat ad ſtrictioꝛem religioneʒ non petita licentia.etiam non er animi leuitate.teneatur redire ad pꝛimum cun non valuerit aliq modo tranſitus.⁊ ſic di cit. Joan.ſe vidiſſe pꝛonuntiari.qdem tenet glo. in. c. in⸗ telleximus de eta.⁊ qualita. 2 nno. ⁊ idem glo.⁊ ibi archy. in. c. mandamus.xix ·q·ij. At ſi dic atur quid opera⸗ tur hoc quod redat ad pꝛimum quia ſtat in poterit licentiã petere ⁊ redire ad ſecunduʒ quia reſpondetur Jo. an.in di cto.c.licet.quia ſatis eſt quia ſatiſfaciat iuri requirẽti quod petat licentiam allegat de accuſa.c.ad petitionem de ſupnei· pꝛela.c. quia regulares inducit ſimile ſicut inoꝛdinata elec. compulſus admittitur oꝛdinata de eodem ⁊ ſuper eodem de elec. c. ſuper eo.⁊.c. Innotuit . i finc de iudi.examinata. Item poſſet reuerſus ad pꝛima manere ibi mutato pꝛo poſſto allegat ad hoc de ſpon.c.tua.⁊ quod ibi nõ.ſuꝑ glo. pꝛima. Idem tenet pau.in cle.ideo de reg.ne bonum obe dientie contemnatur ? quaa foꝛte rediens in ſua reuocatio ne remanebit. Et reſpondit ibi ad.cſane de regu. Idem bu. in dicto. c. licet ⁊ ibi Jo. an. Andet etiam ad dictum.c. ſane. Ex quibus omnibus clare concludetur quod cuʒ pꝛe dam animi leuitati tranſi uerit ad monaſterium ſancti dominici non petita ſuiſupe- rioris licentia quod non valuerit tranſitus quod etiam ven dicat ſibi locum ſi non ex animileuitate tranſiſſet per ſupꝛa dicta. Concludo foꝛte ꝙ licet poſſet etiam cum ſecũdo qð cum in monaſterio ſuo pꝛimo viuatur ſub obſeruantia regulari ⁊ ſecundo monaſterio ad qð tranſiuit non viuatur ſub obſeruantia regulari ſed clauſtraliter tenendo opi. In⸗ no.in. c. ſane de regu. vt dixi ſupra in pꝛin.qdð tamẽ pꝛo nũc non firmo videlicet quod attendatur actualis obſeruantua tempoꝛe traſitus nõ inſtitutio regule an dicatur ſtrictioꝛ an lapioꝛ de quo me remiito ad no. bi per Jo. an. æ alos tamẽ ſecnndum Inno.non valuerit pꝛedictus tranſitus cu 5 . tranſiuerit ad ſtrictioꝛem religionem per ſupꝛadicta. quibus omnibus infertur ad ſi ecundum queſitum ꝙ cnz nõ valuerit tranſitus licite porerit ꝓpꝛia auctoꝛitate dictus ca nonicus regularis redire ad ſuum pꝛimum monaſterium.? in pꝛimo ſuo habitu ⁊ oꝛdine permanere.⁊ hoc voluit Jo. an.? butri.in dicto.c.licet de regu.cum dicunt ꝙ tenentur redire.etiam ad hoc eſt tex.in.c.ĩtelleximus.de eta. ⁊ quali. ibi dũ dicitur ad pꝛimam domuʒredire cura ſunt ⁊c̃.ergo/ pꝛia auctoꝛitate qui reditus approbatur ibi per tex.⁊ idem ibi go. idem notat tex.in. c.mandamus.xir.q/iij.dum dicit tex. pꝛecipimus vt redeat.⁊ idem ibi glo.⁊ hoc expꝛeſſe vo luit ibi archi. Idem aperte voluit pau. in cle.j.de reg. qui dicit ꝙ ſi non vult redire compellitur redire. Reuertatur ergo ⁊ ſi non vult ibi ſtare licenti petat ? tranſeat ad ſecũ dum manaſterium Er quibus omnibusclare de iure cõ cludo tranſitum dicti canoniciregularis non valuiſſe nec te nuiſſe. ⁊ quod dictus canonicus regularis licite poteſt pꝛo pꝛia auctoꝛitate recedere ? ad pꝛimum ſuum monaſterium redire ibi deniqʒ in ſuo pꝛioꝛi habituꝰ oꝛdine permanere. vt clare ? aperte.s oſtenſum ? appꝛobtum eſt. 6 Mꝛete⸗ — — — — ——-⸗ — NA rea ſi dicimus iſte monachus ſiue canõicus regularis trã ſeundo ad aliud monaſterium alterius religionis non peti- ta licentia ſit fugitiuus.nihilominus debet reddi? etiam re ſtitui monaſterio.pꝛimo.vt in.c.ioanns.de regu.etiam cõ⸗ petit ſibi actio contra pꝛimum monaſterium. vt ibidem re-⸗ cipiatur. vt no. Jo. an. s. dicta glo.ſi. ? in. c.fi.eo.ti.2 legi.= notatur in glo.fina. ſuper ea.in.c.cum dilecta. de reſcrip.⁊ in. c.cum in eccleſijs circa finem. de maioꝛita.? obedien. ꝑ hoſti. ⁊ in.c.j.de infa r iarrerdont niſi ter auffugerit a monaſterio. vt dicit Jo. an. in dicto. c. fi. de regu.ſiue dica mus yy temere tranſiuerit ad dictum ſ. ecundum monaſte- rium non petita licentia.ne dum habitu.⁊ tũc dicitur teme re tranſire.vt dicit glo.ibi.⁊ ſuper ea Joan and.in dicto c. ioannes ꝑꝛocedit dicta concluſio tamen melioꝛis conditio nis exiſtere videtur tranſeundo ad ſecundum monaſterium non petita licentia.quoniam negando cum non dicat᷑ apo-⸗ ſtata ⁊ regula maioꝛi apoſtaſia que inducit excommunicati onem. vt dicit Yoan. and. in dicto. c. ioannes. alle gat. . ij. ne clerici vel monaci.lib.vj. ictgen dictus tranſitus non petita licentis eſt nullus iplo iure. Iccirco non pꝛeſtat impedimentum per ea que leguntur 7 notantur in xegula non pꝛeſtat.de regu.iur.ilib.vj.⁊ in.c.cum acceſſiſſent.⁊.c. cum in. ? in.c.penultimo. de conſtitntionibus.in.c.ſt upple- mento. intantum ſine cauſa non confirmato per ipſumſt up pꝛeſſum dicitur vacare.immo etiam vt vacans poteſt im- petrari.vt dicunt doc. Laus doo. Con. xcvj. Nchxiſti nomiue ameu. Quʒ ad au res reuerendi ⁊ circunſpecti viri do cleſe antiſiodoꝛẽſis ⁊ canonici biter- legati ac monaſterioꝛum oꝛdinum tatoꝛis coꝛectoꝛis ⁊ refirmatoꝛis pꝛo nintia tuſcie ? Jañ. ter deputandi viſitando monaſterium ſancte marie de flo rentia oꝛdinis ſancti benedicti nigri habitus ? abbate caren tis fama publica referente pernenit. ꝙ in ipſo monaſterio erant nonnulli pꝛo monachis ipſius monaſterij ſe gerentes ⁊ habitum ipſius publice deferentes ⁊ loca monachoꝛuʒ di cti monaſterij occupata tenentes ⁊ bona ipſius monaſterij recipientes indebite ⁊ ininſte in damnum ipſius monaſte- „ rij cum ipſius monaſterij non ſint vere monachi ſed apoſta te de alijs oꝛdinibus fugientes vel ahiecti ? ipſo monaſte- rio contra deum ⁊ iuſtitiam per ambitionem ꝛ ſ uſceptiont intruſi in animarum ſuarum periculum 7 monaſterij pꝛeli/ bati grauamen ⁊ damnum dictus pꝛefatus poncius conſi⸗ derans iuxta auctoꝛitatem Hieronymi non eſt bonnm panem filioꝛũ dare canibus hoc ẽ lectatoꝛibus? iĩtruſis.xxijj q.j. monuit omnes ⁊ ſingulos gerentes ſe pꝛo mo- nachis ipſius monaſterij ⁊ cuilibet eoꝛum pꝛecipiendo man dauit infra certum terminum * peremptoꝛium vt quiubet eoꝛum deberet facere fidẽ de ſus inſtitutione vel titulo quẽ habet in dicto monaſter io.¶ Aoꝛam quo infra dictuʒ ter minum quidam gerensſe pꝛo monacho dicti monaſterij ꝗ pꝛimo pꝛofeſſus fuit in oꝛdine fratrum pꝛedicatoꝛum. ? ab oꝛdine ipſo pꝛeciſus ⁊ abiectus ſub foꝛma inferius annota- ta ad pꝛobandum titulum ſui monachatus ⁊ inſtitutionis pꝓ duxit litteras reuerendi patris domini ioannis ſ ancti theo⸗ dori dyaconi cardinalis apoſtolice ſedis legati? adminiſtra toꝛis dicti monaſterij.quarum auctoꝛitate receptus fuit in monachum dicti monaſterũ = pꝛoceſſum factum per vene rabilem patrem epiſcopum felluſieñ.executoꝛem deputa⸗ tum ad hoc per dictum legatum quarum litterarum⁊ pꝛo ceſſus ⁊ licentie pꝛociſionis tenoꝛ talis eſt ⁊c nomine amen.anno incarnationis eiuſdem.nulleſimo tre- centeſimo trigeſimo quarto indictione tertia.die decima⸗ nona menſis octobꝛis. Mouerint vniuerſi patris inſtrumẽ tum publicum inſpectum per religioſoſ vir nobis ↄdã richi inſaleripti conitkuruoln preſentia Reuerendi xpo pa- mini poncij ſtephani pꝛetentoꝛis ec renenſis apoſtollce ſedis nuncij 2⁊ de quoꝛuncunqʒ non medicantium viſi per ſedem eandem inter cetera ſpeciali Gqᷓ ſocietate mandat pꝛoici 1chꝛiſti tris domini.domini thedicij dei gratia epiſcopi feluſañ.exe cutoꝛis infyaſcriptarum litteraꝝ domnni cardlinalis legati. in.c.mõa.ſacte miarie de floꝛentia preſentibus religioſis vi ris domis andrea pꝛioꝛe clauſtrali ? guilelmo bonauentura doffõ henrico ſalin. franciſco bartoholo. andrea de pileſtris ? benedicto monachis dicti monaſterij? capituluʒ ⁊ tamꝗᷓ capitulum dicti monaſterij.de mandato dicti prioꝛis moꝛe ſolito congregatis preſentauit ? exibnit dicto domino epiſ⸗ copo quaſdam litteras infraſcripti domini Joanni cardi nalis legati eius vero ⁊ ſolito ſigillo cum coꝛdula alba. pen- dentis munitas quaꝝ tenoꝛ talis eſt Jonanes miſeratione diuina ſacti theodoꝛi dyaconus cardinalis.apoſtolice ſedis legatus venerabili in xpᷣo patri domino epiſcopo feluſan.ſa. lutem in domino dilecti in xpᷣo ʒenobij quondam Richi oꝛ dinis predicatoꝝ fꝛatrum monita.pꝛomeꝛeũt᷑ vt anime ſue ſalnti quantum rationabiliter poſſumꝰ pꝛouidere curemus Mnitaqʒ ſicut oblata nobis ſus petitio ↄtinebat ab oꝛdine ipſo nup Imiatus exiſtat capiat ſicut aſpit in monaſtrio ſãcte marie abbatie floꝛentie vulgariter nuncupatur oꝛdinis ſacti benedicti ſub ipſius oꝛdinis regula domino famulari.⁊ ibi vite ſue reliqas cõſumare. Mos ſuis ſupplicationibus incli nati volentes eum in huiſmodi ſuo laudabili pꝛopoſito con fouer̃ paternitati veſtre auctoꝛitate qua fungimur preſẽtiũ tenoꝛe cõmittinius ⁊ mandamus quatenus ſi eſt ita eũdem ʒenobium faciatis auctoritate noſtra ĩ monaſterio predtco in monachum recipi atque fꝛatrẽ 2 ſincere in dommo cari⸗ tate tractari ſibi que habitum eiuſdem monaſterij. ac de cõmunibus fructibus pꝛoueniẽtibus illius ſicut vni exalijs monachis poꝛtionem integram exibere conſtitutionibus ⁊ ſtatutis predicti mõſterij ? non reci piendis apoſtatis ? qui- bus licʒ alijs contrarium editis diuitamd per ſedeʒ apoſtoli cam non fuerint girmati non obſtantibus quibuſcuqʒ.dat ſenis. Idus octobꝛis pontificatus ſanctiſſimi patris ⁊ dñi noſtri domini ioannis pape.xxij.Ylnno decionono. tẽ pꝛeſentauit ? exhibuit dicto domino epiſcopo quaſdam lit teras infraſcripti fratris ioannis ⁊ pꝛioꝛis vero ⁊ ſolito ſigil lopꝛioꝛis pꝛouintialis fratrum pꝛedicatoꝛum romane pꝛo- uincie cere rubee impꝛeſſo munitas. uoꝛum litterrarum talis eſt. H Niuerſis pꝛeſentes litteras inſpectu ris.frater ioannes de pontacijs oꝛdiſ trũ pᷣdicatoꝝ in romana uĩtis pꝛioꝛ pꝛnuincialis indignus. ſareng 7 ſin⸗ ceram in domino charitatem. iuſti- tia ſine qua multitudo gubexnari nõ Pteſt ſecundum grauitatem culpa- 1 um acerbitatem adpibet pena cim ius ſuum vmicum quem tribuens crimini diſtinguens mo- dis afflictionum ſecundum exigentiam tranſgreſſionum. Frater igitur ʒenobius de albietis de floꝛentia qui grauiſſi mam culpam commiſit in paraſceue apoſtatando acerbiſſi ma pena plecti? amaris doloꝛibus caſtigari debebat. qumm penam in penitentiam impoſitam ? imponendam ſoꝛte cõ tumaciter recuſauit. Ego igitur conſiderata beati auguſti- ni? patris noſtri regula que iubet reum emendatoꝛiam ſu bire vindictam.quam ſi non tulerit de noſtro oꝛdine noſtra FEl etiam ?⁊ diligentiſſime inſpecto noſt:e conſtitutionuntrenoe quigrauiſſmam ap- pelist culpam iĩ coꝛrigibilitateʒ illius qui nec culpas timet ad. mittere ⁊ penas recuſat ferre Quem dicit de noſtꝛo oꝛdi· ne pꝛecidendo de diffinitoꝑ conſilio ⁊ aſſenſu. ipſum fꝛatrẽ zenobium qui iam pꝛofeſſionem a coꝛde adiecit habituʒ no ſire pꝛoſeſſionem mado exui ⁊ a cospoꝛe noſtri oꝛdinis fan quam inutile membꝛnʒ non crudeliter ſed miſercorditer ne contagione peſtifera alios infitiat recido hanc autem ſuam ſeueritatem ſecundum ſamaritane exempluʒ vulneribus ſq cij vinum ? oleum infundens pietate nolens contradicet a ſententia excommunicationis quam pꝛopter apoſtaſiam incurrit abſolui in cuius ſententie expulſionis 7 abſolutionis teſtimoninm ſigillum noſtrum pꝛouincialatus duxripꝛeſen- tibus apponendum daſi ĩ vebe veteri ĩ noſtro pꝛouinciali ca pitnlo anno dñi.MM. ccc.xxxj. die. j. menſis ſeptembꝛis. Miſeua; domino epiſcopo biflier ſuꝑplicauit qua- tenus ad executionem eoꝛum què in dictis ſitteris domini legati continentur pꝛocedere dignaret᷑. Qni dominus epii „₰ . copus debita reuerentia receptis lectis : conſideratis litte ris ſupꝛa ſcriptis volens contenta in dici denum legati lit teris iurta commiſlionem ſibi factam exequi.reuerentis qᷓ; ſito pꝛimo per dictum dominum epiſcopum a pꝛioꝛe ⁊ mo nachis ſupꝛadictis ſi conſtitutiones dicti monaſſerij.den recpiendis apoſtatis ſunt per ſedem apoſtolicaʒ confirma. te ⁊ ipſis reſpondentibus? aſſerentibus quod per ipſam ſe⸗ deʒz non fuerunt conſirmate auctoꝛitate cõmiſſionis ⁊ ma dati ſibi facti per litteras ſupradictas monuit dictos andre⸗ am priorem guielmum bonauenturam doffani benricum ſalin. franciſcum. bartholum. andream? benedictum iuxta dictarum litterarum continentiam eundem zenobium in dicto monaſterio ⁊ in monachum reciperent atq; fratrem atq; ſincera in dominio caritatc tractarent ſibi habitum di⸗ cti monaſterij ac de cõmunibus fructibus ⁊ prouentibuſ illi us ſicut vni ex alijs monachis portionẽ integram miniſtra rent. Q ui dominus andreas pꝛioꝛ Z omnes alij monachi ſupꝛadicti volentes monitionez pꝛedictam exequi reuere ter eundem zenobium pacis oſculo in dicto monaſterio re ceperunt in monachum aiq; fratrem ſibi dicti monaſterij habitux ? exibentes. Qui dominus ʒenobius pꝛedictaom- nia acceptans humilier ? deuote genu flexus. ⁊ manibus iunctis fecit ⁊ pꝛomiſit dicto epiſcopo vicario dicli domini cardinalis recipienti pꝛo dicto domino cardinali tanqᷓ ſuo domino ⁊ pꝛelato obedientiam ⁊ reuerentiam conſuetam mandans dictus dominus epiſcopus mihi. Soldo nõ. cri bi qð de predictis publ.conficerem ioſtrumemituʒ ack. flo rentie in.c.dicti monaſterij pꝛelentibus pꝛe ſbitero melioꝛe eans dicti domini epiſcopi.5.ſanto.ſ. cautis notatis. t franciſco domini ſenanẽnis de floꝛẽtig teſtibus ad hoc rogatus. Ego dictus paleſim de piſtoꝛio Imperiali aucto ritate notariuſ ? iuderoꝛdᷣ. Et nunc ſcribi dicti donini epi ſcopi pꝛedictis omnibus interfui eaq; de mandato dictipa tris ⁊ rogatu dicti domini ʒenobij ſcripſi ? fideliter publica ui. ¶¶Querit᷑ an dictus ʒenobius ſit cenſendus verus mo- nachus abbatie pꝛedicte. Et quia diſtinctione ne gotium magis clare ſcit facit de Apt. c. ſuper litteris ⁊ etiam quia ꝑ queſtiones diſtinctas ⁊ particulareſ magis liquet natura to tius. Ideo in pꝛeſenti queſtione vtoꝛ diſtinctione. Et pꝛi mo quero an iſte zenobius ſit abiectus intelligitur habere licentiam tranſeundi ad aliam religionem. f: ecũdo an littera legati ſibi conceſſa ſuper dicto monachatu valeat. Tertio an pꝛoceſſus habitus per epiſcopum feluſañ.te neat.· Quarto an receptio monacho teneat cum eum tractauerunt vt monachum nec ne. Et dico quod non cenſſet ſñiatus imo abiectus cum ienomina. Ham Iñiatus pꝛoprie dicitur qui de licenti ſuperioris ad alium oꝛdineʒ tranſit vt extra de regulis licet ar.non eſt dub ium cum ſi. Et quod talis abiectus cenſeatur cum ignomina facit de er no ca gue ſtlom aliud eſtefſe abiectum alind fugi uum apoſtatis, vt de regu. c. vltimo. ⁊ in extrauaganti be nedicti paſtoꝛ bonus quia ibi ponuntur vt diuerſa. Mec etiam fu ibi mentio de iñiatis ? quare quia liati tranſiue runt cum iñia ⁊ debito modo.⁊ ſic non ſunt reuocandi fac optime ð rennnc. quidem vbi obtenta licentia renunciandi compellitur renuntiare Et ita obtenta licentia tranſeun di coͤpellitur tranſire. Dʒ alij vt fugitiui ⁊ abiecti ſũt reuo cãdi.vt in iuribus allegaii ergo non ſunt licentiati poſtq̃ compellantur tales eos reuocare annuatim.facit optle ⁊ vꝛ caſus legis.ᷣff.de his qui no·inſa.l.ꝙ ait pꝛetoꝛ.s.ignominie canſa.vbi patet ꝙ ſimpliciter remiſſus non intelligitur re⸗ miſſus ignoie cauſe Bed quando ignominie cauſa remitti tur. tunc ſuper hoc expꝛimitur. Sed hic in caſu noſtro expſ⸗ ſe expꝛimitur q; ignominie cauſa abicitur.ergo non eſt fum⸗ pliciter licentia cum cauſa ignominie eſt remiſſus ſiue abie ctus. Itezʒ ex alia cauſa patet ꝙ ignominie cauſa fuit remii ſus ſiue abiectus. Nam fuit ex auctoꝛatus inſignijs milita- tibus · i. inſignis religionis. vt patet in dicto. S. ignominie. er go tam ratione expꝛeſſionis facta in remiſſione ſiue abiecti one ꝙ ratione ex auctoꝛitatione cenſetur ignominie cauſa remiſſus ſiue abiectus.ergo non poteſt dici talis licentiat uſ cumiſta fit valde diuerſa vt ſupꝛa dictum eſt. certe non vi ⸗ ſi de quomodo Ytem vt patet in littera abiectionis non da tur ei licentis vi tranſeat ad aliquem oꝛdinem vel monaſte rium.immo dicunt doctoꝛes ꝙ nunꝗꝙᷓ abbas debeat mona.- cho ſuo dare licentiam tranſeundi adalium oꝛdinem niſi pᷣ⸗ mol babea- t monaſterium paratum alioquin eſt apoſt ta. ſi aliter recedit. vt no. Inno. ? hoſiide renun.c.vltimo.ergo patet ꝙ etiam ſi eſſct in littera abiectionis dictum ꝙ tranſi ret ad aliquam religionem non expꝛeſſo certo monaſterio. ꝙ non poſſu dici licentia.quia contra ius eſſet data. ergo qᷓ tenus magiſer in littera abiectionis nihil ibi de hoc dicitur immo ſibene conſideretur littera abiectionis quod eſt val de notabile per que euidenter concludetur ꝙ lcentia dici non poteſt que uon eſt. Item ad ſecundũ dico ꝙ littere le gati nulle ſantipſo iure. Mam ſuntimpetrate laciteveri⸗ tate ? expꝛeſſa lalſitate ⁊ ſic tales littere non valent. vrde reſcrip.ſuper litteris.immo vt ſure cauetur in talibus litte- ris non debet aliquid ſubtiteri. quod deberet animum con eedentis ad deneganpaum vel dandum mouere. vt no. . d· c.ſuper litteris.in glo.Ex hoc? Jo. an. de reſcrip. in· c. gra tia. li. vj. in glo. quia ? hoc de reſcrip. poſtulaſti. Et archi. de pꝛeben. non poteſt. li. vj. · ·. q. vij bhi qui cum ſi. Sed ꝗd ebes diceret ꝙ legatus conceſſiſſet ꝙ fuiſſet deiectus pꝛo⸗ pter ſua demerita tam turpia. ⁊ ꝙ die veneris ſancti apo⸗ ſtatauerit. certe nullus dubitat ꝙ talem litteram ei non de- difſfet. immo expꝛeflit q erat baniatus. vt patetin littera ſe læcritn gati. qudðd erat falſum.vt ſupꝛa patet per ſoꝛmam lue abi ectionis. Et ſic legatus debuit intelligere de licen tia debi⸗ ta ⁊ ex cauſa pꝛebabili ⁊ non ignomimola. facit. C. de his ꝗ veni. eta.ĩpetra.l.fſi. Ergo vt dictũ ẽ le ꝑ quaſ fuit receptõ facta de eo ſunt nulle.vt de reſcrip·c.ad audientiam · ij. Item ad hoc Et᷑ facit quia quando aliquid pꝛedicatur per pꝛiue ⁊ per poſterius ſimpliciter pꝛobatum intelligitur da- tum per pꝛius.vt no.ff.ſi ager vecti.vel emphi . l. j. vbi no⸗ mine domini intelligitur directum non vtile ergo idem de licentias! Item ſibene confſideras in littera legati dicitur ſiita eſt.?⁊ tamen ita non erat neq; epiſcopus ſuper hoc fecit inueſtigationem vt patet in pꝛoceſſu epiſcopi felulan·⁊ ſic exceſſit foꝛmam mandati ? ſcnon valet ꝙ factuʒ eſt ꝑ epiſ copum. etiam ſi littere legati valerent.facit·cicum dilecta Nam talia mandata ſunt leruanda diligenter. vt de prebẽ. cui de non ſacerdotabili.a.vj.ff. manda.l.diligenter cu⸗ ſi. cum ergo iſte littere ſint nulle ⁊ pꝛoceſſus nullus rationibꝰ ſupꝛadictis patet ꝙ receptio 7 moachatus nuſlus c.quia vi goꝛe iſtarum litterarum ? pꝛoceſſus eſtreceptus Ytem ad tertium dico quod talis pꝛoceſſus eſt nullus? hoc per iura:. ſupꝛa allegata. Mon obſſtat ſi dicatur quod ſi mandaturali- cui quod pꝛouideat de fali benefitio perſone.quod teneat ꝛouiſio etiam ſi pꝛouideatur perſone non idonee vt.nota. nno. de pꝛeſt ump.c. timo. t tangit YJo. an. de offi de- ſegati. iudices in cle.quia ſi bene conſderetur conditio iſti us qui inpetrauit literas ſonat in conditionem.⁊ non in mo nitionem vt patet per nota· ibi per dictos doc. tſi quod „ fit ſtante conditione nullum eſt vel aliter. qñ alicui mandat pꝛouideas tali ſieſt ydoneus Tunc cum pꝛima·facie quili- bʒ pꝛeſumatur ydoneus vt in dicta decre. vltima niſi appa⸗ reat ↄtrariũ non eſt neceſſaria aliqua pꝛobatio ſiue examia⸗ tõ vt ille habeatſe pꝛobare ydoneum. SGed quando dicitur ſi habuit licentiam vel id fimile. certe licentia non pᷣſumit᷑ habere niñ eam oſtendat ſicut dicimus peeſ umitur idoneuſ niſi pꝛobatur contrarium. Sed hiclicentia non oſtendit ſe Fropte demerita ſua deiectum. Er ſic cum non habuerit centiam ? mandabatur ſub conditione ſi habuit licentiam i. patet expꝛeſſe quod illuD quod factum eſt per epi opuz fe luſanũ.nullum eſt vt in iuribus ſupꝛa allegatis.) Iem ad quartum dico quod receptio monachoꝛum ·? qnod con⸗ tractauerunt vt monachum non facit eum monachum planum eſt quod iſti monachiſem er mittebantur conſen- ſui ex litteris dicti legati ⁊ pꝛoceſſui epiſcopi. Nam hbocpa tet qꝛ eſtmandatũ eis vt recipiant eum iupta litterarum di ctarum continẽtiam domini legati ⁊ ſic receperũt ⁊ ſic ſem perintẽdebat? tractauerũt iuta cõtinẽtid dictaꝝ litterax· ʒ32tinẽtia littere ? ꝓceſſus ert nulli ? ſi receptio nulla. — —,! ꝝ ̃ ᷣ ̃ tus. Et ideo ſigillum meum appoſui 8. d zʒ p:eſumitur manere in ea voluntate ĩ qua eranttem poꝛe receptionis niſi pꝛobatur mutata.vt de bap.maioꝛeſ 7 quod metus cauſa.c.per latum ⁊.ff.de pꝛobationibus eũ m 2. ff. dele.ij. l.lucius. cum ſi.ĩmo etiam ſi conſenſerunt expeeſſe ⁊ recepiſſent eum non obſtantibus litteris 2 pꝛo- eeſſibus legati ⁊ epiſcopi non valeret. Ratio eſt quia rece- ptio monachoꝝ ad abbatem ⁊? monachos dicti manaſterij pectat tam de iure ꝙᷓ; de conſuetudine vt de elec.c.cuʒ ec cleſia.vult in glo.ij.ergo eoꝝ receptio non faceret aliquem monachuʒ ĩmo erat neccſſarius conſenſus legati quia tũc littera abbatis erat in illo monaſterio ex eo quod erat cõmẽ datarius illius monaſterij ⁊ legatus non mandat eum reci- pexe vt abbas ĩmo vt legatus vt patet ex foꝛma littere le- gati ĩmo etiam legatus vt cõmendatariꝰ ⁊ ipſi nõ poſſent eum recipere quia ſi bene conſiderentur ipᷣe fuit abiectꝰ ð oꝛdie pꝛedicatoꝝ vbi eſt maxia obſernantia regularis.⁊= in monãaãſterio pꝛedicto non eſt tanta obſeruantia vt in oꝛdine pꝛedicto vt eſt notoꝛiũ facit ð regula.c.ſane.imo foꝛte etiã non potuiſſet tranſire ð ſũia vera ⁊ expꝛeſſe dñi legati quõ uis ſibi fuiſſet veritas expꝛeſſa. ¶ Jacit optime pꝛedicta ð cre.ſane. Nam quod quis tranſeat de maioꝛi ad minoꝛem ſolus papa diſpenſat vt nõ. Jo.an.? Jo.mona.de pꝛeben. c.cum ſingula li.vj. Et ſic cum iſte non traãſiueritleginime ⁊? eſt in caſu reuocationis iuxta foꝛmã pꝛedicte decre.paſtoꝛ bonus.pʒ quod etiam eius monachatus nõ teneret. WMec tranſitus non obſtat ſi dicatur amice licet non facesẽt eum monachuʒ eo quod tractauerũt eum monachũ qñ viuebat legatus eo qð ad legaſᷣ vt cõmendatarium ⁊ cõuentum ſpe ctat creatio monachoꝝ tamen poſtqᷓ; legatus moꝛtuus eſt eũ tractauerũt vt mõachũ⁊ tũc ipſi nõ pñt facere mõachoſ monaſterio.carente abbate vt de regul.c.ſi ad ſoluʒ li.vj. Certe vt ſatis dictũ eſt.non conſenſerunt de nouo ſʒ in telliguntur durare in illo pꝛimo cõſenſu vel etiã nõ poſſent facere vel recipere expꝛeſſe neduʒ tacite vt ſupꝛa pꝛobatuʒ eſt. ¶ Item quia per ſpetiale pꝛiuilegiuʒ aplicum eſt ĩidul tum oꝛdini pꝛedicatoꝝ qð dicti oꝛdinis pꝛofeſſi non po allumi vel tranſire 4 monachatum nigri habitus. Et ad uerte quia ſi bene cõſideres non inuenies qð iſte dñs ʒeno bius fecerit obedientiam conſuetã epiſcopo recipienti vice ⁊ nomine legati quia iſta talis pꝛomiſſio obedientie ñ indu cit pꝛofeſſioneʒ regulareʒ. Mam talem pꝛomiſſioneʒ pꝛo- mittunt clerici. vt de maio.⁊? obedi.c.his que.Sed qñ quiſ tranſit de vna religione ad aliam ʒ in pꝛimo fecerit pꝛofeſ- ſionem tñ in ſecunda debet facere pꝛofeſſiõeʒ maxime vbi regule ſunt diuerſe ſicut eſt regula ſancti Auguſtini quaʒ ha bent pꝛedicatoꝛes.⁊ regula ſancti benedicti.quam habent monachi abbatie floꝛenne ·. Et ſic patet ꝑ.s.allegata quod iſte ʒenobius qui nõ eſt neq; fuit vnquã monachus ĩ dicto monaſterio abbatie ⁊ ſic eſt inde reiciendus tanqᷓ intruſus. Et ad maioꝛem firmitatem. Ego franciſcus archy.? ca nonicus floꝛentie ⁊? doctoꝛ decretoꝝ pꝛeſens conſilium mei pꝛopꝛij ſigilli.appenſione duxi munienduʒ. Ego franciſcus petri de magiſtriſ archy. canonicus floꝛentie doctoꝛ decre toꝝ ſicut ſupꝛa ſcriptum eſt.⁊ allegatuʒ ſentio atq; conſulo 2 ad maioꝛ.roboꝛis firmitatem huic pꝛeſenti cõſilio pꝛopꝛia manu ſubſcripſi mei ſigilli appenſione duxi muniendum. Egorecuperus guilhelmi de ſancto miniace decretoꝝ do ctoꝛ ſupꝛadictis omnibus aſſentio.⁊ ita conſulo vt ſuperiꝰ continetur in cuius rei teſtimoniũ pꝛedicto cõſilio me pꝛo- pꝛia manu ſubſcripſi.⁊ ſigilũ meũ apponimadaui.¶Ego monte condam bernardi iudex de bagmolo vna cum pꝛe- dictis dominis franciſco ? recupero eoꝛũq; auctoꝛitate fie- ri conſului pꝛout ſupꝛa ſcriptuʒ ẽ a dicto dño pontio conſul mm Ego Joãnes andree ponderatis omnibꝰ que ſcripta ſunt diligent erqʒ li- bꝛatis motiuis dñoꝝ franciſci Recuperi montis conſi/ lrii ⁊? ſubſcribentiuʒ vt ſupꝛa patet ⁊c. ¶ Chꝛiſti eiuſq; matris ac beati Jeronimi nominibus ⁊ ſuffragiis inuocatis.Ideʒ conſulo.ſ.fratrem zenobium de quo queritur non eſſe nec fuiſſe per ſupꝛa deſcripta monachum ipſius manaſterii q dicitur abbatia.⁊ motiuis dictoꝝ dominoꝝ addendo notan dum eſt in littera domini legati ille ſe dixit nuꝑ licenciatuʒ ꝛobauit autem coꝛam executoꝛe ſed vltra triennium pꝛjuſ eiectuʒ. Qua eiectione ⁊ ſi licentia dici poſſet.quod negat᷑ non tamen nuper ſedvltra trienniũ fuerat pꝛius dregſlii⸗ eſt ergo illa ᷓ videre debuit executoꝛ. Mam vt docłoꝛes dicunt nuper eſt aduerbium compoſitum. ex nouũ ⁊ tem pus quaſi noui per nouiter. Qum autem vltra ſex menſes dicitur diu. de cõ. pꝛe.c.ii.de hoc ſcripſi.de fideic.fi.ergo vltra triennium nõ eſt nuper maxime in hac materia.quia ⁊ vnica die monachus ſiue monaſterio eſſe non debet. xvi. q.i.placuit el.i.hoc autem expꝛeſſum merito mouiſſet le⸗ gatumad denegandum. vt. S. cum diuturnitus tpis agra uet culpam Jura ſunt nota. ¶ Secundo aduertendnm ni ſi fallarin cõputo fuit falſa.aut inſtrumentũ ſuper executio ne cõſectum. Intuenti enim qð annus pꝛimus pontifica- tus bape Yo inis inchoauit ano natiuitatis dñi . M. ccc. xvi.die.v.ieptẽbꝛiſ qui tuncerat ãnus incarnationis.lD. ccc.xvii.ſacile conſtare poterit quod decĩia nona dies octo bꝛis currẽte anno incarnationis. M. ccc.xxxiiii. pꝛecedit idus.i.tertiam decimã diẽm octobris anni dñi pontificatꝰ papa ꝗoannes foꝛe. in integro anno.ſ.vi.diebus minus. Et ſic concluditur executionem littere factam quaſi ꝑ an⸗ num ante datam littere. ertio aſſero me pertinaciter tenere quod etiam ſi noua inſtitutio dñi noſtri nõ emanaſ- ſet. Nec tunc niguiſſet pꝛedictoꝝ pꝛiuilegium de quo ſu- pꝛa veri: apoſtate ſunt fratres pꝛedicatoꝛes tranſeuntes ad nigros monachos non ſeruantes regulam benedicti vt ple ne ſcripſi in pꝛedicta decre.ſ ane. de regu. ? iur pꝛedicte aſ- fationis teſtimonium huic ſcripture manu pꝛopꝛia feci ce- reum ſigillum appendi ⁊c. Mico.ab. on. lxxxxvij. Aluatoꝛis noſtri Jeſu chꝛiſti inuocato pꝛeſ dio. Attingentia iuxta oꝛdinem quatuoꝛ du- ia. que ex facto eliciũtur. Meimi eſt nun⸗ quid vltimus auditoꝛ qui dictam trinam ſen- N tentiam tulit potuerit poſt dictam ſententiã decernere remiſſioneʒ pꝛedictam cum per ipſam ſentẽtiaʒ fuerit quo ad cauſam nullitatis offitio ſuo functus ⁊ abiecij argumentis que ad partem contrariam fieri poſſent.arbi-⸗ troꝛ dictam remiſſionem fieri potuiſſe non obſtante ſentẽ tia lata ſnper appellationis inſtantia. ¶ Oouet me ad hanc ſententiam pꝛincipaliter quoniam cauſa nullitatis ? appel- lationis poſſunt deduci ſimul ⁊ in eodem libello ſen ncltio ſm omneʒ docto.ſententiãquam comuniter appꝛobar co- munis ſtilus iuditioꝝ licet aliqui doctoꝛes ãtiqui declinaue rint in contrariã ſententiam. ¶ ODꝛima tam potioꝛ⁊ cõioꝛ vt nõ.per bar.⸗ alo in.l.ſi expꝛeſiʒ.ff.de ape.⁊.l.i.· que ſen.ſiue app. ce. Mota per canoniſtas in.c.dilecto d app. poſſunt etiam iſte due cauſe nullitatis ⁊ appellationis dedu ci ſepatim etiam diuerᷣ tempoꝛe vtĩ cle.i. de re iu.iuncta glo. in verbo donec.⁊? quod pius eſt de nullitate agi. poteſt etiam poſt appellationem deſertam vt in. c. licet de len. ex cõi.li.vi.⁊ nõ.in.c.ſepe.eo.ti.in antiquis ac.etiaʒ poſt tres ſententias latas ſuper eodeʒ articulo vt in dicta cle.i.iũcta pꝛealł. go. cum ergo iſte due cauſe nullitatis ⁊ appellatio- nis ſint diuerſe ⁊? diuer ſieffectus p ſententiaʒ quam iudex pꝛofert ſuꝑ ĩ ſtantiam appellationis non põt dici qð ſit fun ctus offitio ſuo ſuper cauſa nullitatis qꝛ vbicũq; plureſ cau ſe cõmittuntur iudici niſi expꝛeſſe ſit dictum in cõmiſſione vt ſimulillas decidat per ſententiam latã in vna cauſa non dicitur functus offitio ſuo quo ad reliquas non dũ diffini- tas vñ poteſt ad deciſionem aliaꝝ cauſaꝝ pꝛocederevt pꝛo baturſin.l.quid tamen.ff.de arbi:quod pꝛocedit etiam ſi ta les ſint cauſe que ſᷣm eaꝝ naturam hñt aliquam in ſe cõne xitatem vt petitoꝛiuʒ ⁊ poſſeſſoꝛium ſuꝑ eadem re que p pter idẽptitatem debent coꝛã eodeʒ iudice tractari vt ĩ.c.i. de caula po.⁊ pꝛo ⁊ in.l.nulli.C.de iudiciis ⁊ in.c.fi.eo.ti. Et tamen iuder qui tulit ſententiaʒ in poſſoꝛio nõ dicitur uo offitio'functus quo ad petitoꝛiumilicet ambe cauſe eidẽ iudici fuerũt ſimul cõmiſſe vt in.c.ad vltimuʒ de cauſapo. ⁊ pꝛo.⁊.c.ſignificauerũt de teſti.⁊.in.c.cũ ad ſedẽ de reſti. ſpoli.⁊ facit cle.vnica de cauſa po.⁊ pꝛo.vnde ĩ caſu noſtro fuerint vltimo auditoꝛi cõmiſſo cauſa nullitatis.= appella tionis licet ipſe Judex ſententiam tulerit ſuper iuſtitia ap pellatiõis non per hoc poteſt dici füctus offitio quo ad cau ſam nullitatis.⁊ per conſequẽs cuʒ in cauſa nullitatis remã ſerit index potuit decernere ſuper illo remiſſionem ad par tes cum per illam ſententiam latam ſuper appellationis in ſtatiañ ſit ſopita queſtio nullitatis quia.vt.S.dixi iſte cauſe diuerle ſunt. Mam poteſt ſententia cõfirmari in cauſa ap- pellationis quo ad merita cauſe. Et tñ pꝛima ſententia po tuit eſſe nulla ex defectu oꝛdinis iuditiarij quia fuit lata in die feriata ſeu alio reſpectu.pinc eſt ꝙ iura voluerũt quod etiam poſt deſertam appellationem ſuper cã agi.cauſa nõ licet vt pꝛeallegata de pꝛima. oc etiam aperte pꝛoba tur in ſümili in dicta cle.j.in. F. ſilr.iuncta glo.in.v.ĩpediri. vbi patet ꝙ ſi ante pꝛolationem tertie ſententie cõfirmatiſ duas ſñias pꝛecedentes.non ĩpeditur pꝛoſecutio appella- tionis pꝛecedentis a grauamĩe foꝛtius ergo dicenduʒz in cã noſtra cum cauſa nullitatis ſit.ne euictoꝛie ꝙ;ᷓ cauſa appella tionis a grauamie.non ergo debet ipſius cognitio impedi riper pꝛolationeztertie ſententie ⁊ pꝛeſertim cũ nec fuerit de mente iudicis proferentis tertiã ſententiaʒ qui ĩmedia te poſt illam tertiam ſententiã dedit remiſſioneʒ ad partes ad pꝛobandos articulos datas in cauſa nullitatis.¶ Ex his enim que incõtinenti ſecuta ſũt colligitur ſatis iudicis ani- mus quod pꝛioꝛes ſententias cõfirmauerit quod ad merita cauſe non autem quo ad cauſam nullitatis coꝛaʒ eo pendẽ temi al fuiſſet ſibi contrarius quod nõ eſt pꝛeſumendum ex quo in continenti pꝛoceſſit ſuper cauſa nullitatis ar.in.l.na ad ea.ff.de condi.⁊ demon.⁊ in.l.lecta.ff.ſi cer.pe.⁊ in.. offitij de elec. Deetere⸗ ſi de nullitate poteſt agi poſt tres ſententias vt ĩ.d.cle.j.iuncta glo.pꝛeall.in vbo donec. foꝛtius debet poſſe pꝛocedi ſuper cauſa nullitatis iam attẽ- tata ante pꝛolationem triũ ſententiaꝝ cum minoꝛ ſuſpitio calũpnie oꝛiatur hoc caſu ꝙᷓ in pꝛecedenti ar.in.l.is qui reꝰ. ff. de pu. iu. Et hoc quo ad pꝛimũ dubium. Nunc ſᷣm attin gam dubiuʒ quo queritur an decretũ dicte remiſſionis fue rit ſuperflauʒ. ? conſequenter indebite ⁊ fruſtra conceſſum ex eo ꝙ de alijs nullitatibuſ vltra illam que ſurgebat ex falci tate dĩcti inſtrumenti conſtare videbatur ex articulis per di ctum.b.datis licet iuder ipſos non acceptaſſet.¶ Mec in cãẽ nullitatis concluſum fuiſſet. Ad qð quidem dubium mihi omnimodo videtur reſpondendũ negatiue vʒ quod illud ö cretum remiſſionis nõ fuerit ſuꝑfluuʒ licet ex alijs articulis pꝛebendis potuiſſet conſtare.de nullitate moueoꝛ pꝛincipa liter.quia nemo pꝛohibet᷑ pluribus exceptionibꝰ ſeu deſrſen ſionibuſ vti licet qlibet exceptio ſen defenſio per ſe ſufficiat cum non debeat quis ſe artare ad vnam ſpetiem exceptio- nis ſeu defenſionis cũ poſſet in illa defectus pꝛobationum deficere ⁊ alijs nõ pꝛopoſitis iniuſte ſuccũbere vt pꝛobatur in regula nullus pluribus dere.iur.li.vj. Et in.l.nemo de re.iur.⁊ qᷓ̃ leguntur ⁊ nõ.in.c.ij.de teſ.⁊ in.c.exhibita de iu di.⁊ in.c.cum Yadudum de appella.⁊ in.c.audita de reſti. ſpoli.⁊ in.c.conquerente de cdleri.nõ reſi.⁊ in.c.auditis.⁊ in c.cum olim de pꝛeben.plene ꝑ gleœin dicta regula nullꝰ plu ribus date patet quod varijs defenſionibꝰ quis vti poteſt in eadem cauſa.licet ommes nõ neceſſarie ad victcoꝛiam ob tinendaʒ. Sed ad cautellam poreſt quis vti huiuſmodi diꝰ ſitate vt ſi probationes defitiant in vna poſſit obtinere ex alijs. Mon enim eſt anguſtãda copia pꝛobationuʒ.l.currẽt ff. de teſti. Et optime facit ad pꝛedicta.c.ſi foꝛte de elec.li. vj. ⁊ in.c.vt circa.eo.ti:⁊ libꝛo.Et pꝛeſertim hoc dicendum in caſu noſtro.in quo iſte allegans nullitatem ſñie pꝛidcipa liter fundauit ſe ſuper defectu citationis. Nam talis defe⸗ ctus indubitanter reddit ſententiã nullam cuʒ citatio ſit fũ damentum iuditij vt inſti.de pe.te.ii:pꝛope finẽ ⁊.iij.qixi c.omnia ⁊.c.ij.irrierunt ⁊en.l.de vno quoq;.ff.re.iu.⁊ in.c eccleſia ſancte Marie de con.vnde non debet iſta excep tio nullitatis tanqᷓ; pꝛincipalis ⁊ indubitata excludi ob alias exceptiones nullitatis.de quibus poſſet foꝛte in iuꝛ. vel de facto dubitari.⁊ fſoꝛtaſſ pꝛõptioꝛes erũt pꝛobationes ad de ſectum pꝛobationis Darbandi quam reſpectu aliaꝝ de fenſionum nullitatis.¶ Exquibusconcluditur adſecũduʒ dubium quod decretuʒ dicte remiſſionis non fruſtratoꝛiũ. Mec fuit iniuſtum licet alie nullitates fuerunt alegate ⁊ ad pꝛedicta bene facit tex.in.l.ſcio queſitum in fi.ff.de ap.vbi patet qð allegans in appellatione ſua vnam cauſam poteſt ab illa recedere.⁊ aliam pꝛobare.quia poteſt pꝛouocationẽ ſuam q uibuſcunq; modis inſſificare vx ibi dicit᷑ fr. in fine. d qð optime facit ꝙ nõ.bar.in.d.l.ſi expꝛeſſum in ver ſiculo quero ſi pꝛoſecutuſ eſt.ff.de appel.vbi plus dicit qd ſi quis vnam cauſam nullitatis tantum expꝛeſſit in libello. ⁊ ſuccubuit poteſt poſtmodũ aliam cauſam nullitatis pꝛoſe qui ſicut in reali dicimus vt in.l.ſi mater.S.j.⁊ in.l.an eadẽ . actiones.ff. de exre. iu. in.c. abbate ſanẽ de regu. lur. li. vj.Foꝛtius ergo a pꝛinꝰ poteſt plures nullitatis cauſa ꝓ ſequi. vt in iuribus ꝓxime alle gatis.Ad tertium dubin videlicet vtrum ante executionem dictaꝝ trium ſententia rum potuerit de cauſa nullitatis ante dictam tertiam ſentt tiam introductam cognoſci.⁊ ſuper ea pꝛonũtiari.Et vlde tur pꝛomo ꝙ non per tex.in dicta cle.pꝛima de re iudi.In pꝛimo reſponſovbi dicitur quod is qui contra ſe tres ſentẽ tia repoꝛtauit non debet admitti ad agenduʒ ve lexcipiẽdũ de nullitate ipſaꝝ vel alicuius ex eis donec huiuſmodi ſen tentie plenarie fuerint executioni demandate . ¶um erge iſte de quo queritur repoꝛtauerit tres ſententias cõtra ſef debet admitti ad agendũ vel ſallteriar nullitate ante executionẽ dictaꝝ ſententiaꝝ. ec dicto tex. diſtinguit vtrum pꝛius fuerit intẽptata cauſa nullitatis vel poſteain temptetur ſed ſimppliciter excludit a facultate agendi vel ex cipiendi ante executionem contingeret ſententiax licet ̊ iſte de quo queritur fuerit admiſſus ante pꝛolationem trian ſententiaꝝ in cauſa nullitatis tamen poſt ipſarum triuʒ ſen tentiarum pꝛolationem non debet amplius admitti.cnhʒ er pꝛolatione iplſarum ſententiax· illico ſurgat calumnia pꝛe- ſumpta contra agentem. Sea his non obſtantibus con trariam ſentẽtiam arbitroꝛ de iure verioꝛeʒ vʒ quod etiam ante trium ſentẽtiarum executioneʒ poſſit in dicta cã nul- litatis fieri pꝛoſecutio dũmodo per ipſuʒ ſuccũbentẽ in pi cipali sullum pꝛeſtetur circa trium ſententiaꝝ executioneʒ impedimentuʒ. Et pꝛimo ad hancſententiam ſuadet puu- rimum teſt. in dicta cle.j. Et pꝛimo hoc modo inducendo diſpoſitio enim illius clem. pꝛime.que vetat quem poſſea gere vel excipere de nullitate ante executionem trium ſenꝰ· tentiarum ẽ iuris noui inductoꝛia.vt patet ex pꝛincipio ibi vt calumpnijs litigantiuʒ obuiatur ⁊c. merito debet inter- minis ſuis.dũtaxat habere locum cuʒ veniat in pꝛeiuditiuʒ agentis vel excipientis de nullitate ar.in re odia reſtringi ð reg.iur.li.vj.⁊ in.l.ii.O.ſi quid a pꝛincipe.ff.ne quid in lo. pub. ſed tep.ibidem loquitur cuʒ tres ſententie ſunt late.vt eo caſu non admittat᷑ quis aàgenduʒ vel excipienduʒ de nul litate añ ipſarũ executioneʒ in caſu autem noſtro non fuit actum vel exceptum de nullitate poſt trium ſententiax ꝓ lationis vel ante merito nõ vendicat ſibi locum ille tex. in caſu noſtro. Mec obſtat ſi dicatur quod poſt ſententiã ter tiam pꝛoſequendo cauſam nullitatis dicitur agere de nulli- litate. Quia dico quod non pꝛopꝛie dicitur nunc agere ſecd potius pꝛoſequi actionem pꝛius intentatam ante pꝛolatio nem tertie ſententie.Aliud eſtenĩ agere de nullitate poſt pꝛolationeʒ trium ſententiarum ⁊ aliud pꝛoſequi actionem iam attẽptataʒ ante pꝛolationem ipſaꝑ. Om̃ tey:. in dicta cle.pꝛeſumit calũpniam in agente vel in excipiente ð nul⸗ litate poſt tertiam ſñũniam pꝛomulgatam tum pꝛopter pie- ſumptionem que oꝛitur in tribus lententis latis ſuper eo⸗ dem. Eum qꝛ ex quo non licet tertio appelſare pꝛeſumitur calũpniaſſe agere vel excipere de nullitate. Ad hoc vt poſ ſit impedire executionem ſentiaꝝ que rationes ceſſant ĩ ca ſu noſtro. Nam cum iſte egerit de nullitate ante pꝛolatio⸗ nem trium ſententiaꝝ cum illico poſt pꝛimã ſententiam ꝓ poſuerit de nullitate.Et ſic eo tempoꝛe quo ſibi compete- pnie ⁊ ipediendi executioneʒ lententie erito debʒ admitti ad pꝛoſecutionẽ nuliitatis vt in hꝛopoſito Et pꝛo hoc optime facit in ſimili tex.in dicta.l.is qui reus.ff.ð pu. iu.vbi patet quod accuſatus poſt denunciationem non po bat facultas appellandi ceſſant dicte enade 4 teſt accuſationem cõn.alium inchoare tñ ante dapnationẽ vt plenius habetur in.d.l.is.qui reus.YJta in pꝛpoſito dica dum videtur. Et pꝛo hoc intellectu videtur tex.in.d.cle.i. in ſo reſponſo iuncta glo.iu verbo impediri. vbi habetur quod ſiis contra quem lata ſunt tres ſententie.appellauit a grauamine ante pꝛolationẽ pꝛoſequi ⁊ implere poteſt poſt daͤnationem ipſoꝝ non ĩpeditur poſt ipſaꝝ pꝛolationẽ ap- pellationem ab interlocutoꝛia pꝛius pꝛopoſitam pꝛoſequi. d ſolum pꝛonidetur ibi idem quod pꝛetextu appella⸗ tionis non impediatur executio ipſaꝝ triuz ſententiarum vnde aduertendum quod tex. ibidem in ſo reſponſo non loquitur ſicut in pꝛima parte illius cle. Mam in pꝛima ꝑte expꝛeſſe dicitur quod poſt pꝛolationem trium ſententiaxꝝ non admittitur quis ad agendum vel excipiendum de nul litate ante executionem ipſarũ ſententiaꝑ. Sed in ſecũdo reſponio reſponſo ſolum dicitur qð tettu appellationis pꝛins inter/ poſite non debet impediri executio vnde nec pꝛohibet ꝓ- ſecutionem appe llationis pꝛius agrauamine interpoſite ⁊ boc apertiſſime voluit glo.ĩ verbo imnpediri in fine. KEFt aduertenduũ quod ille qui dicit ſe pꝛius appellaſſe a graua- 2 mine dicitur in effectu pꝛoſequi nullitatẽ ſententie diffini tiue ſequẽter q: ſi appellatio ꝓnunciet᷑ legittima ſententia ſequens diffinitina ẽ nulla tqᷓ lata ab eo cuius iuriſdictio erat ſuſpenſa per legittima appellationeʒ vt in.c.non ſolũ ?in. c:ſi a iudice ðᷣ appel.li.vj.⁊ in. c.ſuper queſtionũ ĩ fine de offi. dele. Et nibilominus non ipeditur appellans ipaʒ plequi poſt pꝛomulgationem tertie ſententie. dũmodo nõ lationem triũ ſententia lbpediatur executio ipſaꝝ ſententiaꝝ. Ita dicẽduʒ puncta lter in caſu noſtro quod cauſa nullitatis interpoſita ante P non debet ipediri ꝓpter ſenten- tias luperuenientes. Datis eſt enim quod virtus nõ im pedit epecutionem ſñie ⁊ pꝛo hac opinione facit maxime equitas ex quo eniʒ cauſa nullitatis itemptata eſt tẽpoꝛe le gittimo non debet ipediri ꝓpter caſuʒ ſuperueniẽteʒ ar.in regula factum lesittie cuz nõtis ibidem in goo. de regu. iur. li.vj.⁊ ne iuditialis inſtantis fruſtra euaneſtat cõtra.l.pꝛo- perandũu. C. de iudic. ¶ dꝛeterea ? vltimo nullibi hoc pibetur expꝛeſſe &̊ pꝛolecutio ĩpediri non debet qᷣ quod nõ eeſterpꝛeſſe ſanatum ſuperſticioſs non ? adinuentionib p⸗ fumendum vt in c.cõſuluiſti.ij.q/v. ⁊ boc de tertio dubio. (id quartuy ? vltimuz in quo queritur an ſuppoſita ul litate paime ſententie relique due ſententie cõſirmates pꝛi mam que nulla fuit· nulle ⁊ inualide cẽſeri ⁊ iudicari eo ipᷣo quod confirmt ſententiam nullam de cuius nullitate non erat tempoꝛe aliaꝝ ſententiaꝝꝑ dusꝝ plene cognituʒ nec diſ ecuſim. Ad hoc dubiũ faciliter rñũdetur per ter · in. d. cle. j. iũ cta glo. in verbo donec.⁊? in verbo impedire.dico enim qð in cauſa nulla ſñia reddit in efficaces alias ſentias ? fi facta fuit executio debet illa retractari. Nam ſententi nonme⸗ retur dici ſñia vt in. l. ilij S.condemnatũ ff. de reg. iu. ? alie ſententie ſequentes reddũtur in efficaces tanẽỹintentes . ie que fuit nulla ar. in· c. inter dilectos. S. ceteꝝ de fi. l. ꝛeterea ſecũda ſñia ſeu ei ffectus fuit ſuſpenſus er ſequentem appellationem. ertio autem ſentẽtia non ſimpliciter confirmauit pꝛecedẽtem ſed ſolum quo ad merita cauſe. / An reſpectu nullitctis iudex illico dedit remiſſionem ad partes vnde quẽadmoduʒ pꝛolatio trium ſententiaꝝ antea lataruʒ nõ ĩpedit quo minus de nouo poſ ſit agi. de nullitate ad effectum retractandi executiõeʒ illaꝝ dulgentia ſeu gfa dicto r. niuz pa pam ſuper percipiendib fructibus redditibus dicti canoni ſententiarum vt in. d. cle. iuncta glo· in verbo donec ⁊? in verbo impetrari.ita ? foꝛtius tres ſententieno debent ipe⸗ Adire effectum cauſe nullitatis ante pꝛolationem ttium ſen⸗ tentiaꝝ ſtẽptate. Et hec dee uarto 2 vltio dubio . Et ita vt.S. per me concluſum eſt arbitroꝛ ine eſſe. ¶ Ego ni colaus abbas momaceñ. dni noſtri pape Reſerendarius ⁊? eius camere auditoꝛ.? in eſtimonium me pꝛopꝛio.manu ſubſcrip ſi? ſigillum me ſuper ſaluo ⁊c. Ni. ſolituz apponi feci ſamoꝛi iuditio Cõ.lxxxxviij. Weſu chꝛiſti ſaluatoꝛis noſtri Dꝛeſidio ex coꝛde inuocato. In cauſa ⁊ queſtione que in ppftia vertitur inter canonicos eccleſie ĩ Cel ſeracolſi. actoꝛes ex vna ꝑte ?⁊ dominũ Joã nem meſſet plebanum ? canonicuʒ pꝛedjcte eccleſie collegiate partibus.ex alia ſuper redditibꝰ ⁊ pꝛouẽ tibus pꝛebende ⁊ canonicatus dicte eccleſie ad dictum do miniuz Joannem pertinenti illud de iure queritur an in- to dño Joanni.per. s.n. eugeniuz pa catus in abſentia ad quinquẽniuʒ cõceſſa iure ſubſiſtat · ita qð ſine dictoꝝ canonicoꝝ contradictione poſſit libere redi tus ? fructus dicti canonicatuſ percipere. Et pꝛimo ad ma teriam dilucidandaz videtur dictã gratiam nuiliui foꝛi mo menti maxime in pꝛeiuditiuʒ pendentie litis quod ſic pꝛo- batur pꝛiuile giuʒ lite pendente conceſſuʒ. de litis pendẽtia mentione non babita. iure non ſubſtitit vt ĩ. c. fi. vt lit. pẽ · 2Z incle.ii.eoci. iuneta glo. in verbo in nouaui.⁊.c.cauſam el.pꝛimo de reſ. Ged pꝛedictum pꝛiuilegium lite pendente emanauit nec de illa mentione egit. ergo dictuʒ pꝛiuilegiũ conueniendus dicta cle. ii. tationem generalẽ facta poſt inodum expꝛeſione in iuditio per viam petitionis cũ pius debeat operari expꝛeſſio iudi- nerabilem. 5. ſecus de ſenten. excõi.li. vl. cundo ex alio capite dictum pꝛiuilegiuʒ cõꝛꝛuit ſecundo.ex deffectu intentionis concedentis. Conceſſix enim illaʒ grati an do. apoſtolicus cum certalimitatione voluit enim illañ nulluz ? ꝙ eman auerit lite pendente aptiſſime pꝛobari vi Aeltur per tex. dicte cle. ii. vt lite pendente. vbi habetur qð lis pendere dicit᷑ quo ad hoc vt niblł AInnouetur poſt; a iudice competenti citatio emanauerit. ? ad partem perue nit dum tamen in citatione illa talia ſint expꝛeſſaꝑ que ple ne poſſi pars inſtrui ſuper quibus in iuditio conuenitur. &XEEt clarius ad pꝛopoſitum hoc innnit ibi glo.in verbo inno uum que dirit in nouatione fieri ſi impetratur pꝛiuilegium tacite litis pendentie. In caſu autem noſtro talis pꝛece ſſit citatio vel quod verius eſt licet citatio fuerit generalis tam̃ compꝑente dicto dño Joanni ex parte dictoꝝ canonicoꝛuʒ fuit in iuditio petituʒ vt deberet dictus dñs Jones ꝑ iu- dicem compelli ad dimittendũ canonicis pꝛedictis fructus redditus ?2 pꝛouentus canonicatus ? pꝛebende quos in di- cta eccleſia collegiata. tenebat pꝛopter- eius non reſidentiã in pꝛe ſata eccleſia. Et ſic in iuditio fuit inſtructniſ qð ſuper fructibus ? redditibus dicti canonicatus conueniebat᷑ ergo non potuit ſuper illis pꝛiuilegiuʒ impetrare de litis pendẽ tiia mentioneʒ non habita. Di enim litis pendentia inducit᷑ per nudam aneche eFonn eoꝝ ſuper quibus ẽ oꝛtius induci debet per ci- ꝛeterea ? ſe tialis quam rnenaarn 2 nõtur ĩ.c. ve 2— valere ſi alias eidem domino Yoãni auctoꝛitate apoſtolice vel oꝛdinaria imppetuuʒ vel ad certum tẽpus ſuper eiſdez fructibus in abſentia percipiendis gratia conceſſa fuiſſet. Sed dicto dominio Yoani fuerunt gratie imꝑpetuo com miſſe per dominuʒ abbatem ad quem dicta eccleſia pleno iure pertinet ergo gratia apoſtolica nullius fuit momenti ec enim fuit gratia dñi abbatis ĩiperpetuuʒ conceſſa per c. licet canon.ĩ ſi. de elec.li.vi.vbi patet qð oꝛdinarius citra papam non põt imperpetuũ diſpenſare.i. itam beneſi tiati fuper no reſideñ. in eccleſia cathedrali. ertio im⸗ pugnatur dicta gra quia non eſt ad impleta conditio ſuper qus dominus noſter illam conceſſit vʒ ſi dominus abbas⁊ pꝛochiani dicte eccleſie conſentirent quitamen no conſen ferunt. Mec etiam dñs abbas conſentire vult licet dicat ſe non velle infringere id quod per ſuum pꝛedeceſſoꝛem ge⸗ ſtuz eſt ſi iuꝛz ſubſiſtat ſed illa gratia imppetuuz facta nõ va luit pꝛeſertim quod ad canonicatũ ſuper cuius fructibus ĩ abſentia participiendis nulla facta fuit.in gratia dñi abba⸗ tis mentio merito tanꝙ;ᷓ odioſa non debet ad iurs dictoꝛũ canonicoꝝ pꝛerogatiuq exſendi rnei de ſreſungie i Z regula reſtringi de re.iur.li.vi. cpꝛeſumit᷑ ſuperioꝛ in dubio velle iuri alioꝝ pꝛeiudicare vt in.c.ſuper eo.ð offi⸗ dele. 2 in.l.ii.S.ſi quis a pꝛincipe.ne uid i lo. pub. Et dixit Inno. in.c.cum dilecti de dona.⁊?· o.an.in.c. cum olim dc verbo. ſig. ? bar. in. l fi · ff. de conſti.pꝛinci.quod quatenꝰ pꝛiuilegium tendit in alioꝝ pꝛeiuditiuũ debet ſtricte inter⸗ pꝛetari. ergo ſuper iſla gratia dñi abbatis non põt dict? do minus Yoãanes ſe fundare vt dicatur vigoꝛe illius conſen- ſum di abbatis habuiſſe. Ged his non opſtantibus cõtra. riam ſententiam arbitroꝛ de iure verioꝛeʒz vʒ dictam indu gentiam de iure pꝛedictis.non obſtantibꝰ valere quoniam papa poteſt quibuſcunq; ſtatutis eccleſie non obſtantibus gratiam facere quia i talibus ſtatutis intelligit excepta au- ctoꝛitas papeetiam ſi eſſent iuramento firmata vt legitur 2 notatur in.c.cõſtitutus de Npt᷑. Etne dum expꝛeſſe ſz etiam ta citepoteſt papa ſuper nõ reſident᷑ indulgentiã cõ⸗ cedere. vt ſi concedit alicui duas eccle ſias curatas videtur tacite ſuper non reſidentia in altera pꝛopter ĩpoſibilitateʒ diſpenſare vt nõ. glo.in · c. non poteſt de pꝛeben . li. vi.? pꝛi. uilegium a pꝛincipe conceſſuʒ debet eſſe manſuruz vt ire⸗ gula decet de reg. iur. li. v · Hominus autem apoſtolicus dictam gratiam conceſſit quibuſcunq; dicte eccleſie ſtatut nou obſtantibus.ergo voluit dicta ſtatuta quo ad illam gra tiam tollere. ſuſficit enim mentio ita generalis vt ĩ de. du dum pꝛope finem de ſepul. Mullum autem yiti dicte gratie impigipoteſt quod ſaltim appareat. Hon obſtaͤt motiua ſuperius facta. Et pꝛimo ad id quod opponitur de lit.pendentia poteſt multipliciter reſpõderi.ĩ pꝛimis quod 2 validitatem. impetrationis tꝑe nõdum lis pendebat pꝛeceſſit enim gf̃a citationi il per multos menſes. Ham gra fuir factaàůno incarnationis dñi. M. cccc. xxxj. vt in fine litteraꝑ apoſto licaꝝ continetur. Sed citatio illa emanauit in.xxxij. vt pa tet in actis eiuſdẽ cauſe. Er ſic illa obiectio omnino ceſſat. . (Secnngo pꝛeſuppoſitò ſine veritatis pꝛeiuditio qð lis pꝛoceſſiſſet gratiani non tñ habuit impedire ipſius gratie ⁊? ſecida petitionibus factis nomine canonicoꝝ ſuper per- cipiẽdis in futuꝝ non erat intentata queſtio nec ĩtentari po⸗ terat cum nullum ius cõpeteret canonic ad futuros reddi- tus cum fructus deberentur canonicis pꝛopter nõ reſiden riam cũ canonicis. ¶Ante ergo contumatiaʒ in nõ reſidẽ do non competebat ius eiſ contumatia aũtin non reſidẽ do non poterat eſſe niſ reſpectu pꝛeterititẽpoꝛis veltunc pꝛeſentis cuʒ in futurum potuiſſet dictus dñs Po ine reſi dere ? capere fructus tractus autẽ futuri tempoꝛis nõ ſpe glo. de ſenten.excõica. li.vj.? in.l.. F. j. ff. de vlur. vnge vt dicit in tex.lʒ debitoꝛ ſub vſuris ſit in moꝛa de pꝛeſenti ⁊ ſic ctat ad iudicem vt in.c. Romana.5. caueant ? qð ibi nõ.in pꝛeſentes vſure debeant ſecunduʒ ciuilem non tñ pꝛopter moꝛam de pñ̃tipoſſunt peti vſure pꝛo futuro tempoꝛe de bitoꝛ nou poſſit dici in moꝛa.⁊ ſic ceſſat onmmis petitio vt di citur in tex.nõbili ita puntaliter dicendũ eſt in pꝛopoſito di ctus enim vominus Joanes non impetrauit gratiaz ſuper percipiendis fructibus pꝛeteritis vlpꝛeſentibus ſed ſup fu turis vt patet in cõceſſione iatie Koceſſi eniz dñs qpo- quẽniuz aru poſt . ſideret ibi· dem. Sed in eccleſia ſancti ſtephani? ſic gratia in nullo p⸗ iudicat liti mote nõ impeditur per illam litis pendetiã cu,ʒ ex diuerſis non fiat d dnga tranſla.pꝛela.? in.l. ſtolicus vt a data illius gratie in quiquẽniuʒ fi cipere fructus canonicatus ⁊ eccleſie licet nõ re ecnerareGde pꝛoba.¶ pter litis pendentiam anul clemen.ij. Sed dicta gratia non facit pꝛeiuditinʒ liti vt.S. pꝛobatum eſt. cum non referat ſe ad illos fructus ſuper q bus erat contentio nec ad ĩpedimentuʒ illatũ per dictu do- minium Voanem ſuper quibus in veritate erat contentio nec ad ipe minu B quibus in veritate habetur, contentio vt clare co ligit in ſe cunda petitione dictoꝝ canonicoꝝ cum ſolum fuerit gratia ad quinquẽnium facta a die data ſuper quo nõ poterant eẽ aliqua impedimenta. pꝛeſtita ergo nullomodo gratia tagit illam litem. ? per conſequens nen poteſt ipſius validitas ꝑ illam litis pendentiam impediri.? hec eſt ipia veritas idu b itata ¶ Mon obſtat ſe tuduz motiuuz videlicet quod gratia illa fuit conditionata ſi alia ſuper eiſdem fructibus non pꝛe ceſſiſſẽt ⁊ hic pꝛeceſſerat gratia dñi abbatiſ. Re ſpondetur qð dominus noſter pap effectu. non autem debent illa verba referri ad gratiaʒ que nogtennit de iure cum illa non poſſet dici gratia ad hoc.l. iij quod quiſq; iuẽ.⁊ per Inno.in.c.cum omnes de cõſti. facitil.iij. F. condempnatuʒ.ff. de re iudi. 2.c.relatuʒ ð cle. non reſicẽ. ¶Noſuit enim dñs noſter papa illam clam ? eſt de ſtilo curie.ne quis ſuper non reſidentia conſequerek duas gratias in pꝛeiuditium eccleſiax que ratio ceſſat ſi öb/ cedens non potuit effectum de iure ſoꝛtiri 2 ſuccedit iuĩ re gula non pꝛeſtati de regu.inr.li.vj.facit quod in ſimili nõ.iẽ c· ex enoꝛe de reſerip.⁊ in.c.cum noſtris de conceſ.pꝛebẽ. . ? in.c. relatum de iure pa.vbi nõ.quod ſecunduʒ reſcripti non inualidatur ex eo ꝙ non facit mentionẽ de pꝛimo ſi pii mum erat nullum vnde nõ habet locũ iuã inualidantia ym ex hoc capite qꝛ debent intelligi de reſcri pꝛimo.ſ.valido „ vt in iuribus pꝛoxime allegatis notatur. &Adtertium 7 ol1 nimum motiuum reſpondet᷑ quod in facto mihi pꝛeſuppo- nitur quod ꝑꝛochiani conſenſerunt. Item dñs abbasiam tempoꝛe gratie conſenſerat vt patet ex conceſſione ſue grnra tie ſeu diſpenſationis. INam licet non valuerit illa diſpenſa tio reſpectu fructuuʒ percipiendox pꝛopter ſuperius dicta colligit tamen ex ea voluntas ⁊ cõſſus domini abbatis.vo luit enim quantum in eo fuit facere gratiam dicto domino qʒ ſi bene citatio ſeu petitio ponderetur gratia non venit in pꝛeiuditiuʒ litis ſuper alio auteʒ littigabat ? ſu per alio gratia fuit obtenta. lis enim ſt uper fructibus ? red- ditibus pꝛeteritis ſeu tunc pꝛeſentibꝰ erat vt patet in pꝛia WMꝛeterea virt) pꝛiuile gij p lat ne aliquu ſ ipſius litis pꝛeiu ditium innouetur vt clare dicittex. marie circa glo in dicta dimentuz illata per dictuz dominuʒ Joanez ſup 1on a habuit reſpectum ad gratiaʒ que habuiſſet in ſe validitatem qꝛ verba lunt intelligenda cum Joanni vt poſſitin illa eccleſia non reſidere. vnde ſuccedit illa iuꝛ regula ſi nõ valet qð ago. vt valeat vt valere poteſt vt.c.vnico de deſpon.ĩpub.li.vj.iũcta glo.in verbo matri monium ⁊ in.c.anobis eo.ti.in antiquis hinc tex.iure ciui dicit qð ſepe extra id quod agitur naſcitur obligatio. vt ĩ.l. ſi is qui.S.vltimo.ff.como.Et pꝛeſertim facit dictũ.c. vni cum vbi habetur qð ſi duo Impuberes intendunt contra here matrimonium de pꝛeſenti. ⁊ ſic expꝛimunt verba apta ad niatrimonium contrahendũ quia no poſſunt matrimo-⸗ nium contrahere etate ĩpediente lur interpꝛetatione con trahunt ſponſalia de futuro.q; videtur voluiſſe ſibi conſen tire omnimodo quo poterant. ita dicendũ in pꝛopoſito qd licet dñs abbas non potuerit illam gratiam dare iperpetuũ attamen conſenſit tacite vt dictus dominus Joanes ibidẽG non reſideret ? dominus papa non requirit aliud ad purifi- cationem ſue gratie niſi habere inter cetera conſenſum ad abbatis quo interueniente.vna cũ oſenſu parochiani indul get pꝛiuilegium ſuper fructibus in abſentia percipiendis qꝗͥ buſcunq; ſtatutis eccleſie in contrarium non obſtantibus. oncludo ergo ex omnibus pꝛedictis dictam gratiam dñi pape ad quin quẽniuʒ factam de iure valere ſtatutis 2 con- ſuetudinibus eccleſie 2 ctradictiõe canonicoꝝ minime ob ſtantibus. Et ita vt.. per me concluſum eſt dico ⁊ cõſulo iure eſſe. ego Micolaus ð ſcicilis monaceñ. abbas 2 came „» re apoſtolice gñalis auditoꝛ ? ad fidem pꝛedictoꝛuʒ me pꝛio pʒia manu ſubſcripñ.ac ſigilluʒ meum ſolituz impꝛimi feci. Zaus deo. Micolaus akbbas. 8on. xrxrviij. Alluatoꝛisibeſu chriſtii poſtulato ſuffra⸗ sio Illud in pꝛeſentiaꝝ de iure requiritur an Alicet inſtrumento ertakianis pꝛouiſionis. ./in poſſonem coꝛpaalem inductionis in pꝛi mis. (¶ Item alio inſtrumento petitioniſ inductionieĩ poſ ſeſſionem ? publccationis acceni ſſe ſatiſfactum regule ipſius domini pape 7 acceptatio ⁊ pꝛouiſio ſint nulle. Et pꝛimo videtur quod dicte resule ſaiſſfactum ſit tnpliciter pꝛimo per iſtrumẽti pꝛia ĩſttia pꝛoductũ. MHa iibide in effectu cöõtinetur qð pꝛo⸗ cure habentis gratiam expectatiuam acceptauit eccleſiam ꝛochialem de qua eſt contemptio ⁊ vigoꝛe acceptationis non obtinuit pꝛopiſionem. ac etiam fuit inductus in poſſeſ ſionem per circulũ inberẽtem hoſtio eccleſie in qua ad cer tum tempus vt poſſeſſoꝛ ſtetit manſit? doꝛmiuit ? deinge eandem eccleſiam cuidam capellano cõmiſſit nomine ſui pꝛincipalis que omnia fuerunt acceptata in cymiterio ipſꝰ eccleſie. Et de omnibus ſingulis fuit confectum inſtrumẽæ tum publicum per notarinʒ in pñtia quatuoꝛ teſtiũ. Der hec enim ſatis patet eſſe ſatiſfactuʒ ill. regule dñi eugenij. dam nedum infra menſem ſeutres de quibus in dicta re gula ſed illico ⁊ eodem cõtetu acceptauit eccleſiam obti- nuit pꝛouiſionem ⁊ acceptationem ? pꝛouiſionẽ in loco be nefitij publicauit. Nam licet inſtrumento non dicat᷑ ð hac publicatione ſatis tamen fuit id facere.ex quo reſultat pu- blicatum ar. ꝛum que leguntur ? notantur in. c. cũ Joan nes de ſide inſtru.? in. c. licet ex quadam de teſti. quod int/ uenerit publicatio ex actibus contentis in dicto inſrumẽé⸗ to.in ſurexit patet pꝛimo quia in loco publico cũctis valen tibus inteiligere fuit acceptatio facta ⁊ pꝛouiſio ſecuta ad Hᷣ c.j.de poſtu.pꝛela.vbi dicitur quod ad hoc vt aliquid dicat eſſe publicum non requirirur vt ipſius notitia ſinguloꝛum iuribus incnltetur ſed ſatis eſt qdð publicũ itacrii . E- terea fuit palam inductus in poſſeſſioneʒ per cin lae annullum affixum hoſtio ipſius eccleſie. ? demuʒ introdu⸗· cta in domuʒ dotis eccleſie ibideʒ vt poſſeſſoꝛ ſietit mãſit 7 doꝛmiuit ac etiam ipſam eccleſiã demuz cuidã capellano comiſſit que pꝛofecto geſta non poſſunt eſſ. ehotoria vt in quanto.Et quod ibi uotatur de tran pꝛe.vbi bonus tex. INcuid conſideratis tribus in iuditio pꝛoductis vide attonis in tertia inſtantiss pꝛoductis. a Item releuatione facta per dominumnf̃m papam dicatur eugenij in qua voluit in effectu quod acceptanis beneficiũ vigoꝛe gratie expectatiue teneatur infra menſeʒ aperte ac ceptationis ſibi pꝛouideri facere = infra alios tres menſes ime diate ſequentes teneatur acceptationem ⁊ pꝛouiſion ſic factas in loco benefitij publicare alias gratie quo ad hoe hh . 1. 6 l i. on⸗ b lo ne 10 A— — ☛ —Dũ ſ tem de omnibus fuit confectum inſtẽm publicum in Reſentia quatuoꝛ teſtium ad hoc vocatoꝝ. Satis ergo pu blicauit acceptationẽ ⁊ pꝛouiſioneʒ tam reſpectuloci quas⸗ publice perſone quam eoꝝ que publica.⁊ quaſi notoꝛie ge ſta ſunt pꝛeſertim cũ publicuʒ ſeu manifeſtum ſoleat quan- doq; appellari qð pꝛobari per teſtee poteſt vt nõ.glo.in.c. veſtra de choa.cle.?⁊ mu.Et Inno.in.c.tua eodem titulo ⁊ pꝛeſertim hoc dicendum in caſu noſtro cum in dicta regu la non dicatur qð acceptatio ⁊ pꝛouiſio debeant ſolemnit publicari. Sed ſimplicer dicitur quod in loco benefitij pu- klen Aliud eſt enim quod aliquid mandetur publi⸗ cari⁊ aliud quod mandetur ſolẽniter publicari.vt de vtro⸗ qᷓ; eſt tex.nõbilis in cle.cauſam de elec. NMon obſtat ſi dica tur qð publicatio nõ fuit facta in eccleſia.ſed extra eccleſiaʒ quia dico qð ſatis ſit in eccleſia cum ſit ante eccleſiam vt ẽ tex · in. d.cle.cauſam iũcta glo.notabili in verbo in domo. Wreterea regula pꝛefata non dicit qð fieri in eccleſia debeat ſed in loco benefitij fieri cimiteriuʒ autem ⁊ domꝰ dotes eccleſie dicuntur loca eccleſie vt per circulũ ſeu ãẽnul lum ipſius hoſtij nemo autem negare poterit illum eſſe lo-⸗ cum benefitij Ad pꝛedicta bene facit textus in.c.ſicut an tiquitus.xvij.q.iiij.? melius facit.c.ſi quis cõtumax eadeʒ cauſa.7.q.iũcta glo.pꝛima.⁊ quod nõ.bar.Diĩ.l.meminiſſe.ſf de offi. pꝛo conſu.Ex quibus omnibus patet dicte regu le ſatiſfactum foꝛe per inſtrumentuʒ in pꝛima inſtantia pꝛso ductum ſatiſfactum eſſe dicte reguie. ⁊ hoc per es que ſu- pꝛa dixi reſpectu pumeindirumennlaſſ tem ⁊ foꝛtius qꝛ ĩ ſecundo inſtrnmento aperte dicitur quod pꝛocuratoꝛ habẽ tis gratiam expectatiuam petiit dictas acceptationeʒ ⁊ pꝛo uiſionem publicari.⁊ qdð in tactu huius petitionis acceſſe⸗ runt ad eccleſiiam acceptatatam infra miſſaꝝ ſoẽnia illaʒ tñ reperierunt clauſam per parochiãos ibidem incluſos.⁊ ſub executoꝛe foꝛtiter pulſante ⁊ poꝛtaʒ aꝑiri petente nemo il/ loꝛum qui ſe incluſerant voluit aperire malicioſe in iuditio in poſſeſſionem ⁊ publicatio pꝛouiſionis in eadem eccleſia fierent de quo impedimento fuit ibidem facta publica pꝛo teſtatio. Et ſub executoꝛ quantum in ſe fuit debitam accep tationem ⁊ pꝛouiſionem in eodem loco publicanit ⁊ illas eẽ factas publice dixit. Non ergo imputanduʒ ꝑti ſi pꝛouiſio ſeu publicatio non fuit facta alłr.in a ia⸗Bars enim po teſt dici facta ex quo illi ꝑꝛochiani apud quos debebat fieri mpediuerunt ⁊ clauſerunt eccleſiam in qua publicationeʒ ſacere nolebant ar.optimuʒ in ſimili in.c.qm̃ frequenter in fyᷣ.poꝛꝛo vt lit.non cont.vbi habetur ꝓcitatio qui malitioſe ſcriptum occultat ſiue ipediat ne poſſit ad eũ citatio ꝑue/ nire.ad idem regula imputari non debet per quem non ſte tit de re.iudi.li.vi. Et hec quo ad ſecunduʒ inſtrumentuʒ dixi. Teti quod etiam reſpectu reuelationis facte per dñm noſtrum papam nõ obſtat regula pꝛeallegata dicta p niſio. Mam dñs papa mãdauit vt conſtito de pꝛemiſſis cõ tentis in dictis inſtrumentis per inde in dicta cauſa pꝛoce deretur ac ſi dicte regule de publicando fuiſſet ⁊ eſſet ple- narie ⁊ ſufficienter ſatiſſactum dñs aũt papa poteſt ſupple re omnẽ defectum ſolemnſtatis in.q.vi.hec quippe in.c.i. de tranſ.⁊ conſtitutionem factaʒ poteſt habere pꝛo infecta quo ad iuris effectum vt eſt tex.in.c.i.iuncta glo.notabilr. in verbo pꝛo infectis de ĩmu.eccleſiaꝑ. Sed his non obſta tibus contrariam ſententiam arbitroꝛ de iure verioꝛeʒ. Et ꝰ pꝛimo pꝛo fundamento buius queſtionis deciſiõis eſt vidẽ dum qualiter ſit intelligenda dicta regula. quatenus perci- pit acceptationeʒ ⁊ pꝛouiſionem publicandas in quo arbi- troꝛ dicendum quod publicatio poteſt accipi pꝛopꝛie ⁊ pn cipaliter duobus modis WBiin illud publicari quod in noroiumdeducſtur. S ſit in famam publicam loci. vt eſt tex.uutabilis in.c.tua de cle.vnde publicũ aſſitur id quod eſt notoꝛium per eui dentiam vel famam vt ibi.vt pꝛopꝛio facit glo.notabilis.ii. q.i · de manifeſta.que dicit quod publicũ eſt quod omnibus patet allegat bonum tex. Inſti. deſnſpec. tute.in.S.conſe⸗ quens non tñ intelligo vt omnibus de ciuitate debeat eſſe manifeſtum. Sed ſatis eſt qð tranſeat in notitiam vicinie ſeu maioꝛis partis in qua actus geritur ſicut de notoꝛio di⸗- cimus vt eſt bonus tex.in.c.cum dilectus de pur.cano.Et notatur per doc.in.c. veſtra de cho.cle.?⁊ mu.⁊ in.c.manife ſta· ii. · i· opoꝛtet ergo vt aliquid dicatur publicum ſeu pu- blicari ꝙ ita publice ⁊ palaʒ fiat vt tranſeat illico vel ſucceſ o quando per publicationẽ tran ſiue in notitiam populi vicinie vel maioꝛis ſicut dicimus ᷣ manifeſto.vt notatur in pꝛeallegato.c.uaſtra. Et ad pꝛedi cta optime facit glo.notabilis.Et in pꝛopoſito noſtro ſin⸗ gularis in cle.i.de ſepul.i verbo publice vbi tex.diſponit ſu per publice ex cõicato ⁊ glo.ibidem intrando mãm quis di citur publice excõicatus dicit ꝙ publicitas cauſatur ex qua⸗ litate loci.? multitudine aſtantium vnde non ſufficit ſecun dum illam glo.nõbĩlem.ad hoc vt dicatur publice excõica⸗ tus quod iudex in bancho coꝛam duobus vel tribus teſtibꝰ illum excõicauerunt quaſi velit dicere.Qð vbiius requirit publicitatem alicuius actus ad effectum vel ülius actus pꝛe ſumatur apud alioſ notitia debet intelligi de publicitate ſeu notoꝛietate que conſiſtit in facto non autem de illa que cau ſatur a iure.In caſu noſtro nõ poteſt dici quod acceptatio⸗/ nis ⁊ pꝛouiſionis pnblicatio interceſſerit aſſumendo publi- citatem pꝛout de iure aſſumi debet vt patet ex pꝛedictis= ex reſponſionibus ad motiua in contrarium addenda clariꝰ patebit.Et pꝛimo iuxta oꝛdinem attingam ea que reſultãt excõtentis in pꝛimo inſtrumento licet enim pꝛocuratoꝛ illiꝰ Jandi⸗ habentis gr̃m expectatiuam petierit in pꝛeſentia uatuo? teſtium pꝛouiſionẽ ſibi fieri.de eccleſia pꝛius ꝑ euʒ accepta ac in illius ſe induci in poſſeſſionem ⁊ ſub executoꝛ illi pꝛouiderit ⁊ per circulum ſeu annulluʒ hoſtii eccleſie in poſſeſſionem eum induxerit non tñ per hoc poteſt dici qd acceptationis ⁊ pꝛouiſiõis interceſſerit publicatio.que om nia iſta petunt ita contingere in pꝛeſentia quatuoꝛ teſtium quod minime tranſierunt in alioꝝ notitiam nec in inſtrum to dititur quod aliqui alii abillis teſtibusſeſſent pꝛeſentes non enim reſultat publicitas ex eo quod actis geritur in ei- miteriis vel in eccleſia vel etiaʒ platea in pꝛeſentia quatuoꝛ duntaxat teſtium ſed opoꝛtet vt ſupꝛa dixi vt actus gera/ tur coram tanta multitudine vt actus tranſeat in notitiam ſaltem maioꝛis partis vicinie. Mec etiam pꝛodeſt quod in domo eccleſie dotis manſerit doꝛmiuerit tandem illam eccleſiam alteri ca pellano comendauerit quia omnia iſta poſſunt contingere abſq; publicitate potuerunt enim om nia hec cõtingere in pꝛeſentia iſtoꝛum quatuoꝛ teſtium.dũ taxat ⁊ non pꝛobat hoc eſſe quod al hoc conringit ab eſſe vt in.c.ii.de tranſla.pꝛe.⁊ in.l.neq; natales.C.de pꝛo. E ꝙ pꝛedicta vera ſint tali ratiõe foꝛtificantur. Peet ea enim dñi pape regula requirit duo ĩter cetera. Dꝛimo vt pꝛouiſio ſiat infra menſem receptationis. Secundo vtpu- blicatio acceptationis ⁊ pꝛouiſiõis ſequatur infra alios ſꝛeſ menſes.Certum eſt enim quod de pꝛoniſione debet fie- ri fides ꝙ ipſa interceſſerit infra menſem.vt in.c.vnico.vt eccleſia bama. Erg quod ſequitur in dicta regula de pu- blicatione fienda debt intelligi de alia Henttatel de pꝛe ſentia trium vel quatuoꝛ teſtium. Mam ſi ex pꝛeſentia triũ uel quatuoꝛ teſtium induceretur publicitas ſatis fuiſſet exi gere pꝛobationem ſuper pꝛouiſionem ⁊ tñ dicta regula vl- tra pꝛobationem acceptationis ⁊ pꝛouiſionis exigit.vt acce ptatio ⁊ pꝛouiſio debeant publicari in loco benefitii.opoꝛ/ tet ergo neceſſario intelligi vt publicatio fiat aliter quam ꝑ pꝛeſentiam trium vel qnatuoꝛ teſtium.nec obſtat.c.quan- to de tranſ.pre.quia loquitur cuʒ epiſcopus tranſit de vno epiſcopatu ad alium quod non poteſt eſſe non notoꝛiũ cuʒ publice ſe egeſſerit peoepiſcopo in vtroq; loco ad cle.cau ſam de elec. Rñdetur quod licet tex.faciat ibi mentionem de publicatione ſimpliciter.⁊ de quo fit ſoleniter non tamẽ tex ·ibi:dicit quod pubicatio dicatur fieri in loco per populũ frequentato.vt in pꝛedicationibus ⁊ ſimilibꝰ publicatio aũt ſimplex dʒ fieri ſaltem coꝛam multitudine vt ſic notitia trã- ſeat ſaltem in maioꝛeʒ partem vicinie. ꝑ h patet reſpõ ſio etiam ad ea que continenturin ſo inſtrumento.ad id qð pꝛocuratoꝛ pꝛedictis petiit dictam ſuam pꝛouiſionem in lo co benefitii publicari ⁊ quod ex facto ꝑꝛochianoꝛum eccle ſiam claudentium non potuerit ſequi in eccleſia publicatio Nam ſi non potuit habere pꝛeſentiam illoꝝ qui erant ĩ ec cleſia debuit aliter pꝛouiſionem ſuam publicari puta ad hi bitis aliis ꝑꝛochianis vtriuſq; ſexus qui non erant in eccle- ſia cathedrali vel in alio loco publico vt in dicta cle.cauſam vbi bonus tex.maxime iuncta glo.in verbo publicari. Nec etiam obſtat quod dictus ſubſecutoꝛdixerit verba illius ac- ceptationem ⁊ pꝛouiſioneʒ ſe publicari·quia publicatio nõ dependebat a nuda voluntate ipſius ſublecutoꝛis ſed neceſ ſe erat vt de facto fieret publicatio pꝛout diſt bonti erat ex 3 regula eugenij domini noſtri pape ? vbi opꝰ ẽ de facto ver ba non ſufficiunt vt in·c.j·cum ibi notatis de eo qui mittii poſp.⁊ facit.l.alimenta.C.de neg· geſ.poteſt etiam ad dictũ ſecunduʒ inſtm reſponderi ⁊ alr. videlicet quod non facit fi dem pꝛo eodem tempoꝛe dicitur fuiſſe confectuʒ cum pꝛſo 2 tamen multa continentur in ipſa ſecunda que non pote- rant concurrere ſaltem veriſimiliter cum non contentis in pꝛimo nam vtrunq; inſtm dicitur confectum Anno dñi. M. cccc.xxxij.die pꝛima menſis Junij hoꝛa tertiaruʒ vVvl quaſi. Et tamen in pꝛimo inſtrumento dicit ꝙ pꝛocuratoꝛ pꝛedictus acceptauit dictam eccleſiam ⁊ de ea ſibi pꝛouide ri petijt. ac ipſum inueſtiri de eadeʒ. ⁊ ad coꝛpoꝛalẽ ⁊ actua lem poſſeſſioneʒ iuriũqʒ ⁊ pertinentiaꝝ eiuſdem induci.? ſubditur poſtmodũ quod dictuſ ſuberxecutoꝛ ð dicta eccleſia eidem pꝛouidit ac inneſtiuit.⁊ ad coꝛpoꝛalem realẽ ⁊ actua lem poſſefſionem iuriũq; ⁊ pertinentiaꝝ vniuerſoꝝ eiuſdẽ per tactum circuli. Janue ipſius eccleſie adpoſiti induxit. Et deinde idem ſubexecutoꝛ pꝛefatum pꝛocuratoꝛez duxit ad domuʒz dotis ipſius eccleſie. ac per ſedis ⁊ libꝛi ac meſſał traditione ad coꝛpoꝛalem ⁊ realem poſſeſſionẽ induxit queß- vt dicitur in dicto pꝛimo inſtro ad certum tẽpus. Idem ꝓ curatoꝛvt poſſeſſoꝛ nomie pꝛocuratoꝛio ſtetit manſit ⁊ doꝛ miuit.⁊ deinde eandem eccleſiiam cuidam capellano gub⸗ nandam cõmittens ad pꝛopꝛia receſſit.in ſecundo autemĩ ſtrumento cacem o t dicitur confecto qð dicit᷑ qð dic⸗ 6 4* tus pꝛocuẽ.qui paulanter acceptauerat dictam eccleſiam ⁊ de ea obtinuerat ſibi pꝛouideri.petijt ⁊ requiſiuit dictũ ſub. executoꝛem vt eum in realem ⁊ actualem poſſeſſionem in duceret nomine pꝛocuratoꝛio ac acceptationem ⁊ pꝛouiſio nem de ipſa eccleſia factas publicaret ?⁊ demum ſubdicitur ĩ dicto inſtrumẽto quod dictus ſubexecutoꝛ ad poſtulationẽ dicti ꝓcuratoꝛis acceſſit ad dictam eccleſiaʒ tempoꝛe quo miſſe ibidem cantabant᷑ ? eam reperiens.Et per ꝑꝛochia/ nos clauſam circulum ianue recipiens foꝛtiter ante dictam eccleſiam pulſauit ⁊ eam aperire petijt ⁊ illis ꝑꝛochianis ibi dem incluſis aperire nolentibus fuit publice ꝓteſtatus ad dictum circulum ad manus dicti pꝛocuratoꝛis tradidit ? . hoc vt aſpuit eum in poſſeſſionẽ eiuſdem eclceſie in quãtũ potuit inducendas dictaſq; acceptationem ⁊ ꝓuiſionẽ pu blicatus dixit ⁊ c. Seinde modicuʒ poſt ad dotem dicte ec cleſie tranſeuntibus ⁊ in ea conſtitui per introitum tñ dotis 2 ſecus.⁊ libꝛi aſſignationeʒ etiam in poſſeſſioẽ dicte eccle ſie induxit. Q ue omnia ſi bene compenſent?᷑ ⁊ cõſiderẽ⸗ tur ſunt vere. impoſibilia ſen nõ veriſimilia aut enim nota- rius confecit ſecundum inſtrm ſupplendo multa que nonĩ pꝛimo vt de publicatione.⁊ de eccleſia clauſura ⁊ ſimilibꝰ. Et hoc facere nõ potuit.tum quia c nouiter addita ſunt confecta ſub imagine noui inſtrti. Itẽ qꝛ non lIʒ notario ſiñ iudicis auctoꝛitate aliqnid addere poſtᷓᷓ inſin parti traditum ⁊ maxime in iuditio exibitum vt in caſu nfo vt plene per Jo.an.poſt ſpec.ſuper data ſextilibꝛi.? ꝑ bar. in.i.ſiliberarius.ff.de re.iur.aut enim confecit duo inſru- menta taniᷓ ſuper actibus geminatis ⁊ hoc eſſe non põt ꝓ pter contrarietatem que ex illoꝝ tenoꝛe reſultat ſen non ve riſimilitudinem. Mam cũ fniſſet inductus in poſſeſſioneʒ vigoꝛe pꝛimi inſtrumẽti fruſtra petebat iterum induci ꝓut dicitur in ſecũdo. ¶ Item quisa in vtroq; inſtrumẽto dici tur quod fuit inductus eadem hoꝛain domo doſ eccleſe. 2 ſi non eiſimnile qð eołlem tempoꝛe actuſ fuiſſet gemi natus. ¶ Pꝛeterea in pꝛimo inſtrumento dicitur quodi troductus in poſſeſſioneʒ domus eccleſie.ibideʒ ſtetit mã ſit ?⁊ doꝛmnuit aliquo tempoꝛe ? in alio inſtrumẽto eadẽ ho raconfecto dicitur quod poſt acceptationem ? ꝓuiſionem pꝛocuratoꝛ requiſiuit ſubexecutoꝛem ipſius vt ipſum indu- ceret in poſſefſionẽ ⁊ acceptationẽ ⁊ pꝛouiſionem publica ret ita ꝙ multe inſurgunt contrarietates ⁊ non veriſimili- tudines ex tenoꝛe vtriuſq; inſtrumẽti vt patere poterit in tuenti. Secundo ergò inſtrumẽto non eſt danda fides pꝛopter contrarietatem ⁊ non veriſimilitudineʒ vt in.c.im putari de fide inſtru. ? in.l.ſcripture.ff. eo.ti.⁊ in.c.q; veri ſimile de pꝛeſu.⁊ per Inno.ij.c.fraternitatis de here.vbi ſnter cetera dicit quod ſi inſtrumentuʒ in aliquo reperitur falſum totum quod in illo inſtẽo cõtinetur caret roboꝛis ſir mitate ⁊ pꝛopter falſtatem huius inſtrumẽti.minoꝛ fides eſt adhibenda. pꝛimo vt in ſimili nõ. Inno.in.c.pꝛeterea ᷣ teſti.co.⁊ per hoc patet reſponſum ad ea que continentur in pꝛimo ⁊ ſecundo inſtrumentis reſpectu.vere reuelatio⸗ nis factum per dñm noſtruʒ papaʒ poteſt dici quod illa nõ teneat tanqᷓ per ſubxeptionem obtenta cum ſugeſtum fue rit dño papa omnia foꝛe vera que in dictis inſtrumẽtis cõ- tinentur. nec de illis poteſt fieri plena fides vt patet per ß dicta ad hoc.c.ſuper litteris.⁊.c.poſtulaſti de reſcrip.quin imo dominus papa expꝛeſſe reuelationem fecit cum con- Aitione ſi conſtiterit de pꝛemiſſ etiam que quidem clq. ſub intelligitur etiam ſi nõ fuiſſet expꝛeſſa vt in.cij. ⁊ quod ibi nõ.de cenſ.Concludo ergo ex omnibus pꝛedictis dicte re- gule domini noſtri pape eugenij non eſſe per contentaĩ di ctis inſtrumentis ? reuelatione pꝛefa ta ſatiſſactum.¶ Et ita vt ſupꝛa per me concluſum eſt arbitroꝛ eſſe iuꝛ. Ego ni⸗ colaus de tudeſchis abbas monaceñ.domini noſtrti pape. Referendarius.⁊ eius camere gñalis auditoꝛ.Et in teſti- moniũ me pꝛopꝛia manu ſubſcripſi ⁊ ſigillum meum impꝛi mi feci melioꝛi iuditio ſemꝑ ſaluo. Qaus deo. Mico. on. ioo. cato pꝛeſidio ad claram ⁊ luculentam pꝛeſcri- cienda ſunt.⁊ compendioſe illa examinabo. ꝛimum nunquid poſſeſſio naturalis ⁊ ci- uilis fuie dicto comiſſa.per illam manſionem aſtri? offi cialium expulſione acquiſita. Ex quo inferam ad ſᷣm dubiũ nunquid dicto epiſcopo fuerit per donationem comit᷑ acꝗ ſita conſil illius caſtri poſſeſſio.ſ.tam naturalis quaʒ ciuilis. LTertiũ an licuit ꝑpꝛefato militi pꝛopꝛia auctoꝛitate pꝛe tim poſt lapſuʒ ſex menſium inuadere illud caſtrum nonꝑ Nuartum vtrũ dictus comes iuſte fecerit occupando illud caſtrum ad requiſitioneʒ conſeruatoꝛis dicti epiſcopi poſt exceptiones.⁊ appellationes per dictum militem int poſitas. Quint um ⁊ vltimũ an contra dictum comiteʒ ſe⸗ expulſoꝛem ſed ꝑ epiſcopũ donatarium poſſeſſum. iui potuerit dictus miles intẽtare conditionem.l.ſi quis in tantam. C. nü.iu.petendo.ſ.eum pꝛiuari omni iure ſi quod ei competebat in caſtro pꝛedicto ⁊ illud adiudicari eideʒ mi liti. Et eidem comiti nullum ius competeret ꝙ cõdemna- retur ad extimationem caſtri pꝛedicti ſoluendam eideʒ mi liti. ¶ Circa pꝛimum bꝛeuiſſime dico ꝙ dicto comitiꝑ pꝛi mam occupationem ab eo factam acquiſita fuit ciuilis ⁊ na turalis poſſeſſio.⁊ dictus miles fuit poſſeſſione etiam ciui li ſpoliatus qꝛ cum miles haberet in dicto caſtro offitiales ?⁊ ſic per illos poſſidebat per eiectionem illoꝝ perdidit totalr poſſeſſionem ſuam vt eſt tex.in.l.fi.C.de acqui.poſſ.⁊ ibi hoc cõmuniter firmãt doc.maxime bar.ad idẽ bonus tex.iĩ. c.ex parte.ſ.de reſcrip.⁊ per glo.⁊ doc.in.c.olim el.j.de re- ſti.ſpo.⁊ ex hoc infertur ad ſᷣimn dubium nunquid per dona tionem factaʒ pꝛeſato epiſcopo tranſiuit illa poſſeſſio ? ꝓ fecto cum interceſſerit traditio poſſeſſionis.id meum tran ſiuit quod erat apud dictum comitem ⁊ non amplius vt in l.traditio.ff.de acqui.reꝝ do.⁊ in.c.nuper de dote.poſt di. reſti.facit.lł:j.S.ſi vero vxoꝛi.ff.de acqui.poſſ.vbi patet qð etiam ex inutili contractu tranſit poſſeſſio. tranſiuit ergo ĩ dñium epiſcopum domatariuʒ poſſeſſio.que erat apud co mitem non autem dominiuz cum apud eum minime conſi ſteret. ¶ Ad tertiuʒ dubium vtruʒ.ſ.licuerit pꝛefato militi poſſeſſionem de fatd.⁊ pꝛopꝛia auctoꝛitate recuperare pꝛe ſertim poſt lapſum ſex menſuʒ eo attẽto qð non inuaſoꝛ.ſ. comes.ſed epiſcopus tunc poſſiderunt qui nõ ſpoliauerat nec ſpoliari mandauerat.nec ſpoliationem ratam habuerit cum non fuerit ſpoliatio facta ſuo nomine.⁊ per cõſequenſ ratam habere non poterat vt in. c. cuʒ quis de ſen.exco.li. vij. in ſèundacum quis ð re.iur. eo.li. Et videtur pꝛimo væ qdlicuerit quia cuʒ contra epiſcopum non cõpeteret inter dictum vnde vi.cuʒ non ſpoliauerit nec ſpoliari mandaue rit nec ſpoliationem ratam habuerit. vt pꝛobatur ĩ.c.ad ſe dem de reſti.ſpo.foꝛtius non competit remedium facti vt pꝛopꝛia auctdꝛitate poſſit illum dicere naʒ ſi deficit iure re medium debet deficere remediuʒ facti magis odioſuʒ ar. in auẽ.multo magis.C.de epiſ.⁊ cle.⁊ in.c.cum in cunttis in pꝛin.de elec.pꝛeſertim cum iura facultatem tribuentia ſuper poſſeſſione ⁊ incõtinenti recuperanda loquantur? pꝛouideant contra inuaſoꝛeʒ ⁊ fundat.ſe ſuper violentia vʒ wrin Aluatoꝛis noſtri Ihbeſu chꝛiſti ex coꝛde inuo ptionem thematiſ deciſioneʒ plura dubia eli — vim vi repellere licet vt in dicto.c.olim el.pꝛĩo de reſti. bpo. legit. ? nõ. in. c. ſignificaſti de homici. .l.ij.S.cnm igit ff. de vi.? vi.ar.⁊ ꝙ ibi nõ.maxime per bar.pꝛeterea iura re quirunt ꝙ poſſeſſionis recuperatio auctoꝛitate pꝛopꝛia dʒ incontinenti fieri vt in iuribus ſuperius allegatis.hinc dixit bar. in.l.j. C. vnde vi.ꝙ debet fieri infra triduum. Sed hic ſtetit iſte mileſ per ſex menſes &̊ potius fuit ſpoliatio qᷓ; poſ- ſeſſionis ficta continuatio ſeu violentie repulſio. Sed his/ꝰ non obſtantibus contrariam ſententiaʒ arbitroꝛ verioꝛem. moueoꝛ pꝛimo per.c.ſepe de reſti.ſpo.vbi patet ꝙ rapiẽs rem ſcienter adiectione equiparatur violento vnde contra talem competit remedium poſſeſſoꝛium.Sic contra vio- lentum vt ibi.⁊ nõ.in.c.cum ad ſedem.eo.ti.⁊ facit ꝙ legi tur ⁊ notatur in.c.quia vero de iudi.merito talis poſſeſſio vicioſa ⁊ quaſi violenta non potuit nec debuit impedire an tiquam poſſeſſionem qð minus ſuam poſſeſſionẽ inconti- nenti recuꝑauit cum talis recipiens eninadiectiõne dicatur ſuccedere in vitiuʒ dicto.c.ſepe.⁊.c.quia vero.at dictꝰ epᷣs recepit caſtrum a comite ſciens illud inuaſuʒ ꝑ dictum co- mitem cum illa iuaſio eſſet notoꝛia in loco vnde non pꝛeſu mitur illam ignoꝛaſſe.xli.di.ꝙ dicitis.⁊ de pꝛeſump.c.quan to.⁊ qui in locum alterius ſuccedit eo debet vti.iuꝛ.quo ille in loco cuius ſuccedit vt in.c.eccleſia.vtlit᷑.penð.facit.c.re colentes de ſta. re. Mec obſtat quod.S. dictum eſt ꝙ talre cuperatio debet fieri incontinenti.quia dicendum ꝙconti nenti dicitur aliquid fieri cũ comode fieri poteſt nõ viuertẽ do ad extraneos actus.vt.l.ij.S.confeſtim.ff.ad tercul.vnd in caſu noſtro aꝑtiſſime dixit bar.in.d.l.iij.S.cum igitur.ff. de vi.⁊ vi·ar.ꝙ tales poſſent eſſe circũſtantie ꝙ etiã poſt ſex menſes a tempoꝛe deiectionis diceretur facere inconti nenti.⁊ ponit quaſi exẽpſum in terminis noſtris.t idem videtur de mente glo.⁊ doc.in.c.ſignificaſti de hõi. Erat enim iſte miles abſeens ⁊ infirmus ⁊ habebat agere contra virum potenteʒz. Ita quod his attentis ſatis poteſt dici eũ incõtinenti recuꝑaſſe quibus concludimir ꝙ licuit etiã con tra hunc epCʒ ⁊ in tempoꝛe pꝛefinito ſeu pꝛemiſſo poſſeſſio/ nem dicti caſtri recuꝑaſſe pꝛopꝛia auctoꝛitate vti fecit etiã dici põt ꝙ vĩ vi repulexit vt ĩ iuribus pꝛeallegatis. Ve. nio ad quartum an dictuſ comes iuſte fecerit occupãdo poſ ſeſſionem caſtri ad requiſitionem illius conſeruatoꝛis. Et concluſiue pꝛocedendo credo firmiter quod non eſt multi- plici capite.Dꝛimo quia conſeruatoꝛ non poteſt pꝛoce dere niſi ſuper notoꝛio vt in.c.j.vt ibi nõ.ð offi.dele.li.vj. Sed in caſu noſtro licet factum expulſionis fuiſſet notoꝛiũ malefitium tñ non erat notoꝛium.imo allegatuz fuit ꝓ par te militis ꝙ iuſte ⁊ ſine omni delicto potuit illa expuiſio.2= poſſeſſionis recuperatio fieri ꝙ patet ex pꝛoxime allegatis ⁊ ita facta extitit ⁊ conceſſerunt delictum ⁊ notoꝛietas deli cti.non potuit conſeruatoꝛ vlterius pꝛocedere tanqᷓ; ſuper notoꝛio vt clare firmat glo.quaſi in terminis noſtris in.d. c.pꝛoxime alle ¶ Et quamꝙᷓ poſſit replicari er aduerſo ꝙ negato delicto ⁊ confeſſato facto vt puta quia dicat ſe fecii ſe ad ſuam defenſionem vel animo recuꝑandi ſuam poſſeſ ſionem licuit conſeruatoꝛi ad ſuam inſtructionem ꝑ teſtes etiam parte abſente ſuper notoꝛietate benefitij vt ibidẽ ĩ di cto.c.j.nõ.per Yo.an.ꝙ videt᷑ iſte conſeruatoꝛ effeciſſe ad hoc poteſt tñ reſponderi qð delictum hic nõ poſſit eſſe mo tiuuʒ cum nullum ſubeſſet delictum vnde non eſt qualitas ſine ſubiectio.xxxij.q/ij.quod nõ.non foꝛmatum ⁊.c.ad diſ ſoluendum de deſpon. impu. Et ſic cum pꝛoceſſerit ad vl/ terioꝛa non pꝛonuntiando factum ⁊ delictum eſſe notoꝛiuʒ non valuit ſententia nec pꝛoceſſus ſuꝰ ex quo in veritate nõ erat iudex.cũ deficiat qualitas ſuper qua fundat᷑ igriſdictio vt plene nõ.per Inno.in.c.pꝛeterea de dilac.⁊ in.c.tua de choa.cle.facit.l.in delictis.S.detracta.ff.de noxa.⁊ ple.nõ. per doc.in.c.ſi clericus laycum.⁊.c.cum ſit generale de ſo. compe.⁊ ſi etiam pꝛonũciaſſet factum eſſe notoꝛium. Mi- chilominus non induceretur validitas pꝛoceſſus vigoꝛe ap pellationis ſubſequentis que habet extingere ſeu ſuſpende re iudicatum.:.i.ff.ad turpil.2.l.ii.ff.de penis.⁊.c.venien⸗ tes de iure iur¶ Et quãꝙᷓ; in facto vere notoꝛio non poſſit appellari vt in.c·cũ ſit Romana de appel.tũ a ſententia iu dicadeclarantis factum eſſe notoꝛium debet poſſe appel lari.cũ poſſet iudex iniuſte declaraſſe ſicut ĩ ſimili dicit go. nõbilis in.c/cupientes..ꝙ ſi per.xx.elec.li.vj. licet a ſjen tentia iurenon appellatfur vt in.c.qꝛ.v.de appel.tñ a ſentẽ- tia iudicis declarantis quem incidiſſe in penam legisbene põt appellari.vnde cũ in caſu noſtro fuerit appellatuʒ ad cõ ſeruatoꝛem in facto ſaltem pꝛo tali non licuit comiti obtem perare indaci cuiꝰ ſententia ſeu iuriſdictio erat ſuſpenſa ꝓp- pter appellationis interpoſitionẽ cõ executoꝛis non debeat petere mandato euidenter iniquo.vt nõ.glo.in.c.paſtoꝛal. 5. quia vero de offi.delegat debet enim iudex ſecularis im pẽdire bꝛachium ſuum ad petitionẽ iudicis eccleſiaſtici qñ imploꝛatur ſᷣm deum non autem iniuſte ⁊ in alterius iactu- ram vt dicit tex.in.c.j.de offi.oꝛdi.in fi. Et ibi per doc. Et ꝙ iniuſte epiſcopus pꝛoceſſerit patet vltra pꝛedicta ex ſen tentijs in huiuiuſmodi cauſa pꝛolat? vt.S.dicitur in pꝛeſcri ptioue thematis ¶ Ad pꝛedicta facit vnuʒ notabile dictũ Bar. in.l.iuſte poſſidet.ff.de acqui.poſ.vbi dicitquẽ non excuſari a delicto ex pꝛecepto iudicis ſeu decreto ſi iuder ñ rite pꝛoceſſit. Non ergo excuſatur comes ex pꝛecepto con ſeruatoꝛis pꝛeſertim cum vidiſſet ciuitateʒ voluiſſe virtutẽ appellationis impedire per bꝛachium ſuuʒ. Quinimo pꝛe ſumitur ex pꝛeterito euʒ fuiſſe imuro animo ar.in.c.ſcribã. Et quod ibinõ.de pꝛeſump. Ex pꝛedictis infertur ad jꝭ ciſionem vltimi pꝛincipalis dubij.an contra dictum comi- tem potuerit miles intemptare conditionẽ.l.ſi quis in tan- tam. C. vñ in modo pꝛedicto. Et omiſſis argumẽtis puto dicendum quod ſic ex duplici capite pꝛimo ob pꝛimaʒ inus ſionem violenter factam. Mam licet quis putet reʒ eſſe ſu am ⁊ ſibi licere rem pꝛopꝛiaauctoꝛitate capere nichilominꝰ incidit in penam illius legis vt in.d.l.ſi quis in tantam.⁊ in ſti. vi.bo.rap.S.j.¶ MNecobſtat ſi dicatur quod cuʒ dictus miles pꝛima auctoꝛitate dixit ſibi ius recipiendo poſſeſſio- nem pꝛedictam non debet amplius habere facultatem intẽ ptandi conditionem illius legis.cũ videatur violentie vitiũ purgatum ar. in.l.ij. C. ꝙ me cauſa. Ad hoc enim rñũdet diſpoſitio illius legis ſi quis in tantã ꝓuidetur circa duo pꝛimo vt inuaſoꝛ compellatur poſſeſſionem quã abſtulitre ſtituere poſſeſſoꝛi.⁊ in hoe illa.l.non eſt penalis. Scðo vt dominium illius rei amittat ſi erat dñs ſi non npel⸗ latur illaꝝ rerum extimationẽ reddere.⁊ in hoc illa.l.eſt pe nalis vnde licet ſit menti illius.l.ſatilfactum per recupera- tionem poſſeſſionis cũ non poſſit nec debet amplius com pelli ad poſſeſſionem reſtituendam et quo recuꝑata extitit tamen remanet diſpoſitio illius legis quo ad ſecundaʒ par tem penalem vt in penam violentie perdat dominiuʒ illiꝰ ſi erat dominus alias delictuʒ violentie remaneret ĩpunitũ. Non enim fuit comes in aliquo punitus ex recuꝑatiõe poſ ſeſſionis per militem facta cum ſolum miles rem ſuam re⸗ cuꝑauit quam iure recuperare potuit.vt.s.pꝛobatum ẽ.⁊= pꝛo hoc allego glo.maghã in.d.l.ſi quis in tantã paruman te ſui finem in.v.verſi.qð ſi egi.que concludit quod ſi ſpo- liatus egit pꝛimo tantuʒ ad rem nichilonunus ſuperẽ actio ad penam cum actione non offitio iudicis debeatur pena il lius legis.Et ſic aptiſſime vult ꝙ licet ſpoliatus ſit etiam ĩ iuditio poſſeſſionem conſecutus nichilominus poteſt po- ſtea per ſe agere ad penam illius legis ſi quis in tantam. foꝛ tius hoc dicendum in caſu noſtro in quo non egit.pꝛimo ꝓ poſſeſſionem dutaxat recuperanda in iuditio extra iuditiũ vtens iure permiſſionem ſuam poſſeſſionem recuꝑauit.⁊ hoc puto ſine aliquo ſcrupulo de iure pꝛocedere.non enim peccat qui legis auctoꝛitate agit.vt in.l.graccus.C.de adul terũs.⁊.xxiiii.q.iii:qui peccat. Ex ſecũdo capite poteſt agi contra dominiũ comitem ratione violentie ſecũda vice al legate quia vt ſupꝛa dixi conſeruatoꝛ non rite Nec recte ꝓceſſit in vocando auxilium bꝛachii ſecularis pꝛeſerti poſt appellationem interpoſitam vt.S.pꝛobatũ eſt ⁊ patuit etiã ex ſententiis poſtea latis.ergo comes incidit in penam illiꝰ legis ſi quis in tantam etiaʒ ſi fecit animo obediendiquia tale pꝛeceptum non excuſat a delicto.etiam ſi feciſſet p iuẽ impꝛudentiam vt notabiliter dixit bar.in.d.l.iuſte poſſidet ⁊ ſupꝛa tetigi.⁊ ſacit dictus.s.i.inſti.vi.bo.rap. Mam ⁊ ipᷣe iudex pꝛocedendo non recte dicitur de violentia ſi eam in tulit vel inferri mandauit.vt in.c.cõquerente dereſti:ſpo. ⁊ in.c.cum cauſa de offi.dele.⁊ facit cõtra dictum comiteʒ etiam quod ſupꝛa tetigi.Et ita vt.s.per me concluſum eſt arbitroꝛ iuris eſſe. ¶ Ego Micolaus de tudeſchis abbas monaceñ.Camere apoſtolice auditoꝛ.⁊ domini noſtri pa- he Referendarius melio:i iuditio ſemper ſaluo.Laus deo Amen. on ioi. Naqueſtione que vertitur ſeu verti ſperat᷑ int monaſterium ſancte crucis nonti ſanalanen: eugubineñ.dyoc.ex vna parte.? fratres oꝛdi- nis ſiſterſieñ.ex alia ſuper ſubiectione ſeu ſta tu monaſterij ſancti Gartholamei ð campo regio eiuſdeʒ dyoc.tria ad claritatem deciſiõis arbitroꝛ exa minanda. Ibꝛimo nunquid pen pꝛiuilegia exceptionis 7 vnionis dicto monaſterio ſancti arthoſomei conceſſa ſit pꝛeindicatum iuri monaſtefij ſancte crucis cõo pᷣ ſuppoſito quod pꝛiuilegium nocumẽtum non attulerit an. x.annoꝝ pꝛeſcriptio habeat excludere ius actioneʒ cope tentem dicto monaſterio ſancte crucis Certio ſi talis p⸗ ſcriptio pꝛeiudicet.an dictuʒ monaſteriuʒ ſancte crucis poſ ſit pꝛeſcriptiõe centenaria ſe tueri vigote pꝛiuilegij ceſarij. quod papa poſtmodũ ratum manere ſanxit.pꝛimũ ex oꝛdi- ne agrediens.videtur pꝛimo quod per pꝛiuilegium allexan- dri per gregoꝛium poſtmodũ coꝛꝛoboꝛatuʒ ſit iuri dicti mo naſterij ſancte crucis.pꝛeindicatum ſanxit enim dictus alle xander qð dictũ monaſteriuʒ ſancti bartholomei.neq; epᷣo neq; abbati nec deniqʒ cuiq; clericoꝛum ſen ſeculariuʒ ſed ſibi tantũmodo ſucce ſioꝛibus que ſuis romanis pomiificibꝰ de ſua ſubiectione reſpondeat. Et adiecit poſt pauca quod ſi quiſpiam vel epiſcopus vel abbas vel quelibet perſona puiuſmodi noſire conſtitutionis edictum per aliquamachi-⸗ nationem ſubtilitatis qᷓ aſtuſiam pꝛefatum ſibi arrogauerit vel ſubderit monaſterio ⁊ is qui dederit ⁊ is qui male ſuſce pit vſq; dum reſipiſcat ⁊ qð male pꝛeſũptuʒ ⁊ reddat ꝑ au- ctoꝛitateʒ dei omnipotentis.? heati petri apoſtoloꝝ pꝛinci pis perpetue dominationis vĩculo ⁊ anathematis innode⸗ tur ⁊c. ““ ergo papa qui plenitudineʒ habet poteſtaſ vt in.c.cũcta per munduʒ.⁊.c.pꝛincipaliter.ix.q/iij· exeme rit dictum monaſteriũ a ſubiectiõe ep̃i ⁊ abbatis ⁊ cuiuicũ/ qʒ alterius perſone quod eum potuiſſe ſacere in dubiũ mi- nime reuocanduʒ eſt vt in.c.ſi papa de pꝛiuile.li.vj.facit.c. dudum ⁊. c.quãuis de pꝛeben.eo.li.ergo non põt monaſte- rium ſancte crucis aliquam ſubiectionez in dicto monaſte- rio pꝛetẽdere. Si enim pꝛeiudicatur epᷣo cuius poteſtas eſt oꝛdinaria ſupꝛa monaſteriuʒ.xviij.q.ij emonaſteria.⁊.c.ab- bates.⁊.c.ſi quis abhas.⁊ de religio.domi.c.cuʒ dilectus.⁊ venerabiſis cum ſi. Foꝛtius debet pꝛeiudicare abbatis ſan- cte crucis pꝛetendẽti aliqualez ſuperioꝛitatem ex inſtitutio ne dicti munaſterij.dũtaxat dictus enim abbas ſoluʒ pꝛetẽ dere poterat quatuoꝛ.ſ.confirmationẽ abbatis. Item reue rentiam ⁊? obedientiam ⁊ certum annuuʒ cenſuʒ.hec enim quatuoꝛ dũtarat reſeruauit patroni tẽpoꝛe fundatiõis ab * bati monaſterij ſancte crucis facilius ergo debent tolli iſta ? de ime ſpetiali contra ius cõmune quꝗ poteſtas epi que oꝛ diuaria eſt ⁊ fauoꝛabilis ⁊ ſuper plena ſubiectiõe fundata ẽ. Sed nulli dubium quod epᷣo pꝛeiudicetur dicto.c.ſi papa.2⸗ c.infra de pꝛiuile.li.vj.⁊.xvj.q.i.quia frater multo magis d bet pꝛeiudicare abbati ar.in.c.dilectus de offi.lłe. Mec põt allegari ſurreptio cũ de abbate fuerit facta in pꝛiuilegio ſpe tialis mentio que non poterat veriſicari mſi in iure ſpetiali cum de iuꝛ cõmuni.vnuʒ monaſteriuʒ non ſit ſub alio.d.c. monaſteria.⁊ nõ.in.c.in pꝛeſentia de pꝛoba. Scðo adiu uat vnio nouiter facta per dominuʒ papam inodiernum in eo quod illud monaſteriumoniuit fratribus Cicernenſibꝰ ſubfrahendo dignitateʒ abbatialeʒ quod indubitanter face re potuit.vt in.c.ſicut venire de exceſſ.pꝛela.⁊ in.c.⁊ cẽpo ris qualitaſ.xvj.q.j.pꝛeſertim cum fuerit facta poſt dictum pꝛiuilegiuʒ ⁊ poſt iura pꝛeſcripta contra monaſteriũ ſancte cruciſ pꝛeſcriptio enim omnem actionẽ pꝛecludit vt dic tex. in.c·ad aures de pꝛeſcrip.. Mon ergo fuit opus mentionẽ facere de monaſterio ſancte crucis.cum ipſius ius iaʒ ſubla. tum erat per pꝛiuilegium alexandri.⁊ per pꝛeſcriptioncʒ qᷓ dragenariam. Sed his non obſtantibus contrariam ſente tiam puto pꝛeualere.vt.ſ.per pꝛiuilegiũ allexandri vel vnio nis facte per dñm martinum nullum pꝛeiuditium fuerit ir rogatum iuri monaſterij ſancte crucis.Moueoꝛ pꝛimo q de intentiõe pꝛincipis eſt nunqᷓ pꝛeiudicare iuri tertij niſii de eo ſpetialem faciat mentionem. vt in.c.ſuper eo.de of. dele. ⁊.lcij. F.ſi quis a pꝛincipe.ff.ne quid in loco pub.pꝛeſ tim cum derogaturinſtitutioni benifitij.⁊ diſpoſitionila-- cali.ne laici per hoc ſubtrahantur a fundatione eccleſiaruʒ. Ald hoc glo. notatur ĩcle. per litteras de pꝛeben.? quod notatur in docto.in.c.cum dilectus de iure patro Sed in caſu noſtro non haet⸗ fuit ſpetial mentio de iuribus cõpe tentibus monaſterio ſancte crucis ergo talia pꝛiuilegia non obtinent firmitatem T pꝛeiuditiũ illius monaſterij. Mec ob ſtat quod in pꝛiuilegio allexandri ſeu gregoꝛij fuerit dictum vt nulli abbati ſubtacest ⁊c. Quia iſta non ẽ ſuffitiens mẽ tio.vt pꝛeiudicet᷑ iuri monaſterij · qꝛ mentio debet eſſe ſpe tialis ⁊ non ita gñalis vt in.c.ij.de dolo ⁊ cõtuma.⁊ qð ibi nõ.per doc.in.c.cum dilecto de relcrip. Et bonuſ tex.in.c. cum dilecto de pꝛeſcrip. Et bonus tex.in.c.bone de cõfir. vti. vel inu.pꝛeſertim in caſu noſtro.erat fiẽda ſpetialis mẽ tio in quo illa iura eraãt debita.moõn. ſancte crucis expꝛime ua inſtitut᷑.mõn.⁊= diſpoſitione layci pꝛoni. Mam papa per ſuum pꝛiuilegium nonintendit pꝛeiudicare inſtitutioni beñ fitii.niſi hoc aperte exprimat vt in.c.cũ dilectus de iure pa tro.facit optime.c.monaſteria.xv.q.vii.⁊.c.cleuteriꝰ.xviii q.ii.potuit enimi papa in ſuo pꝛuilegio intelligere de abba te qui in certis religionibus vocatur pater abbas.cui modi cum pꝛeiuditiũ irrogatur. vnde non debemuſ pꝛeſumere ra tionibus pꝛedictis papam intellexiſſe per verba generalia ðᷣ ſpetiali diſpoſitione patroni. Ad idem bonus tex.in.c. ex mulſtiplici de cleri.vbi pʒ quod pꝛiuilegium non pꝛeiudi cat compoſitioni pꝛius facte.de illa ſpetiali mentione nõ fa cta ⁊ in.c.cum olim de pꝛeſcrip. vbi pꝛiuilegiũ non pꝛeiudi cat laudo lato ex cõpꝛomiſſo ſoꝛtius non ðbet pꝛeiudicare i ſtitutioni benefitiiſeu monaſterii.de illa ſpetiali mentione nõ habita. ¶ Secundo facit. c. veniẽs de pꝛeſcrip.vbi tex. notabilis inuit qð ſi pꝛinceps conceſſit alicui pꝛiuilegiuʒ cũ 3. uali reſeruatione iuris alterius non naerpeluiegium. n poſt modũ conceſſum ſuper illis iuribus ſuis.aliqua li reſeruatione pꝛius facta de illa non habita mentione que ſi papa ſciuiſſet illam reſeruationem non cõceſſiſſet foꝛte ſine illa vt ibl notabiliter deciditur ergo idem ⁊ foꝛti dicẽ dum in caſu noſtro quod ſi papa ſciuiſſet quod illa quatuoꝛ iura fuiſſent reſeruata per patronũ mõaſterio ſancte cruciſ nunqᷓ conceſſiſſet illam plenaʒ cremnptian⸗ ſine illoꝝ iuriũ reſeruatione quĩ ſaltem de illis fecifſet mentionẽ pꝛeſertiʒ cum potuiſſet concedi exẽptio cum illoꝝ iurium reſeruatio ne quia illa iura non inducunt plenam ſubiectioneʒ vt clare inuitur ex.c.his qui de maio.⁊ obedi.⁊.c.cũ ĩter de re iudi. vbi enumerant᷑ ĩ multa iura inferentia penam ſubiectioneʒ ⁊ iter illa enumeratur obedientia ⁊ reuerẽtia tanꝙᷓ ſpeties. ans adducitur.c.i.de conſti.li.vi.vbi dicit᷑ qd papa r ſuam conſtitutionem nõ cenſetur velle tollere ſtatuta. ⁊ conſuetudines cuʒ ĩ facto conſiſtunt niſide eis fecerit mẽ nonem. Krgo foꝛtius idem dicendũ ĩ pꝛiuilegio idem dicẽ dum qð non emanat cũ tanta moderatione ſicut ius cõmu ne vt ibi notatur. Mon ergo debet tolli ſtatutũ = oꝛdinamẽ tum factum ĩ inſtitutione monaſterii ꝑ pꝛiuilegiuʒ pape ex quo de illo non fuit facta ſpetialis mentio. 4 Quarto fac quia gregoꝛiusſeu allexander voluit ſimpliciter derogare iuri monaſ.ſancte crucis qꝛ dixit quod per hoc pꝛiuilegiuʒ exemptionis non deberet recedere acaritate ſancte crucis pꝛout ĩ alio pꝛiuilegio dixerat vnde credendum eſtquedo illa verba voluit reſeruare omnia iura cõpetentia mõn.ſan cte crucis non ergo reſeruaret illi caritatem ſi vellet ſibi ſub trabere cenſum ab antiquo impoſitum vel alia iura ſibi re uata.vt in.d.c.eleutheriuſ facit.c.quanto de cenſi¶ Cari tas eſt enim recta voluntas ab omnibus terrẽis pꝛoꝛſus ad uerſa ⁊c.vt in.c.caritas de penitẽ.di.ii.⁊ in iſtis fienda lar ga ĩterpꝛetatio vt non pꝛeiudiceretur iuri alterius ſine cã iuxta nõ.per bar.in.l.omnes populi.ff. de inſti.⁊ iure.⁊.l. non dubium.ſff. de legi.facit.c.cuũ dilectus de conſue.⁊.l.ii .de noxa. hoc idem ⁊ clarius in pꝛopoſito noſtro voluit nno.i.c.dudum de pꝛiuile. vbi dicit qð omnia pꝛiuilegia pꝛeiuditialia ſtricte ſterpꝛetanda ſunt ? quantum poteſt ad iuris conſonantiam reducenda. ff. de nui.? pupil.i.ex facto 7 de deci. c. ſugeſtum. Et idem dicit in pꝛiuuegio exemptio nis quare ibi poſt multa concludit quod non valet pꝛiuilegi um exemptionis non facta mentione ð poſſeſſione alteriuſ bona fide habita.lʒʒ inueritate non habeat pꝛopꝛietatem ⁊ idem firmauit glo.i.c.ii.de deci.li.vi. (orn ergo dicẽ dũ in caſu noſtro quod non valet pꝛiuilegium non facta mẽ tione de poſſeſſione ſeu pꝛopꝛietate monaſterũ ſancte cru cis. Et idem dicenduʒ eſt per omnia quo ad vnionẽ nouit pꝛeſſa digntatis abbatialis. Mon obſtat quod ſupꝛa dictuʒ fuit de pꝛeſcriptione.quia ſtati reſpondebitur in ſcdᷣo 2 ter tio dubio.hec quo ad bꝛimuʒ dubium que puto eſſe veriſſi ma? indubirata ⁊ ſatis patet reſponſio ad contraria ſuperi us ſdꝛmata. Ad m dubiuz an ſaltem. xl. annoꝝ pꝛeiudi tio pꝛeiudicet᷑ dicto monaſterio ſante crucis.quia cũᷣ infra il lud tempus nullam electionis de abbate facte confirmatio nem fecerit nec cenfuʒ receperit nec reuerentiã. Nec obe dlientiam habuit.Et videtur pꝛimo quod ſi Aaregulari ter contra eccleſiam citra Romonã ſufficit pꝛeſcriptio.xl. annoꝝ cũ bona fide.vt in· c.de quarta.⁊.c.illud de pꝛeſcrp. Miec reqnitur citra ius cõmune cũ non ſit hic cõtra pꝛeſcri- bentem. vt in. c. . eo. ti. . vj. ? pꝛeſcriptio.xl annoꝝ omneʒ bro:lus actionem excludit vt dicit tex. in. d. c. ad aures de pꝛeſerip. S cendũ quod reſpuctu iuris confirmãdi abbatez in monaſte rio ſancti bartholomei current cõtra moſteriuʒ ſancte cruciſ ratio eſt conuincibilis qꝛ pꝛopter reſeruationẽ factam de ec eſijs collegiatis pꝛe ſertiʒ de cathedralibus ⸗ monaſterijs per multos Romanos pontifices ſucceſſiue non potuit ab bas ſancte crucis pꝛo tẽpoꝛe exiſtens ius ſibi?n hoc cõpe⸗ tens exercere. vnde cũ ſuerit impeditus ipedimento iuris nulla currit contra eum pꝛeſcriptõ.vt in.l. . C. de annu. ex⸗ cep. ⁊ in.l.in rebus. de iuꝛ. dot. vbi pʒ quod durante pat᷑ na poteſtate non cmrit contra fili.pꝛeſcriptio ĩ rebus aduẽ ticijs.quia non poterat illo tempoꝛe agere cũ plena illan re D rum adminiſtratio pertineat ad patrẽ. vt in. d.l.jenec cõſta te matrimonio currit pꝛeſcriptio in iuribus dotalibus cõtra iuxta.qꝛ non poteſt tunc agere. cum plena adminiſtratio pꝑ tuest ad maritum d.lin rebus. æ.l dote ancillam. C. derel ven. ¶Ach idem. c.. 2. c. iij. de pꝛeſcrip. :.c. er tranmi,. 3 o.ti· cic. guia diuerſitatem de conceſſ. pꝛeben. in quib in. ribns. patet quod eccleſie vacanti vel abenti pꝛelatuz inu tilem ad agendum non currit pꝛeſcriptio. Sed in caſu nr̃o abbas ſancte erucis pꝛo tempoꝛe exiſtens fuit impeditquo Ad actum confirmationis ideo non currit cõtra eum pꝛeſcri ptio. Remanſit ergo hoc ius in habitu apud eumlʒ interdi ctum ſit exercitium ad bene placitum pape per reſeruatio nis actum. Hec bapa excercendo hoc ius confirmationis dicitur pꝛeſeribere etiam ſi per mille annos hec faceret cũ hoc faciat ex poteſtats plenitudine.? hoc caſu poterit ĩtel- ligi dictum ſpetic in ti. de pꝛeſcrip.i.illud dum dixit. papaʒ non pꝛeſcribere contra eccleſias inferioꝛes cum ipſe iaz ſine pꝛeſcrip.ſit vniuerſalis dñs. Wꝛeterea in pꝛeſcriptione requiritur bona fides vt ſic credat illud ius.ad eum pertine re ita qd excerceat credẽs iure ſuo vti vt in. c. ſi virgo. xxtiiij q.ij cit. l. ſeff. queamo. m amit. nö. Inno. in. cboneel . ij. de poſtu. pꝛe. Sed dñs papa actuz confirmationis ex cercuit ? excercet non de poteſtate oꝛdinata. ſed abſoluta „* reſeruationis actum ⁊ ſcit quod de iure cõmuni ⁊ poteſta⸗ te oꝛdinaria hoc ius pertinet ad inferioxem licet poſſit con currere in confirmationis actu cũ oꝛdinario.vt in. c.ij. = c. ſia ſede de pꝛeben.li.vj.ergo non põt in hoc allegari.pꝛe/ ſcriptio ex perſona pape. lec contra abbatem ſancte cru cis qui non depꝛehenditur in negigentia cũ habuerit manꝰ ligatas per reſeruationis ſuũmoꝝ pontificum. vt in iuribus ſuperius allegatiſ pꝛeſcriptio enim eſt inducta pꝛincipaliter in odium negligentium vt in.. .ff. de vſuc. ?2. xvj q.iii.5. poteſt ⁊ in in caſu noſtro nulla negligentia reperitur ex par te abbatis ſancte crucis. Nec obſtat ſi dicatur quod fuit ne negligens in alijs quia per hoc pꝛeſc iptio non debet exten di ad iura in quibus non fuit cõmiſſa negligentia. quia pꝛe- ſcriptio eſt ſtricti inris ⁊ tantum pꝛeſcribitur quantũ poſſi- detur. vt pꝛobatur in. c. auditis 7. c. cum olium de pꝛeſcrip. 2.c.· cum contingat de deci. nõ. bar. in. l.j. . ſi quis.ff.de ſti. actuq; pꝛiua.⁊? n no.in.c.dilectus ð appel. mo. D appel. rgo ne⸗ ceſſario concluditur quod vnio facta per dñm noſtruʒ mar tinum ſuppꝛemendo dignitatem abbatis ſancte crucis fuit tanqꝙᷓ ſurreptitia ipſo iu⸗ nulla quid fuiſſet ifoꝛmatus ꝙ tar vnio redundabat in bꝛeiuditium monaſterij ſancte crucis nullo modo vnionem feciſſet vel ſaltem non ita de facili g talis ſuppꝛeſſio habuit inducere ſureptionem. vt in.c. po ed his non obſtantibus putoĩ caſu noſtro fic di —l, i- arpni, ſſtulaſti ? quod ibi nõ.hoſti.de reſcrip. qd dico pcedere etis ſi papa vnionem motu pꝛopꝛio feciſſe quia motus pꝛo licet excludat ſurre tionẽ non tñ firmat gratiam contra in tentionem ſeribenuis.·qui in du io non videtur velle pꝛeiu dicare tertio. vt nõ. Jo. an:in.c.ſi motu pꝛopꝛio dè pꝛebẽ. li. vj. ⁊ cal.in.c. cum dilectus de iure patro.⁊ do. de rota ðᷣ ciſione.ioy. facit.l.ij. F. ſi quis a pꝛincipe.ff. ne q uid in loco pub. 2 q E Inno .in.c. vud de pꝛiuile.? glo. in. c. ij. de ð . Nuinimo poſſit attẽptari quod etiam reſpectu obegientie nulla currerit pꝛeſcriptio qualibet potuerit ab-⸗ bas ſancte crucie aliqua honeſta peꝛcipere pꝛeſertiz moes reſoꝛmando abbati ſancti bartholomei non tñ per hoc con cluditur qõ ſi non pceperit currerit pꝛeſcriptio contra enm cum iſte ſit actus mere facultatis 7 non neceſſitatis nõ eni fuit in inſtitutione dictum vt abbas ſancte crucis excerceat contra abbatẽ ſancti bartholomei iuriſdictionem ſed qðte⸗ netur abbas ſancti bartholomei ad obedientiam æ reueren tiam abbati ſancte crucis. SE ergo iſte non obediuit qꝛ ille non pꝛecępit non per hoc ſt contra eum pꝛeſcriptum quia non vſu inducitur conſuerudo vel pꝛeſcriptio ex quo nõpa ainccze actum contra diſpoſitionẽ iurii vt nõ.per Jo. * An. in. c. Joannes de cleri.coniu. æ per Ey. inil.ij. C. que ſit lon. conſue. pbatur in.1. hoc aũt iura. ff. de ſui. vr. pꝛedi:? ĩ l. al cuijs tollendi in ſolo meo vſq; ad celum nõ pꝛeſcribãt contra me ſi altius non extulit ex quo nihil factum ĩcontra rium quia iſte ẽ actus mere facultatis 7 ĩ actu facultatis nõ currit pꝛeſcriptio per nõ vſum vt nõ.·in iuribus pꝛeal.? i c. er parte eſtruſis de conceſ.pꝛeben.⁊ foꝛte nõ occurrit caũs in quo haberet neceſſe pcſpere ar. eox que nõ. bar. in.l. cuʒ . ſcimus. C. de ag. ? cenſi. li j. eſpectu vero reuerentie eſ ſet animaduertédũ an ſubtraxerit abbas ſancti bartholomei reuerentiam abbati ſancte crucis. quod difficile eſſet pꝛoba nam illa conſiſtit in ſalutationis actu. velper alium mo⸗ Qum per quem ſit reuerentia m modum batrie iux.nõ. in c. his qui de ma.æ obe. tota difficuſtas ſtat circa cenſum nõ ſolutum qð an ſit completa pꝛeſcniptio. xl. annoe multa ve bent conſiderali? nou ſolus tranſcurſus annoꝶ multa eni impedtiunt pꝛeſcriptionis curſumi vt vacatio mõaſterii ſan. cte crucis. Mam tempus vacationis debet ſubduci de me dio. vt in. c. j.2.c. de quarta. ?.c.auditis de pꝛeſcrip.que iu- ra babent locum etiam in le iginfenonbus vr no. An. pꝛeſcriptio qñ tanta ẽ ndte⸗ qð quis nõ redditur ttuuſ vt in.c. tranſmiſſa de pꝛeſcrip.⁊ qð ibi nõ. Inno. Ich in tẽpoꝛe n oꝛtaſit eis. quia illa eſt dei hoſtilitas vt nõ bar. in. c. olim el.j.·de reſti. ſpo. teʒ tẽpoꝛe guerre nõ currit in.Inaturaliter. f de vſucap. ¶ Iem tepoꝛe ſeiſmatis vt no.in. c. cum nobis de pꝛeſcrip.i ntelligo ſi erant diuerſe Obechientie ? ius.nõ reddatur vus contra: lteruʒ iuxta no. ĩ dicto. c. ertranſmiſſa. Omnia enim tẽpoꝛa debent de tem⸗ poꝛe pꝛeſcriptionis ſubduci ? ſi non remanet illius ſubdu- cis tempus. xl. annoꝑ hʒ monaſteriu; ſancte crucis funda tam intentionem ſuam vt in. c. auditis de pꝛeſcrip. ſi vero piꝛeſcriptio remaneret cõpleta debet aduertere an mona. ſancti bartholomei fuerit in bona fide in non ſoluendo cen ſum. an mala fides pꝛubatur ſi erat fama in loco quod debebat dare cenſum mona. ſancte crucis vel apparebat ꝑ galiquam ſcripturaz exñtem vel hoc audiuerunt ab aliqua ꝑ ſona aqua veriſimiſ credere debuerunt per hec enim ? ſi milia pbatur mala fides.vt no.bar. in.l.celſ us. ff. de vſuc. 2 ſipoteſt de his conſtare Uipedi⸗ pꝛeſctiptio per.c.fi. d Ppꝛeſcrip. ? per regula poſſeſſo⸗ „* male ſidei de reg.iur.li. vj. Zi autem non poteſt pꝛobari ita quod remaet inconcuſ ſu pꝛeſcriptio.xl. annoꝝ tunc eſt recurrendu ad factum ? vl· inmi Pubin Vlunquli poſſit mona. ſancte crucis ſe tueri pꝛeſcriptione cèntenaria vigoꝛe pꝛiuilegioꝝ frederici henri ci Imperatoꝛ. poſtea appꝛobatoꝝ ꝑ papam honoꝛium q̃r tum. Et videtur pꝛimo quod nõ qm Imperatoꝛes nõ po tuerunt pꝛiuilegiare monaſteria in pꝛeiuditiuʒ foꝛi eccleſia ſtici.vt nõ. Inno. in. c. impa. de reſtt. Lum ergo de iure eccleſia v tur pſcriptione. xannoꝝ contra aliam eccleſiã vt in.c.de quarta ⁊?.c.ad aures de pᷣſcrip.ergo non debet ꝓp eſſe pꝛiuilegium peratorum facit.c.dudum de cleri. UNec obſtat aphprobatio honorij pape multiplici erroe. Nrimo quia cõfirmatio in forma cõi facta parũ ꝓdeſt nde n. eletü ancte marie de conſti. ?. xcvj. di. bene quidem. . 4 on validat actum nllum vt legitur? notatur in.c.ꝗa „ diuerſitatem de concelſ. preben. 2.c. li. de confr. vti dietck 2 conſuloiurie eſſe. Ego nicolaus de ſcicili monaceñ. ab. cenin facta in formacõi? non er certa ſcientia qñ non in ſe bas ? docto⸗ in teſtimoniuz me hꝛopaia manuſuſcripſi ſi ritur totus teuor rei confirmate vel cum non apponitur da gillum meum in p; mi feci· Laus deo. facit quod legitur? no.in.l.fiff · de iurſom. iu.? in. c. a nob 7 certa ſcientia rei cõfirmate · vt nõ. in. c. j.2. c· ante penul. plt. de conſir. vti. ſed in caſu noſtro non apponitur tenos- on. io2. conſirmatione ilaꝝ peiuilegioꝝ nec clauſula ex certa ſcien- SS tia ergo ⁊c. Abpnipotentis dei ſuffragio poſtulato. In cauſa que vertitur inter monaſterium ſancte crucis fonti ſauellane exꝑte vna? fratres ci- Kſerſieñ· oꝛdinis ex alia ſuper ſubiectione ſen go 7 Dꝛeteres pꝛiuile gium Imperatoꝛis valet quo ad ſuos ſubditos vt.l. cunctos populos. C. de ſüma tri. de ſen. excöica. Ergo cöfirmatio valet iolũ quo adij ubditol. Sed bis non obſtantis cõtrariũ arbitr o de iure pꝛoceder. validitate vnionis facte cuidam monaſterio Moueoꝛ pꝛin. quia dñs papa in ſuo pꝛiuilegio ñ fuit Vuu dictop fratrum de monte ſancti bartholomei de campo:i verbo confirmamus · ? ſic non poteſt dici quod fuerit cofir gio ac etiam ſuper iuribus cõpetentibus dicto monaſterio matio ĩ foꝛma cõi ſed vſus fuit verbo ſcimus p quod verbũ ſancte crucil impꝛefato monaſterio ſancti bartholomei. ali non inducitur confirmatio. ſed potius legis noue edicõ ar. qua ſigillatini pio deriſione dicte queſtionis veniũt exaãmi in. c. generali de electio. li. vj binc ſanctio eſt nomẽ cõſtitu- nanda. Et paimo que iura poſſit pꝛetendere monaſterium tionis canoice vt nõ. glo. in cle. j. de conceſſ. pꝛeben. in. x. ſancte crucis. Wirca monaſteriũ lancti bartholomei ſecun⸗ ſancimus vnde ponderanda ſunt vVerba Impatois ? verba do pꝛeſuppoſito quod aliqua iura ſibi aliquo iure ſpetiali cõ pape. Amperatoꝛ enĩ ſimplr decreuit qð nulla pꝛeſcriptio petant an illis ſit derogatuz per pꝛiuile gium allexander er mino: centenaria caderet contra monaſteriũ ſancte crucis. gregoꝛium papam poſtmoduũ conoboratum. ꝗ ertio ſi Mec reſtrinxit ſe ad perſõas ſeculares vel eccleſiaſticas ho dicturn pꝛiuilegium non obſtat an ſlaltem habet obſtare pꝛi noꝛius vero ſupueniens ſic inquid pꝛeterea oẽs hbertates uilegium vnionis per duũm martinum hodiernum ſũmum 7 imunitates ad memoꝛie a frederico ⁊ benrico mpera⸗ tindubitatum pontificem facte. NRuarto ? vltimo an p toꝛibus vobis ? oꝛdini veſtro conceſſas ratas ? gratas habe AAüilctis non olſtantibus poſſit ſaltim allari contra dictuz mo tes ⁊ ess futuris tempoꝛibus illibatas manere ſ anctim⸗ 726. naſterium ſancte crucis poſſit pꝛetendere cenſuʒ in quibul MQue verba clara luce demonſtrat quod honorius non ſim— dam inſttumentis ſuis contentu ſibi debituʒ a dicto mona pliciter ? in foꝛma cõmuni voluit confirmare imo pan-diil ſterio ſancti bartholomei fuit enim dictus cenſus ſolutꝰ di poſuitlegem pꝛiugtam edendo· Hom qõ pꝛincipi placuit o monaſterio ſancte crucis per tantuz tempus de quibus legis habet vigoꝛem inſtitutide iure na.gen.? ciui· . ſʒ gõ M memoꝛia non extitit enim per aliqua inſtrumẽta ꝓducta pꝛincipi ⁊ omnia ia facimus quibus auctoꝛitatem niam peoer monaſterlũ ſancte crucis pꝛobentur plime pꝛeſiationeſ partimur vt i.l. . C. de vete . iuẽ· enu. · bonus tex. iſili incc. dicti cenſus tñ de initio pꝛeſtationis Boganpaler. Mann Ij.ſi apoſtolum de pꝛeben. li. vj. Ange potius nuncler poagina illoꝝ inſtrumentoꝝ nuliaz facit mentione; de initio pape quam impꝛis. Mꝛeterea videmus quod ſi ex ciulis pꝛeſtationis ſed omni vident᷑ continuata ſuper antiqua ?7 canonizatur ꝑ papam habet canonis vigoꝛe. vt in. c. in Pꝛ- Debita pꝛeſtatione. A⸗ eſcriptio ant tanti tempoꝛis ſuf mis ⁊ idi bona glo.ij. q/j. ſlo. do. in. c. . ve reſcrip. ſoꝛlius iicitad pꝛeſcribenduz cenſum ẽt nulla cauſa aꝑente expꝛe ergo debet dictum pꝛiuilegiü habere vim canonis cum pa- Aiſatione tanti tẽpoꝛis pꝛeſumitur cã. vt nõ.·glo.j.q.j. nullus pa expꝛeſſe ſanxerit vt illa illibata pmaneant ⁊ I no expꝛeſ Et boſti.: Jo. an in. c peruenit de cenſi. ꝛb r. in.l.cum ſerint que ſint ille imunitates tñ ſatis babent pꝛo expꝛeſſis mrem vvlo. f. de vſur. vel ſaltem negari non põt quinꝑ mo Eerxquo papa ad illa pꝛiuile gia ſe retuiit. vt in. c. quditis de ſf. daſterium ſancte crucis pꝛ. batur perceptio cenſus ſaltiʒ ꝑ. ſcrip. wi bonus tex. in fili ? in. l.plte C. de ſen. qᷓ ſiue cer. q rxij annos cötinuos vt clare colligitur ex inſtrumẽtis pꝛo in. c. cum bertoldus de re iudi. /ocidem pꝛobatu bber uctis pꝛopter monaſteria ac atteſtationibus quorũdam te- optimũ ſimile Nam a pꝛincipio impꝑ: fuit qui dedit paiuile- ffſium ex parte mona ſancte crucis pꝛoductoꝝ ex quo enim gium eccleſiis circa marer iam pꝛeſcriptionis. vt.l.fi· ei aut pꝛobatur pꝛincipiuz.7 finis ac alia tempoꝛa inter media re quas actiones. C. de ſa.ſan eccle. aten ſupuenit insaa fultat iuĩ pꝛeſũptio quod in oĩbus annis intermedijs mõa. nonicum? aslegenahſaovann⸗ in genere vt in. cc cumno ſancte crucis fuerit in poſſefſione pcipiendi dictuʒ cenſum bis cum ſi. de pꝛeſcrip. t per hanc appꝛobationẽ pabuee vt no. bar. in. l.cellus. ff. de vſuc.? glo. in. c. volumus. xvij. runt vigoꝛem etig quo ad ſoꝛum eccleſiaſticuz ? inter eccſe gg. lij facit. .quicũq; C. de apothis. l. · pꝛeſcriptio autem ſias ⁊ per hoc tollitur vnumn motiuu quod allegatur contra nedum.ixxxij.annoꝝ ſed.xl.annoꝝ currit contra eccleſiaz vt am pꝛimo põt de directo negari quod hic papa pꝛeſcrip. cti bartholomei ? non per papaʒ vnde pꝛeſuppoſito quod cenſ imona.ad hoc.c.j· de pꝛe monaſteriuz ſancte crucis videlicet quod appꝛobatio pape non debet habere locũ contra ipm papam per ſcribentem. luribus maxime cũ agitur de pꝛeſcriptione an . in. c. de quarta ? in. cillud. ?/c.auditis cum fi. de pꝛeſcrip. Mec obſtat ſi dicatur quod in pꝛeſcriptione requirũtur bo lam pꝛimo pot de diree quo . na fides ? titulus cũ pꝛeſcriptio iſtius cenſus ſit contra ius ferit. Mam ſubtraxit cenſus pꝛeſcribit per monaſteriũ ſan- coõe cum de iure cõi vnum monalterinzn teneal pꝛeſtaẽ crip. li. vj . ? quod ibi . . eccleſia ſancti bartholomei per papaz eſſet erehte tñi ſluis . Iteʒ pꝛeſtatio cenſus eſt quaſi quedaʒ ſeruitꝰ. Ergo ibus maymecu⸗ iptione anne Mon gau- ls &Pon ides non debet pꝛeſumi cum quelibet res pꝛeſumat᷑ det pꝛiuilegio ro ge eceleſis vt no. glo. in. c. dilect de cap 1 vhibera de quo ꝑ glo.? bar. in.l. . · i· f. de iti. actuq; pꝛiua. pel.mona. ⁊ in. c.ad audientiam de eſcrip. ꝑ doc. in. c. cũ 2ðèð .2 Ai er Ap. ? Aios inj·lj C. de ſeruitu. per canoniſtas in.. ſi nobis eo. tl. c. xvj. · iiij volumus. ¶ Item pꝛeſuppolito ? diligenti de fo.compe.Ad hoc enim reſpondi põt. ¶ t non conceſſo ꝙ bic papa lcripſiſſet q pꝛiuile giuz per eũ pꝛimo circa articuluʒ boneligei dico enim qð uͤla eſt pꝛelu conceſſum debet babere locum indiſtincte ex quo generati tfae⸗ mDenda er curſu longiſſimi tpis lz. poſſe eſſio ſit Gung .N ter conceſſit. Mam pꝛinilegium largifſima inierpꝛetatio- notanter voluit Anno. in · c. ij 8 in iteg. reſtitu. facit qð nõ. c. olim de ver. ſig. vbi per Jo. an. facit. ccum dilectus de conſue. pꝛo hoc illud ſapientis patere legem quam tu ipe tu. . in.. cum omnes de conſtit · hoc apꝑte ſenſit dñs Jo. an . . C. enim pꝛedicti doc: quod ſufficit pꝛobari aliquid vt excluda cum nobis de pꝛeſcrip. vbi voluit quod papa põt pꝛeſcribe tur pꝛeſumptio malefidei vtputaq: poſfoꝛ. audiuit dici a ꝗ re contra ecclenam inferioꝛẽ ſed ſpatio.xi.annoꝝ ⁊ in illud buſdam vicinis fidedignis quod ſibi competebat illud ĩ ſer er tempus. xl.annoxꝝ habet eli JRiegl ex iuꝛ ſpetia uitutis vel ſi erat ſama de hoc in loco vel erant alique ſerui ii per papam appꝛobato ſe iducto. Ergo idem dicendum nnn. caſu noſtro autẽ multa ſimilia argumenta con in iſto pꝛinilegio centum annoꝝ ? hoctenendum habitop currunt. Mam fama erat in loco qdᷣ monaſteriũ ſancti bar ſertim reſpectu qõ pꝛeſcriptio eſt odioſa ? reſtringenda vti tholomei erat ſubiectum ? cenſuale monaſterio ſancte u c.cũ contingat de cleri · cũſ. Et hec ſufficiant necoẽm alit cis vt patet ex atteſtationibus quorundam teſtium. ¶ Ite ad contratia reſpondere quia ſatis remanent per pꝛedicta quod eſt foꝛtius pꝛoducitur quodam pꝛiuilegiuʒ Innocẽ ſoluta ? clara. Etita vt ſupꝛa per me cõcluſum extitit dico ciiſecundi vbi narrat qð dictum monaſteriuʒ lancti bartbo nem recepit contra mine⸗ nõ.bar.in.l.beneficc bar. in. l.cũ queritur. E. vnde vi.? videtur pꝛobari in· c· cuʒ um. ff. de conſtitu. pꝛin.? Inno.in. c. cũ dilecti de dona. ? i⸗ eccleſia ſutrina de cau.poſſ.⁊ pꝛopꝛie. t in calu noſtro ñ ſolum concurrit poſſeſſio longiſſimi tꝑis ſed etiam adſunt multa aglia argumenta que perſeſ ufficerent ad pꝛeſũptõnẽ leris ⁊ quod quiſq; iuris in alterũ ſtatuit iße debʒ vti . eo vt bone ſidei iuxta nõ.per bar. in dicta. li. C. de ſi eruitu · dicũt ℳ lomei ſpectat ⁊ pertinet ad monaſteriu ſancte crucis. hoc ent pꝛeſtat pꝛeſumptionẽ bonefidei.¶ Ytẽ ⁊ qꝛ ex quo ſuc ceſſoꝛ in benefitio reperit eccleſiam in poſſeſſione ꝑcipii· di cenſuz pꝛobabiliter debet pꝛeſumere ꝙ exiufta c ecclia poſſidet iux nõ.per glo.⁊ doc.i.c.de quarta de pꝛelcrip.2= per dy.in re poſſioꝛ de reg.iur.li.vj. eiurae alia ad pᷣ ſumptionẽ boneſidei poſſent allegari maxime no.per doc. in. c.ſi diligeuti.⁊.c.ſanctoꝝ ⁊.c.fi.de pꝛeſcrip.Sed pꝛedi⸗ cta luculenter ſufficiũt quo ad articuluʒ tituli dico quod ex parte monaſterij ſancte crucis ſatis potuerũt abbates ꝓ tẽ pore ibi eñtes pꝛeſumere cenſum debitũ vigoꝛe ſubiectio nis vt in.c.oĩs anima de cenl.⁊ in.l.comꝑit.C.ð pꝛeſcrip. xxx.vel.xl.anno.¶ Itẽ ſola fama tituli ſufficit pꝛo titulo ad pꝛeſcriptionem cõptlendam vt notanter voluit bar.in p̃al. l. celſus. ff. de vſuc. Et idem ibi dicit qñ de titulo hñtur aill· que ꝓbabiles coniecture vtputa quia antiqui ? fidedigni a c⸗ Ful ſerebant de titulo vnde etiam erroꝛ pꝛobablis circa titulum habetur pꝛo titulo vt eſt tex.notabil in.l.quod vulgo.ff. ꝓ emptoꝛe. Sed in caſu noſtro erat antiquitas ?⁊ adhuc ho- die vrget fama quod illud monaſteriuʒ ncrf bartholomci erat imecdlietate ſubiectum ⁊ cenſuale ſancte crucis facit. Ald pꝛedicta quod nõ.hoſti. abbas ⁊ goff.in.c.dudum ð deci. vbi dicunt qð pꝛiuilegium cõfirmationis in foꝛma cõi ”l pꝛeſtat iuſtuʒ titulum pꝛeſcribendi ¶ Et idem ſentit bal. de ulr det iſt mandi. ? valet argumetu a coiter accidentibus vt legitur ? evit eiᷣ vemis nãtiuis contentis in aliquo inſtrumento in.l.f· C. ſi anõ a cõpeten.iudi. Ad pꝛedicta poteſt allegari ſingula re diciũ hal.⁊ in.l.ſolent.ff. de offi.pꝛocon.vbi poſt multa concludit quod ſi longiſſimo tẽpoꝛe vna eccleſia ſolueret cẽ ſum alteri pꝛeſumitur ſubiecta quod dictum ſaltem pꝛoce- dit qñ cenſus pꝛeſtatur in ſignũ ſubiectionis vel aꝑte qꝛ H ⸗ exlimabitur vel tacite arcenemn ſolutione alique cõ iecture ſubiectionis. Maʒ indeterminata cenſus ſolutio arguitur ⁊ certificatur excircũſtancijs ad hoc glo. nõ.in.l. cũ quid.ff.ſi cer.pe facit quod legit᷑ ⁊ nõ.i.c.illud de pꝛeſcrip. ſubiectionis. Nam cũ in illo pꝛiuilegio antiquiſſimo cõceſ- ſo.eo tempoꝛe quo monaſteriũ ſancte crucis erat in maxio 7 te Saeanau quibus nõ.quod in ſimili nõ.i floꝛe diceretur quod monaſteriũ ſancti bartholomei ſpecta bat ad monaſteriũ ſancte crucis ⁊ expꝛimitur inter alias ec· deſias ſubiectas eidem monaſterio ac etiam pꝛobantur in ſtrumenta cõfirmationis multoꝝ abbatũ monaſterij ſancti bartholomei.facte ꝑ abbates ſen pꝛelatos ſancte crucis nõ poteſt eadẽ in ſolutione cenſus nec pꝛeſũptio cenſusnec pᷣ ſumptio ſubiectiòis pꝛeſertim cũ fama loci haberet ꝙ dic⸗ tum monaſteriũ ſancti bartholomei erat ſubiectum.⁊ cen- ſuale monaſterij ſancte crucis.Et ad pꝛedicta videt᷑ tex. om cõem lectu.docto.in.c.fi.de cau.po.⁊ pꝛopꝛie vbi pʒ quod per pꝛobanionem pꝛeceptionis cenſus pꝛobatur poſſeſſio ſubiectionis quod intelligo modo pꝛedicto qñ concurrũt ali ue coniecture quod ſolutio cenſus fit ſolutio ſubiectionis ſicut cõtingit in caſu noſtro vt pʒ ex pꝛedictis faclt etiam ad bhoe dicũt bar.in.l.cum de in rem vſo in fine.ff.de vſu.vbi dicit quod ſi cõtemplatiõe alicuius rei quis fecit qliqua daue ſolẽt fieri per vaſſallum pꝛeſumitur vaſſallus. ed ĩ ca ſu noſtro monaſteriñ ſancti bartholomei ſoluebat cenſum monaſterio ſancte crucis pꝛo illo monaſterio ſancti bartho⸗ lomei. Item petebat confirmationes abbatuʒ ab illo mo naſteriò ſancte crucis.Ergo pꝛeſumitur ſolutio facta ratio ne ſubiectionis ⁊ p pꝛedicta poteſt nouiter inferi quod mo naſterium ſancti bartholomei fit ſubiectum monaſterio ſan cte crucis.¶ Mam pꝛeſcribendo cenſum ratione ſubiectio nis videt᷑ ſcripta ipſa ſubiectio vt legitur ⁊ nõ.in.d.c.ſfi·de cau.poſſ.⁊ pꝛopꝛie ⁊ facit quod.s.dixi poſt bal. Ad ideʒ facit optime quod legitur ⁊ nõ.in.c.j.de reli.domi.vbi pa⸗ tet quod exercitium vnius iuẽ.epiſcopalis pꝛeſumitur debi tum alioꝝ iuriuʒ alio non exñte in illoꝝ poſſeſſione. ¶ S,3 in caſu noſtro non pꝛobatur quod aliquis fuerit in poſſeſſiõ ne ſubiectionis dictis tempoꝛibꝰ pꝛeter abbateʒ ſancte cru cis. Ergo per pꝛeſtattonẽ cenſus ⁊ per exhibitionẽ cõfirma tionis iuncto pꝛinilegio Inno.ſo pꝛealle.ſatis pꝛobatur qd cte crucis. Gc his etiam infero ad ius ⁊ poteſtatem con firmandi elèctum in abbatem in monaſterio ſancti bartho⸗ lomei. ſnann dico quod ius tale ꝑtinet ad monaſteriũ ſan cte cruciſ ſeu ad abbatem ipſius monaſterij pꝛo tꝑe exñtis. Rraei E bartholomei ſit ſubiectũ monaſterio ſan ncaſu autem noſtro cõcurrunt coniecture — 6 Pꝛimo pꝛobatur ex eo quod monaſteriſſanctibartho omei eſt ĩmediate ſubiectũ monaſterio ſancte crucis vt pʒ ex pꝛedictis ergo confirmatio abbatis debet ad abbateʒ ſan cte crucis pertinere tanꝙᷓ ad ſuperioꝛẽ ĩmediatũ. ¶ Dꝛe terea pꝛobatur ſpecifice poſſio iuris confirmandi per tacita tꝑa que ſufficiunt ad pꝛeſcriptionem cõplendam pꝛobatur enim poſſeſſio.xvij.annoꝝ vt patet ex inſtrumentis ꝓdu ctis pꝛo parte monaſterij ſancte crucis. Et quãquaʒ poſſʒ dici quod inſtrumentũ confectum anno dñi.. cc. xl. no pꝛobet plene poſſeſſionem iure confirmãdi.qꝛ illud inſtru mentum fuit cõfectum dũtaxat ad petendam confirmatio nem ab abbate ſancte crucis illam electionem cõfirmauerit ? per oñs quod ex tũc fuerit in poſſeſſione iurecõfirmãdi. qh̊ eni poteſi rũderi quoq obiectio illa ꝓcederer niii concurrent alie pꝛeſumptiões. Sed in caſu noſtro con- curxrũt alie pꝛobationes ſuper ſubiectione de quibus ſupꝛa. Itez non eſt veriſimile qð capitulũ ſancti bartholomei conſtituiſſet ꝓcuratoꝛeʒ ad petendu confirmationẽ electio nis eoꝝ ab abbate ſancte crucis niſi dictus abbas fuiſſet in poſſeſſione iurvconfirm andi cũ non pꝛeſumatur ꝗs abicte re ſuum ius vt in.l.cũ deindebito.ff.de pꝛoba.⁊ in.c.ſuper hoc de renunc. ¶ Item hoe non ſolet contingere quod qs petat cõfirmationem ab eo qui non eſtin poſſeſſione cõfir· nð.in.c.j.de aanret E ex pꝛedictis concludo circa pꝛi mum qð monaſteriuʒ ſancte crucis põt de iure pꝛetendere in monaſterio ſancti bartholomei ſibi cõpetere plenam ſu biectionem ⁊ ſpecifice ius confirmandi electiones abbatum dicti monaſterij ⁊ pꝛeſtatiõe pꝛedicti cenſus. ena ſm nunc.ſ.an pꝛiuilegiũ allexandri fuerit derogatus iuribuſ còpetentibus monaſterio ſancte crucis. F£F t pꝛimo videt᷑ quod ſic diſpoſuit enim dictus allexander quod monaſterin ſancti bartholamei neq; abbati. Nnec deniq; cuiquaʒ cle ricoꝝ ſeu ſeculariũ ſed ſibi tantůmodo ſucceſſoꝛibuſq; ſuis romanis pontificibus de ſua ſubiectione reſpũdeant ⁊ adie cit poſt pauca ſi quiſpiaʒ vel epᷣus vel abbas vel quelibʒ ma gna ꝑuaq; perſona contra huiuſmodi nẽe cõſtitutionis edi ctum per aliquaʒ machinationẽ vel ſubtilitatis aſtuciã pꝛi uatam ſibi derogauerit vt ſubderit monaſterio ⁊ is qui ma le ſuſceperit vſq; dum recipiſcat quod male pꝛeſumptuʒ ẽ reddat per auctoritatẽ dei omnipotentis ? beatũpetri apo ſtoloꝝ pꝛincipis ppetue dãnationis vinculo ⁊ nathematis inodetbrzt. teſtatem vt in.c. ad honoꝛeʒ d e aucto. vſu.pal.=· c. cũcta per mundum ⁊.c.per pꝛincipalem.ix.q.iij.exemerit dictu, monaſterium a iuriſdictiqne epᷣi abbatis ⁊ cuiuſcũq; alteri us perſone quod cum połuiſſet facere indubiũ minimere uocandum ẽ vt in.c.ſi papa de pꝛiuile.li.vj cit· cciſ. dudum ⁊.c.quãuis eo.li.ergo non poteſt monaſterium ſaꝝ cte crucis aliquam ſubiectionẽ in dicto monaſterio pꝛetẽde re. Si enim pꝛeiudicatur epo cuius poteſtas eſt oꝛdinaria etiam ſuper monaſterio.xviij.q.ij.monaſteria ⁊.c.abbates 2. c.ſi quis abbas ⁊.c.cũ dilectus ⁊.c.venerabilis de religi. do. foꝛtius debet pꝛeiudicari abbati ſancte crucis pꝛetẽden ti ſuperioꝛitatẽ in dicto monaſterio de iure ſpetiali ar. c. di lectus de offi. deleg. ⁊ in.c.auẽ. mika magie Gde eit⸗- Sð cle ¶ Scðo agrediendo pariter tertiũ dubiũ adiunat vnio nouiter facta per dũm martinum gapampdiernum eo qd illud monaſterium vniuit fratribus Ciſterſien. ſubtrabédo dignitatem abbacialẽ qð indubitanter facere potuit vt in ſi cut vnire de exceſſ.pꝛelato.⁊ in.c.⁊ tꝑis qualitas.xvi.q.j. Sräbi⸗ non obſtantibus ſententiam puto pꝛeualere cõ trariam qꝙ per pꝛiuile gi allexandri vel vnionis facte ꝑ dnʒ martinũ nullum pꝛeiuditiũ fuit irrogatum iuri monaſterio ſancte crucis moueoꝛ. pꝛimo quia de intentione pꝛincipis eſt nuniꝙᷓ pꝛeiuditiuʒ facere iuni tertij niſi de eo ſpetialẽ mẽę tionem ſaciat vt in.c.ſuper eo 7 0NR vele in. l. ij. F. ſi gs a bernatpe Nencomdin o Pub ed in caſu noſtro non fuit facta ſpetialis mentio de iun us competẽtibus mona ſterio ſancte crucis.ergo talia pꝛiuilegia non obtinent firmi tatem in pꝛeiuditium illius monaſterij. ler obſtat quodiĩ pꝛiuilegio allexandri ſeu gregorij fuerit ictum vt nulli ab bati ſubiaceat ⁊c. Quia iſta non eſt ſufficies mentio vt pre iudicet iuri monaſterij quia mẽtio debet eſſe ſpetialis vt in c.ij.de dolo ⁊ contuma.Et qð ibi nõ.per doc.i.c cum dile cta de reſcrip.Et bonꝰ tex.in.c.bone de confir.vti.potuit um ergo papa qui plenitudinẽ habet po enim papa in ſuo pꝛiuilegio intelligere de abbate qui ĩ cert religionibus vnitis vocatur pater abbas enim ꝑ illam exce- ptioneʒ modicũ pꝛeiuditiuʒ generabat᷑.ſecus aũt dicen.re- ſpectu iuriũ pꝛedictoꝝ cõpetentiũ monaſterij ſancte crucis cum ſrilla erbe⸗ tio valeret magnũ pꝛeiuditiũ generaretur dicto monaſterio ſancte crucis· Scðo adducitur.c/j.de cõſti. li. vj. vbi dicitur quod papa per ſuam conſtitutionẽ nõ cenſet᷑ per ſe velle tollere ſtatuta ? conſuetudineſ cũ infacto conſiſtant niſi de eis fecerit mentionẽ g̊ foꝛtius idem dicẽ⸗ dum in pꝛiuilegio quod minine emanat cũ tanto conſcilio ſi cut ius cõe vt ibi nõ. ¶ Tertio facit quia allexander nolnit ſimpliciter derogare iuri monaſterij ſancte crucis. Sed di xit qð ꝑ hoc pꝛiuilegium exẽptionis non deberet recedere. acaritate ſancte crucis pꝛout in alio pꝛiuilegio dixerat vnde credendũ eſt quod per illa verba voluit reſeruare oĩa iura ſpetialia cõpetentia monaſterio ſancte crucis non enim ſer uaret illi caritatem iĩmo recederet a caritate.ſi vdlet ſibiſub trahere iura cõpetentia facit.c:quanto de cenſi. ⁊.c.caritas de pe. diſ.ij. ⁊ in hoc eſt fienda larga interpꝛetatione piudi cetur iuri alterius ſine cauſa iux.nõ.per bar.in.l.omnes po puli.ff. de iuſti.⁊ iure.l.non dubiũ.C. de legi.c.cũ dilecti 6 conſue.⁊.lij.C.de naxa.facit quod nõ. Inno.in.c.dudum de pꝛiuile. vbi dixit qð oĩa pꝛiuilegia pꝛeiuditialia ſtricte ſũt interpꝛetanda.⁊ quantũ fieri poteſt ad iuris conſonantiã ſe ducenda.ff.de vulga.? pupilla.l.ex facto.⁊ de cleri.ſugge⸗ ſtum. Et idem ibi dicit de pꝛiuilegio exemptiõis eademq; concluſio fienda eſt per omiĩa reſpectu tertij dubij.ſ.quo ad vnioneʒ nouiter factam ꝑ dñũm martinum. Maʒ cũ de pꝛe dictis iuribus cõpetentibus monaſterio ſancte crucis non faciat ſpetialem mentionẽ non tenuit tanꝙᷓ ſurreptitiuʒ cũ per illam vnionem pꝛeiudicaret᷑ mõaſterio ſancte crucis ta reſpectu ſubiectiõis quam reſpectu confirmationis abbatil cum per illaʒ vnionẽ ſit adẽpta ⁊ ſuſpenſa dignitas abbacia lis ⁊ pꝛeſertim ſine aliqua dubitatione currit dicta vnio q; negari non põt quin monaſteriũ ſancte crucis ſaltẽ habeat poſſeſſionẽ iuĩ confirmandi abbatem. licet excercitium fue rit ſibi ⁊ alijs pꝛelatis interdictũ ꝑ reſeruationes ſũmoꝛum pontificum cuũ ergo abbas ſancte crucis erat in poſſeſſione tpe illax reſeruationuʒ ergo ⁊ nũc eſt in poſſeſſione cũ nõ defecerit ꝓ eo quo minus ſuam poſſeſſionẽ continuaret. Mam nõ velenti agere nõ currit pꝛeſcriptio ⁊ in· c:quia di erſitatem de conceſſ.pꝛeben.⁊ in.l.j.C.de anali exceptio. Et per ↄñs clare colligitur qð pꝛiuilegiũ vnionis nõ value rit quia non fecit mẽtionem de poſſeſſione ſancte cruicis bonafide habita vt expꝛeſſe voluit Inno.in.d.c.dudum ðᷣ pꝛiuile. Et glo. in. d. c. ij. de deci. li. vj. ¶/ Eirca vero ꝑ vl- timum dubiuʒ nunquid ſaltem Neſcriptionẽ ſit derogatuzʒ iuribus cõpetentibus monaſteripſancte crucis cũ iam ſint elapfſi.xl.anni ? vltra.qð nullum ius ſubiectionis exercuerit in monaſterio ſancti bartholomei ⁊ certe reſpectu iurocon firmandi dicenduũ eſt qð nõ põt monaſterij ſancte crucis no tari aliqua negligentia ppter vim reſeruationũ vt.S.dixit. Sed de alijs iuribus põt dubitari. Et nunquid monaſteriũ ſancte crucis poſſit ſe tueri pꝛeſcriptione cẽtenuaria vigo/ re pꝛiuilegioꝝ federici henrici Imꝑatoꝛis poſtea appꝛo⸗/ batoꝝ per papam honoꝛiũ.iiij. Et videt᷑ pꝛimo quod non quia Impatoꝛes non potuerunt pꝛiuilegiare monaſterinʒ i pꝛeiuditiũ foꝛi eccleſiaſtici vt nõ. Inno.in.c.nup de teſti. Mum ergo iure canonito cautũ ſit vt vna eccleſia poſſit ſe tueri pꝛeſcriptioned.annoꝝ contra aliam eccleſiam.vtin. c.de quarta.⁊.c.ad aures ð pꝛeſcrip.ergo nõ debet ꝓdeſſe pꝛiuilegiũ Impatoꝝ facit.c.dudum de deci.=.c.eccłia ſan cte marie de conſti.⁊.xcvj.di.bene quideʒ. Nec obſtat ap pꝛobatio honoꝛij pape mitiplici rõe. Krüno q; ofirma tio in foꝛma cõi facta parum ꝓdeſt vnde non validat actuʒ nullum vt legitur ⁊ notatur in.c.quia diuerſitatem de con ceſſ.pꝛeben.⁊. c.fi.de confir. vti. dicitur autem facta in fſoꝛ ma cõi⁊ non ex certa ſcientia qñ non inſeritur totus teno⸗ rei confirmati vel cum non apponitur clauſula ex certa ſci entia vel aliter non appareat de certa ſcientia reeöſranet iux nõ.in.c.j.?.c.ante penul.⁊ penult.de cofir.vti. Sed in caſu noſtro non honltar tenoꝛ in confirmatione illoꝛũ pꝛiuilegioꝝ nec cauſula excerta ſcientia ergo ⁊c̃. ze terea pꝛiuilegiũ Impatoꝝ valet quo ad ſnos ſubditos. vt l.cũctos populos.C. de ſuma trinitate facit quod legitur ?æ notatur in.l:.ſi.ff.de iure om.ju.⁊ in.c.a nobis de ſen.excõi. — — . 4 ergo confirmatio valet ſolũ quo ad ſubditos. ¶ Sed bis ñ obſtantibus contrarium arbitroꝛ de iure pꝛocedere moueoꝛ pꝛincipaliter.quia dñs papa in ſuo pꝛiuilegio non fuit vſui verbo confirmiamus.⁊ ſic non põt dici qð confirmatio fue rit in foꝛma cõi ſed vſus fuit verbo ſanctimuſ ꝑ quod verbũ non inducitur confirmatio ſed potius legis noue editio ar.ĩ c· generali de elec.li.vj¶ Mic ſanctio ẽ nomẽ conſtitutiõiſ canonice vt nõ.glo.in di.in ſumma ſic diciꝰ de verbo cenſe mus qð eſt noui iuri inductiꝶ vt nõ. glo.in pꝛima cle.ð cõ cel.pꝛeben.in verbo cenſemus vnde ponderanda ſunt ver ba imꝑatoꝛ.· Et ipſe imꝑꝛ.enim ſimpiiciter decreuit vt nul la preſcriptio minoꝛ centenaria curreret contra monaſteriũ ſancte crucis nec reſtrinxit ſe ad perſonas ſeculares vel ec cleſiaſticas honoꝛius vero ſuperueniẽs iĩquid pꝛeterea oẽs libertates ⁊ imunitates a diue memoꝛie frederici ⁊ henrici Imꝑatoꝛuʒ vobis ⁊ oꝛdini noſtro conceſſas ratas ⁊ gratas habemus.⁊ eas futuros tempoꝛibus illibatas manere ſanci mus ⁊c;que verba clarius iuce demonſtratur quod hono rius non ſimpliciter.⁊ in foꝛma cõi voluit confirmare imo pꝛincipaliter diſpoſuit legem pꝛiuatam edendo. Mam qð pꝛincipi placuit legis habuit vigoꝛẽ inſti. dẽ nia.gen.⁊ ciui. 5.ſed quod pꝛincipi.? omnia noſtra facimus quibus aucto ritatem noſiram ipartimur vt in.l.j.C. ð veteri.iuꝛ ⁊ bonꝰ tex.in ſili in.c.ad apoſiolice de pꝛeben.li.vj. nde po- tius eſt nunc lex pape quaʒ Imperatoꝛis.¶Dꝛeterea vi denmous ꝙ ſi lex ciuiiis canonixzatur per papam hbʒ canonis vigoꝛem vt in. c. in pꝛimis ⁊ ibi bona glo.ij.q.j. Mota doc. in. c.ij. de reſcrip.foꝛtius ergo debʒ dictũ pꝛiuilegiũ Imꝑa toꝝ habere iura canonis cũ papa expꝛeſſe ſanxerit vt illa il libata.pmaneant? licet non expreſſerit que ſi ile ĩimunita tis tam latis habentur pꝛo expꝛeſſis ex quo papa ad illa pꝛi uilegia ſe retulit vt in.c.auditis de pꝛeſcrip.vbi bonus tex. in fimili.⁊.l.plt.C.de ſen.que ſine.cer.quã.⁊ in.c.cum ber toldus de re.iudi.hoc ideʒ ꝓbatur per optimũ ſimile. Mã a pꝛĩcipio Imꝑatoꝛ fuit qui dedit pꝛiuilegiũ eccleſijs circa materiam pꝛeſcriptionis vt.l.fi:.cum aũt quas actiones.C. de la. lan. eccle. ¶ Moſtea ſuperuenit ius canonicum ⁊ il las leges appꝛobauit in genere. vt in.c.cum nobis de pꝛeſ- crip.⁊ per hanc appꝛobationem habuerunt vigoreʒ etiam quo ad foꝝ eccleſiaſticũ ⁊ inter eccleſias.⁊ per hoc tollitur vnum motiuumi quod allegatur contra monaſterium ſãcte crucis licet quod approbatio pape nõ deberet habare locuʒ contra ipſum papam pꝛeſcribentem Mam pꝛimo poteſt de directo negari ꝙ hoc papa pᷣſcripſerit. Nam ſubtractio cenſus pꝛeſcribitur per monaſterium ſancti b rtholomei vt per papam vnde pᷣſuppoſito quod eceleſia ſancti bartholo mei eſſet exempta.tñ in ſuis iuribus marxĩe cuʒ agitur de p ſcriptione annua.non, gaudet pꝛiuilegio eccleſie Romane vt nõ.glo.in.c.dilectus de cap·mona.⁊ in.c.ad audientiaʒ de pꝛeſctip.per doc.in.c.cum nobis eo.ti.⁊ xvj ·qiiij.volu mus. 1. tem pꝛeſuppoſito ? non conceſſo qð hic papa pᷣ ſcripſiſſet attamẽ pꝛiuilegiuʒ per eum conceſſum dʒ habeę re locum in diſtincte ex quo ð uilegium largiſſſmam interpꝛetarionem recipit contra pꝛi uile giatum vt nõ. bar.in.l.benefitium.ff. de conſti.pꝛinci. 1 nno.in.c.cum dilecii de dona.⁊.c.cum olim de verbo. gni. vbi per Jo.an.facit.c.cum dilectus de conſue.pꝑhoc illud ſapientis patrie legm quã tu ipſe tulleris ⁊ qd qꝗſq; iu ris alterum ſtatuit ipſe dʒ vti eo.vt in.c:cũ omnes de coͤſti. hoc aperte ſenſit.do. Anto.in.c.cuʒ nobis de pꝛeſcrip.vbi voluit qð papa poteſt pꝛeſcribere contra eccle ſam inferio rem ſed ſpatio.xl.annoꝛum habet eccleſia ex pꝛiuilegio iure ſpetiali per papam appꝛobato ſeu inducto ergo idem dicẽ dum in iſto pꝛiuilegio centum annoꝝ.Et hoc tenendum habito pꝛeſertim reſpectu qð pꝛeſcriptio eſt odioſa ⁊ reſtri genda vt in.c.cũ contingat de deci.cum ſi.Et hec ſufficiãt Mec opoꝛret aliter ad contraria oſtendere cum ſatis rema nent per pꝛedicta ſoluta ⁊ clara.Et ita vt ſupꝛa per me con cluſum extitit dico ⁊ conſulo iuris eſſe. Ego nicolaus de ſcicilia monaceñ.abbas ⁊ decretoꝝ doctoꝛ in teſtimonium me 'pꝛopꝛia manu ſubſcripſi ? ſigillum meum apponi feci melioꝛi iuditio ſemper ſaluolaus deo ⁊c. Leeeon.ic3. Be erpenſis teſtamenti. Eres qui recolligit teſtamẽtum vult ꝙ lega tarij contribuant in recollectione teſtamenti ſiquid hereditas non eſſet ſoluendo debʒ ſol tur legata pꝛopter iſtam expenſam ſicut pꝛopter alienũ es alicui ita nõ.bar.in.l.ſancimus.S.incõputatis.C.de iure ð li.⁊ ſpe.tangit vt ipſe ibi refert ⁊c᷑. Ympediat ſibi tñ non di citur nocere nec iniuriam inſerrere·ff.que in frau.cre.l.qui aut. 5. ſili modo. Item eſt eadem ratio in nepote cum om nibus deſcendentibus hereditas aſcendentiuz pariter de⸗ beatur nõ attenta dr̃ia ſexus. Mec diſparitate graduum qꝛ nepos vel pꝛo nepos qui ſunt in vlterioꝛi gradu.pariter cũ filio ſucccdũt qui eſt in.l.j.C.de legi.per here.habetur ĩ ſuc ceſſione. Ita ſtatutum quantũ ad hoc quod dat nouã foꝛ- mam agendi vt bar.in.l.j.ff.ad.l.fal.tñ dicitur ius cõe quo ad alia ſic intelligat᷑ glo. Jo.an.in.c.j.de conili.li.vij.Et ſic debet interpꝛetari ̃m quod interpꝛetatur ius cõe.C.de no xa.l.ſi ſerui.vbi eſt caſus ⁊ nõ.glo.in l.ſi.SO.donec.in fine.C de iure deli.⁊c. Micolaus abbaos. ßU Muedam ſubſcriptio an filius banitꝰ poſſit teſtari ꝛc. Et eſt: d. abbatis pꝛo vt infra apparet. Lacet mihi ſecunda eximij doctoꝛis domi⸗ ni Genedicti cõcluſio pꝛo qua vltra per eum allegata adduco auctoꝛitatem bar.in.l. in fa- mem in fine. de pub.iudi.vbi dicit quod que- libet ciuitas non recognoſcens in ſe ſuperio- rem babet liberum populum ⁊ merũ imperiuʒ in ſeipſa ⁊ tů tam poteſtatem habet in populo ſuo quantuʒ Impatoꝛ in niuerſo. ¶ Ad hoc id qð legitur ⁊ notatur in.·i.hoſtes.ff. de cap.facit ꝙ nõ.dal.in.i decernimus.C. de ſa. ſan.ec. Et optime quod legitur ⁊ nõ. in. c.per venerabilem.v.inſuper qui fi⸗ſint legi. Et per Inno. in.c· cũ pe tab. de fide iſtru. d cum te. de erba Jygg n ergo rebellis Imperio ꝑ dit omnia iura ciuiiia.quo ad vninerſum vt voluit.bar.i. d.l amiſſione.ff.de capi.di·ita rebelles patrie ſeu hnñti iura pn cipis debet perdere omnia iura ciuilia quo ad illam patriaʒ. Cum eadem ſit ratio in parte quo ad partem ſicut in toto quo ad totum vt.l.an pars.ff.pꝛo dere.facit quod nõ.ideʒ bal.in.l.cũctos populos.C.de ſũma tri.⁊ bar.i.l.oẽs populi ff. de iuſti. ? iuꝛ.⁊ nõ.in.d.c.per venerabilem qui fi.ſint le. 2 in.d.c.cum.p.ſ¶ Scðo facit qð nõ. Jo.an.in addi.ſpe.i ti. de conſti.in tertia colũ.vbi dicit valere ſtatutum ciuitaſ habentis imperiuʒ diſponẽs quo ad ſubditos ſuos.vt rebel- lis patrie ſue poſſint impũe offendi ⁊ occidi.ꝙ videt velle etiã bar.in rep.l.oẽs populi.ff.ð iuſti.⁊ iure. Si ergo põt talis ciuitas tollere vitam ⁊ ſic non ſolũ quod ſibi ineſt a iui ciuili.ſed a natura ⁊ hoc pꝛopter inobedientiam. ergo mul to foꝛtius poteſt tollere que ſibiinſunt a iure poſitiuo.vt ẽ pfia poteſtas que eſt de iue Romanoꝝ vt inſti.de pa.po. inpain. 7 Wamin poplaſmo Pabzciutat plenam pote- ſtatem diſponendi circa ⁊ contra ius poſitiuum adeo quod etiam pꝛincipi reſeruata iniſignuʒ vniuerſitatis dñĩ poteſt exercere.vt fame reſtituere illegittimuʒ legittimare tabel- lionem creare ⁊ ſimilia vt nõ.idem bar.in.d.l.in fam.? in.l j. de aqua.plu. arce.? Inno.in pꝛealle.c.cum.p.⁊.c.cũ te. 7 facit dictum.c.cũ venerabilem. Si enim exponit eũ moꝛ ti.? pꝛiuat cũ omnibius bonis ſuis nõ eſt veriſiniile quod velit relinqnere filios ſibi ſubiectos in poteſtate ſua ar.in.l. nec in ea.i.ff.de adul.vbi dicit qd qui occidere poteſt adul terũ vbi dicit qð qui occidere põt adulterũ multo magisẽ poteſt foꝛtius qð eſt minus.¶ Tertio ad idem adducv.l. minime.⁊ quod ibi nõ.bar.ff.de religio.⁊.s.vbi patet ꝙ ꝗ poteſt impune offendi.⁊ occidi ſm ſoꝛmam ſtatuti põt oc- cidi etiam a filio. Si ergo filius poterat occidere iſtum pa trem rebellem uon eſt pꝛeſumenduʒquod remanſerit in pa tria poteſtate.cũ ſecunduʒ ius patrie poteſtatis non poſſit eum nedum occidere.ſed nec in ius vocare vt in.l.ſi.C. de in ius vo. nõ. glo. inſti. de patria poteſtate qᷓ enumerat oĩa iura patrie poteſtatis. ¶¶ Quarto pꝛobo per id qð legitur 2 notatur in.c.poſtulaſti de fo.cõpe.vbi patet quod delin- — quens in vna dyoẽ· poteſt pꝛiuani in omnibus beneſitijs.q̃ uere totnm ipſe heres ſicut es aliennz· Sed non eſſet ſoluendo tunc diminue habet etiam in alta dyoẽ.⁊ ab alio ſuperioꝛe ratio quiatitn lus beneſitij eſtin perſona iſtius vnde cum perſona ratiõe delicti efflciatur ſubiecta. quo ad penam ſeu ſoꝛtiatur fo rum illius vbi deliquit põt per illam perſouam puniri. Cct omnibus que inſunt perſone wlinspeiumt vbicuq; ſint licʒ executio fiat per alium. Ita dico ad pꝛopoſſtuʒ cum pater iſtius de quo queritur fuerit ple narie ſubiectos ciuitati ſue potuit ciuitas diſponere ⁊ in perſonaʒ ſuam.⁊ in omnia iu ra.que inſunt ſue perſone patrie aüt poteſtatis ius inheret ſue perſone cum ſit quoddam pꝛiuilegium patribus a iure conceſſuz buic eſt quod non oẽs gentes pabeãt hoc ins pa trie poteſtatiſ.vt legit᷑ ⁊ nõ.inſti.de pa.po.iuncta glo.ĩ vbo Romanoꝝꝑ. Mec moueat quem in contrariã ſententiã ꝗqðᷣ hoc habeont parẽtes ab Impatoꝛe ergo nõ põt ab eis euel li ſine ipſius auctoꝛitaie facii quod in ſimili de iure patro. dicit glo.notabilis in.c.ſilijs.xvj.q.vij.q̃ dicit layc.nõ poſ- ſe illo ure pꝛiuari per imꝑatoꝛem.Cum iulud habeat aucto ritate canonis. ¶ Adidem quod nõ.glo.in cle.paſto.ð re iudi.in verbo ſubiecte.⸗ ctus ciuitati ſue. ¶ Item quia hec ciuitas quo ad ſubdi- tos ſuos põt exercerẽ iura impꝑij vt pꝛediri.¶ Itez bic cel- ſat incapacitas in iudice.hic dicit glo.notabilis in.c.j.ð co⸗ fir.inuti.quod ratione Bekct o quis pꝛiuari per eᷣm be luinto ⁊ vltimo adducohac nefitio qð habuit a papa. conſiderationem ciuitatis habens iura pꝛincipis poteſtroe delicti publicare bona delinquentis vbicũq; ſita.vt nõ.in l.j. C. de bo. vacan.li.x. Et per.bar.in.l.cũctos populos i fi.Cde ſũma tri.⁊ in.lł.ij.ff. de iure fiſ.⁊.l.j.de.damiſec. Ita pari ratione dicendu in patria poteſtate.⁊ alij que ĩſũt perſone delinquẽtis de iure ciuli. Mec bar.opinio reſiſtat huic concluſioni in ciuitate habente merum imꝑiũ. Et bec ſufficiant. Laus deo. ”MM 1ͤ1̃nelt ita dico ? conſulo iuris eſſe in inditio melius ſen- tientis ſemper ſaluo. /EEgo nicolaus de ſcicilia monaceñ abbas ⁊? doctoꝛ.? in teſtimoniuʒ me p:opꝛia manu ſubicri- pſi.Et ſiigilum mem impꝛinu feci ⁊c· ¶Qaus deo. Konſi lium contra fratres delaſcala de contractibus coꝝ ⁊ quales dicantur ⁊ cC. ¶ Sed nota ꝙ hoc non eſt con ſiliũ.d.abbatis ſed fuit inſertum. Et ita ſeperi in alio ſibꝛo Xgo Aodoucus bologninuſ qui nolui iam ſcripta tollere aut alioꝝ ſudoꝛibus derogare.⁊ eo maxime cum Juditio meo licet paruo iſtud ſit elegans conſiliuʒ in matena ſua. Hꝛiſti decus oꝛe.omne rectũ ꝓdijt ĩditiũ ⁊c MDꝛo euigentia queſtiõis ꝓpoſite ſunt tria dubia diſeutienda ex quoꝝ determinsatione apparebit deciſio ꝓpoſite qnonis. Dꝛi um quales ſint ⁊ eſie dicatur fratres dicti poſpitalis videlicet an monachi vel canonici regulares. an ſecul ares vel AWea perſõe eccleſiaſtice liberi an ſerui ⁊ ⁊ cuius vite. Secunduʒ ſuppoſito in facto ꝙ collegium fratrum dicti hoſpitalis fuerit ? ſit legittime appꝛobatũ nũ quid inter vnum de dictis fratribus ex parte vna.⁊ hoſpita le ſeu eius rectoꝛem ipſius hoſpitalis ex collegij nomine.e altera obligatio aliqua contrabi poſſit ? que ſit illa. cer tio nunquid per rectoꝛem cũ dicto collegio ⁊.c.poſſit ipᷣm hoſpitale obligari quo modo. It ſi poſſit que ⁊ quales ſit illa obli gatõ contracta.Et capiendo pꝛimuʒ dico quod fra tres dicti hoſpitalis non ſunt monachi.nec canonici regu- lares monachi naq; continere debent crca quod ſũm põ tifex diſpenſare non poſſet vt.c.cum ad monaſterium i fi. de ſta.mo.ĩmo e tiam oes clerici ad caſtitatem aſtringunt᷑. vt.c.vt clericoꝝ de vi.⁊ honeſta.cleri.⁊ de len.exco.c.ſi coõ cubine nec debent diſcurrere per müduʒ vagabundi.necꝑ vicos ⁊ loca alia ⁊ ciuitatem.vt.c.quanto de offi.oꝛdi:quia ſicut piſcis ſine aqua viuere nõ poteſt. Sic nec monachus ſine clauſtro.xvj.q.j.placuit ſuper quidem debet ducere ſo litariam vitam dicitur enun monachus a monos qð ẽ vnuſ 2 acos ꝙ eſt triſtis.quia vnicus ⁊ triſtis debet ĩ clauſtro ma nere nõ.glo.in auẽ.de mõ.s.hinc autẽta nobis in.v.ſingu⸗ larem affectionẽ ⁊ i.l.decernimus.C.de epiſ.⁊ cle. 9te monachus debet deferre veſtes monachales pufa cotullã 2 ſcapularium. nõ.in.d.S.hĩc autem in glo.in.v.veſtem. ⁊ eſt tex.hoc in cle.j.ð ſtatu.mõ. Mec dʒ ĩ refectoꝛio nullate Um rbo ſubiecte. Bico enim hoc non obſtare. ratione delicti ⁊ domicilij ſe ciullitatis iſte erat plene ſubie vahetalibus ſubſtantialibus. nus carnibus veſti. ẽt in natiuitate domini. vt in. c. fi. de ob ſer. YJeiuni. ¶ Item monachus non habet velle nec nolle vt. c.nolo.⁊.c.non dicatis.xij.q.j.⁊.c.fi.de teſta.li.vj.⁊.c. fi. de ſepul. eo.li.¶ Et monachis adeo defficit voluntaſ ꝙ fuerunt quidam in opinione monachũ nec naturaliter obli gari ·ita firmauit hoſti.ĩ ſũma de fideiuſ.S.pꝛo quo poſſit.v. dquis. t verum c chum ſaltem naturaliter obligari ſicut dicimus de ſeruo.l. naturaliter ⁊.l.ſi is quod.⁊ ibi per bar.ff.de condi.inde.cui fſcruo monachus equiperatur.ita dicit Inno in. c. cum oliʒ dictum non credo verum cuʒ putem mona- de pꝛiuile.quam equiꝑationem bar.allegat ⁊ affirmat in. ·. j. 2.l.ſi ſeruus.⁊.l.liber homo.x.l.ꝙ ſeruus.ff.de ſti.ſ.dicẽs illam mãaʒ.⁊? titulum de ſtip.ſeruoꝛuʒ hodie eſſe nullius vel ſaltem modicentilitatis niſi quia diſpoſita in ſeruis habent locum in monachis vt ſupꝛa diyi. Et ſimiliter non ipſi ſũt regulares canonici per iura? rationes pᷣallegatas. Regula res qnippe cũ monachus re gulariter conueniunt maxie in Igdeo dixit Nicolaus papa nõ pu taui ꝙ abſit.ſe motos a ſanctoꝝ conſoꝛtio monachoꝝvt ð ſta.mo.? ꝙ dei timoꝛeʒ. Et nõ.hoſti.in ſũma de regula.5. ad quid teneantur.? ꝙ.· S. dictade monachis ⁊ regularibꝰ nullio modo locũ habeant nec reperiantur in dictis fratribꝰ hoſpitalis clare videmus ſingula ruminando illi quidẽ con tinere debet vt dixi hij auteʒ vxoꝛes retinere poſſunt ſecuʒ tantũ deſeruiendo ipſi hoſpitali hoc ſupponitur in facto de fratre ſtricto mõ qui ſuam tenebat.⁊ tenuit vxoꝛe m etiam poſt introitum hoſpitalis toto tẽpoꝛe ſue vite in certa do⸗ mo ſimul cbhabitans cũ eo qnod eſt cõtra vnum de ſubſtã tialibus re gule monachalis ⁊ regularis vt ſupꝛa pꝛobaui. Item illi non diſcurrunt huc⁊ illuc etiam per ciuitatem hij autem vadunt etiam per cinitatem pꝛo libito volũtatiſ vt in facto videmus. em illi defferunt veſtes de gbuſ S.hij autem induuntur veſte a veſtibus illoꝝ longe defoꝛ⸗ mi vt apet in facto. Fri⸗ illi ſunt moꝛtui mundo nõ.glo. in.d..hinc autem ⁊ in auẽ.de mõ.j.colũna.⁊ in.d.c.nõ di catis ac etiam ſerui.vt.l.iiij.di.c.multos ⁊ nõ.in.d.c.nõ di cgtis ⁊.S.pꝛobaui hij autem non ſic.vt liquido poteſt ĩ fa- cto apparere. ¶ Item dicti fratres hoſpitalis non ſunt cle- rici nullum enim habent oꝛdineni clericaleʒ. ¶ Clericus ꝗ dem dicitur quia ð ſoꝛte dei.⁊ qui de altarie viuere debet. MNam cleros grece latine ſoꝛs appellatur ⁊ clerici ab inſtitu tione Romane eccleſie in ſgnum regumquo in chꝛiſto ex pectatur debent habere coꝛonam hec omnia pꝛobantur in duobus capitulis ſimul iunctis videlicet in.c.clericis.⁊ ĩ.c. duo ſunt genera.xij.q.j.Si bene diſpiciamus hec non con currunt in fratribus hoſpitalis. Mam de altario non viuũt ſed de redditibus hoſpitalis.nec altari inſeruiunt vt faciũt clerici faciat.c.cum ui.aplici de pꝛeben. Nec habent coꝛo nam vel abꝛaſioneʒ vt apparet cuilibet intuenti.Et lʒ dede rint ſua hoſpitali.tñ poſſunt penes ſe multa habere ĩ domi bus hoſpitalis etiam ᷣm foꝛmam oꝛdinamentoꝝ ipſius ho ſpitalis dico autem hos fratres foꝛe perſonas ſeculares nõ religioſas ſʒ deo deuotas ⁊ eccleſiaſticas dici poſſe ſicut di cimus de cõuerſo non pꝛofitente qui continere non videt᷑ 7 eſt perſona deo deuota non religioſa. Sic etiam dicimꝰ de templarijs qui poſſunt arma poꝛtare.⁊ exercitare ꝙ cle ricis eſt abſonũ hec habetur in.d.c.duo ſunt genera.xij.q.j in glo.j.Et ſunt perſone deuote ⁊ eccleſiaſtice dici poſſũt non religioſe.vt.c.ſic etiam dicimus de fratribus ⁊ ſoꝛoꝛi- bus tertij oꝛdinis ſancti fanciſci.¶ Nam quꝙq; pmittunt obedientiam ⁊ habeant regulam. Et quandãa viuendi mo dum a romana eccleſia appꝛobatũ non tñ ſunt monachi vl moniales ſed perſone deo deuote ⁊ ſeculares non eccleſia ſtice vnde tales poſſunt cõtrahere matrimoniũ ⁊ filij eoꝛũ poſtea nati poſſunt petere legittimam poꝛtioneʒ. vt plene habetur in.c.vt lex continentiexvij.q.j.vbi oĩo vide glo. Et idem refert bar.in.l.ſemper.ff.de iure imunitatis. Et Jo. an · in. cle.j.de reli.domi.vbi eſt bona glo. Et rectoꝛ di cti hoſpitalis. ? alij fratres ſint ſeculares oſtenditur ĩconuin cibili ratiõe quia conſtat quod alicuius hoſpitalis nõ poteſt eſſe rectoꝛ religioſus niſi illud hoſpitale cura hʒ aĩarũ vt in cle.quia ↄtingat de reli.do.Et hic ibi firmat expꝛeſſe Jo. an.in.glo.in verbo.ſecularibus vnde patet qð rectoꝛ⁊ fra- tres dicti hoſpitalis ſint ſeculareg. cum ipᷣm hoſpitale non babeat populum ⁊ curam aĩaꝑ. Mec ſint fratres vel ſaltez rectoꝛ in oꝛdinibus clericalibus conſtitutus. Et etiam bic appꝛobatũ que appꝛobatio ep neceſſariaa audeo in facto veriſſimuʒ.nec in contrarium eſt in facto ꝓ poſita. Atem dico quod ſunt perſone libere habentes vel le ⁊ nolle.Ct quẽdam modum bonum honeſtum ſiniul in eadem domo vinendi. Muos deo deuotos poſſumus ap pellare. Eoꝛumq; collegium quodã modo eccleſiaſticum ſi eum affirmamus a romano ontiſce ermſt vel tacite neceſ eſſet repꝛobati. aſus eſt in.c.j.de reli.domi.li.vj.⁊ plene nõ.per bar.in l.ſodales.ff. ð̊ colle.illicitis nec ob pꝛedictis ꝙ dicti fratres. ⁊ pꝛeſertim frater ſtẽtonius dedicauerũt ſe ⁊ ſug pꝛomitten do obediẽtiaʒ ⁊c̃.vt apparet ĩ themate pꝛeſũpto. uia dico ꝙ cũ dicti rectoꝛ ⁊ fratres non ſunt religioſi ſed ſecula res vt dixit dictus frater ſtrictonius vel aliter ꝓfitendo in manibus dicti rectotis vel alterius ex fratribus hoſpitalis ſolemne notum religionis contrahere non potuit ita firmat Inno.in.c.poꝛrectuʒ de reglł.Et bar.⁊ bal.in auc.ingreſſi de ſa. ſan. eccle. loquentes ſpecifice etiam de hoſpitalarijs imo plus dicit ſpe.i ti.de ſta.mo.vꝰ. xix. Et etiam ſi fiat ꝰ feſſio in manibus vnius monachi vel alterius quam abba- VRm“ · WWIuatis qui recipiens non recipiat nonune abbatis ꝙ tunc fit ö dicatio bonoꝝ tm̃ non perſone.E t pꝛo hoc videtur caſus in.d.c.poꝛrectum.dico autẽ qð licet non perſona.tñ bona dicti talis fratris ſic dedicãtis ſe ⁊ ſua ſunt quo ad dominiũ in hoſpitale tranſlata etiam nulla eoꝝ traditione ſecuta.ł fi.C.de ſa.ſan.eccle.⁊ firmat bar.in.d.auẽ.ingreſſi./ SF⸗ non obſtant quedam oꝛdinamẽta de hoſpitalis.E t pꝛimo quod idem ſtatutum quo cauetur.⁊ pꝛohibẽtur arg, ho⸗ ſpitalis querere pꝛo ſe ſed debent offere rectoꝛi ⁊c.¶ Iteʒ aliud quo cauetur aliquem in fratrem dicti hoſpitalis reci pi nõ debere niſi hoſpitali offerat ſe ⁊ ſua ⁊ ſi fiat fecus ex pelli debeat ⁊c̃. quia ſuppoſita vt dixi appꝛobatione dicti collegij de qua dubito ⁊ mihi non apparet ex themate vel pꝛoductis dieo talia ſtatuta non valere. Mam collegiũ ap pꝛobatumi ſtatuit ſolum de.ſpectantibus ad eoꝝ iuriſdictio nem ⁊ ad Sabemarlonan eye bonoꝝ ipſiuo collegij non in pꝛeiuditium tertij vel iuriſdictionis ſuperioꝛ.vt eſt caũs in.l.j.C. demono.pꝛe.⁊ nõ.per Gar.in.l.ſodales de col. illi. ? in ſua receptione.l.omnes populi. Sed ſtatuedo ſuꝑ pꝛohibitione contractus vel ſubiectione perſone alicuiꝰ vt ſeruus dicatur non eſt de iuriſdictione dicti collegij immo vel ſpectat ad pꝛincipem vel populum aut aliuma.l. vela eincine ſic ſtatuendi poteſtateʒ habentem.i:.j.C.non lice. abi. metro.li.xj. ar. dicte auc.ingreſſi.⁊? qdð ibi nõ.ſtatuere enim talia de quibuas in dictis oꝛdinamentis an notatur ni hil aliud quam tollere illa que ſunt de manu pꝛincipis vt cõ . 1 IAe Net n tractuſ ⁊ inducere ſeruitutem ⁊ tollere libertatem que eſt de iure naturali.vt.l.⁊ hoc iuẽ.ff.de iuſti.iure debet eniʒ tale collegium ? quodiibet aliud quando inuicem conueni unt collegiatum cõueniread tractanda ea que ſpectant ad collegium non alia.ff.de iuremũi.l.ſemper.S.quibuſdam cri.¶ Quomodo ergo dicemus per collegium hec fieri poſſe certe nullus.pꝛeterea ſeruitutem inuenio induci alte ro de quatuoꝛ modis vel vacante vt quia ex perſona ſerua natus vel captiuitate ab hoſtibus vel quia quis vendidit ſe ad pꝛetium participanduʒ vel per ſolemne votum religio- nis hec habentur in iuribus ſatis vulgaribus quoꝝ modoꝝ hic non eſt ex illis. ¶ Quid plura inuenio depoꝛtatum poſ ſe contrahere ⁊ acquirere etiam poſt ſententiam depoꝛtati onis poſtqᷓ ſententiam omnia eius bona.ffpublicata.ff.ð nꝰ teſta.mili.l.neq;· ⁊.l.ðpoꝛtati ⁊ nõ.i.l.ij.C.de bo.ꝓſcrip. Item cum hic non poſſet fieri per pactum ⁊ pꝛofeſſioneʒ alicuius de dictis fratribus in manibus etiam rectoꝛis quẽ vt dixi reputo ſecularem qᷓuis deuotũ ⁊ eccleſiaſticuʒ ergo nec per ſtatutum hic pꝛobatur ⁊ nõ. in Nica.C.de decre. de curi. li. x. ¶ Deſcendo ad ſ̃m ⁊ ſuppoſita appꝛobatiõe dicti collegij vt dixi.dico ꝙ rectoꝛ ⁊ quilibʒ ex pꝛedictis fra tribus ſit libera perſona ⁊ ſic contrabere poſſit vt.5. dixi? pꝛobaui quod inter dictum colleginm ⁊ hoſpitale ex vna.⁊ quenlibet de fratribus dieti hoſpitalis poteſt quelibet ? na turalis ⁊ ciuilis contrahi obligatio. ſi inter eos fiat contrac tus al de iure pimiſſus.Ex contractu enim naſcitur obli gatio.? igatione actio. l. licet. S. ea obligatio.ff. de p ia Aia tale collegium.l.ſub pꝛeceptu.ff.de extraoꝛ. cura. ¶¶ Venio ad tertium ⁊ vltimum ad quodreſpõdeo cum rectoꝛes ⁊ gubernatoꝛes hoſpitalis tutoꝛibus ⁊ curato ribus equiparentur vt pꝛobatur in.l.oꝛphano.trophos.C. =ð de epiſ. — — —— fr— — — Se — — ◻⅝⅛ — F à — N S. — S= ☛ ☛☛ .. S ctum. Ect hec ſufficiant deo gratias dendo iudici eccleſia . as cauſas ⁊ pꝛo aĩa.vt.ff.dele.ij.lł.ſi quis titio.facit vt cum de ap. co. 5. ſi vnum de pꝛedictis de ſepul.c.ij.in glo. C. de ſa.ſan.eccle.l.illud.hoc tamen caũ cauſa intentata in libello oꝑatur ⁊ inducat negotium poſſe etiam de iuriſdictione ec cleſiaſtica ? cognoſci per iudicem eccleſiaſticum vt nõ. In de epiſ.⁊? cle.⁊ ibi per bal.⁊ dicta cle.quia contingit qð ſicut per tutoꝛes ⁊ curatoꝛes ſoneraſentes nomine pupilloꝛum vel adultoꝛum ipſi pupuli.⁊ adulti obligantur in.l.ſi credi- toꝛ. C.ſi tu.vl cur.inter ita per iſtos rectoꝛes hoſpitale obli gatur ſicut dicimus de eccleſia que obligatur ex contractu ꝛelati ſine conſenſu capituli.hec fiat vt in.c.ꝙ quibuſdaʒ de fideicõ.⁊ in.c.j.de depo.⁊ quod ibi nõ. Ex quibus om nibus iuditio meo concludere poſſum ⁊ concludo tam ð iu re quam de equitate ſuadente tamen ſubmittens me coꝛ- rectioni culuſlibet meliuſ ſententii ꝙ dictuʒ hoſpitale fuit tẽpoꝛe vite ipſius fratris ſtrictoꝛij.ipſi fratri ſtructoctio ob- ligatum ad dictas res ⁊ pecuniarum quantitates eidem ꝓ- miſſas per ſindicum dicti hoſpitalis.ad hec mandatum le gittimum habentem. Et ꝗ per dictũ fratrem ſtructoctiuʒ ovmnia iura ſibi competentia contra dictum hoſpitale cedi potuerunt ⁊ de iure ſuper ceſſa dicto Jo.de mariſcoctis ðᷣ ſeñ.de quo in themate ſit mentio quidus iuribns ipſe Jo. ceſſienarius potuit etiam poſtea vti contra hoſpitale pꝛedi go hugoninus de mariſccalchis mĩmꝰ inter iuris ciuilis bononien.doctoꝛes. SBe relicto ad pias cauſas.qualiter pꝛobetur⁊ de cõ⸗ petentia iudicis ⁊ delegato pannoꝝ.Sed nota ꝙ hoc non eſt conſilium.d.abbatis ſed fuit inſertum. Et ita reperi in alio libꝛo. Ego lodouicus bologninus qui nolui iaʒ ſcripta tollere ant alioꝝ ſudoꝛibus derogare.⁊ eos maximocuʒ iu ditio meo licet paruo iſtud ſit elegans conſilium in materia ug. M chꝛiſti nomine amen. /Expꝛoceſſu? ac titatis coꝛam domino epiſcopo coꝛtoneñ.plu ra dubia oꝛiuntur.pꝛimum circa competen- tiam iudicis.vtrũ fuit aditus competens iu- dexnec ne. undum an ſu pꝛobatum 1. legatum attento numero.teſtiuʒ ⁊ in ſpecta foꝛma ⁊ cauſa legati ⁊ qualitate perſonaꝝ relinquẽtis ⁊ legatarij. ¶Ter tium an per redditum ſit factum filie pauli ſit pꝛobata filia- tio vel quaſi fliationis. uartum an pꝛeſuppoſito lega to pannoꝝ valido qui panni cadant legatario ⁊ veniant in legato.Et conſiderantis verbis legati ſit ſufficienter facta pꝛobatio quo ad pannos petitos.Et iſtud ſit vnuʒ dubium r⸗ ꝛimuz ſa legati eſt cauſa iuriſdictionis conce co quia dicit amoꝛe dei. &t ſic ad pi no.de ſo.compe.in.c.cum ſit ⁊ ex modo agendi.⁊ pꝛocedẽ di qnia pꝛoceditur ᷣm foꝛmã.c.nouit de iudi.in alijs caſis fudex eccleſiaſticus non eſſet competens iudex cum certe fint ad eccleſiaſticuʒ pertinenteſ.vt in.c.nos inter alios de purga.cano.⁊ in queſtione noſtra de hoc temere diſputat᷑ cum ſe iudicem competentem pꝛonunciauerit.⁊ non fue- rit appellatuʒ. Et ſic licet ſit interlocutoꝛia vt in auc.habi-⸗ ta. Cne filius pꝛopa.de offi.dele.c.ſfignificantibus.tamen ran rem iudicatam. vt pars non poſſit cõtradicere. Circa ſecundum licet iuris ciuilis noꝛma ſolemnitatem hibuit raiione ſuſpitionis ⁊ fraudis euitande vt.l.hac cõ ſultiſſima.& qui teſta.fa.po.vt in omni. vltima voluntatis exceptio.teſtõ.quinq; teſtes voluerit adhiberi.vt in.c·ð cõ di.l.fi. Yuris tamen canonicicenſura quaſi ius gen. imitãs aliter diſponit vt.c.relatum. ⁊.c.cum omnes de teſta.⁊ ibi plene nõ. Et ſimiliter non inſiſtendum circa numeruʒ ⁊ an ille decretales habeant locum indiſtincte an in terris eccle- ſie tm̃ an vero cum relinquens ſit in extremis cõſtitutis cu ius iuditium circa ſolemnitatem non ita artatur vt nõ. bar. 7 alij. C. de ſa. ſan. eccle.l.j. am legatum ex hoc nõ ar bitroꝛ eſſe inualidum. Et dicitur eſſe factum relictuʒ pꝛo a nima ſine ad pias cauſas niſi eſſet coloꝛ qſtus vt dixi quod reſidet in arbitrio iudicantis ⁊ coniecture veriſimiles ſunt adducte ex dictis teſtium pauperum eſſe hunc legatarium ex qualitate artis ⁊ pꝛeſertim ex dicto vnius teſtis dum dixit vi diſſe morari ĩ hoſpitali cuius degentis moꝛa ſũma ẽ pau pertas ⁊ notatur.C. de mendi.nali.l.j.Et ſinuliter filia eiꝰ inſpecta eam maxime vt pꝛo dote.ff. de condi.inde.l.cum is.5. ſi mulier ibi pietatis cauſa ⁊c· ¶ Muo ad tertium lic de teſtis. cum ſi. pꝛobatio filiationis ſit ſatis difficilis. vt dicit go.ff.de ↄdi. ⁊ de.l.lucius pꝛeſumptiue tamẽ pꝛobatur⁊ eſtpꝛobatio ſuf ficiens.ff.de his qui ſunt ſui vel alie iu.l.finium.C.de nup. l.ſi vitinis de fi. pꝛeſbi.c.michael.quia ex quaſ poſſeſſione ſiliationis pꝛeſumitur filius.l.non nudis.=.l.non epłis.C ð̊ pꝛoba.niſi ſieret pꝛobatio in cõnc. Et ita dicit bar.in.l.j. ff. de queſtionibus ⁊ tenet glo.in.d.c.michaei.⁊ nõ.in.c.per tuas de pꝛoba.facit ꝙ nõ. Ja.bu.i.l.j.fl.de pꝛoba teilnõni uidem chꝛiſtofori eſt clarum 2 kbar Remelloten Feronim qui pꝛima facie non videtur pꝛobare cũ per ver bum credat aſpat ⁊ deponatur. ¶Sed certe imo pꝛobat attenta cauſa ſcientie que eſt in plus quam dictuʒ vnde di xit doc.illuſtris dñs bal.in.l.conuenticulã.C.de epiſ.⁊ cle. quod vbi teſtis in dicto minus pꝛobat.ſed in ratione pꝛobat efficatius qð ſemper attendit ratio. ¶ Quia inteſte ratio ẽ que dat eſſe rei.i.teſtumonio.vt nõ.C. de teſti.ſolum facit ꝙ nõ.ff.de acqui.poſſ.i.ſi is qui aio.t ſic quaſi poſſeſſio filiationis eſt pꝛobata.Et alij teſtes pꝛobant adminicula ? intentionem agentis quam plimum habent adiuuare. Si cut dicit littcra in ſili de ſucce.ab inte.c.fi.Sed reſtat vidẽ dum ⁊ iſtud eſt quartum qui pãni veniãt in legato.dicit eni qui legebat panos ſuos lini lane. Mec eſt diſeuciendum ð reuocationes erroꝛis quia ſufficienter conſtat erroꝛem pꝛo batum. Er ſimiliter non inſiſtendum an fuerit lanementis tempoꝛe dicti relicti per nõ.in.l.furioſuʒ. C. quiteſ.fa.po. xij.q.iij.iu dictis hõinuʒ de ſuc.ab inte.e.fi.ff.de condi.in ſti.l.quidam in ſuo cum n. Redeamus igitur ad quartum. Et circa hoc dicit bar.in.l.diuus.ff.de bo.damp.quod ap pellatione pãnoꝝ continetur quiſquis induitis non autem veniunt panni non apti ad vſum hominis.⁊ qui ſint vena- les vnde de facto reſpondit ꝙ cũ quidam legaſſet alicui om nes pannos ſuos lane ⁊ lini ⁊ hꝛet illic aliquas petias panni lini non aptas ad vſum hominis ꝙ in legato non veniũt vl diſtinguendum ſecundum eum aut habebat illas petias pã ni cauſa faciendi pannos lineos ad vſum ⁊ in legato veniũt aut contractantur venales ? non veniunt.vt.l.pendiculis. S.idem couqueritur de au.⁊ ar.lega.in dubio debet videri quantum ſibi expediebat pꝛo vſu illius anni. Et iſtud ceci Qit legato aliud videtur eſſe venale vt.l.cum queritur.. la na dele.iij. loquitur ergo bar.quãdo ille petie panni nõ erãt ad vſum hominis apte nec hẽbat teſtatoꝛ illos pannos ven dẽdi cauſa ſed vſu.i. Quðad quartum an pꝛobatio ſit ſuf⸗ ficiens circa pãnos petitos ⁊ videnda ſunt capitula.ſ.xxvij. ⁊ depoſitiones teſtium ſuper ipſis qui fuerunt quattuoꝛ.ſ. ſilueſter barth.ſ.antonius andrucij.⁊.S.ãto.angeli.Et iſte vltimus nihil pꝛobat alius autem teſtis refert ſe ad iuramẽ tum conſfectum manu ſius teſtis alij duo pꝛobant de qui- buſdam ſed non de omnibus.vt ex ipſoꝝ depoſitionibꝰ di lucide poteſt apparere. Et ex ſupꝛa dictis concludo pꝛimo legatum factum de.xxv.libꝛis filie pauli·cum caſus euene- nit nuptiaꝝ vel etiam ſilr.? legatum pannoꝝ. Et in pꝛoba tionis ſuplementum poteſt deferre iudex iuramentum cũ fuerit petitum. Sed qui panni ſint pꝛobati diligens ſerua- ⸗ ex diſt paltione teſtium ſuper.xxvij.articulo poterit in- niſius domini Micolai de barigeañ.minimos vtriuſq; iu- Cita vt.S.ſcriptum eſt dico ⁊ conſulo ego dio⸗ ris doctoꝛ ⁊ ad fidem me ſubſcripſi ⁊ ſigillari feci.ſententia potioꝛi ſemper ſi alua iuxta.l.claudius felix.ff.qui peti ·in pi· ba. Laus deo. TLontra fraudem gabelle ? de data licentia ?. Mec iſtud etiam eſt conſilium dñi abbatis. ſed quia ita inſertum reperi ego Cudouicus bologninus ſtatuti non mutare iaʒ ſcripta. Et iſtoꝝ paꝛem honoꝛi derogare ⁊ eo magis cum illud quod non mutatur cur ſtare pꝛohibetur.l:ſancumus.C¶ ꝛiſti nomine.viſa quadam inquiſitione foꝛ mata per.ſ.barthm̃.notat᷑. damnoꝛum dato rum terre luciguam cõtra Joannem bonidi. 2 Cieregiolam ⁊ reſponſionibus factis ꝑ eof Aeum dicto inquiſitioni ? toto pꝛoceſſu.⁊ qui buſdam allegationibus ⁊ exceptionibus in fauoꝛem dictoꝝ inquiſitoꝛum ⁊ ſtatutis ⁊ refoꝛmationibus terre luciguaʒ ð materia loquentibus ⁊ maxime quodam ſtatuto qð incipit beſtie minute pagho de paſſagio ⁊c.Et quoddaʒ alio capi/ Am- „ tulo quod incipit in qualunche cap. ſi feciſſe mentione in 5. ? deue ſe trahe opaſſa ſempꝛe in omni tempo.ſi intende ſderavolla pollitia. del cabellire e ſe traaſſe ſenʒa la dita pol lititia.ſia condemnato per gabella fraudata etiam vl tinio capitulo ꝙ incipiteche frauda la gabella paga per ogni denaro ⁊c. Et alijs ſiatutis coꝛham me pꝛoductis maxie ſta- tuto voſio ſub Nica de electione ⁊ offo.offitialis damnoꝝ datoꝝ. Et ſingulariter viſa reſponſione ⁊ confeſſiõe facta inquiſitos pꝛedictos dico quod de iure ⁊ iuꝛ.rigoꝛe dictos i- quiſitos condemnandos eſſe.quia inconfeſſos ⁊ coniũctoſ nulle ſunt partes iudicis niſi in cõdemnando. vt.l. j. de cõ⸗ feſſ. Naʒ quando confitentur ſe extraxiſſe ſine apocdiſſa tñ negant ꝙ non animo fraudancdi.? confitenter ꝙ ſine apo- diſſa tamen allant licentiam vnius ex emptoꝛibus gabelle. ? ſic incidunt in dictum ſtatutum ꝙ merunt ſine apodiſſa. Nam ibi clare dicitur quod in quolibet caſu fiue tranſitu. ſiue contentionis ſemper debent ire cum apodiſſa at con demnetur pꝛo gabella fraudata. vt clare patet in. d. c. q in cipit in qualũche capitulo.v.e.doue ſi trabi a pafſu. Et ſic vbi eſt caſus ibi nulla dubitatio eſt vt.l. ancille. C. de furtis 2.l.licet dura.tamen ſeruanda eſt vt.l.pꝛoſpexit.ff.qui? ag bus. Mec obſtat quod negant ſe animo fraudandi.quia le fraudem pꝛeſumit vt clare patet in dicto.v.vbi dicitur.Et vnde ſi trabe que pꝛeſumptio eſt foꝛte iuꝛ.⁊ de iuĩ.vigoꝛe dicti. c. Et ſic non admittitur pꝛobatio in contrarium. Sʒ poſito qð eſſet iuẽ. tm̃ ⁊ non de iuẽ.⁊ ſic admitteretur pꝛo- batio. In contrarium dico ꝙ non extitit pꝛobatum de eoꝝ innocentia. Et ex equalitate facti contra eos pꝛeſumitur.? ſic eis incũbit onus pꝛobandi.vt eſt tex.in.l.ſi nõ cõnitij.. de in iur.?.l.j.C.ad.l.coꝛ.de ſicca.quod minime extitit pꝛo parte eoꝛum vt ex iure apparet. Hec ob.confeſſio ſeu te- ſtimoniũ bꝛamant.quia vox vnius vox nullius.vt.l. iuẽ.iu. C.de teſti. Et maxime in criminalibus in quibus pꝛobatio nes debent eſſe luce meridiana clarioꝛes.vt.l.fi.C.· de pꝛo ba. e¶ Item quia ſua confeſſio poteſt bꝛamanti pꝛeiudica ri non autem cõicati lutiguani vel offitiali eiuſdem pꝛo hoc facit optime no.dictum bar.in.l.inter omnes.ð.recte.ff.ð furtis vbi ipſe dicit qðᷣ ſi aliquis furtum commiſit ⁊ dñsrei furtiue cõpetet.⁊ dicit rem ſibi ſubtractaʒ de ſui voluntate 2 ſic furtum non fuiſſet cõmiſſum quia furtum eſt contra- ctio rei aliene inuito dñq =cẽ. ¶ Sed aſſitur factum de vo- luntate domini ⁊c̃. E ilominus ſua ofeſſio non li- berat furem a pena vt ipſe determinat ĩ.d. .· recte. Et ſic etiam in pꝛopoſito confeſſio illius non berat a pena pꝛo B etiam facit.l.licitatio.S.quod allicite.ff.de publi.vbi inſpi- citur vtilitas pꝛiuatoꝝ ⁊ vigoꝛ publice diſcipline. Ethanc puto fuiſſe mentem illius.c:ꝙ reqrit apodiſſam ne furta fieri poſſint per confeſſioſtem ⁊ ſimilia ⁊c ¶ Mec ob ꝙ alle gatur per partem aduerſam ꝙ ſtatutum requirit veruʒ do ſum ſed verus dolus agitur negatur ergo ⁊c̃. Et allegant.c ſtatuti qð incipit. Et qualunche perſona ⁊c.quia veritas ẽ in contrarium vt clare patet in.d.v.⁊ doue ſi trahe.o paſſa vbi ex qualitate facti fraudem pꝛeſumit.⁊ ſic non loquitur in.v.dolo ſolum verum etiam in pꝛeſumptio. Et ſimiliter etiam dictum ſtatutum allegatur per partem aduerſam qð incipit.? qualunche perſona.ꝙ loquitur per plura vocabu la diſiunctiue poſita non copulatiue. 6 tem ob qð allega tur quod ipſi non iuerint cauſa vendendi. ſedcauſa paſcan di quia in vtroq; caſu pꝛontiſſum extitit vt patet in ſtatuto qð incipit beſtie minute paga de paſſagio ⁊c. Ex quidem ſecundum capitulum non debuit videre ille S ſubtil doctoꝛ qui allegationes fecit pꝛo parte aduerſa.i Item ñ ob.quod allegatur per ꝑtem aduerſam quod dicti inquiſiti ignoꝛabant tale ſtatutum ⁊ talem apodiſſam eſſe neceſſari am que ignoꝛantia iuris municipalis videtur eos excuſare maxime vt damnum indebite paſciantur vt ſubiliter alle- gatur per partem aduerſam quia hoc eſt veꝝ niſi talis igno rañ.ſit craſſa ⁊ ſuppina vt nõ.glo.⁊ ibi per bar.in.:.fi.ff·de decre. ab oꝛ.faci. ⁊ dy.in.c.ignoꝛañ. de reg.iur.li.vj.in.x. quod incipit vltimo diſtingni poteſt? in.v.pꝛecedenti. eſt hodie determinatum vt in.c. vt aĩaꝝ extra de conſti.li. vj. ⁊ ð caſn noſtro videtur expꝛeſſe tex.licet quis ignoꝛaſſe dicat nihilominus in vectigalis penam eum incidere diuus adrianus conſtituit. Et per pꝛedicta videtur ſatis eſſe reſ ponſum ad iura ⁊ rationes per partem aduerſam inductas 7 ſubtiles allegatas pꝛeterquam ad vltimaʒ non curando ðᷣ gquidam pꝛoc ſis ⁊ octobꝛis dicti anni vʒ dictos · foꝛmaʒ dictoꝝ ſtatutoꝝ pꝛopter qð dicti. pinde habiti fuerunt ex foꝛma dictoꝝ ſtatutoꝝ ac ſi in dici᷑ pꝛima videlicet nũquid potuerit inquiri vel non quia quic quid ſit de iure cõi de iure municipali potuit inquiri.vt cla re patet in dicto Rarutaſaln Nica de electione.⁊ offitio ofſi tialis damnoꝝ datoꝝ. ria conſuetudo dico ꝙ vi ſis actis ⁊ actitatis in dicta cauſañ extitit pꝛobatum de dicta contraria conſuetudine er quo ñ pꝛobauerunt de innocentia ſua quia pꝛeſumptio eſt contra ipſos. vt ſupꝛa dixi.dieo quod veniunt condemnandiiure rigoꝛe. Tamen conſideret bonus iudex condemnationeʒ perſonaꝝ facti qualitatem ⁊ terre conſuetudinem ⁊ diigen ter veritatem inquirat non obſtante quod dicti inquiſiti ne ſciuerunt ſe defenſare vt clare nos decet ſacratiſſimus Im peratoꝛ in.l.j.in fi.ff.de queſtio.Et ſit pꝛomptioꝛ ad ſoluẽ dum quam condemnandum. (In caſu dubij quia nõ pu to delinquere eum qui in dubijs queſtionibus contra fiſcuʒ facile reſ ponderit.vt.l.non puto.ff.de iure fiſ. Tamen ni ſi alia oſtendatur ipſe poteſt de iure inquiſitos pꝛedictos ⁊? conteſſos condemnare vt ſuperius clariſſime eſt oſtenſum dominus eum dirigat in viaz veritatis ⁊ iuſtitie. Deo grs Eso Joannes de bandinis de ſenis legum doctoꝛ. Conſilium. H. Audouici: Golognini vt infra. Alſus talis eſt. J. 2. Al. fratribus alijſq; fratri bus ſuis mercatoꝛibus exiſtentibus in ciutate AU.⁊ bonum creditum habentibus.Et eis exiſtentibus abñtibus a dicta ciuitate ſub die men ſeptembꝛis. ¶ M. cccc. xxij. inchoat s contra dictos.J.?.A. fratres ⁊ alios eo rum fratres ſecundum iuris municipalis dicte ciuiratis ⁊ H ad inſtantiam quoꝛundam ſuoꝝ aſſtoꝝ creditoꝝ. Qui aſer ti creditoꝛes in dicto pꝛoceſſu aſſeruerunt dictos.J.?. A. ⁊ eoꝛum fratres ceſſaſſe ſeu fefelliſſe in frraudem dictoꝛum creditoꝛum. ¶Mengdente dicto pꝛoceſſu demuzʒ ſub die xj. dicti menſis ſeptembꝛis ⁊ anni pꝛefati fuit inchoatus no nus pꝛoceſſus ⁊ diuerſus a pꝛimo contra dictum. J. tmꝰ.?= hoc pꝛo facto ſtatus. Quibus pꝛoceſſibus ſic pendentibui fuit pꝛonunciatũ per iudicem oꝛdinariuʒ ſᷣm foꝛmam ſtatu torũ dicte ciuitaſj ſuper pꝛimo pꝛoceſſu falentie die.ij.mẽ Tarn. fratres alioſq; eox frarres fuiſſe ⁊ eſſe ceſſantes.Et contra eos ⁊ eoꝛum 2 omittẽtes ſoluere eoꝝ creditoꝛibuſ. ¶¶ Quo pꝛoceſſu fal dona pꝛocedendum eſſe tanquã rRrvd⸗ fallentes lente ſic pendente ſub die pꝛimo octobꝛis dicti anni.Allius fuit voematus moczſ us contrafratres dictoꝝ. J. 2. A. ꝓ dicto facto ſtatus. Et poſtea die.xx.octobꝛis fuerunt bani ti pꝛo rebellibus ⁊ in confiſcatione bonoꝝ demum eadem die. xx.octobꝛis dicti anni dictus. J.etiam fuit bannitus de dicta ciuitatę pꝛo ſtatu⁊ pꝛo rebelſe ⁊ in confiſcatiõe bono⸗ rum ſuoꝝ is ſic ꝑactis die.xx. apꝛilis anni.¶ M. cccc. lxxiij.dicti.J.⁊.A.⁊ fratres fuerũt declarati debitoꝛes di ctoꝑ creditoꝛum vigoꝛe dicti pꝛoceſſus gentie lecunduz A. 7 fratres quantitatibus fuiſſent dicta die condemnati. Bandem in A. cccc.lxxiiij.dicta ciuitas ſtatuʒ mutauit adeo ꝙ dicti ⁊.R. ⁊ eoꝝ fratres obtinerunt cancellari a dictis banniſ 2 rewtigne bonoꝝ ſub modo foꝛma⁊ tenoꝛe infra ſcripi vz. D. Mlegatus ⁊c.dilectis nobis.J.?. A.⁊ eoꝝ fratri bus ſalutis ⁊c.dum diligenter attendimus grata nobis per vos ⁊ vrjm quẽlibet exibita obſequia ⁊ que futuris tempo ribus exiberi ſpamus. Mon ĩmerito permouemur vt vo- bis reddamur ad gratias liberales ⁊ fauoribus ⁊ gratijs ꝓ ſequamur. Inde eſt quod pꝛemiſſoꝛum occaſione pmoti pꝛeſentium tenoꝛe auctoꝛitate nobis indulta mandamꝰ vo bis ſuperſtitibus notarijs ⁊ offitialibus camere actoꝛuʒ nec non diſci ⁊ offitij bannitoꝝ ⁊ cuilibet veſtrũ.quatenus oẽs 2 ſingulos infraſcriptos quoꝝ nomina ſingulariter inferiuſ deſcribuntur ac eoꝝ nomina ⁊ pꝛenomia canʒellare ⁊ abo lere debeatis de omnibus ⁊ ſingulis filcijs libꝛis ſeu quat᷑ nis in dictis locis vel alibi exiſtentibus ⁊ omnia ⁊ ſingula ? quecunq; bãna condemnationes inquiſitiones ⁊ pꝛoceſſuſ in ipſis libꝛis ſeu quaternis aſſcriptos conſcriptos ?⁊ exem platos ſeu factos quocunq; tempoꝛe ante aduentum nim ad ciuitatem. A¶E. qui fuit anno domini.¶ O. cccc.lxxiij. t audio ſic ſemper fuiſſe ð conſue tudine.Ad vltimam vero rationem in qua allegatur cotra. —— =ð die.iij. ſeptembꝛis ex nunc etiam tenoꝛe pꝛeſentium pꝛedi- dicta auctoꝛitate decernentes nulla irrita ⁊? caſſa ipſa bãna delicta ante dictum tempus cõmiſſa ⁊ condenma cões in- quiſitiones ⁊ gorenis Fn ꝙ libere ⁊ impune in ciuitate. eiuſq; cõitatu ⁊ diſtrictu moꝛare ⁊ ſtare poſſint abſq; grauamine vel moleſtia aliquali inferendis pꝛe dictis infra ſeriptis vel alicui pꝛedictoꝛum occaſione pꝛedicta.ſ.banno rum vel condemnationũ.aut alicuius eoꝛum reſtituentes etiam ipſos ⁊ quẽlibet eoꝛum ad famam honoꝛes ⁊ ad alia pꝛout erant ante in quoꝝ teſtimonium pꝛeſentes fieri iuſſi mus ⁊ noſiri ſigili impꝛeſſione muniri.·¶ Qnoꝝ nomina ſunt hec vz. J. ?. ⁊ fratres no Tre. Euceſtue in dicta ci uitate. M. alijs nouitatibus ſuperuenientibus 2 mutato ſtatu. M.cccc.lxv.per certos Ciues.¶.⁊=.A.populo dicte ciuitatis poteſtatem habentes inter alia fuit ſtatutuʒ ? oꝛdinatum quod omnes ⁊ ſinguli condemnati ⁊ confina ti banniti ⁊ qualitercũq; infugati occaſione ſtatus ad res ⁊ bona ⁊ iura ſua pꝛeſtina honoꝛes dignitates ⁊ pꝛiuilegia q̃ᷓ habebant ante dictas vocationes reſtituerentur ac pꝛo re ſtitutis ipſo inre haberentur. Quibus ſic ſtantibus qui⸗ dam Antonius vnus ex creditoꝛibus dictoꝝ. J. ?. A. = fra trum petit executionem pꝛedicte ſententie late contra dic oo e. ? fratreſ ſuper fallentia antedicta nec non alte rius ſententie declarationis vt ſupꝛa facte de quantitatibꝰ in quibus dicti fratres in dicto pꝛoceſſu fallentie allegati = declaratiſuernnt debitoꝛes.⁊ que ſẽntentie fuerunlate tẽ poꝛibus modo ⁊ foꝛma pꝛedictis.⸗ ontra quam petitaʒ executionem opponitur per dictos.J.⁊.A.allegates dic- tas ſententiaſ exequi non poſſe nec debere quia fuerunt re ſtituti aduerſus dictam ſententiam ⁊ totum pꝛoceſſum vi mandati vt ſupꝛa emanati a dicto legato pꝛout ſupꝛa. Mec non ſucceſſione ex reſtitutio ne per ciues. D. fa cta ⁊ pꝛouiſionibus ⁊ oꝛdinamentis de quibus.s. parte vero dicti anto.replicatur nõ obſtare dictas pꝛouiſio nes ⁊ queſtiones quia aſſerit habere locum in cauſa crimi- nali non autem in ciuili. Item dicte alie reſtitutiones nõ ex tenduntur ad dictos. J. ⁊. A.⁊ fratres qui non erant banni i tempoꝛe dictaꝝ pꝛouiſionum. Queritur quid iuris. Muocato diuino ſuffragio quo mediante ve ritas eluceſcat. Nam dñs pꝛopꝛie eſt inuocã tibus eum ⁊ viſo puncto ſuperius expꝛeſſo licet ſatis ſuper ꝙ ſatis per alios.d.conſulen tes ad ſaturitatem dictum fuerit adeo vt re- ſponſum iam appareat.vt in.l.fundi trebatiani.ff.de vſuf. leg.nihilominus neceſſarium eſſe duxi de pꝛeſenti conſul- tatione aliqua elicere que dubium afferre videntur. t de mum omnia illa diſſoluere. Et pꝛimo illud verbum in reſti tutione facta per dominum. D. C. legatuʒ de latere. Re⸗ ſtituentes etiam ipſos ⁊ quẽlibet eoꝝ ad famam ? honoꝛes ⁊ ad alia pꝛout erant ante aſcripta eis ⁊ cuilibet eoꝛnuʒ ſu gen tamen in reſtitutis expꝛeſſe facta erat mentio vt. J.⁊=. ⁊ fratres in puncto nominati reſtituti eſſent ad banna con⸗ demnationes inquiſitiones ⁊ pꝛoceſſus ⁊ ita omnia abole⸗ ri mandatum fuit inreſtitutione mẽoꝛata.Quius legati de latere poteſtas non parua. ĩmo magna? ampliſſima pote- ſtati pꝛincipicſen pape equiparata vt pꝛiõ hoc aſſumo ex tex.iuncta eleganii glo.in.c.nobiliſſiꝰ.lxxx vij.di.ſic dicen te ꝙ vbi legatus de latere aliquid facit iure legationis ſue certe pꝛincipi equiperandus eſt in hoc ampliſſimaʒ habẽs poteſtatẽ ⁊ ſic intelligo ſpec.inti.delegato.S.ſupereſt vᷣſu. quid ſi de legati iuriſdictione vʒ vt etiam eius legati oꝛacu lo viue vocis credatur ⁊ in ti.de teſte.S.j.v.quid ſi aduoca tus in.leij.S.liquet.circa fi.C.de ſũma tri.2⸗ fi.ca.firmat hic archy. in. d.c.nobiliſſimus.? Inno.in.c.cũ dilectus ð accu. 2 Jo· an. in.c.j.de offi.lega.li.vj.de ſen exco.c.ad audien- tiam de ap.c.conſtitutus.⁊ glo.de ſen. exco.c.ſicut ⁊ in.c. adapoſtolice de re iudi.in.vj.⁊.c.cum olim eſſemuſ de pꝛi uile. ? lap.all.xij.⁊.xxxiij. ⁊ bar.in.l.j.. de ſi uper.in.dicto X . li.x.huius ſententie ęſt etiam bal.in.l.exꝰ.c.de pꝛoba.⁊ in.l ſi qua per calũniam. S. de epi.⁊ cle.?⁊ maxime põdero hãc reſtitutionem factam eſſe de pertinentibus ad legationeʒ ſuam ⁊ adde bonuʒ tex.in.c.ſuper his de accu.immo dicit Jo. an.in.d.c.ſuper his de ſtilo curie foꝛe vt ſibi credat᷑ eti am extralegationem ſuam ſolo verbo ideſt viue vocis oꝛa cula.pꝛo quo eſt optima ratio tex.⁊ glo.in.l.j.ff.de offi.pꝛe fer pꝛeto.ibi credidit enim pꝛinceps eos qui ob ſingularem eoꝛum induſtriam ad huius offitij magnitudineʒ electi ſũt non aliter foꝛe indicaturos qᷓ ipſe princeps iudicaturus eſ ſet vt ibi inquit tex.quo ſit vt maxima ſit pꝛeſumptio ꝓPle gatis ⁊ poteſtatis ⁊ ſolemnitatis vt late expliciat ſpec.in toꝰ ti.delegato ⁊ maxime in.. ſuper eſt ⁊ pꝛedictis adde.do. anto · de fi. inſtru. c. ꝙ ſuper his ⁊ in ſpetie ad pꝛopoſituʒ no ſtrum potuit legatus antedictus reſtitutionem dictam con. cedere quia ſtatuta facit perpetuo duratiua in.c.fi.de offi. lega.in.c.exparte de verbo. ſig.⁊.c.ſuper quibuſdaʒ eſſent videnda nõ.iij.di.poꝛro.⁊.lxvj.di.vtinam.imo papa ſem per nititur ſaluare decreta ⁊ inſtitutiones ſuorum legato/ rum de reſcrip.c.veniens ⁊ ſucceſſiue omnia poteſt ſacere legatus que nõ ſunt pape reſeruata ſpetialiter que omnis ſingulariter poſuit glo.in.c.ꝙ tranſlationem de offi.lega.ĩ c.ſicut vnire de exceſ.pꝛela.⁊ ponit ea ſpec.in ti.ð iuꝛ.om. iudi.interpꝛetatur enam legatus domini M.pape reper- tum quod maximum eſt in.c.j.de poſtu.pꝛela.in verbo re- ſcriprum noſtrum interpꝛetatul.⁊ addo.nõ.de iudi.nouit. Quid plura imperium habet in pꝛouinciam per eam gub natam.vt.d..ſupereſt ⁊ perſpec.quos caſus potius labo/ rioſum quaʒ ſubtile hic eſſet explicare habet ergo reſtõ me moꝛata maxintam poteſtatem.ſ.pape vel ſimilem pꝛopter pꝛoninciam quam gubernat legatus eſt etiam fundati dicta reſtitutio poteſtate Imperio arbitro? bailia refoꝛmatoꝛuʒ illoꝛum ſtatus dicte ciuitatis.AH. habentium dicte ciuita⸗ tis vicariatũ in plena ſoꝛma a ſümo pontifice quia dicti do mini re foꝛmatoꝛes fuerũt electi a conſilio populi repreſen tante auctoꝛitatem domini pape equiperabuntur pꝛincipi vt nõ.C. que ſit lon. conſue.ſuper Nica ⁊ de re iudi.aliud. §. reſtetur. vnde eleganter dicit bar.in.l.ſtipulationum.alie. ff. de ver.ob.qꝙ pꝛouiſiones ſtatuta ⁊ decreta ⁊ alia facta pꝛeſidentes auctoꝛitati conſilij generalis electoꝛum poſtqᷓᷓ auctoꝛitate pꝛincipis fuit conceſſum habebunt vim legis ⁊ iuris ciuilis.vt in pꝛohemio inſtitutionum in pꝛima ⁊ ſecun da conſti. C.=.l.ij. C.de vete.iur.enucliando.ad idem.alle/ go bar.in.l.fi.ff.de pe.vbi facta decreta a populo erunt ius ciuile ⁊ oꝛietur actio perpetua que ciuilis dicitur. inſti. de perpe.⁊ tempo.actio.in pꝛincipio.⁊ in hoc non eſt differẽ tia inter doc.licet ſit in alio paſſu an ſtatuta facta ab epiſco- po marchione ⁊ alijs ſint ius pꝛetoꝛium vel ciuile ſed in ca- ſu noſtro tenet conſilium ⁊ populus locum pꝛincipis.addo bal.in.l.receptitia.C.de conſti.pecu.in.l.j. C: qui admitti ad bo.poſſ.? Wal.in.l.ſancimus.C. de dona.⁊ que notat Jo.an.in.adcdi.ſpe.in titulo.de inſtru.edic.in..poꝛꝛo.ĩ ad- di. que incipit hic ſubſcriptio fundamento hoc ſacto conſide ro verbum vnum in reſitutione facta per dictos dominos ſcilicet reſtituerunt ofmes ⁊ reſtitutos eſſe voluerunt in oĩ ipſoꝛum iure pꝛiſtino.etiam ſi pꝛedictoꝛum reſtitutoꝛuʒ ali quid hodie.ſ.teimpoꝛe reſtitutionis quomodocunq; tenea- tur ⁊ poſſideatur cum generali clauſula non obſtante ⁊ alijſ ommibus opoꝛtunis⁊ iſta fuit facta vno tempoꝛe.demum vna alia reſtitutio facta fuit alio tempoꝛe in qua omnes ex- pꝛeſſe reſtituti ſunt ad criminales ⁊ ciuilcs cauſæ pꝛoceſſus pꝛeſcriptiones ⁊ omnia. Vnde veniendo per oꝛdinem in vnaquagʒ reſtitutione.pꝛimo aſſumoillam domini. Id. le gati de latere. C. in qua reſtituit in ſpecie dictos fratres ab omnibus pꝛoceſſibus criminalibus ⁊ ad famam⸗ honoꝛes ad alia pꝛout erant ante aſcriꝑga eis que reſtitutio iuri cõ- muni conſoꝛmis eſt.l.quod ſi minoꝛ.in.S.reſtitutio.de mi- no.⁊ poſtqᷓ; expꝛeſſam mentionem facit de criminalibus. 7 poſtea dicit ⁊ ad alia hec dictio alia non intelligitur ampli us in criminalibus ratione vitande ſuperfluitats in. S. qui bus in pꝛima conſti.c.intelligitur in ciuilibus aliquaʒ i mul. tis ſimilitudineʒ hñtia cum criminalibus.licet ĩ multis dif ferant vt late per bar.in.l.fi.ff.de pꝛiua.delic.in.l.j.C.quã do ciuiliſ actio preiudi.criminali ⁊.l.j.ff.vi.bo.rap.⁊ late ꝑ dictum anto.in Wica de iudi.poſt Inno.i.c.qualiter ⁊ qũ de accu.nõ.in.l.quid ergo.s.pena grauior ð infa.in.l.agra- ria de termino amoto. vnde per ſimilitudinem proceſſus ſibellilit. conteſt. ⁊ ſententie in eis requiſitis.ſ.criminalibuſ ciuilibus dum dicit ⁊ ad alia inteligetur de ciuilibus.l.ſi fugitiui.C. de ſeruis fugi.quaſi dictio talis ſit implicatius ſimilium preterea talis dictio ? ad ana de neceffnate debʒ intelligi de ciuilibus propter dictionem ⁊ que coniunctio eſt ⁊ caditur inter diuerſa ĩ Nica.ff.de iuz.⁊ facti.igno.vbi glo. ergo cum ſupra dixerit de criminalibus hec dictio 2 ad .. „ . ð alia intelligitur de ſententijs ciuilibus cum cauſarum ? idi ctoꝛum tempoꝛalium de quibus tractamus quoddaʒ cſt cri minale quoddam ciuile ? quoddã mixtum. Criminalia dicuntur quoꝛum finis eſt comodum partis ⁊ intereſſe pu- blicum ſeu vindicta publica. Ciuilia quoꝝ finis eſt como- dum partis ⁊ intereſſe pꝛinatum mixta que participant de intereſſe partis ? vindicta pꝛiuata ⁊ publica exemplum in c. tue de pꝛocur.iſte diſtinctiones habentur in. c.fſoꝛus ð.v. ſig. ? in iuribus ſupꝛadictiſ vnde manifeſte apparet ꝙ de ci. pe. laci uilibul intelligitur. Et alio reſpectu ꝙ dicta reſtõ exeſ NE ditur ad pꝛoceſſus ? ſententiaſ ciuiles adduco quia ſi reſtitu tio eſt facta ad maioꝛa ergo ad minoꝛa extenditur faciliter 2 ad alia vt in.c.ſedes. ? lata materia in.c.cũ in multis ð ſrerivej· ptis li.vj. addo nõ.in cle.non poteſt de pꝛocura.? ꝙ pulcre appꝛobat bar.in.l.ſed ⁊ ſi quis in. S. queſituʒ. ff.ſi quis cau. iĩmo in terminis ad pꝛopoſitum noſirum adduco glo.ſin in cle.j. in. v. qᷓuis alia de re iudi.vbi dicit ꝙ iſta dictio alia in cludit criminales ciuilel mixtas ⁊ ſpirituales quam in pꝛopo ſito meo magnifacio⁊ pꝛo hac deciſione iplam pꝛincipalẽ noto.adduco etiam ſingulareʒ nõ. Inno.ꝙ ciuilia includũ tur a foꝛtioꝛi in. c.cum olim de offi. delega.quando expꝛeſ ſit grauioꝛa dictio alia trabitur ad oĩa ſed ſi leuioꝛa in reſcri pto expꝛimantur ⁊ poſtea mihi fecit aliquas iniurias nõ po tero de homicidio accuſare ſed econtra.caſus videtur vbi grauioꝛa expꝛeſſa fnerunt.ſ.criminalia æ ad leuioꝛa.ſ.ciui⸗ lia volumus facere extenſionem per dictionem ? alia certe poſſumus vt pulcre firmat Inno.i·c.diſpẽdia.de reſcripij. li. vj. ⁊ appꝛobat dictug anto.in.d.c. ſedes de reſcriptis. t pꝛedicta confirmantur vt dicti verbi ſit aliqua operatõ ffectus deleg. j.l. ſi qñ de pꝛiuil· c.ſi papa li.vj. Qui⸗ bus omnibus viſis illud tritum ? vulgatum dubium tango an dictus legatus de latere cardialis potuerit tollere ius ac quiſitum alteri per ſententiam huiuſmodi reſtitutioneʒ cõ. cedendo. IFtem quid de reſtõe pꝛefatoꝛuʒ dominoꝝ ſtatus refoꝛmatoꝛum vbi reſtituuntur pꝛedicti fratres ad bona ho die per alios poſſeſſa ⁊ dicta reſtõ bene roboꝛata eſt cũ clau. ſnlis opoꝛtunis ⁊ marxime clam non obſtante. ãpꝛimo lʒ dubitatum fuerit an pꝛinceps tollere poſſit ius gentium.ſ. dominia de iure gen. inuenta in · l.ex hoc iuꝛ · ſj.de iuſti.⁊ iu re.i.ꝙ dominium rei mee an mihi auferre poſſit ⁊ lʒ in du bio go. videatur velle ꝙ nõ in.l.reſcripta.C.· de pꝛeci.ĩpa. off. pꝛo qua ſatis implicita — pꝛeci. YAmꝑa. off. in. .fi. ſi contra ius vel vti. pub. in.l. fi. C· de erroꝛe ad- uocatoꝛum quibus cautum eſtius alterius in totum aufer ri ſeu euelli non poſſe. V uia dico multiplici capite ius acq ſitum per ſententiam alicui potuit aufferri per pꝛincipeʒ ⁊ alios qui loco pꝛincipis habentur. pꝛimo pꝛo hoc allego tex.in.l. Item ſi verberatum.5.pe.de rei vendi.vbi cum cauſa dominiũ poteſt auferri ⁊ alteri concedi firmauit bar. hoc in pꝛohemio ffoꝝ.⁊ idem in.l.j.in fi · de conſti.pꝛinci.q maioꝛ caula poteſt eſſe quod quia late fuerunt dicte ſenten tie dictis fratribus rebellibus ciuitatis exiſtentibus pꝛopter paſſiones ciuitatis autem partialitates qui non potuerunt tempoꝛe pꝛefate rebellionis iura ſua nec cauſas defendere ⁊ ideo reſtitutio emanauit ⁊ ratio pꝛohibite defenſionis qꝛ ad ciuitatem non erat tutns acceſſus ergo iuſta cauſa in cle. paſtoꝛalis de re iudi.poſuit Inno.in.c· pꝛeterea de dila.in extrauag.pꝛeſenti de reſcriptis ⁊ legiſte omnes in.l.ij.ff.ſi quis in iuſ vo.non ie.in.l.dẽ etate vbi per bar.in fi:ad treb. ff. accedat pꝛo hac ſententia tex.in.l.ſi quis ſepulcrũ de reli gio. vbi de iuſta cauſa fit mentio ? compelli debet iuſto pꝛe tio Fenn ratio tituli de bo.damna.ĩmo plus dicit ang. in. J. l. YItem ſi verberatum.S.pe.ſine cauſa poteſt Pn- ceps dominilum aufferre vni ⁊ dare alteri ſine pꝛeiuditio re cipientis per . l. ij. ?·.. bene aqʒenone. C. de quadrien. pꝛe- ſerp. dem ipſe ang.firmauit in.l.ſi conſtat cõia pꝛedioꝝ vbi non ſolum hec poteſt facere pꝛinceps ſed per ſtatutum 2 conſuetudinem poteſt auferriius alterius ſingularis per ſone ar.l.ſpendentes..ſi quid.ff.de vſufruc.Et firmat H; vltimum Ynno.in.c.j.de conſue.Aliquid in ſimili in.c.in noſtra de iniuẽ·? damp.da.⁊ ang.idem vnum verbumi.l. conuentionum.ff.de pactis¶ Quinimo dicit bar.in.l.an thiocenſium de pꝛiuile. credi ciuitatem poſſe ſacere legem generalẽ ex qua ius auferatur. tertio vt fecit ĩ caſu noſtro in benefitiũ oĩum quoꝛũcumq; banitoꝝ confinatoꝝ ⁊ rebelli- um ?⁊ ita teneturhec declaratio hic mõ dicteo Inno.in.c. kſ vE1 que in eccleſiaꝝ · de conſti. vt intelligatur faciẽdo.l. particu· larem.l.ſi pꝛiuatus q ⁊ a ꝗbus vt illa non noceant.l.quoci. ff. de policitationibus queadmodũ põt facere ciuitas ſuper rebꝰ ſuis generale ſtatutũ.i.pꝛohibere.. plane.ff. ꝙ vi. aut clam.⁊? nõ. ð publica.l.ceſar.⁊? ponit bal.i.l.ciuitas.ff.ſi cer. ai firmationẽ omniũ pꝛedictoꝝ accedat tex ·ĩ.l. ff. de euicti. ⁊ qurnotauit archi.i.di. ius ciuile.⁊.ix. q.fi. ꝑ pꝛincipalẽ· Iteʒ ex alio capite poſito fine pᷣiuditõ ve ritatis qꝛ ita veritas eẽt ꝙ alio mõ nõ poſſet tolli ſemꝑ tolli põt ex plenitudine poteſtatis. Ma clauſula plenitudine po teſtatis ſũt inter alias due pꝛicipales.ſ.clauſula nõ obſtante clauſula ex certa ſcientia. Et ĩ veritate in oĩbꝰ reſtitutiõi bus pꝛinceps vel ciuitas qut legatus tacite ſcientiã atteſtat lidat reſcriptuʒ ſeu reſtiõeʒ ex plenitudine poteſtatis. Si di catur nõ obſtãte aliquo ĩ contrariũ faciente ita bar.firmar ĩ l.fi. C. ſi cõtra ius vel vti.pub.bal.expꝛeſſe de pace ↄſtantie in verbo liuellariũ ⁊ bal.in.l.eos.C. de ap.addo nõ.in.i.ſʒ ⁊ ſi quis..q̃ſituz·ff.ſi gs cauiiin.l.iubeniꝰ.C. ad velli.ĩ auc. de teſta. ĩpfectis.S.pe.⁊ in auẽ.hoc ĩter liberos..ð teſta. ⁊ bar.ponit ĩ extrauag.ad repꝛimeñ.in vᷣbo nõ obſtantibuſ imo veniẽti ↄtra factũ ſuꝑioꝛis dʒ ĩponi ꝑpetuũ ſilentium. 25 ciuitas indultuʒ fecit ſciẽter ⁊ notoꝛie ꝓ bono ciuita t in natratiõe ſʒ expꝛeſſe ẽ in vna clauſula nõ obſtate va s certa ſcientia nõ põt venire ↄtra id ꝙ factum fuit ex certa ſcientia vt elegant᷑ firmauit bal.de pace cõſtantie ĩ.v. ſi quiſ at facit.l.idẽ vulpianus.ff.de excu.tuto.. Quibꝰ⸗ ita dictis cõcludo qd ſi etiã ꝑ ſuꝑioꝛeʒ nõ poſſet tolli dñiuʒ alteri qſituz ᷓ nõẽ ven ſẽp tolli põt dñiuʒ q̃ſitũ ꝑſñiam vt elegãter reꝑio firmatũ per bal.in.l.fi.O. ſen.reſcin.nõ poſ. Tumiin omni ſententia intelligitur clauſula ſalus ſumma poteſtate pꝛincipis.l.fi.C. de legi.vel eius intelligo quilocoõ pncipiſ hetur. vt. s. dixi ꝙ dictũ noto ⁊ põdero ꝓ hac deciſi one multum vt ius acquiſitũ per ſententiam ſit acquiſitum permediũ iuris cinilis.? ſic de iure ciuili.ideo facilius etiaʒ iᷓ ius gentium ⁊ hoc indubitãter verum cũ ſit in ea clau- ſula derogatoꝛia accedat.l.humanũ.C. de legi.⁊ quod ne. JYo. an.in. c.j. de exceſ.pꝛela.? in.c.j.de conſti.⁊ quod not. Ci.in diſputa.ſna pꝛeceſſit diſpoſitio derogatiua.⁊ elegan ter in dicta auc.hoc inter liberos.ſ.clauſula non obſtante. Item cum ſit in materia ⁊c.certa ſcientia notoꝛia. 8 adhuc poteſt tolli ꝙ de iure ciuili eſt.l.ij.S. exactis.ff.de oꝛi. iur. pur.ꝙ nõ tranſinerit in contractum actio vel conceſſio cum non ſubdito.vt ponit Inno.de iudi.c.nouit.quem in telligo ita in. c.in noſtra.de iniur.⁊ dam.da. Et addo.bar.i lpꝛiuilegia.C.de ſacro ſaa.ecc. Et que dixit do.floꝛen.i.c. perpendimus. de ſen.excom. Sed cum ſubdito es etiam q̃ tranſiuerunt in contracùm multi tenẽt ꝙ poteſt tollere nu do verbo.d.l.pꝛiuilegia.per argu.a ſpeciali vela ratione cei ſante.l.generalis vtilitas ſubditoꝛum in reſtitutione verſa⸗ tur nec tranſiuerat in contractum.immo ſubditi quibus fa- cilius pꝛeiudicium nudo verbo pꝛincipis poteſt afferri. in cle. dudum. in. . verum. de ſepul. ( Ex quibus omnibus de iure ſimiliter concludo dictam ſententiam aduerſus quã reſtitutio conceſſa fuit in puncto poſita executionem non mereri nec de iure.nec de conſuetudine nec ſtatutario iure Et ita dico ⁊ conſulo. Ego Ludouicus bologninus mini⸗ mus vtriuſq; iuris doctoꝛ ⁊ eques iura ciuilia ferrarie oꝛdi narie de mane legens.⁊ in fidem pꝛedictoꝛum me ſubſcri⸗ pſi ⁊ ſolitũ ſigilum appoſui. Laus deo. Ei conſilia reuerendi.Sho.nicolai abbatis mona cenſis doctoꝛis excellentiſſimi camereq; apoſtolice audito ris digniſſimi.necnon tria vel quatuoꝛ.alia alioꝛuʒ eximioꝝ doctoꝝ pꝛedictis adiuncta. emendata per celeberrimum iu ris vtriuſq; doctoꝛem equitemq; inſignẽ dominuzʒ Ludo uicum bologninum de bononia. optimos viros Deregrinum de paſqualibus ? Somini⸗ cum de bertochis bononienſes. Anno domini.M. cccc. lxxxvj.die.xiiij.menſis decembꝛis. Inclito Auguſtino bar badico duce feliciſſimo regnante.?c. Aaus deo. 12 bcdefghi klm. omnes ſunt terni niſim ꝙ eſt duer⸗ us. plus enetijs impꝛeſſa per — — —— = = —— —,— — — . . — . 7 1 — .* . . X „ * 2 5* . 1 — 7 H . ,B . „R — 2 2 1 . . „. * — * . 4 14 ,B , 4 — —– . 1 — . D * — . . * . , . 2 * — . . . . . 2 . — . — 4 — „ . . . — = — — = . * „ — 4 8 . „ . 7 ⸗ . . 4 78 . . 1 17 44 * 4 — ⁸ „ „ , . . . . 2 2 * „ 7 DW 5 . . * 1 , N . 8 2 — „ . 4 5 1 4 . 7 7 ☚ 7 4 7 1 „ . 4 7 3 . „ .* 4 4 . . . . 1 — 7 . 1 4 7 , D * . 1 – 1 . 14 „ 9 . „ * 7 „ 7 D D 4 2 . . . 1 .- 7 1. 4 1 9 4 7 . . . 1 7 . . — . D . 2 . RKr 4 7 1 1 7 e ) X . Sel Li e el ticket E6 1 4. e 4 1 22 — — 2 — eeeee = . gninus minimus vtriu ſunt ſinon notetur quaſi neglecta videantur tum vt fertilioꝛ in agris Am ſepenumero a pluribus iure conſultis ac ꝓfeſſoꝛibus optimis requiſitus fuiſſem. Ego Qudouicus bolo us „ iuris doctoꝛ ⁊ eques iura ciuilia in alme Ferrarie gymnaſio de mane oꝛdinarie in pꝛe⸗ ſentia tradens. t pꝛeſtantiſſimi ac eloquentiſſimi monarce Nieolai de tudeſchis Olim ſanctiſſmi noſtri pape C. auditoꝛis digniſſimi abbatis monaceñ.reuerendi conſilia als per eũ ſummgꝗ cu maturitate ac ſumniis vigilijs compilata ſcribẽda rogantibus comodarem que apud paucos reperiebantur. Et vt quid ſingulare fere omnibus incognita erant vt gemme pꝛecioſe licet valde inconecta.? qui illa habebãt ceteris incognita tenebãt atq; dene⸗ gabant adeo vt ego continuis moleſtijſafficiebar ac inquietus reddebar a quibus pꝛeſtanda erant. nec per me lici aut aliquo iuſto velamẽto denegari poterãt. Statui tum erx pꝛedicta cauſa tum ne ea que ſpecialiter no tanda ſeges hec ommnibusreddatur. Opus hoc ſingulare diligenter ac fi 7 „ iſeri itteris ene is impi tradere. vt ea que longo tempoꝛe lati er me emendatũ ac de verbo ad erbum ſerioſe pernotatum litteris eneis impingendum tra longo tempoꝛe Arlner an omnibus nota reddantur. Dꝛedictis inſuper tabulam acgensquonam modo omnes caſus dicto operi inſerti facile com- endantur putans nihil fuiſſe actum cum quid ſupereſſet ad agendum. Et hec. vacant empor oin ͦ keenen Perebu ngo domini. M..cccc.lxxiiij.die.x.octobꝛis in pꝛedicta ĩclita cluitate ferrarie.diuo Hercule eſtenſi leliciter regnan te ⁊c. MMec eſt tabula per alpbabetum ad inueniendum materias omnes ? caſus contentos ĩ quotidianis ac aureis conſci lijs reuerẽdi domini nicolai de tudeſchis de ſicilia abba⸗ tis monaceñ.edita ac compoſita per celeberrimum vtri uſq; iuris doctorem equitemqʒ mſignem dominuũ Lu⸗ douicum bologninum de bononia. —C An appellat poſſit petere aliquid addi vel minvi fentẽtie late iĩ fauoꝛem ſuum interpoſita appellatiõe per apppei- lantem aduerſarium. Nide dominum abbatem i conſi⸗ An polſit appellari ab eo qui reduxit laudum latum per ar- biiros ſeu arbitratoꝛes ad arbitrium boni viri. Nide do minum abbatem in conſilio. ij. ? in conſilio. xxxviiij. in ſe ndo dubio. n adulterium comittatur abſq; dolo.? quomodo⸗ quan do puniatur. Aide dominum abbatem in conſilio. iiij. totum illud conſilium. . ꝛuot ſunt pene adulterij ? que.vide dominum abbatem vbi ſu pꝛa pꝛoxime in dicto con.iiiſ. ſlam; 7 quado poſſit appellari ab interlocutoꝛia. vide do minum abbatem in con.xxx viij. in pꝛimo dubio. S. arbiter aſſumitur per partes cum hoc vt ꝓnunciet ſm ius ⁊ ipſe pꝛonunciauit contra ius.an valeat laudum.vi- de dominũ abba.in con.xij. “ d pꝛobandum adulterium. vide dominũ abba. ĩ con xlij. Atrum arbiter poſſit pꝛo parte laudare ⁊ pꝛo parte nõ. vi de dominũ abba. in con.xliiij. . bici, ex ſoꝛma ſtatuti nulla exceptio poteſt opponi cõ a laudum arbitratoꝛum quomocdo intelligitur ? quore medio ſuccurratur. vide dominum abbatem in conſilio xliiij.in pꝛima colũ. . i remouetur appellatio per ſtatutum vel alr que appella tiones intelliganturremo:e.vide dominum abbatem in con ſilio. xliiij. . Muich impoꝛtet verbum aſpirare.vide dominum abbateʒ in conſilio.xlvij.in pꝛima colũ. MHuo dicatur eſſe factum antiquum. vide dominum ab- batem in conſilio.lxj. trum de bonis aduenticijs poſſitfiliuſſamilias teſtari ad pias cauſas.vide dominũ abbatẽ in con.lxiij. h arbiter poſſit mponunciare Vltima die termini conten- ti in compꝛomiſſo.vide dominum abbatem in conſilio lxiiij. in principio. bicunq; compꝛomittitur in tres arbitros quoꝛum duo pꝛonunciauerunt irrequiſito tertio an pꝛeualeat pꝛonun ciatio eoꝝ.vide dominũ abba.in conſi.lxiiij. ¶ An arbiter laicus poſſit cognoſcere de materia vſuraria ⁊ quis dicatur contractus vſurarius.vide dominum abba tem in conſilio.lxiiij. (Atrum poſſit arbiter pꝛonunciare ſuper rebus liquidis.vi de dominũ abbatẽ in conſi.xiiij. ue videantur deduei in compꝛomiſſo facto in arbitrum per clauſulã generalẽ. vide do. abbotẽ in cou.lxxiiij. AN ſi compꝛomiſſũ eſt factü in arbirum⸗ iuratũ de nõ pe tendo reductionẽ ad arbiiriũ boni viri poſſit non obſtan te iur amẽto cõtraueniri. vide do. abba. in con.lxiiij. Ki arbiter tuſit lauduʒ quod per partẽ dicitur iniquum vel thec omnia hoc vacanti tempoꝛe cnm quid otij nactus nullum cui incuniat onus pꝛobandi hoc. vide dominũ abbatem in conſi.lxiiij. x quibus ? quomodo pꝛobetur arbitrum inique pꝛonun ciaſſe.vide dominũ abba.in conſi.lxiiij. Anarbitratoꝛ teneatur facere ſcripturas de geſtis coꝛaʒ ſe an veroſufficiat ſe infoꝛmare extraiudicialiter. vide domi uum abbatẽ in con ſi.xiiij. n⁊ quando credatur arbitris.vide dominum abbatem in conſilio.lxiiij. n nullitas laud lati per arbitrum in vno capitulo vitiet alia capitula.vide do.abba.in conſi.lxiiij. n per appellationem ſuſpendatur vel extinguatur ſenten tia.vide dominum abbatem in conſi.xix. (An ille qui non appellat videatur appꝛobare ſententiam tã n cinilibus ꝙᷓ in criminalibus. vide dominũ abbatem in onſilio.lxxiij. (En ? quando poſſit ſummi argumentũ a contrario ſenſu. vigde do. abba. in conſilio.lxxv.in.j.colũ. Quand 7 quomodo videst phibitum argumentũ a con ori ſenſu in ſtatutis.vide dominum abbatem in conſi io.ixxv. n ius alimentandi quo tenetur pater erga filiũ ſit de iure naturali vel non. vide dominũ abba.in conſi. lxxv. vbi po nit etiam ꝗd de legitima debita quo iure ſit debita. i fit accuſatio de inſultu cum armis ⁊ percuſſione ⁊ ſãgui nis effuſione ⁊ poſtea non pꝛobatur niſi ſimplex inſultus an ꝓcedat accuſatio.vide dominum abbatem in conſi⸗ lio. xxviiſ. J Quomodo ⁊ quaudo accuſatoꝛ deficiens in pꝛobatione ex cuſetur a pena calumnie. vide dominum abbatem in cõ fſlio. lxx viij. ? quando valeat argumentnʒz ab ethimologia vocabu i. vide do. abba.in conſi.lxxxij in. j. colu. uando operetur aliquid pꝛohibitio alienatiõis facta per teſtatoꝛẽ in teſtamento.vide dominum abbatem in cõ filio. lxxxij. An filius arrogatus tranſmittat in deſcendentes quartam ibi debitam a patre arrogatoꝛe. vide dominum abbatez inn conſilio. xxxv. D Muando tractatur de ſucceſſoꝛe aui. vtrum filiuſ ſuccedat in locum patris.vide dominum abbatem in con.lxxxvj. in pꝛimsa colũ. ¶Mitrum abbas ⁊ alij pꝛelati poſſint beter e reſtitutionem in integrũ pꝓ eccleſia. vide do. abba. in conſi. xxxvij. In abbas poſſit vendicare monachũ. vide dominũ obba n in conſi.lxxxviij. uando quis dicitur apoſtata. vide dominum abbatem i conſilio.lxxxxvj. L . An cauſa appellationis ⁊ nullitatis poſſint fimul deduci in odẽ iudicio. vide do. abba.in conſi.lxxxxvij.in pꝛin. MKuano relictum dicatur eſſe factuʒ pꝛoanima.vide do. abbatem in conſi. cvj. quod eſt conſilium domini dioni non antem domini abbatis. ?2 hec ſunt que comode naptari potuerunt ad hanc pꝛimam alphabeti litteram nunc videnda ſunt alia que in litten .B. connenire viſum fuit. Anregula ſancte bꝛigide ſit appꝛobaxa vel non. vide do. abbatem in conſilio.viij.per totum. uomodo capitur hic verbum bonoꝛum.vide dominum Ouel fied FNe ſ Pe l. TN·‚l. A Sſr e 1 -Euroskala Offset VierFarbSelector Standard* Copyright 4/1999 VxyMaster Gmbhi wwwW.yXymaster. com