Hf354_qt-8

—

— Ü

— —

Óal

^6

g.o

M.

x

n

TEER

7)

"-

WLIBINE LOI

-

La Vg NNENUR UM

Vi

3 w LE

EE

T*

um

V

*

m

E.

ET

EE

Bo det

—

i EE

a

MT

Sucsa

EE

T RURT

: 4 x JM.WJX -

m

—

-

:

——

——

— —

E

— M

—

ais

x

nE

M

Ms

3

d

2

g

O

s.

E

m

i

!

-

v

d.

UW

w

Es

g

Y

A

M

i.

Ro

ER (

iE

m

W

b

—

-

T

8

M.ua.

x

RE

s.

A

n

VR

s

A

st

r

OA

E

2X

x

*

z

23

P5

*

z

A

2

—

-T

—

—

—

—

— —

g

Hoe-

um

s

Ra

W

i

Ts

x

-

E

n

Ea o

N

DISSERTATIO VIII

JURIS PUBLICI ECCLESIASTICI

CONCORDATA GERMANLE

PRAEPOSITURIS. AB ALTERNATiVA

EXCEPTIS, ET SANCTAE SEDI APOSTOLICAE

NON RESERVATIS:

—

QUAM

UNA CUM SELECTIS EX OMNI JURE THESIBUS

EX INDULTU INCLYT.4E PACULT.AATIS JURIDIC.AE

IN ALMA UNIVERSITATE MOGUNTINA

PRAESIDE

OAN. GEORG- SCHLOER,

; U. D., DOCTORAT. THEOL. CAND. EMINENTISS. AC

CELSISS ARCHI EPISC. PRINC. ELECT. MOG, CONSIL, ECCL. AC

SIGILLIFERO, EJUSDEMQUE IN ALMA' UNIVERSITATE MOGUNT.

SACR. CANONUM PROF. PUBL. ET ORD. FACULT. JURID. ASSESS.

ET P.T. DECANO, COLLEGIATAE AD S. CRUCEM EXTR A MUROS

MOG. ET AD S. JOAN. BAPT. AMOENEBURGI CANON. CAP. ET

RESPI*..CT[V E DECANO, IN HOSP. ELECT. AD S. ]OAN BAPT,

PAROCEHO.

PRO SUMMIS IN UTROQUE JURE HONORIBUS, ET PRI-

VILEGIIS DOCTORALIBUS RITE CONSEQUENDIS PUBLICAE

ERUDITORUM CENSURAE SUBMITTIT.

JBJE7&NA7RJDUS C .A. .R O.LUuU.s

DE /JB R JE E

COLLEGIATAE AD S,. ANDREAM WORMATIAE CANONICUS

DOMICELLAR IS.

MOGUNTIAL' DIE?2

NOFEMBRIS MDCCLXXXI.

22

r

Mrgrrr COUR EE

ä&——;&

E.x Typog. Elect, Aul. Acad. apud Joann. Jof. Alef, IHiered, Hofinez,

——

"—

./4&' zextum Gorco?ääi'oru-m

ma/'ori&dï" dz'gnizfa,tiäm*

; /J(/t g)onti?!ïca&:r n Gatfedïafiöaf, [ prinbi:

: dafes' dn Gof(fegiatio* (gcc/e/iia! exceptz':r:,-w de fyuz)äua'

feure ora'inarip /JropicZetur per illos- J 7;7?(5/7'2'07' e2, ad

| 9404' abtas ; /.fertinetg

.

astou a

N

ia N

MW!

RE

EE N

—

VAm d

o

CONSPECTUS

DrecsTPTM T IONI S';,

e

CAPUT L

PRARPOSMHURAE IN GERMANIA SUNT

DIGNITATES POST PONTIFICALEM

MASJORES, ET PRINCIPALES

IN COLLEGIALIS.

$. [. Praepofitura ex vnominis -»—:e'tymologia major dignitas,

ac principalis effe -dignþscitur; |

S. II..Ex loco eminentiore is choro, vel Capitulo.

$. III. Ex praecedente .fub&:r.iptione, & ügilloï'-

2

S. IV.

[

u m

$. IV Ex offidio, & adm1n1&ratxone tam rerum , quam

- jurium Ecclefiae.

&. V. Ex Confuetudine:

$. VI. Non óbfiat, quod adminiftratio fit faepe tempora-

lium, & non fimul Spiritualium.

5 VIII. Quod non refideant praepoiiü in Eccleihs tefiden-

- tia praecJa

& VIII Nec juvat dicere Decanos convocate Capltulum

€. IX, Etenim jam origine fua praepofiü Decams praepo-

untur

&. X Et adhuc hodie, faltem in Germania

r

&. XI. Quanquam non femper, & ubique.

&. XIL. Status ultimus attendendus eft.

6. XIII. inde provxüones, d1gn1tatem majorem , veI prmc:-

palem commonftrant,

&. XIV: Praepofitura erit principalis dignitas , etü. non fit

electva in cafu partlculan

CA-

——

pros

HISEA EL

CATFPUT

I I

PRAEPOSITURAE

IN GERMANIA NON

SUNT RESERFATAE

VIGORE

R EGU-

LARUM CANCELLARIAE ANTE

CONCORDATA.

&. XV. Ex jure communi nulla eft refervatio primariarum

d1gmtatum

$. XVI, Quis fümmorum Pontchum primo fibi refervaverit

dlgmtates principales? dubium eft inter DoGtores. -

&. XVIL. Ad effe&tum deduéta non eft refervatio pnma«

tiarum dignitatum in Germama

CAPUT

III

ETIAM

NON RESERVATAE EX

CONCORDATIS

$. XVIII. In Germama primae dlgmtates non fub&ant alter«

natzvae menüum

2

XIX.

—— —— ——

"-

$. XIX. Nec refervatae funt in vim Regulae IV. Concella-

riae, proutinü Concordatis haec dicitur repetita

$. XX. Necfíunt in vim Concordatorum refervatae.

CAPUT IV.

PRAEPOSITURAE AD . QUOS ALIAS

PERTINLNT

&. XXI An Praepofiturae falthm aliquae in vim. obfervan-

tiae, & praefcriptionis contra Concordata Summo

Pontxüm fint refervatae

S. XXII Hu3us controverfiae 'I'emperamentum unum, &

alte1 um.

$. XXIIL Inde fi praepofitura non Ht fummo ponufic; re-

fervata, etiam non eft Decanatus

S. XXIV. "Undenam ergo, quod nonnullae praepofiturae

in germama conierantur a S. Sede ceu refervatae

XXV.

!l

XXV. In favorem tertii in- Cüria -R.omana -refignari. ne-

aut faltem non .deberent, nifi .eam per

queunt,

obltum in Curla Vacent

XXVI Praepeüturae nonnunquam conferuntur ab Archx-

Epifcopo, vel Epifcopo ceu. ordinario. :

XXVH Si Praepofitura aliqua vacet in menfe A po&ohco

cur competat jus collationis, fi alias Epifcopus vel

Archi- Epifc. 1nam comulent ?

m

XXVIII. Cui cempetat jus conferendï fede Archi- vel Eplf-—

copali vacante ?

XXIX. A quonam praepofiturae, quae ex confuetudine

conferendae fint

'

hucusque a S. Sede collatae funt

fi nullus provifusApoftolicus debito in tempore com-

pareat.

XXX. Quo jute, & quo tempore praecife conferri pofüint

praepofiturae ab inferioribus, ad quos alias perti-

nent? rationes dubitandi.

XXXI. Rationes decidendi pro lapfu trimeftris

XXXI.

EEE

| -nxcearcun as ctnstttjeere r

$. XXXII. Refponüones ad. tationes dubitandi- S. XXX. al-

latas, -& ultcriores.

&. XXXIII. Annon Confultum fit lapfo trimeftrirecurrere ad

. $. Pontificem ,. vel quid aliud Capitulo, & ejusdem

provifo fuadendum?

/

E.

A

EV

AX

ea

f

H

2

B

&l;

1 i

!

j

d

Z^

7

:

34

n

N

Xf'ï&

EE

Es

N

.

i s

Tþ

)

d

D:

Y

M

|

X

h

P aA

a

*

if

/,

/

j

sï

ä&»

VEU

N

6'

E

í

B.

Vif

N

CL

N

ii

4

E

s

ao AC

j

;

-^.

2

^ ?

X

N

C

7

91

A

O

e

*

J

4

CAPUL.I

PRAEPOSITURAE '

TJN. GERMANIA SUNT

DIGNITATES POST PONTIFICALEM MAJORES

3

ET IN COLLEGIATIS PRINCIPALES

S..I

raepof' türa ex nommxs Ef'ymologm major dxgmtas, ac

19

pnnc:pahs eiï'e dlgxwfmtur

u

l. Natura res f' ngulas notis qulbusdam mufhs dlfcrevxt

atque in hoc ars fequitur naturam, & in omni fcibili habe-

mus notas & figna : a) quare de dlgmtate in Ecclefiis Cathe-

drahbus

DAPCUEMMN AE

æ) Gegmetrw in Gguns f'gmrm eff nota fme pambus & quae medíum

" Figuraé tenet pun&um dicitur :

Aflrologis figna funt duodecim

nlae fidernm imagines ex diverfis flellis: collectae : Medicis funt

certa

d

2 ä&æf-ä

drahbus majore po& pontxäcaïem & prmclpah in Fcclef' is

Collegiatis acturus confilium ulpiani 5) fecutus ab Etymolo-

gia nominis inchoandum cenfüi perfuafus, quod ficut in

rebus, ita & in verbis latentia figna nobxs evidentiorem

praeftent mtelleötum

r

. 3. Sic praepoütura ex 1pfa nominis mdole, nob1s illico

exponit praepofitos aliis praeponi, tales in aula caefaris

praepofiti alit erant argenti potoriü, Barbaricariorum , Ba-

itagae, a cryftallinis, cubiculi, domus regiae, mcnfae, pa-

jatu, thefaurorum: eatenus etiam'non aliud praepoütorum

officium in Ecclefia fuiffe infütutum, nifi ad hoc, ut illud

obtinentes caéteris praeponerentur ; eosque in praerogativa

ac dl G-nüate ,anteceuerent c)

$.II.

a

BN

o

certa quaedam Sanitatis temperamenn vel caufarum morbi prae-

fagxa , alia ad falutem, alia ad mottem prognoftica : Junsconfuïtxs

in ufu juris certa figna funt; & fugnum plenius acceptami complecti-

tur omne judicium ex quo duc: pomt argumentum vel conje&ura

j, 1. 5 6. f£. deaechlzt Edz&

3

"—-

3) Inl 1. ff. dc Jujiztm ö' 3uræ.

£ Ut coïhgztur ex text. 22 cap, quamvis de verb, fgn df,, eloffa ibid,

n verb. pra!paf ti,

Hofhens, in ntüm. 1.; altera gloff, $Ínc cap.

3. de confu*et in 6. in. verb. praepofturas, ibique Pai?erm 8. 8.

Fagn dn cap. &t zfibates, de actat, & qualit, $, 24 Gemm:an.

. Cenf, t.32. $. nam icet , €9. G. ex qmäw.

s

:5 dl

EX LOCO EMINENTIORE IN CHORO VEL CAPITULO.

I Aüïimp*tum hoc ad evidentiam evincï illa tum in

choro, quam Capitulo prima, eaque eminentior fedés fupra

Deeanum, caeterosque Canonicos Capitulares: ex quo fane

notabilifima fa6to duplex elicitur argumentum, praepofitu-

ram confiderari tanquam primam dignitatem in Cathedra-

libus poft pontuficalem, ac: principalem in Collegiatis: pri-

mum quod ex praeeminentia in eminentiori loco, & fupra

omnes alios de Capitulo, indubitato refultetqualitas primae

dignitatis, cum eadem condecorari necefle fit illum, qui

praeftantiorem occupat locum, primamque obtinet fedem,

indubie hic majori fulget praeropativa & majorem ac alii

affequitur dignitatem d) & propterea quotiescunque dubium

foret inter plures dignitates, quaenam altera major? nul-

Jum magis univocum adduci poteft fignum primae dignita-

tis, q-;uam. ifta praeeminentia fedendifupra alios e). —

Is

A 2

II.

4

d) Ad Text, ir-z,--ca.p. t de offic. Archipresbyt, , Lotter.de ve benef.

lib 1« q. n. 445 . Leuren. in for. benef.tom. 2 4, $45.m, g, Pigna.

tell.. Confult; 25, « 10.» Tom, 4. Piton.difcept. Ecclef. 149,n. 1.

€) WQucme.ldmod-umx bené probat Urfaya difcepi, Ecclef, tom. VI p.s,

difcept. 36, n. 88, O 94., — ibi — nulla omnino adefft videtur

difficultas , quia ille qui efi majoris dignitatis ad Juperioritatet

!

CC eflendendam in eminentiori loto federe debet. (unt verba. Panimoll,

1]

"C oWecy 1. ahhot, 16. m 1. & concordaqt. «Imol.vin cdp?' !clitae

?.

de -

i

äs&käf

TL . Altetum argumentum e& negativum, quod fï Prae-

pofitus fedeat fuper alios in fua Ecclefia, confectaneé De-

canus ejusdem Ecclefiae, a

aluque in dïgmtate licec confütüti

fedeant infra Praepofitum , fintque ipfo. Práepofito inferio-

res in dignitate; non ergo Decanus, non Archidiaconus ali-

quam aliam dlgmtatem vel proeminentiam eo ipfo praeten-

dere poffunt, cum 1&1 praepoüto pnma fedes afïïgnata nof—

eatur.

3

g IL

EX PRAECEDENTE SUBSCRIPTIONE ET SIGILLO

I Praecedentla fubfcnptïoms in illis actibus, in qmbus

Praepofitus ac Capitulum fe fimul fübfcribunt, 1nnegab1l1ter

praecedentlam ac majorem dignitatem. Amportat,

utique

major cui fecundum ftàtum dignitatis major debetur honor

^

in fedendo, fcnbendo & fimilibus f)

&

F

f5

H.

"—

de major. €9 obed. Maffobr, de fynodl, dioetef. 'cap, 4 dub, 6. *

.2. Q feg, ; Adden ad. Ludovis, dec, 411. fub num. g

UETto

vtYf, figna ibl — frano etiam ex' quibus dignoféitar , quod. fit

prima dignitar, funt plura quae enumerat Rota, ( potiffamum

fgnum eft praecedentia. C foffio. in. loco kanorabzhow

Lotter

lib..3.9.33 . n,so, de u bem:f

j d. t ff. de albo fcnbendo xbx — dzgmtata emnz fpe.,tandae , ut

fembantur eo ordine y.. quo quisque earumy. maximo- henore in mu-

nicipio fun&ius eft.

——

—M€:

A

^

p ^ e2eA

oN Non folum praepof' tura. cenfetur prima dxgmtas

quando praepofitus fuum figillum ab illo Capituli diverfürm

hábet, quod non eft figillum & ftemma proptiae familiae, fed

quod praepofitis datur ab ipfo Capitulo, & adjicitur altiori

& foperioriloco & fubtus illud apponitur figillum Capitulig)

fed etiam jam ex figill detentione.

Oritur manifefta proba-

tio, quod. praepofitura fit prima dignitas: nam ügülum iftud

fücceffit loco antiqui annuli Ecclefiae, qul gefcandus cag,—

f gnabatur pnmae dlgmtatx Eccïeüae lz)

*

QIV

'*EX OI'FICIO ET ADMINISTRATIONIE TUM RERUM

QUAM JURIUM ECCLESIAE.

AT W MT AR af

b Equ:dem in initio dignitates iftae uti praepf)fïtura, de-

eanatus, Scholafteria «&e:-—-Fuere fimplicia officia., nuda.mi-

nifteria.& obedientiae, quod etiam fimplicitati vetuftatis ma-

gis competebat, omnia officia in Clero tam faeculari, quam

Regulari communitate durante effe obedientias feu arbitra-

rias & ad nutum revocabiles dignitates :

pofterius modo &

longo temporum tractu illae obedientiae non modo in. per-

petua & irrevocabilia evafere beneücxorum nomma titulos-

A3

que

Es

t

£) Ut mox fuit dlänm & tenet Rxgantws in. Rig. IV, $. 1.n.30,

h) Ut tradit Card. Bamn ad an, 1179, n..20. 'vdäe. Thomamn, Vet.

& Novgg Ecclefiae q,xfc;pl P. 1. hb. A cap, 150. & Lotter de

re benef. liby 2, cap, 33:m. 54«

süscts 6

A EEE A:

ue pärpetuos, primoin Capitulis, pofteaetiam in Monaftetiis;

ed &

i) ex divitiisenatum, quod in Cathedralibus, aliisque

Ecclefiis ad eorundem fplendorem varia officia in beneficia

& dignitates ereóta fuerint; non tamen necefle eft,

-

k) hanc

ipnqvatignem in eorum ambitionem refundi.

H. Exihjüria. temporum rneceffarii erant Praepofiti, qui

res Ecclefiae temporales, ditionesque protegerent, & defen-

derent adverfus graffatorias depraedationes, quod vero hanc

praecellentem adminiftrationem, tuitionemque tum rerum,

tum jurium Ecclefiae, faepe conjunctam cum jurisdiétione

habuerint, & habeant Praepofiti, teftatum facit Concilium

Colonienfe /).

Etenim Praepofitus Ecclefiafticus latine dici-

ftur, qui a graecis aeconomus, hoc

.eft, qui pro'ventüþ Ec-

clefiafticos adminiftrat m).

III

d

ii

Eal

þi) "Ut M'o.lgnu?s.'ägud- VïanEfpen T J. E. 'tï;þpl I. Tit. 1 I.*Ca;i?. PF.) »gota)t..

:kr)"Ut.o.:xum Th—o'maffm;o (Cp. i,'hlib, U*; c-'ap.?I-L n, IX, ) loquar.j :

54.9.4rekm.ed.k 3. ca—p; $.quod refert Van Kfpen fom. r. . x.,tit,'u.

cap. Y. , 3. ibi — ( quidem . Ecclofiae Colonienfis Praepofrtos

vi fui quramenti adflringi ad. defenfionem jurium privilegiorum,

atutorum Ecclefiae aperte fupporát fynodus Colomienfrs,

Thoin-

affinus verba. Concilii Colonienfis adfert p. 1.[i5. 3. cap. 70, n. 4. —

cum Praepofitis ea potiffumum incum&at folertia, quod circa Ecclefiae

exteriora uel ejus temporalia defendenda, fint vigiles Q' cooperantet

Capitulf:'.

) In Lexic, J-,,,;;;i in Wföapfqep::jz'tqs ?ccl«ejïajficu(,.

UM x tei:zizinos autem juris cd;nmuni-s 'habens officiuimi

eum adminiftratione & Imperio, diguitatem obtinere dicituf;

uti eft receptiffima fententia, 5) ex eo enim quod dicatuf

habere adminiftrationem excluditur dignitas ventofa, magis

enim fubftantia, quam ampuliofa no-min-adcb-ent atlte;ndikp)a

lV. Non .füæc*it'»afï'erefe dignitatem fed X-»probanäüm',

quod praepofitura fit in Cathedrali major poft pontificalem,

;

vel principalis in collegiata: & fane habere defenfionem ju-

rum & privilegiorum Ecclefiae ex munere fuo, pet fe in-

g

:

dicat praepofitum effe ejus Cà

p

'üt & praepofituram effe-pri-

j

Tiam dignitatem ,'ad quam privative haec defenfio fpectat,

ut praefertim in Ecclefiis germaniae teftantur duo concilia

L

Coloniens p) maxime diéta praecedunt fi adminiftratio con-

juriéta cum jurisdiétione, cujus intuitu a fubditis non minus

w

quam a fcabinis h

"

]

omggium &.. juramelït'urn, fidelitat';s exci-

Pä;;nf q-

VO

f,

7) Fagnan. in cap, «t aäöate& D, 24. de aetat. & quälit. & in-cap. adhaec

^f5,33,de praeb, ,. Barbos, de Canom, () dig

"nit, mz:t.- 4. n. ?2..'

'.Lmt'er.« dg v& benef. Hib, Ig 1.6,-0", .S-Z, cum 'aïiis,:,

[

t

.ej Rigahtius in Reg, IV. Cancell; $, 1,n, 9, & 16. ubl dignitates

nullam habentes adminiflrationem QCuram vel refidentiam veniunt

h

il

. fub nomine bepe&&iorum än':y!ici«um',' licet appellentur dignitates,

D

9) At—tefumx 1260 can, T. 'r&ïät;rnr per "Thomaflin, /, c/?, & alterum: anni

1549. tit de offic, perfun, cap. 5. remed, 3. quod refert Van

d

Efpefn .'I'ï(ïm.-' 1.cif, Pv 1.eap, 1. de praepos,

$) Ita in 'Cgllegïatä S, Cracis libro .fïaïüt(-)*f*um pag. .:i:;-;d-'-e'präepoüw

€ 9H6€0 T €£-

habetur « jiem ewjiitz—mm'jï'zþlt'gmm fgper jurisdiction

geudp

A 8 eu—

.f, Quatenus vero Praepofitorum officium dicitur limi-

tafum ad folam jurium temporaliuur tuitionem minime fequi-

tur praepofituras non effe prmmpales dignitates : quando

enim Doótores dicunt dignitatem effe illam, cui ultra digni-

tatis talis nomen conjungltur admæminaüo rerum Ecdewae

cum praeeminentia in gradu, non id exigunt, ut habeat

etiam jurisdictionem & adminiftrationem fpiritualium r) fed

fumclt admmxfaam rerum temporahum £).

VT.

genda in tempemlzbus in monte O terminis feu. rlzjfrufu Eccle/' jae

beatae Mariae in Campis , qui [caltetus vecipict juramentum fi fide-

litatis nomine meo ab incolis. di&fi suontis, ( exceffus corriget ut

eft morit, qui etium defeudet. cum . eff£üu Decanum, | Canonicos

Vicartos O. per[onas dicte Ecc[g/ïe Q eorum familiam.

0*2 Ita praepofitus Infignis Ecclefiae Colleg. S. Vx&ons Moquntme ex-

. ercitium vel admm;üratwnäïu Immunitatis in Weiffenau habet & ex-

ercet jurisdidionem omnino temporalem in fubditos per fe vel

per officialom, qui tamen debet effe vel Cenonicus Capitularis vel

faltem perfona Capxturo grata & nonnifi cum confenfu. Capituft ad

iftud Officium affumpta: in Collegiata S. Crucis. lib. ftat. p, r3. ha-

betur de praepofito. — . Ztem dabo (9' dare volo officialem praepo-

jïturae untum. ex dominis de. Cepitulo duntaxat 49 mon alienum O

exiraneum. quemctunque.

Similiter praepofitus Collegíatae S, Vic-

toris in juramento fuo fé obligat verbis his — quod mempe conten-

tus efft velit 4dvocatia fua , 9 nullatenas impedire Capitulnm

in qurisdiffione fua faculará nz immtunitate fuæ f ia 0C fe ániro-

enittere Qe.

— £) Geminien. Con£, 132 in princ, Sfedhu: Fagn f cit. in.cap. ad haec

n. 21. Rota in- Leedien feu. 4.; quir granem. Decanatus Coram cl,

qpem, Card, Caprata decif 593.». 1 T. uti tefte Rigantio l, c£r- - 22.

-

L

UNE-Qued principalis dignit&s-illa dieator.;- quae eft

prima inter canonicos, quamvis adfit alia dignitas major

cum jurisdictione - ut de facto ufus docet in Collegiata Alta-

murae, namillius Archidiaconus reputatur principalis digni-

tas ad effe6tum regulae, quamvis ut diximus adfit Archi-

presbyter, qui Praelati figuram gerit 7) quemadmodum enim

deiure communi Archidiaconatus, eft major dignitas in Cathe-

dralt quam Archipresbyteratus, etfi unus externa, alter in-

terna, unus temporalia, alter divina & fpiritualia habeat

Officia u), ita' pariter Praepofitus & Decanus- fibi invicem

hic no-

Majores rgputantur, pfacf'ert.im in germania quià

an ;

firmat, quod nec actus jurisdi&tionales exerciti- a-Decano-nomine

^ '€apituli praefeferant qualitatem dignitatis majoris feu princi-

pa?is, alibi iid?m confirmat Rigantiug ad cit, Regul. $, 3. n, 4.

£) ACawrd, de Luca dekbe;zefï'&i/ï; 46. n; 5. G 6. .idem Heiïïgen&adii

& fere ubique in germania obfervatur, cujus unum exemplum

fufficiat allegaffe, " — Extra&us decreti gratioffimi Archi- Epif-

copi]oannis: —— —— foannes Déi gratia S. Moguntinae fedig

Archi-Epiftopus: ,,quod praepofitus . Eccleflae |.Heiligen[ladienfis

nullam in Capitulum & - Vicarios habeat. jurisdiionem ** datum

Eichsfeld ipfa die fanorum fergii . .Bachii Martyrum anno Dni

1408, item Extractus ftatutorum in fidem concordantiae cum

vero füo originali mihi exhibito atteftor. Heiligenftadii 26

Febr. 1770 Jo

f

1

annesvl,&pdxraea;; Hartmapni Not. Caef. publ, &

/

juracus

Li

:

ap. 1. G. €

.-ap. ad hdeg' &e Oäïc.Arch:dæacOnFagnan in ci;, Cap.

-"u)C

ad haec num, 30.

b

meïi praepofiti eft nomen primae dignitatis fübrogat

-

um H

-

locum Aigrchidiacanorum X

4

| Df

EX CONSUETUDINE GERMANIAE.

L Deficiente expreffa lege fündationis & erayzäï:i..01'iisx

ipfius Ecclefiae vel fpeciali ac individua ejusdem confue-

tudine, velftatuto contrario dignitas prima vel principalis

aperte demonftratur ex ufu & confuetudine Regionis ac

lL.

pro/vinciae , i.n gua Ecclefia quaefüonata exifüt y).

i.

x)

Wuürdtwein de archidiaecäfï mogünt. in archidiaconatäs diftin&a,

Ant, Sehmidt in Thef- Ecc] Tom. HI Diff, IX: de fynodis

Archidiaconalibus, referunt qualiter archidiaconatus praelatu-

ris, inprimis praepoüturis annexi fuerint : . adde deductionem

L. B. de Hammerftein contra Herren yon

Ker.g*enbr;'ock die archi-

diac?üd?äf'" 'jufi?diæm bgtrgffend. :

$) Ut Do&ores ccmmäniæf a-iïirmäntþ Fagn. tm cap. ut "dbbates m,

24- de aetat. G qualit., Lottez. de re benefic. lib. 2. cap. 33.

n. 36. ibi — in aeflimanda hac. Majoria i. concurfu plurium

dignitatum -nihil attentius quam hanc ipfam confuetudinem aut Ec-

clefiae de qua apitur , ;aut; ea; deficiente , Provinciae in. qua eft

fita ; Do&ores con[iderant : Leuren. for. Eccl.. tom. 2..fe8. 3. c. x.

de primar, collat. q. $46. n. 8. verf. ubi vero. Rota coram Man-

tic. dec. r174.n. g. ibi 2 nam confuetudo Provinciae vel Eccle-

fiae, de:qua agitur, principalem etiam conflituit dignitatem ; ficut

enim confuetudo facit aliquem in digïgitætc Fo«nfïiwwm qui leiæs

non

TI

äek

esecite

II Quod vero in Germanià Eccleius ex confuetudine

& ufu tam in Cathedralibus, quam Coneglaus praepofitura

earum dlgmtas, tefcata res ePc z)

SVI

NON OBSTAT QUDD AD MIN'ISTRATIO SIT $: AEPE

TEMPORALIUM ET NON SI'V[UL SPIRITUALlUM

Wa

ï Non obch quod admlmüratm Praepoüturae refp:-

ciat res mere temporales absque jurisdictionis exercitio ,

quia ficuti dignitas ftat bene fine cura & ad minifiratione

fpiritualium , cum. conftituatur duntaxat ex fimplici praeemi-

nentia cum aliqua qualicunque adnum&ranone conjuncta a)

2

ita

k

non ej]kt de Jure communi fte pari & fortlori Faeione poreft facere

alzquem majerem vel minorem 'alio. ifta fünt verba Rotae im

dec

; in f. de. Ele&». dR novls Urfaya tom. IX p I dd'ccpt. 2.7

n. 485 us 195-

z,) Per Barbos dn. cap ut Abbates 5 praepaf' iti. de. g:etat. 8 quahtm,

^;Fagnan, in idem cap..n. 24.G. 25:». -'Thomafin. de. benef. . 1.

lib. 3. cap. '76. n, 5. Kzor Znftit. Moral.- 'p. à. lib 3. cap. 18.

B. 1. Reiffenftuel in jus canon. tom. 3. $. 19. n. 550. de quaft.

Mrca concord. Van- Efpen in J.-E-U.-p, 1. tit-13. cap. 1., wWe

:

de praepo[itis n. Y., Zech, Rota in.dec, 540. n. 8..p. 18. tom. 2.

, Tecent. epud ngantmm in reg. IV S L. z:

-—

a) Cap T a'e con]üet. ö? cap. t. Jc aetat, &? qwü:m., Boex dcc. 2936.

ü -

12 e$es

ia pamter prima dignitas bene habetur fïne 'eura & adrm-

niftratione fp1r1tuahum ex g I V n. V

II. Ex hoc autem ewdenter falfum e& quod praeceden-

tia praepofiti in Choro & Capitulo nudum defignare videa-

tur-perfonatum non vero dighitatem, quae decanum prae-

cellat; notorium enim, praepofitos in germania, de quibus

ag1tur, tión habere tantum: praecedentiam fi 'uper alios Cano-

nicos,. quod congruit perfonatux, fed etiam fupra, dipni-

tatem deeanátus aliasque caeterorum, quod' ábfólute :re-

pugnat perfonatui :

eft enim medium quedam mter cano-

nicos & d1gn1tates Fagn b)

-—

v VII

QUOD NON RESIDEANT PRAEPOQITI IN ECCLESIIS

RESIDENTIA PRAECISA

d At

*

d Nulhus paritef : momentx eft, quod praepofitl in

Ecclefiis fuis non refideant, neque, cqrtos ordines habeant :

nam novuüm.hoc non:eft quin. potius, a. primaeva, ejusmodi

praepofitorum inftitutione introduétum, quod nec.in Eccle-

fia refidere teneantur, prout ad refidentiam non tenentur

ráepofiti Cornftantien ' 'Frifingen. & -omries ferejalii prae-

poiitl Ecclehamm germamae c), néc 1ta cogantur àd facros

ordmes

3

Yl éit. m cap wdhaec a. 59.

5

t) Conf fadel in compendxo Geographxae Ecclef' 'ö'mv cap. XVI.

5 l, fect. VIE. — Hildeshemii praepofituraS. Crucis eft fine refiden--

tia : zlla S. Mauriti incorporata eft Collegio paurum S ]. Hildefi.

ägä

13 eä&aääs

ordines fi amendos ut nimirum .hoc pa&o majori cum cura

&Z fO 101tudme ofücmm Circa tuitioném tum' rerum

quam

jurium J Eeclefiae ipfis injun&tum explere poffint: igitur riori

tdm repugnat quam potius tantae-ac füpremae . dlänltatlsj

naturae CorigFuit, ut neque ad refidetitiam, meque ad ordi-

nes praemfe alligata remaneat.- Thomaümus totam rem cla-

ritfime fic expumt d) unde non aegre perfuadebimur folutos'eos:

Juiffe a lege refidentiae non faczle cohaerentzs cum tanta nego—-

ïzerum ö* oceupatzorzum mole & )

II Slqmdem quahtas pmmae dlgmtatls in Cathedrahbus

& Colleglatls germaniae non habet refpectum ad onus refi-

dentlae ut Presbyteratus

qu1dqu1d üt m alns regtombus,

"t

-

fed

3

d) l cit. p. 1. lib. 3. cap. 0. n. 4. 5 apparet;. -

c) Piforius in amsenitalibus H1P:or1co Jundxcxs Tom. III, t0a$ bie

Gtuftung einer 5DfetimbDb-involvirt.p .653.8.54. ita,difrurrit in

rem noftram — mit Der Qeit tourben benen $Bifdboffen ad

-- fablevandum onus vinige Oeconomi.adjung tf ,. qui duplicis

.eraüit genetis a) rerum: Eccl. b) domus Epïfcepaus, vocfdoe audb

» Micedomini - — - u benen. fínb. mit ber.

Deit . bie. Ádvocati &

defenfores Ecclefioe gefommen,;. um. bie. Sïncb toiber alle 95ta

i. Drucfungen m qussertretten , — - fonben

aber bei

eenen Capltuln unb itj. .Collegiatis.. Canomcouum . tecícbe u

Pipini Beiten. on. bem $Bifdoff. su 9d Chrodozango intTO^

ducirf foorben , bat man ad exemplum Deren Slófter , Dbie

rescb[xd) angefallene Güter einem praepofito gur. Q3erroaftung

:« 9tgtben., weltber prsepofitus major gebeifen; major Dabeto bag

beutfcbg QBo?t Stper quod villicum notat gefommen.

Acta

" Lindavienfia: p 842. NlCOl Schaten l án Annal Paderbom.

ad àn. 826."

: æäsäs 14 ää

ïiGd ad þräeeminentiam duntaxat gradus fupet caeteras aïiasl

dignitates & canonicos, ita ut in germanià, ubl onerd

hujusmodi ex confuetudine ut plurimum relaxantür, ftet

bene fimul quod Praepofitura fit prima dignitas & adhuc qui

ilam occupat neque refidere,

| neque facruni ordinem afiu-

mere teneatut £.

IiI;- Frü&fa ai'ä, ]S.öiïäbüc: h*oh»eiïl'e',* utqmdeCapxtulo

non fünt, neque vocem in Capitulo habent, teputari que-

ant primas. tenere dignitates Ecclefiae : nam :hoc non eft

novum affamptum fed authoritate & jutis ratione compro-

batüm, qua de omnibus dignitatibus cautum.eft,, ut illaé

*

de jure non fint de Capitulo,

-neque vocem in Capitulo

habeant nifi aliud confuetudine introduétum fit: nam haben-

tes dignitatem ratione dignitatis, non

-funt de-Capitulo fed

tatione Canonicaþus £

E

»

[

r2

v

ngantxus in Reg I. Conci. .5'. 7[IL nlo & m p*räecifis termi-

i

gpis Praepofiturae Leodienfis dixit Rota Coram JBenincofa decif.

(252.n 1.9. G 6., & Coram Molin. dec. 65. n. oj. G feg. —

mon refragante quod Praepofitura appellatur prima : dignitas , quia

dn ilis partibus Prapofiturae non habent onus refidendi, . ordinem

7177 faerüin nec lotum, nec votum' in 'Capitulo,: minlus,)qlfiguam Juris

dzfïwnem ex.grcc':nt-vikn Ecclejfäs *'vg'-l Qarf'*onicos.-'

U)Seraph dec. 981: 1 Garc. p n [^ ;n longtter de re

.r-

Y

" $.

benef. lib. 1, q. 35. n. 61 & 71. Corrad. de re. benef. lib. 2. cap.

(00183;n. 35« & feg. Card. de Lucà de catbnic: difc. I, n. 6. &

difc, 4« &, 5. 9t dec, T98. h« 3* P* d i8 Recentg

ääklgeäg&äs

IV. Totum hoc dilucitatur & conürmatur pet Tho-

maffinum A), féd illud operae pretium. maxüme foret magis

anagisque , elucidari qui potuerint hae capitulorum dignitates ad

alios quam ad Canonicos ejurdem Ecclefiae devenire , ut exem-

plis. innumeris experimur :

,terret me.fateor . haec difficultas

maxime quod in confe[fJo fit apud Canoniflas in. Ecclefiae Cathe-

dralibus ( Collepialibus dignitates de. Capitulo- nou .cenferi nifi

privilegio vel coufuerudine eis acce[ferint.^ , de dignitatibus in

Cathedralibus & collegiatis dicendum , quia c1rcumf011pta

confuetudine vel privilegio non funt de capitulo i).

g VIII,

h) Lcn ZIL

X

l) Haec Fagnanz verba, haet dolrina in lib. 1. decret. part àps$.

'quam ^ex Concilio quaàque Tridentino; ad(lruit fzff. 25. cap. 6.

qm véro non obtinent dignitates nec funt.de capxtulo :quod. nom

dta exprimeretur 1. dignitates Capitulo' includerentur, —

Qui ad

alzquas dantum adminifirationes vel fundiiones delegabantur , minus

mnirum erat €os capitulo excludi , ubi eorum .adminiftrationes ad

- examen vocabantur : adde quod Extraneis qnandoque imo & Laicis

- eadem-ipfa commzttebamur

. denique his. delegatwmbus fiebat ut

non nunquam diuiffume abe-ü?mt, quod canonicis minime congrue-

. batj id. genus forta.[]'e przmum fuerant. Praepofiturae, -Archidiaco»

natus & aéconomorum officia: fi ergo dignitates- de quibus ag'mus

arbitrariae primo G revocabiles fuere delegationes , quae tandem in

fiabzles aliquando & irreyocabiles evaftrint dignitdtes ut de zrchi-

:dlaconis. validiffme multis: locis demonfiratum eff , jien poiuit ut

h

rnmfum hoc; fabilis . dzgnztam znrrgmentum inveteratge non dero.

garei csnfuctudmt a. AC de capituli. corporc cenferenzur.

edee*t. 16 s

s WITS

CERE DECANOS CONVOCA

'NEC JUVAT DI

s

$

CAPITULUM.

Ls5 üieron'omus '& Caffianus jam diu ante S. Bene-

diéctum de Decanis mentionem habuere, & quibus Abbas

decem Monachos commendabat, ab hinc Decanorum nomen

ili meruerunt &), S. Benedictus vero in fua regula:'per

JDecanos ordinetur omnis utilitas Mona[lerii ut dum pluribus

Ex hoc inferunt cum non

committitur , unus non-füperbiar.

nullis Canoniftis, quod fuprema poteftas proin & dignitas

ftet penes Decanum praeferünr faeculis pofterioribus 7). —

IL Beneeft: Decani fupremum obtineant jurisdi&io-

üem-ex eo, quod praepofiti & Decani promifcue fuman-

tur, aut etiam ex eo quod fint denis praepofiti, tamen

Decani eatenus modo in prima confütuti erunt dignitate,

quatenus in locum Praepofitorum fuccedebant: certum au-

tur eX capi-

tem if-;ll.dhuc, tempore | Caroli M. p; aperte colligi

Atularibus

um

—

k)' Prout par.itþe—rxs.»Augquvnüs de 'meo,r'i'bu's, Eccl lib. I c 3I. ait

opus fuum trad

i

unt -'e'is*, QUOf vDþeca;n'os ?Qcant ; þeoqzuwd funt. denis

H

E

PA du

D ?(fïr"inert trad. d;: AE&cVZ;:fïa ,. ut IX ';ie dzgmtatzbus Eccle larum in

- particulari fe&l, 1. n. XII.in X. vsUs opTiNUyT DECANOS VOCARI

"PrarrosiTOS &c. &c. Conc. 2/gnis ünno 1813. Cap. 139. tom.

F. I.(. Cqu, p. 1492,

tularibus ni), Praepofitos habuiffe fupremam regiminis for-

mam ibi — de his, quos Praepofiti Canonicorum aut Mona-

chorum ordinandos expetierint , eadem fórma férvanda eft n),

ficut & hodie in germania affiftere jubentur praepofiti Ca-

thedralium fummis germaniae principibus Archi- & Epif-

copis ex Bulla Pii IV. ac literis ad füummum Imperatorem

Max.imilianum datis punéto praepofiturae Mog. -

.IIL Optime ad rem noftra facit decif. IV. alias 451

de Elec in novis, ubi quidem per dominos fuit conclufum

decanum majorem habere locum &

principahorem in. digni-

tate d. Ecclefiae collegiatae praefertim propter jurisdictio-

nem, & curam, quam habet in Eligentes & caeteros Cle-

ficos

g

jusdem Ecclefiae, quae plus arguunt praelationem &

majoritatem, quam adminiftratio tem

poralium vel aliquod

praemifforum , quia fpiritualia funt di

gniora temporalibus o)

feputatur major ille, in f:capiþtl'lo &

in dignitate , qui habet

COn-

11) Lib. 1. c. 88.

Pa

») Et hoc tenet aeque refpectu .*Ecc'leüärum faecularium ac rerula-

rium illo faltem tempore: quippe ut atteftatur S, Ifidorus /i5. z

aetimol. c, 1. Saeculo VII. ad praepofitum perüinebat folicitudo

u

JMonachorum; a&io caufarum , cura poffeffionum , fatio aprorum ,

planmtio & cultura*yinearum , diligentia legum , conflru&io aedift.

cierum , opus carpentariorum G j&broram.

n

)N

9) Caufa 12. q. r. c; praecipimus , C.l de facrofana. Eccl.l L. Sancimus,

I

de poenit. & remiff. c. cum. infirmitas, tum etiam quia Paftor

& Praelatus ratione curae eft , cap. ficut dift. 21.

d 18"w - — 2

convocare capitumm & i;x Àllo : eft Caput ha*bens— primam

ïocem pk-

IV. Verum clatius ilihil' loqui potuit pfo Praepofitis,

aperuerunt Domini: principium

quam prout in di£a decif. fe

& finis coincidunt: in initio

habetur, quod praepofitura Eic-

clefiae Collegiatae Fle&livae habens. admimiftrationem bonoru

TH

temporaliu

m illius Ecelefiae & praerogativam in ftallo chori, &

loco ac voce capitulari ratione. hujusm

odi adminiflrationis &

aelatura (ive dignitas,

praeminentiae cenfeatur principalior pr

quam Deconatus ejusdem Ecclefiae ,

qu

ae etiam dignitas eft

eleétiva habens curam arimarum,

& jurisdictionem in Ca-

& in Clericos omnes 1

llius Ecclefiae,

nonicos ipfum eligentes,

non tamen fuper Praepofitum ,

tenet figillum capituli.ad

caufas & claves ad privilegia & lib

tum ftatutorum bene-

ficiorum & confuetudinum, habens

etiam ftallum funerio-

rem in parte (iniftra chori & regere c

hotum in divinis, con-

ut g): & videbatur

vOeare etiam Capitulum, cujus eft cap

aliquibus Dominis, quod praep

ofitus effe

t major & princi-

fupef

Decanum fedet in. Capitulo

alior in dignitate, quia

& choro, ipfumque praece

dit in proceffione G aliis, quae

una cum adminiftratione arguunt. p

raeeminentiam & majo-

hidiaconum majorem i

ritatem , & propterea dicimus Arc

fucce-

digmtate Archipresbygeroz in CF?JUS- I

ocum regplariter

dit

i

"

. & obed. & de Roy. oper. nunt. C. T.5 m

N P) Jnnoc. in cap. Y. de maj

gloff. ult.. 4rcliid.' , J'oan zdndr. Ge.

p) Prout ïl'egi'tur & not. in c. cum inter univer[as, de Elgä*,. G de com-

te[f. praebend. c. gojl'kel.cs:äianemr*. !

äfääs NE ; ;

dit Decanus idem officium exercens r) Pfaeþoütus tepula-

riter in locum Archidiaconi, quia eft major Archipresbytero

ratione jurisdictionis cum adminiftratione,

licet .Archipres-

byter fit major ratione ordims s) —

——

——2

V. Circa finem Extenfor decifionis eXpi'eiï'e ait

Kgo vero dicebam , quod fuper hac principalitate five majoritate

recurrendum ad confüetudinem generalem illius Provinciae vel

2

illius Ecclefiaes quae eft qua[i notoria in Alemania, Praepofitos

effe majores Decanis, & jam in literis ZApoftolicis eis praeponun-

£ur: , nam feécundum [nnocent. confüetudo facit aliquem in. dig-

i

nitate con(litutum qui alias non . effet de jure communi: fic part

^

& fórtiori ratione potefl fatere aliquem majorem vel minorem.

d

Et profequitur usque ad finem concludendo , quod in ger-

UQ

mania Praepofitus fuccedat in locum . Archidiaconi, qui de

jute eft primus tanquam oculus Epifcopi.

lh

VI.F Ex eo,

L

1od Decanatus iït dignitas »ele&iva,' ac

&

d

ipfe habeat jurisdi

ionem aliquam fpiritualem in clerum

& Canonicos quae eft dignior, quam jurisdiétio tempora-

capitu-

x

lis, & ad ipfum infuper fpe

(Stet jus convocandi

2

lum

OP

1

Qe

r) Ut not. in c. mihiiïcriüm. de offic. Archiþpre*sb,

5) Et not. Joan. Ándr. in novell. de off 1egat. c. deliberatione lib. .

ü

. fuper verb. electionis & ibi declinavit in hanc opinionem de

praepofito Cameracenf. quem confultus dicebat efle majorem

t

poft Epifcopum, '»

&

Ed -?20* ää :

lum £) voluit inferre Decanum effe dicendum habere pri-

mam dignitatem, tamentíi alias praepofitus ei praecederet

in fedendo aut fubfcribehndo, fed diéta decifio ad fummum

procedit ceffante confuetudine generali & fpeciali Provinciae

& Ecclefiae u)

VIL Caetetum quod attinet ad aliud objectum cotr-

vocationis Capituli, quae fit ab Eccleliae Decano, haec certe

non defiruit qualitatem primae dignitatis penes Praepofitos

refidentis ; in germania fiquidem x) praepofiturae funt

primae dignitates fupra Decanatus; mos tamen & univer-

pv

falis confuetudo eft, quod Capituli convocatio non ad pri-

mam dignitatem, fed ad ipfos decanos pertineat y), eft haec

regula fine contradictore, quod licet regulariter & de jure

jus hoc convocandi Capitulum-ad primam dignitatem per-

tineat, non tamen ita ill; inhaeret, quin ex confuetudine

fpectare queat ad minorem dignitatem ftatuto, confuetudine,

vel privilegio, aut etiam lege fundationis fic praecipiente:

non

igitur ex hujusmddi praerogativae pertinentia datum

d

t) Rota cit. in novis.

u) Pront illam declarat Leuren. in for. benef. tom. 9. fB. $. cap. x.

quaefl. $46. n. 9. ubi poft illam relatam fic inquit — verumr

haec praefcindendo , ut

s

d?äam L con,(üetudine.;yel inftitutione :con--

traria —

x) Prout $. IIL. fupra latius no;'rt ïhihilïj ofäendï,

*y) Leuren. in jus Canon. tom. 3. qu. 126. ft, 2, — fed quidquid

fit de fuperioritate rchidiaconi & jure -convocandi capitulum ,.

hoc jus de confuetudine fpetat ad decanum

» videmusque pa[Jim.

fic fieri in. Eccleflis Cathedralibus qugzaniae..

—

ä-ä*nää:&eää,

eft inferre ad

qualitatem primag dignitat.is*-» vel ad. exclufio-

nem illius z ).

M De

N

ETENIM JAM. AB ORIGINE SUA PRAEPOSITI.

E

*ïi

DECANIS PRAEPONUNTUR.

.I. Saeculo VI. jam praepofiti erant in Monafteriis Bene-

dictinis quafi fecundi Abbates, ut pronum eit colligere ex

atem paffim in caenobis ad-

184

"

;»;S' Patris a) praeter Abb

d

3

€

5

Ro

X) Ut probant Panormit. i cap. hisque n. 2. de Major. G obed. , G

in cap. cum nobis n. 9. de Ele&. 1. Fagnan. in cap. poftulajiis de

conteff. praeb. n. 3. Vivian. de jure patr lib 8. cap. 3. n. $.

Rot. in Gerunden jurisdiBionis 14. Junii 1v102. $. deinde Coram

clar. mem, Priolo, & in Siracufana Praepofiturae. 28. Martii 1132.

$. infpea vero Cor. Em« Rezzonico. P.Zech. Hierarchia Ecclef.

E

zit.-g.o.. de dign. $. s6r.

C. 65. übi aitz fdepïust comingii , ut per ærdinat;ïauebt APraepojitï

9.

ftandala-oriantur, dum aeftimantes fe fecundos Abbates , diffen-

fiones faciunt &c. Regula cit. cap. 65. uti & cap. 21. difponit

de praepofitis, quod cum fint in roajori gradu & füblimiori offi-

Cio, màájori cum maturitate (int corripiendi : ex ratione autemt

ifta elicitur, quod folennitas tot praecedentium monitionum non

requiratur in a-otione aliorum officialium inferiorum poft Tam.

burin. de jur. Abb. tom. 3. difp. 2. quaeft, 2, n. 2 & g. Ferdin.

de Valentbus de re Ecclef. difcept. IV. n 92 & 93.

Inno-

de ftat.

centius IH in cap. cum ad. monojierium 5 Prior autem

Qn-

,

22

A

E

eft qui olim praepofitus d1cebatur b) & qui primam poft

Abbatem,

curam Monachorum agebat,

olim praepofitus

Vocatus fmt

ia pofterior aetas eum vocavit Priorem c)

nonnunquam in fejunétis ab. Abbatia Ecclefiis paffim adhuc

in germaniae Monafteriis amplioribus, in IJolzkzrcherz etiam

ju aliis :

Neckerfulm d) . praepofitos videmus ex deduótis

apud Schmier e) R everendiffimus D. Chilianus capitularis Mo-

nafterii in Valle a fuo Reverendiffimo Abbate obtinuit prae-

pofituram $. Petri fpectantem ad idem Monafterium Vallenfe,

at vacante poftmodum Abbatia Monafterii in monte fui or-

dinis in alia diaecefi a S. Pontifice jure devoluto ad eam pro-

motus fimulque difpenfatus fuit, utuna cum abbatia prae-

i

pofi-

Mon. qualem illum effe oporteat, his verbis explicat — Prior

autem prae caeteris poft zdbbatem potens fit in opere & fermone , ut

exemplo vitae, verboque doürinae fratres fuos infiruere po[fit in

bono G a malo etiam revocare , zelum religionis habens fécundum

confcientiam ,. ut delinquentes corripiat & cafliget, G obedlentes

foveat G confortet.

b) Van-Efpen in J. E. Tom. x. p. r. tit. 31. cap. 2. n. 1.

£€) Gonz. in Cap. Monachi n. 6. de ftatu Monach. uti & Van-Efpee

]. cit. n. 2 & 4. animadvertunt ,

quod Superior dicatur ille,

qui Priori fübeft, & fub illo curam clauftri agit, & hac notione

& tempore Petri Damxam prior diétus fit conf. de Valennbus

l.c. n. 103.

N

4) Zech de errarch Ecclef. tit. 30. $. 258.

e) In Junsprudenua pra&xco conühana lib. III. conf. so. ad lit, $.

de praeb.

--

x r äetäs

yofituram retinere valeat, quae difpenfatiö dein ceu fub &

obreptitia poft aliquot annos in Congtegatione Concilii ven-

tilato dubio habita fuit. .

II. Saeculo VIL ad ,praep()fitosþertinebat folicitudo

Monachorum f) dein eadem difciplina a Monafteriis ad

Capitula laecularia g) traducta fuit: primitus officia haec

fuere amovibilia, dein perpetua: primo 4) Praepofiti fuere

omnibus aliis eminentiores: equidem jam fuerant in capitulis

Decani Capitulares Archipresbyteris fimiles, in q

X

uos eming-

nebat jurisdictio & pote&as Praepofiti.

II Poftea tamen in nonnullis regionibus in locum

Praepofitorum De

cani fucceffere, ut Innocentius de Afturi-

cenfi Ecclefia in Hi

fpania fcribit tefte "Thomaff. ;) igitur

bus fuete

anFe Dec,anos etiam 1n aliis prgvinciis & regioni

prae-

"UM U C ov

.f Ex diis $. yni. n. 2.

g) "Ut vult Thomaff. p. 1. lib. —3. cap. 70. n. 5. Sc'hmïdtl

nft. jüris

/h) Ut dixi ex capitularibus Caroli M. L. z. c. 88.

S

D.L cif. — porro cum zíbbas fäpri'or k.rarijïïmuf' fuperfit in. Éccleflis

Cathedralibus ,* Decani in plerisque. principem locum tenent inter

dignitates —

—' pro more Majorum fuorum confirmavit

idem Innocentius flatutum :

quo Epiftopus & Ecclefla T'arvi[ina

in lalia offiium G dignitatem Praepofiti: extinxerant , quod ab

"

iis usque adeo dilapidatae exhauftaeque faiffet res omnes Capituli y

ut ne fupereffet þgui'dem, quo -Cananici [uï[ientarent/nn

ER

——

þraepoüti primam tenentes dignitatem cum admini&i*a*ïon&

rerum aeque ae jurium Ecclefiae, nam id certe 1n quacunque

policia pervagatiffimum eft , ut cum dignitas aliqua fuperior

extinguitur, ei fuccedat quae proximior ante erat,

[]

L]

IV. Quidni falluntur inter Caïioniftas ill

1, qui

in gaï-

liae vel Hifpan:ae Ecclefiis, nihil

, adhuc dicam de germania,

decanos Zfrchidiaconis eo nomine fucceffiffe credunt quod

principem poft Epifcopos locum & primariam obtinuerint

dignitatem, quafi ex confuetudine ad eos fic derivata effet

& dignitas & praetopativa, vel ipfa jurisdictio in Capitula:

bene enim fcribit Ebbo de rhemen(i Capitulo &) his termi-

nis

d

omeenan

cujus etiam Praepofiti prudenti[fima circum[pe£tio De-

canis fibi fuppo[itis invigilare debet: ne unus quidem a. maximo

ad minimum usque &c. hinc porro liquet, qua fuerunt Prae-

pofiti in dignitate & jurisdictione adeo, ut optimates regni

invadentes tum menfías Abbatiales , tum ipfos Abbatum

titulos, prae

Thomaflino /)

pofitos fibi :.adverfarios reformidarent: tefte

- 'go XO

-

k) Ut refert P. Ruprecht li, ZI7. tit, 7^

-

i

,.iz; fuüis noris hiftoricis mihi

pag. 116. $. 20. in K

Z)þ

L. cit. n. 5. omnino 'abk Aimonio .*commemofätum fuit voluiffe

optimates , ut Conventus ipfi regerenzur per obnoxios fibi non quidem

praepofitos, quos zdver(arios reformidabant , fed Decanos, ergo

Decani obnoxii, praepofiti autem reformidabiles erant , utique

ob prapotentiam eorundem vel dignitatem,

—

L

S. D g

"TU- " Qw ---

ADHUC Ho"DiE, SALTEM I"NV'Gï'ERMANIA.,

[ Ex Thomäfïïdö animadvertimus Chrodogangum Me-

tenfem Epifcopum, clerum faecularem in communitatem

congregafle, formaeque capitulorum praefentium Saculo IX.

fundamenta jeciffe ;; congregationes iítae ab Epifcopis tum

temporis factae, dictae funt Capitula Cathedralia ab Ecclefia

sgcm- aE m o

Cathedrali, in.qua divinis fervitiis vacabant in. pfalmodia

praecipue: praeter haec vero Capitula, quae communi cum

Epifcopo, vel Praepofito menfía utebantur, Saeculo IX & X.

frequens fit mentio Canonicorum, quos concilia tum.a Ca-

nonicis ex clero Cathedrali coadunatis, tum a Monachis

aperte diftinguunt, quique fub Abbate vivebant, monafti

cum tamen rigorem non experiebantur: itaque diícrimen

notant intef Capitula clericorum faecularium hoc fzeculo

enata, & inter Clerum primitivum Catheüdralem z). His ergo

Capitulis tum ii5, qui. fub Epifcoporum tum iis, qui fub

Abbatum Priorum, vel Praepofitorum regimine in communi

vivebant, quam etiam ipfis Monafteriis Epifcopi de.fundis

Ecclefiarum praebendas, reditusque ftabiles ac pingues

affignare confueverunt, id quod aperte teftantur ejus aevi

j

Hittorici n) jam horum temporalium admini

ftrationem ,

|jurium-

fem

m) 'Thomaiï'.k & ex eo P. Ruþrecht lib. H decret, tit.

,V n. I;.

NU CA - C

P. 107'8? Io8. Clar.' Dürtr, & Ant Scþmidt.

-—

n) Qu'o:s vide ap'ud äT:homa

' Ruprecht /, cit.

-

iT.'p. 3.' 'lib.*z. [ cap 19; usque ;zf & .

&

A m o

iuriumque tüitionem adferipfi Praepofitis ($. IV. & VI.)

ficut & directionem ex S. Ifidoro ( $. VIl..n. 2.) duo enim

conventus Abbatum & Monachorum arnno 8t7. Aquisgrani

habiti: inculcavit primum ut Monachis nonnifi monachus

Praepofitus. confutuatur:. fecundum. ut penes . prepofitos

more majorum fit fumma ommqm f ub,Abbatqpote&as 9).

IE-Ex cabifulaributs* autem Caroli M. 'patef Hmiläm

regiminis formam a Monafteriis ad capitula faecularia: fuiffe

traduétam p) fiquidem congregatio Cléricorum Saecularium

vitam agens communem exigebat directorem adeffe fecun-

dum interiora &.exteriora: ficut ergo debuerunt impleri

a Praepofito Abbatis abfentis munia a feniore quoque Deca-

norum partes impleri, abfentis Praepofiti idem fimiliter in

Capitulis Clericorum faecul. utilitas & .neceffitas exigebat

fub Epifcopo vivere praepofitos, congregationum Clerica-

lum principes & duces, fub Praerofitis Decanos & dein-

ceps, poftquam d. conpregationes fe ad Monatteriotum

formam eHïnxcre-,, communetm que vitam :arzrälgplexatae 1un1f. q).

IIL Apparet nunc, quod Praepofiti & deinCeps De-

t ex Archt-

;:ani incrementum fuae dignuitatis inaöti non fin

$

DO

o)' Confer Thorhafi'.' p I. lib. —»3 ce. 65 G8 65. A 10. fevq. Zech,

(. cit. ,.a 3 ;8.

7») LR 6 88. ! ,,; de his qua&*. þraeþofiti Ca;z(:n-ïkorurä' Qui; jiä&achæ

rum ordinandos expetierint , eadem forma fervanflq eft **

p

q) Zech. L cit. n. 3j9.

ec--— 9] x

diaconatus decfeinentis, fed. officiales &. Vicarii. Generales

quoad jurisdiétionem ; bene vero ex congregatione . Cleri-

corum in vitae communis focietatem devinctorum. — Archi-

diacono. enim fua erat poteftas commendata in omnes totius

diaecefeos Clericos jam-antequam in communis vitae focie-

tatem abirent Clerici, & etiam poftea , licet penes Praepofi-

tum effet jurisdióGo in Capitulum, remanfit tamen penes

Archidiaconum prifca illa in alios

| omnes totius diaeceíeos

authworitas;.

-

IV Qma .i*efo Praäpoüti admini&r—ätiohe temp*ora-

lium diftraéu,. impediti, ut.jam fuperius dictum.aut juxta

Concilium Moguntinum anno 813. can. 1 r. (quia illi Prae-

pofiti, faepe in elationem. incidunt & — in laqueum . diaboli) fpiri-

tualia inquam & interna capituli negligebant, temporalia

vero íaepius dilapidatarunt propriae fervientes cupiditati

ut ne fupereffet quidem, quo canonici fuftentarentur: offi-

cium & dignitatem Praepoliti extinxerunt & fubrogati funt

Decani, in quos fpiritualis jurisdiétio translata r) fequitur

hinc Decanos eam , quam nunc habent jurisdictionem non ex

furrogatione Archidiaconorum, Ííed praepofitorum obti-

2

- nuiffe .

Kr); Thömämn..l. czt cap. 76. n. IP', $. cum porro circa £. — refert

h

Molinetius in füis ad Canonicos obfervationibus literas Philippi

1. francorum Regis ad Rogerium. Epiftopum Catalaunenfem

puncto extinquendae praepofiturae: ficut Rex Henricus Philippi

pater Supprefferat praepofituras Capitulorum Compendienfis &

Laudunenfis propter frequentes Praepofiorum in Canonicos con-

tumelias & vexationes:

*

mxeser. Qp fsX

nuiffe: adeoque Praepoütls decani funt dlgmtate pofteriores

faltem in germama $).

V. Ex ratione, quam fuppedïtat Thomaffinus t) fi in

Ecclefiis Cathedralibus germaniae, Polomae, Belgii & Angliae

omnemque

primas adhuc. dignitates occupant Praepofiti,

explicant jurisdiGtionem ,

non alia ejus rei caufa fubeffe

potet, quam quod vetuftior ibi perpetuata fit difciplina,

nec a Decanis Praepofiti loco moveri potuerint ,

"ut qui

fancüffime concefía pete&ate uterentur: u) quod vero ad-

luCc

sj) Zech. J. cit. $. 361 & 363 exempIO fit documentum Conrach

Praepoüti Monafterii S. Joannis prope Fuldam alienantis jus

patronatus villae Dyenheim prope oppenheim wormacienfis

Diaeceüis de anno r471. XANos Conradus praepofitus Monaflerii

mentis S. Joannis prope Fuldam , ' per praeféntes recognofcimus,

quod , jus patr. villae. Dyenheim ** praefato. Ebirbacenfi. Abbati ,

, donamus ** datum an. 1477 1. feria 2. pofl diem Scholaflicae P irg.

Reynhardus Dei gratia Epiftopus Wormatienfis Notum faci-

mus, quod pro parte Venerabilis ac Rel. - Abbatis & Conven-

tus Monaft. Eberbac — nobis extitit humilter & devote fup-

plicatum, quatenus - - coafirmare dignaremur.

Nos igitur --

confirmamus, per has tamen corfirmationem & approbationenr

nolumus — juribus noftris Epifcopalibus , - Archidiaconalibus

eapituli ruralis & aliis quibuscunque de villa & Eecclefia in

Dyenheim haétenus folvi —— folitis. & debitis prejudicium ali-

quod generari - - datum in oppido nofro Lautenburg feria 6.

poít dominicam ocuh anno Domini I471.

£) P. F. lib. ZIT. cap. 70. ü. 5'

u) Sicuti idem. Thomaffirus L. cit. cap. LXPT. in /ïne refett vix non

*

lsdem verbis z

Praepofitos totos fe , füamque authoritatem,

&

e4s-eA. 39 äsääs

hucin germania in. Ecclefiis tum Cathedralibus, quam Col-

legiatis vigeant Prapofiti, praefintque Capitulis etiam anti-

quam auétoriatem & poteftatem una cum praeminentia

retinentes x) caufa eft, quod fors nünquam 1bi ea fuerit

illorum improbitas, quae in aliis locis, vel efto adfint, De-

TT m A

cani directionem circa interiora & divina habentes, Prae-

pofiti tamen primam, quam tenuetunt/antea, dignitatem

non amiferunt: quorum omnium ulterior ratio, quod plera-

uePoloniae, germaniae, Belgique capitula conftituta non

uerint, nift poftquam beneficia partita & diftributa fuere eo,

quo nunc funt modo: eatenus menfa communis capitulorum,

quatenus jam divifa & non tantopere praepofitorum fub-

erat poteítati, etiam non ita ab iisdem poterat diffipari. Tft

haec ad captum meliorem neceffaria fuerat praeambula idea:

ut enim rem omnem

ä

profundiori indagine examifiem*us-, hif-

toria opus eft.

E

D 3

5. Xh«

x2

& induftriam contuliffe ad temporalium adminiftrationern , 58;

defenfionem : dimiffa permiffague Decanis poteftate & cura

fpirituali omni, qui exinde Principes & capita evafere Capitue

L. EEE —1 ^

lorum , eumque lapfü temporis Praepofiti temporali quoque

poteftate infolentius abuterertitur , non paucis in Ecclefüs ex«

tincta eft ea dignitas, ejusgue poteftas in Decanos ;efuf'a, & in

capitula ipía,

-^

x) Ut P Zech, Hierafch.

Ebcleä üt. XXX. de dignitatibus

' ; 5- 361:0( :

Eäsä 30 sR

r L.

wd

pr

' QUANQUAM, NON —SEMPER;, NEC UBIQUE;

V

Sé

| L Jam inde aborigine Capitulorum, ab annis fcilicet

H

o6tin

gentis & nongentis.vel Praepofitis , vel Decanis, primo

In

ilis, poftea iftis ceu. hucusque ex hiftoricis ac fynodicis

p

demonftravi monumentis, delegata. fuit jurisdictio interior &

(l

exterior in congregationes tum clauftralium, quam Clerico-

K

rum faecularium : interiorjfaltem in plerisque ad Decanos

tranfit authoritas, tefte Concilio Moguntino anno 813. fia-

«

tuere Patres ejusdem Concilii, ut pro Praepofitis, quos trans-

verfos agebat pernitialis quaedam praefumptio, per Deca-

nos Abbati fubjectos Monafteria regantur; . 'Thomaff. y.)

K

adhuc fuperaddit, quia frequenter & Abbates abeffent, &

praepofiti, hinc illa emerferat Decani fupra alios praeroga-

tiva honoris & poteftatis, ut ab eo dum abeffent, vel nulli

forfan eflént Abbates Praepofitique, Monafteria (five ca-

pitula) regerentur.:. mos ifte univerfaliter obtinet in Gallia

& Hifpania z) aftin germania major poft pontificalem

dignitas— eft Pgaepoütura q) .

II

: ,z,.cz;-..cap. 66.n. X, in f.

« Ut -a;tef&ätür'—Azor, Garc. & quos füpra retuli.

u) Pirrhing Iib. 7ZI. d&cret. tit. P. feB. IX, n. 349. Illfung ;raä. 5.

D. 2. n..186. n. 19. G 20. Layman 7'heol. mor, lib. 4, tradl. 2.

cap. II.

I. $. 1o.

nuim, 1, Nicolarts ad concorc?. de rgferv, dü. l. 4ub.

Lj

eie-ie gp eeete

1. Nonnunquam tamen. Decanatus erit ptima digni-

tas confuetudine particulari, & ubi in collegiata nulla exiftit

Praepofitura 5) alibi Archidiaconatus prima dignitas, Pata-

viae exifüt penes Archipresbyterum c) idem de civitatibus

s

Senarum & parmae teftantur alii P.Jordan lib..X. zit 21.n. 21.

)

Hifpania in faecularibus Eccleliis vocat Decanos & in Regu-

IN

laribus Priores: a't in gallia & germania, uc plurimum Prae-

pofitos nominamus,.& fic aliud plerumque in germania

obtinet, neque omnes relati authores ad germanos praecife

rfefpexiffe videntur- - Interim decanatus Olomucii & 'ridenti

0$

d

S. Pontifex aeque ac nonnullas.

IN

prggqiituras. in Imperio

confert aequ*rali jure 4).

1

II Juvat eXefrraipI*um adferm f:-«ïti"Bambergenfï Prae-ïr

y

vacans

Jde

pofiturarum Collegia.tae s. chphani,, & 'Sf/(vfyangolphi

3

Ji

d

b) Ut ex N'colarts /. cit. refert, P. Säh'malzg'. iib. LT. dec,ret. tit. þd*::

ln

praeb. G dign. & IF. n. 42. — ubi in collegiata nulla exifleret

i

Pwaepofitura, Decanatus vicem principalioris dignitatis obtineret.

Jurisconfultus & Profeffor Pragenfis Am Ende in Differtatione II

de tran[atiionibus in caufis publicis cap. 1. n. 6. ait: — alibz

—d';'.gnimi habetur deeanatus, alibi Praepojitura UT FIERI1 IN Ec-

CLESIA LEODIENSI TESTATUR QHOCKIER lNä*REGA., CONCEL.— IIL

Nl 20'

c) Teíte Alex. conf. I 42. Menoch. d& A1bitr, c*aru* 425. 1. 48

Garc. d. c. 1. n. 42.

n

^

dy Conir. J Carolus a Stadel in compendio geographiae Ecclefiafticae

ib

un'verfalis cap. XVI. $. 1. pag. 184. periculum jurs publici

Ecclefiaftici cap. XI. de concordalis $. IIL. n. 4. vel principia

:

: juris publici Eccl càp. XII. egdem $. LL n. 4

eR--3e 32 ss5

tium per obitum Baronis Jodoci Bernardi ab Aufffefs fecu-

tum 2 April anni 1738. in prima, in altera per obitum

Baronis Caroli 'heodorici ab Aufffefs 14 Junii 1742. obti-

tuerat a fantiffimo Domino noftro R.everendiffimus D. Bato

Jofephus Euftachius de Werdenftein Canonicus Capitularis

Ecclefia

€. Cathedralis Bambergenf. obtenta:. füpplicationis

fignatura fub ea narrativa,

uod fit dignitas Principalis:

adverfus iftas impetrationes Apoftolicas infurrexit Celfiffi-

Ü

inus tum temporis Epifcopus Bambergenfis praetendens Bul-

larum expeditionem praepedire fub fundamento,

uod

ambae iftae praepofiturae non fint dignitates principales, fed

f

tantummodo beneficia fimplicia & comprehenfa füb In-

dulto a S. Sede conceffo favore Seminarii : affümpta difpu-

tatione fuper qualitate Praepofiturarum,. & fuper Indultis,

(

emanatis etiam Decretis, Celfifimi Principis praetenfionem

l

ii

rejicienübus coram Cardinali Aldrouando Prodatario, ta-

men Altefatus Celfiffius Princeps recurfum habuitad S.

f

Pontificem, ac in faciem Datariae vel provifi Apoftolici fu-

f

er executione Bullarum fufünuit Bullas d. non effe exe-

f

quendas in difpendium feminarii, deputata proinde fuit cau-

f

fae cognitio perticulari S. congregationi, Illuftriftimis & R e-

i

verendifimis Dominis Millo Datario , Furietto, Argenuellie-

l

res & Juftiniani füb Datario, ac Illuftriffimo Domino Biancini

Praefecto vacationum per obitum: difputabatur pluribus

utrum Indulta'Celfiffumi Principis fé ad praepofituras iftas

extendant vel non? an fupplicationes L. B. de Werdenftein

fint relaxandae, Bullaeque fübin expediendae & exequendae

— fut refponfum anno 1744. — Bullas effe retinendas & ad

mentem: mens e[] quod. Decani protempore eligend; debeant petere

confirmationem a. $. Sede adihflar dignitatum principalium ecce

cxcmplum-!. quali*ter.- in una hvaïc & altcra' Ecclefia

decanatus

. etiam

ä'—?ä—; 25

E d us

*

fetxam in germama ü non fit prlm'x dlgmtas, faltem adinftar

pnmae dlgmtatla.

6. XII

$

STATUS ULTIMUS ATTENDENDUS EST.

-

.

.l Ea propter ftatus vltimus Pracpofïturae, & decana.

tus erit attendendus, ficut in omnibus caufis beneficialibus

d

d

ejusmodi ftatus ultimi fingularis habetur ratio tam temporis,

quando quaeftio formatur, quae non tantum juris eft,fed &

facti: magis vero fi ad ftatum dignitatis Jufhügandum acce-

dat non una vel altera provifio, ed legitimo: iempore con-

»

tinuata poffeffio & praeferiptio :-

& vel maxime fi conti-

d-

nuata pofleffio fuerit fecundum jus commune, aut confue-

tudines tum generales, tum fpeciales germaniae ac Ecclefia-

rum, vigore quarum Praepoüturae funt primae poft ponti-

ficalem ac principales.dignitates, in fimilibus terminis de

t

ftatu.ultimo Ecclefiarum parochialium ex ftatu primaevo

ü

..e'

faecularium, & non regularium diflerui i» differtatione mea .

Canonica de Ecclefarum parochialium Jäecularltate & umone

J

fübjectiva Mona]ïerus faä" ia e).

A

JUS

II. Aliud foret fi praepofitura ïit nudum minifterium

W5

& oHïcmm temporaneum, de quo in Hlldefimen Praepüü-

turae

s

&

-*

te

al

I^f2

e) Cap III $. T. per totum anno 1753 ealzta — ibiinfine — for-

(

tius: adhuc . probat flatus ultimus, fi.unifone ad jus commune :

]

fic quemcunque. dubitationis fcrupulum difpellit Rota in Colonien.

IU

conferatur Rigantius in J77 regul. Cancell & n a8. ubi

varias adfert deciüones R.Otales.

|

m

edo—— 34

COUR

d -"-':þ;r

turae f) ubi Paulus **Chorus a Monaflerio $. Mariae Magda-

lenae Hildefit in Praepofitum affumptus 1741. fuam fimpli-

.

cem bonorum adminiftrati

onem fpeciofo titalo Praepofiti in

amplifimam dignitatem convertere meditabatur, monafterio

non tam fervire, quam imperare fe pofle jaGtitavit, aft me-

rito fuccubuit, & decifum praepofituram non efle benefi-

cium, fed officium manuale & revocabile per Moniales cápi-

tularitet congregatas accedente approbatione Epifcopi:

titulam praepofiti nullam praeter vacuum titulum, dignita-

tis imaginem proferre: praepofitum tenert ad reddendas ra-

tiones a die fufceptae adininiftrationis.

ITL Idem obtinet in- pago*LeOdienG Hanfinne dicto,

ibi ur

j

igena extat praebenda, & praepofiturae Hanfinenfis

appellatione vulgo venit, quae Ecclefia Hanfinenfis nec Ca-

thedralss, nec Collegiata: cum in ea tantum unicus fit Cano-

nicus faecularis cura defcitutus, ficque cum inferiores plane

I

nullos habeat, etiam facile erit mtellectu in ejusmodi Ecclefia

Anlios efi*,' ad quos provifio de dignitate jure ordinario

pertineat g) inde praepofitura haec dignitatis nomine-ve-

nire non pg-terit, fed pcrfonatus audit 4£).

p

IV.

[OPN CU

pi

1

le

F Dec. 1 752 cofaml RV.L P. DBumo

2) Conf. Examen litís inter Baronem de 'W eichs ab una, & :1"33!'(.)5(531i

d

. de Collenbach atque Cardinalem de Bernis, ejusque Nepotem de

- — Pierre de Bernis ab altera parte

puncto praego?turae in Han-

p

finne 1;780' ed, -

À) Conf. Boehmer J , P, tofa, IL. -lb fl *f.'s;-äs & 66.,

R.

Liegger Knft. p. IH $

: 1044»- p. 68 &l 55 Citatum Examen litis

IV. Veris praepoiïtis'q»uidem remanfit prima fédes in

choro, & Ecclefia, aliisque in locis, in proceffionibus jus

raecedentiae: at Capitulis certis in Eeclefiis non . interfi unt,

nifi fuerint fimu! Canonici; tunc enim poft Decanum fedem

in Capitulo oceupant quo loco intet capitulares referuntur,

cum Decanus modo fit Capituli praefes, & Caput i). —

V. Alibi poftea ipfam & 501zorum Ecclefiae

& Capi-

tuli adminiftrationem amiferunt ,

. dum eorundem bonorum

portionem fibi addici, & a menfa capitulari feparati per-

)

miferunt: Ítatus promde uitimus fempe? attendcndtls ernt

M

d

g. Xm. |

n6

INDE PROVISIONES DIGNITATEM MAJOREM, VEL

fià

n

b

PRINCIPALEM CQMMONSTRANT'—«

$i Confpicuum, & inügne argumentum, quod-Praä

politura vere fit primaria dignitas Capituli, dum habemus

provifiones re

ertas in libris vacationum , ex quibus con-

Ttat de Praepolitura ceu de dignitate majori poft pontifica-

lem, vel principali in Collegiatis fuiffe provifum, neminem

enim latere poteft, quod hujusmodi in Apoftolicis, vel or-

Qfies

n de

dinariorum provifionibus, in nominatione imperatoris ut

Wu-

-Tridenti, vel Ele&tione Capituli ut Monguntiae, pofitae ex-

prefüiones qualitatem prac—;poefiturae probent, quod eadem

2

U

UM

nempe

"»

u

i) De Lanvrez differt. 3. de origine pfaepoütoruin, & Deganomm n. 22.

p

e2Eces- 36 X

nempe prmcxpahs fit dïgmtas, quahs enuntmta regpemtur'

Y

in htems prov1f0rus k)

L

II Requmtur tamen provü' ones Ordmamorum, velApof'

tolicas fuper praepoütum ceu dignitate vel principali, vel

poít Pontlücalem majori effe&um fuifie fortitas /).

»

II Pef hoc tàmen non iüferas velim, Praepofituram

hanc, vel ilam nunquam fuiffe collatam a S. Sede, ergo

non eft prima dignitas, fed forfan decanatus in ejus locum

fucceffit; non enim tenet in germania illud principium —

quando prima dignitas alioujus Cathedralis , vel Collegiatae non

eft ex aliquo capite fubjecta re/ärvatwnzäpojïalzcae, tunc digni-

tas [equens quoad effe&cium Regul. IF. Cancellariae fübintrat

in locum primae.

Principium hoc eft ex regulis Cancellariae

defümptum, & tenent illud Lotter ,& communiter curia-

liftae omnés: aft quo. jure re uIas Cancellariae tam illimita-

à

tim 1nvehunt in Gernxamam

decanatus fecunda dignitas

ü

apud

k) Barbos de canon. cap 4jb YIs z füit di&um dzgmtatem probarz*

e[fe talem ex ejus erpreffione fa&a i in collationibus "dpoftolica, aut

ordinaria authoritate fadis, Rota coram Mantic. .dec.7 5. n.2. ibi —

quod praepofitura in. d. Ecclejuz fi prmftpalzs dignitas prabatur z

prowf ionibus. bard de Luca de praeemm,, difc. 8, n. 1 1.

Dj Ut tradunt Corrad. in. prax. difpenf. lib. 9. cap.

n.To. verf

probaretur dignitas. ,

Barbof, de jur. Eclef. uniy. lLb I. cap. 2I..

n: 19 &varlae decif. Rotales apad. Rigantium £. cit. n. 27. -

m) De re benef. lib, x. z. 3. 43.,, Garce de benef p "P cap. [.

CT. 220-

apud, nos eft eleGtiva, & confirmatio eleGtionis fpectat ad

Epifcopum, vel ordinarium in partibus: quomodo füccedet

in locum primae? non ex regula cancellariae, quae ex di-

cendis intuitu concordatarum in germania non ligat, quan-

uam,confuetudine, & obfervantia hinc inde fuerit firmati,

proin falfq filaborgpt* hi f upp*þütg,' ?t infra þaþeþit. :

& XIV.

1

PR AEPOSITUR A. ERIT PR INZC:IP*-ALIS.-DIGN**IIT:A;S, ETSI

l

NON SIT ELECTIVA IN CASU PARTICU—LAR;I.

d

'| Authorés öIaHïCi. ad q'uälitatenf þ,rïmäe digditatis

Q6

exipunt, utfit electiva n) tradunt dignitatem majorem ex

"

his tribus colligi:reo quod fit electiva, quod 2do habeat

adminiftrationem temporalium, 370 prae

E

rogativam in üallO

chori, & loco, & voto Capitulari o). .

f

lL.

:

Z

i

r

Qu

;n) Decifio Rotalis 45 t. -»z'n noy. Chdckierfc'ommem; in Reg. ILI.

d-

Cancell. n.39., Am Ende Jurisconfultus Pra

4

x

enfis c;z.f diæ;z. E

tr &

de tranfaBionibus in cau[is publicis cap. X. n. 6.

$) Simile quid i& dec, ZX. alias 17. tit. de praebend. in novis legitur

yf,

de praepofitura, quod Sonet in nomen dignitatis , ut patet

exemplum in Ecclefia Carnot. & Turonen — In aliis Eccl»fiis

pal

collegiatis eft ille, qui eff caput G Praclatus Eccleflae, vel collegü

eleBus ab ipfó Collegio & per Epiftopum confirmatus, G talis habet

n h

praeeminentiam G jurisdic'ïionem. füper eligentes eum;

& fibi obedire

,fanquam

!

'II. Aequivocum omníno eft hoc argomentum, minusque

-T

concludens: five dicas cum nonnullis decanatum electivam

effe primam dignitatem; femper enim reclamant Curialiftae

ob regulam IV. Cancellariae, & contrarium doceri luculénter

ex confuetudine germaniae, ubi Praepofiturae funt pfimae

dignitates , abftrahendo quod decanatus fubjaceant alter-

f 'e.

nativae, vel fint ordinarie tantum Eleétivi in menfibus Ca-

À

pituli — five dicas praepofituram effe primam dignitatem;

£ ——

- ——

haec enim non ubique eft electiva, fed faepe Collativa, uti

—

s.

i

.

funt ad manus innumera exempla, quin recurfum habea-

M

mus ad provifiones Ap

oftolicas, vide textum cox;co1'q.. —

ïd Qquos alias k-pertixllet,

- TIIT Quidni Propofiti, vicarii fuerunt Epifcoporum

c»* vv ov o*

E^

-

& eorum jurisdictionis adminiftratores in Canonicos, ficut

Archidiaconus in omnes Dioecefeos totius Clericos, & ut

audivimus jam Praepofiti quondam amovibiles, dcin ftabiles

per Epifcopos praeficiebantur: uti declarat Synodus Aquis-

granenfis fub Ludovico Pio Can. 117 & t18. paerpotitos

quidem dicere poffumus, quicunque alias praefunt: fed ufum

invaluifle, ut praepofiti dicerentur, qui cum Canonicos vel

Monachos in poteftate haberent, ipfi in Epifcoporum

poteftate eflent — oportet Ecclefte P'relator ( Epifcopos vel

Abbates ) ut de Congregatione fibi commiffa tales elipant boni

teflimonii fratres (alios nem

pe Praelatos vel praepolitos, &

4

*

S,

i

& regiminis. fécure

(

fic dictos fecum?as Abþatg

2

n »guNibusxwïgr

m

-

,ianquam Praelato eorum t—eknemur prout legitur G knoiawr de off.

ord. cap. cum ab Ecclefiarum

B

x5

» per lnnoc, SHojiiegg Coufr cap. 1.

: *dei Lled.

:

pofint partiri, quibus esiam. tale

»

m

$

! conferant 'pOtäj?atefizg u£

vice illorum fungentes & inobedientes canonica cenfura corrigere

€ obedientes hortando :;-d ?elioz'a valeqr;tgrovo;are. p)

ä

IV. Tgitut. refpectu Germaniae;-n confervatae fuerunt

x'

praepofiturae, ita fuo in vigore etiamnum florent ac dig-

nitate prae caeteris majores funt, vel principales,

quamquaimn

d

ï

jus conterendi illas in cafu particulari fpe&tet ad

Epifcoput

j

de jure tamen Capitulis eft integrum at

que adverfus ipfi

j

""

refervationes Apoftolicas in pr

aefumptione juris fundatum

femperquae illibatum permanfit Electionis jus eo modo,

ut argumentum de libera eleótione defumptum praepofitu-

rae dipnitatem quidem neutiquam oftendat Germanis,

hi

nec.etiam eandem deftruat, vel omnino certi quid explicet:

o

fortius & indubium ar

e

umentum. habeas

; quando dignitas

Y

W

ha:ac1 ab aït,ernativa dicitur excepta.

.ïþs

lN

CAPUT

(0

m

vd

p) Huc conferas Josnnis Chronicon Collegiatae S, Petri volum. IT.

m

Sedt. L. $. XVI. de Archidiaconatu. Petrenfi pág. 471.-nam

Praepofitus divi Petri extra urbem olim certis in locis maxima

vel

boni

polluit authoritate ,. Synodtis' quam' fréquenter' cóegit, Sifridus

ejusdem Eccleüae praepofitus a Cenrádo I. Archiepife. Chor-

u

epifcopus vocarus: Joannis l. cit. recenfet Ecclefias Huic Archi-

L'llf (

n

diaconatui eontributas. Thomafünus p. Z. Lib. IJF. Cap. 65,

[2;

i

2

ait; — aliius. ergo- reperita . rei Origine Zpiftoporum era

adbbate

*, Praepefitosque deligere & ordinare, utque Eledio zbbatum

non multo. poft . IMonafleriüs -ip(is permiffa. éff- privilegló quidem

uf

ftd. quod. flatim . & pervágatiffhnum G. juris communis fuit:. ita

(; O' Mo-

'0[)- l'

eledio ïPraepojïzorftpz non - multe 'pojï-.;empore «ibbati ip

hafic-

em-— — 40 äääs

E

OE RUT -

PRAEPOSITURAE IM GERMANIA VIGORE

REGULARUM CANCELLARIAE ANTE

CONCORDATA NON SUNT RESERVATA,

5; XVO :

FX : JUKE :iCOMMUNI /NULLA EST RESERYATIO

PRIMARIARUM. DIGNITATUM.

L Ex omnibus x*rbfervatiohibus favore S. Segïis unàm

tantum efle inclufam in corpore juris, fatis oftenfum fuit q)

ut modo fuüpervacaneum fit plura de hoc differere: adde

quod nec illa apud fedem per obitum naturalem, fixa fuerit

*vatione

i decretalibus, & ürn;it'er" Rabil*ita; Adcirco de refer

Prae-

iA

n?ljierio *di;fzij]'a,l fuztAfc "Ca.þ.» f&q 66. n. v ubi'fefm'o fimul

de Canonicis & Monachis expreffe ait, non a Collegio ipfo

Monachorum eligi folitos Praepofitos & Décanos, aliosque

omnes Capituli vel Monafterii miniftros; fed - vel' ab Episcopo

folo, wvell ab Abb;'.'tey ; ibidem allggat exemplum Hincmari.

| g)« In -difcegtäti;)ne :IPI-.ïtjuris puf)iici Ecclef' ad Coneordata Germaniae

de.reférvatione beneficiorum & »dignitatum apud Sedem 4pofl. (iye

in Curia. Roman.

ptr obitum natur, ï)acanziumeap.* K $. 4F, per

£0tum.

i

ä***k 41

WeeSes

Praepofiturarum - qua talium, vel in qualitate pi*xmammm

dignitatum, non erit cogitandum, uti eft extra omnem con-

troverüam pofitum inter cumahfws r)

S. XVI,

QUIS S PONTIFICUM PRIMO SIBI RESERVAVER?T

DIGNITA'IES PRlWCiPALES DUBIUM EST .

J.N'ï FR DD.

L Omni prorfus fuündamento deftituitur, aïmuem

fummorum Pontificum ante tempora Bonifacii VIIL. fibi

1l

refervafle primas dignitates: eoquod una tantum fuerat tum

temporis cogmta ut 5 pnon e& ammadverfum $).

p

li

E

1.

I,

RPE

-

r) Et bene Rota ía Cüïtmzcn Praepof'zume 17 Jahnuarii 1729. Cor.

Calcagnino, reprobavit etiam decif: apud Dunoxzet. $un. Det

664. n. 1. quam refert eadein Rota Dec :8O0. $. nec ád de*

t

firuendum Cor, Molines,

fo

u

s) Itaque Gomez. ad regul. de trien, quacft. 298, &, 4. quamquam

u

dicat refervationem iftam effe unam de antiquioribus referva-

tionibus Curiae, tamen receníet joannem 52. Bonifacio ViII,

Iecentiorem, ad Toarninem 22 de Anno r316.pariter fe referunt

[

Burfat. Conf: 126. n. 95. Rigant. in. Reg. J7. Cancell, $. t.

4

?. $, Rot. in Novarien Canonicatus 1. Decemb. 1690. 6 &

[^

quae circa Cor. Manuel,

exes 42

ecee

[i

.JI. Opinio eft authorem hujus refervationis effe Paulutü

IL,

qui fedit. Anno 1464. ut tenet Card. de Luca 7) hanc

opinionem rejicere cogitat Ripantius . cir. ex eo, quod in

Concilio Conftantienfi à Joanne XXII.,

& Martmo V. editae

regulae Cancell. iftam quoque Lomprehendant proin Paulus

II author regulae dici nequit utpote his pofterior, quidquid

fit, per hoc primo non probabunt authorem fuifle Joannem

XXil. dein Rigantius volens refutare Card. de Luca infeli-

citer recurrit ad concordata Nationis Germanicae publi-

cata jam. Anno 1747. ibi ait — praefervatur favore S. Sedis

"Apoflolicae refervatio dignitatum poft . Pontificales majorum in

Cathedralbus , €& prmczpalzunz in Collegiatis Ecclefüi "s, € fic ante

Pontificatum Pauli H. nam ex dicendis hoc eft in quaeftio-

ne, & nec jota in Concordatis habetur de refervatone

harum primarum: dxgnltatum favore S. Sedis, fed tantum

excipiuntur ab alternativa :

itaque refutatur Card. de Luca

per Rigantium argumentis vix madaequaüs necdum dico

:arrelevannbus.

Iit. ChOCklel.' u) regulam hanc II modo IV., vocat

Innocentiü, fed Innocentii VIII. quatenus eft tertia Inno-

centii a foto gloffatore antiquo gloffata eum in modum

out hodie dicitur P VI.:

aft fi quaentur de authore,

aliud foret refpondendum; i

illud-.tantum. puto effe anno-

tandum,

authorem refervationis hujus non effe certum,

g 3* —Deelkes Puunad* Q — " "-a usnlbns s

vero fi nnle eft refervationem hanc antea non fuiffé cog-

nltam

v Difc. Y77. n. 9. de benef, in fupplem.

u) Comment. in. Reg. LII. Cancell. n. 16

E

e«4.-he 43 Eäseïïæ

nitam, fed modo a tempore, quo Sedes Apoftolica in civitäteï

Avenionenfi reperiebatur, una cum aliis prodiiffe in lucem,

dico refpectu omnium dignitatum quatenus involvunt non

tantum ^majores poft pontificalem, fed & non majores,

modo alias quovis modo in Collegiatis Ecclefiis principa-

lem praeeminentiam habere noscantur x) deih fuccetfive

^-^ , — — C LU d V Ms

regula haeq;fuit ampliata , & reftricta, ut mox dicemug.

-

CH NT

AD EFFECTUM .DEDUCTA NON EST RESERVATIQ

PRIMARUM DIGNITATUM IN GERMANIA.

ïä)

L Refervationes Apoftolicae jam ab ortu fuo präetef

illam in corpore juris cdlaufam, vehementem habuere re-

fittentiam Ordinariorum y) hic, & nunc obfecutae funt

Nationes, quamdiu fervata regula boni & acqui, indubium

enim, jure primatus & univerfalis adminiftrationis potuiffe

fummos pontifices refervationes facere, & pro fervitio

Ü

Ecclefiae univerfalis laborantibus collationem beneficiorum

^

fibi refervare, aft dum indies multiplicabantur refervationes

& extendebantur, ad quaerelam Ordinariorum, fedato fchis-

l

mate reftrictae funt ad certos menfes, femper exclufis ma-

5

Pontifi-

joribus, ac in fpcc"ie exceptis his dig

G

nitatibus poft

5

E 3

calem

x)A..S';cqndum appendicem Julii I1J. de qno, Chockier 1. þit.

») Thomämn-'?om. 2« Lib, xl.xCap. 4'31. n. 7.' & Cap. 44. n. 2"G 5.

calem majoribüs vel principalibus im Collcgiatis: praefettits

g€

»er Marünum V. & Eugenium IV. S. Pontifice zntroducta

q :

alternativa menfium z).

j

I. Innovato fübinde fchismate, adverfus Eugenïizum

in Bafileenfi (Con£. Concord. Nat. Germ. integra, item Vleuri

Ü

Infütutiones Jür Eccl. cum, animadv. Boehmeri p. II. C. XV.

p(

k

eirca finem ) omnes refervationes Apoftolicae praeter

illam 1n corpore jufis claufam fublatae funt, igitur & ifta

&

f

praefens fi füerat Joannis. XXII. applaudentibus aliis natio-

nibus: ex hoc colligere licet cum Doctoribus Loyanienfibus

àn refolutione pro. thefauria Ecclefiae S. Petri Infulis fuper

ejus jure EleCtionis, quae extat apud van Efpen a) quod

Martinus difloluto Concilio per fuam alternativam Nationibus

b

quaerulantibus nequaquam fatisfecerit : eviderrs eft, quod per

f

hoc decretum C. Bafileenfis Bberae a refervationibus decla-

ls

ratae nedum. Cathedrales Ecclefiae & dignitates Abbatiales,

j

fed. generaliter omnes Eleótivae praeferum majores.

Dein

ff

Germania licet in quibusdam neutralitatem fusceperit lauda-

j

biliter etiam fux cun: detrimento, refervatio tamen primaria-

!

rum dignitatum a prima fua origine faltem non ubique Ioco-

rum ftabilem, imo deinceps ob C. Baf. & ob Inftrumentum

In,

acceptationis fub Alberto nullan amplius habuit fede

1l

PSEA

q) Dequa Gää&ï&ie*r im Rfe.g, IH'.'.' Cancell. DL ciz. m v6. —— füdiut

haec reférvatio: eraz olim: generalis, vtresque habebat. in. omni: &

quorumque tempore, itmw per regulam 8yam. de. alternativa men-

fium reflirifior faü&w e[f utpote quae locum. demum.; obineat im

menfibus: Aþojïolritigæ |

þ);ulääggend'ize* Monumentorum. (N) p*;ïg, 1:74. & 179.

eu-e5— 45 $$s5

TT. Et fic ante Concordata im vigore non fuit refpe&tu

getmaniae ob fufceptanr neutralitatem Concilii Bafileenfis

quatenus regula authorem habet Joannem XXII,

aut per

ipfà Concordata p pemitus erit reftriéta & fublata: quia jure

ordinario de praediótis dignitatibus, tum Majore in Cathe-

i

dralibus, tum prinéipali in Collegiatis erit providendum

per illos inferiores, ad quos alias collatio, provifio, prae-

fentatio, Eleöho, feu quaevis alia d1fp0üt10 pertinet, ut

conftat ex verbis Concerdat.o;um Martm V. & Concorda-

torum Nicolai V. b).

—— r7$ — Crn , -T.

IV. Sin autem fubfcribere velles Cardinali de Lues

n

rejtciendo frefervationem iftanr in authorem Paulum lL ,

velíi placeret loqu: cum €hockier regulam hanc effe Irno-

centii VIIL ,

utique poft Concordata illam modo- adinven-

i

tam effó, palam foret & extra omne dubium, refpectu ger-

maniae: ficut nom fuerat refervatio ante Concordata, ita

ilam nunc poft Concordata non modo non attendi , fecl &

nullatenus emftem

g

W3

CAPUT

-

u?f

Pb) Vide Harduin, & Chockier L cir. nm. 16 Cordier differt Zrevir.

1748. ad' Concord. germaniae edit, p 44. 9. 4a. item p, 35., &

f $ 32«

- a

f

)

TAU o

(

K

NON SUNT RESERVATAE EX

t

f

coNcoRDATIg

Y

f

fe

IN GERMANIA PRIMAE DIGNITATES NON SUB-

V

SLANT ALTERNATIVAE MENSIUM. .

l. Sub Martino V. & Eügenio IV. dixi in $. XV/II,

N

refervationes Apoftolicas effe refitrictas per alternativam

(

fp

menfium ; rurfus alternativae non fübjacere beneficia qua-

lificatà, cujuscunque generis & qualitatis fuerint, & fic in

fo

dubio non comprehenduntur , nec refervantur omnes digni-

ti

tates; funt enim in moderna faltem regula alternativae pro

v«

ordinariis verba: de caeteris dignitatibus & beneficiis quibus-

Mil

cunque apta comprehendere, fecus fi in odiofis verfaremur,

omnes, & quascunque dignitates, majores, & minores cujus-

H

cunque qualitatis fint ; ita authores plena manu relati per

If

Gonzalez füper Regul. F. I.II.,?Cancell. gloff. LX. a n. 31

ter

c«

.]I. Unde -.Regulä de äiternativa menfium comprehen-

be

deret etiam dignitates majores poft Pontificalem, & principa-

6

les in collegiatis, nec non Abbatias & prioratus in favorem

ordinariorum prout ante concordata, nifi alias effent denuo

in favorem eorum; ad quos alias pertinet, jam exceptae,

X S.Í[eq.

in quibqscunque menfibus 'Vacavgrmt, utique e

favote

favote ordinariorum ,. & non þraecife 'per-i 'Reguiam II

hodie IV.. Cancell.dixi: prout ante concordata ; nam ex alibi

diétis illa conciliaris alternativa Martini V., & Eugenii IV.

X *

longe diffimilis eft ab iità Eugenii IV., & Nicolai V. cum Na-

tione germanica inita alternativa; fuerat enim quatuor men-

fium, & in his 4. exclufae funt exfpeétativae, in'caeteris

vero 8. menfibus remanfit locus exfpeótativarum ,' quin

menfes dicantur refervati, aut beneficia ratione menfium :

fed tantum locus erat exfpeétativis, ac potuerunt adhuc

h

S. Pontifices 1n conferendo ab ordinariis praéveniri, & prae-

venire eosdem.

Paucis, erant Illis quatuor menfes. dimiffi

a S. Pontifice ob quaerelas in Conciliis contra refervationes ,

& nimias exfpectativas, ut fint liberi?ab omnibus refer-

TH:

vationibus & exfpectativis ; uti ergo in omnibus menfibus

u

collatio dignitatum primariarum ad ordinarios privative

üd

fpeétabat, ita reliquae dignitates in diótis menfibus, ex-

n

fpeétativis adhuc fubjeétae remanferunt illis inter fe certan-

!

tibus; quis eorum altérum praeveniret; refpeétu germaniae

pto

vero quoad has minores dignitates, & beneficia fub Mar-

þl,/.i-

tino V. divifus aequaliter fuerat turnus, -

i,

II Aft praecipue nunc fermo eft de moderna Natio-

Ju-

nis germaniae alternativa, quod non comprehendetet iftas

Wt

dignitates, utpote quae jam favore ordinariorum, non au-

tem S. Pontificis, quod adhuc examinabo, in terminis con-

cordatorum exceptae: regula enim alternativae non capit

K

beneficia alias

Eipa-

refervata, Velfexcqpkt"a à ut fufe /oüendit

tem

Gonz. c).

IV.

1100

L0

| €) Super Reg. VIII. gloff. 5f.«pe.r totum ; & Cho&lcief m comrment,

fq,

ncordatis,

N

ad reg, FLIT, gloff. XI, n.1. Verb.- qi aliorffm fub Co

Conf.

(

IV. Litetaliter autem exceptae funt ab alternativa

Maiotes poft Pontificalem, & principales dignitates in Col-

o

legiatis tenore concordatorum 1bi: — Majoribns dignitatibus

poft Pontificales in Cathedralibus & P'rincipalibus in Collegiatis

Kiccefüs exceptis.

]n hac-materia, quod diétae dignitates

(

ab alternativa fint exceptae, confentüunt omnes, & nemo

ol

five Curialitarum, five germanorum contradicit, quanquam

0l

graviffima hic fit inter illos excitata, favore

x

Ü

cujus exceptio

fof

gici debeat i ;Oong;ürdatis pofita.

hi

s. $. XIX. :

i.

NEC RESERVATAE SUNT IN VIM REGULAE

p

iel

CANCELLARIAE IV., NEC PROUT IN

4

CONCORDATIS REPETITAE .

D

py

Y Proin :graviüïmam illam controverfiam aggredior,

qvq

& examini fübjicio, an dignitates poft pontificalem majores,

U

vel principales in collegiats in vim Concordatorum R omano

tl

Pontifici, vel aliis Ordinarüis Collatoribus S. Pontifice in-

xcep-

fex:ioriþus refervatae, vel ut concordata 1oguntu-r, e

íaec

g

CEEUT

p

Conf. difteptatio IZ juris publici Ecclef: ad Concordata gnrmaniae

Qu

tet

de refirvatione benef. G dignitatum apud fedem 2fpofl. per obitein

feai

naturalem vacantinm : Cap. L. . J7. per totum.

Igitur eo ipfo,

quod! dignitates majores fint ab alternativa exceptae, fignum cft,

füf

quod alias non fuerint refervatze in favorem Papae; ad quid

[evt

enim fieret exceptio ab alternativa ,. fi in totum eflent aliunde

d

pe

,zefezya.taet.?

— ---

(

tae füerinf? thefis haec utique in terminis Concordatorum

us

lo'ngior»vi- inquifitione femper erit digniffima.

.

?

ütit

lo

IL Ego, ut in ifth

ö

)c themate cum fundanieïnto .prd4'

tiQ

cedam & funditus omnis exhauriatur difficultas, quaero an

dU

refervatio favore S. Sedis fe fundet in R'egula Cancellariae

olim IIl nunc IV., velin concordatis permaniae, aut deni-

X

que in Regula Concellariae, prout in concordatss ftabilita

foret? neutrum cum rei veritate fufüneri poteft falva

þiüorjg, litera, & vero intellectu fcolxcürda;orum,

II. Non primum, a Regula Cancellariae IIL, nunc

IV. defümptum tenet, quia nefcitur, an refervatio aliqua

AE

primariarum dignitatem concordatis anterior $ XVI. cafu

enim, quo pofterior effet, certe in germania non inveniet

amplius locum, cum regulae Cancellariae fimul, & Bullae

Pontifieae novam inferentes refervationem — Concordatis

Jgt,

pofteriorem nullatenus in partibus. noítris teneant, nefcio,

qua folida ratione quis tuere, poffit dignitates praenomina-

Jen

ap,o

tas in germania S. Pontifici -

i vim Regulae Cancell. ex

n

tunc fpge refervatas ?

?

iv

—'yxnIV. Efto etiähi fuetit referäätio -R-egüläe,t Concorda-

tis permaniae anterior:- quod tamen usque nunc refpectu

'ermaniáe improbabile & in verofimile fuit. folum ex eo,

m

Juod C. Bafilienfe omnes repudiaverit refervationes, prae-

bittt

ter illam in Corpore juris claufam , & quod germania in hoc

Íecuta.fuerit. Concilium , de caetero autem. neuttalitatem

ifb

n dt,

füfceperit,.'ut habeatur in falvo, quam femper in-omnibus

qii

revetita fuit, S. Pontificis authoritas: quin & in verofimile

unde

rum digni-

eft , apud gerinanos fexti;fl:iïffe.reiervationem. prima

: -.taþum

A E

[ E n

tatumt d»'ex

ipfis; S. Pontificum Indultis, . qualiter.fe re-

Pl

ferunt ad pm&mam ehgemh confuetudmem, idem: eruitür:

Ü

Pius PP. ad perputuam reji memoriam:

cum ficut accepimus ,

7/

licet. jus .eligendi Ecelefiae . Mogunt.. praepofitum | Archiepifcopo

i

JMoguntino Con[ilio , & auxilio affiflentem , — . Praepofiturae

g

ejusdem Kicclefiae Mog. etiam. in menfibus fedi Apoftolicae refér-

[

vatis tempore occurrente vacatione ad Capitulum. ejusdem, Eccle-

Y

fiae, ut praetenditur . pertineret;

nihiluminus 'a nonnullis annis

fb

citra. per Romanos Pontifices Praedecej,'/bres nofiros, ac fanctam

j

j?zdem Zpoflolicam. de dicta Praepofitura, non. ob[lante praeten[o

H

jure. elzgendz praefato, vel ejusdem non habita cognitione providert

p

caeperit in. maximum Capituli. & ejusdem. Zfrchi- KEpiftopi ,

Ccui

M

munus, € officium ZArchicancellarü facri imperii fuflenenti alT f/len-

ia ejusdem Praepof u pro tempore [(ic elecii multum erat utilis

& nece[faria: ,, & propterea non folum Capitulum , verum etiam

zam fuo, quam

Imperu nomine Zirchi-Epiftopus praefati cu-

^

pzant

d) Contranum habetur ex Catalogls &Protocolhs Ktenim in ao

1391. Philippus de Alenconio S. R, E. Cardinalis a Capitulo

Cathed. in Praepofitum majorem per viam compromiffi electus

fuit, ceu patet ex ipfo electionis inftrumento apud Joannis in

fyllabo plen. Praelator. fect. de praepofitis p. 283 , ubi ffpeciali-

ter notanda lego haec formalia. —— 4Nes Decanus G. Canonici

füpradi&ii, ad' quos de jure ex antiquo approbata G hactenus pacifice

obféryata confuetudine; elelio , poflulatio ,. féu nominatio Praepof[iti

pracfate. Ecclefie pertinet c. fimiliter per viam compromiffi Jo-

annes de Schoneburg, cum Guntherus. Comes de Schwaftzburg

praepofituram libere refignaffet , 'ad Ecclefiam Magdaburgenfem

ele&tus, certo termirio praefixo, canonicisque iri'loco capitulari

pro eligendo futuro praepoüto congrepatis — , nemine: difcre«

panté elec?cus, & in yaxiis. documentxs oceurzit circa annum 1 403«

I

4 & $.

eee BI

N AE d

e

l

piant jus eligendi Praepofitum hujusmodi, & ejusdem P raepofiti

f

affiffentiam per nos in priftinum reflitui e) , & quatenus opus fit,

"

ditfum jus eligendi capztulo , € affiftendi Archi- Epiftopo prae-

dictis denovo concedi, nobis humiliter füpplicari fécerunt ** INos

[/1

l

igitur- hujusmodi. fupplicationibus inclinati &c. alud fimile &

(

aeque clarum exemplum habes in praepofitura Capituli El-

I$

vangi Aüguftanae diaecefis: Pius II. 19 Febr. 1459. mediante

a

fpeciali.confütutione f£), Monafterium ord. $. Benedióti

fündatum anno 464 ab Hariolpho, & Erlolpho fatribus, &

1n/ä

eri

fucceffive Epifcopis ngonenübus in.Gallia g), cum ex-

(l

prefía lege faecularizavit, ut ficut Abbas antea eligebatur a

(])

Monacms,lta præpoütus in futurum femper eligendus effet 4)

tili

2

ut

d

Puron

xj

s

e) Ale'(ander Fugger (vide de Gudenus append. II. emendat. & addi-

h

tiones ad.Joan. fyllab. prael. Mog. p. 1113. ) praepofituram

Romae impetravit, ad quam tandem poft multas 'actiones ,

&

controverfias. certa lege, certisque .conditionibus I febr, 1263.

4lno

admiiffus ," quatenus fuis fumptibus, & impenfis in Curia Rom.

jtul

inftaret, ut ipfà praepofitura rurfus, ut ab antiquis temporibug

&

fuerat, electiva fieret , verum & iisdem, & fimilibus non defa-

$f

tlgatus fequenn anno 20&ob 1llam ad manus capituli refi ignavit.

ial

k

V0ntC E

f) Quam ref'ert Urfaya Tom. V p 1L.

dlfcept. XH B. I übx in

Lcifict

authentica forma per extenfum fuzü'e exhxbxtam.

piti

"

g) Confr, Compendmm geographzae Ecclef' aflicae cit. j*oanms C'arolz &

Tputg

Stadel Cap. XFI. $. 1. fé. 2, Romae zmpre[um.

onfem

tülafí

h) Polumus autem, quod Praepof füs :oceurrehté vacatione praepof' iturae,

jíere.

hujusmodiselettio ad illius: Capitulum periineat , prout hadenus illius

Toa

«ibbatis eledio ad Monachos f»zgusmod; jþeä*are CONSUEFIT

IBM-.

Ed

K

ct plurimum in Ca*thedralibus Ecclefis :Praepofiturae funt

Eleétivae, Ita de praepofitura Metropolitanae Ecclefiae, Salis-

burgenfis conttat ab experientia, tefte Schmier i). de Bafi-

Jeenfi Cathed., Schmalzgr. ) de Hildesheimenfi, Card. de Lu-

cal) de Auguftana Cath. & Leodienfibus quoad omnes Colle-

giatas, Branden m) de Monafterienfi Cathed. Am-Ende 7) de

ïï

Collegiata S. Bartholomaei Ffurti, & S. Germani & Quidonis,

& omnium Sanótorum Spirae, S.S.Petri & Pauli Halbertta-

dii , J. Carol. á Stadel o) ex his congrue intelligi poteft, ex-

clufas remanfiffe Primariarum dignitatum refervationes ex

regulis Cancellariae fuübortas faltem refpectu germaniae, ceuü

[

S, quam

docet confuüetudo utriusque chleüae.'tam*faeculari

ó

regu-

K

Sensesesi

Hi

'TEMPORIBUSA RETROACTIS , & qui prp tempore ele&lus

fuerit. ,. confirmationem à féde 24pofl. petere , & obtinere teneatur.

Statuentes perpetuo, $ ordinantes ipfam praepofituram , SUB QUI-

f

BUSFIS CANCELL, APOSTOL. REGULIS fpecialibus, &

generalibus refzrvationibus, aut Nationis Germaniae Concordatis, vel

aliis quibuscunque literis 2dpoflolicis , fub quibuscunque verborum

formulis in. genere. vel in fpecie editis, vel edendis , feu conce[fis,

aut concedendis , quibus omnibus , & [ingulis eorum totis tenoribus

pl

k

ypecialiter G expreffe derogam

&

us , "g? -zfnqum tempore compre-

L

Ü

hendi go[fe fewu debere.

) Lib . t LH. Cap. P. [ed udtaAs

) J confilis Tom. 1. Cf 2«n. 1.

g. P benef: dife. Y«

m) q.. I?., 'n i

n) Differ. II de transfïzä*zonibus pubhcis CI n Gf 307

$) Cap. XVI pi$k

Säæeäslsskeäsäs

ht

feg

ulatis in provifione fuae Praepofiturae per «fblitam viam

]s

Eleótionis adde S. IX. & ultünum;

j

: Capztzs pfioris.. 'ï,ChPCKier

J

L. cit.ex Bulla Sz'xti F. ö*c.k

ll

V. Efto inquam, fuieritRefeNä;tgio Regulae hujus Can-

de

cellariae, notorium tamen hodie, acindubitatum eft, pofi

lf

Concordata, five; novas five anteriores. Cancellariae R egu-

i

las, in germania non tenere, quatenus refervationes invol-

U

vunt; ex paóéto enim S.Pontifex non tantum omnem , &

t

uamcunque difpofitionem ordinandi de. beneficiis remifit,

v

fed. & de beneficiis quibuscunque, & quorümcunque viven-

i

tium, & perquamcungue viam, ut fonant verba Concor-

datorum , quae fimul involvent decretum irritans , .atque

tenent DDrescommuniter omnes, praeter iftas Concordato-

rum in ger

mania nullas alias admitti quascunque refervatio-

us

nes: alioquin recentiores fum

morum Pontificum confüitutio-

ütuf,

.ac iftae regulae Cancellariae novas induce-

nes pari jure ,

)U

rent refervationes, quod op

pido falfüm reputatari debet..

,8

) Wl

Qrurm.

'VI. Ne dicas cum Pitonio p) -dignit'ate-s/»räïatä»e-;.:ifiï

vacent in me

nfibus ordinariorum , ab 1pfis conferri non

ifis,

e alternativae in concordatis conceffae , fed

ribuy

poffunt virtut

t

jemper fummo

Pontifici funt refervatae, ut eodem fcribente

S. Pontife

X

:

x Nicolaus V. du

m in concor-

dixit Rog q): : jam

.. datis

.?))gbifcept. äcclle]: I INI. n 1. G 3.

q) In Tridentina drc

hidresbyteratus 3. Deccmb. 1723. $. hinc tranfe-

undo. Coram R.

P. D.Gamaches, quod etiam firmat Pirhing /i5.

ALI. decret, tit. F". n. 326. Y. notan

"

du'm ]Ecundo , | .Anaclet. . lib.

41 cad. tit, F.$.19. $ $59.

[

s 54 S'äs eäs

!

datis expreffe excepit huiusmodi dignitates tamen refervatas,

V

procul dubio iftae remanferunt füb refervatione d. Kegulae

Cancell., & non in vim. concordatorum gcrmaniae, a qui-

(

bus funt exceptae , fed ex Regulis Cancell. fubftant pro-

vifioni Apoftolicae, ut probat Card. de Lucá r) exceptua-

tionis enim natura eft; ut exceptum non cadat fub illo, a

quo faóta eft exceptio. " Porro Card. de Luca s) in termi-

(ä

nis docet — Concordata germaniae non fólum non capiunt re-

Ü

férvationem Regalaé 4. circa primas dignitates, fed eam expre[f

[o

exceptuant , ut pa[fim ceffantibus Indultis particularibus aliqua-

f

rum Ecclefiarum, illae providentur per Sedemi Apoftolicam , ita

docentibus |quotidiana

*Fm'ïi " ;'ef?m'ide(üque ! COnco—rdatOryum

l

ton;gxz u.

Y

4 VIIL. Nam prompte refpondääpote&, .q-uöd' dignita-

tes r

elatae in concordatis exceptae fint ab alternativa, riuliibi '

f

in favorem S. Sedis, fed Ordinariorum , .alias enim refer-

(

vatae, & non exceptae fuiffent: propterea nequidem alter-

nativae fubjacent, fed in ommibus menfibus de his jüre -

K

ordinario providetut, per illos inferiores, ad quos alias per-

zinet: Yerum ergo eft illud Card. de Luca, quod. Concordata

1

p

germaniae non capiant refervationem Regulae 4. circa pri-

K

mas dignitates , Íed eam expreffe exceptuant, verum eít

ilud Pitoniü, quod hujusmodi dignitates, quia in concór-

4

ï[i

datis Papa eas exceptuavit, non ex concordatis pontificiae

ü

Cancella-

difpofitioni referventur:..aft ..qgomoïdg ex regula.

ii

P

—

XLCND

i

95 bmfm fenmz ';f 127 f. u

|

riae, quae jüx'ta Card. 'de- Luca eft Concordqatis pofterior?

vel fi anteriorem. dicas, nego primas has dignitates in ger-

|

mania effe refervatas S, Pontifici in vim concordatorum, ut

,Q.

confentit Card. de Luca, & Pitonius, & etiam nego contra

eosdem in vim R egulae IV. Cancell. quia exceptio pofita in

Concordatis indiftinéte fervari debet, non habito refpeóctu

ad Regulas Cancell; vef enim .pràetendis hanc Rcgelam

Cancell. concordatis pofteriorem ; fi pofterior, contra con-

[

cordata effectum in germania nullum habet; fi anterior,

ergo concordata funt Contraétus pofterior, ut exinde in-

feratur efle declinatum ab ipfa Regula Cancell., quia ifté

contraétus non difponit in favorem S. Sedis, non refervat

has dignitates Papae in fe ipfo, fed exci

pit illas ab altcr—

nativa Omnium ulti-ma refegvationg.

J

VIII".; Caeterum mera fubtilitas/e& illud Pitönii, &'in

fubfiftens, quafi virtute exceptuationis ab ipfo contractu

concordatorum jus providendi dignitates relictum fuerit in

difpofitione regulae;, quia cafus exceptus ut ait, non poteft

ïe

recipere innovationeni, alterationem, aut ampliationem ab

illa difpofitione, quae eum excipit, & confequenter com-

prehendere non intendit, fed ilum relinquit in ftatu &

terminis, in quibus antea reperiebatur ss) manifeftum hic

aequivocum committitur, quafi dignitates. quaeftionatae

ä::

Ü

virtute. exceptionis ab ipfo contraétu concordatorum ex-

Ciperentur, & fic nullam reciperent innovationem a difpo-

ed in eodem

üon OM OU r

-

A:

n

e)) L. praecipimus inf; Cod. e Appu:

wu'.)p

p

ieie 36 eieeis

——

ftatu, & tetminis remanerent, 11 quibus antea reperiebati-'

tur, ut profequitur Rigantius z) nullibi enim ab ipfis Con-

cordatis excipiuntur, bene vero ab alternativa, quae eft

omnium peneralifima refetvatio , imo ipfa exceptio ab

alternativa eft difpofitio concordatorum, utique in favorem

Ordinariotum, ut mox dicemus: valet hic argumentum a

minori ad majus, ab exclufione alternativae ad reliquas

refervatianes majores, & ampliores in omnibus menfibus:

dein fi admittamus, exceptionem dignitatum harum ab

alternativa illas reliquiffe in ftatu & terminis, in quibus

antea reperiebantur, fequitur, quod ficut per decreta Ba-

fileenfia omnes harum dignitatum refervationes fuüblatae

fuerant ante concordata, ita in eodem ftatu, & terminis,

in quibus antea reperiebantur, fublatae permanferint; cum

in concordatis Afchaffenburgenfium per folam exce

ptio.nem

fi

àb alternativa, minime refuscitatae fint.

u

iX. uin 6b&et" dicere. regulas Cancell non omhes

M

cenferi fublatas, & irritas per concordata: quia regula de

À

inhrmis, de publicanda refignat, de verofimili notitia, de

t

valore exprimendo, de annali, triennali &c. etiam circa

t

beneficia Germaniae locum fibi vindicare manifefti juris eft,

ita Branden u) aft quatenus refervationem -Apoftolicam

involvunt in Concordatis hon expreffam, regulae Cancell.

non tepen; t cun exvaqoötring Rebüfii z) om

nes regulae

p

-£)-4n Regulï Ilf '«Concell.l»-ä.--'z; n.17. quii&quïCur«Biwnäüm--

u) —'g. IX. n. | 9. fuper Cq(feqrdq;ïä germ,

x? )Ibeide'm apud Brgnden, "—-'-Sæ

c5s8e 37 s$-

fapientes refervationem fint (in Regno Franciae, idem dicas

Ja* E

de Germania) fublatae: Proinde currunt alii pro ftabilienda

refervatione harum dignitatum ad ipfa concordata, volunt-

:?ä

que in vim concordatorum illas fanctae fed; eiïeäefervatas,

ut mox dicemus.

;

gXX

N

l$

NEC SUNT IN VIM CONCORDATORUM

RESERVATA, SED. SPECTANT AD EOS

Iv

AD QUOS ALIAS PERTINENT

lb,

I In vim Conc,ordatomm Pontificiae refervationi ob-

noxias effe has dignitates majores poft pontificalem, ac prin-

cipales defendunt.

y) Qquod ipfum displicet. Cardmah de

Luca ,. &.Pitonio 10013 cit. . qui exprefle ftatuunt, concor-

d

le

data Germanne non capere refervationem regulae lII vel

o

IV. circa primas dignitates, atque iftas ex concordatis Pon-

tificiae difpofitioni neutiquam refervari, quod utique ve-

r

ritas eít.

,

H

IT.

kj

l

«y) Cardin. de Petra n. 54. Branden. fuper Concord. germ. quaeft, 12

nótabe3. n. 12., & Nicolarts rit. 1. de rq&rvauombus concord.

germ. dub. 1. $. 9. periculum juris, vel principia juris publici

Ecclefiaftici ad ftatum germ. accommodata 1746. ed. cap. XI[ de

concordatis $, HL n.4. -

* Decif. 6.lib. 2. pofl deciflones Ceccin, tom, 1.

5

IL Oninio Rotae antiquae, quam refett Gomez )

qu

eadem eft, quod Ordinarius nequeat conferre primas dig-

(0i

nitates in Collegiatis exceptas per concordata, ibique

e

Gomez refert, fuifle. conclufum 1in Rota a) fed tefte Pi-

(

tonio £. cit. n. 5. opinio haec plus venerationis, quam pon-

£0l

deris habet, addo in materia concordatorum nihil ponderis

j

habet: ficut & illa decifio de qua Branden 5) huic oppono

K

decilionem Rotae in eadem JPaderborm c) vbi in prima

(

propofitione hujus caufae Domini bene concluferunt, prae-

nu

pofituram ,

e qua agitur, non effe refervatam, cum in

ex

Concordatis, exceptis refervationibus in eis expreffis, re-

linquatur . libera

'

fapultgs ordinariis confcre.ndi,, ut in $.

gäacet &c..

u

yo

II. Omnium optime concordata intellexit Chockier 4)

qduando dixit: regulam Cancell. fupradictam de alternativa

Pn:

gr

menfium (non autem ut Pitonius arbitratus, Cancellariae

HL. vel IV. de. primarns dignitatibus ) fuiffe fublatam in

C0

(et

Germania per Concordata, ia ut de Praedictis dignitatibus

9

lit providendum jure ordinario per illos inferiores, ad quos

étio, aut

H

aügs peninet collatio, proviüo-, praefen'tatio, ele

d

quae-

U

u

&) fn Me;f&::. pmcpajfzz;me S, Salvatoris 25. Nc;vetnbf. I

-

5'»'29, Coram

jra

Cpa

Capigqc;hio.

fj

h) L &ät, notab. 3. m. . 5. in,.?ade)öörns

r;; -Propcfturqe. qu. R'.-klf. D

j

-;B!;bal. 30 mqu 111588. |

'cjd 9, Mariil 1588.

4) 4dd Reg. Caqäcl!, füb ä.» 16.

/

eHEESS 9* esc-es

x

quacvis alia difpofitio, e) bene equidem au&tor ifte verba

conititutionis INicolai V. vel Concordata intellexit dicendo :

u

D

exceptionem harum dignitatum in eis faétam effcin favorem

Co! ktm*um mferniorum t3, & taliter,

ut five antea illorum

N

d

collatio aliquatenus fpeötavcm ad Papam, five non, dein-

ceps tamen, & in füturum ex concordatis perpetuo ipeöta-

u

ld

re debeat ad Collatores inferiores Germaniae: ita leendo

concordata pariter intellexit illa,

Natalis Alexander f?

Qp

m

nullam faltem in iisdem dmmtatum harum refervatmncm

ex textu, & contextu depmhendere potuit.

fe

tj

IV. Genuinus itaque fenfüs concordatorum ifte erit

ut exceptio incipiat a

a vocabulo majoribus, & terminetur in

d

vOCce pertnet — majoribus dienitatibus pofl Pontificales, &

Va

P'rincipalibus in. Collegiatis Ecclefüs exceptis, de quibus jure

1lac

ordinario providetur per illos inferiores ad quos alias pertinet.

M

»

Contra Pitonius tortum omnino fenfum eXhlbet antece-

ln

N

dentia & confequentia tam apte non cohaerent, dum vult

excppuonem harum digmtatum majorum incipere, & ter-

0s

oW

minare cum priodo intermedio per Parenthefin claufo, &

V

divifo ab antecedentibus, & fubfequentibus verbis eum in

modum — de caeteris vero dignitatibus, €& beneficiis quibus-

cunque ]Zzeculanbus e regularzbus vocaturis ultra reférvationes

trqm

praedicias, (majoribus dignitatibus poft. Pontificales & Prin-

cipalibus in Collegiatis Kcclefis exceptis) :de quifus Jure ordina-

rio providetur per illos inferiores ,

ad quos

ærenmet, placa*

1

z

eaam

, &) Id'*m repet:t in comment,. ad. reg g. g!mf zz A 3

£) Hift. Ecclq. Tom. FALII pag. 222

Es 60

—

etiam nobis , quöd. per quamcu;'zque aliam réfirvationem : non

impediemus. Profecto fecundum naturalem conftruétionis

ordinem , bonaeque grammatices regülam juxta. Anony-

mum analyticae demonftrationis, Barthelium & Stainhau-

fer g ) longe aptius poft verbum praediéias fequitur placet

etiam hunc in modum: claritatis formando parenthefin &

;?

claudatur: de caeteris vero dignitatibus C beneficüs quibuscun-

que faecularibus € . regularibus vacaturis ultra refervationes

praedicas (majoribus dignitatibus pofl ponzificales & principali-

bus in Collegiatis. Ecclefüs exceptis de quibus jure ordinario

l

providetur per illas inferiores ad quos alias pertinet) placet

eam nobis quod per quamcunque «liam ref[ervationem. non

impediemus, Praeterquam in Originali nec parenthefis, nec

claudatur fecundum morem Bullarum habeatur; cujus

];g

ipfe teftis Card. de Petra 4) non video qualiter a non-

nullis tam in concinne fimul, & in praejudicium Nationis

Germanicae modo apponatur & claudatur parenthefis ante

vocabula de quibus; quae tamen vox.fe ex natura fua refert

q

ad immediate antecedentia, fcil. ad

:

majores i—llasl,j. & prjn—

y

cïpales dignitates , de quiwbu.s,.

VO

&

fo

di

: g)ln ,vobfervation. a-d,vïMäfcowJ/iyi capV $. VI n. 28. Salisbþrgi 17?3.

d

edit, G

j

2, & fe

püum, Wernherum de Cþokllatore primarum dign, $

h) Co'mmetiffïä Confiit. Apoft. 1. Nicolai V. n. 25. — fecundus er-

ror, quod appofita fuit parenthefis ante verba. videlicet F'ice Can-

cellarii usque ad verbum deftriptorum : .quae parenthefis . non - adeft

in Originali regiflro zfrchivii Secreti Paticani; & vere in. Bullis

Jiylus eft non apponendi virgulas , nec pun&a , nec diphtongos , nec

parenthefés , quae parenth

fénfum in pluribus:

efis appofita in l:fullqria xfeddf't obfcurum

n

— V; Placüit quod in hanc reni lfcr»ipüt Clariff. D. Barthel 7)

ll

ponamus inquit in Concordatis verba ita pofita effez; D. QUI-

V

Ü

BUS qSURE RESERFATIONIS P ROV IDEATUKR per

füummum Pontificsm, | nihil evidentius profecio credent Curiali-

L.

flae, quam reférvationem hoc loco indu&iam e[fe , at vero. cum fit

j-

gitum; DE QUIBUS URE ORDINARIO PROFI.

I

DEATIU

R.PÉR.ILLÓS INFERIORES A4D' QUOS

14)

ALLAS ( hoc eff abfttahendo a refervatione R egulae IV.Can-

li

cell.) PERTINET , annon par quoque fubfit verborum eviden-

n

tia projure ordinariorum. quoa d hafte dignitates libero &^ ita fane

(

vifum fuit yärisconlez;is, aliisque Do£ioribus exteris , nec a Curia,

LT.

nec germana INatione Tedemptis, aut praeventis, fed pure du£lis

«

fecundum [anae interpretatonis regulas. . Subflratum quippe

j

Concordatorum

pajfum ad nofiram*æii*zg(zteä; intellexit: author

N

Rouffeaud &j

M

Ilf

;VE Áf ägo Iibef'i-Lï,s adï-ihücw agamcum 'Curial'ifcïä, ä&gz

:'grt

l

quod tamen non eft, & ponatar 1lla parenthefis ftatim poft

verbum excepris claufa ac finita, referantur verba pofteriora

— de quibus jure ordinario providetur , ad caeteras dignitates

& beneficia quaeque faecularia, & regularia vacatura, quae-

fo..quid fequitur 2 nonne innegabile adhuc dum , .majores

dignitates poft gontiü.calgs , & principales 1n.collegiatis Ec-

fb

clefiis exceptas; non fubjacere alternativae? .an propterea

fi ab ;;a-:lt*ema&iwg.»,gxe.eptae; NT

perpetuo refervatae

forent ?

3

dura

j f

m

&

Es

d

;dejl

lls

i) Jn differt inaggurali Iþerjzrji't-z de-— cloätl;f:o?iati-s gertäz, capIV n 28

um

1

K)'DE LA COMBE DANS SON RECUEIL DE LA

AN VERBQ- CONCOXRDAT, SECT, IH

;UmsrllïUD.; CAN(Z;NIQUE

E —— ——

i

dura effet lex, & ante concordata minus flabilita, ubi litera

i

docet, dignitates iftas effe exceptas, ut de iis jure ordi-

fe:

f

nario provideatqr P(per eos ad quos ,pertinet'l), |

H

j

ViI. Concordata Conftantienfía. primas dignitates has

certo non refervarunt, imo Mariinus Y. anno 1418. 21 Mar-

ü

tii in fua generali confütutione plus non praetendit, quam

lo

ilam conciliarem alternativam , de qua fupra mentionem

habui: Proin nequidem ex projecto illo conciliari Martini

Y. funt alternativae, neque exfpeCtativis fubjectae hae dig-

f

nitates: vide Harduinum tom. IX. concil. p. 277. quomodo

&

nunc in totum effent refervatae ? ab alternativa ta-

(o

men in eoncordats notgnter, & indifputabiiter funt ex-

Al

ceptae, adeo ut pro fede Romana puncto refervationis

st

Apofítolicae, velin vim Concordatorum, velin vim Re-

Of

gulae Cancell nulla penitus militet ratio, quatenus etiam

Regula Cancellariae Concordatis fuiffet anteriof, cum ex

T

jia!

fuüpradiétis getmani ipfimet:. a Concilio Conftantienfi, & in

IK

Bafileenfi petieriot anno 1440. in Avifamentis Mopuntinis,

h

ut caffontur, & jirritentur omnes, & fingulae Papales refer-

q

vationes tam Generales, quam fpeciales exceptis ilis in

Corpore juris claufis, prout & ante Concordata iitiusmodi

N

v

refervationes fublatae funt: jam fuflicit,' quod in Concor-

dato Afchaffenburgenti refervatio haec minimefit refüfcitata.

ai*n.).h- FteDï dignitates po& p?ntiücaflem inajores ex

cipere ab

alterf

mxpteerep

D '.ïxt;a- Examen litis inter B. de "*Vf?eicþs &c. $ p

3

; m) u Endies de libertate Eccl germ, Congordauis vindicat. $. iXVIL

&

x

s4.-h- 63 e&-e8e

Sïa

alternativa , non eft f ubjicere perpetuae refervationi Àpofto-

]i

licae, ahas Concordata illas non excepiffent a refervatione

fed exprefle refervaflent ex animadverfis fupra, aeque ac

nunc n favorem germanorum, & ordinariorum, ab omni

refervatione excepere: quod clarum eft literam infpicienti,

has

dt

modo verba non truncentur contra rectam fidem pacifcen-

d

tium , vel contra gra

mmaticalem cmüm&ionem trans-

j

loceptur.

fin

if

VIII. Egre'gïe confimat di&ta Author quidatn Ánormy*

X

mus Germanus occafione Praepofiturae Limburgenfis alitef

[

edoctus, (quem fecutus celeb. Barthelius l. cit.) teimpreffus

i

Coloniae 1764, & primo lucem viderat 1757. Subtitulo —

1j

"inalytica demonflratio cujusd. germani ex litera & menteConcord.

it

germ. praepofituras &c. non e[fe fedi Apoft. reférvatas. — Übi fufe

ia

oftendit 1) qualiter forma Concordatorum, quae fub fche-

eX

mate paéti emanavit, non varietur, quoad textum corncere

L

nentem fit retinenda: eadem 2) conftruétio verborum con-

Qi,

tineatur in Concordato Conftantien/i de anno 1418., quad

feg-

fuerat Typus Concordatorum Afchaffenburgenfium.

3)

Y

Verba, de quibus: fint retenta in Bulla edita apud Branden,

t0d!

Nicolarts , & Chockier, quam defumpferunt ex regiftro

r

Bullarum Nicolai V. adde Gonzalez: n) 4).Uretent»a..

tali lectura

t

H

. clarum

03

ml

aj Qui Hirgagus,. ii edcd fraade *adviäeätus lst Reg. VIII-

^ "Cancell, gloff, 25. . 4. Francifum Duarenum, qui uriscon-

- füultds gallus ad caléem tibr. 8. de fáctis Eccleflae riniftris Cort.

KV

] :üorcïata edidit Fümpfa ex Regiüro *Bquärum Nicolai V.

—

ääse-*äg&r eæsezs

nv

clarim., in cujas favorem fint exceptae dignitates quaeftio- -

nis per verba, de quibus jure ordinario provideatur per illus

Dat

Inferiores ad quos alias. pertinet , quae verba dcbent aliquid

operari, & quidem relativum Ze quitus neceffitate gramati-

ces debet principallter afficere fübftantivum fine medio, &

Af

C0f

proxime praecedens,

intellige dignitates

quaeftionatas.

Maxime fi attentatur. 5)* quod tenore Concordati Conftan-

qt

Vi

tienfis Majores & principales dignitates non computentur

in turno alternativae collationis cum Papa, fed de iis pro-

videatur per illos inferiores.ad quos alias pertinet; Marünus V.

aeque ac Eugenius IV. vel Nicolaus V. non potuere contra

univerfales Nationum querelas falvare in totum refervatio-

nes de caetero nimias, inde recedebant quoad Electiones

Epifcoporum, & Abbatum,

.

*

quoad has dignitates Majores,

& principales, imo quoad caeteras inferiores omnes: . jam

Martinus V. ab 1nitio turnum, ac tertiam partem, dein or-

dinarüs germ. maluit medietatem. relinquere: "Natio autem

germanica tempore Concilii Bafileenfis in fiftens anterioribus

fuis querelis contra Regulas Cancell. & earum refervationes

non fuerit tam fimplex, ut quoad dignitates majores in re

tanti momenti Papae indulgeflet plus, quam ipíe praeten-

deret: nempe omnem vicem, ac integrum turnum , nequi-

dem retenta vice tertia, vel media. 6) Quod poft Concor-

data fua Martinus V. non affectaverit provifionem Praepofi-

turafum per germaniam ceu probat ejusdem Bulla 1418 Man-

tuae data iV. 1d. Decembr. 7) Nec poft Concordata Áeneas

fylvius ad pacificam poffeffionem praepofiturae in Cathe-

drali Wormatienfi, & Collegiata Xantenfi pertingere potue-

rit 8) Addantur pofteriora gravamina Nationis germanicae

usque in praefens, nec non, quod haec fieri debuerint in

facie proteftantium, quae omnia memoratus a

uthor Ano-

nymus

ex-—— 65

m m

(-

n

nymus cit. loco- fufe deduxit, &reöte mfecutus eft Clar. D.

Barïhel 0).

u

u

IX.. Caeterum de notabili d]H-"erentæa inter Concord*ata

&

us

Afchaffenburgenfia, & Bullam Nicolài V., & quod Lectura

Concordatorum fit praeferenda, & quod Originalia illa, vel

dll-

potius exempla, quae omittunt verba -- de quibus -- fint

lt

Vltlofa ac poft habenda que differtationem Trevirenfem p).

foü

d

AT

CAPUT

Utl

F!Q

i ) Dtlf rtatione. znauguralz tertia :de Concord. germ. pag 243 [2 244.

)hes

$. X XIX. 1162. edit. uti &jumscgnfultus Chriftophorus Wil-

l5

^helmus KOeh ia commentatione Hiftorico - juridica de collatione

Atl

dipgnitatum ac. Beneficiorum Euiqzaf?z orum in Zmperlo Rom

Berut 1762. Zfrgentorati edita. Cap. 2

Qr

-5 3- pag. 713. (e) ibi —

tenm

ju Lpuomn hunc egregium | omnique . meo. elc,gzo majnrem

vel fola

wv

ratione, quam ex Ci oncordatis Canjïarztzenf bus petiyit, rem omnerm.

IDUs

co*nfe*ät[) extflimo , -ut'nemini aequo rerum aeflimatori , ulicrlor

)D6S

fuperfit dubitandi locus ; Stainhiaufer 1 €' conferatar Van der Hardt,

)n

n

Harduin. Goldaftus,

Wernherus de collatore dignitatum majo-

o

rui Lipfiae 1746. ed. $. 22. 23$. & 27. Wihürdtwein fubf.

QU

dipl. Tom. IX. N. IX- pag. 78. & feq.- Schmidt gefd):djte bet

(0T-

æeuffd)m p IV.cap 1*2 p 221.

ol

tulo Dzætrzba mauguralu exlzzbens Concordata gemanzae ex

lan

p) Sub

orrsgm;allbus u;rzusguo formae , .quam J..]ofephus Voffen 1 4.

Mi

Aug 1780 publicae chfputatlonl ('uppof'ult a p. 41. & ftq.

n

quanquam diffimulari non debeat vel praeteriri , quod copia

;l'

ue

U'*S

anfumpti xbx ex archwxo .Electorali .Moguntino . defumpti

lQU

"')»..

p caute & debite fit defcnpta, Ribil quoaque dicam de anti-

qua;a 4lla f'enten*ua, quod Concordata tantum fint. pa&a unila-

i n

Hos

U

"seralia Nátionem, germ. obhgantza, & fic claudicantia.

. P. Zallwem 4Jkiz£atores Rom. " Pontificis VOC8t, ptxnc Jur. Eccl,

U

Tdm IV.q. 2. €. 3. $. 2, uti & Wernherus L. c.

L]

eieei

66

äa

CAPU"I

LY

g

H

fïfu

Ua

Yd

PRAEPOSITURAE ,AD QUOS .ALIAS

fat

/;JZL

PERTINEANT z

a

if

$. XXL

AN. PRAEPOSITURAE SALTEM. ALIQUAE IN VIM

in!

at

OBSERVAN'I LAE, El PRAESCRIPTIONIS CONTRA -

[[411

CON(,ORDATA QUMMO PONT IFICI SINT

tet,

RESERVATA.E d

li i

J

I Cunae Romanae contrarlatur obfervantla tam ante,

(I)

liore

quam poft Concordata, haec ftat pro 11bera Eleöhone Ca-

p1tulorum confer. Wurdtwem q)

eeta

II.

q) Subf d. Tom I. apag 164. de Colleglata ad GradusB V S. Victo-

ris, S. Petri, de Limburgenfi ad . Lohnam, de, Gudenus 'Tom.

IHL p. 39. de Collegiata S. Crucis idem de Gudenus ad diploma

Gancelini pag. 25. & 26. per totum. Gerhardus D.G. — Archi-

epiftopus — — fupplccaverunt Nobis' Decanus G Capttulum d

$. Mariae. in campis — -——quod cum ipfi facobum didum de

Lapide — ad vacantem Pracpoffturam , per ; mortem b.-m. Eberhar-

di — —— co:zcordzter elegermt , eledionem Iugus*m. can rmare auc-

toritate : orduzarta dzgnaremur H Non ztaque . Lp/ïzräï

ratam ha-

bentes ?

; datum MCUC in.,die omnium Gc, . Eberh.- d;e Lapide

:315 deceiï'on levmma Elecfhone fufï'eötus, & 1330 praepofi-

Xuram

2

s O. 4

IIL. Author Anonymus qui fcripfit Znalyticam demon-

er'azzonem graviter impugnat obfervantiam Concordatis con-

voluiffe Concordatis con&anter vi-

trariam . germanos alt

N

vere exclufa: contraria pruefcmpnone r). Verum in Differ-

tatione L. ad Concordata germ. de natura & indole illorum, ut

fünt paCia Mog. 17 71. edit. cap. II. fufe deductum eft S, Pon-

üficem quidem Concordàtis non poffe derogare, bene vero

in Cap.III. Nationem germanicam praefcribere.

IM

IIL.Infuper tenere obfervantiam & praefonphonem

in linea tam praefcriptiva, quam praefumptiva fundationis

aut privilegit oftenfum : füt s) diótum infuper $. VIL fi

Curia Romana praefcrlptlonem immemorialem practende-

fet

uti in praepofituris ad 1ftam obfervantiam recurrunt,

ili prae['crlptxom deeffe titulum fondationis praefunmtum.

immemorialis refpeótu germanorum involvit titulum funda-

Yte,

tionis, expreffi privilegii, aut quemoeunque de mundo me-

(

liorem: refpe&u Curiae R.omanae faltem titulus fundationis

ceüaret

l

Iz

IV

i

turam ad manus Capituli refignavit

Author concordat. N. G-

Tom.

integr. Tom. III. p. 97. de Diethero Archiepifc. mog. refert, uti

loma

& de Rudolpho deRudesheim, quod. Capitulatiter ad S. Victo-

Arehi

rem Electus 1460.in praepofitum poft Dietherum, dein pag. roo.

U —

quod 1582. Philippus Craz de Scharffenftein- ele&us in praepoe

m d

fitum Ecclef Cathed. pag. 103.de Electione praepofiti in Collegia-

erur

ta Francofurti.ad S. Bartholomaeum , pag - 107. de Electione

praepofiti Elwacenüs Item Tom. 1I. pag 85.lit.q

qu

n

apide

" T) Se&o

52

edi

$) -In cit, Differt. L.o. $.. Y.

n

—

m

6;)

P M

TY J—"(W

IV.. Vetüm id neceü'um Hon effe.ai$, poteft quoque

:

ex parte Cutiae TUomanae ad

i

fX F

& bona fides vario ex capite,

uti dum textüm Concordatorum favere exifümat,. quod fors

non item concedunt germani, poteft adeffé debita poffeffio,

eaque per tempus hominum memoriam excedens conti-

nuata, dum Ecclefia quaedam peculiaris non fatis vigi-

lavit fibi, jüribusque fuis, collationes Romanas non folum

admittendo, fed & exiítimando eas adeo menti Concórdato-

ä

rum conformes effe, aut füiffe: verbo omnia ad praefcrip-

tionem, vel fi mavis obfervantiam legitimam requifita con-

CI

[fpirare poffunt, eur igitur pergit Clat. Schmidt z) cur igi-

tur eadem in favorem Pontificis adducta excludi queat non

l

p

video. ldipfum eft, quod & éego non video, quare praéti-

ciCuriae R. omanae obfervantiam immmemorialem in lineà mere

ii

praefcriptiva habere vim fuam negare velint, fi adfint re-

N

quifita praefcriptiónis? quomodo praefcriptionem rejicere,

aut eam non aliter, quam in linea praefumptionis, funda-

tionis, aut privilegii admittere velint, quod in f. V. im-

pugnandum fufcepi? ibi enim omnino in lineà tam prae-

(e

fcriptiva, quam in linea praefumptionis, fundationis, aut

(

privilegii obfervantia immemorialis, aut praefcriptio contra

t

Curialiftas propugnata fuit manendo folum in linea prae-

fcriptionis, quod Curialiftae in'

adhuc promiícue negant.

$- TV. allatilneggban.t D

V. Curialiftaae eo igitur devenerunt , Ut ubi -fermo

de praepofituris quibusdam , quae adhuc conferuntur in

Curia ,. ad obfegvgntianl Atäa-r.;kdemï 1pfi provoc

ent citra prae-

ftï*mptio-

£) In Thefauro jur. Eccl. Töm. I. in animadv'*er-f:-«äd--C--' I1T. $,9:2. 3.

EE

9

Es

U

fumptlmem fandationis, modo alia adfint praefcrlpfxoms

Z

immemorialis requifita.

XS

if

VI Num verto haec eadem obfervantia fit debite

Yi

nimis enimm

n

praeferipta, celeberr. Barthel, & alii dubitant,

manifefta funt, in primis ait Barthel. & Neller u) quae elapfo

mii

vix poft ereóta Concordata decennio Aeneae fylvio Cardi-

nali fenenfi duas praepofituras germanicas in vim refervatio-

li

oQ

nis praetendenti contigere , ut adeo ftylus inconcuffe a die

concordatorum usque ad praefens fervatus, & uniformis

if

dici nequeat.

Manifefta quae germana Natio in fuis reite-

f0

ratis gravamipibus repetiit x) inde in tanta, tamque multi-

i.

plici contradiclione obfervàntia in contrarmm dici nequit

atv

inveterata, non contradiéta, ut tacitus utriusque Papae, &

Ü

Nationis confenfus inde foret erucndus.

t

Qd

VII. Neque Confüitutionibus pontificum, neque Rotae

f

decifionibus,

neque quibuscunque Refcriptis R omae con-

rie

cedi folitis vis aliqua attribuitur, quia. Concordata publi-

cae utilitatis caufa introduóta funt jus vero publicae utili-

yntra

tatis caufa introductum, ficut pnvatorum pactis immutari

prie

4b3

neqmt

,U

u) L.cit in Analytica a $. IX, & feq

(etmto

r m

x) In Diaeta Cleri Confluentina propofita fuere Friderico IIL. grava-

mina, ubi$. V expreffa fit mentiode praepofitura, & Decana-

prie

tu, propofita haec fuere in Comitiis Wormauenübus 1495.

i

fub max1m1hano I celebratls

& in grayaminibus Eïdem 1510.

oblatis; fucceffere 1222. füb (ua,rolo V. illa centum gravamina

Norxmbergen(ïa., ubi gray. 1.9. refervationi Ma;orum & Princi-

M

palium dignitatum diferte contradicitur,

—

nequit, ita nec praeferiptione vel confüetudine aboleri,

- vel abrogari poteft: quia univerfalis obfervantia particula-

rem praefcriptionem vi infeparabilis connexionis partium

cum toto impedit, tandem quia ejusm. confuetudiaes con-

cordatis contrarias mox ab initio ipfi S. Pontifices impro-

barunt adjecta Concordatis claufula irritante, & pottea

etiam damnarunt transgreflores decretis poenalibus ad ufum

debitum revocantes, ut itaque pofleffio Concordatis contra-

d

ria a Curia Romana allegari nequeat. y).

À

p

VIIL . Quanquam igitur. aliasþobf'ervantiae fua vis non

negetur, eique deferendum fit z) manendo etiam in linea

fet

mere praeforiptiva, ea tamen, ut fubliftat éx patte fanótae

(

Sedis contra Concordata, fimiliter ut illa Germanorum fine

Hï't

dubio habere debet requifita, quae al

ias curia Romana

Fa

a Germanis þxigit' LA

fau

$. XXIL

(ej

e

àC

'y) Exámen litis 5 j 6. fuperius cit.

45

z) Cum celeb. Ant. Schmidt Inft. Ec

*

cl. p. TÉS L fe&LIIL $.65.-

pe

in not,

d) Ceu videreeft in differtatione T. ad 'Co'ncorvdata germ. cit, $.IV.

n

& V.& diflert. de alternativa $. 39. Conf. Concordata N.G. inte-

gra Tom. IIL. p. 96. Die authoritate a

poftolica betverfftelligte Sálfe

C0I

(inb eiemebr, a&us turbativi,

contra impotentiores fufcepti ,

w

ex mera reverentia fubinde tolerati, publice ab Imperatore, &

Imperio *contrgdi'cf,?ti-.f* Yeem p. gt Tom. cit :&— 52

e&o-RS vl ääääs

Vi l,

üg

S.XXXIB

mrn

nl

HUJUS CONTROVERSIAE TEMPERAMENTUM, -

Dro.

J

UNUM ET ALTERUM.- L

füm

.. Placet ceu utrique þärti, '&—S-eäi Apb&olicae, ac

L

Nationi Germ. proficuum medium a celeb. Barthelio fuppe-

ditatum-pro bono pacis, concordiae, & jugis cumr Sede

Apoftolica communionis, quatenus nempe Indultum pa-

f0

ale Ecclefiis 1lis 1mpofterum concederetur, atque infuper

iüed

provifio Eleétionis fubfequa Romae in forma commifforia,

Q

feu ut vocant, in forma dignum ad Ordinarios, five Epif-

fite

copos praefertim 1n hujusmodi dignitatibus Electivo - Con-

n

firmativis, utpote confirmatio

:

nis : Jme alis gavifos diri-

H

geretur :

|

Büpiss TE Placu.i;t;þïetþiïa-rn j & Lhuþ ',f"peö'tat re—fþönfuni aliud

facrae Congregationis particularis a fanétiffimo Bened..XIV.

deputatae'in caufa Bambergenfi Praepofiturarum $. Stephani

& S. Gangólphi de quo füpra $. XI.. — quod pro tempore

àCapitulo-práepofiti eligendi debeant petere confirmationem

aS:Sede, q

u

à

5

peramentüm.--

Pe

$U

"g Yel talter vt Capitula Germaniae fuos fibi eligant

Itte

Praepofitos, Electüi vero confirmentur ab Epifcopo, &

"

$

connrma

ti. fecundam, fuam .pr

$j

Qizigonem in Curiþa,Romana

tepti,

D. u- ts

u

d

" XXIH

edeete 72 &

$. -XXIII,

(

INDE S*'NON'SIT PRAEPOSITUR A SUMMO

jit

3

fií

PONTIFICI RESERVATA , ETIAM NON

(0

| EST DECANATUS.

L Väcaverat Decanatus. Collegiatae" Ecclefiae ':W-Ji'a-

lienfis Archidiaecefeos Trevirenfis, & motum fuit dubium:

fl

annon Decanatus fit collationi Pontificiae refíérvatus? Videri

latt

poflet, quod ita: certum quippe eft, faltem non nulli

praetendunt fummo pontifidi vigore concordatorum in

fo

Qa

qualibet Collegiata refervatam effe dignitatem, quae ibidem

4l

et praepofitura, fi quae ibidem exiftat, illa autem non

exi

exittente vicem principalioris dign

$

L

tatis obtinet Decanatus,

Cl

ac proinde ipfe erit refervatus ).-

IIL . Neque obftare videtur obfervantia, five präe—

fcriptio immemorialis temporis, vi cujus Collegiata aliqua

ob

eundem Decanatum .allegat femper.in :quocungue cafu va-

&d&c

caturae extra curiam R.omanam ,. vel collativum aut Eleéti-

Quo

vum fuifle,. quia canonizata eft fententia, .nullam unquam

fio

IN

obfervantiam , five praefcriptionem etiam immemorialem

derogare concordatis tanquam .egi.publicae , & prag-

maticae uti punctualiter eft

z

decifum per conftit, Clementis

vna 1534'40);7

Á

-

ITI

&

b) fN',i"cgïa*rïc'sd dd/Codb -ei . dubii.g

BUWURINEWESE rE

$.4. n. 242. Leuren.' gárc. R.igantius

, ;

n, 4

6525 M pea s U

c) In ejus conft, 4r. Büllarii Töm. I[. ibi — contra ternorem 6? fofn*zan;

.d. ,goqggrdatorum quomodolibet fadas , & faciendas — — nullum

titulum,

sü--t- —-—- 73 e&m

II. Et ita '*in ! conformitatem pfaefatae confütutionis

l0

Clementinae. faepe faepius in punéto concordatorum Ger-

maniae firmavit R.ota, & eít fpeciale in hac materia, ut

.

nifi exhibeatur qualtas coactiva hujus obferv

;

antiae, vel

'confue:tudinis, ipla in nihilo fuffragetur,

n

.1V. Verum uti 'präepoüturae, ita & aequaliter dig-

T

hitates faltem. Confirmatoriae, ab alternativa ceu princi-

i

«

pales funt exceptae, falfo igitur laborant fuppofito Nico-

ull

larts, & Schmalzgrueber principales dignitates ab aiternativa

T

fuiffe in Concordatis exceptas in favorem fanctae Sedis, cum

[em

tamen de his jure ordinario provideatur per illos, ad quos

101

alias perünet; intollerabilius autem eft, in Collegiatis, ubi

Q3,

exifteret nulla praepofitura, adhuc aliam fine lege, fine

canone furrogare dignitatgn, eamque Decagalem :

v

'.V. Maxi;he fia pldfibus retro temporibus uhiformis

Quà

obfervantia refervationum exclufiva denegari nequeat,

Và

adeo ut Decanatus dignitas per inferiores collata fit toties

X

quoties vacaverit, quin fucceffiffet aliqua. provifio Apo-

Qar

annorum ;

/'im*poiïïbile enim cít

]

C

ftolica ultqrva fpatium gentum

K

fig-

]

tizizium, & colorem ipfä l)enej.z'c'z'a poffidendi -[rz'f)uïjkïiel * autxin po-

]

flerum tribuere , fzd . illos pro. malae fidei poffeforibus , G mere

intrufis ab omnibus haberi , ac cenferi, ac fru&us — perceptos, &

m

percipiendos nullo unquam tempore fuos facere —— — decernendo,

?

& ftatuendo, quod in futurum obftare non pofüit quiceique

&T

lapfus temporis : ibi — & quemcunque temporis fluxum , fzu. pa-

QT

tlentiam , & tolerantiam minime obflare, quominus contra ditos .

intrufos, & introducendos

AILLLUT

periri valeat.

quocunque tempore jud.igialiter ex

um

credere, Papam 20n contuliffe tahto temporte ób frequen-

(

(à

uam impetrantium, qui non omififfent. impetrare praepofi-

Vi

turam, vel Decanatum

;

in nORrQ cafu, fi vere cecidiffet fub

refetvationibus.

p

[

il

VI. Ekipï*o* enimm, quoda tanto tempore non adfïnt

provifiones papales, euria Romana ad confuetudinem, vel

f

obfervantiam fibi unice adhuc faventem in aliquibus faltem

Ecclefis, recurrere nequit; cum ex hucusque oftenfis S,

Sedes nec de jure communi, nec ex Regulis Cancell. Ex-

ht

travapantibus, aut Concordatis refpeótu Germaniae jus

ti

conferendi, praepofituras habeat, fed foli obíervantiae

ff

elt

contra literam Concordatorum innitatur', quae utique

compftobata, & immemorialis effet debet cüm qualhitate

for

coaóctiva: alias nec centenaria juxta allatam Clementinam

(s

confütutionem ullum detrimentum, feu praejudicium juri-

bus Nationis Germanicae quoad Collationes Praepofitura-

rum inferte poterit: Refervatio enim tanquám fundartien-

tum graüae Apeftolicae .consïudenterljg*üiücanda eit ä')

VIL jam n fpecie -de;Decmxatu Wefallenfi, eundem

nuli fefervationi pontfidiae, five per Concordata, five

alio modo quocunque induétae fubjacere, ex eo-facile erui-

tur, cum in facto certum fit, quod Coliegiata Wefalienfis

a tribus Comitibus Illuftriffimae Familiae Comitum de Layen

ex bonis propriis laicalibus, & patrimonialibus fundata fit,

fuficienü

ita ut tam Decano, qqam fex,Canenicäg adhuc de.

: con-

d) Utn?Pitöm äifcepr

fu.

! w tb

(2

éongrua largiter ptovifum mateat, & in ipfoilimïne fun-

un

dationis per pactum, & tranfaétionem inter Eminent. Tre-

B

virenfem Balduinum ex una, & Illuft. fundatores ex altera

partibus initam punéto Decanatus , aeque ac Canonica-

tuum, eotumque liberae praefentationis, & collationis jam

dfint

ab anno 133

, vel

8 iïaitþ'.fim.,uprunitivae .fundat?eni lex adjqeöþï:qa

fu?;it*'; e J um

Itent

Ih $,

N

VIII S-"eQui'ü& ' äxihde ihnegabilis concääüo , Deca-

B

natum hune, utut prima dignitas, nulli refervationi pon-

u

']

tificiae fubjectam effe, explorati fiquidem juris eft, poffe

Dtoe

fundatorem excludere refervationes Apoftolicas, fiquae

ique

effent; imo etiam majores, & in corpore juris claufas, five

K

a

(

fundator fitlaicus, five Ecclefiafticus refervans juspatrona-

TA

tus alteri Ecclefiaftico , d

ummodo fundet de bonis fuis f)

r

nec

(Tà

K 2. :

DO

/l

e) lIn fequ'enti'ogusi fäfma!ibus'F-— Cuji:s quidem Decanatus collationem

ad Nos, G nofiras fucceffores perpetuis temporibus, ipfarum vero

»iem

praebendarüm collationem fzu praefentationem. ad. patronos prae-

fv

dilae Eccleflae , prout ad ipfos ha&enus pertinuiffe cognofzitur , yo-

etti«

lumus pertinere , ita quod nos , & nofiri fucceffores pro. tempore

exiflentes dilium Decanatum, quoties vacaverit, debebimus uni

henfis

perfonae de. Capitulo, f2u. Collepio pracditio, & aB&u — Canonico in

ayen

ipfa Ecclejia exiflenti conferre, G fibi de eodem Decanatu. provi-

t fit

deré, qua collatione fza provifione fic per nos fadla, praebenda

( nü

illius, cui dé ipfó Decanatu provifum fuerit, eo ipfó vacare dcbe-

p

bit , quam etiam eo. ipfo vacare decernimus , ita quod ad eandem

praeb:ndam ille , ad quem hoc

debebit & poterit praeftntare.

luäzrzinwzrit,f aliqm perfonam idoneam

n, 10

f[) Rotain gerunden, benef. 12. j;lfz. 1702. Cotam Molines,

éecbe 16 ehsets

nec debet deleri, vel alterari in hac parte, cum non fit

d

de fubfiantia beneügiorum, ea. eiïe referVSFa & )«

p

fà

IX. Legi füundationis per "'Värba?' expreü'af, &.cum

confenfu ordinarii adjeétae concordat uniformis obfervantia

Tii

piurum faeculorum ab anno 1238-usque in hodiernum

"

diem, Decanatus femper fuit collatus ab Emin. Archiepis-

lr

copis Trevir., nunquam autem a S. Pontifice ; quoties

autem cum eadem obfervantia affirmativa etiam 1n menfibus

refervatis vel etprefla concurrit lex fundationis, vel im-

memorialis negativa, quae facit praefumere fundationem,

indubitanter omnes exclufae funt refervationes, prouthanc

U]

obfervantiam etiam ne

gativam in Vhüac qugg&iorg .coniuï..dl-e-

ravit Rota à).

X,

E

n

feci

PÉS g) Card. de-Luca de jtfrepat difeur. 65.3.40, dife. 68, n. 9*";'.,."&"*&?'0;

93. n. $. ne fundatores abfterreantur a fundationibus faciendis:

- (

Etenim cum ob temporis calarnitates, & bellorum injutias redi-

tus fündationis primitivae in cafü ifto maxima ex parte diftradi

fuiffent, ut vix amplius Decanus, & ties Canonici Congruam

valde tenuem habuerint, eadem familia llluftriffima recentius

huic Collegiatae denuo liberaliter fuecurrebat, novam dotem

fübminifrando, huncque in finem non tantum fex millia Empe-

rialium . eidem noviter donavit, íed & Ecclefiam ipfam ruinae

proximam propriis fuis impenfis ad multa millia excurren-

tibus reftauravit, eamque omnigena facr

n

dorém usque largiffime exornavít,

a füppellectili ad fpleg-f

l3

& n Parment. Hen;fï*iöf fun. 1702. $. F. vCorarfn Ahfaiäo. in Tar-

raconenf. Benef. Y1. 2fpril 1712. $. caeterum Cot. Lancetts.

P?*Oï*'. de contr. P'atrylallcr-g. 98. 0. 15. & 17.

T

..u-;:—...

--

f

X. Nec afficit I)ccan:afum q-uae&ionatum; hodie tion

amplius conferri per Emin. Archiepifcopos Trevirenfes, fed

per Collegiatam ad $. Caftorem. Confluentiae; . quia in

O

facto undeavaque liquido conftat idem jus, quod Eminent.

1

Trevirenfes per plura faecula poffederunt, actu in modo

ün

memoratam Collegiatam efío per Emin. Trevirenfem de anno

-

1723. die 17 April. &

ligs

quidem titulo OPC?OfO permutationis

translatum effe "r

Y

Ds

Ill«

*

)

"n XXIV.

Alio

Ide-

UNDE ERGO, QUOD NONNULLAE PRAEPOSITQRAE—

.IN GERMANIA CONFERANTUR A $. SEDE

,

CEU RESERVATAE?

.L Non dicam inconfulte a,liqubs Doétores Germaniae

df

fecutos effe Curialiftas, qui Interpretes funt Regularum

1dis:

ium, qui

relatio-

fedi-

Carlzcellar?ae,( & Extrayagaalt

3

3

n haþerent

nem

ól

Tu2n

"

ntiug

loteft

i) Per fequenïem te*nbfem - üftehto Yero Col'legïi s. Cajïoüs Afites

m

memorati, & multiplicl damno , quod per injurias temporum hae-

020

m

reticoruri praevalefcentiumi potentiam & bonorum difiratfionem ei-

dem illatam cfl , neceffitati cjusdem pla in illud animi propenfione

fpit-

Ínclinati fuccurrere volentes, ditio collegio unimus ,. & incorpora«

mus jutpatr. quod obunemus ad Decanaijum, & Pafloratum in $u-

periori /efalia cum annexis juribus , & emoluinenis , . ceffione ,

u

unione hac perpetuis temporibns omnemque circa liberum juris ejus-

vett

dem exercitium , manutenentiam, Q9

t

Pl'Otääiü?ä-fll pragd,iäïa Colle«

gio fpondentés,

em-et 79 eicts

t

nem ad Germaniam , ejusqüe jura particufatia Concordato-

rum: Cordier K) ait — illuftrem praerogativam providendi

(

di

de dignitatibus majoribus poft pontificales in Cathedrali-

bus, & principalibus in Collegiatis Ecclefiis jure ordinario

amiferunt Capitula Germanica aliqua per finiftram inter-

pretatiozkïem Qongoxdatog*gm fgþfequentiam,

af

1

IT. Communis refpe&ü,. omnium Ecc!e*üarüm altera

ratio, fi danda foret, etiam allignari potcrit fcilicet nimia

impetrantium, ac dantis S. Sedis facilitas: curia enim R omana

fo

femper liberalitate potius fibi confulendum e

T

Y

Xi&imavit, quam

in üterakConcorciatorumA confidere.

' DL Tertia coincidens fatio in .äd—'e& þofïta, quod

Romana Sedes, five curialiftae pofthabitis Concordatis, ut

antea folebant, perrexerint promiscue primarum dignita-

tum provifiones diri

gere ad Germanos, ut; aiarum gatiOnunï

Ecclefias (). :

IV. Pïürimüm Refïghäti.ones in :favöifehï teftii in curia

Romana peractae contulerunt, quod refervatio.

Praepofi-

turae

k) f Differt. 'freviier;ü;dc Cuncbrdatis germ. $.

ango 17 48. edita,

XXXII. b. b P.3T.

D) Gidmibt Giefcbicte ber Gyeutfcen part. IV; lib 7. eap. 44."p $69.

idem animadverüt. — f6 mufed einen in CSermunberung fefn,

toit fcbief. su Seiten aud). Dirjenige felbft bíe bey Gefcbdften ( in-

tellgit ZEaeam fylvium ) aebraucbt tverben , mandes Dagen am:

ftben , ober fich Dod) anft

$u (cben.

á

dimn Fönnert ( t8 auf cine Ufo!—cvb-e 9trt

e$e-$- U ä***k

Q

N

torae in nonnullis Capitulis Germaniae faltém: ahqua

contnuata, ac talis propter provitiones Apoftolicas me-

Jl-

fi)

d*ante relignationis admiflione habita fit m).

m

r Smuhter am Cardin. Aeneas i"vïvrus 19. Aug 1458,

fa&tus S. Pontifex Pius II. eodem die reüvnavxt praepofitue

ram xantenfem Nepoti fuo ex Sorore Francifco: Nannis

o

fenenfi Catdinali, qui 1466. Tub penfione Georgio Hefslet

T

nl

J. U. D. Can. Metrop. Colon. eandem refignavit,

qua non

foluta regreiïus Francü"cus Nannis tenuit usque ad 1495;

n

ubi:

)d

n) ) ch Joh. Ulricusab AndlauCan. & Archipresb. Mog. praepofitu-

a.

W

ram Collegiatae S, Crucis 16 Julii 1611. accepit, & jam TÓ2T:

die r. Julii iterum refignavit:. Joan Savenier Leodienfis inftalla-

w

i

tus 16. Octob. Antecefforis exemplo relignavit 1627. Georgius

Paulos Stravius ad S, Cunibertum & S. Urfuülam Can inductus in

poffeffionem 2 Avg. factus a. 1641. nyfcopus Joppenfis, &Suf-

fragaueus Colen., ejusfucceflor 166 1. Petrus de Wallenburch

ona

Epifcopus Myfienfis Suffrag. Mog. & S. Petri Decanus 1670.

xf

refignavit

Succeffor erat Henric. Martinus deMuühlheim. Cart

Tv

S. Vi&toris, & ad S. Coeciliam Coloniae , & folvebat 1672.

Sua praepofiturae ftatuta, obiit amno 1692. 16. Jan. & Ele&us

& Capitulo Joan.. Adamus de Jungenfeld S, Vict. & Maurtitii

Can. ab Emmen*ufümo Anfelmo Franceifco confirmatus licet con-

2

tradicente Cleriso Colon Achatio: de Jungenfeld refignavitPra

pofiturem a. 1728. in favorem Francifei Enrwini de Nitfcky , &

$g.

accepit Decanatum vi Extractus Protocolli Coilegiatae in a. 1728

f

13 Mart, — proponute Joerr eon Nitfeke Can /Cap. ev babe $g

SXRonm impetrirt 068 Cotift$ praepofitur, toríd)e modernus Deca-

ukm

n at

nus D. de Jungenfeld rbabt, ibme aber sorbey ante impetra-

t

tum Decanatum re(gnivf babe.

Aauc de üudenus Maudxää

G.mcelhm diploma a, i7

38. ed p.32.

-

: s—-aseä.g go «s

wbi denuo refignavit ad manus Alexandri VI. cui in Papatu

fucceffit 1503. adoptato nomine Pi? E

p

VI fiusmodi reügnationibüs a S. Sede acceptatis va-

ria ilata furt praejudicia germanis, ut mu!lta Germaniae

Capitula induitum liberae Electionis praepofitorum pro

^

ajori fecuritate obtinuerint, quo tamen nondum plene

f

cura reddita funt contra refi

gnatarios; opus pminde erat

|(^!

!ege, puþljca imperii de qua in ä Íeq. :o.). B-

|ii

M

Ju

ï äg XXV.

0a

tb

jii

p

?

Jabft Pius, ait-authoi- anonymus bef f5etradbtungern ad Concor.-

cori

4. , n)

data N. g. integra tom. IIL. p. 97. tvefcer fonft. wenig *5ebette

t0f)

fen früge , Die Concordata binban $u fe&en , tvie abbem Codbreie

ben be Éurniaingifdben Sanyfer8 99tayerá , ub (onften befannt

ii

ift^ eergabe qtvar bie bierburd) febig gemorbene 9Wobfteo fefbft,

fiati

ít ber begfalle evthei(ten QSull ertoebnte berfelbe bafi Dem Soone

talit

fapitef quftebenben CfGabfredhtà, qaod alias Canonicus ipfius. Ec-

f

tlefjae ad hanc praepofituram per eleZionem confueverit affumi ;

Nvid

aber eben beétoegen fegte er eíne &íaufel bep ; quod haec. collatio

nequg Zírchi- Epiftopi, neque. Capituli juribus debeat praejudicare ,

um obntrüg(icben Semeig, baB biefer ]abft toobl getouft Babr,

tvit nady bem Sjnbaft ber afcbaffenburger Concordaien ifym nidbf

al

quge&aubut babe, bie 3Wobfte su begrben : im ?jafr 1474.

refignierte Joannes

ífcboff oon Srepfingen fein

?Biütbpm, bgf

æþmfa-pitcl .:rwäbftc Sixtum of ïgnmn&rg;

L

9) Conf. coneordata N. g. iäfeäf' p n

L

eS.-8- 81 ääseïs

tUl

*

$. XXV.

PRAEPQSITURAE IN FAVOREM TERTII IN CURIA

Và

tine

ROMANA. RESIGNARI NEQUEUNT, AUT

Dro

SALTEM NON DEBERENT.

l(s

2

-T. Dignitates iftas ab alternativa exceptas, confequen-

ter vel ut plurimum Eleótivas, aut ad alios inferiores Papa

Patronos, vel Ordinarios fpeétantes in. omnibus menfibus

hucusque perpendimus: cum autem in favorem tertii re.

fignarentur in Curia, idque tam frequenter, inde ad tollen-

da haec praejudicia per refipnationes Germanis illata, in

Capitulatione . Caefarea art. XIV. $. 1. difertis verbis difpo-

nitur, earum dignitatum & beneficiorum, quae nunquam

feot.

per obitum ad Curiam Romanam devolvuntur, fed in quo-

cunque mehfe vacant, ab ordinaris conferuntur, refigna-

TT

tiones,non effe admittendas; non quod.per ejusmodi Capi-

diti

[

u

tulaüones Caef. novum jus quaerere, aut quidquid novi

(f

fiatuere intendant Imperator, & ftatus Imperii, fed quod

t

taliter dilucidentuf concordata , Dignitates majores ab alter-

it E

natva excep

f

tas ?cügnati(mi in -"fayorem tertii non fübja-

funi;

Vllatiy

c'eïfe D

Ittrt,

d

IL Elqi'g.ibïiüa minöra, V'»elþqïuae m omnibus menübuä

du

er obitum

D

lw um IN Ruh

Romae

n

I thf,;diï*ïert I[ ad C'oafgc.;gärm. de reférvaiione vacantium apud fe-

dem c, If.j.XIV.n. 13.mog, 1762, edit,

Romae vacant, etiam Rb*mae refignari non poffe, fimiliter

in difflertatione VIL 4) videre licet, ubi varia allata funt

á

exempla Imperatoris fupremi Ecclefiarum Germaniae Pro-

tectoris, quod alio novo firmatur in punóto Parochiae

nt in Curia

[ st

Rungsdorff Arghid. Colon. r) continuae uti-fiu

R.omae

-

9) A,d Con(:. germ de.altgfnatiþa $. 6 6/.

p Os E P Hobe .ïïnlberlïe'(ï.'..i d

Gbrfamer

J 'geteï)rter, Ii*cber, ahbcicbtfget! aug unfexm an bet»'z

*SMfarrer T

heodor SchroederjutungsbDorf, unb Deffen praeren-

füm refignatatium Michael Fiícher erfaftenen ,

unb. in trfebrift

bitr vucfgebenben faiferf . Sovefretes baft Du. Da

8 mebrere 4 era

(ben, to49 toir Quf Díe o6on Gorb. $6n 9rid)

$, QWobften ber

AArchi- Diaec. Stirdbe ad S.S. Caffium &Florenti

um $u 25e6rn, toi

btt Diefelbé pto. refignationis Parochíae

Sungsberff apud fedem

Romsoam bep ung angebvadte. s(a

8e W veorbnean allerae

recbteft beroogen. voprben, bu baft bem

nad) ben Cimpenranten ín

duguübung beà nie. geftóbrt 1

yorbenen , Gollationgz Sedhteg. in:

*Ótíang ber Sfarrey. Skungs

borf ín alfe 2Oege £u febü&en unb .

banbbaben.

3iuc) bid) baran moeber Duid). allenfallg ad Cu-

riam Rom. $6

n bem tin, oberanbern Cympetranten ungebiifre

lib umb nidti

9 tingeleiteten. uecur8, roéDer Durd) einige 90

baber

ettoa : erfo[genbe , incompetente

Saerfüguagen - irren. u-

iaffen, fonbern oiefmebr unfere: unterm

beutigen , Dato toieber

bie ernannte Cinpetranten ergebenbe faife

r[.. De

creta punctfid)

àu vollyicben,. aud) tvie bu. foldbem. allergeborfa

mft-nacyufoma..

men, unb rcfp.

nadu£ommen bereit. bíft, bep uus binnen 2

Snronathen beri

r bir

'CDfï?CD qnauaexgen, : uabngenävetbmbm tví

i

lt

v

füt

Romana ob multitudinem & aviditatem impetrantium pro-

Dno

* Viüones ; a& cqnfc'anter taliter provifi rejiciuntur $.

üte

IIl.

AT

L'y'z

l

ilv

bir mkit faifet. anaäen 'geoogett. gegebe& ju Coie b 21

:

9tuguft 178o. unfere$ æei'd)ö im fiebengebenben .

JOSEPH

SR. Prg'nceps* Colloreäo , ad Mandatüm

$, Cac!, Majeítat, proprium.

J. G. D. Hoiï;pann,

At Ug

: 3) E;Dag ittt Ojabr 1779. ]oäiin Gregorius Herrmanns. bie Paftorat Divi

«t«

Peui su doietfirben in Der. Fuvfürfticben SXefíbensftabt S5oni

(

famr Der anglebenben. Canonical- Praebend Qu Gunften Gerbie

u

nanben- Jodofdeib, bep bem vómifcben Jofe vefignirt ,. Die

m

Syodtotiveige andbige Grau 2Ibtiffim bafelbft aber a[g. Collatrix

Hn; mlf

ordinaria Dit(t Refignation pDer provifionem Pontificiam micbf

$

fedem

angenommen, f

i

s

3

d

ert in ber Faifert- 'Gabf Capitul art. (4. C.

il

r unb in Den Concordaus Germaniae, orgugfic) aber in Det

( i

Grunbfa&e, bafi bit befragte Paftorat famt asfebenber Canon,

i H

fi vacat per ob.tum, niemaleg ad. Curiam Romanam devolvirt,

W u)

fonbern. eíner- seiticben 9ibtiffin in quocunque menfe sur Colla-

ad Gu«

[

tion anbeim. falle, fíd) begrünbeno ibre. SOefdbtoerbe bep Gor.

Qub

Surfürftlicben G ndben eingereicbet, fofort Refignatarius Jody

ijt 04l

fcbeib eon fetiner in vim Provifionis Pontificae 4 baben verieítiz

ten- SRecbt qnr Paftorat u Canonical abfteben eüffen, unb bet

m gt

Refignans Diefelbe $u bDen Jánben Der JodmürD. gnábigen

u

undlid

P

Gu 9Ibtiffin sur freperi Difpofition bimittirt; Joedbiefelbe aber

at

oft gebacbte Paftoral unb Canonicat jure ordinario tnterm 1 5 fen

1 2

$t 1779. an eínem anberen 9oamens P. J. Homburg $trz

wir at

W

gebenþabe, W fOICDeä woirb anburd) ber QGabrbeit qur öfgejueæ

ejeete $4 et-en-

a

-TII. Hujusmodi refignationes dipnitatum vel Beneficio-

rum, .quae ad Curiam . Rom. per-obitum nünqvam devol-

f

gl

vuntur, & ab *aIternatiVa"f,unþ ?Xæpta* nulla confuetudine

ceu

QUS

[

P

ele-

- begeuget,.

| Urfu»n-fblzfcb De8 Secretari unteï'fcbrift.. unb bepge

e

z

patt

Cotd

oructen 2ibteptiben Siufíege(8, $5onn ben zsten 90tap 1780.

digr

ALS)

J.]. Müller, -

p

quaxSecreyar. Capituli.

'æagimqïsiaf)l'e 1779. jebann Gjobfrieb 9lrnofo8 Die Vicarie obet

B-neficiom S Catharinae in Syietfi

ven. u Gunften be8 )Deinz

qu

rid) Sofepb.*^onn,

bep Deim vómifcben Joofe refigniret; bie

u

Jodtiürbige gnabige

Cilla

tsrau ?tbtiffin bafelbft aber a[á Collatrix

Ordinaria Diefe Retigiation ober Provifionem Pontificiam nictamn:

fatiol

genommen , fonbern auf bie Éaiferl, SYGab( z Capitul. art. i4. C

j

I, fort auf bie Concordata Germsniae,

unb corgiglic Darauf,

baB bemelDte8 Beneficium, 6 vacet

per obitnm, niema(8 ad Cu-

gdde

riam Romanam devolvire, fonbern im quocunque Menfe eíiney

seitficben 2lbtiffin qur Collanon. anbeim . falley- fid) abbesogen z

ber Refignatarius fofort von feiner-in vim provifionts Pontificiae

nedut

$u baben eermeintem SXedot qu befagtem Beneficio abfteben mifa

fed d

a

e, unb ber Reüignans Doffelbe qti Den Joànben ber Jodyurb.

gnábigen Srau 2lbtiffin qur frepen. Difpofition Dimittirt ,

bodjs

biefelbe aber oft gebadbte8. Beneficium jure ordinaro g

ntertit

lofen 9)5 (779. oergeben babe

Gin' feldies moirb anburd)

Der JBabrbeit gur Coteuer beseuget ,

urfunblid) De8 Secrerarii

)

linterfrift. unb be

Y

btn 23. 99ta» 1780,

ogebz*u;ftgn *libteplld)en Snftgelö, s5onn

qua Secret, *Ca'ïiäiïgl)ï;ka ;

sü-o-s ;; h-N

Q

!V Ol

ceu debite inttroductae haberi queunt,cum fint actus univer-

fali lege Imperi conftanter G- iteratis vicibus contradicti, ac

(

1niubhitentes nifi fubfecuta foret ratihabitio vel Conienfus

Á

ejusdem, qui jus eligendi, nominandi, aut praefentandi habet t)

jam reügnatlones beneficiorum, & dignitatum in favorem tertii

effe praeventiones & modum provifionis per ordinarios vel

Myt

/0.,

Patronos aliquando faciendae impeditivum , atque fic Con-

cordatis exprefle contrarium ;;

inanifeftum : eft , ; maxime fi

dignitates,. & beneficia alternatlvae non fint fubje&a, fed

prwatwe ad lnfenores fpectent

Q

IV. Perfplcue hoc eruitur ex grav. 19. Jrem quaecun-

Ij

que digritates feu beneficia pirguia , utpote praepofiturae , De-

Lt

canatus.&c. ubi rogant. R. Imp. Status — — Patronos ,

a

Collátores , ordinarios apuüd Collationem , Élecliónem , praefón-

Ka

fationem , €» nominationem, talium dzgnztazum ac benefïczorum

u C

jura, fcilicet. ordinarios defändendos ac defknjbs

anutenendus.

u

adde gravamen 97

adCu

Wif

UM

V. Ture 1g1tur mertito dióta hae'* 1ntelhgenda funt

dicue

nedum de praepofituris literaliter ab alternativa- excepus ,

j if

)

fed de qu1busv1s benefmns etlam CU.I'dtiS, quod rehgnauo-

L3

"nes,

u

AOCR

l E

:

0.«:

-Ó

d

1buid)

Tefall

t) Confer gravami: la Norlmbergenüa 1522 in fpecxe Caput 14. de

UT

-"attenuatione. ju*ns, quod vocant patronatus ,

ubi impcgnatur

"U gapalis" praäventw eam ob rem. patroms laicis 8 Ecctef aflis ex

fiditia . hac pra'e'venuone mulia ohirür jaäïura z quaproepter $.

Rom. Jmp, flatus Santlitatem ^4poftolicam rogitant , ut talia Gra-

: bs

1* $umina, atjzta onefa aboleantur , & poft haec Bmeficza vacatura

-51«

fuo quaeque patrono rclmquantuf.

"A

e4--4. 96 e&-—

pf

nes, & dimiftones eorum fieri debeant, absque praejudicio

j

praefentantium, Eligentium, & Collatorum, fed provideri

n

femper pef eos, quibus alias co

z

N

mpetit jus eligendi , P

100

ferendi, vel praefentandi u).

Val

f

VI. De jute patronatus Laico ad Collegium Eccleïiaf:i—

cum transeunte refervationum regulis haud obnoxio ad

pIXS

elie.

iluftrandum. S. Z cap. un. de jure patr. in 6. defendente D.

""

Paulo Dreefen Cronenburgenfi late deducitur & ex profeffo

in Diflertatione Bonnenfi 1779.- edita jus patr. in perfonam

vel E

&e

Ecclefiaft translatum in qualitate jufisp. laicalis non cadere

U

f

fub regulis relervauonum ,. licet 1llius exercitium fit penes

Ecclefiam, lex enim in limine fundationis expofita , .cum

haüjusm. juspat. infpeóta fua.natura fit laicale, illud prae-

fervat in eodem ftatu & qualitate, adeo ut nihil.aliud mutet

fertn

tranfitus ifle,. quam perfonani praefentare debentis, per

p

quam mutationem non admittit,- fed. confervat dicta lege

Q

naturam laicalem ab initio infixam, confequenter remanet

a quacunque refervatione immunis x) etiamfi agatur de

omnium majore refervatione Clementis IV.a Bonifacio VIIT.

inferta Corpori juris, & relata m Capitulo 2. de praebend.

in 6. in qua fummus Pontifex redigendo in legem fcriptam

antiquam Confuetudincm; j'uxtal,vquvam fummi Pontifices omnia

in

-

u) Id I ;'.4,91 fub ;Adoïþho Arch1 Ep:fcopo ?Cbloh'i,en;fi ,faiicifüïmrä Ca-

D

rolo V. per folen

t

ne Edictum pro toto Imperio coniingatuni effe,

.vide apud Hartzhéim Ce germ T. VE

*

x) Rota , Card

H

.d

k Luca, Piton dit diíat a Cone gem, de ater.

ndfiira 5 31'.'41".*47.."843,,,?,:,.: "

À

"—

/

*

licin

Kiet]

in Rom. Curia vacántia conferre confue;ferunt , haud ta-

men derogavit juribüs.patronatus laicorum ^y). |Equidetm

RU

conditiones quaeque in limine fundationis oppofitae, dum-

modo turpes noníint, aut natura impoffibiles religiofe fer-

vandae funt, nulloque paóto alterari deinceps. poflünt ;

iaf

facri enim. Canones noluerunt fidelium animos abducere a

M

pus operibus, fed relaxato juris rigote eosdem allicietidos

tD

efle cenfuerunt, ut beneficiis fundatis ex pecunis, & bonis

effo

propris conditiones ponere poffint,five fundatores fint laici

It

vel Ecclefiafüci, utnon folum exprefle, verum etiam tacite

Qere

& ex verbis: aequipollentibus, aut conjecturisun beneficio

G

taliter: erecto cxplüdantur refervatioln—esþV'Ap:o&()lic,aeiq O.

n

Jfà

| VII. Dubium quod obhzoveri po'H"et',J e&; quod ;hic

|ütet.

fermo fit de praepofituris a) in curia per refignationem vel

Wt

per obitum vacantibus, quod b) aliud fit ab. alternativa

lene

e»;gsi'.q-egïg: exceptas, & aliud omnino eas n

on effe referyatas,

lum

o

t de

c) pror -

y

]l

a

315y)5Ut docuit.Gloff...in d.: cap. Q. verb, co

E

y

H

lflat;i.(g,l Cardipxä. þdel cha de

d

i juregat. dzfc 65 . 24.

yn

Q Vide Ferdinandum de valentibus de re Kcclef VM IN

item 11.6I. atque ex eo , quod quisin omnibus menfibus etiam

papalibus beneficium per obitam vacans contulerit, id nor fub-

effe .réfervationum regulis ad effectum refignationis in favorem

a

in Curia, uti non alternativae , ita nec facultati refignandi in

[ 6

:X E.

favorem absque conferifu Patroni deeifum refert cit, diflert,

Tü& feg:, id-ipfum im Curià Rom: fub Bened. XIV. 1752.

vacante Parochia Nieder Emmel.ad Mofellam in menfe Papali

li

£ontia provifum ab Indultario

ii

p»mjurepyatv-.-(:a.rthu&ge Trevirenfis

$. VIII. pariter decifum fuit.

eie-to $8 -s

i

c) prior haec refervatio vatione menfium faciliüs excluda«

tur, quam altera per rehgnationem, d) fic etiam per cons

&f

Qj

cordata praepoliturae ab aiternativa exceptae fint, tamen

literaliter difpofitum..in. iisdem |. Concordatis ; refervationt

Apoftolicae tubítare-omnes dignitates ;:/i fa&a renuntiatio;

& admi(fa. authoritate. noflra extiterit , aut renurtiationem ad-

Yac

mitti per nos aut;authoritate mo[ira continget,

Verum ex eo

tárii

jam, quod refignationes in favorem tertii fint. Concordatis

pofteriores, non poterit S. Pontifex dignitates in omnibus

menfibus ad ordinarios fpeGtantes mediante refignatione

totà

ifta alus fine praescitu, & confenfu Patronorum conferre,

ul

fed femper. hoc reün

quendum. vel :Gapitulo eligenti , aut

fnert

/O

frapf

Patrono praefentanti a

sy

]

"

f

D

gior

ferva

PRAEPQSITURAE NONNUNQUAM coNFERUNTäi

AB ARCHI- VEL EPISCOPO CEU ORDINARIO. .

I.wPraepoHturae Collatio nonnunquam in . Ecclefiis

particularibus fpeótant ad Archi- & Episcopos- prout jam

faec. XIII. Vegandus Decanus, totumque Capitulum . Eccle-

fiae Limburgenfis coram venerabili D. Sifrido S. Moguntinae

Sedis Archiepifcopo recognoverunt, nil juris in Electione

Limburgenü pr-af-.:po-f';:ti þabeïg, ,f.ed eum fine

contradictione

"

[

"ba) Prout de— :vacarlt.ït;üls alþud"feäesin: in dxH'crtII i76z ,g;iita cap. 1

— $ XIF. in differt. V. dc dign. per re

jf

855- jundo $. LX, viderelicet, -

ig.- : lücurca ?agäf?ibus $ 64

eA.esde 89 -5

t«

COf

qualibet^debere 'tecipere, quem diétus. D. .!!chh:lepx1'copb-;,þ

& füi füucceffores de Gremio Moguntinae Ecclefiae Fratrem

imen

Nl

Capltularem illis in Praepoütum duxemnt nommandum b)

UT

"NT

IT. Tahtet Praepcxf' tura in Noerthen t0t1es quoties

vacavit, femper collata fuit per Eminentifmum qua ordi-

lx eo

qà

narium omumium Praebendarum Collatorem c).

Dug

tl0ne

III. Attento: praempue, quod praepofitura haec cum

fetre

tota Ecclefiia Collegiata Noerthenfi, opera, & affiftentia

; Q

Eminentiffimorum Archiepife. & Electorum Moguntinorum

fuerit vindicata contra proteftantes, & àb eorum manibus

magnis expenfis erepta, & füb obedientia orthodoxae Re-

ligionis , ejusque imperturbato exermüo usque hodie con-

fervata

Confer. N. VI.

TUR

M

VI,

)

E

eftis

bj À. i233. tertio nov. Eandem Praepoüturam per mortem Reve-

t m

rendiffimi in Chrifto. Patris D. & Cardinalis fanctae Sabinae va-

Ed

eantem Theodoricus Archi- Ep. Mog. a. 145 6. die 17. Januar.

conruht Nobili uberto D. in Bxckenbach

10nae

ione

c) A 1671. vacabat Praepofitura in menfe ordinarii per o'bltum An-

"hone

dreae Burckart ejüsdem: Poflefforis , illa ab Eminent, Archi-Ep.

u

Joan. PhlhppO £l. mem. qua ordinario collata fuit:D. Henrico

PEReEEIT:

Bóning.1739. in octobri vacabat perobitum Henrici Ohaus &

Collata.ab Emin.- Philippo Carolo qua-ordinario -D. Martino

p IT

Koehl indubie igitur ad Eminentifimum etiam ;in mení(bus

ij

bendarum.

ordinariis fpactat Collatio Praepoüturae, uti & rehqnarum Prae«

edecme 05 ef&eche

IV. Talitet ab Emin. eonfertur üulterius praepofitura

il

Collegiata B.:M. V.in Erfürt, & ab Augufüff Imperatore

con)

praepofitura in Imperiali Collecrlata ad $. Crucem in Nord-

elie

haufen Civitate Imperii libera d) atque fic jure ordinario

prowdetur per eos, ad quos alias peltmet

—

g)(

V. Caeterum fola jam Pcatuta Eccleüarum CoIIegxata-

fei

tum a S. Sede Apoftolica confirmata excludunt provifionem

ee

apoftolicam de praepofitára, fa&tam, quando in iftis prae-

&i

pofitura electiva effe differte adítruitur: de praefenti ordi-

i

narios germaniae Eminent. Archi- & Epifcopos feu Capitula

f

Collegiatarum non fejungxmus, ubi quaeftio eft contra pro-

jn

vifos Apoftolicos: maxime fi accedat obfervantia; fic Legati

eet

Ordinum Imperii Catholicorum Ratisbonenfes jus Kcclefíae

in(

AMonafterienfis Clementi XI. anno r7oz propofuerunt, fcili-

(v

cet confuetudinem eligendi praepofitum e) ubi fimul fignü-

pin

ficabant regulas Cancellariae, quoad concordatis adverfan-

(5 4

tur, jn Germania ceü"zue & Capn:ulum, Decanumque Mo--

Ü

10

nafte-

fem

e

C0!

j

d) HUJU.S prioris poü'eü'or modernus eft P, R. ac amphmmus D Chrl-

ftianus Stadelmann . Emin. Con(ïharws Eccl.

& CommxB" arius

Àj

Hilen

Afchaffenburg &c. alteram tenet Bemus & Excell D. Joannes

Philiqpus Jacobus Nepomucenus Comes de ab Eltz, dictus

Fauft a Stromberg ,

Ecclefiarum: Cathed. & Equeft. Mog. &

Würcebrgi , & ad $; Alb. & ad S. Ferrutium in Ble:denfc Canon,

tett

& locum tenens in Exchsfeldxa.,

m

e Apud Fabrum in pubhca Em'opae Cancellana P. fX. p. 77( Mich.

Qj

'Godefredus Wernherus de collatore dignitatum majorüm in Cathe-

COR

-dralibus. &?prmctpalium in :Colleg. Eccl. szf ae. 1746 .ed. fc&l , LLE

QUi

S ultzmas 29.

äeäs 91 s5

ufa

[

Ote

náfterienfem . etiam. pofthaec nulla. provifi onis pontificiae

concordatis quippe

Otd

contrariae ratione habita, praepofitum

li

cifg ele&.uros.þ :

r E —uid*em—i ini;lälesdentä þer Germamam äiüïdio— re-

t

lisionis, Ecclefriae üt fupra N, III. monui, ulterius in pos-

At

feffionibus fuis turbatae funt, & non poterant fufficienter

ag

refittere invaforibus potentioribus; in exemplo — Domini

Ordi

territoriales Fridberpenfes,Budenfes, atque Ifenburgenfes

ytula

Comites Ecclefiam Collegiatam Moxftadtenfem , in. quorum

.DtO

fündo; acfolo villa Moxftadt fita eft, violenter invaferunt,

praedicantes infütuerunt, 'catholicos,Sacerdotes, .Canonicos

ent

d

Vint

ejecerunt, 'qui ad hanc usque diem Francofurti extorres

lais

jn Collegiata S. Leonardi quafi precario, ac conducütie

divinis fuis, ac refidentia perfunguntur; quibus ut aliqua

Ti

von.

tars fructuum ex partibus illis Moxftatenis, & Wetteravi-

M0

cis adhüc cedat; Archiepifcoporum, & Electorum Mogun-

tinorum incredibili fumptu, labore, ac paótis cum Dominis

l-

territorialibus iftis non fine dura ftipulatione initi$ effeétum

eft: anne.jam provifiones Apoftolicae praepofitorum tali

Collegiatae -obtrudi. poterunt , contra ftatuta a S. Sede

. Chrl

tfarius

Avpottolica confirmata , co

ntra pontinuatgs provifiones Emi-

loannes

4

ditus

r;gnüüïmorqm ?

f &

VIL...Sane, fi. vel minima ügniflcätione Dominb bis

Canoft,

tertitorialibus curiales provifiones fubolerent, praepofito-

rum praefertim (qui funt capita Collegii, atque ex familiis

Mi

notisipfisque amicitia, fanguine, vel alio aliquo vinculo

T

conjunótis adfcifci haCtenus confueverunt ) prout ne nomen.

h

a quamprimum novas darent

qgidem *Bu11arüm'uf'"feriqnt, ihis

2

tur-

e$ene 92 ä*s*&

L

turbas, itnodatisque arre&o fruötlhus, Eccleüae tot1 Vlm,

pti

moleftiamque mferrcnt.

Yi

g

elf

VIII. Etmm fepofito hoc, quïc:lt quod Emmentlmmz

g

Eleöï:mes, & Archiepifcopi, . & non.S. Pontifex. long1ü'1m1s

jni

jam retro temporibus praepoüturam Mox&atenüs Collegla-tae

167

jure ordmano contulerlnt F

:]

f0,

Ecd

IX Qma autem in. CurlaRomanafacdes funt in expe-

&t

dlend1s provifionibus praepofiturarum: periculo- petentium,

1

non defuerunt provifi Apoftolici afpirantes praepofituram:

poü: obïtum Petn Sch1ck provüï ab Emmentlfümo Joanne

Phlhp-

if

top!

f) Itaanno rz75. loatines Gertinger presbyter Sacellanus mogunt,

füan

ni

authoritate Archi - Epifc. Sebaftiani , poft hnjus obitum a; 1564.

. Joannes Andreas Mosbach a Lindenfels Mecropoht Eccleüae

U

.:Mog. Decanus, atque iterum eo: fatis functo a. 157 1. Wolff-

j

"

gangus ab Heufenftam ejusdem Ecclefiae Canomcus Capxtulany,

nf

ti

iUl

uüterque authoritate Archí- Ep Damehs provifi funt, ficut &

los,

AN

Georrius ab Erfienbergs J. U

. Licentiatus- authoritate" Archi»

Ep. Wolü'gangi provifus fuit ,. quo. decedéente denuo: Eminerit,

Vl

iv

a. 1612. Antecefforum exempla fecutus,. menfe Septemb, prae-

a

pofitum W ilhelmum Theodoricum a Daun,. virum apprime ido-

Vta

53eum e Corgore Metrop. Ecciefiae fuae jure, meritoque inftituit,.

& nifi & (ibi, & ipíi Ecclefiae Moxftatenfi praejudicare voluiffet,

ahter facere non potuit;,; ut ut aliter provifus Joannes Udalri-

^eus.ab Andlau Archidiaconus Ecclef, Mog. fefe oppofuerit, in

eontradictorio tamen debite repulfas. fuit.

Inde a. 162*3. Em,

Suicardus . eandem: praepofituram D. Antonio Waltbott a Baf-

fenlieim & Em, Anfc,lmus Caümxrus Joanm Udalrxco ab An:—

lau contuht 16 28.

4

—

| ;G—ää 9 3 ä';ggfgä

",

Philippo, ut videre.eft ex literis.Ogeri Deth»ier C.ian*. ,ad S.

Viétorem Commillarii Apoftolici de d..7 Junii 165o. primo

Clericus; Leodrenfis Fruftanee d. praepofituram Romae im-

J

petravit: aft in fürrexit eodem defunóto praepofito Schick ,

MAIQUUS

Clericus Daniel Leux Canonicus Ecclef. Colleg. S. Barthol.

Yntoe

Francofurti pariter fruftranee contra provifum 16 Febr.

1672. ab Eminentifilo Joanne Philippo tanquam ordina-

rio, fcilicet J. U. Doétorem Andream Birnbeck, dictamque

y

Ecclefiam' fimul , - quae quia-in partibus Acatholicorum fita,

& defolata, omni Chor

ium,

i—»exercitio; ut1 garet, ita jure quoque

PUR

« odl LOMUR

?&HHQ

)

piantib a Decanus,& Capitulum M'oxfïad'ehf ezg Martu

2673 inliteris ad R.everendiff. D. Vicarium generalem Chrif-

tophorum Kudolphum a Stadion detulerunt praepofituram

Qnnt

fuam nunc pejus effe fub manibus Proteftantium , quam anté

1564

- eentum annos, nam non modo antiquas adhuc durare con-

clefiae

Wolf

tróverlias, fed D. Comitem Büdingenfem, quarntüm in ipfo.

eít, libenter fibi omnia fubjicere; quamobrem jam ante qua-

Wirir,

&

tuor annos Eminentífinum p. m. armata manu pagos il-

Amhp

los, & bona Ecclefiae foae defendere clementiffime refol-

itent,

ville, prout in hodiernum usque diem milites ibidem excu-

prie

' bantes D. Comitem in officio continere debent ; praepofi-

& ido-

itis Ifenburgici miniftro absque

titni,

tura:eï .Vf;r'o- bona a D. Com

&

ulil

&

hgbi—

d

Ti

Ms

s

il

In

ln

.g)ï

Decanus , & Capitulum juxta ftatuta fua, & an't*iäuam obfervan--

| f

tiam , fiiquo modojure fuoconfülere poffet , Eundem Dtui Birn-

Àtt

beck in praepofitum etiam elegerunt, eamque eléctionem dicto

Domino ptovifoó

tionis Num. V,

expofuere. "Vi'dej 5 : ult;m,umf hu;us dzfeepta*

| eäseäs $4 d

At

habito confenfu Capituli poffideri,' nec vindicati poffe fine

&py

efficaci Eminentiffimi- affiftentia ; & àuxilio pravi:- ex his

a(ffis

omnibus colligi debere; quam provido, ac prudenti illis Opus

fit praepofito

fupeïx

s QU FUMMU EE

cum 7

tino pereat.

,grfiäï

—

jferetd

; XI 'Qam' ob rem- (utor verbls .litefärum« Emmenüfïïmx

Würc

tan

de a. 1614. 12 Aprilis Afchaffenburgi.ex arce St. Joannis. ad

Reverendiffimum Nuntium apoftolicuti Colonienfem data-

s

forell

rum) quamobrem flante pro nobis continua tot. annorum pofcffio-

ne, fuffragante ultimo , in beneficialibus jure merito attendendo

ml

Cinet

flatu, imo cogente ipfius exulantis Eiclefiae Mox[latenfis: condi-

19vl

tione , [latu, ac fupra indigitato. periculo ,' non Videmus , quare

difpofitio noftra in, dubium vocari, re&te poffidentis, atque omni-

aliun

3 pat

bus choro praepofito moleflia creari, aut hominibus importunis

indulgeri debeat ,. ut fua caufa vix pacatum, ac fatis , fuperque

ye t

flu&uantem Ecclefiae ftatum novis litibus , diftriminibusque certo

Atieb

certius fuperventuris involvat,' Quid jam poft reliquos, ulte-

riotesque actus poflefforios hodie exfpectandum erit? vé-

rum Impetratores, imo ipfa Curia Romana nunquam per-

taefa eft novos caufare motus cum fuis provifionibus prae-

l

pofiturarum, ut ut fint coritra concordatorum paéta,

XII; Id ipfam &ommonfï-ränt -refïgn'atio-nes iiujus prae;

pofiturae.interea apud. S. Sedem in favorem tertii impetra-

tae, quas tamen fuperius lege publica 1mperii rejectas, &

fic infubfiftentes effe füfius füb oculis pofummus; miror tan-

tum hoc, Curiam R omanam tam fortiter infiftere provifio-

nibus fuis praepofiturarum, fi quas habeant a quocunque

etiam breviori tempore contra Concordata, econtra dene-

)

gare.

Tu

ia

^ fite

gare velle Ordinarüis Germaniae poffeffionem longam ante,

W s

oft Concordata femper habitam legibus publicis, &

S0pus

pid

is firmatam. Quem in finem.hoc fiat, germanis fat,

] om.ï

fuperque notum eft, & experientia docemur: inde conful-

tum non eft caufas has traétari in Curia Romana utpote

partiali: facilis enim capitur conieótura, -quae fit fententia

ferenda, exemplum hujus allegat citat: Wernherus Profeflor

lti(ïimj

Würtenbergenfis 4) falfo igitur Curialiftae femper labo-

tis.ad

rant fuppofito, quafi ipfis vi: Concordatorum competerent

dj

praepofiturarum Collationes , ad. quid enim praepofiturae

ifefie

forent ab alternativa exceptae in Concordatis, fi easdem in

dendy

omnibus menfibus conferendas haberent? ad quid in regulis

(nji-

Cancellariae, joannis XXII. & Martini V.'expoftulaffent

Qudrt

provifiones. praepofiturarum vacantium per obitum Cardi-

nj

nalium, curialium vel familiarium 7) fi univerfim vacantes

Ttunis

in partibus praepofiturae ad S. Sedem fpeótent? 1pfa quo-

pügue

que Concordata germanica a Martino V. per Epifcopum

A

fed;

Ulte

-Atifebatenfem »Martip um f uprggïg Regl ggll'igïe»pblatg ;

E

a.

! Yé.

-

|et-

prae-

, If) Dä Collatore dignitatum majorum cïtatä fectionellI , & uItïma-,

incaufa L. B.de Fürflenberg , Q J'eichs circa annum 1736, Ano-

nymus vindicias de praepofituris confcripfit, item in caufa colo-

nienfis-praepofiturae -ad -$.-Gereonem X7.- Januarii 11 2-1...$. pro-

ptit.

fligatis coram R. P. J. Caleagnino, quae per tria fecula, & ultra

Xttt-

probata fuerat electiva, decifum, praepofitaram ad S. Gereo-

5

nem non obftant poffeffiorie, "& ftatu ultimo, imo trecentorum

: l-

annorum, quod is videretur repugnare Concord

*

d

atis, rej;eöta elec-

vifio»

tione provifo quhtifïcio .'adj;udicandafn ei]"e—. »

Inque

Qene-

A

| i) ConfïW'erniiefuä l. cit. 55. aq.l

f

s4&e-üs 96 -4--£5

4 fenatu non acceptata, aperüüïmebeneficia majora, digni-

tates praepofiturarum , de

quibus fermó eft, a rgfervatio-

nibus apoftolicis excipiunt. &).

g

XIIIL. Longe potiori igitur jure hoc invertendum eü'e,

ait Wernherus l. cit. citca finem, & dicendum: etiamfi pon-

tifex collationem dignitatum majorum, & principalium in

quibusdam Ecclefiis trecentis ab hinc annis füb fuam rede-

giffet poteftatem , tamen vehementiffime reclamantibus N. G.

Concordatis eam poteftatem nunquam fieri juftam, fed col-

ff

latorem ordinarium in priftinum jus, & electionem efferefü-

tuendum: faltem ftante tali diffidio circa intelle&étum Con-

tutas

r

cordatorum, neque erecto compacifcentium tribunali com-

muni, illud qnidem utraque pars interim recte videtur te-

m

otdit

nere, utfiquae alterutrius interpretatio a tramite regulae

TART

nimis deviaret, hanc altera pars merito non agnofceret /)

veluti illa effet, fi Papa, qui fuos aétus poflefforios vult

tenere, Ordinariorum a

! N

utem-: (maxime in hy pothefi nofira)

fuum

gdefpieeret.

!

onnit

1

l, Y

prom

j ä XXVII.

T0 pii

Yon

k) Vrid'*e Wernherum » 4cit'. $. 25

anio

Becle

2) vJufcin; Jebrdäiüs m Comxrfenfario in fuam retfaöït»a;ionem Pio

Tvef,

Qua .

VI, 1778. fübmiffam poütf )32.kpagf 209

f la

dv

MfEn 0 Es ?

N

$. XXVH.

SI PR.AEPOSITURA, QUAM. ALIAS ARCHI - VEL

effe

EPISCOPUS CONTULIT, VACET IN MENSE-

n

APOSTOLICO, CUINAM COMPETAT -

»

BI

(de

JUS COLLATIONIS ?

NG

ol

- . Cafüs quaeftionis formator de;menübus apoftolicis,

teli

fed mira figuratio, cum certum fit in Concordatis Praepofi-

(on

turas ab Alternatva effe exceptas, in quo concordant Cu-

ridiftae, & Germaniae Doótores; priores certant pro fede

CORQ

t -

Apoftolica, utique in omnibus menfibus, pofteriores pro

U

W

ordinarüs Germaniae: an forfan haec una fubjacebit alter-

& )

nativae? videamus utriusque rationes pro, &xcontra.

; Vult

of

T. C(ufiali.&ae. pro praefenti jam non poffant refugium

fuum habere in regula Cancellariae: quia eft refervatoria in

omnibus menfibus, & hic non obtinet: non in Concorda-

tis, vigore quorum menfibus praepofiturae non fubftant,

il

proin fola quaeftio eft de Confuetudine, & obfervantia, ceu

in prioribus $. oftenfum fuit.

I1I. Praejudiöium ajunt adeffe, eoquod S. Pontifex Pius

V.Praepofituram Noerthenfem jam femel in retro temporibus

anno nempe r575. contulerit D. Decano ejusdem Collegiatae

Ecclefiae Henrico Bonten, atque in his literis-ipfis denomi-

en Pio

naverit Executorem Eminent. verum infubfiftenter admodum,

quia Collatio hujus praepofiturae a S. Pontifice a. 1575.

faéta fuit his formulis — -dudu'm fiquidem omnes

dignitates,

Caeter (;-

eiocu 9ä Eä—veäs

ï

caeteraque befiefiia Ecclefiaflica cum cufa, & fine cura ex tunc

usque ad certum tunc expre[fum-tempus in ottobri €& certis aliis

eiiam tunc expre[fis men(ibus extra I&om. curiam alias , quam per

refignationem vacatura. Collationi , .& difpofitioni no[trae refer-

vavimus &c. cum itaque poftmodum pra

epq/iagm szecyl'aris,, e

Collegiatae Ecclefiae &c. m).

li

1V. Patet fiquidefn indubitanter ex hae collationis

formula, collationem a S. Pontifice factam fuiffe vigore al-

ternativae ftatutae in R egulis Cancellariae, vigore quarum

]

——M—————————

Ilf

menfis October, & Beneficia in eo vacantia ad ejusdem col-

fet

lationem pertinebant: . & quidem fignanter, . quod jam ab

illo tempore praepofitura haec tanquam dignitas primaria

Collaioni S. Pontificis in omni, & quocunque menfe non

fuerit refervata, confequenter jam fuiffe exemptam. ab illa

p

generali refervatione induéta per Regulam Cancellariae iV.

t

vigore cujus Praepofiturae in quocunque menfe vacent,

It

tanquam dignitates primariae, privative S. Pontifici fint re-

yc

fervatae: manifeftum inde redditur formulam hujus Colla-

eit (

tionis non convenire Regulis Cancellariae, quatenus prae-

COfQ

ofitura haec eft prima dignitas, fed quatemus alternativae

fubjeóta confideratur, ^concofdatis potius. contravenire ,

cum vacaveritin menfe Capituli, ubi per fe fummo ponti-

fici nulla competit provifio ;- proinde formula haec colla-

fuid

ajun

tionis cenfetur emanata &.yloyulgari , quafi prae

pofitara

W

6' et

r

colla

t Co

m) Qi([üll'däm Zfndreas de Aägefjïeïn ipfius Eeclefiae Präcpmjïfus;

1l me

dum yiveret, didus 24ndreas, rempore praeditio nondum elapfo

Yeto1

: W??!ä eobri extra Romanam Curiam. diem claujïg extremum:

— Ó

[^

effet extra germaniae lin

ites fita, cenfetur Concordatis om-

ni

4^

X

nodo contrarià, &

|

fic infubfiftens, etam in cafu, ubi

iij

[j

!

praepoi'imme ab alternativa non fmübn-t exceptuatae.

V. Ez;texnus Colïatiü/per 8. Pöntifïcem ad ih&äntïam

fübin.non nullorum impetrata, prout contraria Concor-

dat's ,

nulla.eft defectu voluntatis Summi Pontificis ,

i

nolentis contravenire Concordats, quae in cafu duplici

j-

modo laederentur partim, quod alternativae fubjiciatur

u

taepofitura, & partüm quod in meníe Capituli, qui

l-

notorie eit menfis October, P

.

db

fervatam : -

apa illam übi f!elit þü'e te-

[

atià

0

VI. -Ob&at, *-quod hodie þaïïim pef gernian,iani'pïtïres

»

praepofiturae fubfint vel EleGtionibus Canonicis; vel priva-

eTY,

tive collationibus ordinariorum in omni, & quocunque

a,

menfe: ita & praepolitura quaeftüonis in praefent fub-

u

g.

jacere poterit alternativae Concordatorum: verum .prius

n

eít conforme , hoc pofterius autem efiet contrarium Con-

pnt.

cordatis :

twe

fire,

VIL. Jus collationis hujus pfaepoüfürae *fubjc&um

ynt-

fuiffe alternativae Concordatorum , aut fubjacere pofle

Colla-

Yitata

ajunt, accedente obfervantia immemoriali; fi enim collatio-

nes antiquorum temporum infpiciantur , illico - patefcere

Jf

praepofituram hanc, quotiescunque vacaverit, [femper

—— À

collatam fuiffe ab Eminentiffimo juxta normam alternativae

in Concordatis ftatutam, ita quidem, ut fi inceperit vacare

2p0fïf"5 ?

in menfe Apoftolico, ab Eminentiffimis qua Indultariis, fi

g d

s.

vero inceperit vacare in menfe ordinarii, ab altefatis colla-

(

N2

ä—wfä&æ

QR— :J,t-;r

Ico ä**s&þ

ta fuerit qua Or—dinariis: n) ex ifta obfervantia t

anti tempo-

tis concludunt. pro alterpativa itaà, ut Eminenti

ffimus modo

fit ordinarius in menfibus ordinariorum, & modo Indulta-

ä

riusin menfibus Apoftolicis, fed id praeter neceflitatem:

ad quid enim menfés difünquis," aut alternativam inducere

l

adlaboras, fi idem Collator fit in omnibus menfibus? prae-

É

pofiturae enim ad regulas Concordatorum' ab alternativa

menfiam Apofiolicorum funt exceptae, & fpeótant in-

Ji

difincte ad illos, ad quosalias pertinent, non habita ra-

tione menfium: ad nihil juvat fola verborum, aut formula-

rum figura, quando unus, idemque Collator eft ultra faecula

relate ad ductum Concordatorum: infüper quid juvat dice-

J

re, quod ante duo faecula provifus quidam Apoftolicus Hen-

fet

ricus Bonten a. 15

75. opera Eminentiffimi Archi- Epifcopt

0f

ad pacificam praepofiturae pofleflionem pervenerit? Ííi re-

dut

fpicias, quod hic ad pacificam pofleffionem pervenerit opera

(en

Eminentifimi, jam fatis eft, fin autem velis vim ponere in

Dd

eo, quod.reportarit provifionem S. Pontificis, probare de-

d&

buiffés, non opera Eminentifimi, fed in vim provifionis

Der

Apoftolicae accepifie pofleffionem ; omnia collabuntur, fi

(imm

tempora, & fata Collegiatae in memoriam revocemus, haec

fola

let,

marn

pite

dv

; n) xPrïorum collationum fa&orum in menfibus Apoftolicis exempïa

habes in ànno 1722 per obitum die 1 5.. Sept. Commiffarii Bó-

xing. Emin. Lotharius Francifcus piiffimae mem. contulit Geor-

mv: 1

gio Klinckart , & decedente D; Klinckart in a. 1738. die 9. Ja-

u

Vil

nuar, Emin. Philippus Carolus p. m.: contulit D. Ohaus, -De-

fitus

eedente hoc Henrico Ohaus in.2, 1739: in octobri tanquam menfe

feceri

ordinarii pariter Eminentiffimus contulit Martino Roft, .prout

It

:

V

& contulerat in anno 16

Böningn L'

71. menfe orfïiz;a;;ii yacantem Ienrice

CT

Béeejo 11 &$eeds

V

fola affiftentia Eminentiffimorum Archi«Ep, in -t.emporïöus

ilis durilimis belli, ac diffidiorum religionis, tota faltim

li

quanta adhuc eft, confervata, & a mánibus proteftantiura

d

non una vice praépedità , ac- defenfa eft idque vere

magnis Archi-Epifcopatus fumptibüs: yre igitur fingulari

d

Eminentiffimi collationes beneficiorum , & praepofiturae

:iya

habentin omnibus menfi

n

licorum.

1

bus & ordina:iorum, & APO&Gf

f*

d

VIIL Non t'an*ään | Gmhïs diftinGtio menfïüm ais »—,—xt'eï

ü

1

i

qmovenda erit, quamquam idem Eminentfümus. femper

praepofituram conferendam habeat: Equidem multum in-

]en

tereít, an beneficium Coflegiatae ejusdem vacet i menfe

t0pi

ordinarii, vel apoftolico faltem ad effectum, quem intro-

o

peta

duétae habent preces Archiepifcopales, utpote quae folum

tenent in menfibus Ordinariorum, d& non in menfibus

tenm

apoftolicis: jam in Collegiata eadem freceptae funt preces

ede-

f'OLUS

dictae Archiepifcopales; neceffum igitur eft menfes discer-

nere , ut ut idem fit collator omniunm beneficloftum, &

rl

dignitatum: verum dignitates iftae majores poft pontifica-

"haec

lem, & principales in Collegiatis per fe nou fübttant pri-

Q

maris precibus, vel Caefareis, vel Archiepifcopalibus ut-

pote ab alternativa exce

*

ptae, eatenus ergo opus non eft

yerpt

diviüpne menfium.

t

hj M.

« LX Atquä ut a caepta non fecedamus via, videndum

itGeot,

je o J

ulterius eft , annion Eminent. Ordinarius, c

.4

us opera Hen-

s De

ricus poffeffionem obtinuit, poffeffionem di

ä

ani ex ihtegro

m nenie

fecerit de eadem. perfona per fümmum Pontificem nomina-

, prout

ta? veluti faepe in cnria R.om. iftiusmodi provifiones fiunt;

Tienrio

Í

-fo

fic öcwþ'paritelr de eadem pe

hà ex integro, idem in Gefrania

eri

ä&—

IOZ r ,nuu:oï;

t

fieri potuüï'e, & poffe, nemo negabit: cuncta haec fiunt

citra confequentiam , & praejudicium Ordinariorum :

in

p

curia enim faepe conjunguntüur provifiones, ita & in Ger-

ia

al

mania, maxime ubi 1Ja, quae primo fit, jufte 1mpugnanda

Lä?'

trimetur, aut collifio ev1tanda er1t.

2

[tef

proc

z

Tios

g XXVIII

CUI COMPETAT JUS CONFERENDI

Atdi

p

SEDE ARCHI»EPISCOPALI

Epi

VACANTEfJ

Sede

Gx(et

L. Sanótitas fua ipfamet Benedlötus XIV. anno 1742.

vigute

poft obitum Francisci Roft praepofiti Collegiatae in Noer-

CaH Le,

then ad faciendam rem gratam Eminentífimo clemen-

qua t

üffime decrevit — non effe relaxandas Bullas Apoftoli-

Vacari

cas hujus praepofiturae favore Clerici cujusdam Colonien-

(0pa

fis Thenen, .& pgratiam huic faéótam effe caffandam , fed

Emiter

diéctam praepofituram effe conferendam Joanni Georgm

I Va

Strümper nominando, & deputando a Celiffima Eminentia

'p

Eleétorali,

latio e

IL Siquidem eo ipfo tempore, ubi diótus deceffit prae-

ofitus in menfe Aprilis, cum ob mortem Eminentiffimi

fimiliter Sedes Archiepiscopalis vacaret, ac propterea modo

0j

memorata praepofitura nulli alteri fatis mature conferri po»

tuerit ,

infürrexit Romae Presbyter| Colonienfis diótus

leenen, hancque praepoüturam fub & obrepttie impe-

travit

'

ex.eu- ]o3 s25

mt

travit :o) ;infürrexit. dictus. Presbyter Colonienfis. T'Aener,

W

impetravitque praepofituram falfo in fuppofito, quafi Sedi

jt

refervata fub qualitate praepofiturae: alii videntes, eatenus

H

eam non fpeótare ad collationem pontificiam, dubium ex-

citarunt, an non Sede Archiepifcopali vacante, utpote

alternativae fubjeóta fpeótet ad provifionem papalem,

prout & alia beneficia 1n menfibus papalibus vacantia R.o-

E

mae impetrantur Se.de Archigpiscgpalig vacante ?

IIL Pto fümmo Pontiüde militat, a ) quod Se'cie;

n

Archiepifcopali vacante nemo alius fit, qui jus collatio-

nis poffit exercere, adeoque cum S. Pontifex fit Epifcopus

Epifcoporum, videtur legitime fuccedere in locum Epifcopi

Sede Kpis- vel Archiepifcopali vacante. b) Hac in parte

extet fpecialis Bulla Pii V. quae incipit fanciiffmus in. Chriflo,

14

vigore cujus omnia. beneficia vacantia Sede Epifcopali va-

VOGr

cante, refervata.fuünt collationi S. Pontificis. c) Sicut re-

AO

liqua beneficia alternativae fubjecta in menfibus A pottolicis

yXoli

vacantia-tantum a S. Sede funt impetranda Sede Archiepis-

XDTefl«

copali vacante, ita & praepolitura quaeftioni

s: quia ab

.f

Eminentiffimo

ua indultario dum vivit, in men

-fe Apofto-

Qp

lico vacans confertur.

fentid

TV. Nihilominus haec non funt aftendenda,'*fed col-

fi vacet

latio ejusdem fpe&at ad futrurum;h Archiepifcopum ,

L:

Se p

(prae

SUREPE N

xifimi

modo

'o) Interea autem (Ordinari'atuvs?ad Agentem relaxavit mandatum s

trip

quatenus in Dataria appenderet folitum illud: ANih// rranfeat. ad

QietUs

-

effe&tum nempe ne illo inaudito Bulla proviforia fruftrznee exe

impe-

pediretur, & fic contradictor plane conua juris ordinem , ia

'r

anit

p

utiliter excitetur.

caer

Ancere Ipq

Sede plena, ad e-undem- fpeétat in omnibus menfibus:

Etenim praepofiturae collatno non pertinet ad fummum

Pontfficem; vel.enim ad eum pertineret jure devolutionis,

veljurefpecialis refervationis, alus modus in Concordatis

eftincognitus: non ex jure devolutionis, utpote quod in

nullo jurte locam habet, nifi ob negligentiam Ordinarii

Collatoris, fi fcilicet 3lle tempus in jure pro collatione faeien-

da praefixum, quod in praefenti extenditur ad fex mer

21

H

f^A

5

ET

finatlabi, quin collaüonem alicui fecerit, ac jus fuum exer-

cuerit, quod in hypothefi Sedis Archiepifcopalis vacantis

non obünet: nec fecundo poteft erui ípecialis refervatio

menfium pro S. Sede, cum inceperit vacare in menfe

Aprili, non Apoftolico, & fi etiam menfis Apoftolicus

eflet, jam fuperius dictum, Praepofituras, uti & beneficia,

quae in omnibus menfibus fpectant ad inferiores Papa Colla-

tores, Romae in favorem tertii fine confenfu patroni nec

refignari, nec aliter refervata efle pofle- Non enim R efer-

vatio inducitur ex Sedis Archiepifcopalis vacatura, jam fede

Archiepifcopali plena-non eft praepofitura etiam-^à men-

flibus Apoftolicis vacans ratone menfis refervata, fed

indiftinóte ià omnibus menfibus confertur ab Eminen-

iffmo Collatore Ofdinario pti beneficiorum, ita .

4

& Prae-

pofiturae.

Y. 'Caeteroqu'in notiffmi juris eft, quod beneficia

vacantia fede vacante fint refervanda fucceflorr, quia colla-

tio fertur inter fruótus juris Archi vel Epifcopalis, . qui

Bulla

pertmf—:n; d fuærum Eggifcopu,m p) nhi refragante

Pii

a

"-

p) —T.,QtO tit, zic fede vacat,cap. 2 cap. unico. in 6.

eioc

log . $55

Pii V. praeterquam enim conftitutio haec exfpiraverit cum

fuo Authore q) refpectu Germaniae tamen, ficut & regula

Cancell. non tene;: quia reüüunt Concordata r ).

-.$. XXIX,

PRAEPOSITURAE, QUAE EX CONSUETUDINE VEL,

OBSERVANTIA HUCUSQUE A S.SEDE COLLATAE

SUNT, SI NULLUS PROVISUS APOSTOLICUS.

DEBITE COMPAREAT, A QUONAM

SINT CONFERENDAE?-

T. Süþponitur ha&tenus 'Praepoüturaei provifiones

Apoftolicas 1n his,. vel illis Ecclefiis fuiffe admiffas, & ultra

tempus nullum aliquando comparere provifum Apoftoli-

cum: proinde ceflare refervationem hujus, quamcunque

dixeris: indubie igitur provifio fpectabit denuo ad eos, ad

quos alias pertinet: fed quis ille üt-v, disquiritur?

O

IT,

-

q) Ut tefcatur" Garz, de benef. ». sk. c. 1—. n; 234.

r) 'Ubi $. de caeteris expreffe däclai'ävit Nicol. V. ultta refervafiones

in iisdem expreffas nullam aliam (ive anteriorem, five futuram

'"ad germanican.ï*Natio(nem effe porrigendam.

u

-

Ti Alibi jam quaeftionen fimilem de alternativae fub-

jectis ventilatam habes s) quae argumenta, fi huc bene ap-

plicentur, totum exhaurient- dubium, pro

1n non juvät ea

repetere.

. HI. Anterius aüitem praäpofïtürïas fuiffe dignitates

eleótivas per Capitulum pariter in cit. Differt. £) ndicavi

variis exemiplis? de.Praepofitura Infign; Coll. S.- Petri, $.

Victoris, .B. V. ad Gradus, & S, Crucis in Campis: u)

proinde jura, quae militant pro Capitulo in altenativae fub-

«

]

eGtis :fortiori titulo ftabunt pro iisdem, quae in omni

menfe, &.toties quoties vacabunt,, ad id pertinuerint , fci-

licet in dignitatibus, quia Capitulorum vel Ecclefiarum

ceonfervatio magis dependet ab iis, qui praefünt, quam a&

privatis x) eatenus enim Capitula in Germania dicuntur

Ordinarii Collatores, &.Concordatafe exprimunt circa prae-

polituras ab alternativa exceptas, quod conferendae fint ab

1is, ad quos alias pertinent, five Capitula, quae antea 1ma-

nus habexbmtïl;igatas.,i | nuncden uo liber)as» þ;a.þeht; |

IV

s) Jn differi, // 1. de alternativa mg.r:,fïu;n N LXIX,./ G LXX, Cap. 11,

) VIL de alerm. $. FH N. I 8 $ XLIF, —

u) De Gudenus in Gancellini forte Gauc

;

joris poeniveniarii diploma-a p 25.

elmi Epift' Aibanen:]ïsl ui mæ-'.

fx) Wieftnet im jur. Can:. tit*.,.dg.þr-aeb Boehmer. J-.£. P t a Hib, 3.

d. 5.$ 37.5equum inde. vifum. eft, ut quaelibet Coagiegatio

aut Colleg?um fuum fibi praelatu

m.cligeret cap.HIG f, (ll- de LQW

Yrez DIf 1 V. de Elect. praepofitorum N. 2,

eüeeüe dor — E

IV. 'C'ae'cefum aéta publica Germ"aniae abunde docent

g*'-

v

apitulis confervatum fuiffe,

ante, ià & poít Concordata

& affertum jus eligendi fuos praelatos, & p»racpo.üto.s 3.

äo X—XX*Q BE - |

v

QUO jUR"E, ET «QUO TEMPORE AB INFERIORIBUS

COLLATORIBUS CONFERANTUR. PRAEPOSITUR AE

IN CASU? . RATIONES DUBiTANjDi:

L Vaciahte pfaepöü'tüffa in *Col'ïegïäïta S. Mauritii

prope muros Hildeshemenfes ceu dignitate principal, &

conferri folita per fedem Apoft. non comparuit poft aliquot

menfes provifus Apoftolicus: quaerebatur per Decanum,

& Capitulum: ah locus fit juri devoluto juxta Concordata

inaru Collatorces eandem con-

German. , ut ipfi vta-,rllq-uam Qrd

2

ferre .

s

y) In avifamentis. Conftantienfibus anno ;4.16 E 'Sigisämndo Imp.

äm & ftatibus exhibitis Cap. 3. levimus. — Item flatuatur, G ordine-

T

tur, utin omnibus beneficiis Eledivis , five. fint. Pairiarchatus « *

Praepo[iturae - - férventur jura de Eleüione. Conf. Schilteri, .&

Georgii gravamina Nat, Idem jus electionis liquet ex Avifamene

j

tis mognntinis, cap. 6. 6. 9. & 4. ex Concil. Bafileenfi Seff. 12. &

acceptatione decretorum Conc. Bafil.quoad-collationes Beneficio»

rum, maxime dignitatum fub Alberto Rege Rom.a 1439. ac

Confirmatione Eugenii IV. & NNicolai V. Conf.Concordata Na-

u

tionis germ. integra.

Endres de libertate Ecelefiarum germ. con-

Ü

eordatis vindicata W'urc. 17774. €d.. $. 28

Y

e&--—u- 108 e&-t-

ferre poffint praepofituram? ficut de aliis beneficiis in menfe

Apoítolico vacantibus, fi intra trimeftre a die notae vacatio-

nisin loco bdneficii nemo comparuerit?

IT. Alïquibus. vifum fuit, juri devoluto in hac prae-

latura, quae a S. Pontifice in utroque menfe confertur , non

effe locum, jus devolutum vigore concordatorum habere

duntaxat locum in beneficiis, quae in alternis menfibus tum

er S. Pontificem, tum. per ordinarios Collatores conferri

folent 7) nam cum S. Pontifex antea enumeraífet multas

fpecies refervationum Apoftol. tandem venit ad dignitates,

& beneficia non refervata, fed de quibus tam jure ordi-

nario per inferiores, quam jure apoftolico provider? poteft,

& tum modo Collationes Apoftolicas in fuis menfibus re-

firingebat ad 3 menfes, quibus lapfis ordinarius, vel alius

.

inferior poteftatem habens jure fuo utitur, & libere de illis

poteft difponere: talis difpofitio non . poteft extendi ad

dignitates omni menfe refervatas, qualis eft Praepofitura

£

faltem-ex confuetudine.

(

a

IIT. Id etiam in regulis Cancellariae provifum

tare,

confequenter intelligitur hic prohibitum , quod no

1n-

venitur con;e[fum a).

IV

'g) Ut pïþet ex $. dg &aEteris ^ qu-bties veifo :-& ad finem 'Concord.

a) Differt, II. $. XZJ. Cap. T.

o 109 e$sete

IV. In Concordatis antea 5) difpnni de majoribus

dignitatibus poft pontificales in Cathedralibus, & principali-

bus in Collegiatis Ecclefiis, quas S. Pontifex fuae, & Sedis

Apot&olicae difpofitioni nominatim refervavit, ideo fub

alia difpofitione. in d. $.. quoties non comprehenduntur, ut

cum aliis beneficiis earum collatio ad inferiores poffit de-

volvi, nam fpecies de genere excepta non continetur fub

genere, & generi per f þeciem derogatur'.l

V,V Infuper juris effe, UrquAOd -beneficia difpofitioni

apoftolicae refervata femper maneant affeéta, ut nullus de

üis praeter S. Pontificem difponere poffit, c) nam S. Pontifex

non patitur fibi manus claudi ab Inferioribus, nifi ubi hoc

fj ppecialiter'in jure cautum eft.

IV. Non:— obftare capitulum flaturum 3. Je praeb. in 6.

ubi reftringitur Collatio S. Pontificis ad menfem in vacan-

ä

tibus apud fedem , quia collatio horum alias ad ordinarios

pertinebat: hic autem talis poteftas conferendi ad ordina-

riosnon redit, cum illam antea non habuere, & quia fpe-

cialis. 1bi

eit juris difpoiitiu, quae non debet ad alios caífus

^

extendi.

VII

O 3

RRU

P) Specialiter in $. 'dei caeteris,

6) In vE;xtrav; ad Romani de praeb. inter. Communes , quod de omni-

bus refervationibus generaliter intelligendum . effe vult Simonetta

in tra& referv. benef. q. 58. n.,]. G feq.

o n R

"VIL Neque etiam obítare cap. de multa de- pr;zeb. &

cap. 2 de concef) praeb. übi ex C. Lateranenfi Collatoribus

raefcribitur tempus 6. menfium ad conferendum vacantia

eneficia d) nam illic nulla fit mentio de S. Pontificis Colla-

tione, & ibi poteítas conferendi defercur, ad fuperiorem,

in concordatis autem redit ad inferiorem, quae longe inter

fe funt diverfa, ut inde a fex menfibus illatio ad noftrum

cafum de praepofituris fieri non poffit, cum terminus fum-

mo Pontifici nullus, autfaltem

non migor, quam 6 menfium

pofitus effe poffit.

5. XXXI

ïï

1

RATIONES DECIDENDI

I. Verum refervationibus A poftolicis wiïcut.mocruïus po-

fitus eft, ita finis vacaturae effet debet in dignitatibus etiam

majoribus, acin ipfis beneficiis minoribus: diutinae enim va-

cationes omni jure fünt odiofae, ficut ipíae refervationes,

& poftlapfum terminum collationes reducuntur ad jus com-

mune, non in odium papae non conferentis, fed 1n favo-

rem ordinari, ac Ecclefiae, cui celerius providetur: atque

fic non quidem ex jure— devoluto, quod negligentiamf

inyol—

vit,

À

d

£

d) Tales Epifcopi vel Archi- Epifcopi patroni þraepofïturafnm fla-

bent jus &onferendi praepofituras ad 6 menfes , nifi dignitates cura-

E

tas effe diceres, -

!

"us rn e?s-*ïäs

P

vit, fed jure proprio praepofiturae in cafu via

Eleöï:ionis n

P

vel aliter '—per inferiores Confemmur e).

IL Siquidem fi diu praäpoütura vacans, per S.

Pontificem nulli conferatur, vel collata non inveniretur ,

omnino jus collationis defertum habendum eft, & quidni

jus ordinariorum fübinftrat, quafi nulla unquam extitiflet

refervatio : tenet hoc, five faéta fit collatio papalis, five

provifus non appareat f). -

III. . À quo autem tämpore p.röviü A poftolici a prae-

pofitura, quam S. Pontifex folet conferre etiam venientes

cum Bulla praecife excludendi fint? praefens quaeftio eft:

nempe an fufficiat trimeftre effe elapfum, ficut in reliquis

riori

alternativae fubjeótis? rationes fuperius allatae gin p

j

äl

-e). Conf. differt. L. cap. L.$. X/.& X

J tem difiex. ZII. $. 62, &

4

63. de altern.

:

f) Ita praepoümräm Eccl. Coll. S. Crucis 16. Jan. 16'9.2. vacantem per

l"

obitum &enrici Martini de Mülheim ultimi poffeffor's quidem

impetrávit Romae Clericus Colonienfis nomine Achatius , jam

]

20 Febr. expedita Bulla, quam tamen intra tempus legale non.

nozficavit in loco beneficii Decano , & Capitulo hujus Ecclefiae:

imo nec alias quoquo modo hic publicari curavit , aut praefentari

literas Apoftolicas, multo minus apprehendere pofleffioncm non

folum praefixo in Concordatis trimeftri, fed neque intra annum

E

ld

quidquam infinuari fecit : dein vero ut provifus Apoftolicus de-

"

bito tempore nominatum praevie a Decano, & Cap'tulo Colle-

giatae S. Crucis Joannem Adamum de jungenfeld, & ab Exnmi

nentifimo provifum fruftranee impugnavic.

"— D edeeds

&. pro fententia negativ&-—&äne&re

cere, elfe irrelevantes cenfeo :

elapfum effe,' non fuffiz

IV. Equidem a) Praepofiturae in regula non funt

fummo Pontifici refervatae aliter, quam ex confuetudine

b) dignitates, & beneficia, quae de jure Concordatorum re-

fervatae , vel refervata funt, omnes & omnia conferri

debent vel intra menfem, fi vacent apud fedem, vel intra

3 menfes, fi alternativae fubjiciantur: alias refervationes

feu collationes pontificias nullas habemus, nifi devolutiones

aliquas de jure communi, 1i Inferiores vel fcienter indignos

elegerint, vel ternunum electionis labi culpabiliter permife-

rint, in priori cafu refervationis praefixus eft terminus

unius, & refpective trium menfium. Quo igitur reducen-

dus foret cafus vacationis praepofiturae? certo non ad ca-

fum vacationis apud fedem, vel terminum unius menfis:

ipgitur ad alterum , qui fupereft, trimefiris. c) Praemifía

haec eo certius obtinere debent , cum jus firmius fummo

Pontifici competat in fpecialiter refervatis vigore concorda-

torum, quam in iis, quae contra Concordata fola vix fub-

tv

fiftente confuetudine in ejus favorem privatim funt intro-

duóéta: cum itaque vix confuetudo, vel jus confuetudine in-

À

troductum teneat, fitque contra propria pacta, & leges,

terminus in conferendo indefinitus praetendi nequit, qui

tamen in aliss debite pactatis ad menfem , vel ad. fumum 3

menfes, fi praebendatusin partibus obierit, reftriótus, lega-

literque p?ütus fuit.

V. *C':'aeteroqüin, expediti juris eft. | quod elapfo ter-

mino conferendi, non amplius mora purgari poffit refpectu

colla-

cujusque Collatmfis : «etiamü prima die. lapfo termino

o

*

&

m d

113

R E

tio' facta fuiffet, quia tempus praefixum ad conferendum,

cenfetur effe de forma; ubl enim tempus in coníütutione

apponitur, cenfetur efló appofitum pro forma, ideoque

collatio faéta etiam extra ftatuta tempor

:

quia

-a non valet,

fo apa non eflet fervata g).

Y

221

]. Alins etgo in j'ure terminus coüat'ïo'n'is pro fummo

þonä?

À

ce pofitus non eft, fiquidem in jure communi prae-

bendgs, vel dignitetes conferendas etiam nuilas habuit À ).

ä

Inde fémper fupremum. Ecclefiae caput fe legibus Umver-

N

falis Ecclefiae accommodavit, imo in fübftrata materia fibi

terminuin arctiorem pracfig! fponte annuit, fcilicet vel men-

N

fem, inalternativae fubjeétis ratione beneficiorum in par-

le

tibus vacantinm trimef&re: cum tamen collatores germani

femper Sex menfibus gaudeant, exceptis Epifcopalibus,

ubitres mode permittuntur menfes; quomodo in iis, quae

Eä

illi non funt'refervata, fed confuetudine tantum funt ob.

tenta, & adventitia, amphorem, vel omnino indefinitum

praetendere p

A.

eterit terminum cont

ra juris c—ommu-niäs , RC

particularis orc*zïïl'ïem ?

»

VIIL Dixi

E

ontra þarticuïaüs juris ordinem , fcilicet

I

üve poni

QOHCOrdathtïm-.

4

etenim non Hne-myi*zeï-io dijuné

Jl

tür

||

-

g) GL & D;)&. in c. 11. de 'wncej".'pnze;b, Cardin i& Clem. fi/ de he-

neficio in jar nov. de pracb. Basld. Albert. Brünus apud Rebuf.

dn praxi. Beaef. L(uga'ani 1558 €d.pag. 245. de devol. n, 21. 28.

& 29.

h) Differt l1. ad Conc, gefm. de F'ac, apud fedem $. XII, mog. 1162

edit.

m m d

II4 £s

*

tut elapfo tr1me&r1, quod ex tunc Ordinarius (in altetna-

tivae fubjeótis) vel alius,' ad quem illius difpofitio pertinebit

(intellige de praepofituris) de illo libere difponere poterit.

SlC

literaliter quoad terminum collationis 1n hoc $. Concorda,

rum comprehenduntur praepofiturae, quatenus etiam adsIn-

UW CRNQEET O AE CU N Qu h -u a WO — . iC Ro N

feriores Papa, ad Archi- vel Epifcopos, vel alios quosque

fpectent ,

lapfo trimeftri capltula fibi libere profplgele

queant.

S. XXII

RESPONDETUR. AD R.ATIONES DUBITANDI

I. Atque ut o&endam ratiories.in S. XXIX. pofitas effe

infubfiflentes, & Papam obligari ad fervandum trimeftre

ad N. 2 & 3. terminus confe1end1 dignitates ,* ac beneficia

Summus pro Sanóta Sede eft trium menfium, - quando vaca-

tio contingit in partibus.

II. Ad IV. "Tenet hoc quoad dlgmtates pofc ponti-

ficalem majores, & principales in Collegiatis, quia hae

licet ab alternativa fint exceptae ,

non tamen a trimeftri,

vel termino collationis exceptae funt

fpecies excepta de

genere non continetur fub genere quatcnus eft excepta, fed

tamen in iis continetur . in (.]UIbU.S non eft excepta: at prae-

pofiturae ratione trimeftris & temporis in conferendo neuti-

quam exceptae funt:

eatenus igitur manent fub termino

collationis in Concordatis praefixo.

IIL ad V. Refpectu germamae Papa non habet tert-

minum conferendi beneficia illimitatum : quoad ea, quae

Romae

ee

IIj; £5

* Romae vacant, & ubi S. Pontifex reputatur ut Ordinarius,

unicum meníem habet ;). Quae ultra duas diaetas, ac in

partibus, conferenda funt intra 3 menfes vi Concordatorum,

five folus Papa, fivealterna vice, & menfe, trimeftre pofi-

tum fuit; idem dicendum erit de devolutis Romam culp

x

a.,

i. rA & w -

Vgl negligentig inferigrum k).

IV ad. VI. Proinde falfo in fuppofito procedit argu-

fnentum S. XXIX. fub N. VI. allatum, quafi collatio praepo-

fiturarum non pertinuiffet ad ordinarios, anne germanis

potuerunt obtrudi Regulae Cancellariae, aut Extravagan-

tes? I) igitur collatio praepofiturarum ad ordinarios pet-

tinebat, quae hinc inde ex quadam non adeo fubfiften-

ce adhuc quandoque conferun-

te confuetudine a S. Pontifi

P2

tur

AUMT RL N K —

—i) Cap. jidtutum 3 de praeb. in 6,

-k) In germania -neutiquam recepta eít Extravagans ad. Romani de

praeb. inter communes quod beneficia difpofitioni Apoftolicae re-

fervata femper maneant affecta: quia eft Concordatis pofterior

14.61. edita per fe incompatibilis cum Concordatis, ut dixi dif-

fert [II. ad Conc. germ. de referv. ex qualitate perfónae cap, III.

$. IZX. N. FII. & F'III. mog. 1165. edit. potius contrarium ma-

nifeftum eft, & fummo pontifici terminum Collationis placuiffe,

& inümul eundem terminum efle ar&tiorem vel menfem, vel tri-

meftre, cüm tamen Ordinarii femeftre habeant. Equidem id fta-

*

bilitum in favorem ordinariorum , ne refervationgs papales ni-

mium videantur Ordinarios gravare.

]j De hoc Superius Confer. Mich. þIgn. Schmidt

T. 7: 6dióidt

ber Seutfd)tn 4c. p. 2 19.

T ee I*I(? &'35*'53& |

tuü m). -N(:-»-n equidem praepofiturarum collationem papa-

lem reftringo ad menfem ex Capitulo flatutum , quia iftae

:) partibus, non in Curm vacant, fed argumentum in'eo

eit, quod terminus Summo Pontifici utrobique fit praefixus

tumin vacantibus apud fedem unus meníis, quam m vacan-

ï

tübus ratione menfium trimeftre, quibus lapfis patitur fum-

mus pontifek manus nonj amplius claudi iferioribus,

five patitur eollationes

tinebat.

"

heri ab us, ad quos ,antc;a pet-

V ad VIL Quaefo q.uïs' credat fümmum pontificem ,

qui in faeculis mille, & ultra centum nullas contulit, prae-

bendas germaniae, aut aliarum Nationum , inducendo fuc-

b

ceffive fuas refervationes voluiffe pro omni tempore , &

tam indefinite ordinariorum lipare manus, aut germanos

ita manus ligari fuas admififfe ? fi itaque in Cc. Lateranenfi,

alis Collatoribus, quibus de jure competit, praefcriptumi

fundato-

fit tempus 6 menfium, imo ,m&riötum laicis etiam

ribus !

j

d

Ym

m) In libro ftatatorum Ecclefiae Colleg. S. Crucis- p. 25. Ztem quan*ä;:—

cunque.continget. aliquem de Canonicis praebendatis in praepofitums

€ligi , idem Canonicus pracbendatus Ele&ioni conféntiens dimittere

tenerur. Canonicatum. G praebendam, quos in dila Ecclefia dntea

habuit, G habet : fimili modo fervandum eft , fí quis Canonicus prae-

uerit

bendatus ex caufa permutationis — praepo[fitaram. ipfüm

À

affecutus.

Aft hodie eligendus in. praepofitum debet efle de

Gremio, nifi prius Capitulum. obtinuiffet ab Emisentiflimo li-

eentiam .feligendi Extraneum ,

quod gratiofifflume conceffum

fuit anno 1780 quoad. perfonam Pl, R. D. .Auguftini Francifci

Zumdam - Canon. Infign. Ecel. Co!l. ad S, Petrum, qui dein cle.

menüflme de pracpofitura Kcl Coll. $. Crucis modo provifus

d

[ | "z«.*a:? fïä'*sää

tibus ad: quadrimeftre, ;eerf0^' aent-ïüszs.;?onfffäx tahtummodo

aliorunm collationes fibi refervans quid.amplius ratione. tem-

)

poris Conferendi praetendere;voluiffe praefumendus non elt,

neque unquam voluit, cum in Concordatis, in vacantibus

apud fedem uno menfe, & aliis in partibus germaniae vacari-

tibus trimeftri fimpliciter contentus fuerit, faciendo ordi-

narüs facultatem liberam illa eonferendi folo Japfü tempo-

ris. Eo ipfo itaqüe; quod-in cit. Capitulis folum hat mentio

de collatione , ub fit devolutio ad Superiorem ex' culpa, &

negligentia ordinariorum, & fex menfes pofiti fint, minor

terminus effe debet, fiquis alius, quam ordinarius conferat

titulo in

t

j

-v

:

ire odio .fo!,,. qualis eft tlfulus -ï;efervgti?xfum Apoüo»

,

&ic.atum;ïn)ï»«

i

VI. Igitur cum p*ïöviïïö apo&ohca f5 HIPREfu-

vatione, debet intelligi cum modificatione in Concordatis

exprefía, utfi proviti Apoftolici non apparuerint intra

*

menfes ( rie dicam, poft 6 merifes ut praevifi ab Ordinario )

)

I

r

n loco beneficii,. ordinárius de illo libere 'diqunerï.ïäöüïf:,

acíi nulla uriquam £efervatio extitiflet o). — Bs

VIE

ä

mj jus ïc*öäfärtähdï benefieia þref'äri'u?'. iïzï;ärf juts adventma FPs:ïlïApt»&

ftolicae': inde mirüdi effenequit in jure commui : fumimo ponti-

fici tempus conferendi non effe, definitum ; eum de fe nou habue-

rit.conferenda , refervatienes vero cum fint inhibitivae ordina-

riae poteftatis, & impeditivae libertatis, contrà antiqua ; ur

EE

?äai'rïgïn habere;

9j Cap. &amtumg -de'graeä. ihï 6. & Cöüca'rä"f;ï germ eifea E !

exS--5- 118 9—& et

VIT. Ampleöt*ehda fic eft. Concordatorüm explicatio

fedücens materiam ad difpofitionem juris communis, quo

Ordinarii Col

;

latores quovis tempote libere "vf-ua beneficia

coritulerunt,

-VHL Accum NjiCölaus V;.F in Concordatis" cum Natione

Germ. initis principales dignitates. in. Collegiatis ab. alter-

nativaexeipiat, id tamen .quatenus faétum in favorem

ordinariorum Inferiorum, intelligendum eft fecunduni re-

Ü

firiétionem, & terminum 6 menfium intuitu Ordinariorum

Germaniae; igitur etiam 1n.cafu, ubi Papa ex confuetudine

iftas dignitates conferre fibiafferit, 1d fecundum reltrictio-

nem additam, & terminos trium menfium fatalium , juxta

mentem pontificiam in Concordatis expreffam erit intelligen-

dum, utquam minime in üho, ac altero beneficio Concor-

datorum , ordinariüs germaniae praejudicet, nec omnino

etiam.in his principalibus confuetudine tantum refervatis

pro ulteriori eventu manus liget ; tantum enim réftrictio

Op

eratür ad trés menfes, etfi Pgaepjgizjtfurae üptjaþ' alterna-

la.

tiva exceptae.

" IX Quia exceptio þgggpgfjturarum praecife attinet col-

lationem alternaüvam , non vero tempus 3. menfium ibi

praefixum : in iis quae conferuntur per S. Pontificem utcun-

que , five ratione menfium , vel ut hic , quod minus eft ex

confuetudine, tanta apparet ex Concordatis S. Pontificis pro

Ordinariis germ. benignitas , quod etiam fibi foli'ftatuendo

legem contra jus commune patiatur collationem fieri ab or-

dinarüss, ad quos antea pertinebat, lapfo folum tempore

ublicam

praefinito, idque. per Via.milegisf, , & pacti, ob p

utili-

äeþ rip- tese

Q

utihtatem, & pa

"

cem ', & 'unionem*«Nationis germ. fervan-

ld

»dam j.)4

X. Praedipue autem ne ex diutina Vaïcätione' praejudi-

cium dignitati, vel Ecclefiae inde eme

rgat-,, -peir ordinarios

lv

fupplican.tes praecavetur g)

li

XI Allatae ha&tenus rationes pföcedunt —etiïam inh -

pothefi, ubi principalis dignitas, feu praepofitüra effet ex-

cepta ab alternativa in favorem S. Sedis: cum nullo in cafu

I

urren-

diutina vacatione Ecclefiae. dxamnkum infeyendüm fit,.c

fe.

i

E

R

t-

p) Werbis — ex tunc & nom antea ordinaríus vel alius , d quem di«

)

fpofitio pertinebiz , de illo libere difponere poterit.

(5

g) Eminentiffimus Anfelmus Francifcus in Refcripto 22. Àug. 1692.

lu

ad Decanum , & Capitulum Eccl. Coll. S. Crucis — tíe íby Denz

y

nad) ung geborfamft bitten toollen ,^ gentefbete Srobftep- einem

eurem, mifteig, ben. ibr amrung vorsufdfagen gemeint tvdret,

beraeftalten $u conferiven, baf Derfelbe ben Titulum alfeír

babe, bie $'ird aber bie fámmtfiche 2Gafallen tocgen ibver jábre

ol

fícben (Srücbten gu befriebiger, unb bu Der Ged)ant, Deetvegen

Ib

bie Difpofition füfren wmógeft. — Stun. befinben. toir audcb. unfé

n

r Orté biefe ndbere getbane Grinnerung (3. menfium) angez

t

$ogenen. Concordatis gemáf st fegn, unb finb gánsfid) entfcbfofz

tü

fen, uns be$ Durd) Die von. bem provifo tvegen De$. nicbt nur

2, fenbem 6 9»onatb fang unterfaffene Infinuation Der (bm

00

befcbebenen Collatur anertoachfenen SXedoteng. $u^ gebraucben,

r

X

nadjbemalen tolr mum g fofbem: Cnbe $u toiffen verfangen ,

1va8 ibr ung.-por- ein. *Derfon . angerecbten ,S?aafien 4u. einem

if

*hrobfien vorgufdfagen vermeint :. alfo- oolfer toir Deffern vor

eud) nácbften su. eernebmean, ertoarten.

as

"

.'k ä — ":ä&J i20 (,*frw" :

f& quidem término trimeftris Infertores S. Pontifice nequa-

quam feintromittere poffunt, eoquod non pofint, ut Cu-

riaiftae volunt, principaliter conferre, mihilominus in cafu

quaefüonis, ubi provifio apoRolica intra 3 menfes .a die

ä

vacationis vel non faóta, eulpa provifi debite non infinus-

j(

ta eft, non cenfetur effe de refervato, & fic Ordinarii prin-

cipaliter conferre poffunt, & provifio Apoftolica execu-

tioni poft trimefte

e

, Y&l nmin ,po—vftä 6 meníes demandanda

«mn;emt. p

ä

XIT. Literää- ais, 'hujuSmoäi-.AþoHoïisae paratam ha-

bent executionem, & fprovifus Apoftolicus in refervatis

Hl

praefertur provifo ab Ordinario, efi enim legitimus con-

Ó

l

tradiétor ad effeGtum, ut jufüficetur gratia, praelertim

quia in ptovifione Apoftolica infertum eft decretum irri-

g

tans, quod inficit titulum & poflefhonem: nam hoc verum

eíft, gnamdiu praepofitura retinet naturam refervati, non

vero quando exuit, aut ceffat ex mente S. Pontficis in

hypothefi, ubi elapfo trimeftri vigore Concordatorum Or-

dinaris libera conferendi poteítas permittitur, taliter poft

3 menfes provifus ab Ordinario praefertur provifo Apofto-

lico poftea compar

enü ob non debito tempore, faóta: :

praefentationem. -

XIII. Obmovebat nofter Ac?hafiu;s Clericus Colonien-

fuiffe,

fis | gratäae fuae apoftolicae notifica&one opus non

quia

AMFE

m

JDE

ffecenim con;cr-a tenorem Con'coädatorum, & mentemsS. pontificis,

qui huie provifo Rom. illimitate fine praefinitione temporis nog

£enfetur voluiffe 5ratiüc,arc,

121

——

-

quia a) fufficienter nota fuiffe videtur in loco beneficm9

& b) ex parte Eminentiffüumi tentata fuiffet hujus digni-

À

i

tatis unio cut Ecclefia Colleg. c) notitia in loco beneficii

requifita fit tantum refpectu beneficiorum alternativae fub-

)

Je&orum.

$

Wf

XIIL Verum ficut de jute communi non licet factam

Sedis Apoftolicae gratiam in longum tepere ex ipfà Bulla

Gregorii XIII., ita ex Concordatis provifus Apoftolicus intra

trimeftre in loco beneficn comparere debet s) itaque ad a,

"

non fufficit,

us

quod vacatio praepofiturae in loco beneficii

nota fit, fed & collano per S. iPontificem faéta, debite, &

It

legahter infinuata,'vel publicata effe debet.

Ad c) licet

intentio provifi Apo&ohm fundetur in refervatione, &

l

gratla, non tamen pOtePc negan eJusm0d1 collationis Apofto-

i

licae

Of

n

g

f-

s) Aliter lapfo trnme&r: Ordmarms, vel alius ad quem difpofitio pertmeïnt, de

ot

U

illo libere difponere poterit in diflert. VII.ad Conc. Germ . de alter-

nativa $. XLIX. expofm thema: Zeneficia — non manere refeérva-

ta, fed debere conferri intra tres menfes. Yn $. 50 $1. & 52. licet

provifio f'aäïa intra trimef[lre, provzfus tamen apparens poft trimeftre

excluditur

& efl locus provifioni ab ordinario, qualiter provifus

comparere teneatur inflru&us Bulla intra trimeflrre in $. LIII

j

L!V.& LV. dein qualiter trimeffre S. pontificis currat utiliter in

!O

$ LIX. LX. & LXI. qualiter trimeflre currat etiam féde papali

vacante in G. LXIL. LXIIT. etiam quando papa . nulliter confert $.

LXIV. defüper extat refponfum cel. facultatis juridicae Wur-

ceburgenf is 1mpre1Tum in differtárione III. Bonnae 1778. edita

ficij

deco, quod circa recurfum ad. Celfiffimum judicium Imperiale au-

108

licum in Ecclefiaflicis ex legibus germaniae fþeczatlm obtinet, Cap.

V, circa f. a pag. 99. & feq'

, f—"kä 122 €-em-

licae notitiam requiri nam ex iä&antia'beneüc*i-onïlm fefer-

vatorum alternis menfibus ad . oculum demonfíiravi in cit.

diflertanone, quod refervatio non excludat notitiam de

provifione Apoftolica faciendam.in loco beneficii, fed hanc

legaliter dandam efle; igitur nec excludet notitiam de facta

provifione dandam in dignitatibus principalibus, vel ma-

Joribas poft pontificales: quia licet iiae fint exceptae ab

alterna collationé, eas autem efle exceptas a nótitia colla-

tionis in loco beneficii facienda, quae ibidem. in Concor-

datis requiritur, debet concludenter probari contra textum

ä

;Concordatomm Iiteralitery id exigentem. |

-

|

'XV. Fin-aliter Gfegoriug XIII.,non',voluit /.fua declara-

tione, quae qualis etiam fit, fovere negligeutiam provifo-

rum Apoftolicorum, quafi ipfi pro lubitu poffint publica-

tionem provifionis differre, id enimm fieret non fine con-

4l

temptu, & praejudicio Ordinariorum ; non enim fecurus,

Ü

nec fpeciofus eit praetextus provifionrs Apoftolicae fine

Íi

comparitione in termino, etenim non fatis eft ad jus inde

o

acquirendum, alicui praepofituram effe collatam, & difpo-

fiionem ejus perünere ad Papam, fed & de eo difponi

debet vi Concordatorum debito tempore.intra 3 menfes, &

Yi

provifus apparere r) at contra conftitutionem hanc nedum

Concordatorum , fed & Gregorianam diótus Achat

ius pro-

0

vifio-

E d

&i

VN

£) Conf. Engelhard Lib. III deIn/ï QT G?fdiü'ert; vI I.. cit. de altern,

menfium $. LXIF. N- IP^p! 137. Gtegorius pariter $. nos indi-

gnum rati.circa finem fic habet — ne tameri cuiquam. licitum

tegere

t, factam a fede praedi.gtg dviquütivox»ïex'n;hujuqudi ob

?lli

e858— 123 $$9$5

vifionem Apaftolicam non infinuavit debite, pet confequens

i

)

rühi fuffragabatur , * quo - potuiflet Achamus manmemn

contra provifum ab Ordinario.

XVI. Nihil dicehdo. Conftitutionem Gregorn incon-

fuita Natmne Germ. prodifle, & fic non ligare Germanas:

l3b

tamen frinfiftatur eidem, vanum eft dicere vi Concordatorum

Germ. praecife; non debere provifionem apparere intra 3

:

menfes.in loco beneficii, cum verbis: notae vacationis, quae

protinus antecedunt, conjongi, & ad illa duntaxat referri,

ac voluntatem concedenüs,

fenfusque con ceffionis,,

&

llterarum praedictarum ex Conftitutione Gregonana fic

-

lj

efle, ut difpofito beneficii intra 3 menfes a die notae va-

cationis a S. Sede praediétae fieri, deque graua facta alicubi

apparere debeat :

nam-de hoc jam ijn cit, Diflert. VII. de

J

alternativa menfium plura adduxi, & dato hoc, tamen non

w

deobligantur provifi,

quafi ipfi aequitate, & juftitia dif-

Ino

de

fuadente contra mentem Gregori XIII. tempus praefinitum

exfplrare & elàbi: pro libitu indifcreto finere poüïnt

X)

QO

XVII. Saltem Concordata non. annullare ajunt pro-

&

ii

vifionem Apoftolicam lapfo trimeftri jam faótam, vel in-

I

finuatam: id enim nihil ad rem facit: quia. claufula irritans

Concordatis adjecta concernit utrosque paciscentes S.Sedem,

& Germanos fed fufficit pro nunc ad quaefüonem cafus,

Eu

quod—

UT

indi

illi, quibus deinceps Gratiae hujusm. concedentur, etiam con-

tüm

cefforum fidem , & teftimonium intra 3 menfes a die notae Vaca-

n

tionis in oco beneficii hujusmodi, veldictis Collatotxbus figni-

&care quoquo modo teneantur..

—

d

quodfi provifus apoftolicus non apparuerit intfa 3 me1;1fes a

die.notae vacationis in loco beneficii, ex tunc Ordinarius

de illo Ii—bgre-' difgen?re poffit. -

$ XXXIIL .

ANNNON. CONSULTUM SIT IN.CASU, LAPSO

TRIMÉSTRI RECURRERE AD $,

PONTIFICEM , ET PRAEPOSITUM

POSTULARE?

—— 9 — .

L Videri þ'öfï'ef,, Capitulo ggnfmtum effe lapfo tri-

meftri, & provifo Apoftolico non comparente, loco hujus,

CTAW Y

uod ad Electionem novi praepofiti procedant, recurrere

v

ad S. Pontificem , & poftulare,. quem alias eligerent in prae-

pofitum : eatenus Collegiata erit fine lite, obtinebitque fa-

ciliori methodo , fuum intentum annuente füummo pontifice,

f

quem alias haberet repugnantem: utriusque partis jura . fo-

rentin falvo, ut füuppono ex forma fupplicae a Capitulo

porrigendae, & fupervenientis

p

pro—vifiqnis.Apoüo—li*cae, ubi

g(

& ju-ribus; papalïibus- ï profpicïitur. ,—

AL Verum fi id inïtefn'iïga:s;' :quiod Caþ.ïtuitïih" v *lpofïu..

lationis, vel praetaxátionrs perfonam idoneam affümere

poffit füb beneplacito, & ratificatione papae: quid igitur

confilii capiendum, fi interim veniat aliquis jam provifus a

papa, vel circa finem, vel poft trimeftre, an huic denega-

ret Capitülum pojfeffionem , donec declaratio S. Pontificis

veniat? in fgfer'vatis dignitatibus, vel beneficiis

quaevis dif-

- pofitio

d

TNOPUNUESDN

S

pofitio infäïiorum a provifo habetur irrità & nulla, fic &

poftulatio, vel praetaxatio, confequenter femper, cordate

in tramite juris procedendum, & fimto trimeftri ad ductum

Concordatorum Ordinarii fuo jare uti poffunt;. non enim

exiftimandum eft , .quod . provifus aliquis, Apoftolicus, nifi

illi Concordata Nationis germ, obítent, taliter a Papa poftu-

lato, vel nominato cederet,.vel S. Pontifex illis jus ex fua

provifione quaefitum adimere vellet, nifi prius viderit vi

Concordatorum jus jam ademptum, vel provitionem finito

termino effe fupervacaneam , & ex fe iterum diflolutam.

Etiam in altero cafu res haec non erit fine difficultate, ubi

nullus forte provifus Apoftolicus extat, fed res adhuc in-

tegta foret : fi enim Capitulum Summo Pontifici nominaret

ll.

perfonam u) videri poffet fummo. pontifici fic illi praejudi-

cari, & quafi Capitulum jus fedi Apoftolicae refervatum eo

i

modo involare, & ufurpare vellet.

* TII. uöd fi Deþ'anus, & Capituïum; ut Ecelefiae con-

z

fuülatur adverfus incommoda , & pericula, quae ex diutina

vacatione evenire pollent, fcribant, & certihicent de 1is re-

ü

bus fummum pontificem fuggerendo perfonas aliquas gra-

i

fas Capitulo, & idoneas, petantque , ut fua Sanéutas indi-

late alicui de eadem praelatura providere dignetur x), fed

X

:

x

i"

Il

u) Maxfme fi cum U&cfeto, vel Concïufö Capituli , ä

ut fukj»fcri ptio*

- nibus po&gïantium Eideim-forte praefencetur;

a-

IN

x) Quemadmodünm: ini aliis refervatoruni beneficiortüm cáfibus fleri ju-

[

aut cenfuit S.

betur: in Conft, Extrav. Execrab?lis-'j. !f:.aexþeþn:lfn,þ

ipet an—- :

ed-e4. 26 ekääs

& in hac methodo, fupärius relata;: difficultates f

emahent;

poflet enim interea fuifle provifum a Papa,

& taliter provi-

*

fus Pofc trimeftre re adhuc integra compa

rere

IV. Proinde cenferem confultius fore, fj ad duétum

Concordatorum Collegiata füo utatur jure; ut fi

fuperveni-

tet provifus apoftolicus lapfo trimeftri ,

& re non amplius

integra, videat füam provifionem Apo

ftolicam utpote füb

conditione refolutiva faótam , ut debite in

loco beneficii com-

pareat, efle fine effe&tu, & refolatam,

feque fore impedi-

tum provifione Ordinarii;

- lapfo fiquidem trimeftri impedi-

mentum refervationis

t

confuetudiné introductae ceffat, &

fit reditus ad jus comn

1

une, & reductio priftim, liberique

exercitii Collationis ordinariorum

y) confequenter Ordina-

rius jufte ad dignitatem iftam con

feren

dam, vel c*o;ïfuetam

antea collatiQnis methodumi procedit,

V. Sin veto

proirifus—ipfe ab Ordinario velitv, & Pofüit

adhuc praevenire 1

n Curia illum,

qui alias a Papa provide-

retur, & fic impetrando benefici

um, vel dignitatem, impe-

olico, non erit illi hoc de

dire ',l?tem cum tali provifo apoft

-

negan-

- Congregatio proponere d»u'as,

aut tres perfonas idoneas fuppli-

cando Sanctitati fuae cit differ

t. II. ad Concor

in caufa augu[lana interim poffunt

d. germ: pag. 81.

& debent Decanus,' & Ca-

pitulum providere de rebus, & juri

bus praepofiturae confervan.«

dis, quanto melius,

& Salubrius facere poflunt,

» U fiuxüus differt, VII, de alternativa $. LXII.

x s

I27 M L d

f

1

negandum exparte Capitu!i, taliter provifus a Capitulo cu-

mularet jura jUIIbUS, Üj & non propterea habendm eit;

—quafi

l-

) Firmatur exemplo Do&oms Birnbeck per fequens 1nfcrnmentum

W

notariale ddupel erectum die 13. martii 1673 tenoris, — JNos

b

Decanus, & Capitulum Collegiatae Mogüadxanae in Wettera-

l

via Mog. diaecefis , nunc Francofurti commorantes per praefen-

tes notu n,teftatumque facimus : Ex quo fuper Praepofitura Colle-

giat

noftrae jam variae quaeftiones

& difficenltates moventur,

l

praefertim vero fuper actu poffeffionis ab Ampl.

D. Doctore

X

Birnbeck die i6. Febr a. 1672. canonice acceptae, ideo tefta.

mur, quol pracd. Dominus ab Emin. ac Celf. Principe, ac

Domino noftro Archi-Ep . Mog. Joanne Philippo, nunc S. Re-

1

cordationis , tanquam ordinario provifionem in forma decente

capitulariter nobis exhibuerit , quam nos .pro noftra obli-

gatxo*ïe debita cum reverentia fafcepimus, praelrgimus, & in

tàntum acceptavimus, in quantoum ftatutis non praejudicaret.

|

Quare juxta ftatuta noftra, & antiquam obfervationem, fiquo

modo juri noftro confulere poflemus, Eundem in Praepoütum

ï

etiam elegimus, eamque ele&tionem dicto Domino provifo ex-

i

pofuimus.

Cum yero pxaetectus Dominus Doctor Bircbeck

ob affectum noftrum erga fe gräuas'höþxs ageret, provifionem

etiam. fuam debito in honore, &'vipore teneret, ut fecuriori

via incederet, Pfaepofiturae poülfüomem quovis.modo petiit, &

a nobis vel ideo obtinuit, quia nec S. Moguntinae fedi, nec

noftrae Collegiatae ullum Praejudícium facere intendebat, fed

Iu

Judxcabat fecurius fe procedere, (inec a füo jure provifionis,

L

nec a jure electionis ( fi quod effet) difcederet.

Quam ob rem

tanto libentiufeidem pofleffionem realem actualem dedimus,

]«

quanto haec refolutio remotior erat a praejudicio quorumcunque:

five 1g1tur jure provifionis,., five jure electionis poff-ffionem ac-

ceperit, a nobis nec decifum eft, nec potuit, aut debuit deci-

di

edisetie - —

quafi à jüre per provifionem ordinarü obtento recede-

ret, fecunda enim papalis foret a

q cautelam ; Quae etiam

fuperflua faepe non nocet.

VI. In cafu, ubi provifus ab ordinario non poffet impe-

dire amplius provifionem papalem in favorem alterius utpote

jam factam, femper tamen potior jure manet, utpote folus

debite provifus, alter vero provitus Apoftolicus, uti tem-

ore pofterior, & praeclufus lapfu trimeftris, fibiimputare

debet, q

uod in loco beneficii-—-prout oportuiflet, non com-

paruerit.

di; chum praefertim non intenderimus Emin. ac Celf Archi-Ep;

Principi Ele&ori tanquam Ordinario, & Domíno noftro Clemen-

tiffiumo ullum praejudicium quoad jus collationis per hanc pof-

feffionis dationem generare, de quo per praefentes p;ote&amux.

a

427

m

.

)*

I

('

V

EEE

z

P

YT

y*

;

b&*ä*

s

: POSI-

e6c

ï(ï 23 —— päww þäW

)

- n

m

:

——

9)

E RTTTUESURUMEUMUUUSUM ET

ä

Xj n

j X:W—w.,,.-

"EM u R "

POSITIONES

EX UNIVERSO jJUR

|

n

i

I. J us Naturae univerfale, necen'amum, & immutabile eft,

h

2. Jus Naturae defenfionem etiam occifivam fervato Moderamine inculpatae

tutelae non 1mprobat

3 Pa&a ('unt fervanda, & thbet pacxfcens altex*um ad 1mplendum pa&um

cogere poteft.

4 In reparandis, atque in pofterum avettendis taefombusgus laefi m lae-

dentem in abftra&o infinitum eft.

. Praefcriptio, ac fgccefio teftamentaria , licet fat juftis de Cau[ïs a ju'i

Civili ordínata , a jure nàturali ignorantur.

6. Ad educandam pro'em conjuges fibi invicem obligantur ex natuta pate

Matrimonialis in Re!' pectu ad exteros, geque ac ad xpfos hbems.

3. Pace inita neque Iaeüoms neque vis, autMetus Exceptmm locumeüï:

natura transactionis pubhcae docet.

R.

8.Sunt-

jS

ä&*ä

*

190 ä*säs

8 Summo Pont fïm Pmmatus honür]s ,& ax.tncmtaus campent im E'ccler*æ,

9 jus deemnas perc:pwnd: exzraneo cemra pam»hum competens ad No-

valia haud extenditur.

L

l0. Regimen Ecclefiae ariflocratico - monarchieum eft

11. Concordata nationis germaniae habent rationem veri paéti inter füum-

mum Pontificem ex una, & imperatorem, ac imperium ex altera

parte mm.

K

*

,F'

*

12. Sponfália Cïandefïxnä non. obfï*ante ïebe dxæcef'ana moäerm impedi-

entum pubiicae honeftatis producunt

15. Matrimonium jam feparatwn propter 'unius adultenum red'intez-"raws

propter fornicationem vlterius ex poft factam.

*

14. Filiusfamilias haereditatem re&x*'uz.re rogatus praeter legmma'n etiam

X

ireeellianicam deducere poteft, -

i5. Minor ref'gnans füum beneücmm Reüxtutxmem in mtegmm re&e pw

teft praetendere.- .

16.

Donatio Ecclefiae facta ob l'upervementxam hberomm revocarx potcü&

FT

OmneR ei Vendïtae peaculum (ieut & commodum pe.rfe&o feme; cort-

tractu in E mptorem tranfit,

1$5.

Ex Redditione Chxrograpïn nan / Yero pxgnons dghxtum cemfe:ur re«

mlä"um,

4

T9.

Mater etiant p'ra pmpno fïfz*o m&:ercedeas Exæpsmna fenatus Con-

fult vellejani fe tueri poteïï;

20,

Bonae fidei pofïefï'or f'm&us omfies , quos perceplt, Domxnn Kem

fuam vindicanti reü;mere tenetux ex&ames, non autem cenfums:os.,

z:.. Cïanfïafa Codmlïans te äamexm non ad;e&a nomn praefïzmxtuf.-

31

Jt

Md E;s

lod

edimeT

e

22, Ex teftamento ob pra&entxonem Lberorum nulle nec. Iegata , fiec Eäeïw

'commifla debentur.

23. Teftampntum perfkö*um P* Coazcmum revocan non potefc

24. Lxcez contrahens cum paupillo fire authoritete tutoris Veré obhgetur

pupillo, 1pfe tamen gapxüus vmüïm non ebhgatur

25$.

Pax tam Religiofa, quam, *Neitphahca licite., &. Vahde cum. A. C.a

'addictis inita fuit,

d

26

Statibus Carbo*:cxs in fzhcïato:. fuos a*v'erï'ae Rehglom addx&os— JUILS"'

diétio Ecclefiaftica comipetii,

E

P

27

Poteftas leges ferendi vel latas authentiee ïnterpretandx eft penes t9z

tum Ímperium , adeogue nullus ftatus exeludi poteft.

28.

Congregato in Comitiis Imperio, Ele&tor Mogurtinus munere Direto-

ris generalis fungiturg«quod vacante fede Archiepifcopali & Capitule

.Moguntino coz'hspeut, nüïlætänua autem Archi-Epiftopo Colonienf.

9.

AÀnnus normahs zon pro Regula fed Excepnene accipi debet,

P d

Sicut Dontinis. ernm*rlaabus jus. cïagendl ad emigrandum in P. W.

30.

conftitutum a&, ita ex pari R.atione eis jus trausplantandi fubditos

J

*

diffentientes negari non poteiäs

3I.

In dubio quedhbeg feudum ponus praefum:tur mafauhnum, quaw

foemininum.

In feudis Imperit Míajoribus fölus ïmperawf eft judex , & folus mæ-

32.

"

veftit.

33

In fücceífiorie feudsli mulla teiï:æäemx fatio fiabetur, fed Iegxtæma eäw

tinet fueceftio,

Praeïams Res infeudari folítgs mortuo Vafallo aä Ecclefiam yéverfas

. libere, fi ita expedire videtur, iü feudum denno concedere poteft, -

35. Mu*

eAee

132 9-

35. Mutatio fa£ta in litteris invettiturae la

gl'u* XXX. annorum cbntraäi&io-

ne haud interpofita nocet.

7. Deli&um fundat forum, cdnfäquenter & exteri

-£es , illius territorii forum fortiuntur.

in alicna : deii:igucä—

37. Principi jus aggratiandi in omnibus deli&tis competit.

?. Jursdidio Crminalis Hmperü fatib

us vi fuþerioritatiä- tqrritoräaiis

competit,

39 Ut þoena legibus ü.atüta locum ,habcat

$.

" Reus--aii-t convincatur necefle

eit , gut confiteatur,

ETA

N

g

—

FUR

P

—

SS

ï(

E

(

"ü

UM

—

RA

n

NT

^

/

56*&1

$E s 3

ts

C

LT

* A

QUs

gY

SI

vt

d

—

b

d E

r2

at

p

Cs

*

2

us

—

2

ia

2;

E

x

m

915

AL

AC

d

4

ts

*

E

3

4»3

5

*

72

À

M

*

P^

a

as

2

-

*

»

Es

3

A

E

7

d.

d

:

"

v

i

a

us

F

CM

*

P

2250

2

o

*

$

Vi

j

D

d

*

z

e

5

3

D

J

Vi

m

A

AE

Cs

du

E

E

E

,

o

2

du

k

m

d

—MÜ 2 ( -

u MM E H

——

o

a o

a

24

n

z5

zx

—

-

Em

A

s

DO

i eces

d

zee

TM

a

m

m

as

epios

E

ERE AL

P

r

d

MUU

* j

se

Nernet

x

s3

E*

E

-

m

NI

EL

REHIQE n lU

z

i

E.

b

2

$

U

—

-

V

U

DISSERTATIO V LIT.

T

JURIS PUBLICI ECCLESIASTiCï

S

R

9

CONCORDATA GERMANL&

co

VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset

PRAEPOSITURIS AB

ALTERNATïVA,

115

r

EXCEPTIS, ET SANCTAE SEDI APOSTOLICAE

Balnce Q

NON RESERVATIS:

O

o

E

QUAM

. UNA CUM SELECTIS EX OMNI JURE THESIBUS

Focus

ä

D

EX INDULTU INCLYTAE FACULTATIS ]URIDICAE

IN ALMA UNIVERSITATE MOGUNTINA

N

PRAESIDSE

—"

M

GEORG-.

|

QAN

SCHLOER,

.U. D., DOCTORAT. THEOL. CAND. EMINENTISS. AC

i

| 40

CELSISS ARCH[ EPISC. PRINC. ELECT. MOG, CONSIL, ECCL. AC

11

SIGILLIFERO, EJUSDEMQUE IN ALMA UNIVERSITATE MOGUNT.

SACR. CANONUM PROF. PUBL. ET ORD. FACULT. JURID. ASSESS.

|

ET P.T, DECANO, COLLEGIATAE AD S. CRUCEM EXTRA MUROS

10

MOG. ET AD S. JOAN. BAPT. AMOENEBURGI CANON. CAP. ET

|

RESPECTIVE DECANO, IN HOSP. ELECT. AD S. JOAN. BAPT,

PAROCHO.

|

8

PRO SUMMIS IN UTROQUE JURE HONORIBUS, ET PRI-

J VILEGIIS DOCTORALIBUS RITE CONSEQUENDIS. PUBLICAE

|

7É

ERUDITORUM CENSURAE SUBMITTIT.

JBJE?RNA?&JDUS C .A U O.ILU.S

5

6

DE ]B .R JE.JE

I

N

COLLEGIATAE AD S, ANDREAM WORMATIAE CANONICUS

I

5

DOMICELLARIS

MOGUNTIAL' DIE ?

NOVEMBRIS MDCCLXXXI

4

—

—

A

L»:*»Qä

Mi ——2

I

Illllllllll IUI l z

3

Ex Typog. Ele&. Aul. Acad. apud Joann. Jof. Alef, Hared, Hacfinez,

2

1

U Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com