Hf306-1 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Periculum Juris Publici Ecclesiastici Catholicorum Ad Statum Germaniæ Accommodati, 1 N NVWT &X E r a WW 3. Ls at T- « i. m 9 ÀÀÓÀ7— —— . x ss AX s EE - "u o í N12«510164294 021 Y ] N — MARHRIUNLR LA - UB Tübingen » p e ,J& 2t M " » j E h. N 1 L^ d » : IU K ! AD Ü COM H ijis ] l/exee n a i PERICULUM JURIS PUBLICI ECCLESIASLICI CATHOLICORUM :AD STATUM GERMANI/É ACCOMMODATI. OPUSCULUM I COMPLECTENS PRINCIPIA, ET ADMINICULA /&æ N / U r i "t ,fäJXxæ YA M N sE Sx N ^ w - FRANCOFVR*TI AD MOENVM. Typis JOAN. BERN. EICHENBERG. Sen. Anno 174f -E»3c UE2 €rry C — - -55 0. W.MWWI —3 es Si5i5d5554 T : RUT ORE RN URUX x B cenn MenHE t e TE Y TOTQU RUPT EE t LE N CHU Un CAPITUM. I De S. Scripturà. pag. . II De Traditione. pag. 15. ÜT IH De: De Obfervantià. pag. 23. Is IV De Symbol-is. pag. 26. D ( p V De 'COnfenfu Ecclefia Päg 29 D VI De .Decfetis SS. Pontificuni De i p2g- 39. VIT. D De Concilüs, pag. $5. vll VIlI. /pe Corpore Juris. ]uü inia- nai. pag. 74- IX De Corpore Juris Canonici pag. 79 [ X De Authoritate Patrum. pag 96 XI cufn De Concordatis. pag. 92 XII De Conftitutionibus Imper pag. 95 xlll J XIII. De Transactione Paffavienfi, & Pace Religiosà. pag. [ 103. XIV, De Pace Weftphalic. pag. Ut II4. i VY "n Hocr q&ï XV. lt I fun c,(f De Hiftorià & Criticà. pag. interna 123. Conver M qut p Qüt teo fl&üm ] * k hm 6o ? Ne E * Ju; * ple Cau| pu ceff PRO. Data S NY n EE ' h x a* , rl) N oN enfl, P» ( s « N X A LUH 2 lC TA SA E Nv ... : —— NT po N-2 »» E. PROLEGLOMENA. Us Ecclefiafticum eft regula * jufté ac pié p vivendi, ** Chriftiano praícripta. Busfieso MUAUE * Hocnomen oli m placuit pro vocabulo /egis, Vid. infr. c.7.6.1, ** Hic finis Evangelii: ad Tit.2. v, 11, & 12. Cztera, uz crumenz, pompz dominatui favent , juris Ecclefia- flici appellatione haud dignor. II. Ut jufté piéque vivat Chriftianus, necef- fum eft, omnia cjus negotia rité ordinari, five interna intelle&tüs & voluntatis, five externa p converfationis fuerint. . II. Hzc Chriftiani negotia aut funt publica, * aut privata. ** Pro utroque genere requirun- tur regule: unde refultat divifio Juris Eccle- fiaftici in publicum & privatum. * Zítimantur ex objecto comiuni, concernente Religio- nem, fic, ut non fit caufa wnius Chriftiani , fed omnium, e. g, Recaa fides, Sacramenta, Liturgia, Hierarchia, &c. * ** Nempé ex quibus non pendet falus vel ja&ura totius Ecclefiz, fed unius alteriüfve tantum Chriftiani, IV. Jus publicum ordinat Statum Ecclefix , * Jus privatum negotia fingulorum. * Plerique tituli in Corpore juris canonici continent jura publica Eccleiz : extant nihilominüs ibidem ali, qui caufas & a&us privatos hominum dirigunt: e. g. pro- ceffum civilem , contractus , teftamenta, damnorum re- parationem &c, m in- n V. Juris publici Ecclefiaftici do&trina venio | 2 PROLEGOMENA. VIII : venio paffim difperfam, * At vix eft, qui illu« apimam u ftre hoc ftudium methodo recentiore fic uno Cuffimam ( libello concluferit univerfum , ut is facilé An- 1 Confer, 1 tecefloris Catholici lectionibus academícis que- I Q at infervire: Hoc num é voto przftiturus fim Tiibus 20 deinceps, prodromus ifté periclitabitur. ** Qmnium U * Multá; ptxfertim | quz ad jus publicumi ctedendorum pertinent, proftanr in Cathedris Theologorum: Cano- Tmovat nifte jus canonicum püblicum promifcué tradunt cum qUOQUC ( jure privato juxta titulos Decretalium. Publicifta fion pauca juris hujus capita pertractant cum jure publico giof': Col Ali Yil À profano S, R. Imperii. qui felectas dc argumento fingulari differtationes edidére. ** Methodus mea imitatur eam , quam clariff. D. Mafcov A in Principiis jur. publ. tenuit; brevis eft ac. ordinata, ftus, m pauca praterit, eruditioníque explicantis multum fer- ceflos ! monem adminiftrat, Vl. fus Eccletiafticum nomen trahit à gra- Ia 1 CÀ voce &wweie. qux Catum , Conventum, Chri- Concionem fignificat. qualemcunquc. ld ftianis Ecclefia eft Catus facer hominum bap- tranftulit UY u tizatorum , fpe falutis xternz eandem Chrifti Íüb ceri doctrinam profitentium. De Capite & membris hujus cztüs confultó hic abfï:.rabb, Cedebont ne, quod nolo, in ipfo mox veftibulo cogat litigare, Converf VII. Hzxc doGrinz Chriftianz profeffio non tteulm latitat in folo corde, fed foras prodit per actus Toplici externos, 4deó quidem, ut fidelis fe fideli affo- Alïterl Q 1 ciet, & cum quolibet paris religionis homine | u P* W conjuncdtioncm quandam facram palam incat, QX M quz fingulari nomine in Symbolo dicitur Com- munio S4NCTORUM, * X1] * Fideles primitüs vocabahntür Sancti, id eft, Deo & Chrifto Ut Con Ípecialiter confecrati : S5, qui funt Coloffis ,. SANCTIS ttm, i Q fidelibus featribus ad Coloif, 1, Nomen Chriftianorum Aniochiz primüm acceperünt, A& II, Y, 26, VIII, MT PROLEGOMEN A. 3 VIIL Societas ifta, habens cor unum & ) qUI M s animam unam. AG.4.Y.32. Conftituit perfc- te Íic w &iffimam Cvitatez , facile A« . Confer, Ickftat Element, Jur. Gent. C. x. $. 4. Tcis que- IX, Quz communicato confilio collatisque itrus fim u " viribus gloriam Dei & Salvatoris Chrifti pro fine omnium ultimo intendit, - cfedeorum orum Gno. ÍImó veró, ne fxculi cupiditas animos divelleret, olim trádunt um ublíciltz on quoque communionem bonorum temporalium reli- ciofé coluit. jure publico Vide A&. 2. Y. 44. & 45. & C. 4. Y. 34* : argumento X. Hujus Civitatis Author fuit Jefus Chri- /f. D. Máfcov ftus, propagatores Apoftoli, eorümque fuc- Lac od ; mültum &t« ceffores Epifcopi. Tettull: Lib. de prafcript, Ín cà regulà incedimus ( fcribit dlit à gtt- C.17.) quam Ecclefia ab Apoftolis ; qu&oli à Chrifto ; Chriftus à Deo tradidit, JoTeDCUt, d , C XIi In Apoftolos poteftatem Sacrorum non inum b 1 tranftulit populus fidclis , fed ipfe Chriftus , nec em Chii fub certis legibus, padis, refervationibus , ac- cedebant Ecclefie Neophyti, id eít , recens - ; Bicafinbos converfi, fed, quam eis credendi ac vivendi ;at Il'tf'gï[go : d g regulam prafcribebant Apoftoli, candem in ofcdio o firaplicitate cordis fequebantur. t pct aQ Aliter conftituebantur Civitates profana , al iter Civitas Dcl. fdeli 4fo- Summam terum , for- Ibi populus re&oribus conferebat Hic omnis authoritas à i homi' mámque Reipublicæ ngrabat. - Chrifto folo in Apoftolos derivata cft. ^ —— lm Joedt; XII. Igitur Apoftoli ordinabant Ecclefiam ; ciur a üt conftat ex Actis & Epiftolis corum. CaftrA au- * L cimn venero , difpenam. x Cor, 1 1. Y. ult - XII. lf y 5'4 NCTIS A 2 e Cioltnorum ^ ii ? PROLEGOMENA,. ] XIII. Apoftoli proponcbant Fidei Capita, u p Controverfias fübin ortas decidebant, hzrefes tionem Kcc damnabant, materias morales & dubia mota X C refolvebant. Clriti d f Confer, AC, 15. & 1. Cor, 6, 7. 8. &c. Áipoftoloru XIV. Apoftoli conftituebant Prafules , Pres- efum erat byteros & Diaconos, five Miniftros, qui atten- mitti dis v derent gregi, eümque regerent, A&. 2o. Cederent; « Hujus vei gratiá conflitui te Creta, ut ea , qua defunt, tor- Doviter em rigas, (b con[lituas per civitates P RESBYTEROS, ficu ER Vnde incre £ Ego difpofui tibi, ad Tit, I X V. Hoc pa&o Ecclefia erat Civizas ordina- - iE tifette G] 74, in quà civesinequales, & membra difparia fuére , non eundem adum habentias fed alii vifihiem, Qui onye. regebant, alii regebantur, alii docebant, alii docebantur, prout fimilitudine corporis huma- ni pulchré id dilucidat. S, Paul. z. Cor, z2. que fidclis. Geltad & XVI, Civitas autem ordinari nequit fine nor- Uanouilta mà & regulà, ut quisque fciat muneris fui par- I tcs, atque omnia ex ordine gerantur. IN XVII. Unde füápte naturá refültavit Jus Ec- fj u clefiafticum, nam civitas fine jure nequit fub- fiftere. , IT ( fen Ec fi | XVIIL Hoc Jus vel ab ipfo Chrifto confti- ! C.()nq tutum fuit , confequenter Divizw cft ac im- Ofpü&hr mutabile; üt res credende , Sacramentorum üorita ) Subftantia & renovata Juris naturz precepta: Qütiones Velà difcipulis Chrifti, prout indigentia Eccle- Q H fiarum id exigebat, & eft humanum, acciden- Riticufa tarium, ^g PR QL&EXC.ïOMEN Á. l Cai, tarium , pro mütatione temporum in zdifica- t herds tionem Ecclefiz mutabile. Dja moti XIX. Cümque Ecclefia Dei ex promiffione Chrifti ad finem ufque mundi perduratura fit, Apoftolorum veroó evum morte defierit, ne- ss Pres- ceffum erat, poft eos regimen Ecclefiz com- mitti aliis viris, quiin Apoftolorum officia fuc- W Qui dttrl- 20 cederent; ac fidelemn populum in variis cafibus i dofunt, tte noviter emergentibus novis rcgulis adjuvarent: XEROS) /;(W Unde incrementum Juris Ecclefiaftici humani. "XX. Ex hác füccin&tà meditatione patet, ma- ht urliMt- nifefté falli eos, qui Ecclefiam Dei ftatuunt zz- ra ia vifibilem , meréque internam, $. 7. 8. 9. aut 5 fed di qui omne Regimen fpirituale externum explo- unt, al dunt, (f,12. & feq. aut qui arbitrio cujuscun- xis Juma que fidclis relinquunt, quam quisque regulam y I credendi & vivendi fibi velit effingere , ac pro it/ne nar tranquillitate fuz conífcientiz privatim tencrc. « II j füi p* XXII, Nunc ad fontes & principia Juris Ecclc; fiaflici. Hzc funt: I. Scriptura Sacra. II. Tra- i Jsc ditio. III. Obfervantia. IV. Symbola. V. Con- gt fü fenfus Ecclefiz. VI. Decreta SS. Pontificum. IX. VII, Goncilia. VIIL, Corpus Juris Civilis. 0 confh Corpus Juris Canonici. X. Concordata. XI. Au- thoritas Patrum. . Accedunt in Germanià Con- f ac m jentorurt fütutiones Imperii , pax rcligiofa, & W'eftpha- lica, Hiftoria, Dogmatica & GCritica funt ad- fià fide minicula. 4 ao tac af CAP À 3 * CA ( 0) 288 Ho prim & - f hn Z AE CY N LWX 64 A N : quius| 2 L 2 r ien E A (2 ]uäæi j VE N o ict ( 1las cr s Q Q AANEXSMN VASPAAN y& UA lain r CATUT E dabantur fum dilat DE Confer, E m* 4A SACRA SCRIPTURA. N fen pro I. enim b CRIPTURA SacnA dividitur in 7e£us & No- --- inft HHH v 'Teftamentum 5 Utrumque continct pre r VFeritates & Prcepta. otdinant Cremipi II, Vetus Teftamentum quoad Veritates cre« dendas non eft (üblatum per Novum , nifi quód Nunc Hebrzei fidem de zafcitwo Metffià habucrint, fa i ví Chriftiani de z4£0, Sicque futurum in prafens, figura in figuratum, umbra in corpus tranficrit. V.À Wte un Àn Novum Teftamentum adjecerit Veteri novas veritates ; à Patriarchis nequidem fub figuris & vclo creditas? Difpu- ipubl tent Theologi. Mihi fatis eft ftatuere ; Jus credendorum, lcre quod extitit apud Ecclefiam V. T. , non efle abolitum in nová lege, cum propofitio fidei femel vera femper ma- Tiino neat vera , nec tolli poffit per contradictoriam , falvà Dei revelantis veracitate, 8 o er III. Unde confequitur ; quód quidquid cre- be dere debuit. Ecclefra Hebraica ,. bodienum credere CGP debeat Chrifliaua , cüm nihil quoad fabflantiam vc- qur; um credendarum fucrit füblatum. Víti Hoc CAP. L DESAC. SCRIPTURA.. 7 Hoc ptincip ium notet Polemicus , fctvii: enim ad demon- ftranda qux dam capita religionis nofítrz , ea videlicer, in quibus priíci u dzi nobifcum convenerunt. Sic E, G. Poe- animarum in alterà vità olim crediderunt nas temporales udzi, tefte h iftorià Machabzor., Lib, 2, C, 12. ergó & jllas credent Ghriftiani, À ; IV, Precepta V. T. duplicis funt generis, Alia in reftauratione orbis poft diluvium à Deo dabantur Noémo & pofteris per orbem univer- (um dilatandis. Gen. 9. & dicuntur Neachica. Confer, Henninges Obfervation, in Grot, de J. B. & P. pag. m, 4, & $. M. Alia fant Mofaica, à Deo di&ata, per Moy- fen promulgata. Et quidem in triplici claffe , vel enim bonos mores ad normam juris Naturz inflituunt, velarbitrarios ritus religionis publice o &Ne- rafcribunt , vcl politiam & judicia Hebraorum ;e continet ordinant, proptereáque dividuntur in Moralia , Ceremonialia & Judicialia. wiilts cïf' Nunc, qualis iftorum praceptorum in Eccle- , nl quo fia fit ufüs, examinemus. fabuetintb n ïïffCHSV V. Acprimó quidem precepta Neachica, ut- s cranierit ote univerdlia, non uni duntaxat particulari oyis " eititth Reipublicz , fed toti orbi reftaurato data, non «ditis? Dipr duxére abroganda Apoftoli, nequidem ea, qui . qelenion mutationem tuliffent, (j abolitn n ? fcmpffh m Hinc przceptum Apoftolicu m A&, 1«. retinuit abftinentiam ( Dd à (anguine & fuffocato , quanquam'üdelcs ibi onere le- jam umeiüone , pronuncientur li- gis Mofaice , ipfà adeó circ ut non obítante ifto prz- beri, Qui a utem factum fit ; ui/W qe cepto Apoftolico Chriftiani ja m à pridem manducent /27- [ïfüif?' ( d» fufocata? ignoro : an iftud przceprum inno- :üllïlï guinem legis. bumana abrogationi obno- várunt Apoftoli iz vim xiz? Wiw r 4. Ht $ CAP.IL DE SAC. SCRIPTURA. C theoz xixz? Aít non videtur ad rem tunc fuiffe , declatare po- pulis libertatem à lege Dei , & imponere pracepta ho- o minum arbitraria, Verifimilius eft , retentum effe pra- Cf ceptum , quia non Mofaicum , fed Noachicum fuit, con- dtban fitent currente. forfan perfuafione , fanguinis comeftionem effe contra naturam , qua poftmodum fuit depofita à fidclibus, 1. Y. at 1 VI. Pracepta V. L. seralis manfére apud vàt Chriftianos, * fed pauca fünt, qua ffatum Ec- Ib clefiz publicum concernant. E. G. Pracepta pri- m tabule, quibus cultus veri Numinis &con- Quod pri à fifey temptus Idolorüm przcipitur. * Legem enim naturz: non füftulit lex gratie , dicando fublimioribüsque mandatis elevavit, ff:d perfecit ; Qu legis din( VIL. Preceptorum Jwdicialiws V. L, nullus eft hodie ufüs, qui obliget fideles ad obfervan- con(uer bus om tiam, có quód Respublica, cujus gratià unicà Tib j ferebantur , exfpiraverit;; Quanquam Principi non fit prohibitum , eadem pro íüo territorio » Convgrfat enim ] reífuícitare. ?* n»ïgt * Praecepta illa politica & judicialia à fapientiffimo Legislatore Gi l, 1 provenerunt, quid ni igiturca, quz indoli nationum no- ftzatum non repugnant , introducere liceat? Sic E. G. gra- l$ l dus prohibitarum nuptiarum poffent ftatui ad normam C. 18. Levit. Sic ordinire poffet Ecclefia, ut Clerus nul- q [ü f€p Ventre los poffideret fündos ad exemplum ftitpis Leviticz , fed viveret ex folis decimis, primitiis & oblationibus, An Confim J non Jus ipfum Canonicum fepiffimé provocat ad Jus V.T. E. G. in Cap. X, de teftament, Cap. 13, de Judic, C. x , ligum de adulterio & fcup. ? Wg ] l, f Prini ) VIIL, Przcepta Ceremozialia V. L. quoad cul- tum Dei externum ab infante Ecclefià Chrifti s ( fervata fünt, unià cum novis ritibus. Quiim bant Sic Petrus & Joannes afcendebant in templum ad horam ora- tionis nonam AGt,3. Abftinebat Petrus eícis communibus fub | & immundis, Act. 10, y, 14. Paulus circumcidit Timo- us theum, V DE SAC. SCRIPTURA. 9 CAP, I. ii gee theum, A& 16; y. 3. Hortante Jacobo & fenioribus ex- 2 l- folvit votum Nazareatüs & oblationem , ne offenderet 1 ef p Chriftianos , & zmulatotes paternz Legis , ut omnes , qui fuit, cot- de Paulo audierant, quód docerent difceeffionem à Moyfe, onem effe fcitent falía effe ndtrata , legémque à Paulo cuftodiri, A&, i üdelibus, 2i. *. 1. Profeffus eft fe Pharifxum, A&. 23. Grzci atque Romani primos Chriftianos referebant inter Judaos; «t ud velut particularem inter eos fectam, Actor, 28. itim Ec- IX. Paulatim tamen abolita eft Lex Mofaica, epta pre quod primo fiebat, abíolvendo faltem gentiles $ CO à füfceptione ejusdem. A& r;. Deinde prz- dicando impotentiam circumcifionis operum- d petfect, que legis, extollendo virtutem Baptifmi & fi- dei in Chriftum, & affüefaciendo Judzos ad L, nulis confüetudinem menfíásque gentilium; de qui- ofervate bus omnibus Apoftolus Gentium, in abolendis tà unió ritibus pauló magis cordatus. Drincip Converfatio Petri in utramque partem vacillabat , abfentibus etritorió enim Judzis edebat cum Gentibus , przíentibus illis abfti- nebat cícis gentilium ; reprehenfus proptereà à Paulo, ad Gal. 2. gt ronurm n0* X. Sic fa&um , ut Chriftiana Ecclefia radi- * .L G. ia j normam citüs fepararetur à Mofaica, cujus tamen de -Jenus n ventre prodiit, ad eam fe ab initio habens viticz ,K i confimili nexu, quo Se&a Pharifzorum ad. re- .nibUS, liquum Judaifmum; ficut cnim Pharifzi erant gd]lls V- ! mdic. GL Judzi, fed diverfi à Sadducais, Effenis &c. Ita primi Chriftiani fuerunt Jüdai, fed à neganti- bus Chriftum divifi. od al Quidam ritus , videlicet qui vel per modum figurz przlude- j C bant noftris, vel quibus efficaciores alii furrogati fuére , fub peccato prohibebantur Chriftianis ; velut Circumcifio, um t* efus agni paíchalis &c. m l XI, j t Timo- À s5 - gt Xo 4CAP. I. DE SAC. SCRIPTURA. XI. Nihilo tamen minüs ab Ecclefià Chrifti en adoptabantur nonnulli ritus Ecclefie Mofaicz. E[ju [ E. G, Sandificatio unius diei per hebdomadam , fubftituto tamen primo in locum feptimi fivé Sabbathi. Le&io Moy- Xl fis & Prophetarum , cantatio pfíalmorum Davidis in Con- ventibus facris ; ufus lampadum-ac luminum,; aquz lu- teris, Ítralis , benedictionum, oleorum , jejuniorum; oblationes culum decimarum & primitiarum , dedicationes Templorum, eie- &io & confecratio Altarium, inauguratio Pontificum , fa- faflci. cra unctio Principum & Sacerdotum ; veftitus facer , jn- ftitutio Feriarum & Solennitatum. vigean tficat Speciali Conftitutione manfit Pafzha , lunà plenà poft zqui- Mofi noctium vernale die dominico celebrandum ; de quo Con primis fzculis graves pugnz inter Ecclefias Orientis & N Occidentis , fopite in Concilio Niczno I, noviffimis veró temporibus poft reformationem Calendarii retufcitate, ma- X gnä contentione inter Proteftantes & Catholicos tum ra- tione feriarum in fupremis Imperii Dicafteriis inchoanda- tana rum , tum propter fubditos ftatuum diveríz religioni ad- fl M dictos, fa&tà , cujufmodi nuperrimo anno 1744. vidimus in 16.3 Judicio Imp. Aul. ventilari intee Principem ab Hohenloh- Partenftein & ejus fubditos, Miror fané , cur in re res, ] quz ab inftituto meré humano provenit ; Chriftiani l tantopere collu&entur ? Quidni venerantur memoriam inftitutionis Euchariftice ; paffionis & refurrectionis Do- farc minicz fixo die? V.G, 25. Martii, eo nempe, in quem Jou juxta caleulum Chronographorum verifimiliter illa inci- diffe putantur, — Quid luna plena zquinoctialis ad rem fa- thini cit? Quin ftabiliter celebramus Paícha inftar Nativitatis Obe Domini ? Quid opus eft tantà varietate in tempore ec- clefiaftico , ut mox citius mox ferius Pafcha habeatur & j X Pentecofte ? Tar N dt XII Ex ha&enus dictis colligitur, veterem de Á legem quoad credezda omnino, quoad Z»fcipli- nam veroó parum faccre ad ftatum publicum ) Ecclefie Chrifti. Ler Fruflrra igitur funt, qui à ftatu Synagogz Judaice publico Qu argumentantur ad Itatum Ecclefie Chriftianz , quia fta- «f tus Ecclefiafticus Hebrzorum zque parum obligat noítram civi. Do À CAD. T. DE SAC. SCRIPTURA, Yi Chrf civitatem facram , ac ftatus eorum politicus civitates po- Lofcz. liticas, Novum Teftamentum , novum fodus , novi ri- abftito tus , nova poteftas eft apud Chriftianos, o MoJ- XIIL Nihilominüs ftudium Teftamenti Ve- .in Con que lü- teris, & notitia Reipublice Hebraice admini- obiriones culum haud vulgare cft Candidato Juris Eccle- orum,de- fiafüci, eó quód exemplo legis antiquze multa fcom , ht d vigeant in Ecclefià. E. g. Papatus inftar Pon- /N. tificatüs Aaronici' : Concilia more Synedrii Mofaàici &c. of zqui- dt quo Commendantur przprimis o peta Joannis Seldeni Angli ; qu& Xients & fcripfit de Republicà Hebraicà, fimis vet u XIV. Scripturas N. T. veneramur mertoó os tum La tanquam Legem funmdar nentalem (atüs Ecclefia- inchosnoa Matth. h'gioni d ftici. In his quippe ftabilitur Ecclefia. vidimus i Affumuntur futuri ejusdem re&o- 16. Y. 18. Johenlol* res. Luc. 6. Y« 13. In jungitur predicatio Evan- cur gt um orbem, Matth. ult. y. 19. X Chilliani gclii per tot genoriam Marc. 16.y. 15. Confertur potcftas Clavium. xl Do: Joan. 20. Y. 22. -Concreditur cura grcgis Do- m qum) Indicitur : a infï' minici, Joan. 21. Y. 15. X feqq. d rem d obcdientia erga re&tores Ecclefiarum. 2,. Thefs. N;ziviratis Inftituuntur ritus pri- 3. ad Habr. 13. Y. 3 p Joan. 3. & Euchariftiz. ieitur * marii , Baptiími, Matth. 26. &c. Defcribuntur veritates crc- dende, & pracepta vite pcr omnes paginas. Y cthCm d ;/!z XV. Contrailla, quz Chriftus ipfemet de- yyblicit fcat terminavit, nihil ftatuere potuerunt Apoftoli , multó minüs fuccedentes illis prefules , funt d qublica enim tantüm Miniftri & Difpeníatores , non ufa * Domini & Plenipotentiarii Myf&eriorum Dci n 110 kfam qu VI. C r, CAP.I DE SAC. SCRIPTURA, XVI. Evidens autem eft ex Aàis & Epiftolis Jibris G Apoftolorum, non omnes quaeftiones, ad re- fed ii gimen Ecclefiz facientes , à Chrifto Domino i padd nulfion anticipato ita enucleaté preftitutas fuiffe , ut q j haberent Apoftoli decifiones in promptu pro dido modus quibufcunque dubiis, fücceffu temporum à Ephef quocunque movendis. XX ] Sic V, G, quoad receptionem gentilium in Ecclefiam opus erat novà revelatione, A&t, 10, quoad obfervantiam lega- er cont lium concilio A& 15, quoad varias materias morales no- vis decifionibus, quas paffim Epiftole Paulinz habent, gm ey Mu 9 Non prajudicat hoc fapientiz divini Magiftri , quafi in Evangelio tradidiffet dorinam imperfe&tam & mancam, guu fed fic fuafit infirmitas humana & fuavis Oeconomia Ec- Com; clefiz , us crefceret difcerétque paulatim, — Confer, Joan, fonen 16. Y. 12. ü&m trna XVII. Quapropter Chriftus poft Afcenfionem M füam promifit Spiritum S. Apoftolis, qui eos doccret omzem . veritatezm , ad bonum Ecclefiz fünt prlæj conducentem. Joan. 16. Y. 13. & maneret illis- fioloram Nam v cum in &ternum, Cap. 14. Y. 16. Promifit pra- bus 2 tereà fuam ipfíius prefentiam. Matth. 29. y. ult. cognc pb XVIIL Hac freti affiftentià. Apoftoli provi- pou debant controverfiis noviter füfcitatis , prout 1103 eis & Spiritui fandto vifüm eft. A&. r;. lus itduj ütte XIX. Difpofüerunt prztereà multa nova pet Ecclefias, pro eo ac falus fidelium & boni or- ügneæ Wq dinis temporísque ratio id flagitare videbatur. kUJ n n Corn XX, Hzc poteftas ordinandi ftatum Ecclefiz, dei quanquam zz radice & orizige fit divina, non X omnia tamen Apoftoloram przcepta ( tametfi libris M, CAP, I DE SAC. SCRIPTURA. 13 Epifios libris Canonicis inferta) in fe ipíis divina funt, , al Vg fed aliqua zseré bumana, Domino Hoc pulchré exprimit S, Paulus 1. Cor.7, ubi, que ex com- fe, ut miíffione divinà docet; his verbis explicat: pracipio, nonm ego , fed Dominus. Qua autem ex proprio prudenti Ju- ia pro dicio tradit, hiíce prafatur: Careris ego dico. Similis modus loquendi habetur etiam in dogmaticis, E. g. ad ponm à Ephef, $. y. 31. in verbis: ego autem dico. leam opts XXI. Ideo mutari poffunt & abrogari , tam n hege- mozales no« per contrariam confüctudinem, quàm per le- n hibent, gem expreffam. Multa obíervàrunt primi fideles , quz hodie impuné negli- j quiin guntur, Talis eft ele&io Prazlat per fortem. A&, r. X mancá woma Bo Communio bonorum. ibid. C, 2. Baptifinus per immer- fionem pera&us , abftinentia à fanguine , communio quo- Un&f. ]Wo tidiana Laicorum , oícula pacis, agapz, graves ac diu- turnz poenitentiz , velatio mulierum in tempio, &c. mfronem XX. Nec omniaita precifim ab Apoftolis Qui e0$ funt preícripta, ut nefas fit füccefforibus Apo- Ecdel ftolorum quidquam iis ultrà 2djicere. tet iMS- Nam viciffitudo temporum mutat ingenia hominum , qui- bus accommodandz funt leges humanz: . nemo id melius il pre- cognofcet , quàm qui evolvet Faftos Bcclefiz ; tunc enim j.ur perfpiciet ; quàm fapienter hac illàive pro exigentià tem- porum, rerum & períonarum abrogárit , immutárit, in- orot novárit, exafperaverit , mitigàrit Mater Ecclefia , ufa in falutem animarum modó rigore difciplinz , modó benignà ) prout indulgentiá. Certé quadam físcula ufqué adeó nefafta cx- titére, ut eandem, quam primitiva Ecclefia , regiminis ra- tionem haud tuliffent, Sic olim in jejunio quadragefimali ya p vix difpenfabatur ulli; hodie nil vulgarius difpenfatione, oni of- Vfíus calicis modó conceflus Laicis, modó negatus, Con- jugium Clericorum ; quod feveriffimé prehibitum erat, ebatul. conceffiffet (zculo X V I. Papa, fi Proteftantes in aliis fi- dei capitibus fe fubmiffifent, cddit XXIIL Hoc prater catera infigne diícrimen ,m eft Synagoge ab Ecclefià, nam illius pracepta mmäfü Jitis I4 CAP. I. DE SAC. SCRIPTURA, i d & Judicia omnia erant Z/viz4, adeóque ab ho- U r UV.U ktt43 u minc immutabilia, erant fr4c/fa, rcbus etiam :'*G & s? [E] M D 1 JI minutiffimis. fpeciatim providentia, proinde rcdé Deus prohibuit. Deuter. 4. Y, 2, zez ad- detis ad verbum , quod vobis loquor ,' mec aufere- Zs ex eo. Et Chriftus explofit vanas doctrinas & mandata hominum, quas Pharifzorum am- bitio, vel avaritia, vel fimia Religionis füper- ftitio pededentim invexerat , etiam contra prz- [ cepta divina. Matth. r5. & cum oncre gentis graviffimo. Hac di&a procedunt de difziphma accidentaria fidelium , nam quoad credeuda ( vitus fundamentales nihil. immu- M tarc poteft Ecclefia, de quo intelligendus eft Apoftol, ad Gal. r. y. 8. & 9. Sic non poffunt nova inftitui Sacra- qlh 0 menta, aut nevc eoründem materie , bené veró nova Ceremoniz, J fj Trdent $ NT lftttid h E « C P22 vl i ää*ï " [ J[' N plg BN A NI 1 ( - Q5 3) x:*,- z cy Cmpre ,l ditions N ; j ! aj fl b & ( E Z j ) * Opinion: )É u E LO i 4] primi r a , Jv Á . V indy ï?ï(*p[æ ïüjn h j Iw at I0s, i Ulii i lL. A CAP. a hu M, * ) 8 UM 1f " RE [ 2NECORER $ ! o 3 (s ORE U& J NG G. 6; O (5) d jue2b ho- : x X* X* 3X* 3X* X* [J JJ ex* CX Pa E E * 3** *i*0492 9000 Dus etim Y 9 Y 9 G OCY. C CY 96* D 63 Q Y39. ** o Y Y x * Y oS Y. VC GYS $o 3 $ : , $o proinde $ $ C? $ L :ScZo e^3 a ts ^ - - 3 ^ : 4 8 á , A0 d- MC diiiet ; Qodrinas CAPIUT IB orum qm» DE onis füper- ontr - Vere gentis IJ"-RADITIONE. I n fiddium, ; tl m« us RADITIO eft in/li;'utz'a facra. feme. fcvipto , * :ü APDCKOI, äd qua "vel ipfius Chrifli ore ab Apoffolis ac- inftitui crte cepta, au£ ab ipfis Apoflolis * agafr per ma- n yeo nod Ita feré p///AY tradita. d PQ/Z&WWI u[que Päï'?)f?iil. "Trident. Sefs. 4. Germanicé defcribi poteft: (Sitt münbfider von Syabr gu. Cyabr. fibergebenet Linterricbt. * Asj fine. [cripto id folum vult , quód inftitutio tradita non comprehendatur in cazoze $. Seriptura; Nam multz tra- ditiones confignatz funt monumentis Conciliorum ; Epi- ftolis Pontificum ; & Libris SS, Patrum. * * Opiniones Patrum , quas ipfi forté ex ratiocinio theologico primi invexerunt in orbem , quin eas ab Apoftolis certó & indubitanter acceperint, uüt ut antique & cum applaufu receptz fucrint., traditiones , de quibus hic fermo cft, non íunt. Merentur tamen reverentiam ; nifi junior ma- Talis eft communis gis erudita ztas meliora detegat, feré P. P, opinio circa pradicationem Chrifli apud infe- ros. ad r. Petr, 3. Y.19. A quá tamen hodierni dogma- tici recedunt cum erudito Quadros Hifpano, II. Alia igitur Zjviza eft authore Chrifto, alia Jumaza, authoribus Apoftolis, II ( Ió CAP. II. DE TRADITIONE, CA Mi Ó III. Rurfüs alia verfatur circa dogmafa , qua dire&é concernit credenda , alia circa fraxes, quod x | — quz fpe&at agenda. Contnetur, Tlaronem ] IV. Circa praxes alia traditio eft. zeceffaria, id eft, ebligans, alia lbera, id. eft ; arbitrarie de- Hac taque f lerpoo; i votioni cujusque rcelida ; hujufcemodi funt afperfio aquz benedide, formatio frequentior V]. Fate figni Crucis, auditio Miffe quotidiana , cre- , fireij brior Communio &c. Talia enim, fi abfit con- &t obíqui temptus, fine peccato omitti poflunt, ^ deberi Yan fanz r2 V. Traditio alia eft zzbefrva , alia declarati- fvt du "V4; alia seré oralis, — Inheffva cít inftitutio ver- Vs W mitary balis confirmans ca, quz claré funt fcripta, «t Litg Talis eft É. G, traditio de refürre&ione Chrifti : Ui f Si enim periret Scriptura , íciremus adhuc il- lam veritatem ex traditionc. VL Un Item, traditio, Tüdentinis que authentiam Evangcli S. Joannis docet; Rilite, cir inhzret enim verfui 24, Cap. ult. W6 ia Declarativa interpretatur verum fenfüm Scri- ffr 4f pturz, Talis modi traditio eft de veritate pre- fitg, i / fentiz Chrifti in Euchariftià, quia docet, »4 e/f ! Sropof in verbis: Pec eff corpus meur , non effe (umen- h Qüäd . dum zrapicé & frgurativ? , fed proprie, Item illa Qüïfumh fffl de baptizandis parvulis, declarat enim, verfüm Ts NI 5. Joan. 3. ad iftos quoque pertinere, Item, ( g Decla- Qs hn de Euchariftià parvulis non. neceffarià. M ratenim verfü $ 3. Joan. 6. cos non compre- Vil l hendi. Ó Cnferi Mer? ONE, CAP. II. DE TRADITIONE. 17 ii , qu Mer? Oralis eft, que docet, vcel pracipit, circa frtit, quod ne tacité quidem in Scripturà facrà continetur, fic, ut ex iis, qua fcripta fünt, per ft neroffri, illationem logicam haud fluat. atmrig de« Hac itaque fpecies traditionis eft plané difpatata à vetbo Dei (cemi fünt icripto , illíique fuperaddita. o frequetior V]. Fatentur Proteftantes , verbo Dei tradi- Miana, d to, ff re ip[a tale exifíat , omnem reverentiam & obíequium intelle&üs «qué ac voluntatis , fabfit cote deberi. funt, " Nam fana ratio dictat, Deo effe credendum aut parendum , Jlia drttti- five ejus loquela & voluntas promulgetur per fchedulam , inftitutio - five per vivam internuncii vocem. Quód enim homo fub- mittat intelle&um verbo Dei fcripto,; ejus motivum non : fünt rj eft Litera fcripta , Ícd autboriras dicentis. Nihil intereft, unde fciatar Dei voluntas , modó fcia'tv:lr. fione Chrli: mus adhuc u- VII. Undeanathema illud vagum & generale « traditio; "Tridentini Sefs.4. eos non videtur efficaciter ful- minare, cüm nemo illorum fateatur, traditio- Pmnfs doctt nes ipf/us Chrifli ore ab Apo[lolis acceptas, aut 4b ipfis Ape[folis Spiritu S. dicfante quaft per manus / (enfüncti- £raditas , à fe. cienter & prudeuter contemni : So- vertit pl lum propofitionis füppofitum inficiantur, nem- pé, qud extent traditiones ejufmodi genuinz. y dic fume Confimili feré ratione , quà Catholicus in thefi credens, reli- j ]em 4 quias SS. effe xvenerandas , hoftiam con[ecratam e[fe adorau- niffl; VCIfum dam, anathema non fubibit ; fi neget , bas individuas te- liquias hujus illi&sve Sancti effe ; bane boftiam e(le con- nete. ]teftt; fecratam. Dedir r VIII. Defiderabant autem cum Molinzo, tra- fon ;omprc' ditiones iftas fibi in 5 fpecie un'c'?que catalogo re- ceníeri. B Sed w* 19 CAP. II. DE TRADITIONE. C $cd tam. exa&a defignatio neque fuit neceffaria, neque duo- rum menfium fpatio, quo feffionis quartz divetfía , eáque rumne oX profundiffima indaginis capita à Theologis ventilabantur; conficienda, Nihilominus variis in decretis Concilium tens, quzf provocat ad traditionem. — E, g. Seff. 6, c. 8. Seff. 1 3 e coS' t Laud : Sefl, 14.c. r, Sef.22, c.4, & 9. Sefl; 25. &c. AMniscttz ttria Ed IX. Ceterüm dari traditiones zzbafrvas ($.V.) cttriffe n non videtur ab ullo poffe negari. Quz enim tiner. f extant in Scripturis , eadem quoque przdicaban- X Mi tur, & per manusà majoribus noftris tradebantur. Non credo, Evangelia quatuor ab omnibus Apoftolis viía Pht Og fuifle, utpote per orbem difperfis: multe igitur gentes Xcripturz t folà traditione vivebant, inftar Patrum ante-Mofaicorum , SECUNDI Q & totius Ecclefiz Chrifti ante confcriptos N, T. libros, Admittunt Chemnitius , Brentzius, Molinzus &c, neces- lus a Oil fitatem Traditionis gezeralis , quá nempe conftet , hos il- as lósue libros olim infertos fuiffe Canoni SS. Etre&té quidem: ent, unde enim noflemus certó B. g. quatuor noftra Evangelia tlocinjs non efle fpuria , inftar tot aliorum , de quibus in can.3. dift, Jrnlan; I5.nifi ex traditione? Sed eadem Ecclefia, qua hujus ge- Tw, r merica traditionis cuftos fuit, nobis quoque transfcripfit Ípeciales. Grotius in opere fuo poftremo adverfüs Riverum XIL 0j Étatuit, folaz [acram Scripturam nequaquam — fufficere, fed D5 plürim: opus effe, traditionem fequi. X. Traditiones declarativas invi&té demon- tinehtur, | ftrant adta Conciliorum, à quibusScripturarum gcüma ; Tit fenfus declaratur fübfidio traditionis. Ptizandoru; Contta Arianos explicavit traditio verfum illum Scriptur : Pater major sme eff , de folà naturáà humaná Chrifti, Tri- Wündum & nitatem realem perfonarum in divinis contra Sabellium ln M afferuit traditio, &c. "Undé, cüm difceptatur de feníu Sacra Scriptur , jure interrogabitur ; qwemodo Majores boc intellexerint, quid Ecclefia primitiua de bac illdve qua- T&V ïy T ftione fen[erit ? XL Àn veró prater traditiones inhafivas & M N declarativas dentur adhuc alix zzeré Orales, 4 ';,"7" ü & 5. Seriptura docfrina plan? diflintfa , id cft, qua- : rum Tlæg M(zy N CAP. II. DE TRADITIONE. 19 tia, teqeduo« : divetl , iqe rum ne obfcura quidefn mentio fiát in facris Li- js ventlabitur; ets. Conclium teris, quaftio eft puré fcholaftica, quz tantas BONHT rixas haud trnerctur, &c, Affinis eft hzc qua'ftio illi Theologorum conttoverfiz, a 7na- teria Fidei creverit. ab Adamo u[que ad Chriflum? quienim uf (f.V.) crevifle negant, omnia N.L. Dogmata in veteri lege con- W enim tineri faltem implicit&, volqnc. redicn» . XIL Mihi videtur, vix oftenfum iri dogma radebani, PiiMi Onpiwis zraditum , quin fit aliquo Sacre Apeftolis v Scripture textu infinuatum., z giur ganss s Mofücorum , SECUNDI ORDINIS Dogmata tradita invenio , quorum nul- os VT. libros, lus apex in Scripturà extet, E, g. Quód Maria Mater Chrifti poft. enixum illibatà virginitate Salvatorem virgo [nzus K, cté* nf "T permanferit, quód Sacramenta quedam bis recipi non de- Ecrede quitm: beant , quód valeat Baptifmus mulieris aut hzretici &c, Ra- tiociniis Cypriani contra Baptifma hareticorum nihil potuit noftta Evangï'ti& Stephanus I opponete, quàm fuum illud: ;bl izaove- usin cin.j. d , quz hujus g tur, fervetur , quod eft traditum. yc anstriplt XIIL ,Quoad difciplinam veró extant traditio- dyeras Rverum j Mmre, i nes plurimz, quz íacro textu nullatenüs con- tinentur. E. g. Feftorum folemnitas, quadra- jde dmon- gefima, ritus lyturgici , mutatio Sabbathi in m diem dominicum, exorcifmi & unctiones ba- , ptizandorum, admixtio aquz ad vinum confe- crandum &c. Vide Cap. ewz Marthe 6. de Ce- jys Ti j Ciii. Ti lebrat. Miffar, " abellium "E fenii Praclaré $, Bafil. Lib, de Spiritu San&to, Cap. 22. C:ribi't: hi Tó» &v v5 Boxqrlo reQuAcryuéyov Doypuocrom. «9] n« T M,;jms hs il t^ gu?paämv vÀ juty x vijc Pyypoips. Qlb xorNo Qoevs T& X49) && To TOV — AT0U zagadoreuc DiedoO évros ihalv 5f Wuiv iv Musweico mapalEcusDe , p ajuQpóregoe Tup- euTI iq^U» E&es 7rgog Tw» iuciCklav , xo) TrTor SDelg , 0i ^ dyrepei, óvw6 "y& (tod wovrab puxoly "Ev Oecpud» bxxMt- ld di ?ä;l Ti&sTw rezrtiomToa4 , GCC. ld eít, Dogmatum & Infti- A tutio« 20 CAP, II. DE TRADITIONE. C ï tutionum ; quz in Ecclefia fervata funt, alia quidem ha- Y $n bemus ex doctrina, quz Literis confignata eft; 44 verb ex traditione Apoflolorum ad nos tranfmiffa in. myfterio tia & $ accepimus; quz utraque ea7dem vim ad pietatem babent: ii contrac atque his nemo contradixerit, qui vel exiguà Legum Ec- Jiu: E clefiafticarum peritià fit przditus, Npupnat ts , XIV, Non ampleditur autem. Ecclefia qua- füftcere ( lescunque traditiones , fed eas duntaxat, qui- an (&hz bus juífta Criteria fuffragantur, Nam traditio apüz a debet . effe AL Hi XV, Primó: Divisa, aut Apoffolica, ( $.1.) dturin& toribus Ca Doórinz aut praxes introdu&z à primis Epifcopis aliisque viris Apoftolicis, dicuntur fübinde .4poffolica & Ecclefra- Totte Til ffica , Íed non debetur eis affenfus fidei divina, flan 1 Dm, 4 XVI. Seeundó: Cerz£2, quz enim fübleftz fi- diri;, dei eft, non obligat Ecclefiam. dl f;/if,, 3.2 Rejiciunt itaque meritó Critici multas fabulas , quas incauta Crens j antiquitas credidit, fufpectásque habent Traditiones hifto- dtiotey, ricas, E. g. de vitá Chrifti ac Deipatz, an, dt( XVII. Tertio : Uzzverfalis. Can. . dift. xr. $ hr Ml m Hinc Confecratio pracisé i» paze azymo non firingit totam 14, N Ecclefiam ; quia non obtinet in Ecclefià Gracá, 3 iib g XVII. uarto: AecejJaria , id eft, non reliQta LUE libero fidelium arbitrio , fed propofita velut V z t dogma credendum aut per modum przcepti. àb eis afp W be Vide . IV. jrrwcas, Ex hoc capite Traditio de corpore B. Mariz Virginis in coe- UM lum aflumpto non egreditur limites piz credulitatis, U I ]uMan XIX, Quintó: Concors & unanimis. iO Y NNam fi prioribus fxculis viri graves ; orthodoxi & eruditi Ditw dogma non habuerint pro tradito, ejus definitio ex tra- W tl ditione faltem folà, peti non poteft, có quód motivum eredenditatis certum ac evidens requiratur, Xi : - XX. fu"fpham | NE CAP. II, DE TRADITIONE. 2I lia quim h eft, alia um XX, Sextó: Traditio non debet effe contra- ria Sacre Scripture , ne Verbum Dei fibimet- à [n mylitio etatem habttt: ipfi contradicat. i Legum Kc« Dices: Ergó traditio de Communione fub uná. vapülat ; quia repugnat Sacrz Scripturze : mifr manducaveritis ( biberi- zis (»c. && An credis , antiquos fideles , queis videbatur « que fufficere Communio /4b wz4 , aut ignoraíle Seripturam ; aut ( fi hzc omnibus utramque fpeciem przcepiffet) eidem 1tant, ii« 4m tto agnite contraventuros? Vide Conc. Conftant, Seff. 13. XXI. His requifitis inftru&a traditio commen- - datur in Scripturá , à Patribus , & ab Impera- * ia (f.L) toribus Catholicis. lgt disque li & Etpte Tenete Traditiones , quas accepi[fHis per. Sermonem , feu per Epi- flolam nofiram. 2. Theff. 2. In quze verba $. Chryf. dirinz, hom, 4. fcribit: Pazez, quód mon omnia per Epiffolam tra- diderit. Qua audifli à me per multos. teftes , bac commen- ; üblelz - da fidelibus "uiris , qui idonei erunt ,. alios docere, 2. Tim, 2 ;, qui íncstta Ori;;:nc.s inC. 6. Epift, ad Roman, Ecclefia ab Apoftolis tra- vadicones ito- ditionem accepit , & parvulis Bapti[mum dare; & $. À ug. L.10. de Genef. ad Lit, C. 23.. Con[uetudo Matris Ecclefta 2 in baptizandis parvulis nequaquam. [pernenda eff , neque 2 d 1. sullo modo deputanda [uperflua, NEC OMNINO CREDEN- DA, NISI APOSTOLICA ESSET TRADITIO. n ag um G[zci $, Epiph. Hazr, 61. Oporter autem ( traditione uti , , non enim omnia à diviná Scripturá po[funt . accipi. n ia $. Irenzus Lib, 3. de Gnofticis, C, 2. conqueritur traditiones ) 06[2 Vdu.t ab eis afpernari, cim awrem ad eam iterum traditionem., qua per fucceffiones Presbyterorum in Ecclefüs. cuftoditur , jrovocamus ADVERSANTUR TRADITIONI, Gratianus, Valentin, & Theodof. Impp. fundant Nicznam fidem in traditione, L. 2. C. de íum. Trinit. Similiter Vir inis'in » C[eduli[msv Juftinian. in L. $. C. eod, veneratur traditiones , & Ca- zolus V, R. L. 1530. $. 10. in verb, $Bet bem alten, wábre , lang berdebradbten Gbriftliden Glaus /5, di : odoxi&C[U ben unp Seeligiort, & &. 39. ibid. fniio I XXII. Traditiones À Scripturis reprobatz vel ; t j noi j quö funt Pharifaice , ex avaritià aut füperftitione pro- lf, fcdkz, b ; y 22 CAP. II. DE TRADITIONE. fc&x, Legique divinz repugnantes , de quibus : : Chriftus .Matth. $. Aut fünt inania hominum N commenta, de quibus S. Paul. ad Coloff, 2.. Y 9. : vel addueuntur cum contemptu $, Scripturz, contra que declamant Irenzus L. 3. C. r, & 5. Origenes Traaat. 25, in Matth. Tertullian. L. de iprzícript, adv. heret. C. 6. & 7. Clemens Ale- Xandrin. Lib. 7. Stromat. Athanaf. L. de Incar- nat. Chrifti: ab his meritó abhorret Ecclefia. XXIIL Cüm 6rgö Catholici non quafcunqne ODS magaMeu; promiícueé armipleQantur, Proteftantes veró ultró parati fint, illas venerari, quas à Chrifto, Apoftolísve defcendere cognoverint, ($.VL) omni ftudio Candidatus Juris publici Ec- clefiaftici evolvet monumenta antiquitatis , ge- nuinásque Ecclefiz traditiones ad Regulas fanae J Critices rejedis adulterinis eruere fataget. li ( uþ) Quant v pilim - Z b — NI ?f— I U N - M EL /ï j ( Is / , L M ) l ) Obfervan : N H(; 1 N- : 2) n j CC O xKX 1- 23 r ( N u ( Z ) z /, 2 SS Yi Caq & n U Z -,'Q j-; ; x fä PA /? ï& tl [ vUD ??Z A J (v i Carj] , Il g ?Zi ) iill/ ii , iif C AD, h Su ( o ) ov i de quibus RRE i 10minum : l * N SERERUE (O PO Pl Oj« O RPSO a^ 10, 8 t st - f od QOqUUe $09999000dd $9e Ctipturz, 3 ,L&2, a L de mens Ale- UCAPUT HILI s deInat- DE :cclefi, OBSERVANTIA & STYLO. aícunqye orefantes i, qui I onoYentt, IX eff Civitas, in quà omnia Jurispubli- pubh'ci K jatis, 9c ci Capita adeó. minutim fint deícripta , Y ut fingula ex literis, nihil ex obfervan- us fue lgü. tis & uf xeftet derivandum.- Quanta vis obfervantiz fit in Imperio Germanico , teftantur paffim receffus , aliáque a&tà publica, IL Unde & in Jure Ecclefiaftico locus eft obfervantiz, Vide Canon. 6. Conc, Niczn, in. verbis : Mos autem perduret. B & rurfus : Quoniam (» Epifcopo Romumo paril s mos eff. Can, 7. Diftin&, 11. ubi S, Aug. 7 bis vebus ; de. quibus zil certi [latuit, drvina. Scriptura ,. mos populi Dei, ( in- flituta majorum pro. lege renenda fant. Et Carolus V. inhzrendum ftatuit laudabilibüs : obfervantiis R. I, de Anno. 1530. $. 10; 15:& $7- IIL. Eft autem obfervantia Mos populi Chriffia- ni, null lege expreffa flabilitus , fed paulatim . in- troducíus, DiPFcr-t B 4 i? 24 GA PU T.2 DE OP Differt à traditione , q uz eft lex verbalis & ex obfervantià antiquiffimá xpreffa , quamve VIL. Ab » cujus nefcitur initium , pra- fumatur traditio Apoftolica » przeunte Auguítino, Lib, ;, gens in pzji de Baptifm, C, 24. per notu e m illud: Guod uaivería tene corruptela di Ecclefia , mec & Concilis i j nfr Uutum . [ed femper vetentum eft, nonuifi autboritate p Eccleiafticont ditur. offolicá traditum recifim cri- Prabendarum fci, &c. IV. Debet obfervantia, utíitlegitima, íuis regulis niti;, non minüs ac traditio, VIT. ]nte Nam preprimis folidé probanda eft, cüm pu el, que fit res facti, Qs proceder Clefaftcis ob 2do. Ut obliget omnces fideles, debet effe uzi- formis ef univer[alis , nam particulares unius al. IX $ teriüsve nationis confüetudines non ftringun: ca«teros populos. Vide Can. z//z, dift. 12. tinm Ms tt$, eOnt. 3tio. Non debet effe contraria veritati, fed gratim n cedat ei manifeftz. Can. 4. 5. & feqq. dift. 9, & NÍ i Lj Can. 6. dift, rz. utut bot; tti lum Inferit Gratianus diftinctioni ocava inulta fragmenta $. Cy- priani contrà confuetudinem pro hac regula; fed cümifte X. ]l Pater malam caufam iis locis defenderit , obíervanrtiam Untà vigear! vcré orthodoxam reprobans , majore prudentiá omififfet illa Compilator, defafics V. Vim potiffimam habet obfervantia in ri- Wt par tibus & adminiftratione Sacramentorurmn , in N fola j t modo celebrandi Concilia, in Electionibus & Q a Confirmationibus, in Prarogativis Sedium Epi- Ícopalium. &c. VI. Cum Obfervantia non oportet confundi Abufus , quos fenfim irrepere poffe in Ecclefiz difciplinam nimis compertum cft. Vide R. I. de Anno r 330. $, $. & 61, & Txidentinum im decretis de rcformat. VII. odl DE OBSERVANTIA zr STYLO, drfi , qum VII. Abufus eft confüetudo , vel praxis ver- ipuftino, lib ; gens in prajudicium bonz diíciplinz, unde & d wagoerja t corruptela dicitur. E.g. Applicatio redituum umfer retentun ? redifimà tr« Ecclefiafticorum ad faftum & luxum , cumulus Prebendarum , abíentia diuturna à loco bene- ficii. &c. imi, füs VIII. Inter obf'ervantias particulares przci- ) &, du pua eft, quz vocatur 5zy/4s Curie. Eftque mo- dus procedendi, in Judiciis & Confiftoriis Ec- clefiafticis obfervari fuetus. dhet effe u) sres üius al IX. Stylus non facit legem publicam , fed tantüm regulam inter Judicem & partces litigan- yt fu. f r. tes, cósve, qui à Curia Papali vel Epifcopali gratiam impetraturi fünt. veritti, fel Nifi enim Libellus, aut preces Stylo fint conformes , cauíà 'q, di&' 8o x utüt boná cades, nec gratiam obtinebis. Sententia con- tra Stylum Curiz lata eft ipfo jure nulla. ometta $, J* X. Illud veró perquam eft durum , quód l; fed cz'mffk tanta vigcat Stylorum difformitas in Curiis Ec- , obferundam clefiafticis, miris modis fufflaminans caufas ap- xj af pellatas, partiaámque jura invertens, 4nti in n Nam fola Styli in fuperiore tribunali diverfitas facit quando- que, ut adjudicatum rurfus abjudicetur. ,tOIUm n dionibus & edium Ej a'.-&v) ERN dN GA Q GA O £0 LE 2 z. N RUE e WE 2 il Ecclcfïæ E CAPD. A 5 VI[I 26 C E ( o W ss TTE RT edeseden o o eoedeo o L A 25!: tXocseocdee tesedeoedeo od n : mum» z * tD G ozn u * o* 7 A u u * oO* TOE mitan, | PA » ^ x* * A C um fidclis hom Es aG $ $ ApRaPd p2 $ mb -- E GR ]V. 3 Glim: GATPUI SIIY Cathilica l DE fum trtd Preer $vb 0000 i SYMBOLIS. Infciari, Is mot w, faó I. V, Ànt D Jus publicum creZegdorum pcrtihcnt I n Symbola, quorum in Ecclefià ufus à Myoltolio primis temporibus hodiedum perdurat, co:qu UI GC Non eft fcré fecta , quz fua.non numeret Symbola , Librósve Symbolicos. Gundlingiana f0f Det Gjottägvelebrtbeit in Ij al Theologia Symbolicá. Vi & VV 21 mgïg Qu Gs II. Et Przlati omnem navárunt operam , ut à fidelibus memorie commendaretur. Symbo- Dibitzn: ( lum, fzpé recitaretur, intra miffarum folennia Anfam [ Pf'" cor decantaretur, horis Canonicis infereretur. &c, 4l £0j De Symbolo dicit S, Aug. hom. $. inter $0. Guotidie dici- Baronin tis, quando [urgitis , quando *vos collocatis ad fomnum. Yit pro Timotheus Conftantinopolitanus ad fynaxes fingulas Symbo- b d lum recitari curavit , ut refert Theodorus Lector. modoo Concil. Forojul. anno 79$. jubet: Symbolum &* Orationem uis 4 Pt Dominicam omnis Chrifliamus memoriter [ciat, f ( Capitularia Caroli M. L, 6. C.7 r. Patochis mandant, utpo- Pnds pulos admoneant, Symbolum & Orationem Dominicam cos tü en fcire debere , ut falutem confequi poffint, diwrj; m in III. Zóu&o in genere Latinis eft nota five jue i Chgra&cr, quo quis dignofcitur veluti tefferá mili- CAP. IV. DE SYMBOLIS. 27 u 7A tkbixrag militari, Symbola fidei fünt fententie , queis P****ä'** & A n d La u^ VVA 9 VA TR $ fidelis homo difcernitur ab infidcli. IV. Ze&Gow etiam fignificat Collatzezem vel Colleciam: hoc fenfu Symbolum fidei eft zozius Catholice legis fídes im unum collata ,. feu brevis fumma credendarum. Preter Symbolum tamen extant alia omninó credenda , qua; Y modó innotefcant, nunquam impuné & adiaphorum eft inficiari; Nam in materia fidei propter idenditatem rario- nis motivz obtinet preprimis illud Jacobi: qwi offeudit in uno, fadius efl omnium reus. V. Antiquiffimum Symbolorum eft A4foffo- 77 pertincnt icum , in duodecim articulos difpertitum. df fs à Apoftolicum dicitur, vel quia do&trinz ab Apoftolis tradite compendium eft, vel quia Apoftoli ipfi hanc epitomen m perdunit, confecerunt; quod putat Baronius & Leo M. in Epiftola ols, Librüe 13. ad Pulcheriam his verbis: Ip/z Carbolici Symboli bre- agl i vis ( perfetta confelfio , qua duodecim Apoftolorum totidem eft confignata fententiis; nec non author fermonis 115. qui falsó tribuitur $, Auguftino. yeram, tf Dubitant Critici ; nec adeft Ecclefiz hàc de re judicium, ; Sjnbo- -4níam dubitandi przbuitI, Variatio hiftoricorum 7» zeme- m folcnnïä pore conditi Symboli; Nam Ruffinus inexpofitione Symb, ait, eodem anno eíle confectum , uo Chriftus paffus; «t &G Baronius veró anno decimo poft pafhonem , quo tamen m iic- vix probari poteft , omnes Apoftoles , jam pridem per or- j [mmm. bem difperfos, Ierofolymis conveniff?, 1I. Fabula de gguïas $ n modo conficiendi $ymbolum , nam veteres credidére , à fin- eQot. ulis Apoftolis fingulos articulos fuifle conditos. E g. Petrus dixit: Credo i2 Deum Patrem, Joannes dixit, Crea- Dd forem Cali d terra, Jacobus dixit , &c. Ut fomniat cit, F(fæOr Al Tefta- Pícudo -Auguftinus, III, Varietas Exemplarium. m;iant , p* tur enim Ruffinus, qwid boc Symbolum in diverfis Ecclefiis m diver[um fuerit, 1V. Silentium pratrenfi Facti Conciliaris tam infignis in hiftoria Actuum Apoftolorum , guibus jure inícri debuiflet Formula hzc Symbolica, potà HVS u t E VII. m 28 CAP. IV, DE SYMBOLIS. C 4 4 VII. Proinde illud venerantur omnes Chri- . Alte ftiani , feu Catholici feu. Acatholici , tanquam 1 UO at Orthodoxum ; Quanquam non fit cadem 30 autra omnium explicatio, * Jedramr i fed inheo E, gr. Defcenfum Chrifti ad inferos Calviniftz Explïcant de dt vocitu fepulturá ; Durahdus Doctor Catholic us de deíceníu per Ditticula Ed folam virtutem & operationem ; Alii de Statu triduano t, vidt mortis: ipfi Catholici nihil certi ftatuunt , quis locus per ]os imita inferos denotetur, ancarcer damnatorum » an Limbus Pa- trum , an Purgatorium? modo $z Sactam, À Symbolo Ecclefi Africane , uti & à Rom dunená TI ano; aliísque hic articulus plané abfuit , prateritus quoque à Symbolis Niceno & Confítantinopolitano. Neque Tridentinum X. Tert quidquam circa hoc Caput contra Calviniftas definiit, fimnay: Pümà, & VII. Succeffü temporum novz harefes oc- qu d i cafionem dedére novis Symbolis, quibus do- Crina Catholica clariüs explanaretur , adhi- Ngur en ls $j bitis verborum formulis, quarum neceffitatem MS, codi aftut& novatorum locutiones induxére, Horum thenos p bic alad VIII. Primum eft Nzcezuz , à. 318. Patribus ] ipo Symbolo Concilii anno 355. contra Arianos confectum, hujus tenoris: & profe àtque M tilus, Crediinus in unum Deum , l'atrem omnipotentem , omnium vifibilium & invifibilium fa&orem ; Et in uüum Dominum fffa Bmg noftrum Jefum Chriftum , Filium Dei de Patre natum , unigenitum , id eft, de fibítantia Patris: Deum ex Deo, & ftb £ lumen ex lumine , Deum verum ex Deo vero. Natum; Pauum t non factum , öf.caäa'zov Patri, hoc eft, ejusdem cum Patre 105 inte fubftantiz , per quem omnia facta funt , quz in Colis & in terrá, Q Qui propter nos , & propter noftram fzlutem deícendit & incarnatus eft, homo fa&us, pa(us eft; Et boli ,' & Q refurrexit tertià die, & afcendit in Calos , inde venturus; judicare vivos & mortuos, & in Spiritum Sancum, Ada Wtali Syn Binii lib, 2, in fin. Vïltum ;l Jüni Ar IX Js. CAP. IV, DE SYMBOLIS, 29 mnes Chri- IX. Alterum eft Covffantinopolitanum * editum |, tanquam à 150. Patribus Concilii itius cclebrati A. C. Ít cdm 381. contra Macedonium, * Recitatur in Miffà à Gracis & Latinis: Novum non eft, - fed inhefivum Niceni, hujüsque uberior declaratio: un- : explicant de de vocatur Nic&no - Conftantinopolitanum. ie delcenfa per Particula Filióque , à Latinis extra Concilium generale addi- $i ttiduano ta, valdé offendit Grzcos. Id fecerunt Hifpani Sec, V. , qui s per hos imitati funt Franci Szc, VIII. Ecclefia Romana veró . an Limbis Pa modó Szc. XI. Vide Juenin.Tract, hiftorico - dogmat, de Sacram, Accefferunt demüm Orientales in Concilio Lug- dunenfi II, & Floxentino, mato, dlüsqt que à Sjmbolis : Tridentium X. Tertium eft, Syzbolum vulgó $. Athana- Is definit, f nuncupatum , quod more Pfalmi cantatur in Primá, & incipit: ,Quicweque vult falvus. effe, hareles 0C epus ef , u£ teneat Catholicam frdem. quibus do- Negant. eruditi , $, Athanafium Epifcopum Alexandrinum LUf , adhi- hujus Syrhboli € ffe authorem 1. ) quia id defideratur in MS, codicibus, 2.) Quiaipfe Athanaf. in Epift, ad Antio- veceffitacem chenos proteftatur , fe Niceno Symbolo contentum efle , re, Horum ncc aliud. voluiffe confcribere : privatus fané impegiflet, fi eo ipfo tempore, quo Concilium providit Ecclefiz. de ri. Darritus Symbolo , is velut peritior aliud procudiffet, 3.)Ibidem confedurty ex profeffo impugnantur harefes — Neftorii ; Eutychetis atque Monothelitarum ; qu as velut juniores ignoravit Atha- nafius, 4.) Tacetur in eo fingularis Catholicorum teí- yem, ormmim fera àposrio. Conjecturant itaque Ufferius, Pagius & numDominum alii; compofitum effe à Vigilio Tapfenfi , Epifcopo Afri- Dure mitm» cz fub finem Szc, V. qui multos libros fub nomine S$., Patrum evulgavit, nominatim, Dialogum adverfus Aria- Deum exDoos nos interlocutore Athanafio. er, Milh «dem cum at XI. Quidquid fit de conditore hujus Sym- g in C05 of fl boli, oecumenicum non eft, quia à nullà ge- ss d5 nerali Synodo adoptatum , íed opus meré pri- jpde v vatum , inftar Symbolorum Hilari, Bafili, & hymni Ambrofiani. Ver- n Pt n CA 30 CAP. IV. DE 'SVMBOLIS. XVI. Al Verfus: Nam fjc ut anima rationalis ( caro unus eft bomo, ita Deus t b 0920 1OÓJus eff. Chrifius , lapidem Lydium Theo- obedicnriz, ' logorum vix íüftinet. mitatis eiterré * [ g, Nomin XII. Quintum eft Symbolum Concilii Late- 4 f210, ranenfis IV. anno I2.1 5. relat, in Cap.I. X, de " E . Scipa Sum. Trinit, trum inerre Concilium Viennenfe füb Clemente V. i p P. t fimiliter Symboli fpe- Tie Sactament ciem habet, Litterz pro inftru&io ne Ármenorum , quas Eugen. IV. poft Synodum Florenti nam dedit Oratoribus Armenis, referri etiam poffunt inter Symbola, Quz au- V. 45 tem ibi dicuntur de materiis & formis Confirmationis ; Or- Mi i e. il dinis &c, non debent adeó rigorosé accipi velur definitio-- demondratur nes dogmatice, Vide Jüenin lib. cit. pag. m, 110, & 62 t. UL Qu XIII. Prolixum denique Symbolum promul- T agl gavit poft Synodum Tridentinam Pius IV. P. M. edontr: 1] in profeffione fidei, quam emittere folent nco- defiaftici converíi noftri, nec non quicunque ad Przla- turas & Beneficia, gradüs XIT Pab movendi. que acadcmico; pro- (s Rom Habetur. ad calcem Concilii, XI, Catsc XIV. Veruntamen non omnia Symbolorum dli Tridenti di&da & verba pertinent ad claffem fidei 4jv;- ltttre mor "4, Wa , ut fint dogmata friz;i erdizis , id eft, n df veritates immediaté revelata. Wante Con Jefum effe paffum /ub Pontio Pilato verum quidem eft hifto- Qmi Lenat ricé , at non eft articulus fidei, quód runc Pontius fucrit Przíes, aliàs hoc malé omififfent nonnulla Symbola. XV. j COïmüxö;g Quzdam inferuntur Symbolis velut pro- D n babiliora , di&is San&orum & Theologiz Do- Cl peee &orum magis confona. It lo Vide Clement, unic, de Sum. Tripit, in fin. JX g Huc pertnet do&trina de Siltaneá Greatione Angcelorum & hominis propofita in Symbolo Lateranenfi cit, $. 12. ii D ipbir Xxth CAD. IV. DE SYMBOLIS, 3L L LE 1778 XVI. Aliqua pertinent ad. virtutes zworales, obedientie, * modcftie, ** pacis & unifor- m Lydium Theo- mitatis externg. *** &c, oncilii Late: * E, g. Romanóque Pontifici veram obedientiam fpondeo " ac juro., 4p.L, X, de ?* E. g. Scripturam -nonnifi juxta unanimem coníenfum Pa- trum interpretabor. *** E. g, ReceptosEcclefiz Catholicz ritusin adminiflratio- t« Symboli fpe ne Sacramentorum recipio & admitto, TM QU4$ dedit Ontoribus XVII. À Symbolis denominantur Libr Syz- bol, Qu av- bolici , i, e. illi; per quosSymbolorum confeffio firmationis , Ot- velüt defnitio« demonftratur & explicatur. m,L10, & &21. XVIIL Quorum alii fant peb/ici, alii privati. m promul- Hi à Magiftris nullà poteftate in fideles praditis u .M eduntur: Illi veró authoritate Magiílratüs Ec- ! (olent no- clefiaftici. TE XIX. Publici funt Tomi Conciliorum ; Cate- imicos pro» chifmus Romanus, & Catechiími Dioecefani. XX, Catechiímus Romanus ex decreto Con- cilii Tridentini componi juffus eft, Przlatis ab rmbolorum ineunte mox Concilio huc deputatis, obftitére ) fit inii- j, il l tamen difficultates magne, quó minus res iíta durante Concilio expediretur: quare propofi- tum à Legatis, ut totum negotium remitterc- km dt il tur ad Summum Pontificem. * pontius facii Symbold. * Contradixére aliqui, & nominatim Epifcopus Leridenfis longà oratione demonftravit, fi ulla caufa digna fit Con- ; velut j/^ cilio , hanc de Catechifmo fore, cum ifte liber tenere de- ogz D beret locum primum à Symbolo, XXI. Primüm deinde fuit editus juffu Pii V. Hiftoriam , fcopum , & authoritatem hujus Catechifmi lege t Angr*lomm in apparatu, edirioni Bruxell, 1700., pxæfixq, T 512 XXII. À u 32 CAP. IV. DE SYMBOLIS. CAP. V. fibulofs: XXII. Hic Catechifinus cft utiliffimus atque denmpo terfiffimus, proinde meritó exemplo S. Caroli füerutr & Borromzi Paítoribus animarum inculcandus. grzr.:fz-bm Tantz tamen authoritatis non eft, quantz conciliaris inter- laatas C torturà n tialitatem fcholafticam, pretatio Symboli. Modus explicandi fapit interdum par- H* Modg nmm, &i XXIIL Catechifmus Petri Canifii S. I. primi opehiltor per Germaniam Provincialis, Theologíque Tri- lis, pl merar if dentini eft liber meré privatus. * aqit à vi * Licet juffu Ferdinandi I, Imp. editus, qua res admodum difplicuit Curie Romanz, Uíu tamen ubique locorum invaluit, Duplex eft: vzajor & minor : Major prodiit primüm 1554. Editio Plantíniana de anno 1574. eft optima. Mizor eft Synopfis majoris, per quaftiones & refponfiones ad ca- ptum puerorum diftributa, & notior majore, XXIV. Catechifmi Dioccefàni , licet pené in- numceri , pauci tamen prorsus elimati fünt: hinc QN non habent authoritatem Libri Symbolici uni- verfalis, fed veniunt tantüm nomine Zzffracfra- pis pafforalis, * * Pulcherrimam Catechefin. tradidit juxta vera Catholicorum Epimen N princípia , remotis omnibus , qua fugeillationi poflent Judai proftare , anno fuperiore celfiffimus Bambergenfis ; in li- * Srt eim. bello precatorio, quem íene&tuus fuz partum immorta- lem proprio calamo exaravit. paetas lt telüm al XXV. Pruritus componchdi Catechifmos ä'μn 2;* hodie nimiüs eíft. * Germanorum parüm va- IN lent: ** Optimus, quem fciam, cft Claudii H COTWQ Fleury Galli, *** quidem N * In fingulas feré miffiones conficiuntur novi non absque per- turbatione rudium., i n r ** sScatent hiftoriolis apogryphis , aliisque ridiculis , qua E Ssii fagaciori huic fxculo amplius non quadrant, jidque X bro q incommodi habent, utpueruli viri faQi , cernentes , fibi " fabu- MT /i : h jf I CAP. V. DE CONSENSU ECCLESLE. 33 [imus atque fabulofis natratiunculis illufum fuiffe, in aliis porró rebus lo $. Caroli clerum populi fimplicitate abuti fufpicentur, Szpé compo- fuerunt eos Scholaftici , qui rem. magnam praftitiffe fibi ulcandus, gratulabantur , fi tricas fcholz populo traderent , aut voces oncilaris intet» barbaras cum ingenti dogmatum caliginc & parvulorum : [nrerdum pat- torturà in vernaculam cogerent. *** Modus docendi in eo eft facilis, pius, expers fabula- rum , & idearum , qux fuperant captum , veritates inftillat ope hiftoriz Ícripturifticae , quam methodum $$.Petrus, Pau- $. T. primi lus , Stephanus &c. zenuiffe legunturin actis Apoftol, unde xque Tri meruit ifte Catechifmus in exteras quoque linguas verti, atque à vitis fapientiffimis laudari. ts admodum ubiqueïocorum pn'müm 1554 imi, Mini € [DXPUT Y yifones 4d d DE Qte, ;et p ECCLESLE. CONSENSU 'ünt: hinc ibolici uni L cinfnd Egimen Ecclefiz Chrittianz , non fecis ac *X , Cudlcorm IN judaice eft Theo -craticum, jrani pO llcqt * Sicut enim olim locutus eft Hebrzis Patribus Deus per Pro- »crgfn TE phetas , ita noviffimé per Filium. Hebr. r. Hic, licet in 1im immortá ccclum aflumptus , manfit tamen Íummus Sacerdos in zternum ibid. cap. 7. Y. 23. & 24. Princeps ; Paftor , fpon- fus Ecclefiz fempiternus, aechifos anm Yv II. Corpore càm fit abfens J. C., conftituit e ao quidem füos in Ecclefià Vicarios, qui exterpam Chrifti prefentiam füppleant, Cap. z. $. 14. at son d ipfe Spiritu prafens eft, miniméque otiofus, ial quf- fed pro civitate facrà follicitus , ibid, (. 17. 16. ydrino H 'l ibi ne poría infcri prærvalmnt adw;fus eam. Matth. a ,(abll' |dE. 34 CAP. V. DE CONSENSU ECCLESLE, CAP. V. divin ; ( III. Novit veró Chriftus, regnum quodlibet ftare Confe»fu, diffenfu collabi. (chismate pl Nam ipfe de regno Sathanz ajebat Luc, 11. Ormne regnum ad- coaduxet. verfus [e ip[um dioifum de[olatur , df domus [upra do- aum cadit, Imó civitatis anima eft confeníus fecundum I H ca, quz docet Clar, Ickftadt cit, in prolegom., $. 8. p afhent IV. Ergó , fiquaeicura, ut Ecclefia ma- Joat. 14. neat firma ($.2.) confequens eft, illum Cozfez- Y. Porro fés in eàdem ce[ervaudi przprimis effe ftu- confenfui i diofüm. (upotcà D V. Unde non folüm rogavit Patrem pro «zi- Vitum, | flabilimentu 44fe. credentium , fed. infüper hanc voluit effe apotivum frdei, * iL T * Non pro eis ( difcipulis primis ) zaussm vogo, fed (» pro eis, qui credituri [unt per verbum eorum in «me , UT um peti OMNES UNUM SINT, ficut Tu Pater im Me, ( Ego in Xl (o 1v; UT CREDAT MUNDUS, quia Tume mififli Joan.17. bitin doem VI. Confenfus ifte in €o ftat, ut fideles fra- IX t opin tres idem loquantur omnes, non fintinter cos dentais diffidia, fed fint integrum corpus eZ4ez menre, dtes & eádem fententi4. x. Cor.x. habentes eundem * iv £. tot m , B Spiritum fidei 2. Cor. 4, Y. 1o., pane K vin VII. Cüm veró humanis perfuafionibus ob- Greci con Qu or tineri haud queat, ut in rebus obfcuris, ubi jan ] contumax intelletus , femper invenit, quod opponat, confpirent tot nationes orbis, in- Ylv fCII(HS Etdü dole , ingenio , anteceptis ideis diverfiffimz, * * Quilibet enim homo in fuo fenfu. abundat , íntellectus hor- rct fervitutem ; amat proprios partus fentirey , temnit peregrinos, HUXUS df nec nifi evidentibus aífnat Pcringi. 1 2N A. Aequirtur omninó virtus altior & XIV. ( (tfig circs divina, XLESUE, €AP. V. DE CONSENSU ECCLESLE, 55 i quodiibet divina, quz juxta Chrifüi votum ingenia à fchismate prafervet, atque in eodem feníü coadunet. Ome rogm a du fipra d« Yenfis fecundum IX. Hujus divine virtutis fecura eít Ecclefia zom V per affiftentiam Chrifti, Matth. 29. &Spiritüs $, cclefia ma. Joan. 14. thm Cnyän' X. Porro Chriftus & Spiritus S, non affiftent s die fl confenfui in falfüm : Ergó confeníus Ecclefiz (utpoté à Deo procuratus) erit femper circa vcrum. uo fiet, ur Ecclefia fit columna & 'emp Wilj- ftabilimentum vcriratis. r. Tim. 3. c volut & XI. Firmum itaque Juris Ecclefiaftici Princi- np, L 6 m pium petitur ex confenfu Ecclefia. m 1 s YEUL XII, Cönf;n(us ifte præcipuum locum ha- -th['!Oin. It bet in dogmaticis , & ritibus fundamentalibus: * nam in opinionibus adiaphoris , & ufibus acci- fddes r dentarüs * * variare novimus Ecclefias particu- tntintereos A mnt, lares, * Sic v. g. toto terrarum orbe docent Catholici, effe 7. Sacra- cs aundem menta , Baptifmum in aquá conferunt , Euchariftiam in pane & vino confecrant, * * Grzci confecrant in fermentato , Latini in azymo : alias Jnibus Ob: uoque ordinationis formulas fervant &c. de quo latius Jucnin & Morinus Galli, (curis, UI enit; qllO XIII. Veritatis argumentum forte eft con- fenfus Ecclefie Graece cum Latinà, j 01'bi57 il xfilmao Nam agré poterat fieti , ut iftz duz, perpetuó zmule, con- (entirent in unurh , nifi traditionis evidentia ; altiórve in- fntcllc&us.h"' fuxus determináffet utramque ad confenfum. yi: ag ] XIV. Concordantiam utriusque hujus Ec- clefiz circa materias fxculis proximé fupetio- jj 1 jtiot & ribus ii VIfÀ » C 4 36 CAP. V. DE CONSENSU ECCLESLE. CA V. 1 werfatur cor ribus difputatas , c. g. liberum arbitrium, ob- fervantiam przceptorum Dci, invocationem Ycclefiz, cu San&orum , numerum Saeramentorum &&c, in edícation monftrat liber Theocleti Polyidis edit, anno firnriur ad * Jerfndfo cc 1736. füb titulo: Sacra zuba ffdei Gracana Ec- appftcliciis l clefre Chriffi, pits orüis n À Author ifte, Abbas Polyaniz in monte fan&o , peragrans nuper Europam cum viris ttium religionum eruditis con- lis: ante C verfabatur , varié quzfitus à curiofis citca dogmata , ri- raquei part tus , ac ufus Ecclefie Gracz, x fde « Olim vero « X V. Et quanquam Orientis Ecclefie po- Taptíimo d: tiffimz poft Florentinum ab unione Latinorum receflerint, ac prater Ííchifa hazrefibus ali- XVIT. $« Joribus nonà quot infc&z fint: validum tamen argumentum tranfmiltus, ex earum cum Occidentalibus confenfü manet Nam pofteri pro reliquis fidei capitibus , qua veluti certa ut de Edl utrinque rctinentur. * hi, 'fia,' V * Signum quippe eft , talia non ex coxcá (übmiffione erga fedem Romanam à Grzcis teneri ac doceri , fed ex anti- XX Ter quiffimà inftitutione Majorum, bnoxis m Non potuit ergó arridere Lutheranis cenfura & repudium Con- um Theolo; feffioni Auguftanz datum à Hieremiá , licet fchifmatico Patriarchà Conftantinopolit, quem invitárant ad ejusdem — j Ánoi n j amplexum, FOhtra com; Qr: quæ 0 XVIL Hujus Principii credendorum ütüt. (a- Wtpant c 'u J deven luberrimus fit ufus, ex inícitià tamen vulgi Q & ; Theologici in abufüm declinat. * Ài U v * In fcholis enim leviffimé appellatur ad confenfum Ecclefiz ts « L abíque ullo difcrimine materiarum , & íepé fine previà Fb informatione clamatur: i£4 Catbolici 0mphes, L C XVII. Ut igitur fua fit huic principio folidi- Clitinen: tas, requiritur primó , ut argumentum , in quo | XX Qu V;rfa- X CLESUE, CAP, V. DE CONSENSU ECCLESUE. 37 Ibitrium, ob- verfatur confenfüs, ex fe cadat füb definitionem Invocationem Ecclefiz, ceu res revelata, neceffaria, vel utilis in edificationem fidelium: in cateris nemo ad- entorum c, 3* ledit, anno ftringitur ad captivandum intelle&um. 1 Cricant Ee- * Perfuafio communis Ecclefie primitivz , literis etiam apoftolicis haud obícuré prodita , fuerat, inflare pro- pius orbis excidium , diémque judicii , quam tempus nddo , pergnits eorrexit, Ante Copernicum nemo dubitavit de motu fo- wm eruditis cone lis: ante Columbum nullus fomniavit quartam globi ter- xa dogmatá , j raquei partem ; cámque habitatam. Lunicolas moderni illz(à fide conjecturari poffe autumant contta communem. Olim veró opinio $. Auguftini de paenis parvulorum fine Ecdie po« Baptifmo decedentium erat plané fingularis & exotica, »e Lataorum XVIII. Secundó: Confenfus ifte debetà ma- harefibus ali- joribus non interruptà ferie ad nos ufque fuife | argumentum tranfmiftus. pfenfü. manct . Nam pofteriora fzcula non condunt novos articulos fidei, veluti C ut de Ecclefiá fcribit Vincent, Litin, zoz zova dogrnata fta- £uit, fed vvetera eruit, | dci)ct effe abmifftone gà XIX. Tertio: Confíeníus ifte non «; fl r obnoxius mutationi , quod multarum opinio- g ul Con- num Theologicarum eft fatum. * * Angi non debet vir cordatus, fiquid cum fandamento docet - Jcimatco j àd ( contra communiorem : nam opiniones hominum mutan- tur: qua olim erant fufpecta ac temerariz , noflro zvo occupant cathedram, La Theologie s'habille à la modc, Quó deveniffent Scotus, Durandus, Catharinus, Leffius, m itir & Molina & alii, (i omnis novitas inimíca foret veritati? amen ul Mutationi veró maximé fubjacent opiniones fcholaftice , qua certum aliquod Philofophix fyftema pro bafi ftatuunt: nam hzc variant laben:e tempore ; Primá Eccleliz atate ) nfenfum Ecclcüi: regnabat Plato, medià Ariftoteles antiquis fufpectus , no- [gy 1 ipe pre j ftrà Cartefius , poft quein. boni Catholidi per Galliam , aliásque partes orbis etiam in Theologicis abfque (crupulo elirhinant accidentia abíoluta pcripatcncomm. naPlO (olid tüfl; J qUO x X. (lqartö: De coníeníu totius Ecclefie vl debet C 3 38 CAP. V. DE CONSENSU ECCLESLE. j Y debet certó conftare: nam quzfítio fa&i eft , 4z & du n M OP O sX u us Cä onnes Doctores in hác illzve fententià concordent? (p f f? 4 þr 4,()4 d ] » Hoc opus , hic labor: Ecclefia eft perfoma zoralis , conflata D 25 11 ex innumeris pené individuis: quis hominum deprehen- det fenfum tantz multdtudinis? Et quorümnam confeníus indagabitur? -n eorum, qui judices funt controverfia- rum ? Hi regimini externo intenti theologiam raró curant, yrem omnem committentes Confiliariis, .4n Theologiz Magiflrorum ? 4t quis eos conftituit judices ? Scholafti- corum teftimoniis accenfuris ( quandoque temerariis ) non eft fidendum : quis eorum legit omnes libros, fic, ut offit afferere cum coníftantià , neminem totius orbis Ca- & p tholici aliter fentire? Et legerit omnes libros: an foli illi Orthodoxi , qui libros edunt? Quot funt, qui ex mou- vis facilé divinandis abítinent fcriptione ? Quanta cohors velatà mente juravit in verba predefiniti Magiflri? Quot litterati ftatutis ordinum prohibentur ; quó minüs fcribant, quod fentiunt ? Soii Galli, quos, timido licet pede , pre - munt Germani , animofitatis famà clarent : Italia & Hi- fpania liberiores calamos haud patitur. — Certiffima itaque via ; percipiendi confenfum univerfalem Ecclefiz , eft Con- Urs D cilium veré occumenicum , utpoté quod eandem reprz- ximam fentat. Üfes s Yetlis Ciy Q NU Y Condere (üe NY 7 L NY W ; A U z SNT N y '.g??sæf Pa þi ï OP AN É "'x(ll( ) i . De ho X - IdEE NZA m SCERSM x/: Z ACXXSUISUM NN tibt, fold OR P li TU WW .W/fl: NSSRN tiotate ape, —— p X f í Z WSN foict ul 7 2 "4 -5 NS Attendtyre 0 CQUiO a Ill nj CEtat ' Qui CAP. tG con 39 XLESLE, u ( o) . fabet,m s - xbl E. d. r — a dec, e L $ 2 Qfee) &f C Ó 4 amardar à E ETRU OEU E i SOSTNUEUOE $5 c) .(L-.l 3oeao ei d E VrAbs , confaa T ä*l* ?ää?ö bl T 7 num deprehee- Ld æ nnam confenfüs t conttoveríid- 4 titó cutant, À Thedlogig CAPUI VXl s? Sholalti- DE ! termeriris )non llbros , ic, wt totius otbis Ca- SS PONTIFICUM yos: an folt 1lli , Qu er mott- Qu cohots Magfti? Qu DECRETIS. b minus fcibat licet ptd€: r I. : Til & He Certifima itàque Uris Publici Ecclefiaftici partem feré ma- d eliCot anden IZ ximam abfolvunt decreta illa, quz Pon- tifices Romani , tanquam Ecclefix uni- verfalis Caput , tam in Synodis, quàm extra illas condere fueverunt. IL. De horum authoritate , quoufque fe por- rigat , folide ratiocinatur , quisquis modeftà cu- Z riofitate aperit oculos, confulit hiftoriam , in- fpicit Bullas, & Refcriptorum tenorem varium, attendítque fagaciter, in quo argumento, quo fine, quo ordine ha&enüs emanárint, quóque obfequio ea fidelis populus receperit * III. In ipfo Jurisprudentiz publice veftibulo errat, qui fingula Pontificum dicta, narrata, decifa, confixiones thefium , cenfüras & pro- hibi- CAP. C 4 40 CAP. VL DE S. PONTIFICUM hibitiones librorum eàdem decempedà mceti- VIT. V tur, omniáque pro divinis oraculis habet. - mizatons, h Difcernendum eft dogma à dogmate , narratio à conftituticne , praceptum à przcepto, & qucunque ratio legis à lege , fcopus ab To hiíce nibi obiter dictis , 'e'g'y fides humana à ov Go T& Wæge'g'yx, opinio à fide, exmen, Ár divinà,' mens à liteá , ne omnia ro- üe mifcué cum plebe theo logicà in eádem claffe collocentur, con 30i IV. Papa, dum agit Theologum, Juriscon- ht Qus j; " fültum aut Hiftoricum privatum , non plus au- adenti , 1 K thoritatis habet , quàm civis plebejus Ecclefiz. fuo lo m therus, ho Nemo tenebatur affentiri Joanni XXII. opinanti, animasante nem X, di judicium extremum carcre Dei confpectu, damnatum | V. Agit autem Do&orem privatum, quo- fammis dec ties non procedit üit judex, aut legislator ; * (ed Qoncma W guy inftar alterius eruditi Pralati libro s publici juris nque uc facit, ** 00j * Hoc, meo judicio, clarius eft phrafi illà metaphoricá: cir» Íeg, Corí nom loquitur ex catbedrá. ** 'Talis cenfüs funt fermones S. Leon M ü& is & $. Gregorii M. Hadriani VI, quzftiones quodlibet. Difputationes in libr. te5 fidei, T] IV, Sentent, Epiftole &c. Opera Clementis XI, & Bene- di&i XHI. Tüorüm , fituala ve] t VI, Pontifex z£ Judex aut dirimit lites pri- tem fücci ^ ii ) vatorum, aut decidit dubia, caufásque ad uni- ' ! ^ verfam Ecclefiam pertinentes. K D ïCm ! fl reve VIL Sententie Pontificis in caufis privato- C errors rum jus tantüm faciunt inter partes htigantes, Eccküæ N füntque obnoxiz errori , affedibüsque huma- JüCat n nis, quibus & ipfe circamdatus eft. * biVln * Hoc fatis probat Sententia Ste phani V 1I, in przdecefforem uum Formofum, l ; N &t ( Itaque de fide non eft, "Templarios Dic Y jure damnatos fuifle, hunc illámve merità depofitum vel Cenfin excommunicatum &c, licet. przfumptio fter à judice, Glioni (s VIII. t n pv CUM DECRETIS. 41 pelà m VIII. Vim majorem habent proccfïï:s Cano- habet, nizationis, harefeos, approbationis ordinum, um à pracepo, & quicunque redundant in totam Ecclefiam. ge , lopusab In hííce nihil decernit Papa, nifi poft rigorofum caufarum pinio à fit, examen, An fit in iftis, utpoté quaftionem facti plerum- E Omnia pro que involventibus , infaliibilis? an ab cjufiodi fententiis ad [t collocentut, concilium appellari queat? difputatur: quidquid fit po- ftalat cüm pax externa Ecclefie , tüm fubjectionis ratio ; ; Jitscon- ne quis pervivaciter obflrepat l'ape quidquam eorum de- cidenti , fed humiliter pareat ,. & fi gravatum fe putet; ) plus at- fuo loco modefté caufam dicat. Prafervidé itaque Lu- s Eccidia. therus, homo privarus, contra Superiorem fuum Leo- |, Animasamt nem X. clafficum cecinit, fimul atque ab eo anno 1520. damnatum fe vidit, Jus Canonicum cum Bulla Papali flammis dedit, & hoc publicé , vocatà ad ípectaculum Jm, quo- Concione Scholarium ; formatöquc proceffu , civis enim, lttr ; * fd ütüt gravatus à Principe, talionem non debet reddere , neque ulcifci gravamen, Vid. Grot, de J. B. & P. Lib. Il, ublici j c, 1. $. 9. Puffendorff de jur. natur, Lib. 7. cap. 8. $. $. & feq. Confer Capitul, Caroli M, relat, in cap. 3. dift, 19. :phoricz' : d IX. Qu Papa s£ Legislater decernit , fünt , Gregori M. res fidei, Theologorum opiniones, difciplina stionesin IUf morum , poenaz, juta propria , haecque vel fpi- $ XI' & BHIC- ritualia vel temporalia. Singulorum authorita- tem füccindé videbimus. ; ites pri- Je d uti- X. Decifiones Papales extra Concilium in 7e- bus fídei revercri debent fideles, nec facilé ac- cufare erroris: * An veró ante acceptationem ; privito- Ecclefie neque lapfüi neque reformationi fub- X htigantes ) jaceant? nondum eft expeditum, ge hum * Ut vitentur tutbz , fcandala , & contemptus Legisïatoris. ** Negant Galli, etiam illi; qui Janfenii propofitiones ab zi od Inncc. X, & uefnelli à Clemente XI.. jure. profcriptas cenfent. Obfervantia Ecclefiz hic non cft uniformis; De- chnphüos jepofitm " e00. cifioni folius Papz nonnunquam acquievit , ütcum damna- Montanus , Pricülianus ; ovinianus, udic ti funt Pelagius , Vi- jj C 5 vil. | 42 CAP. VI. DE S. PONTIFICUM Vigilantiüs : interdum res à Papis decifas iterató exami- Ads t nabant Concilia excumenica , ut caufas Arii & Neftorii , lam crimix imó veró & particularia, üt Arelatenfe queftionem de Ba- ^ ptifimo hzreticorum , jam à Stephano I, contra Cypria- ]u poit icec num definitam, p dodr in Dreded XI. In .componendis Theologorum rixis, iVL $ cenfurà propofitionum , * approbatione opi- pra&abi!ier, nionum variat judicium Papz, ** Yil Go C [nnocent, * De his ex profeffo fcripsére Cardenas in Crifi , & Viis/a in 'Trutin. damnat, thef. sulicatur mitann. ** Magni hác in re intereft , an Papa fit vir do&us, exper- Cm veb tus, prudens, à przcipitantia alienus , quos Confultores nm apy adhibeat, quà author cenfure fubje&us fit apud fedem hodic v Romanam exiftimatione , quibus patrociniis fulciatur &c. 1m) ver Y W XII Quzdam doürinz diffimulando tole- rantur, fic, ut easPapa fciens prudénsque nec X approbet, nec improber. * qualiicar * Licet fortafle animo eas deteftetur, cujus generis funt fen- Dipniore - tenrie multz Gallorum, * Base.! aleís XII Interdum fupprimuntur contentiones H fcholarum, impofito partibus filentio. iVII E.9. cum duo oidines , ambo de Ecclefià bené meriti , vi- risque illuftribus ornati, acrius difceptant , àt Domini- fpffi;?m t dignetu cani cum Jefuitis delicito Confücii cultu, Thomiftz cam Scotiftis de immaculatá B. Mariz conceptione ; de qua ne Qumulan quidem exercitii gratjg publicé difputare licet, Cäd&mqu tür vdy XIV. Quandoque proniüs inclinat Pontifex in unam fententiam, vetando nihilominüs, ne Quann oppofita durius cenfurctur. fepils Vide Extravag, Cium praexcelfa, & feq. inter Commun. de te- liq. & venerar, SS. Cnitra * Ui LE hï X V. Alià vice neutri fententie plus favet, pacis fUCU VN DECRETIS. 43 t:tit) erni pacis tamen amore imperat , ne fchola fcho- i. & Nelori, lam criminetur. ionem de Bs Ita poft acerrimas pugnas Dominicanorum cum Jefuitis fa- Itri Cypra- in Przdeftinat. Tom. II, per doctrina de auxiliis grati& factum. Vid, Diflert. Calmet 7) fys, XVI. Subinde declarat, que propofitio fit )e opi- Y probabilier , cateris füo valori rcli&is. Vid, Cap. Cum Marthz 6, de cclebr. Milff, v. quafrvifti , ubi & Via ia Innecent. iz£er opiniones pradicias illa PRO BABILIOR judicatur , qua a[ferit , aquam cum vino in Janguinem trans- "mutari. 25 tt* Confütores Cüm veró probabilioritas non fit in rebus ipfis , fed in ea- rum apparentia & habitu ad intelle&um , fzrpé fit , ut , quze ipud ld hodie videtur probabilior , cras minus probabilis habeatur: ilcfatar V imó verÓ probabilior poteft effe falfa & improbabilis ve- ra , ut olim opinio de antipodis, o tole XVII. Dum Papa profcribit Thefes , folet eas Qe nec qualificare, id eft, alias aliis feveriore vel be- at t nigniore calculo notare. * * Has e, g. velut hzreticas ; illas hzrefim fapientes , fcan- dalofas , piarum aurium offenfivas , temerarias &c. ntiorte XVIII. Hzc qualificatio fübinde precifa && *ezit!' , Vl fpecifíca e&t , ita , ut fua cuique. damnatz claffis affignetur, quod raró fit, * plerumque autem Domint- illz cum cumulatur, fic, ut multe propofitioncs , unà ; qu& n cádémque bullà enumeratz, demüm configan- tur velut reffeéfiv? harcticz , fcandalofz, fal- Xntifet fz , fimplicium fedu&ive, &c. quin explicetur, j, I quanam fit hzretica, qua falfa &c. ** id quod fzpiüs evenit, cüm nihil fit periculofius, quàm ceníuras determinar e, 9* j &t * Uti ab Alexandro VIII, anno 1690. die 24. Aug. ** Ita Leo X, damnavit 42. thefes Lutheri, finiftro. plané faVCt ] fucceffu , clamabant enim patroni ejus , fic non finiri caufam, ed pacis 44 CAP. VI. DE $. PONTIFICUM fed magis implicari, Vide queque Decretüm Alexandti accedit 2 VIII. de anno r690. die 7. Decembr. tem jrz * ** Alexander VII, de anno I665, & 1666, damnat pro- accedit a pofitiones plures à minimum fcandalofas. *Ee ( XIX, Ad inveniendam veram Papz damnan- ftas j tis mentem , r.) fciri debet, quo fenfü author YT. ] damnatz hoc illàdve docuerit, 2.) Qua mala Pontifex veritus füerit ex toleratá propofitio- feff arga nc. tüt patro 3-) uz fit precià atque ad amuffim Eg. g dialediczx dire&a damnatze contradicforia, * ad gURIS | hanc enim folam obligat cenfura, ** U * Hzc fubinde agré deprehenditur , cüm earum complures C Nota, ) fint ambiguz ; &quivocz , colle&iva , disunctiva , re- flexz, proindé que millenis cavillationibus & fubtcrfïrgiis hd obnoxia. la t vidtre ** E.g, ex hác damnatà Alex, V 111, futilis & toties com- vuija eft affertio de Pontificis Romani [upra Concilium cecu- vitan menicum auctoritate, atque in fidei quaflionibus decernen- T V. a dis infallibilitate , Fruftrrà quis obligaverit Theologos , ut credant auctoritatem & infallibilitatem przdi&am, fed Xl Íolim: fententiam , qu -eam propugnat, o effe futi- lem ( toties comvul[am. Unionem lg B damus. XX. Nunc ad claffes damnatarum dcfccn- AV Haretica propofitio eft, quz verbo Dei di- ihfetiori rc&é & immediaté opponitur. icæ*;a ' $ Den E.g. quód bomo non teneatur amare finem ultimum (Deum) meque in principio neque im decur[u vita Ju& inoralis : con- : Vittu d tra illud Marc. 12, Matth, 22. & 1. Joan. j 1 i XXI Harefi proxima, qua conclufioni ex 10, ( ütt verbo Dei per legitimam coníequentiam de- Tec ducte opponitur, * ficut enim conclufio cjus- 'inj, cemodi (quam vocant Thæ[ugimææ ) proximé "— TT n accc- D o UM DECRETIS. 45 m Alexandi accedit ad veritatem fidei, tanquam unam fàl- tem premiffaum , ita ejus oppofita proximé damnat pro- accedit ad hzrefin.. * E.g. Chriftus in Euchariftià frangitur fra&á hoftia : Chri- famnan- ftus non habet proprictates hominis &c. uthot XXI. Harefin fapiens ct, qua quidem mani- z mala fcflé argui nequit hzrefeos, harefi tamen vide- »pOHin- tur patrocinari, wuffim E.g. Mamet im Euchariftia panis Cv vinum. — kicet enim at- TRUE gutus dialedticus hanc propofitionem abfoluté combinare poífet cum illà; bec eff corpus meum , afferitut tamen à Calviniftis eo fine, ut convellatur tealis Chriti prafentia. complits Noza, Propofitio fapiens hzrefin poteft fuz exiftimationi bo dz, D nz teftitui, fi purgetur fufpicio. Hormisda Papa rejecit übrerfügi hanc thefin : Uzus de Tvinitate pa[fus eff, có quód accedere videretur ad Eutychianam hzrefin , qua Íomniabat , di- fotits CO vinam naturam humanos dolores exantláffe , pofteà velut Jl ett- Catholicam recepére Joannes II, Vigilius, atque Synodus : denerttet- V. a:cumenica. Vide Seff, 22. Concil, Cenftant, 1colugqs ; dam kd XXIIL Schifmatica, qua apta eft diffolvere j effg fiti unionem fidclium cum füo Capite, E.g. Benedictus XIV, eft Píeudo- Papa. decet XXIV. Errosea repugnat vcritati fide divinà o inferiori? e o hiftorice, * morali, ** juri- ei d dice T aut philofophicz. T T * S. Petrus non fuit Romz., ** Virtutes Philofophorum gentilium funt vitia: Duellum ! ( Dcum) eft a&us fortitudinis. Jj ; of f Cordigeros gaudere nudo ufu fai ab ufu juris fepara- to, faltem ex mente Joannis XXII. in Extravag. ad Con- ditorem, Übi damnat iftam opinionem , licet fateatur , eam oni o nec ad fidem nec ad mores pertinere Extrav, 44 quo- i de rundam vets. (» praterea de V. S. ' ) u* 41 Anima rationalis non eft per fe veré & effentialiter for- Clement, unic. vers, porr? de $um, ma corporis huiani, oxitt Ti'in-.t, 4 46 CAP, VI. DE S. PONTIFICUM eccidatu Trinit. Neceffe tamen eft, utex ejufmodi erroncis the. ]gjlæittra fibus oriantur;in Ecclefià fcandala , aliàs nihil ad Pon- tificem, x 7 damento T XXV. .Male fonans, qu& propter equivocos terminos admittit fenfum perveríum. gionibus CC E.g. Chriftus eft ubique nam Catholicus intelligit ubi- Es Nonc quitatem Divinitatis Chrifti ; Ubiquifta etiam humani- andus Ep tatis, u efue phium: XXVI. Piarum aurium offenfrva cft, qua in Durut ln &i matcria religionis aliquid auditu grave, devo- tísque animabus horridum pre fe fert. w E.g. Deus poteft mentiri , aut de abfoluto fuo dominio Qlus public quemcunque angelum vel hominem pro libitu addicere fuitatis cun ponis zternis, Chriftus potuiffec peccate, fuftinuit tor- menta inferni &c, "Qu prou F gotf, XXVIL Lzpiacft, qux fideles à pictate, culaibu Confilis Evangclicis , operibus füpererogato- riií avocat. It pea quam m mn; Q E.g. Vota religioforum funt prefumptio peccaminofa : $a- cra fodalitia, pia fundationes, cleemofynz pro miffis im) & le funt fagina Monachoruin, fidei addi XX XXVIIL — Blasphbezza Deum , Deiparam: & San&os cum Chrifto regnantes contumceliofé Qumulan P aggreditur, W w . lz piema, Huc pertinet abominandus liber 4e Tri»o Dppoflore, item Madonna , conttà quem paucis abhinc annis excitatus fuit Imperii Fifcus &c. hw tionibys n XXIX. Scaudalo[a eft, que portam a Primis perit pres catis & ruinz fpiritaali proximi. E, g. Per confeffionem voluntaiié nullam | fatisfit Ecclefiae Diccefn przcepto, Populus non peccat, etiamfi absque ullá caufà non recipiat legem Principis. Procurare licetab- Tiate fole ertum foetüs inanimati, ne puellaà gravida deprehenfa ocei- Epitäopazi UM DECRETIS. 47 X erroneis te, eccidatur aut infametur, Vide libell. cui titulus : 44rzes i5 nihil ad Dor. Jefuitica. XXX. Temeraria cft, qua abfque folido fun- - &Quivocos damento receptis Patrum & Theologorum qpi— | nionibus contradicit. intelligit ii E, g. iNon effe verüm ignem in inferno, quod docuit Du- m humini randus Epifcopus Meldenfis vivens a, c. 1320, plerum- que effluens à torrente Doctorum , unde hoc illi epita- phium: à, quein Durus Durandus jacet hic füb marmore duro, An fit falvandus, ego nefcio, nec quoque curo. dre, devo- It XXXI, Pericuofa eít, quam vir circumfpe- 9 (ito donitio &us publicare non audet. metu vexe * aut a£ libitt addicee finitatis cum aliis malz fam«e thefibus, , laftinuit tot * Quz in quibusdam Europz partibus major minórve eft, rout Fiícus & Tribunalia facra magis minüsve funt ri^ orofa , Theologi languentes aut zelofi, litterati ex fz- s à pietatt; cularibus plures vel pauciores, Szpé authori immi- DXrerogato- net periculum non tam merito do&rine íufpedz , quàm ignorantià hominum , nonnifi trivialibus affucto-. ruim ; Quz res Sadoletum, Moronum, Contarenum ; .caminoft : 4« imó & Bellarminum Catdinales in. fufpicionem nutantis 1 pI mills fidei adduxit, [4 XXXI. Ex cnumcrafis qualitatibus plures ipian, & cumulari poffunt in unà eàdemque thefi. qrumelioft Sic v,g. hec: Dews juber impofibilia, Efb haretica , blas- phema , impia, fcandalofa, pofter, ifem XXXIIL Notas ha&enüs def'criptas propofi- yiis excitatus tionibus inurere poffe, ex obfervantià & jurc Primatüs eft Refervatum Pontificis Roma- apcrit pe ni, * cujus cenfüras Orthodoxi Pralati pecr Diocecefin quisque füam przfixo brevi program jf D isqi H mate folent promulgare , ipfi veró judicio füo hefes, ** (ed urart ficet Epif;opah' vix publicé damnant t T 'A po: u 49 CAP, VI. DE S. PONTIFICUM * Quzí ( potiüs in dubiis rebus Papam confülunt, ut te- hareet, ftantur plurima R " " efcripta ig Corpore Juris Ca- nis dicdi nonici. *! Droride caverunt * Ad Apoftolicam confiderationem duntaxat pertinere hzc declarare, habetur Clem, un. de Sum. Trin. Et in Flo- conciori rentin. Seff, 25. definitur , Pontificem effe Docorum netdis ài Dod&orem , & ipfi pafcendi, regendi ac gubernandi uni- XX verfalem Ecclefiam à Chrifto Domino plenam poteíta- tem traditam effe, les fuo Su ** Exorbitantia tamen ingenia compefcunt Ordinarii per t ejusm Cenfores librorum, confiícationes impreflorum , depo- fitionem à cathedráà , injunctam recantationem , aut. de- velle laquc clarationem thefium malé fonantium. & calamis, * Qd XXXIV. Scopus, quemPontifex damnando Aifi bic propofitiones intendit, eft tranquillitas publica hereüca fidelium & animarum falus , quz nutarent in- M fervatz serdum , nifi petulcientibus ingeniis capiflrum vím d injiceretur. tatye » ] Vide Decretum Alexandr. VII. die 24. Sept. 1665. XXXV| XXXV, Huc quilibet Reipublicz civis certà prolibitr animi deftinatione conferre cüm debeat, con- WWW r fequens eft, neminem ferendum , qui fícopo tam fàlutari arroganter repugnat. Pt accide * Inde enim fchifmata & harefes oriuntur , quód Epifco- RUi iarg pus, qui unus eft, & Ecclefie pizeft , fuperbà con- tentione contemnitur, $. Cypr. lib, 4 Epift, 9. E'gu Tämp BU itq XXXVI. Et, demus ultro, cenfuras Papales Cleban Euchari non efle jsdiciwm ultimum , interpofitámque lopbum; fuiffe provocationem ad univerfale Concilium, qun. faltem nihilo minüs reverentia illis & obfequium t ig debetur tanquam decrcetis provifionalibus, * ho- gUit t neftis, imó ad preveniendas turbas necceffariis , XX abftinendámque interim ab ulteriori diflemina- EPi(CO Q tione & contentione feditios à. ** D uae &t il p AM DECRETIS. 49 üt, u tee * Quz fi denegabimus Superiori , invalefcent fcandala, & harefes , adeó , ut Concilium, quod ob millenas remo« : Juris Ci- ras diutius folet differri, feró medicinam fit paraturum. ** Providé itaque conftitutiones Imperii tempore Lutheri pettinere ha caverunt , ne quis novas doctrinas ícriptis, libris, aut n, Etin o concionibus profeminaret ufque ad futuri Concilii ge- * Doloum ernandi unie netalis aut nationalis cognitionem. R. I, $pir. 1529. $.8. um potefa- XXXVII. Idque eó promptius fubditi fide- les fuo Superiori przftabunt, quód Pontifex Qyxdnart pet per ejusmodi prohibitiones non foleat femper lorum, tpo- em , àx de velle laqueum injicere intelle&tui * fed linguis & calamis. ** damnando * Obligando femper ad izterzum diffenfum thefcos confixz ; nifi hic aliunde fit injun&us, puta, fi propofitio foret ts pubüca haretica, aut blaíphema, ütarent il ** Prohibendo tantüm fub pamnà excommunicationis re- fervatz , ne quis illas enunciationes conjun&im aut di- j capiürum vifim doceat, defendat, edat, aut de cis, etiam difpu. tativé , publicé aut privatim tractet, Decret. cit. 9.34, if XXXVIIL Imó veró poteft propofitio ex ais ctrtà prohibitá rurfüs fieri licita& docibilis, zwzatas yat, Cor- nemp? circum[lantiis, ratione quarum duntaxat qui (copo per accidens aliquando fuerat fcandalo(a, teme- raria, piarum aurium offenfiva. Vid.C. 6. $. 2 1. uäd Epl(m' [upcrbi of E.g, Tempore Wicleffi & Huffirarum erat temerarium ne- [, 9. gare accidentia abfoluta peripateticorum , quia tunc non Íciebatur alius modus, absque his explicandi Myfterium ;s Dapides Euchariftie, Hodie poft Cartefium Catholicum Philo- )Oüïämquc fophum is inventus eft, adeóque ceffat temeritas & peri- culum, Vide omninó Kenelmi Digbzi demonftzation, ;oncliut Anim, immortal. in Przfation. art, 7. ubi acuté diftin- guit inter dgmnationem & probibitionem thefeos, gpfegnium ibus, F Lo- XXXIX. uando Pontifex ab uno alteróve ncccfïariis; Epifcopo aut fdeli confultus refpondit, non dilomint erat illi protinàs mens, oracula fundere pro totà Eccle- rQuz CAP. VI. DE S. PONTIFICUM 50 Ecclefiá, fed tantüm refcripfit, quod ipíi op- Á dog: timum videbatur, aut quod majoribus vifum — Xl ] eíle noverat. Vide Melchior. Can. lib. 5. de decea, j locis theolog. cap. 5. corredioni Nemo hodie ample&itur fententiam Innoc, III. in. Cap. tium malo cin Martha. v, tertio loco de celebr. miffar, ubi explicat, quomodo Ecclefia oret fro Sandiis? lr * p Quazdam refponía veterum noftro zvo prohibitis accenfen- qutx, V. da effent, prout jacent, nifi verba appofitis integris fen- ij XXV. fibus traherentur ab interpretibus in fignificationem ortho- doxam. vide Can. 23, XXXII. q. 7. & Can, comperimus * Napi, diít, 2, de confecrat. G6 & 1. Did, « ' XL. Id quodà fortiori dicendum eft de fen- q- 4 Icpt tentiis, obiter à Pontifice defuper non confulto XIN. infertis : - Unde fas eft, recedere ab opinione Nicol. I. relatà in can- Tudlgat, À quodam dift, 4, de confecr, ubi credit , valere baptifma XLY.P in folo Chrifti nomine collatum. Ut ley per XLI. Nequerationes decidendi,in epiftolis Pon- paticulrib tificum addudas, velut demonftrationes irre- Proportio q fragabiles, aut applicationes texcuum Scriptu- X ( rz Sacrz pro vero, unico , authcnticöquc 1n- telle&u tenemur acceptarc. AtÍDUS, per - Mirabilis fuit ftylus veterum, quo ad conciliandam fuis ze- A fcriptis venerationem textus € codice facro adíciverunt, tfb promy Utüt folem: eófque in rem fuam lufibus veré ridendis accommo- dárunt, Utticere ad XLII. Omnium minimé jus publicum in Ec- .Um, "d clefià conftituunt Cenfurx thefium ,. quz non imo Pa à Papá, fed Congregationibus Cardinalium ; " Quoi i, aut Inquifitoribus duntaxat emanárunt. Campj lT Extral Alpes, in Gallià prefertim, fimilia paràm curantur ; g Atl Ne dicam , multas ejus generis decifiones, & declaratio- lp hr Mi'veö/i[m neslfalfoó allegari ab autnorzibus, pmmu]gm [ À dog« m AM DECREEIS. 51 fd if of- Jus vifm A dogmaticis pergamus ad Dz'þþlz'nam. lib. s. de XLIIL. Mandata, interdicta, í(an&tiones, & decreta, pro Catholice fidei difciplina, pro correctione fidelium , vel averfione imminen- I in Cap, ib exglicat, tium malorum, à Sedis Apoftolicz Prafule fa/a- briter * promulgata, femper reverita cft anti- tis accefr- quitas. Vid. Can. z. & 4.dift. z9. — Et can. integris ete ynem ottho« 19. XXV. q. 2. cum aliis plurimis. umperimu * Nempé, fi neque Chrifti vel Apoftolorum ordinationi , can, 6. & 8. XXV. I. neque flatutis conciliorum can. dtdcen- 7- ibid, neque fanis anteceflorum decretis can, 4, cauf, cit, q. 2. repugnent. Confülto XLIV. Nonobligant tamen, nifi debité pro- mulgata, inftar omnium legum. relaàin at XLV. Promulgatio ifta debetex fe idonea effe, leebiptia ut lex per cam innotefcat omnibus Ecclefiis Ubi vel maximé attendenda tolisPon- particularibus. onts irte- proportio diftantiz locorum. ; Script XLVI. Cüm igitur Roma, Ecclefix noftrz gcöquc It* centrum, longiffimé diftet ab Ecclefiis particu- laribus, per quatuor mundi plagas diffufis, pa- m (aistt- tet, promulgationem Romz duntaxat factam, adfciverunb ; accomino- ütüt folemnis effet, * ex ipíà naturá rei non fufücere ad notitiam & obligationem fideli- um, ** fed requiri, ut in fingulis Diaecefibus ininEe imO parceciis fiac, ?P* uz nott * Quod fit, fi publicentur in Curià, affigantur in Arce d jnalillm ] Campi Florz, & ad valvas Bafilice Apoftolice, ac in Cancellarià Apoftol, pro publicatis declarentur, i :2 ü cu[anïlf[ [ ** Ipfe Chriftus injunxit Apoftolis, 4£ eunres in mundam spiver[um pradicarent. Evangelium. Matc. 16, nec voluic promulgationem novz legis, Jerofolymis die Penteco- genr, ftes factam, fufficere ; Et lcg;s Vicar Chiifti obli íunu] ul i $2 CAP. V. DE $. PONTIFICUM dccreta;ii . fimul àc Romz publicantur? contra mentem Innoc. IlI. tionis 1 in Cap, 13. de ponit. & remiff. nec non Pii IV, in bullà Bullarium « ad facror, quz ad calcem Tridentin. habetur. *** Quidquid fit de ftylo curiz; ubi, faltem quoad bene- au KC ficialia, conflituttones Roma publicaza, cen[entur alibi pub- auxit fl fitens, licata, aftuto plané confilio, fciunt enim Itali, multis eorum Bullis denegati promulgationem à Principibus & lipitiz pr Ordinariis potentioribus, quos defuper requirere parum zpognpn ( 1,1 cenfent hongrifïcum. XLVIIL. Siquidem veró alii Principes Catho- L Mp dem juris lici multoties ex caufis ftatüs detrectent pro- iulgare bullas Papales, * alii pro fuo erga fe- tuntut, pra beneficiora dem Romanam fítudio vel indigentià easdem vinciis nor zelofé publicent, & exequantur: non poteít non in Ecclefia confequi obfervantia difformis. Concorda * Galla cum Belgio non recipit bullas, nifi poft examen Bis. ordi ac ptnt & placitum Regium. Yn. Germanià non eft eadem omni- Inox 1e um $tatuum Catholicorum praxis: publicantur quidem ab Archi-Et- Epifcopis, ne offendatur Roma, fed frigide ID urgentur, fic, ut plurimz per oblivionem aut ufum comment contrarium abeant in defuetudinem , maxime qwazenus LL Con penam didianz, Àpe temy XLVIIL. Unde fluit, pauciffimas Bullas vim Y a iny juris publici per univerfum orbem obtinerc. tibus Impe E. g. Bulla Cznz, cum tantá pompá Roma die Jovis San- tendunnyr. &o quotannis promulgata, mon obligat in Hifpanià, Belgio, Gallià, Polonià, Germanià, qua poftrema prz Qui cüm ] czteris inclyta natio non debet eíle deterioris condi- NT tionis, V ts mi p od XLIX. Simülque conflat, quis ufus Bwllarii LL i Magpi fit in jure publico Ecclefiaftico. d pot Bulla extra corpus juris vagantes ufque ad Bonificium VIII, nullius funt roboris, Conftit, ejusd. Sacrofanda, prz- ung. Cy. fixa lib, VI. Decretal, tin. Zofgy Gomparet fibitamen Bullarium juris candidatus, tum, ut legat integras epiftolas, quarum fragmenta tantüm funt in »maVäng decre- DECREITIS 53 CUM tem [nroc, II]. decretalibus, tum, quia res magni momehti & erudi- tionis ibi deprehendet. 'Pii IV inbulà ur Bullarium congeffit primus La&rtius Cherubinus folertiffi. 2 quoad bene mus JC, Roman. à Leone I. ufque ad Clementem VIIT, antyr al u- auxit filius ejus Angel, Maria Cherubin. monach, Caf- finens, n ]tali, multis Principibs & Epiftolz primorum Pontificum ufque ad Siricium habentur quirere parum apogryphz. Vid, Fleury inftitut, jur. Ecclef, part. r. Cap. 1, $. 8. & 9. v Citho- L. Regulz Cancellarixz Papalis multa qui- dem juris publici Ecclefiaftici capita complec- ent pro- i t fe- tuntur, przcipué collationem & refervationem w exiem beneficiorum, fed in Germaniá exterifque pro- vinciis non obfervantur, nifi quatenüs cum pon potcB: Concordatis noftris loquuntur. ; difirm; His ordinationibus Papz anomala prorfüs eft indoles, if poft exunt ac pené fcenica, mox enim exfpirant exípirante Papà, t eadem omni mox revivifcunt clecto novo , numero creícunt decref- apnu: quiemao cuntque, jam boc jam illo ftant ordine. In has fufé 14, 7 [)"lglde commentantur Mandofius, Gonzal. Chokier. gem ant Uum sxime u LI. Conftitutiones Pontificiz, quéis jura Papz temporalia, emineotiffimaque przrogati- ; Bulbsvim »vz ad invidiam Regum defícribuntur, à Sta- obtinete. tibus Imperii, exterisque Principibus non at- tenduntur. » ii Jovis Sgn- ; in Bifpinis Quia cüàm Regnum ipfius Chrifti non fit de hoc mundo. ] OR[cma P"; Joan. 18. Vicarius quoque Chrifti nihil poteftatis habet erjoris c0nd in res mundanas, nifi refpe&u Territorii proprii, quod per accidens poffidet, " ufüs muun LII. Ideó Cap. Zenerabilem 34. de ele&t. & CO. cle&. poteft. Cap. z. verf. uzde in "veteri de facr. Boniüc jufm VIll unc. Clementin. un. de jurejurand. Clemen- d d tin. Pafforalis. in fin. de fentent. & re judicat. fantiam int. commun. de , m 1 -Excravagans Unam untlllm ! nt 1 D 3 majo- decit 54 CAP.VI.DES.PONTIFICUM DECRET. h VOU v : majoritat. & obed. * Extravagans fuper de con- V Z IACOCACAC )« fuetudin. nullius funt momenti apud publici- H À ftas, neque ex his partibus juris canonici .pcti dcbet contra eos argumentum. * Probationes, quibus Bonifacius VIIL. fibi gladium temz poralem ibi vult afferere per univerfam Ecclefiam, funt myftice, allegoricz , lufibus verborum referta. Re- vocavit hanc Bonifacianam Clemens V, in favorem Re- gis Galliz. Extravag. imter cunilas, cap. 2. de privileg. non obítante , quód Bonifacius addiderit claufülam : Porrb fubeffe (etiam quoad temporalia, üt per exten- fum probare nifus eft) Romano Pontifici omnem bumananm creaturam declaramus, dicimus, definimus, ( pronuncia- 92545 ; omninb effe de nece[ftate [nlutis, ]. Con LIII. uibus omnibus opponunt Germani tum Eccle vindicem Majeftatis Czrarez , quoad tempora- (icis ejuf ralia independentis, conftitutionem | Ludovici Quod in üf; 1 Bavari edit. in Comit. Francofurt. quam vide 1 n apud Goldg&. Tom. I. Conft. Imp. pag. 325. l. Con It Hierofo Ü A. "onorgm € A. — — —5 N H Qmclfio , | SSN S. L polty, 4 ; L —3 d N aW ( " N Y SJ li I mu Bece f ld E —— Ü SS SSS SS SSS " jl N l-u.,)( " xt[ H II Q!] fima o t g Iy. ) CAP. ( o ,5 DECNIT, RR o)* r decon- 55s eASeAS i 5 eio $ ? d z 3 rE EL d aC I I E af GX d publii- 9 T :ää : ä A: ? tonici p gladitm ter clefiam, (unt CGAPRULD.VIE efertz, N favorem M DE . d privileg, t daufülam : CONCILIIS. w extee a hnanata ; ( r I. Concilium , gracé evwÀe, eft Pralato- Y Germani rum Eccle(iz Conventus, ad providendum pub- licis ejufdem neceffitatibus inftitutus. d tempon- Y Ludovici Quod in Imperiis funt Comitia, hoc in Ecclefià Concili- um, ut vel inde fit clarum , eandem nullo non zvo in modum Civitatis fuiffe gubernatam, quam vide pp. 3 U. Concilia funt Apoffolis cozva. In Hierofolymitanis fiebat ele&io $. Matthiz act.. 1. Dia- conorgm primorum conftitutio. act. 6, abrogatio cir- mumcifionis, a&, 1$. vide Annat, in apparat, Theolog. fofiniv. Il] Authoritas * eorundem, utilitas, imó neccílitas ** fumma femper fuit agnita. * Sicw S. Evangelii quatuor libros, fic quatuor Concilia fufcpere & venerari me fateor, ait $. Gregor. M. rela- tus in Can, 2, diít, 15, ** R. L 1524. $, 28. 1526. $, $. & 6. 1526. $. 1. 1529. $. 1. 1548. $. 4. & feq. 1551. $. 1o. fodten bie Citt tbümer im ber SReligion nidt füglider , banm burd) eim aligemein frey Gbrifllid) Concilium al8 ben orbentlidert unp Cbrlid)en 95eg Dingulegen : fimilia leguntur$, 12. IV. Dividuntur in. Gezeralia & Particularia : D 4 Flxc CAP' C! 46 CAP. VII. DE CONCILIIS. VIL À Hzc vcl fant Natiozalia, quando fub dire&torio Patriarchz vel Primatis congregantur omne periore f Pralati totius nationis e. g. Africx, Galliz, Alioqi, tre5 duf Germanix. * Vel Provizcialia, quó à Metrc- declarat politano Epifcopi Archi - dicecefani evocar- ipüügq Ü tur. * * Vel Diecefana, *** quz Epifcopus cun pxovm't decidete fuo clcro celebrat. VII. $ * Cujusmodi Proteftantibus Germanis promifit Carol, V, * in defe&u Generalis. R. I, Spir. 1526. $. 1. & 1529. $,.2. II CTUS, "* Hzc ex decreto reformatorio Caroli V. de an, 1548. rendi ord ante quadragefimam , Tridentini feff.. 24, cap. 2, qudi- bet faltem. triennio poft octavam Pafchz habenda, $&d 1 & q non uni d Comitatus moleftus, Ceremoniale, íumptus, turbita harmonia Metropolitarum & comprovincialium, ilo: has traditu rumque ab his negledim habita poteftas impediunt e; per Germaniam. nione Ca P** "Teneri deberent quotannis Trid, ibid, fed paffim inte- plc&atur mittuntur, forté ex rationibus politicis, ne clerus ine.- * At ver rior Sanctuarium Epifcopale curiofius infpiciat, inue efet or; ferendis canonibus dios-efanis partem authoritatis fibi Conivoc; arroget, Interim Confiftoria Epifcoporum , fi ex «mni ordine utriufque Cleri Dicacefani in eadem viri priden- jus edi y. Nic tes, ac eruditi adlegantur, figuram habent vicenque perpetuz fynodi Diecefanz, ptti N tm, ( V. Concilium generale ufitato vocabu/o di- Ctptatu Ccumer ï citur eixsutrixiv, j, e. ad orbem terrarum perti- nens, five in quod totus orbis coit. 5. Da- maío j ? Hicde maícen. ttttyor VI. Oecumenicum non cfficit folus nume- QU d UE rus comparentium in eo Prafulum, 9U Ne cogamur dicere , unum altero magis mináfve acume- mVnu nicum efle, pro majori vel minori numero &pifcoporum, abío| Iu aut Concilium Carthaginienfe, cui $. Auguítin. cum 217. l ü&run Epifcopis interfuit, praftare $ ynpdo gencrali II, in quà folum 1$0. numerabantur. IX A VII. lum ) ISO CAP. VIII.- DE CONCILIIS. 57 diredoris VII. Neque fola convocatio , à legitimo fu- UF omne periore fadta, » Gallig Alioqui, fi omnes otbis Epifcopi invitati quidem forent, à Metrc tres autem vel quatuor duntaxat convenirent , Synodus ' ! CVOCaI- declarari poffet aecumenica, quod obfervantiz repugnat , ipfiásque Tridentini noviffimz , ubi Legatis Apoftolicis us cun providé injun&um , ne quid majoris momenti ab initio deciderent, antequam fpectabilis multitudo adveniffet, VIII. Sed Convocatio, * notabilis Patrum nu- ït CUOI, V. TUATI merus, ** re&tus deliberandi & fuffragia fe- t 154. rendi ordo, nec non ícopus Concilii, ftans "A qudi- uben, « in eo, quód Patres Concilii congregentur, us uj non uni duntaxat genti profpedturi, fed regu- ialium, o las tradituri, quas quicunque pofthac Commu- impediunt « nione Catholicà cenferi velit, humiliter am- | piffm intte plc&atur. e cleros ine« * At veró Nicznum I. fuit oecumenicum , quin eó vocatus yeiat, injut effet orbis univerfus, fed tantum Romanus, cum literz boritatis ii convocationis non fint à Papà, fed Conftantino M. (cu- ,fiet qii jus edidum exhibet Socrat, lib. 1, c, 34.) expeditz ! | vii pritte g. Nicenum fuit ex origine fuá oecumenicum inftar Im- ent vicenque perii Romani, nempe TOXvAes GC zavwyvpikoue tan- tum, donec progreffu temporis univeifalius fuerit ac- ceptatum, Similiter Conítantinopolitanum I. non fuit obuo di- excumenicum, nifi poft acceffum Concilii Romani, à Da- mafo Papá celebrau, üm pCl'[i- i. »De ** Hic definitus non eft, fed prudenti judicio pro ratione temporis aftimandus, Ad ftabiliendam concordiam uti- que exfpectari debet, donec ex przcipuis mundi plagis s nume viri illuftriores confluant: fides enim communis eft , pertinéque ad omnes. Quódíi urgens neeeffitas vetet invitari & exfpedari remotiores , Synodus nonm erit u(vc æ(llmc' abfoluté & plenarié o:cumenica, nifi poft Eccleüamm j i['coponlm) iftarum affenfum, jn, cun 217; IX. Ab zrá Apoftolicá ufque ad Conftan- Jl q4 tinum M. períecutio Gentilium prohibebat Vll LU I Syno- $0 CAP. VII. DE CONCILIIS. ( Dan: Synodos Generales. * Ab hoc autem ufque ad Ferdinandum lI. numerantur Concilia Ortho- cufan tifc r doxa cecumenica XX. videlicet Orientis VIII. 2, R0i Occidentis XII. ** nonha dum à * Particulares Ánte - Nicenas novimus, e, g. Romanam finitur fub Vi&ore Papáà anno 196. de controverfià Paíchali , Carthaginien[em füb A XH. 1 Cyprianus ep. 71, &c. grippinà Epifeopg ; de quà $, & Theo ** Ex horum albo expungere nolui Concilia partíim reje&ta, quia etiam primarum quatuor Synodorum non omnes porum : contra ) quoad omnia receptz funt. $. 17, n, 2. & $. 13. n. 2 Preles f CONCILIA '. ORIENTIS. lib 1, mand: X. Nicenum I. Anno Chrifti 325.füb Sylve- a ftro P. M. & Conflantino M. Imp. Nicez in pott Bythinià, Epifcoporum CCCXVIII. pro di- Eph p vinitate Chriíti contra Arium. Xl interfuit Conítantinus ipfe. Prafes erat Hofius Hifpanus Epifcopus Cordubenfis, qui locum Epifcopi Romani te- iL M zebat cum presbyteris Vito five Bitone & Vincentio, Ge- Dro dual laf, Cyzicen, in act. Concil, lib. 2. Exemplaria hujus $ynodi, utut ab Arianis fuppreffa, fummáà curá fervà- 1, Prafe runt Catholici, Publicavit Gelafius cit. Bafilifco Im- Cánun perat. regnante anno 474, Alfonfus Pi(anus $, J. libris Interf bus, 4. comprehenía dedicavitStephano I. Poloniz Regi. 158r, 2: LCO XI. Ca;gþ*anti'wpalz'tmum ]. An. 381. Damafo ld Pap. & Imp. Theodofio Seniore, Epifcoporum I) CL. pro divinitate Spiritüs S. contra Macc- ). H donium. dy £s 1, Prefides funt incerti, inter Patres eminuére Cyrillus im Hierofolymitanus , Meletius, & Timotheus. Damafus Papa nec per fe, nec per legatos interfuit, neque ullus ZCC; Tanti occidentalium , qui altero anno Romz celebrabant Sy- nodum, quó à Damafo & 'Theodofio evocati orienta- Xly les, Cyfinum, Eufcbium & Prifcianum Legatos miferunt Damafo Pilio p [ CAP. VII. DE CONCILIIS. 59 m ufquead Damafo cum $ynodicis literis, queis & emanfionem ex- lia Ortbo- cufárunt , & acta Synodi Conftantinopol. Romano Pon« rientis VIIT. tifici recognofcenda obtulerunt, 2, Romana Ecclefia eosdem canones vel gefta Synodi illis nonhabet, nec accepit: in hoc autem eandem nos« dum accepit, quod eft per eam contra Macedonium de- 2 m 'erfià Daíchali, finitum, Verba funt $, Gregor. M. lib. 6. Epift, 3 r. ; de qii , XIlL. Epbefrgum anno 431. Cocleftino L. Pap. & Theodofio jun. & Valentiniano A.A. Epifco- vartim rejedi, m non omnes porum ampliüs CC. pro uná Chrifti perfoná contra Neftorium. & . 0 2, T Przíes fuit nomine Czleftini Cyrillus Alexandrin. Evagr. lib. r. hift. c. 4. Interfuit etiam Candidianus Comes cum mandatis Theodofii, Pontifex Romanus hanc caufam Z anté definierat, pofíleà mifit Legatos, ui cum plená poteftate acta fubfcriberent, Epift, Cale 1 in, ad Synod, . Nicez in Ephef, act. 2. Epift, Synod. Ephef. ad Imp, act, 3. pro- TII. pto d- pé fin. XIIL Chalcedonen[e anno 45 1, Leone I. Pon- us Eiptnus yii Romani t« tif. & Martiano Imp. Epifcoporum DCXXX. Vincentio, Ge« pro duabus Chrifti naturis contra Eutycheten. emplaria hujus 1, Praíes fuit Leo M. per Pafchafium Epifcopum ILilybe- d curd fena- canum, Relat. Synod. ad Leon. a&, 3. & fubfícriptio, Biflio Im- Interfuit Marcianus cum Pulcherià conjuge, & proceri- bus. j $, , lioris jæ Regf. ISSIo 2. Leo Magnus Concilium non ex toto ratihabuit, fed 1. Damao ilud tantum, 4wod ad caw[am fidei pertinebat, — Epift, Leon, Ó6r. & 62. iícoporum 3. Hzc quatuor prima Concilia Oriens acceptavit quoad t Mi dogmata & canones. Nov. 131. c. r, ubi Juftin, Imp. Quatuor Synodorum dogmata, (icut Sanclas Scripturas acci- pimus. ( vegulas [icut leges ob[ervuamus, | Occidensnon muéte Cï"lllus acceptavit omnes canones, Protestantes quoque vene- u$ Damau rantur hanc $ynodorum quadrigam, N ullus ob J XIV. Conflantinopolitanum 11. Anno $ 53. Vi- voCdfi 0 rientae oporum mirunt gilio Pont. & Juftinian. Imp. Epifc »gJEOS [unáio CLXV, 60 ( CAP. VIIL. DE CONCILIIS. «utbor CLXV. contra errores Origenis , & tría Ca- Ca. f pitula i. e. libellos "Theodori Mopf(üuefteni , UP Iheodoreti, && Iba. * Przíes fuit Eutychius Patriarcha Conftanti- ], & Cat orum Q nopolitanus: Vigilius Papa, etfi Conftantino- poli przfens , noluitaffiftere Synodo, nec vi- $. imagi ces gerentem mifit, utüt fuppliciter rogatus Prafedit abbat, fuerit, ipíéque damnationem trium capitulo- i Co damnat rum (quz fibi difplicebat) ufque ad concili- um generale fufpendendam efle voluerit. Fo- vit Car inform refti hiftor. Pontif. in Vigil. Approbavit ta- tolatri conttà men pofteà judicium fynodi, quam & accep- tárunt fucceflores cjus Pelagius, Gregorius M. teníe nE Nicol. L. &c. nec non Synodi ecumenicz VI. Canont etiam ! VIl. cum Confüantienfi feff. 39. * Omnesifti jam vivis excefferant, orthodoxz aliàs famz : mple primum itaque exemplum hic deprehendo hzreticorum poft mortem damnatorum, II lib Adii XV. Conflantinopolitanum III. anno 681, fub Sophiz E Agathone & Conftantin. Pogonato. Epifcopo- [chifna rum CLXX. in palatio habitum, cui 7£z/l» no- men, unde & T7*allagum vocatur, contta Mo- tinop. lepii s nothelitas, i. e. uniüs tantüm voluntatis in Chri- ükl fto affertores. dernt 1, Prafederunt Legati. Papa Theodorus & Georgius Pres- ^i " n i byteri, Joannes Diaconus & Conftantius Hypodiaconus, THL, Prafente Imperatore & facri Palatii M figiüratibus. $y- nodum confirmavit Leo II. fnk. . 2, Hic Honorio Papz velut hzretico; Monothelitarum fau- lilium tori anathema di&um. act. 1 biblio 3. 16, & 18. Vide t;mcn àd B Caftel, Controv. 35, HOC u 3. Hanc $ynodum diítingue ab illà Tru.lla.nä ; quz Gracis paulo n'Ev*rfx.m five Quini.Sexta, dicitur, i. e, nec quinta nec Phor fexta , fcd utramque fupplens, habita an. 692, absque doà autho- gil'icæ I5 CAP. Vil. DE CONCILIIS. 6t & t C authoritate Rom. Pontificis: Canones habet 102, Vide oplafleni, Can. $, & 6, dift, 16, - XVl. Néícamum Il. Anno 787. fuüb A driano Confonti- I. & Conftantino lV. ac Irene matre.. Epifco- nftantitio- orum CCCL. contra Iconomachos .[ro cultu , DC Vi- SS. imaginum. Ir Oatls Prafedit Papa per Legatos P etrum Arcähiptcsbyt. & Petrum abbat, act. r. in Ep. Imp. & act. 2. in Epift, A dijan. | capitu]o- ad Confítantin. Hoc concilium velut pfeudo-Synodus Q concili- damnatur à Francofurtenfi ad moenum , quod convoca- um Fo- vit Carolus M. Bpifcoporum CCC. Siniftrz hoc tribuitur informationi, crediderant enim Franci, à Nicano ico- tObdVIt t nolattiam ftabiliri. Ratihabuit tamen Adrianus, qua contra flliationem adoptivam Chrifti decidit Francofur« i& acty- tenfe Concilium , damnatis Felice & Elipando Hifpanos egoris M. VWIUIVETUPT TEU rum Epifcopis. "Canone primo Niczni II. confirmantur menicz Vl. Canones Apoftolorum , & precedentium Conciliorum; etiam particularium , quem tamen Ecclefia Romana nonm xz las lamz: amplectitur, » hzreticorum XVIL. Conflantinapolitanum IF. — Anno . 869. fub Adriano ll. & Bafilio Imp. in Templo S. o 6 f Sophiz Epifcoporum feré CCCXXX. contra Ííchifma Photii pfíeudo - Patriarchz . Conftan- | Epif'copo— 7 tinop. n Mo- Legati Papz infigni pompá hic recepti ab Imp. minori gra- tià & honore di miffi, demüm in manus $clavorum inci- riin Cari- derunt : fubfcripfére fynodo hunc in modum : Ego N. vices agens Domini mei [an&liffimi ( Univer[alis Papa. Adrinm ni in bác (an&là Synodo prafidens, USQUE .AD VOLUNTA- corgius Pres TEM eximii PRAESULIS ad omnia, ut [uperius legirur , come jypodiicOnuo fif d manu propriá [ubferipf, non abíque offenfà orien- adbus. talium, Exemplar Concilii Rom am pertulit Anaftafius bibliothecarius. $ynodum recepit Adrianus. Epift. ejus deliarum f ad Bafil, ad calc, actor. Concil. ] Vide tamea Hoc Concilium greciss non eft occumenicum , fed aliud pauló póft celebratum Conftantinopoli vid. an. 879. ubi i , u2 G[ZU'S Photius reftitutus eft, annuente Joanne VIII. Pontif. ille- pec quni &o à Báfilio Imp, fpe factà. recuperandz Diaxcefeos Bul- botius multa intulit przjudi- T , ii gariez, [n eo conciliabulo P c1à qutto | 62, Ü CAP. VII. DE CONCILIIS. cia fedi Apoftolicz , legatis Papz ( fed citra mandatum) XX L fubfcribentibus. Forefti in Joan. VIII. ' noc. II & XVIII. Hzcfíunt VIII. Concilia cecumenica ter M. pro- orientis, quorum dogmata firmiter ampledi- Anippz mur, canonces veró non cádem omnes autho- nandjs t ritate dignos cenfemus, quin & nonnullos »di de B velut fpurios plané rejicimus. Tibus. LLl : Imyugnzviï CONCILIA OCCIDENTIS. ntranoner XIX. Conciliorum locus defignabatur ple- defants, 9 pratet b rumque ab Imperatorc ad preces Epifcoporum. dericos 8 * Cüm itaque poft Carolum M. major effet quä raol honor, authoritas, & poteftas Imperii occi- qui N dentis, ar&tiorque cum Sede D. Petri neceffi- Füíng, li P Tormavit tudo; Orientis concilia intermiíla funt ** arc- conjgato que in Occidente habita, qux fcquuntur, vi- wlurpaton delicet. X 1 * Vide Epift, Leon, M, ad Theodof, II. 233, a$. & 26. nec non 43. 44. 49. $0, & $1. lexand. ]ll LXX 5* EÓ proficifci occidentalibus Epifcopis moleftum ac pe- riculofum , neque rationibus Papa confonum fuit, cüm Valdenfiun in Occidente plura pro fe fuffragia colligere potuerit, quàm in oriente, adeóque facilius omnia in $ynodis iftis dinationts | ty, * ex arbitratu füo gerere, " Pormulam XX. Lateramepfe 1. Án. x1i22. Romz in Txlïl'.m Con Ecclefià S. Joannis in Laterano, íub Callifto litit, w l. &: Henrico V. Imp. Epifcoporum ampliüs tertüs C 9 Canos CCC. pro pace & concordiá cum Czeíare * jUIiS Càno ro expeditione contra Sarracenos, & refor- XXXII matione diíciplinz. ** DoC. ]]], & * Renunciationem juris inveftiendi ab Henrico factam lege apud Schilter, in Not, ad Concordat. German, Cünta erro ** Canones ejus 22, Balluz, notis illuftravit, q* XXI. Woc Is CAP. Vll. DE CONCILIIS. 63 11 Difdty) XXl. Laterasen[e 1IL. Anno 11i39. fub In- noc. I[. & Lothario Aug. Epifcoporum circi- ECumenica rer M. pro confutando fchismate Petri Leonis Ampltdt- 165 autho- Antipapz füb nomine Anacleti Il. pro dam- nandis erroribus Petri de Bruis *.& Ar- nonnullos naldi de Brixiá ** próque reformandis mo- : tibus. J* u * Impugnavit pedo -baptifinum, ufum Templorum, ve- nerationem Crucis, Sacrificium Miffz, pia opera pto defunctis, Petr. Cluniac, lib, 1. Epift. 1, & 2, batut e i(coporum. ** preter harefes Petri de Bruis perfecutus eft. conviciis clericos & monachos in gratiam laicorum , negans ali- mjor effet quà ratione falvari poffe Epifcopos, clericos, monachos, ui Regalia aliáve bona temporalia poffiderent, Otho 1pcrii occi- Frifing. lib. 2. de geft, Frider. Imp. c. 20, vri necefft- 9** Formavit 30. canones e, contra ufürarios , clericos ünt ** at- conjugatos, & qui Juri civili aut medicz arti vacarent juntut, vi- ufurpatores decimarum , inveftituras laicorum, XXII. Lateragepíe IIJ. An. 1179, füb A- 4, & 16 n lexand. lll. & Friderico l. Imp. Epifcoporum CCLXXX. contra hzreífn Albigenfium & Jeftum at p W'aldenfium, contra pfeudo - elediones & or- um fuiy cum dinationes Pontificum * moréfque deprava- r potteit tos. * 'nS)'uodisi $ * Formulam ejurandi fchifma exhibet Memor. hiftor, om- nium Concilior, in 12. Ad prævertenda fchifmata con- homx in flituit, ut deinceps Papa non foret, nmifi qui à duabus b Cillifto tertiis Cardinalium eligeretur. ** Canones ejus numerantur 27, ab alüs 3o. per corpus " amph'üs Qalac* juris canonici difperfi, & reor- XXXIll. Laterapenfe IF. An. x215. fub In- noc. lll. & Frider. l. Epifcoporum CCCCXII. contra errores abbatis Joachimi * &z Almari- o fadum [ Lan' ci ** pro expeditione Sarraccnicä &c. lqm j 64 CAP. VIl. DE cONCILIS. ( * Qui tamen formalis, üt vocant, Lareticus non fuit, XXVI fubjiciens fua fcripta judicio Sedis Apoftolicz, ** Vid. Cap, 2, de $um. Trinit. fchismatis rum CCL XXIV. Lugdunenfe L in Galliá (311 Lion ) pisque ic anno. 1245, fub Innocent. lV, & Friderico ll. * nerfoit Epifcoporum CLX. in quo excommunicatus Htmgm': depofitüfque fuit Fridericus 1l. Imp. * Et plura Joxne: cillarter ftatum Ecclefie concernentia pertractabantur , minum d de quibus in Vl. decretalium. mitteban Prafedit Papa , interfuit Balduinus Conftantinopolitanus Decreaef Imp. cum fuo & Antiochzno Pattiarchá, bati, con imbouxg* * Vid, Cap. 2. de Sent. & re jud, in 6. Hoc Coxc XXV. Luadunenfe II.. Anno. 1274. fub Gre- ia Ti orio X. & Rudolpho I. Epifcoporum D. ubi büs G ddy, cum Ecclefiá Latinà reuniti grzci, decretáque expeditio in Palxftinam. XX Prafedit pontifex , adfuit. quoque Jacobus Arragoniz Rex, IV.& Sipi qui tamen poft alteram feffionem offenfus difceffit, eà af a. quód illi Papa non nifi fub penfione tributi diadéma Concilibul vellet imponere. Multa in eo juris publici decreta oc- ltini, um inferuit, currunt , quz ex parte Bonifacius VIII. Sexto decretali- Varg, * litez m XXVl. Vieunenfe, A.C. xy311. Viennx Al- um lobrogum ($3it Vienne íttt Dauphinéc) celc- Verarig ; bratum , fub Clemente V. & Henrico Vll. Imp. Bh: i Epifcoporum ampliüs CCC. contra Templari- ln £ ol os, * Beguardos, alióíque hzreticos, actum l5; l( Prætcrcä de bello facro. lag Praíedit Clemens V. interfuére Philippus pulcher Galliz , Xit a( Eduardus II. Angliz, & Jacobus Il, Atragoniz Reges, faftici. Concilii decreta extant in quartà parte Corporis juris Canonici füb nomine Clementznarum., XXIX ' * De ordinis hujus excidio vide Caftec] Controv. 45. CæPtUm, ] XXVII. Blcopor, L1S. CAP. VII. DE CONCILIIS. 65 "M of fijt, o[tolica, XXVIL Conflantienfe Anno 1414. tempore Íchismatis fub Sigismundo Imp. * Epifcopo- rum CCL. contra Wicleff à (MoLim) Friderico [l pásque fchismaticos. Tum, Huffitas , P;- municatus * Interfuit ipfe fplendido comitatu Principum Germaniz & Hungariz. Convocavit $ynodum fuadente Sigismundo ) * E plura Joannes XXIII, Approbavit Martinus V. decreta fidei con- xaCbabantur, ciliariter facta, Seff. ult, Reformatio ac compofitio grava- minum diverfarum nationum in proximam Synodum re- mittebantur. jonttenolitámus DecretaSeff, 4. & $. non fuiffe conciliariter facla nec appros hi, bata, contendit $chelítratius cum multis R. R, contra Ma- imbourgum & du Pin, De quo cit. Caftecl Controv, 64, Hoc Concilium fuit continuatio Pifani, anno 1404. Pifas 4 fib Gre- in Tuícia à Cardinalibus convocati, ubi depofitis Papis du- biis Gregorio XII, & Benedicto XIII, Alexander V, fuit . orum D. ubi electus, j, dectaque XXVIIL Bafrleenfe Anno 1431. füb Eugenio IV. & Sigismundo Imp. duravit legitimé ufque s Aragoniz Ne us dicefft, € ad Seff, 25. * annis fex, pofteà degeneravit in eboi dadémt conciliabulum. Praíes fuit Cardinalis Julianus Cafarini , Protector Wilhelmus Dux Ba- publici dete o ; jerto dl varia. * Literz Eugenii produ&z in feff, 16. Poft (eff, 26. dif- Viennz À* ceílerunt Legati Pontificis, qui aliud cepit Concilium Fetrariz an. 1438. inéc) ce Hoc concilium omninó perlegat publicifta, continet enim ico VIl. frp. infignia fa&a & decreta, przcipué de authoritate $y- a Tenpate nodorum, Italis non zque arridet, ac Germanis & Gal- lis; In Concilio Tridentino fuére, qui indignarentur jcos, 441 allegantibus ejus authoritatem, Carolus V, tamen refpe- xit ad Concilium Bafileenfe in fuà reformatione Eccles ; Pulchcr Gdj]iz ) fiafticà, poft Decretum Interreligionis edità, jagotit M XXIX. Florentipum Anno 1438. Ferrarix czptum, Florentiz finitum füb Eugenio IV. 1t COfP"'is " e EPifcoporum CXLI. pro reunione Grzcorum eum C 66 CAP. VIl. DE cONCILIIS. * Dofl a cum Ecclefiá Latiná. Interfuit Joannes Paleeo- & Pro logus Orient. Imp. cum Patriarchà Conftanti- dttia u apd nopol. Przlati Latini maximam partem fuére Itali. * Nenpi g. Solutum fuit an, 1439. prid, Non. Jal, tunc enim peractá Vinceni unione recedentibus Gracis defiit repracfentare univerfam Dacl, l Ecclefiam, Orientalem nempé & Occidentalem , itaque * [ncep Decreta unionis Armenorum & ]Jaeobitarum non funt tránslat conciliaria (ed papalia , ficut quoque decreta pro ZEthio- pibus, Syriis & Maronitis, Vide Andler. Corp, Conft, Imp., LL L; ( Cafare tom. 2, verb. Concilium pag. $93. Non obftant verba Eu- Tecufab genii in hifce decretis : faero approbante Oecumenico Con- dl ut eilio, caufac XXX. Latemn?n]ä V. anno r512. fub Jul. diden &ínta II. & Leone X. P. P. Maximiliano I. Imp. Con- &6mi tra conciliabulum Pifanum * Sanctionem prag- bus maticam Gallorum & abufus. Epiícoporum nu- lunN merus in eo fuit exiguus, & nunquam ultra 120. chäig: 10/0fj pcrvcnit. Genera * Hoc, invito Papá, convocárunt Cardinales aliquot anno morem 1511, Czfare & Galliarum Rege fautoribus, qui tamen minzri | Lateranenfi poftea adhaferunt, Huc pertinet $, 1, & 4. Íe ani R. J. de anno 1512. [ Don f i ( XXXI. Zfidestipum Anno 1545. fub Paulo u TII. Juiio III. & Pio IV. P.P. Carolo V. & Fer- Vide er dinando I. Imp. Przlatorum circiter 260. Con- W IDI' tra novas ejus temporis Religiones, maximé per &i Germaniam difíleminatas. fWMLC Fuit hzc Synodus valdé neceffaria, * Seriüs indi&ta, ** Diutiüs X protrada, *** A proteflantibus varié elu- fatis d ía. '*** A Carholicis omnibus, fi aliquot de- fpcdes, creta reformatoria demas , * reverenrer Vicente fufcepta, velut Chriftiana, libera, pia & cecu- ml" €n; Ti menica. Natal. Alex. in hiftor. Ecclef. N. T. 8 T * Dpoít JUS. CAP. VIL DE CONCILIIS. 67 cannes Pigo- * Poft appellationem Lutheri in Comitiis Wormat. 1521. & Proteftantium Statuum in $pirens, 1529. nec non defi- chà Confanti- deria univerfz Germaniz, omnibus feré Imperii Receffibus exprefla. patem ficre ** Nempé cüm cancer novorum dogmatum jam per annos 18. ferpfiffet. Prima indictio fiebat 1536. Mantuam, altera tunc enim peridà "(entare univeram Vincentiam, tertia Tridcntum. 1$42. Vide Bull. indi&. Paul, III, dentalem, itique itarum ion funt *** Incepit modó anno 1545. duravit annis 18, mox alió translata, mox bellis & obitu Pontificum interrupta, cttta pfo JEthio- Crp, Confl, Imp, **** Urcebant principio Concilium , à Pontifice unà cum noblant verba Et- Cafare indicendum. R. J. anno 1529. $, r. Indi&um recufabant , nifi fub legibus ex eorum placito ftatutis , vi- t Qvetico Cot del. ut in Germaniá haberetur, citra prefidium Papz , caufzque non nifi ex verbo Dei fcripto deciderentur, Poft . ib cladem Molybergenfem agnovére, parati fe ei fubmittere, & finem praítolari, R. J. 1548. 9. 4. & $, & 1551. 9. 4, j]. Inp Co- & 6.miffis eóOratoribus Brandenburgicis, Würtenbergenfi- dtionem prag- bus & Saxonicis, conformiter ad $. 8. cit. Rec. Poft bel- lum Mauritii & fübfecutam anno 155 5. pacem religiofam ,i[coporum Di« negligebant. Equidem inter cztera componendorum re- uarm Ulffä 120 ligionis diffidiorum media primo loco ponunt Concilium Generale $. 2$, ibid. Sed prztendunt modum tractandi à more majorum alienum: nolunt enim negotia fidei ter- vies aliuot 4p7o minari per fententiam & judicium Epifcoporum, utolim, yxibus, Qu ame fed amicabili compofitione : titib (oll bie fireitige Reli- XPgm'Mf |Let ion fit)f anberft, bann burd) Gbriftlide, freunblide, tieblid)e 9Deittel unb 9f8eeg su. eibelligem Gbriftlid)ert (b Pauo 9Ber(tanb umb SBergleidyung gebradt merben, $. x 5. ibid, / Vide etiam R, I, Ratisbon. 1557. $. 9, 10, I 1. 'olo V.&Er $** In proverbium tranfiit multorum pinguis Minervz di- 'er 20 U0 &io: Tridentinum non efl ubique receptum , Vexa , de re- formatoriis Decretis , falfa de dogmaticis, hæc S fodus y XXXII. Hoc Concilium non eft per omnia 1* Diotius fatis clarum, fíeu dogmata feu reformationem JUs varie di [pc&cs. fx ah'qlwf ( Sexcentz lites de vero definitionum fenfu inter Theologos; t at millenz de jure Trident. noviffimo inter Canoniftas. Ipfi Janfenifta contendunt, fuas propofitiones non effe inimi- Q)Pm g oc €as Tridentino, Pauciores forent rixz, fi authentica feffio« E2 gunm 4ch€£ N l V. CAP. VII. DE CONCILIIS. 68 mcnicanin num hiftoria haberetur, utiin aliis conciliis; Sola enim decreta funt duri cortices, quos frangere non eft datum, tüm dico nifi illis, qui arcana Concilii infpexerunt, | Hiftoria Slei- Hgärum.- f dani, Pauli Sarpi , imó & Pallaviciniana non eft omni ri rectfler exceptione major, ob ftudium partium & fpiritum con- tradictionis, Preclaré de Theologià orthodoxá mereretus ! Veoci $a Cacilia Roma, fi acta Tridentina juris publici faceret. m XXXIII. Unde Pontifices Romani confti- tillas 28 M InGera: tuerunt Congregationem Cardinalium S. C. 386 Moy Tridentini interpretum, * prohibitis privato- rieníts, 1 edngei rum Commentariis. ** enís 91 * Dius IV. in Conftit, 4lias nonnulli. 4. non. Aug. 1564. Gindecst denominavit octo Cardinales , qui decretorum TTridenti- temanni norum executiomem quidem curarent, caíus veró dubios XX ad Papam remitterent, Pius V, permifit illis cognitionem & decifionem caufarum faltem incafibus, quos exiftima- celebrantu. rent ipfi claros, tefte Fagnan, in cap. 13. de Conft, n. 7. * Tdlia (on Sixtus V, plus poteftatis conceffit, nempé declarandi ca- E fus dubiosin materiá reformationis, fic tamen, ut incon- Ex tece fulto Pontifice nulla fieret declaratio ; dogmatica veró illi Sendom foli refervarentur, Czterum declarationes , nedum apo- dracenis gryphz, & qua de fpeciali mandato Papz haud emanárunt, erfh o fedillz adeó , qua decreto Pontificis eduntur extra Alpes lum, uti eadem patiuntur fata ; qua plures aliz Bulla Papales, ** Bulla confirmat. Pii IV. ad fin, Extat tamen editio Con- XXY. cilii cum declarationibus Cardinal, citationibus & remiffio- ts Synodi nibus per Joannem Gallemart, &c. Ttri, n XXXIV. Hzc funt Concilia cecumenica Um, nili Occidentalis Ecclefix. Collectiones eorum ce- labotue, : Jebriores funt Regia Paris. an. 1644. Labbari & * Condli Coflardi 1672. Harduini 1715. T'yronibus pro Etctío enchiridio erit Summa Conciliorum Caranzz. Patres| polínz XXXV. In Synodis quoque particularibus complura pro ftatu religionis publicz ftatuta XXYi eti ey j reperiuntur, quarum nonnullz regulam faciunt ^ Eccleífuze univeríz, videlicet, qua inftar oecu- Vrgerum meni- LLIS. CAP. VIL..DE CONCILIIS. 69 cilis; $ol enim mcnicarüm receptz funt, * aliz particulares tan- n elt um t, Biflora li tüm dicecefes aut provincias fuis canonibus ob- ina not eft omhi ligárunt, qui feré per Germaniam tatis inju- & piritum con ziá recefferunt ab ufu. ** odoxà mereretur * Veluti $atdicenfis An.. 347. Romana füb Melchiade pro Ceret, Czciliano an. 313. Arclatgnüs pro eodem contra Dona- nani Contt- tiftas an. 314. &c. ** In Germaniá numerantur Colonienfis, an, 3 47. Trevirenfis lum $. C Wormatienfis 866, 'Tribu- 386. Moguntinz 812, & 848. hemium an, 890. Din- tis privato- 1ien(is, gtj Trebur prop . ^ é Oppen gclfingenfïs in Bavarià 9oo. Altheimenfis 920, Erfordi- enfis 932, Ingelheimenfis 977. Francofurtenfis. 794 Gandersheimenfis 1024. Saligunftadiana &c. Vide S$trae von, Aug, 1564 etorum Tridenti temanni Theatrum hiftoricum per quavis fzcula, i(us verà dubios inftituta XXXVI. Qux contra Majorum illiscognitioncm * ; quos exiftime- celebrantur, Conciliabula vocantur. j de Conli, 17 * Talia funt ex antiquis Ariminenfe Arianorum , Mediola- à dechrandi ci nenfe , Seleucienfe, Ephefinum Il, & pleraque acephala, ymen, u I Ex recentioribus $ynodus nationalis $cotica an, 1566, gmm'a reto il Sendomitienfis in Polonià 1570.- Dresdenfis 1571. Dor- ) nedum 4p0* dracenüis 1618. Quandoque Concilium, ab initio & pro- d ernánunts greffu accumenicum , degenerat denique in conciliabu- u excra Mp ]um , uti Bafileenfe, lz Papllö. XXXVII. Hoc ipfo autem, quód non om- men etito Cot- nibus & rermiio» nes Synodi fint proba, fed. dari ex ipfis poffint w[broäæ, nulla natio tenetur amplc&i Concili- qcumenia um, nifi perfuafum habeat, illud nullo vitio Jaborare. d s; eortm C * Concilii enim elogium non eft a/folur? infallibile, ficuti Á Labbæi & Ecclefiz Catholicx , fed tantüm conditionat? , fi nimiruin onibus pro Pattes legitimé convocati ita in eo fe gefferint, ut dici ) C poffint reprafentáffe totam Ecclefiam, articularibus XXXVIII. Hoc poftremum æ&iimbünt ex- bh'cx H'äfüm erti ex integritate Patrum , qui Concilio in- tcrfuerunt, ex hiftoriá colloquiorum , & ais E 3 feffio- ifar ea mai- CA 70 CAP. VIL. DE CONCILIIS. fgcilorun indenecti feffionum, ex comparationc concilii recentio- x vidc T ris cum primis quatuor ccumenicis, ex ap- [cüd'm!ii : probatione fummi Pontificis, tatione Ecclefiz univerfíàalis. ncc non accep- ul M i Conci ^ l XXXIX. Intereà dogmata, definitiones & milcentur d cenfurz Synodorum non funt ejusdem claffis, Yobabili, hec acervatim in uno fidei divinz c : nendz. * umulo po- applicatur ; * Sed variant inflar cenfurarum Papalium, de quibus cap. tatur x pl preced. Vide Conftantienfe feff, 8. in fententià damnatio- ! Veloti, cü nis Wicleffi, textus $ Patrisima XL. Alia námque definiuntur üt dogaza ff- 9 Dum T? dei divine * alia velut. concluftones Theclogica ** irging ve igne alia laudantur velut pix, (alutarésque confue- tudines, *** XUI. * E.g. Deitas J. C. & Spiritus $. Prafentia Chrifti in Eucha- gencralf, rifià &c. Vide $. 20. cap, 6, dus egplic ** E, g, Chriftus Eucharifticus eft adorandus, Vide ibid, 5- 2!. ell ita fnc tcdo mel ** e, g. Ufus imaginum , fupplicationes publicz , cere« imoniz, veftitus facerdotum. &c./ ! Vide Ent 2 XLL Nonnulla placent, uüt probabiliora * Et etents multa ftudio relinquuntur indefinita, ** aut ARice ( qudem talibus involvuntur terminis, ut neutra pars modotz altercantium Theologorum conqueri poffit. ?** tl * Vide Concil, Vienn. relat, in Clem, unic. de füm. Trin. ex e. g. immaculata conceptio B. M, V. in Tridentino, de X Concil quo generalis efto regula, rixas fcholafticorum Catholi- corum intet fe manfifle indecifas, verbis decretorum ita non dlite fcité dcxter&quc conceptis, nequa fchola fe doleret con- demnatam, Sané duraretin hodiernum diem inftar Co- : PXOVidI mitiorum- Ratisbonenfium hac Synodus, fi voluiffet om- dat e Gp.1 ncs quaftiones examinare & definire , quas ad naufeam Prefidum ,. ac Pralatorum in medium proferebant liti- (b, ; giofi Theologi, 'Adde, quód moderna Ecclefia, tot Y, 32' & Cues CAP. VIl. DE CONCILIIS. 7X [5, fzculorum i ntercapedine à primifivä remota , careat fub- lii tecentie inde neceffariis ad definiti onem fubfidiis. *** Vide Trid. feff. 23. de reform. c. 1. jun&à hiftorià de lfoS, [94 j refidentià Epifcoporum , an fit juris divini ? Don &p- dendi, quas alle- XLIl. Neque rationes deci ant Concilia, ejusdem omne s funt pondcris : initions & mifcentur demonftrationi bus argumenta meré dem cliff, lia; interdum finiftré probabilia, & verofimi xumulo pof applicatur authoritas Patr um, * interdum adop- io minüs firma. ** tatur ex philofophia opin & qubts cap, * Veluti, cum à Nicano II, pro cultu $$, imaginum citatur tentia üamnatig» textus $, Bafilii, ubi dicit , inem, ,Filium Dei effe perfectam Patris imag j domitt f- ** Dum Tara fius Patriarcha ibid, act. $. * perorans, Angelos ait pingi pofle , €ó quàd habeant corpora levia; actea » T heaïagiæ W vel ignea, que Confüt- quz docet Concilium XLIIIl. Myfteria ipfa, enerale, conftanter am ple&i debemus, at mo- Chitia Bd eria, eáque defendendinon dus explicandi Myft u, Vide ibid, eft ita fan&é fixus, ut ab codem Ecclefia, de- tcéto meliore, nequeat recedere. j publicz, cttee * Vide Entretiens de Philalethe & Philarene part, 2, paf. 287. il* Et eatenus multz co ntroverfiz cum Lutheranis & Calviniftis amicé componi poffent: licet enim ab ipíà fide ne latum RUE mittere po ffit Ecclefia Catholica, in quidem unguem re ndi fidem cedere hic illícve poffet, & neutta p modo tamen explica intelle&tui frznum laxare, fi pOlTII. H ure textus à , d in, Ti XLIV. Cüm allegatur Script Concilio, non eft illicó de fide , illum fic & quiei, & xcorm Cidle non aliter deberc intelligi. * ; jereonim i * Providé ciratur $criptura $, à Tridentino, aciem intet- ht do!cfä o dat lectorin verba, qux felegit interdum $ynodus: e. g. diem Iu cap. 1. & can. 1. feff. 14. aliter loquitur de verfu. 14. Ja- J f voluiletom cob. $. quàm in decreto de Mattimon. de illo ad Ephef, 5. gd nau em v. 32. offfcblm li XLV. tof E 4 fdelt» 72 CAP. VIL. DE CONCILIIS. CA XLV. Quz obiter à Concilio aliud delibe- la matio mt | rante occafione fermonis immi Ícentur, non funt ateri, 4l i definitiones , nifi alibi conciliariter decidantur. ri jurt obl 1, Unde nec definiit Nicznurn II. Angelos effe materiá zthe- mmatorjis. rteá citcumdatos , nec Lateranfe IV, eos effe omnis materia expertes. Erear Gd man: C 2, Generaliter nota, quód Tridentínum przcifíüs plerum- que enunciet in canonibus & anathem atifmis , quàm in exempti à Decretis, nam in his ftyli & phr toftrum? extenfum COHCiOH&tOIi& afferuntur L] aícos gratià multa per L. Corx XLVI. Decreta Synodalia, quz rcformant ficrioribus, difciplinam Ecclefie, deberen decreta vit t recipi ab om« nibus orbis Catholici nationibu s* Hocet, c * Przcipué, fi annuentibus Regum Principümque Orato- nib, IU toribus condebantur, qui ab initio reclamare debui(lent : imfzm fi quid à genio vel privile giis aji ( num ordinari velle vidiffent, ; moribüsve patrie fuz alie- l$, du XLVII. Videmus tamen tit, Qyi: ; antiquorum Ca- wl jro nonum exi guam fupereffe obfervantiam, novif- qu f fimorum v hl.' ü fä;"'l eró valdé difformem. * * Dolendum ,. quàd vix fit TERIOR Diccefis, in quà faluberrima ehrite, "T ridentini reformatio ple niffimé fuerit introdueta, Ob- ftant inolitz con(uetudin es, privilegia & libertates Eccle- fiarum, cxemptiones mona potentia, Ordinariorum ref; fteriorum, reformandorum pectus humani , incuria , vel timiditas &c, XLVIII. Quare, ut hodie ex Conciliis pro- matur principium firmum juris publici , Opor- tct, prater le tiam, * gem ff:riptam oftendi obfervan- * Nifi agatur cum inferioribus collegiis aut monafteriis : hos rumenim reformatio urgeri poteft ab Ordinariis ad DOf« mam Tridentinam, non obftante confuetudine contrariá, XLIX. Quemadmodum veró , in fpe&o jure gentium ac divino ; in rebus Ecclefiafticis nul- la l, CAP. VII. DE CONCILIIS. 73 [ud delibs, la natio melioris aut deterioris eft conditionis , 15 non(int alterá, 42 Rom. 10.v. x2. nulla quoque potio- ecidantur, ri jure obligatur eximitürve à decretis refor- mitrid athe. matotiis. Ormtis materie Et cur Galli e. g, plus libertatis habeant; quàm inclyti Gers Cifius plerume mani? Cur illi potius declarentur in Concilio Viennenfi U5 qumít exempti à Bonifacianà sawm [andam, quàm Imperium noftrum ? ia mülti p L. Concilia priora emendari poffunt à po- teormant fterioribus, non quoad dogmata fidei, fed quoad ipi 4b oft« decreta vitz , &z judicia perfonarum. Hoc eft , quod przclaré docet Tertull, lib, de veland. Virei- üne Orites nib, Regula quidem fidei uma omminb cfl, fola immobilis (» irreformabilis ,. . Hác lege fidei manente , catera jam dif- tte debulllent , eiplina ( comver(ationis ndmittunt novitatem corretionis, pattiz fuz ii Et $, Auguftin. lib. 2. cap. 3. de baptifm, contra dona- tift. quis ne[ciat , ipfa Concilia, qua per fmgulas regiones uorum Cr- vel provuiucias fiumt, plemarierum Conciliorum aucloritáti , qua fiunt ex unrverío orbe Chrifliano, [ine ullis ambagz- , novil- Lus cedere ,. IPSAQUE PLENARLA SZEPE PRIORA POS: TERIORIBUS EMENDARI? citm li quo experimento remq s Globerrima aperitur , quod claufum erat, oduda, Ob berates Ecclte formandorum Em * p "TA SSSN N .. rf p ilctri, Y SS ". S— AA . D o97» AUR -'/, EX r cilis pro- * ( ——2 ,-A SS I—IX ; " g:» ;;; i i, opot- obferva- a —luumnnl nullerii ; 10 b" inaris àd Dit ingconttatla, f eco jllf Ü jlici u- CAP. : CAP. I t 0 r $ $ 5 5 Y D [J6 36 [ 3 €1 hi 5 $ |J'CIJG D r Ed Nor, &L LPX A X AL [34]5€15€] Nor. 8j g Nor, 11] y ;ïa y : éj : : IV. Me nümquescx CAPUT VIII. tüf ægfö ï VTa ^ DE * [mperato fevantia: tentiam ; CORPORE JURIS x Epif quod jri CIVILIS. . Prz (t (atus I. Quæ Patribus conciliatis placuerunt, vo- tus, fed cabantur casoózes, i. e. regule * modeítá ap- Concretu turbari c pellatione pfövid& cle&à, né, fi leges diceren- tur, invidiz dediflent fomentum Imperan- mult pro tibus. Clefaftici * Gratian, dift, 3, & Novelle paffim, qui Princ IL. Hz regulz, ubi primüm à Sacerdotio * Nontin Sozome fuerant conditz , exhibebantur Principi, ut lencinig ejus authoritate tranfirent inleges & ían&io- * undin nces. X* * Conftat hoc ex epiftolis fynodalibus ad Impp. Orientis VE & Occidentis, ts o IIT. Principes orthodoxi , quidquid rité luftzig Dzum, ! conftitutum erat à Sacerdotibus , religioíé am- * niüi le&ebantur , legibüsque firmabant, quod pro- lucez prié eft, zmiari facros canones. "h * Vide cap. 1. de N. O. N. l. 45. Cod. de Epifcop. VII Nov, $. cap. 2. Nov. 6. m prof. & aliàs, Nor. Qui dicc] CAD. VIII. DE CORP. ]Umä CIVILIS. 75 U QU Q'Sf ; AA Nov. 42, in przfat. ACACACAC Nov. 83. cap. r. ; i Nov, 13I. in przfat. & cap. T. IV. Meros hac in parte przcones, cano- nümquc executores fuiffe Principes, probabi- tur xgré : aliud certé teftantur monumenta vetera * * Imperatores, dum fuis conítitutionibus precipiunt ob« fervantiam canonum, & judiciorum Epifcopalium reve- rentiam populis, utuntur nomine /egis , & pesnas, non M ex Epifcoporum arbitrio, fed fuo placito apponunt, - quod fraco non poteft, fed Legislator, V. Pratereà cüm Refpublica Chriftiana non fit ftatus hominum à civitate profaná difcre- yerunt, V0» tus, fed Sodalitium pium eidem nexu intimo vodelt ap- concretum, fic, ut turbato ifto illam quoque turbari contingat , Principes ipfi ordinabant t diceten multa pro re&o ordine & politià externá in Ec- Inpeat- clefiafticis * de confilio tamen Epifcoporum; qui Principum aulas fequebantu p** * Non tamen dogmata & Symbola, Eufeb, in vit, Con&ant. Gacerdotio Sozomen. lib, 6, c, 7. Ambrof, lib. 2. Ep. 13., ad Va- lentinian. jun. incipl, ut & lindtio- * Gundling hiftor, liter, jur. canon, cap, 1o. $. r. VI. Ejusmodi Principum conftitutionibus refertus eft Codex Theodofianus, omnino pet- np Orients luftrandus * nec non Corpus juris Juftinia- idauid rit nzum. ** Jjriofe 0 * nitidiffima eft editio Weidmanniana paucis ab hinc annis lucem videns. ) quod 2 ** In Codice & novellis paffim, VII. Principes ufurpatoriá id feciffe licentià qui diceret, profe&ó detraheret note multo- 5 rum Nof 76 CAP. VlIlL. DE CORPORE rum pietati & orthodoxiz. Et,qui Orientalium rcepit picndas ' Impp. leges Sacrorum externas improbaret, pariter incufaret Capitularia Caroli M. & Ludo- X. lC vici Pii, nec non Ludovici $. fan&ionem prag- thodoxo f finianzi, . maticam de anno 1268. * * Vide Entretiens de philalethe & Philatene edit, Colom, mmentur p 1684. part. 2. pag. 341. ! Nan qu Privilegia fané eximia Ecclefiis & Perfonis Dco factis con- ajuc M. eeduntur in Corpore juris Juftinianzo , at nónne illius quoque eft condere legem, qui per privilegium eximit à ncquwm tis, exti lege ? Xl Md VIII. Tantum abeft, ut damnárint Przfules Sacerdotit hunc pium zelum orthodoxorum Principum in ordinandis ad cultum Dei Ecclefiafticis, ut Qum, & majoris 1 potius eam collaudárint * quamdiu nempé ni- hil contra fidem & canones conftituerunt. ** Dill comm flio * * $. Aug. lib. 14. de civ. Dei Felices dicit Principes, ff /u- * Ut erita am poteflatem ad Dei cultum maximà dilatandum Maje- fíatis ejus famulam faciant. Et Epift. 48. ad Vincent. quadam Serutant R € Uie, f : pro Chrifto, ges terra Chriflo, ETLAM LEGES FEI/(ENDO Wt ** Vide Can, r. & feqq. dift, ro. IX. Equidem, ex quo introdu&ta eft major Cleri exemptio à poteftate Principum, * rerüm- que Ecclefiafticarum ordinatio foli feré facerdo- tio attributa, non attenditur ampliüs Corpus ju- ris Juftinianzum, quatenüs difponit Minifteri- um Ecclefie, nifi quoad favores & privile- gia. ** * Ab initio enim tanta perfonarum Ecclefiafticarum , bono- rümque temporalium Ecclefiz non vigebat exemptio. * Codex Theodofianus absque eo meré efthiftoricus, — Jufti- nianzus veró non obligat , nifiillos, qui eum ultró rece- perunt, quibüsque Maximilianus I, per receffus imperii illius fequelam injunxit: Clerusautem in Ecclefiafticis nec Iecepit RE JURIS CIVILIS. 77 Jrientalium recepit Juftinianzas leges univerfaliter, nec ad ea(dem rcci— mprobaret, piendas à Maximiliano fuit adftri&tus, . & Ludo- X. In cxteris, quanquam liceat Principi or- ODnem prag- thodoxo refufcitare leges antiquas Corporis Ju- ftinianzi, Ecclefixz decorem externum, incre- edit, Colot, mentum, pacémque concernentes, * *o factis con * Nam quz ex ipfà naturà Chriftiani Principatüs fluunt, àjure Majeftatico feparari, ulláve præ(criptione aboleri tonne illius gium eximit à nequeunt, veluti, quz fpectant ad confervationem unita- tis, extirpationem fchismatum; harefui, abufuum &c. XI. Religionis tamen noftrz fyftema, quod pt brefules Sacerdotium habet à Magiftratu Ízcculari diftin- Principum aallicis, ut &um, exigit, ne Princeps laicus quidquam majoris momenti ordinet, innovet, reformet, ncmp&ni nifi communicato cum fummo Sacerdote con- uerunt, * filio * iipts, f J * Ut evitatà Sacerdotii & Regni collifione fit confonantia yandun Mage- ad Vincent. uzdam bona, conferens generi humano, quidquid eft utile, ficque divina & humana pariter concurrentia $ FERENDO tilay cvjAqriay rc&tis (cntentiis faciant, Nov. 42. t m fe. SS í) N y, rerum- Sus y p vfacerdo- — M S : GN N " ^ | j j Corpus j l—€—RÀ X" 44 ' Miniferi r yny y prrit- Z 4nm, boY exerpto yias. J gleorec CAP. ieallics Va t CPK 78 (9) 8& CAP.TX. 2 s $ h X* x bIJ : ? A55 [Jí 369 ** Nantr w t lol l * ***-f. .1.***.&.***.1. ,^ ***** t x exanta [2 [5 a i;* r, De 2 : * é ä? : Y C.S',fz $ 8 1 : :*ä» grplos iercm 1, dilt cu da Vi bi CAPUT IX 1 $jno Hi ! (v)gn p^n DE Magict. ]us: Cu Mjciun d fb.d DE CORPORE JURIS du Pin CANONICI. Orienti Apollo «n, 7 I. Canonum colle&iones primz fuerunt grz- J co idiomate conceptz. Antiquiffima eft illa Cleli aco Stephani Ephefini, progrediente tempore au- nomut ( &a, notáque íub titulo: (/8or xavhvav *üc xoOo- Puxse ExXANcIa. d0 amo Y Continet canones Conciliorum particularium , Ancyrani, Neo - Cafarienfis, Gangrenís, Antiocheni, & Laodi- * a, 1, ceni, nec non primorum quatuor generalium. — Schilter. " f ] & Fleuty Inft, jur. can, Edidit Chrittophor. Juftellus an. X610, Parifiis, item Voellus & Henric. Juftell. in biblio- V. It thec. jur. can, vet, 1661, H funt i/la regula venerabiles, qui multo Q» undique probata, quas pro legibus valere voluit Ju- tiores f ftin, Nov, 6. cap. 7, $. 8. Non omnes tamen canones agnovitoccidens. Vide caput 7, $. 11. & 16, l, 56 ; Qtis i II. A. C. 730. Dionyfius, cognomento exi- fudt: guus, natione Scytha, abbas Romanus * emen- fin p;cm' davit antiquam canonum verfionem latinam ; Tlàb; 1 cique adjecit epiftolas Papales à Siricio ufque Sic lü ad Anaftafium 1I. Accefferunt demüm Cazozes pro Ms i 7 Sardicenfes, 8c qui vulgó dicuntur Apoffolorum. ** fixá e * ui repudiatà erà Diocletianà condidit Chriftianam five "* Épif Dionyfanam. *! Nu. & qui CAP. IX. DE CORP. JUR. CANQNICI. 79 " 6 : T i T H " r U L! : ** Numero tantüm quinquaginta , nam octoginta quatuor P " Q extantes ad calcem Decreti Gratiani provenerunt ab Ifido- :?7' N 'vä fä ro. De illorum authentiá variant Íententiz; inter apo- ü1 ïf? (;" 1 neraturà Gelafio Pap, rel, in can, 3. dift, 15. liber canonum gryphos nu: "poftolorum, lidorus Hifpalenfis rel. in can, 1. dift, 16. cenfet, ab hzreticis compofitos, quales pro. cul dubiofünt 45tus, & 46tus, Recipit veró Stephan. IV, in Synod. Rom. an. 769. a&. 4. Propugnant Turrianus Hifpan, libr. pro canonibus apoftol, contra Centuriator, Magdc b, nec non Beveregius Ánglus in libro, cui titu« ]us: Co dex canonum Ecclefia primitioa vindicatus an. 1678. Rejiciunt Dalzus in pfeudigraph.Apoftol, & Petrus de Mar» cà lib, de Concord. facerd, &imp. 3. c. 2. Natal, Alexand, VUNIS du Pin &c. Interim negari non poteft, eos magnz apud ! Orientales fuiffe authoritatis , quosdam ex traditione Apoftolorum profectos, alios veró recentioris &vi, v. g, can, 7. contra Quartadecimanos, t fuerant p III. Hzc Dionyfiana colle&io Romanz Ec- m ed ilh clefix acceptatione in Occidente invaluit fub : (empore u- nomine Corporis Canonum. * Francia tamen mo- "UET dó agnovit tempore Caroli M. qui ab Adriano I. an. 787. fibi traditam retulit domum. ** ium, Ancpuanis * Can. 1. dift, 19. & ao. Vide prafat, ad Decretum, jei, & lod ** Fleury Inftit, jur. can, part. 1. cap. I. $. 6. enligm, $chiltr jhor, Juftelusan. IV. Inter privatos Canonum collectores , Tif in bio- qui multó plura congerere ftuduerunt, cele- npli qenarabilt briores funt Ifidorus* Regino ** Burckardus *^* as voluit J ss tamen canones IVO- ol L uis ifte fuerit, nefcitur. Hincmarus Rhemenfis cons &if fundit eum cum Hifpalenfi. In nonnullis M$. legitur: nomdnto ai .yidorus Merca tor, in aliis Peccator : inbonam certé Hdgm * emell- eccavit maximé, obtrudendo orb irudiffimo merces fpu- qanus rias, nempé fuppofititias decrerales à Clemente uíque ad gem hirinam Siricium , ex quibus píeudo - principia juris Ecclefiaftici Vixit fub finem fzculi VIII, Siticio uque rogcrminär unt, ** Abbas Prumienfis: edidit illum Stephanus Baluzius prz- fixà erudità prafatione, qu & Brocardus i *** Epifcopus Wormatienfis an, 1098, gin d i[ Chrlfäa 2 & c?us (ententiz érocardica. dicebantur, &** Epif- 80 CAP. IX. DE CORPORE additut, 4* Bpifcopus Carnotenfis, $U Chartres, qui obiit rr16, duo fcripfit volumina, primum eft Panorzia , fecundum opus illn Decretum. ]ntegrum Wi i prg [l V. Et denique Sxc. XII. medio Gratianus , monachus Benedi&inus Bononix. — Colle&tio- de emenc jur, canot 9H Vulpo. nem fuam infcripfit: Cozcordantia difcordantium tàlé : di canonum * Receníüit opus Eugenius III. ** prze- tm , Cor legique permifit Academicis Bononienfibus, thoritite &inftrum quo fadtum, ut per omnem Europam, Ger- inaniam przfertim & Galliam, magno applaufu tiati, qu tifices ex reciperetur, creatis ctiam Decretorum *** Do- &oribus. dipuiute Vil K " Hac compilatio eft cento confartus ex fententiis $. Scrip- turz , decretis Synodalibus, refcriptis Papalibus, legibus sftici publ Principum, opinionibus Patrum, & Caaoniftarum. Quz poris o diverfa principia non poterant apté fatis conciliari per cerebrinas Gratiani explicationes, * us vete omnium -* Quin tamen illi publicam authoritatem impertierit, fu- ümque fecerit: imó, fi Gilberto credimus, Eugenius plu- tinpun: Iacapitanotavit, quaz minimé placebant, & paleas ap- VIIL $ pellavit, ut quemadmodum palez grana frumenti vilia Derttibr, funt, nulliüfque momenti , fic illa capita omni pondere carerent, Hain idea jur. univerf. he5, tüm *** Hoc ci nomen pofteà datum, hodiéque eft: inqui- otum, &( buídam univerfitatibus Candidati Do&toratüs juridici fpe« publicavit ciale exainen fübeunt ex Decreto, verilis, ] VI. Opus hoc fatis eft methodicum * men- &iS, ii (ïd dofum tamen ** aliquoties authoritate Papali « dodore recognitum *** nunquam tamen ita approba- Q5 Xv'()kns tum, ut excedat fortem librorum privatorum clafficorum. **** Ín jdicis, * $i excipias partem fecundam , ubi per cafus do)cet, ut : OPUS Q vel inde videas, cafuiftas malé & íine methodo in- Gs | ftruerc. àP m ** Bonus ifte monachus, criticá deftitutus, inferuit multa N Juis a fputia, deceptus ab Ifidoro, - Erroresin eo manere ne- Jptimo I5 hic sefíc eft, ex quo Gregor. XIII, vetuit, nequid Decreto addatur, RtDrin N JURIS CANONICI. 8t qui obit tmi, aadatur, in eóve mutetur, aut imminuarür, fed prout "rf fecundum opus illud Romz impreffum fuit, femper & perpetuó integrum confervetur. 0 Gratams, *^* à Pio IV. V. & Gregotio XIII. Vide Anton. Auguftin, de emendat. Gratian, cum notis Balluzii, Doviat. hiftor, Colledio- jur, canon. Maftricht hiftor. jur. Ecclef, n, 318. & feq, d arlntim *** Vuloó illi adftruitur authoritas relativa ad fontes: íed malé : alias quivis Theologorum libri , qui citaat $criptu- [[[, * pre ram, Concilia, Patres &c. eodem modo gauderent au« onienfibus, thoritáte relativà. Quód fi roborantur interdum chartis ym, Ger- & inftrumentis Principum, non tam confirmaturliber Grae tiani, quàm nata exinde obfervantia, Romani veró Potte Q applaufa tifices ex caufis politicis nunquam donabunt Decretur tum "* DO' dignitate juris publici, VII. Ad comparandam tamen jutis Ecclefi- catentis ).ytip- aftici publici notitiam utilior eft hzc spilibus, [egbus sfars COf onitarum, Que poris canonici prz reliquis omnibus. tis conciliri pet * Quia vetetem difciplinam, & fyftema Ecclefiz primzvum omnium optiméexponit. Decretales & reliqua non per- a impcrtierit; fi tingunt eó ufque, fed principiis recentioribus innituntut, i, Eugenius lt VIIL Szculo XIIL. edidit Gregorius IX. t & i a 4 fromenti v.ilia Decretales , fubaudi, Epiftolas & conftitutio- ; omni pondete nes, tam proprias, quàm Prazdecefforum fü- orum, & Concilii Lateranenfis magni. * Non s di: g m[üsjUIMCi (Pc' publicavit eas per modum conftitutionis uni- verfalis, literis ad univerfam Ecclefiam dire- cum * mea &is, ** fed per Breve Apoftolicum anno 1230. ad doctores & ícholares Bononiz commoran- iurc Pl tes, volens, ut hoc volumine uterentur omnes jta approoe in judiciis & fcholis. | privatorum * Opus compilavit $. Raymundus de Pennaforti , Domini- canus, Papa Capellanus & Poenitentiarius, Vir probus , ais dO'CCt'.M ab omni ambitu & fraude alienus,. fta pars Corporis ge o I jJuris canonici hodienum in academiis explicatur, ** Optimo in rem curiz Romanz confilio, nam fine tur» , inferit pit bis hic promulgandi modus non abiiffet, fi dire&e obiiue !nc quid pecreto fifíet Principibus & Regnis refcripta poteftati fculari in- ii i Vifay 82 CAP. IX. DE CORPORE invifa, illis folis antehàc nota, quibus erat negotium cum Pontifice, Scopum tamen fuum perzqué attigit Pa- prætcnfa de pa, nam é Bononiá, jurisprudentiz canonicz centro , manorum [ diffundebantur principia in decretalibus contenta per om- dentiz Pot nem Europam. In hiíce V. libris nihil occurrit frequen- [ ^Y " Reception tius, quàm jlemitudo poreflatis, cujus vocabuli largá monachor nimis interpretatione defcendit, quidquid fucceffu tem- poris tum Principes tum Ordinarios locorum offendere i Principi debuit, Aichi-&| mane juvt ! IX. A. C. 1298. prodiit Sexzus Decretali- veit qu um à Bonifacio VIII. editus , paritérque Uni- lümquc d verfirati Bononienfi ad ufum per bullam de- ia defgt mandatus. pore juus Dovorum Germani per omnia boni & du&u faciles hunc. quoque li- fc;i?t'xo. : [tnanzi brum ufu receperunt; at Galliz Proceres , perfpe&to , quó Bonifacius VIII, eollimaret, hanc collectionem non Germaniz admifétre, fiiacs X. A. C. 1317, iisdem Bononienfibus tranf- m'co' dtcii mani mifit Toannes XXII. Clemeztisas , à Clemente M Quznro V. in Concilio Viennenfi conditas , queis ad- tenbsrgcg: Jecit proprias fub nomine Exzravagaztium Joan- apud Derr Coríer, k nis XXII. Exeunte fzculo XV. his privatá au- 45, & feg. thoritate acceflerunt EXITA'UAQAHÍOS COMUIIHHIES y, pari tamen obfequio excepta. XII. H Cum nu]l ] Xl. His partibus integratur Corpus juris ca- XTInanis ( nonici hodiernum, ad quandam imitationem RD Catenn corporis juris civilis Juftinianzi. Nam Decre- tum cft fimile Diecftis, Decretales Codici, re- AYt Ob(er * i t g, liqua Novellis. Solz Inftitutiones defuére , nibug Qa l quas quidem compofuit Lancellotus Sxc. XVI. Qw Qm Nos fed non obtinuit, ut Pontificiá authoritate pro- mulgarenrur. Jotbu XII. Hócce jus canonicum moribus ufque XV. y adcó invaluit per Germaniam, * ut vcl ipfa COttexie ( P I2 : H"J"*mod ORE JURIS CANONICI. E lbts ert mpotim Peraque attit h pratenfa dogmatum reformatio in anitmos Ger- ? canonicg cenmo, manorum proniüs irrepferit, quàm jurispru- 1j con:enmpe: of dentiz Pontificiz eliminatio. ** hil occurritfrcqucn- tjus vocabuli li * Receptionem promovére r.) multitudo clericorum & Jquid fuccefo tem« monachorum , qui ob laicorum infcitiam adhibebantur locorum ofendere à Principibus ad ncgotia publica privatáque, 2) poteftas Archi- & Epifcoporum in Germaniá, 3.) Confluxus Ger. manz juventutis ad Univerfitatem Bononienfem tit Decretdl- » ex quá velut equo Trojano prodiére judices, illud in ufum Ity« viterque Uni- lámque deducentes, quod in fcholis didicerant. 4.) ex- xt bulam de- acta defignatio proceílüs juris, quà pulchriorem in cor- pore juris Juftinianzi haud deprehendes. $.) Cafuum novorum decifio, totiüíque regiminis facri uberior de- les hünc quque L Ícriptio. 6.) Veterum canonum oblivio , juris veró Ju- eres, ptrcdo, ftinianzi tum paulà ferior introductio , tum ad ftatum yc colle&ionem noa Germaniz Ecclefiafticum | minor aptitudo. 7.) denique fingularis prudentia & zquitas, quà caufz in jure cano. xienfibus tranf- mani, nico. deciduntur, refíeGtis fubtilitatibus captiofi juris Ra« ;, à Cemente P* Quanto conatu ipfi Proteftantes ac przprimis JC, Wite as, quisa- tenbergemíes retinuerint jus noflrum canonicum, vide apud Pertfchium . elem. jur. can, differt, proem., 6. 22. utim Jos- Confer, Bochmer, Jur. Ecclef, Proteft, lib, z, tit, 2, $, s ptivatä d- 46, & Ícq. tes. CU XIIL Hoc ipfo autem, quód Jus Canoni- cum nullà lege expreflà, fed folis moribus in ornus jutis ct- Germania flabilitum fuerit, fequitur, illi tan- ; jmitanioner tüm catenüs ineffe robur , quatenüs comitem habet obfervantiam. * Nam Dctre * Hinc e, cs Codic Cap, 2. ze fede vacante non attenditur ab om« s. detidtty nibus Capitulis: Abludunt à jure canonico Noyinaziones, quas vocant suziles, ad canonicatus etiam modó poft obi- yxusSac. !^ tum Nominantis vacaturos, quz in aliquot Ecclefüis m« xhoritat pf joribus & collegiatis ad Rhenum vigent. XIV. Multa quoque juris canonici capitula correxit Concilium Tridentinurm. * porbus uc rl j a * Hujusmodi funt v, g, Valor matrimonii clandeftini , Pïæ' i 2 mtAS 84 CAP. IX. DE CORPORE V yix p atas ad. profeffionem religiofam fufficiens, extenfio im- eaas ciri pedimentorum publice honeftatis, & cognationis Spi- vt o ...... ritualis &c, auíum N XV. Praterea Germanos Catholicos ad- f ex of proccdam firingit Pax Weftphalica, ut faciant, omit- toria, Int tántque plurima contra tenorem juris cano- Capim!. ( nici. & Íeg. * Proteftantes ab Imperatore manutenendi funt in quietá XVIIL | poffeffione Epifcopatuum , abbatiarum, aliorámque be- neficiorum, Catholici, qui eos in exercitio libero fuz canonici P zeligionis turbarent, paenis cotrcendi: agnofícimus no- umen, üt vum genus Epifcoporum, cisque in Comitiis parem im- perimur honorem: in uno eodémque choro pfallunt * Quosfq efiet ex diverfi labii Canonici: non licet appellare hareticos , multó minus panas de jure canonico ftatutas eis com- Borhne iinari, Quid? quód Catholici Principes etiam laici ex- elenert, ^ ercent jus Epifcopale in fubditos Proteftantes inftituendo pïc:oïqut in parochüs & beneficiis, deponendo, diípenfando, fyltemar Ecclefias vifitando, &c, monizli) p:in:ipm XVI. Caterüm quzcunque jura Romano Pontifici competunt vi Primatüs hierarchici , illa ad normam juris canonici reverenter per- -- folvunt Germani Catholici. * * "Te(tis eft quotidianus recurfus ad Papz tribunal in caufis có pertinentibus, nec non tuitio Sedis Apoftolicz toe capitulationibus Caíareis primo fítatim axticulo pro- miffa, XVIIL. Quz vceró in negotiis meré fzculari- bus, emolumentis pecuniariis, aut cum di- minutionc poteflatis Epifcopalis, nimiáve lai- corum moleftiá hinc inde à jure canonico prz- tenduntur, illa Germani, exemplo aliarum na- tionum , quantum per Concordata licet, de- * pr Ccantur. — * Vix ONE JURIS CANONICI. 05 lens, extenfo im« * Vix patiemur ampliüsï, deponi à Papà Reges noftros ; caufas civiles deferri ad Nuncios Apoftolicos , curiám: X cognationis i ve Romanam, Epifcoporum jurisdicionem per come cutíum Nunciorum ad libitum turbari, adverfum iilos, atholicos. ad. fi ex offidio paftorali contra fübditos in Spiritualibus L] jciant, omit. procedant, decerni absque pravià informatione moni- toria, interdica, & declarationes Cenfurarum, Vide 1 juris Cano- Capitul, Carol, VIL art, 14. & fupra cap. 6. $, $t. & íeqq. di funt in quetà XVIII. Proteftantes adhuc pauciora juris ; iliortmque be vercio fibero (uz canonici Pontificii capita ample&untur, non : agofcimus no- tamen, üt dixi, omnia rejiciunt. Vomiris prem u- u choro yldlunt * Quoufque veró ufus juris canonici in. eorum Ecclefiis elfet extendendus, non confentiunt ipfimet , teítibus upcllarc haretcos , y flatutas eis come Bochmero & Pertíchio; Hic poftremus oftendit lib, 2. element, jur. can, tit, 14. praxin juris canonici apud p etiam lal ex fantes inffituendo plerofque Lutheranos non íatis coharrere cum illorum lo difpcnfando, fyftemate , & quidem fpecialiter in caufis matri- monialibus non concordare corum principiata cum principio. u Romano hierarchici, verenter p LA ER NS d H 74 7 - M $W z GNAT ; tribunal i cau(is 3 N S - i , MMGTIE jj Apoflolicz tot SS -- jm ariculo p* - A NS N [/ z FA [—1 W L j (æculari- uiunni qut cum i pimidye H nonico p£* o dliarum * t licet; e CAD. F3 ! Vit : ( o CAX G (2 2 ts (*) () m $ 7 D 25 $ Ü $ X Da: 61 rE ) X $ LL E.;J [241 J eXxs ex vianzenut., ls L . , O, ( f CY26Y9 [S415 e COGCY eYva FR $ v fgïi [] Y Dodorem : ? é Y D j T Aquinztem Bsdenus cc [ CAPUT X TV. Magr tholicos, *l DE nifi cum 1 LH[ * AUTHORITATE * Jorant in p fatüro$, Wi CIn, I6 d PATRUM. W h (rriore $, alicujus duriores 1c I. Contingit fzpé-numero, in jure publico mente Doc tam credendorum quäm agendorum provoca- V.Ptotefo ri in Scholis imó & Conciliis ad Patres: quá inre cüm vice lüs uná magnos deprehende- fcrmzqnan' Cutm füermt rim abufus, defectu principiorum, opera pre- a f tium duxi, authoritatem Patrum examinare. d I ! ! 45 Cjusqu Preferum il IL. Patres * vocamus Przlatos Ecclefix,, ali- mores Nom ófque de Clero Viros, qui fcriptis fuis de po- $ Cyprün pulo Chriftiano antehàc bené fünt. meriti. btos de cu * His accenfentur etiam Tertullianus & Origenes ob in- Vl Q fignia opera, licet harefeos damnati fuerint, III. Tnapà anda ui Patrum czteris excelluére, hono- Tants, ml rificà appellatione .:-Dec£erum — Ecclefte * (alue entalium. ) tantur. üm Pltoni * Hftorum quondam erant quatuor, tres Latini, videl. $. CXagoeratie Hieronymus Presbyter, $, Auguftinus Epifcop. Hippon. itterali $ & $. Gregorius M, Pontifex Roman, Unus Grzcus $. Joannes Chryfoftomus Patriarcha Conftantinopolit, Vid, intcrprcmu' apparat, theol, pofitiv, Petri Annati, Succeflu temporis ia hunc vencrabilem album retulére alios üni, fomn; Pape: : H iDter CAP. X. DE AUTHORIT. PATRUM. 87 aM UeOots d : ; : ; Papz: e. g. $. l'etrum Chryfologum , Gregorium Na- AU zianzenum , lldephonfum Toletanum, $. Bernardum : : Doc&orem melliluum, $. Bonaventuram, $. Thomam J : ; : Aquinatem. Doctorem angelicum &c. Quo in fuggeftu hacenüs collocare nequiverunt Scotiftz Dodhorezm iuum fabtilem, nec Lulliftz pretenfum DoZorem illumivatum. IV. Magna Patrum authótitas eft apud Ca- tholicos, * fic, ut ab eorum: qPinionibtls-x. non- nifi cum reverenti præfation'c honoris rece- danr. ** ATE * Jurant in profeffione fidei, fe Scripturam $, non interpre- taturos, ziff juxta unanimem confen[jum Patrum, Vide can. IO. dift. 9. l W* Afturiores Scholaftici raró farentur difceffum à sententià $, alicujus Patris, fed textus velut ceram infle&unt , aut duriores torquent, licet interné convi&i de contrariá mente Doctoris, : jure püblico EULT PI'OVOCR- V. Proteftantes quoque venerantur Patres, prz- | Pares: qui fertim,quatuor primorum fxculorum, & meritó, j dcprchcndc- ciun fuerint cozvi teftes antiqui fpiritüs Ec- », operz pe- clefiz, cjüsque dotrinzac difciplinz cuftodes. examinate. Preferunt illos , qui calamo perfttinxére. opiniones vel Ecdlefz , ali- mores Romanorum Pontificum ,. veluti ex antiquioribus $. Cyprianum, ex junioribus S. Bernardum propter li js fuis dc po- bros de confideratione ad Eugen. III. n merici. k Origetts o il VI. Quanquam inter eos non defint , qui magná audaciá Patres fugillent, * velut igno- faerinta rantes, nullà Criticà tin&os, linguarum Ori- Jiuere, ho entalium, hebraicz przfertim, ignaros, nimi- " * flv üm Platonicz philofophiz, Rhetoricis fucis & exaggerationibus indulgentes, negledo fenfu " vidcl. s' litterali S. Scripture fophifticis & cerebrinis 1. ifCOP- Hipp n "M interpretationibus inhzrentes, myf*ccria? ubinon funt, fomnoiantes &c. * Hos intcr facilé princeps e(t author animadverfionum ad o g ll alios F4 o«i,-cra page 698 CAP. X. DE AUTHORITATE opera $. Auguftini edita Antverp. 1703. füb ementito * Docuerut ia tOlU nomine Joannis Phereponi , quem refutavit Lamindus Pritanius lib. de ingen. moderat. in relig. negot, defniz, Nec pepercit Patribus Dalleus libro de Ufü Patrum ; con- Vide can,. tra quem Scriverius Anglus apologiam pro $$, Ecclefia fe janio Patribus evulgavit, mos Augi VIL Janíenifte ex adverfo ita tenaces funt tionis frni X. Ia authoritatis Patrum, prafertim S. Auguftini, Mgulm p ut ejus do&rinam decretis Romanorum Ponti- ficum non erubefcant prxhabere. * flitoant Pa [ntuere illo: * Hinc illa thefis abíona, quam damnavit Alexander VIII, an, 1690. ubi quis imvenerit docfrinam in "ugu[tino clarà fun- non for datam, illam ab[olut? effcit il ad ullam Pontificis Bullam, poteft tenere C docere , nonve[piciendo Tentà, X. | VIII. Mediá incedunt viá Scriptores mode- fti, qui Patres ita extollunt, ne videantur co- aut Pray ert velat rum libros fuperftitiofius ceu canonicos aut di- Droponun vinos adorare; * ita eorum nzvos advertunt, ut reverentiz fint memores, ** ita in corum ver- quum, * * Alid fo Dajurant, ut parati fint, meliora proferenti- bus aufcultare, *** Doluerm . dtmg * Contra Can. 3. 9. 1o. dift, 9. bliothec ques ** Juxta can. 1o, cit. Ile itaque Scholafticus, cui fufficit, quód hic illéve Pa- iess, tontra c ter hoc docuerit , quin examinet, an re&té? indocile & " li perniciofum in Theologià eft animal. Aliter $. Augufti- nus relat. in can. $. dift. cit. . Ego folis eis feriptorum, qui ld(öqug jam canonici appellantur, didici bunc timorem bonorémque de- cocenre fidofqy ferre , ut nullum eorum [cribendo erráffe audeam credere . , , Wt n "Alios autem ita lego , ut quantálibet [antlitate , dottrindque Jolleant , non ideà vverum putem, quia ipfi ita fenferunt ,. fed At quiamihi per illos au&lores canonicos vel probabiliratione, quid VOct, P 4 vero non abborreat , perfuadere potuerunt, X] : E àC erudi IX. Nam Patres finguli non regebantur Spi- ritüs S. afflatu, ficut Prophetz & Apoftoli, * di(CCHän fed relinquebantur ingenio füo, adcóque falli Dertinet petucrunt & fallere, dlicete * Do« NITATE PATRUM. 89 ^. fib emenrn * Docuerunt interdum errores & harefes, impimä tamen, e?uuvit Linindu quia corum atate quzftiones hujuscemodi nondum erant lip. nepot definitz, Quot propofitiones retractavit $, Auguftinus? Jla Patrum, co- Vide can, 4. dift, cit, Quoties $, Thomas fenior correxit . pro $5, Ecclefg fe juniorem ? Contradixére Patres Patribus, üt Hierony- mus Auguítino, exceffis quandoque chriftianz modera- tenaces funt tionis finibus, quz omnia in Spiritum $. non cadunt, ». Ausufíni, X. Tantx igitur authoritatis non funt, ut orum Donti- Regulam publicam credendi aut vivendi con- * : ftituant. Patres. t Merander VIII, Intuere illos, tanquam Theologos fui fzculi, plus enim Augfim clar? fu. 1 non fuerunt, Jam veró coníenfus Theologorum non efficit illicó jus publicum , nifi accedant fortiora argu- ", mme[picima'o menta, XI. uód fi Patres in materià. Religionis, ptores mode- videantür €0« aut Praxcon publicarum aliquid — sanimi ere velut certwm, * firmitérque tenendum onicos At d- proponunt, promptum cis impende obíc- Advertunt, üt uium. in eorum vef * Aliud foret, fi Patres ipfi contrarium harefeos damnare ? pmïcrcnti— noluerint, uti $. Auguftinus opinionem de anima per tra- ducem propagatá, cujus epiftolam anno 1733, ex bie bliothecà Gottvvicenfieditam omninó legas velim , ue difcas, quàm modefte fit judicandum de fententiis fortà gbd hic ére P contra communem ejus zvi prodcuntibus, «d? indockt & ** Licet enim extra Concilium non teprzfentent Ecclefiam, adcóque non fint Magiftti orbis cum authoritate decifivá Mlier $, g docentes, Teítes tamen agunt omni exceptione majores; "T [m'ptamm; n p hr fidófque apoftolicarum 7«8a80c$uy cuftodes , qui dog» audim atl « mata propiüs fontem hauferunt , $ynodis adftiterunt , arcana religionis infp d exerunt, Ecclefias fibi cqævas vivà 1717 iA voce, pofteras calamo inftruxerunt, guliliraim f XIL Siquando veró Patrum aliqui, pietate i, ac eruditione illuftres, à reliquorum fententià 'cebantu J difceffére, his acquiefcentibus , materia non & A OROH! pertinet ad füpremam dogmatum fphzram, vi- adeoqut illi delicet cam, quam fola fides divina occupart. ^ F * Non [] Do- CAP. X. DE AUTHORITATE 90 * Nonenim eft credibile, illos circa veritates primi ordi- fibri caput nistam palmariter erráffe, nec ab Ecclefiá in jus vocatos deas, aut j fore, fi docuiflent heterodoxa, Talis modi quzftiones deberent manere indecifz: non enim video, quomodo Nidiculum € Ecclefia pofthuma his cafibus procedere queat ad defini- rpondt tionem , càm neque Scripturz teftimonia przfumi poffint xum 1] clara, neque traditio certa & univoca , quando infignes aliquot Viri neutrum agnovére. 3io. t XIII. Externo Ecclefiz regimini leges qui- præcipuurr dem ftatuerenon potuerunt Patres fcriptis füis, * modo prol eorum tamen fides hiftorica multum affert lucis niz, phy notitiz Regiminis Ecclefiaftici. ** Que artiun * Batenüs enim confiderantur tantüm üt perfonz privatz, Nan T ** Ex iis quippe haurimus, quz fuerit fubordinatio miniftro- lubinde rum Ecclefiz quanta Epifcoporum authoritas in Principes, corjtó quanta iftorum in Epifcopos, & Sacra Chriftiana, quis mo- dus celebrandi $ynodos, procedendi contrahzreticos, ex- 40, Át tirpandi perveríos mores &c. tndum y XIV. In dodrinà morum, quz officia vitz ad ttmpe privatz Chriftianis exponit, tutó licet recede- erationer rc à mente Patrum. * Eg« j. Al * Hzcenim doctrina cüm feré tota pendeat ex Ethicz & Ju- [les tot ris naturz principiis, hzc veró ipfa modó ab hinc fupe- pro f riore fzculo ftudiofiüs caperint elaborari, non indigna- bitur vetuftas, fi pofteris alia fedeat opinio. Sané fi mo- dernos Moraliftas contuleris cum Theologià morali Pa- trum, ingens difcrimen deprehendes, XV. Ut veró ex authoritate Patrum prome- re queas argumentum probabile, fequentes por- ró canones obferva: 1mo. Criticos confule, an liber, quo uteris, fit genuinum Patris opus? Nam aliqui libri paffim rejiciuntur üt fuppofititii e, g. con- ftitutiones apoftolicz $, Clementis: dealiisdubitatur, "g [] de operibus Dionyfii Areopagitz, Ignatii Antiocheni &c. de quibus Dallzus, 4do. In explicandis Patribus confule totum libri TATE PATRUM. 9I 3tt5 primi ord- n in Jüs vocatos libri caput cum connexis, priufquämk refpon- 1odi quellioner deas, aut proponas. deo, quomodo queat ad fini Ridiculum eft, in difputationibus fcholafticis promptiffime refponderi ad lacinias textuum allegatorum , quorum ne- pra(umi pofint xüm neque difcipulus, neque profeffor ipfe infpexerunt, tando infipnes 3tió. Secerne tey», five argumentum libri | Icges qui- pracipuum à zaeleyos i. €. concomitantibus, e. g. ipti üis, * modo probandi, ítylo , chronologiz, aftrono- miz, phyfices,linguarum, Critices, aliarüm- ixaäert lucis que artium peritiá. fon yivtz, Nam 720pys vis majorquàm 7A 7rag'eyav. Quz Patree jnatio minltto» fubindé loquuntur afceticé, concionatorie, aut obiter, vel tisin Prdpts, conje&urando, inepté trahuntur ad pulpita theolegica.- [iana, qus m ihareticos, et 4tó. Attende, quem fibi adver(arium confu- tandum propofuerit Pater? nam hoc conducit officiavitz ad temperandam mitiori interpretatione exag- cet recede- gcrationcm. E, g. $. Auguftinus contra Manichzos & liberi arbitrii ho« Erhice & ] ftes totus eft pro libero arbitrio , contra Pelagium totus pro efficacià gratiz, jb hincnge , yonindigtre o, $n o T motali P- //A SS — X A $N — m promC' LL / N SS B N 7 (Ü | — R yantes po ( — æx rA QU utetis, «rE " SS lflïll 6 pur dubiitun d juiodian d CAP. file rorum fibri. CA 92 $ 1 & Q;LJ u:i:- $ $5 " 5 $ 2 ) *n 8 E i L: H 613 € ) ^ Fedefaic ht aT * * " l-**.i.***.i. p T " *.i.***.l. * YX E [345€) üs, Quz 4 äï j V : : ä;g : 2 'I':- ä.Sï(Zï etrit, * * Boc 633 n cazïc mittat: 1 CAPUT /XL y fimil Aom? v DE p!OIUOVCä 2&. EIL nis & Cad CONCORDATIS. immediati examine , I. Hoc nomine veniunt in Jure Ecclefiaftico tatiomadil. pada, Pontificem inter & Principes in bonum Ecclefiz conventa. TT a. Per Concordata recefferunt Pontifices à multis pretenfioni- bus, quod vel folum argumento eft, petitiones corum non * Hec n * mo enir fuiffe omnes juris divini. anteferri II. Przter antiquiora Concordata * hodi-c", sT in Imperio vocantur illa, qua füper j Be hribus *) caufis beneficiariis anno 1447. inter Frideri- * Tanden : cum IIT, Imp. & nonnullos * * Imperii Prin- fotm, us cipes tam Ecclefiafticos, quàm Laicos, nec V k non Legatum Pontificis concepta, poíteáque g. ]s anno 1449. à Nicolao V. Papá folenniter con- Cilem dig[ firmata funt. pritcipale * Qualia funt pacta Adriani cum Carolo M. & fucceden- tium Pontificum cum Ottonibus , z£ez; famofa renuncia- * hi p tio Henrici V, anno I122, & reverfales Callixti II. $li, C » uód non omnes Imperii principes confenferint , patet itter s ex ipfo Concordatorum ingreffu in verbis : & zonnulli alii. Papifes à III. Potiffimi Concordatorum Germanizar- .,uüus) St ticuli funt: rs. Papa conferet omnia beneficia ^ His [)i Eccle- ültérye (btrin CAP. XL. DE CONCORDATIS 93 ^ o t DOX VVRU Ecclefiaftica cujuscunque nominis & dignita- &.«.,'.Q if -.f.«-'as '***'h ARA QU QQ tis, quz apud Sedem Apofielicam vacare conti- " Wt erit. * Hoc fit, fi Papa deponat, privet, transferat, electio- nem caífet, poftulátionem repellat, refignationem ad- mittat: item fi beneficiatus fit Cardinalis vel actualis Pa* pz familiaris, aut fi moriatur in loco ultra duas diatas Romá non difito, quifcunque demüm fucrit3 aut fi promoveatur à Papa ad Epifcopatum , Prioratum &c, 2d). Ele&iones canonice in Metropolita- rs nis & Cathedralibus Ecclefiis, & Monafteriis immediatis przfentantor Romano Pontifici pro examine, qui legitimas confirmabit: Nf ex Ecclefatico vationabili e$" evidenti cau[4 ac de confilio Cardinali- s in bonum um de digniori & utiliori per[oná Papa duxerit pro- videndum. ; ultis prztcn(ïoni- * Hzc refervatoria exceptio vix deducetur in a&um: ne- Idoncscorumnfn 1 mo enim canonicé elecus patietur fibi judicio Italorum anteferri quemquam obtentu dignioritatis, fgtg L hOdlC tij. Beneficia regularia (aliud eft de fzcu- uz fupt laribus *) fub exfpectativas non cadent. t Frir- * Tandem à Concilio Tridentinó feff. 24, cap. 19. de res aperi Prit- form, univerfaliter abrogantur omnes gratiz exípectatie ve, & refervationes mentales. Licos, 1€€ 4£). Papa fibi refervat majores poft pontifi- * PO&Cäquc enniter COl* calem dignitates in Ecclefiis Cathedralibus, & 3* Principales in collegiatis. , & ficceit * [n his principalis alibi eft Przpofitura , alibi Decanatus. ol renuncld» $£). Caterüm ftabilitur a/fermativa menfium ; C&uixti II- inter Papam & collatores ordinarios. Menfes yenferit pit Papales * funt Januarius; Martius, Majus, ; p Julius, September, November. a * His ax privilegio fruuntur Cardinales, ex indulto unus altérve Elector Ecclefiaflicus: collatarius tamen Roma " bcncäda Ecae- deber impetrate noyam provifionem, 6to., 6 94 CAP. XL. DE CONCORDATIS. Y I[.I 6:. Annatis * ftatuminatur modus. * Sunt Taxa pecuniatia, à recens promotis ad beneficia Pa: videlicet i | p& folvenda pro . ftuctibus pri mi anni, nt, lic po IV. His equidem Concordatis aliquo modo ! Quis cn;; COncordi circumcidebantur exceffivx refervationes, * ex- ]imin actionésque papales. flecn * Occafionem has introducendi defcribit Flei iry Inft, Ca- Ix. Hi non, part, £, cap. X, 6, 16, & part, 2, cap, 1$. $. 6, datis vix V. At pinguior fuiffet favo r Concilii Ba- minus ac fileenfis, cui Fridericus Imp. à Legato Ponti- vantiz Coi ficio /Encá Sylvio Piccolomineo indu&us, cum travention enormi lzfione nationis Germanicz renun ciavit, * Vide Bo Meliore forte gavifa eft Gallia , quae decreta Bafileenfia mu- Xill, d nivit fanctione Regni pragmaticá, anno 1438. fub Ca- QM " rolo VIT, Biturice ( 3l Bourges) applaudente Clero & $e- Cipitula natu Parifienfi erectà, Huic tamen derogavit Francifcus I, novifim; per Concordatum Gallicum anno 1 $16. Bononiz cum Leone d No: X. compofitum, nequicquam reclamante Clero & Parla- Chieric; mento. Pitbonu biftoire de la jragmatique Santlion. meddsm VI. Hzc conventio ex mente pacifcentium X. li eft perpetua & abfoluta: duo folüm articuli fit & anii habent adje&dam conditionem: z liberatem jf n futuro Concilio de confenfu dicfe nationis aliter f'erit ordi- tüm, Oppor natum, nempé alternatio menfium , & folutio ' Cum oj annatarum. * Concord; * Hoc nixus fundamento Dietherus Archiep. Mogunt, Àn- ]l/ldVC Cap natis pregravatus an. 1461, provocavit ad Concilium. fe Virc: ttt Qicur VII. Neque poteft Romanus Pontifex ezis lts dj Injute d de plenitudine poteflaris lisve contravenire. * derogare Concqrdatis, &t 141 j Chinetor * Nam plenitudo poteftatis ad fidem contra jus naturz fran- Edefisn gendam, eft monftrum, Videtur tamen 1 recedere poffe à ïnüüaz C fide Concordatorum ex eo ; ïUö,.dJ,!BBEf,ium- per pacis modi b':r,( Weítphalice art. $, $. 19, & 20, à fide P'ontifici à Majo- qUiCNm t ribus dari, refilierit primum patto folenni contrario, um onr: . VIII. hgis f DATIS, .CAP. XI. DE CONCORDATIS. 95 modus, VIIL. Praícriptio, qualem jus naturz novi.t, 1 ad beef hg vidcelicet fundata in renunciatione & dereli&tio- | ne, hic poteft obtinere. * iliquo modo * Quis enim inalé verteret Ecclefiis noftris, fi Papá jus ex ationes, F ox. concordatis quafitum negligentiüs curante, redirent poft- liminio ad priftinam libertatem, & decreta Concilii Ba- fileenfis ? Tleuy Inl, C IX. Hic tamen modus liberandi fe Concor- p 15.$. 6 datis vix habet locum, cüm Sedes Romana non Concili Ba- minuüs ac Natio Germanica invigilet * obfer- 2 Ponti- vantiz Concordatorum, ita, ut neutra pars con- ndudus, cum traventioni acquicícat. P renuncavit, * vide Bullas Clementis VII, de anno 1534. & Gregorii tà Dafleenfia mute XIII. deanno 1576. priorincipit : 4dionertnos : pofterios: g 14, füb C Qua in Ecclefiam. R, J. de anno 1500, $. 43. & fin, dente Clero &$e- Capitulation, Caroli V. $. 16. & íeqq. Impp, ufque ad noviffimam art, 14. $. I1, Multas proptereà querelas au- gari Franccus], noniz cum Leone. diit Noribergz Nuncius Adriani VI. Monfign, Francefco te Clero & Pt« Chiericato, qui fuerat inftructus, ut Germanis fponderet ge Sundtti medelam, xcilcentium X. Validior eft exceptio zes- exhbibiti confen- um articuli fs 8c antiquiffizma confuetudinis , quam pro fua libertate multz Ecclefiz, etiam collegiatz: tan- jj in fitm tüm, opponunt Concordartis. * i fum'tar j- * Cüm enim »ozzulli duntaxat Principes confenferint in ) & folatio Concordara ($. III.) probare debet Curia Romana, hoc il« ládve Capitulum fuifle de numero confentientium, Eccle- fiz: Wirceburgenfes tum Cathedralis tüm collegiatz igno- 0, Mogunt. át rare dicuntur menfes Papales, Alibi majores& principa- d Conclium. les dignitates ex confuetudine funt eledive , adeóque ontifex d in jure ele&tionis protegenda capitula, juxta Capitul. novif. art, 14, $. 1. Siquid in vim Concordatorum contra hzc ma- Coneotdati chinetur Papa , foletimplorari Imperator velut Advocatus Ecclefiarum, qui Pontificem cum reverentià dehortatur, ne PO infiftar cenfuris in electos ferrifolitis; Eos veró, qui ejuf- modi beneficia impetrárunt Romaz , minis feverioribus ad aol p - TU n prnglC ' quietem compellit. Capitula infirmiora folent collatari- P'onti fci Mf* um Pontificis infuper eligere , ut vel faltem hác aite. pxivi- agj t L] legiis fuis confulant, Ex hoc capite ftatuitur in Capitul, [b 96 CAP, XI. DE CONCORDATIS. CAP cit, utinftet Czfar apud Pontificem inter alia, baf gegert (olemni pa ber Cr& ; unb ;3Sifd)pffer , ober ber Syobi. Gapitlen ab fandato jur onberlid)e Privilegia, bergebrad)te Statura umb Gerpobits beiten, fonerlid) outd) Refgoation , bann barauf untet» XIIL À tiebienbe Collation ql[ fold)et Prebenden, Pralatutett, tínum, Cj Dignitafeni, unb Officier (toelde fonffetl per obitum ad Curiam Romanam tiit)f devolvitet roerben, (onbern jeber dn .U geit, obneradbtet in meldbem 9tonatb fie aud) Lebig umb vaciterib tollrben, benen Grtanb 95i[doffen, aud) Capitu- Augul. un men patriz len urib anberen Collacoren beitmfallen) it feire SBeife ges banblet toerbe : Quz difpofitio invertere videtur Concor- na, - Verl data, quorum vigore quzcunque beneficia per rezznciazío- üam exhi nem ad Pontificem devolvipoffunt, in verbis: vel per eos facia venunciatio , t admiffa autboritate noftra extiterit, tul. Carol, fübminiftta XI. Status A. C. addidi, infpe&tis Conftitu- German. tionibus Imperii, non ligantur ampliüs Concor- * BEandem ; datis. I. P.art. $. $. 19. & art. 17. $. 3. nifi quan- Badid D tum ad menfes papales, quianno normali 1624. tbus in( in ufu fuerant: art. . S. 20. & 26. W &À 1mó veró conabantur infuper perfuadere Principibus Catho- . licis, ut ipfi quoque exemplum Proteftantium imitaren- tur. Bilderbeck part, $. $et, , cap. I, $. 18, & Mafcov, lib, 1, cap. $. n. 9. XII. An veró ex Concordatis iftis dimenfu- randum fit jus Principis Proteftantis in Capitula & Monafteria fui Territorii? quod vult poft Boehmerum Pertíchius Element. jur, can. lib. I.tit. j. D. I I9.» ex co pendet, an vi Inftxa- menti Pacis, aut potiüs ftabilitz ibidem fuperi- oritatis territorialis, Principes proteftantes in tertis fuis füftineant vices Papz, non tantüm quoad partes e[fentiales juris fapremi Epifcopalis, fed ctiam quaad commoda adventitia , qux Papa non cex naturá Epifcopatüs univerfalis, fed, üt ip- deinde f fCFibUIlt, abufu po'tcftatis primüm, : folem- DATIS, CAP.-NXI. DE CONCORDATIS. 79 *t a, Dj u At Copitln d folemni padto nafionis Germanicz, velut unico fundato juris fui titulo, poffederat? 112 O00 vtl At atf t XIII. Authenticum Concordatorum eft la- den, Prltutity Hf pet obittm ad tinum, cujus exemplar edidit Georgius Bran- t1, fbj den J. U. D. Presbyt. Eichftet. & Canonic. i duf Vg u) Tett, duf Capin Auguft. unà cum Commentario, * in quo ta- t fetmedpu o men patriz noftra jura minüs zelofó propug- videtür Concote nat. Verfio germanica nullius eft momenti: r rets: vl fer eot uam exhibet Lymnzus Mantiff. g. ad. Capi- vjra ttiterit, tul. Carol. V. mendofa eft: Recentiorem Gs Conhitu- fubminiftravit Struvius in Corpore Jur. publ, German. Wpliüs Concor- * Eandem materiam aufpicatus eft nuper clariffimus D, , tl qui- Barthel Profeflor Canonum Herbipoli. Ex Proteftan. yormali 1624. tibus in Concordata lucubrati funt, $chilterus, Lynckis h us, & Adam Cortejus. - rincipibus (;atho- fLantiam Ynitatlle i, & Makov, ( *" Qus dimcnli- N isin Cpia DN AE xnï»/ ZSEN )j »äh Dn od vilt f0 )wlä AMN j yur, Can, 1 n i t ydem fipt vordfants T pon tanrum 7 ii l de) üt llP ; TTE deinde CAP, folcim la $o ( o) :l ? Vi» $ L) $, ls lgl ) m 15 O, ^" (*) ** ) * ' . " j D '(oy .O, p H n »t O, D T . O . ::oo i ls '— * 'S P l. A* e , " :j Lj 5 . 5 5 D -: d À * $ :' a ? Zl D :! 4- Devid &he E t a aC J :5€] P PISC| ^ t 7 m *» v v ^ e - t v o tit, 14. f - ' o ., ' m A .;þ-; E j H . ) g m 9, . e| . ( 9 . , : :; . m e " 1.: l.. Dealienztion g i T .e .&o; .52,. : .ä. j : : Y : : : mini(trato. f,4 Mj A m [ Nam CAPUT -—XII. Imperium DE diilu Binc ofíciur fchismate, CONSTITUTIONIBUS : & füperdt II Hf & minis IMPERH. edantur j I. Status Ecclefiafcicüs Germanix non à fo- Go m lo jure canonico normam fortitur ,. fed infüper tinciyibus legibus peculiaribus Imperii, pa&ifque con- Qum Adyo ventis Imperatoristam cum ipfis Statibus quàm OrCs, cum cexteris innititur. * ; Pritcipib * Sic aurea Bulla jura Electorum Ecclefiafticorum, nec non & migng ritus facros.in ele&ione Cafaris & aliàs obfervandos de- p lotà Germ Ícribit. ilicas po "Tuitionem $. Sedis Romanz, ncxümquc Ecclefie Germa- A5 Coh[; nicz cum illà docet R. I. 1512, v in COE Advocatiz , quam gerit Cafar in Ecclefiam, jura & officia lücis ii defignant receffus Imperii paffim, Qülpentor Dc jure convocandi Concilia agunt R. I. 1524. 9. 28- 1529. 1 WUO jure $, 1. 1532. art. I. $. 2. & 6, &c, De Concordatis, Annatis, & officio Papz in bello 'Turcico N. Dift agit R. I, 1500, tit. 43, De collectis Cleri ad bellum Tur- tres chfe cicum vide 3tegiment8; Orbnung 1500, & R.1. 1542. 1l L $. 6r, & eqq. De immunitate Ecclefiarum & Miniftrorum ab . oneribus bel- V. Epyc litractat R, L, 1$27. tit, 6, 6. z. "initin( De exemptione Clericorum , qui non funt flatus, à jurisdi- lC pettine &ionc Camerz , Pax publ. 1495. $, 0b bie geifilicbe. Collit;ig * be ts fpeds UM CAP. XIIL. DE CONST. IMPERII. 8x $ S f ) ic. V ! A De vità & honeftate Clericorum, R. I. 1530. $. 52. 154'8, M2 A " M tit, I4. $. 5. 1577. tit. 14. $. f. :5 ) N : : ?: ! De alienatione bonorum Ecclefie R, Í, 1530. 5 129., dead« miniftratoribus eorundem. Reform. polit. 1548, tit, 3I. $, 4. Ád parochos diriguntur varia decreta comitialias R.I. 1530. $. $4. 1577. tit, 8, $. 4. &c. II. Nam Syftema externum Religionis per Imperium ordinare, negotiorum ejus primum e&. R- ]. 153210 art. 1050 I. Hinc officium Czfíaris in extirpandá harefi, prevertendo fchismate , tollendis abufibus, eliminandá fuperftitione, VIDUS & fuperftitionis aníà paffim exprimunt Receflus. , IIl. Háfce Imperii de Sacris conftitutiones eó minüs temnendas judico, quód plerzque edantur per zsodur rece[fus & pacti à Comitiis, jiz nm à fo- Comventfu mixto ex Pralatis Germaniz, * & laicis , fed infüpet Principibus , quorum: plerique funt Ecclefia- Kdifque co- rum Advocati nati, & fundatorum füccef- fores. nitibus quam * Principibus Ecclefiafticis, qui funt caufa focia receffunm; ycoram, n&c n & magnus in Comitiis numerus , fübeft in. fpiritualibug obevandos dt- tota Germania Catholica, igitur ordinationes Ecclefj. afticas poffunt condere: jam verb quid intereft, five has condant in $ynodis nationalibus, fer modur» legis, ;cdefg Grtmm fivein Comitiis imperii per zzodwmn comventionis initz cum 1j jllm &oæ(ii laicis ftatibus? Nec refert;. quód iftz ordinationes pro- mulgentur authoritate fzculari, videl. Cafareáà: nam id nullo jure prohibetur, Vide fupra cap. 8. 1.j 1818 IV. Diftribui autem commodé poffunt. in n bddo Turcico tres claffes, videlicet 4pziquas, Medias, &t No- g ad belum Tur vulíhmas, E. n V. Epocha Az£iquarum incipit à Carolo M. ib oncxibtüb'l' definit in Carolo IV. li . Huc pertinent Capitularia Francorum, alior&mque Regum , lat » i jnds collataà Baluzio; quanquam hodie fintobíoleta, & po» onftis 1 uf tius fpectent ad hiftoriam , quàm ad.lcges, ltem c futio- * $. CAP. XII. DE CONSTITUTIONIBUS Sid. tutiones Imperiales, quas in lucem dedit Melchior Gol- Su$ b daítus3 fufpe&us tamen eft impoftura: litterariz , id for- gue f té agens in odium Papz, quod in hujus favorem aufus Spop t e(t Ifidorus Mercator. Vide Moferi compend. jur. publ. Qu lib. r. cap, 3. $. s. & Gundling de jurisprud. hermenevt, * VL $p publ, part. 2. cap. 2. éC. 3. d. 7 $. 4. €8 velu Ad hanc claffem referri poffunt diplomata Imperatorum cortedior conceífa Ecclefiüis & monafteris, ftatuta, privilegia & hibeatint libertates collegiorum ab Impp. confirmatz , litterz fo- abrogatio lennes fundationum &c, modó producantur in formá authenticà, IX. Qu hïcralïtur à Ca- fricationum Vl Medie Conftitutiones nu rolo IV. ufque ad Carolum V. us fedalo: Prater illas ,. quas exhibet editio Receffuum Mogumntina ; Caoli V. cxtant aliz in opere edito Ambergz 1607. fub ritulo: * Nan(t, alte 3eic)8 ; S0b(bieb umb Sanbfimgen. flstis i VIL. Neviffema (unt, qua inde à Carolo V. rdiquis z puvatoru ufque ad nos emanárunt. átprhen Huc pertinent Transactio Paffavienfis , Pax religiofa, & piis nor; W'eítphalica, de quibus in feparatis capitibus. Item Ca- quicquan pitulationes Czfarez , Pacificationes cum exteris ; pra- que nece cipué veró articulus 4, Pac. Ryívvic. Denique varia Co- CO6ri c& qnitiorum Ratisbonenfium Concluía, Nec przteribunt juris noftri publici candidatum conclufa feparata Cor- orum, Evangelici & Catholiei, qua exhibet Fabzi iil ber Cítaat8 ; Canflet). Vlll. Non omnes tamen Conftitutiones á tempore Caroli V. eádem pollent authoritate j nam illarum quædamcx mente Conditorum * erant zzeré tfemporaria, uxdam interpofità conteítatione eli(e, ** aliee pofterioribus fan- &Gionibus correcta. 33* uz robur intemera- tum ceu leges fundamentales habent, funt Pax N/cftphalica, & Capitulatio. * Veluti, quz ftatum religionis interimifticum ordinabant e. g. R. L, Norimberg. an. 1$24. $. 28.. & 29. libcllus L interreligii, cujus inicripuo eft: Der Stom $ayfert. iajett. TIONQBUS IMPERII. 93 emaieft. Grflárung , toiees ber SReligton balber im Svil. ledit Melchior Col. : fitteariz , id for. Seidb bi& s Oluátrag be8 gemeínen Concili gebaltem ijus Gvorem avfüs tverben (ofl; auf bem 31ei3- £ag u 9Iuofpurg ben 15. Stay im Sjabr 1548. pabliciret, ub eroffüct, unb Dorg ompetd, ju ptbl Sprud, hermenert, getmeinett &xtánben angenomier. f.4, ** g, [, Spirens. 1529. & Augultan. 1$30. t [mpetatorum *** vcluti Pax Pragenfis. Opponens tamen exceptionem corteionis fübit onus probandi, cüm allegans receffum w2 privilga & maz , litterz fo» habeat intentionem fundatam pro fe; donec probetur ejus hcantur in formà abrogatio. IX. Quidquid veró fit denonnullarum con- um à Ca- ftitutionum authoritate , Publicifta Ecclefaafti- cus feduló pervolvetomnes Receflus à tempore ffacm Mogtita , Caroli V. fuper negotio religionis conditos. 1667, fib ünlo: * Nam (1.)ex hifce documentis publicis hiftoria calamitofi " ftatüs in Germanià ex immurtatione religionis nati cum zeliquis eventibus fcitu neceffatiis eruetur certiüs, quàm ex le .ä Cirolo Y. privatorum libris felle ac mendaciis fcatentibus. (2.) lecto£ deprchendet, quàm lubrici & varii fuerint fuis 1n princi. piis novatores, (3.) cognofcet caufas tot malorum, & ne« D religiofz, & quicquam adhibita media reducenda concordiz, durám- apitbos, Demvee Jum eitetis , [* ue neceffitatem, quz nos tandem more prorfus infolenti Jenique vatia V0 co&git cedere, N« pxætcxibunt ^ Ya t « Cor- a crhibet o L Qu d " ] 5 N yllitutiones À ( N $ p authorites Ü -- N NV » ::- (Q)pe —2 [ N - Conditorum — «-' t : m inrcrpoltà — , hi SS m arlor bUS 21 jiba i cdus CAP. ) G $ K jj d $u guid : $4 ( o) CAP. XI $ A CA Ü $ lx D $ Q);D j $ $ ehe X **.i.***-l. * u ) $ a 96 3 materiz C X96Y2 9s .i.,***.f.***.i.***.l.** X9 eYqd6Y9 G Xoo *ä;k*j ***.i. doad con $ $3 j 9 $ U y Gï * ED : C:' N pittm pro provocati * Tom 1, ** Ad honc CAPUT XIII. v Condü t DerCaie DE u Am 15 IV. ÁAnr TRANSACTIONE PASSA. toflvo co VIENSI ET PACE RELIGIOSA. mitia, nol profcripiïr * Hocelil I. Hi duo Tractatus aliquamdiu fedabant tles n rec turbas, in Germaniá ob impugnatos aliquor an- audebar ! omnium tiqux * religionis articulos excitatas , quarum hiftoriam breviter pramitto. V. Cur * Sicin receffibus Imperii paffim vocatur religio Catholica. rim Conc Comitiis N lL. Anno rz417. Lutherus , natione Saxo, Do&or W'ittenbergenfis, ordinis Eremitarum Pontificis d S. Auguftini Sacerdos, inftigatus à fuis * im- RE : h his Cot pugnavit publicé indulgentias à Leone X. iis conceflas , qui largirentur ele&mofynam arario du (t B pum & $ Pontificio prorfüs exhaufto. Corum « * Offenfus erat ordo Auguftinianus, quód contra vetuftum V. C morem collecio ele&mofynz ab Ar chiepifcopo Mogun- tino commiffa fuerit Dominicanis, Memor, Concil, Gem; antifime- OnCilium lll. Lutherus, cafu, non voluntate ac ftudio * lino 151( Ín turbas graviffimas proptereà delatus , moni- tis Cardinalis Cajetani ** & decreto inhzfivo Ktitioni e P'Omittun Lconis *** pibi] deterritus, ob connexitatem mates h iti q CAP. XIll. DE TRANS. PASSAVIENSI. 9; : h.'x' j ( 9 a ('-? ïJ; i * v : matriz controvceríe in di(putando & Ícriben- LA x PARARAN] ä i d do ad convulüongm ulteriorum rcligionis ca- i U pitum progreflus, damnatur à Leone, ?€€** pmvocätquc ad Concilium generale. * Tom r, oper, Lutheri excufus 1$45. in prafat, ** Ad hunc Auguftam Vindelicorum citatus venit cum fal- vo conductu Czfíareo, an, 1518. *** Der Cajetanum typis vulgato an, eod, *** An, 1520. I15. Junii. IV. Anno r521. Carolus V. Lutherum da- DA to falvo conduc&tu evocavit V ormatiam ad Co- IG034, mitia, nolentémque recantare folemni edicto * profcripüt velut notorium hzreticum. * Hoceftillud famofum Edichum Wormatienfe, de quo to- viu fedabant ties in receffibus Imperii. Hoc edictum nemo Statuum os dliquot a- audebat legaliter conteftari, fed cdebatur de confeníu omnium ordinum R, J. 1524. S. 28. àu5, quanum V. Cüm appelläflbt rurfüs Lutherus ad futu- rim Concilium à fententià Caroli , placuit eligio Catholia, Comitiis Norimbergenfibus *agcre cum Legato yione 9xo , Ereritarum Pontificis de cjusdem convocationc. Receff. ibid. 1524. 5 28. i fois * im- * In his comitiis decernitur, quomodo intere Aä przdican- Leone X. ii dum fit Evangelium , injungitürque, ut gravamina Princi- pum & Sratuum contra Sedem Romanam , nec non lai« fynam gtatio corum adverfus clerum exhibeantur proximis. Comitiis, | conrra vl VI.In Comitiis Auguflanis 1525. Ordincs in- (tantiffim? rogant Imperatorem , ut PI'OCU['CE epilcopo Mogut m Conci[. GH Concilium generale liberum. Aecef. ibi. S. 5. Anno 1526. in Comitiis Spirenfibus inhxretur t Rudio'* Jrus 1000 »etitioni eidem, aut faltem Synodi nationalis : promittunt Status, fe temporc intermedio cum reto nb fubditis quoad caufas Edi&um W'ormatientc COli- Q 86 CAP. XIIl. DE TRANS. PASSAVIENSI concernentes ita victuros, ac gubernaturos, IX H & fex d toíe cín jeglicber folbe8 aegen. (8tt, unb Sapferficber 9Qajeftát Doffet umb vertrauct Carolus, : - gu veranttvorten. $. 4. beratbtt Intereà augebatur in Helvetià fe&a Zvvinglii, Lutherus ro- (frijtid jecto habitu religiofo uxorem duxit Catharinam à Borzn bet at monialem , Anabaptifte magno numeto fürrexerant, Riftt, VIL Anno 1529. in Comitiis Spirenfibus R, prohibetur omnis innovatio contra Edictum W'ormatienfe ; G. 3:«& 4. abolitio Miffz, rz- u G Witltt ceptio dogmatum anti- Eucharifticorum G. 5. Cimgtiy praedicatio & impreffio controverfiarum $. 9 tlb vtf & 9. nec non vis à quocunque alteri inferen- n Int da rcligionis intuitu. $. ro. iDDovai, Contra hunc Receffüm quia prote(tati funt. quidam Statu, appellantes ad Concilium, nomen Proreftantium accepér : re(licui. g Erant autem ex Principibus 6, Joannes Elector Saxoniz, HBunc Ro Georgius Marchio Brandenburgicus, Erneftus & Franaf- flantes cus Duces Brunsvvicenfes, Philippus Landgravius Hif- m dií fiz, & Wolffeangus Princeps Anhaltinus:' Ex civitai- bus imperialibus 14. Argentina, Norimberga, Ulm:, X, Dol Conftantia, Lindavia , Memminga , Campedunum, Nórdlinga, Hailbronna , Reutlinga, Ifíena, fanum $, promifer. Galli , Viffenburgum in Nordgavià & Winshemium. Bionis; : VIIL Anno r530. in Comitiis Auguftani: gt ipion, ( exhibebatur Carolo Coufe[fo quorundam Pro. (Témon teflantium, * ab hácurbe dicta 4ugzffaga. LeGtz eft publicà, uti & ejusdem rcefutario. Mib , Qn " Subfcripfére Ele&or unus, & di&i Principes quinque ; Ex civitatibus tantüm 6. vid, Norimberga, Reutlinga, UT Campodunum, Hailbronna, Winshemium, & Wiffenbur ftit 3 guin, Receff. ibid. $. 1. Quatuor urbes, Argentina, Conítantia, Memminga & Lindavia prafentabant pecu- 10.59. liarem. Confeffionem , quam rejecit Carolus, — Rec, $ FOD!U Qu 8' & 9-6 n IX- E,IC"! SAVIENSI ET PACE RELIGIOSA. 87 ubernatitos, IX, Ele&ori Saxonico, quinque Principibus, (OtE, tb & Íex civitatibus fpatium deliberandi conceflit 1 bctttogt Carolus, intra quod declararent fe ,. ob (ie fidf ber.unvergficbenen. 9(cticfel balben mit bet li, Luthenus po tharinam à Boon G briftlicben $ircben, epaábfilicber Soeiltateit , to fürtexerant, bent Sapfer, unb ben. anbern. Gburfürften , Sütften, unb gecimneinen Cxtánben. Deà Sjeil, s Spircnfxbts a Edidua $Reicb8 , aud) anberm Obriftlic)en Sbauptern 'XO kïinæ ) l"- unb Giebern ber gemeinen. Gbriftenbeit , wmtfer Qeit ber (rórterung eímeé nácdbft ticn . f füngtígen Concili , nacd)ymable befennen , erianm V 9 5 alteri inicren unb vereinigen foollten, ober nict? Recef. . r. Interea jubet, nihil in antiquá religione innovari, &. 2. & 3. & fpoliatos ante omnia int quiéam ftutt, reftitui. S. 6. promittit rurfüs Concilium. $. 5. vtium ac(cp:?F : s Eledtor Yxonio, Hunc Receffum à Carolo oblatum non acceptárunt Prote- ftantes , imó Landgravius Haffiz ante Emellus & ff zum difíceffit, & | finem Comitio- Landeravits Hv-- jnus: Ex cintai X, Pofteà Imperator & Catholici Ordines rimberga, U. promifcrunt invicem retentionem antiquæ reli- - Campedunum Yena, fanum 3 ionis: 9Bet bem . alten , wabren, lange Wiinsherntum. beraebracbten Gbriftlicben GYauben unb Re- j Augufani ligion, qauc) peffelben ebrlichen, lóblicbemn rundam Pe Ceremonien unb Gebráucyen, in gemeiner T d g &itd)en bifi anber aeübt, feftialicb au bfeiz taco. ben, unb 3u balten , aucd) benen vor Gutz fcheibting necoftfnfftiqen Generals - Concilii vincips Qu Reutin fein 3tenberung tbun faffeti, — Receff. id. $. 1btlg3) jinm & yifeaboe g, gt IO. 59. & Ó60. z cnlabfmtp In contextu hujus receffüs narrat Imperator varietatem fe- &arum, & damna Catholicis per fectarios illata, Cawlüs' n XIl. Anno 1530. exeunte perfe&tum eft Fe- J* FA jf, H 88 CAP. XIIl. DE TRANS. PASSAVIENSI Caftre dus Schmalcaldicum in finibus Thurin giz, þpaulö Rarisbon: poft acceffu plurium Principum — & urbium * 9 of j creícens , quo Proteftantes mutuam fibi defen- nis Ecce tienís & . fionem ftipulabantur contra vim, fiquz cis re- pt qucff ligionis ergó inferretur. fed curiz "* Anno r532. confliteratex Principibus (cptem , urbibus 2g. miti Au ceerime XII. Anno r532. in Comitiis Ratisbonen- XY. Su fibus excufat Czíar moram Concilii, Receff. jhid, S. 2. promittitque, fe operam daturum, Pips, mifl &d Proteft ut à Papá convocetur intra proximum íeme- ium Mort ftre. $. 6. Cafu , quo Papa non indiceret Concilium, authoritate Ca- lbant, fc ban; * -fareà ulterius à fe provifum iri, fpondet Carolus, $ e sh & 6. * Contr p XIII. Huicreceffui nemo Proteftantium fub- üionis n tmpojti Ícripfit, exceptisaliquot civitatibus: Ad hzc fub- fidia in bellum Turcicum neg U o abant, * nifi Ca- fibus totu rolus revocaregdecretum Auguftanum de an- no I$3O0.' d Concilj * Tamet(i Germaniz fummus à Turcà metus effet; bo. Compofiti nique publici ratio exigeret promptas à ítatibus fuppeti- Yf ij as, non attentis religionis diffidiis, Ottatio XIV. uare codem anno Cafar pregzam re- Kl ligionis JiPertatezz indulfit * A. C. addictis, ve- : H"?uïmm áptnoa tans, nequis eis religionis caufá moleftiam cre- tlctibits aret ad ufque Concilii tempus, aut fi nullum fiat, tantisper, doncc per Ordines Imperii alia AVl ÜSper ts fuerit inventa ratio , diffidium hoc fanandi. Sleidan, lib. g. *** * [ra convenerunt in Conventu Norimbergenfi cum Prote- CC (s ftantibus Iszerceffores, Albertus Ele&or Moguntinus, & 77 & Ludovicus Palatinus, Hzc 'Treuga publicabatur No- rimberge die 23. Juli 15$32, & confirmabatur litteris : Cafare- | ï SAVIENSI ET PACE RELIGIOSA. 99 fmgiæ» Püï.lïö Caíareis die 2. Aug. & pofteà an. 1541, in Comitiis Ratisbonenfibus $, 26, & ubium * ** Fruflra proteftabantur czteri Status. Catholici, przpri- m fibi defen- mis Ecclefiaftici; qui executionem Decretorum W'orma- tQue eis te- tienfis & Auguftani urgcbant, Legato Pontificio, defu- per quefto, acerbé repofuit Caíar, hanc non fuam; fed curiz Romanz culpam effe; qua debucrat poft Co- m, urbibus 1. mitia Auguítana , diffimulatis articulis praeliminaribus , celerrimé convocare Concilium, Iutisbonen- XV. Subinde ferió meditabatur Concilium xlli, umf m Gmrum, Papa, miffis femel atque iterum, tertiümque imum feme- ad Proteftantes Nunciis, qui tamen in Conci- lium More majorum celebrandum confentire no- lebant, fed formam plané novam przícribe- , authonitate z bant. * yler Carolus, * Contra principia ipforum Proteftantium initio reforma- hntiam (ub- tionis in Comitiis declarata, Vide JC. Dilinganorum compofitionem pacis cap. 3. q. 18, - Adhzclüb- XVI. Anno r541r. in Comitiis Ratisbonen- ;,*níi Q fibus totum rcligionis negotium fuit remiffum pum de at ad Concilium , articulis per Colloquentes * compofitis intereà jubentur flare. Proteftantes, ems ellet; bo: ARece[f. ibid, S. 24. injungitur feria morum re- Qadbus fuppttl formatio Przlatis Ecclefiafticis, quam Czfari & Legato Apoftolico promiferunt. S. 26. ' mmm Is * Hujusmodi amica colloquia exiguo fru&u celebrata funt gddi&iSa yYe Hagenoz, Wormatiz , Ratisbonz: modus colloquendi ychtiam r defcribitur, ReceffA. Ratisb., 1541. $. 16. XVII. Annis proximé fubfecutis filuére tan- Im etii d I&l tisper res religionis in Comitiis: Anno 1544. pc fa. innovabantur in Comitiis Spirenfibus, quz in eadem caufá toties retró placuerant. Reæj.' ibid, uf n I $. 77. & íeqq. Anno 1545. Comitia Worma- atur N* rienfia ordinabant colloquium aliud. Anno gbliCdb ris 1546. ab [ Ifttf ie 9o CAP. XIIl. DE TRANS. PASSAVIENSK 1546. indicebantur nova Comitia Ratisbo- XX Vindelic nam, fed Proteftantium alii non comparue- apanimi ( runt, alii Czfare indignante fine. veniá recef- ferunt. feafü pïaca XVIII. Quare Imperator eodem anno, i&o d relin cum Papá feedere, profcripfit Joannem Fride- :qf ilid ricum Ele&torem Saxoniz, & Philippum Land- f fübmit: gravium Haffiz, vclut rebelles, immorigeros, fionem ex Cafarez Majeflatis, cjüfque tribunalium fpre- procur W Conciliun tores, unicóíque obices reducendz in Germa- niam concordiz. omniique XIX. Quo intelle&o Banniti Principes Im- ne, fech peratori imparato denunciárunt bellum more 3)Ror veterum folenni. * Cüm veró Vic&toriam, illà fignatam zítate fine düubio reportandam, cunctando ne- ertum 1 * Conft glexiffent, anno 1547. Saxonis copix à Caro- Cipitul li exercitu in Mifniá ad Molybergam jufto prz- ** Sic vo lio cxdebantur. * tiper & * Epiftolam diffldationis teli amento alligatam per adolef. : ha centem tubicine ftipatum Cafar in caftra miferunt, Quia ex de(iderz XX. Ele&or Saxoniz bello captus , & ca- püitore pitis damnatus, ab Ele&ore tamen Branden- Nanb quu, burgico fub certis legibus * exoratus eft: Land- luheg gravius Hatfiz fpontancá deditione captivum €àm (; fe ftitit. lid or ! t to * Videl. ut abdicato pro fe liberifque Septemvi vratu » perfi- fteret in captivitate, vivens pofthác Cafatis arbitratu. frmila Piney ] XXIl. Sic difflato foelerc Schmalcaldico nac- finil tus fuerat occafionem Crolus V. præüdio ar- It Peccan morum fupprimendi A. C. addictos, at noluit, Tïiden memor fidei datz , cos faltem ufque ad detcr- litor, im itj. ET mingtioncm Concilii Gcneralis tolerati XXH. In- Vgeys SAVIENSI ET PACE RELIGIOSA.. 91 t Mriho: XXIll Indixit autem Comitia Auguftam | COHIPATUC- Vindelicorum , quibus ipfe coram adfuit: hic venià tecef- unanimi Ordinum, etiam Proteftantium , con- fenfu placuit x.) Ut decifio controverfiarum fi- | 40n0, ido dei relinquatur Concilio Tridentino, RKe- nem Fride- ceff. ibid. S. 4. cui omnes & finguli Status fc fübmittant, illius compofitionem , ac deci- pum Land. imorigeros, fionem exfpectent, accepténtque S. 5.. 2) Carfar nalium (prc- procuret falvum condu&dum Proteftantibus ? in Germa- Concilium adituris, ftque hi debité audiantur, omnifque de religione tractatus piä ac Chriftia- tincipes In. nà, feclufis affe&ibus, peragatur in Synodo. ellum mote 3) Reformationem Ecclefiafticam à Cafare de- * 4) Uti & de- &oriam, il fignatam fufcipiant Ordines. ndando ne- eretum interreligiam's. x* * Confecta eít operá ^ illuftrium Przlatorum , ac in multis yiz a G capitulis veftigia Concilii Bafileenfis preffit, tmjufïo pra $* Sic vocatur libellus zzzerizz, five formula credendi tan- tisper tenenda, donec res in Concilio pleniüs expedire- tur: habetur in volum, Receff. Moguntino: Condebatur, m pet ao f. quia exulcerata G ermanie mala prafentiorem medclam 4 milecunt, defiderabant, cüm eventus Concilii incertus e ffet, Come i extiterunt. Julius Pflugius Epifcopus Qs, & T pilatores pracipu - Michael Sidonius Vicar. General, Mo» Naumburgenfis , « Drandarr guntin, pofteà Epifcopus E Merfeburg, & Joannes Islebius Lutheranus, Concionator Brandenburgicus, Acceptárunt ;di; Lt eam Catholici $. 10, & Lutherani $. I4. his tamen re- vel fal- y cipimum li&à optione, ut vel planà accedant Catholicis , tem non egrediantur ejus terminos, $. 1$. Copia hujus pcrü- formulz Romam delata difplicuit Julio III. , eà quód ggmvïmt'ï ) 1 fyis atl Princeps laicus in Comitiis profanis ediderit Symbolun;, fimile Henorico Zenonis, Ecthefi Heraclii & Typo Con-^ ''''' lejl R lico 4 ftantis: illud pra cateris offenderat , quód articulos de cato originali , juftificatione , Sacramentis &c, jam à ariio T* PCC Ti dentino definitos libello interimiftico inferuerit Impee If ) * X HOI Ffator, Non prote&a vüs eft tamen Papa folemnni bullà d det fed per Nuncium , id quod nihil moratus Czfar ftrenué » ompeí- [Lm m urgebat obfervantiam interreligii , armis etiam c cende yr It : I 9* CAP. Xill. DE TRANS. PASSAVIENSI cendo reluctantes Conftantienfes & Magdeburgenfes, federatis * Fatendum eft interim , hàc formulá non tolli radiceni habitionis ( rnali ; palliativa eft ac fuperficialis, ad regulas politiz ma- gis,; quàm Theolo compofm 4 gie elaborata; multas habet lacinias; quas varii corre&ores affuerunt, ut vel ipfe ftylus pro- Paþwi['üjïi dat, opus effe plurium non cjufdem in tzeligione fyite- matis perfonarum. * [xcpto [ polea ib Herbipole XXIII. Anno rz45r. in Comitiis Augufta- nis unanimi Czfaris G. r07. & Ordinum $. 108. XXT 1 Recefs. ibid. confenfu rursüs acceptatur Conci- lipionis fn 1 lium $. 4. 5. & 7. cujus reftaurandi bulla pub- 1. Indicet licé recitata $. 3. Cümque executio Decreti quibus del interreligionis tam ex parte Catholicorum, dium com; quàm Proteftantium non effet uniformis, ejus nullus 54f rei examen ac medelam in fe füfci pit Impera- f ledtur, tor. $. IO. II. & r2. Catholici St Hzc duo Comitia Theologi P'roteftantes vocant/ armata t& Cxercem & coacta; verüm hzc exceptio locum non habet in tra&a- tibus publicis, tU5 , neque tedituum, XXIV. Anno r552. Mauritius Electer Sa- & jurim q xoniz, & Albertus Brandenburgicus * Cacfari fecuro & imparato bellum indicunt ** fj. s. 3 Or mul ac inferunc. *** Bequa as ( QOU men * Caufati, vindicandam effe tum patriz libertatem contra Dictaturam Hifpanicam Cafaris, tum honorem Prin cipum altelorat ( w Imperii propudiofà captivitate detentorum. Nellituenr Inito prius foedere occultiffimo cum Henrico II, Gallize Rege, qui Carolum bello Italico laceffebac. qppica, f ""* Succeflu profpero , nam fübitó deditá Auguítà Vinde- T0 bello ( licorum Oeniponto fugárunt Cafarem Villacum in. Ca« rinthià, Quà pergebat exercitus foderatorum , vaftata minio Qmm Cipite [ef funt omnia, mutati Magiftratus , facerdotes ejedi &c. Contra Prir XXV. Ad hófce tumultus fedandos codem adhuc anno convenerunt Ferdinandus Rex & * lginr æ Atticalis » tio & Vm:ïil:(mig quidan; Principes Catholici cum Mauri foede- Cs | SSAVIENSI ET PACE RELIGIOSA. 93 . Magieburenfes, faederatis * Paffavii, ubi fub refervatione rati- D0n tolli rdicemg Fegulas polití má. habitionis Czfarez przliminares pacis articuli &5 abetlcimig, compofiti fuére, qui appellantur Z7azmsa&fio tl ipfe ts o Pafsavienfis. i teliione fyle * Excepto Alberto, qui oblatam pacem obftinaté refpuit, poífteà ab ipfo Mauritio & Epifcopis Bambergenfi ac itils Áugilt. Herbipolenfi przlio fufus, atque à Cafare profcriptus, dmm $. of, XXVI. Hujus Transa&dionis, quantum re- ptatu Conci- ligionis ftatum attinet , capita funt fequentia, idi bulupub- 1.) Indicet Czfar. intra femeftre Comitia, in cutio Deaeti quibus deliberetur de modo , religionis diffi- atholicorum, dium componendi. * 2)Tempore intermedio nformis, ejus nullus 5z4£4s ** A. C. addi&us religionis cau- cipit Impeu- íÀ lxdatur , gravetur , fpernatur. 3.) Similiter Catholici Status, fzculares & Ecclefiaftici, quie- $ vocant atmátd té excrceant religionem antiquam ejüsque ri- ion haber in d tus , neque turbentur in pofleffione bonorüm, redituum, cenfüuum, canonum, fubditorum, s Eleter - & jurium quorumcunque fub poená fra&z pa- cus * Cehati cis. . 3.) Omnem operam navabit Imperator, licunt ** f* nequa pars fibi à partialitate & pluralitate vo- torum metuere debeat, aut A. C. addi&ti ab libertatem conttá gorem Principum aflefloratu Camerz Imperialis excludantur. 4.) Reftituent ftatus utrinque belligerantes urbes, oppida, fubditos, ditiones ac bona, hoc ulti- ;u;:;iw TI, Gallie mo bello erepta, fic tamen, ut Czfar ex do- n Tile minio eminenti tollat omnem actionem , ex Vilcam in Q TatofUm y YAUUA capite lzfionis à quocunque ctiam privato, jos d contra Principes belligerantes formandam. * Igitur de viíceribus cauíz religionis, ac fidei controverfis pdos codttt articulis nibil hic transactum , fed de ífolo vitz ac con. ndus oX i verfationis externz pacifico commercio, Maritio E »* De f/ubditis CatholicorumA,C.addictis altum hic filentium, XXVIL Ícde- 94 CAP. XIIl.DE TRANS, PASSAVIENSI - XXVII. Comitia, in Tractatu przliminari [64 d Excpt promifla, variis ne [o) otiis, bello prafertim in- jen, 4C0n tcrvenientibus dilata funt ufque ad an. 1555. quo Ferdinandus Rex cum plenitudine pote- T N ftatis, adjunctis ei à latere Commiffariis Czfa- adurju* reis, Auguftam Vindelicorüm veniens & rcli- * idvis t iij $ . qui ordines Catholici * cum Ordinibus Impe- P Inj] n " rii A. C. addi&is Pac dére. f*m 'Relz'gz'aþzm ** condi- ? i»! * Eft hzc extenfio Pacis publice profanz ad caufas religio- [c(üone nis, $. 12, 13, & I4. eo fine placita, ut via fternerctur sfi. À ad componendum articulum primarium J diffidentis reli- ionis, bamit tman befto ebe u Cbriftlicber , freunblio lm mol Cer, ub enblider SBergleid)ung ber (paltigen 3iteligis eortmoi 1 on fommer Ioge. $. 25. qui velut res altioris indaginis & morz longioris in aliud opportunum tempus reje&us fti Q eft, $. 9. ro. 11, Unde obje&tum hujus pacis non erant articuli ipfius fidei , nec approbatio religionis novz, fed Quiscuno, Cidct f tranquillitas externa , tanquam unicum praliminare me- dium , ad reftaurandam in fide concordiam defiderari exiftimari vifum. 9* Excepto Cardinali Ottone Truchfefio Epifcopo Augufta- Mituet al : HOC YOC; no , cujus proteftationem exhibent JCti Dillingani pag. 385. ha, " Itftrit XXVII. Articuli pacis funt fequentes: 12. tibus lo hitdo T. Nullus ftatus. Imperii propter Auguftanam Confeffionem vim aut conremptum patictur. ftre den T. . $. 15, Quod ipfum extenditur ad Nobilitat;m immecdiatam. $. 26, ", ] 2d». Difcors rcligio non aliter, quàm Chri- Tits feryl ftianis, amicis,ac pacificis viis & mediis ad Dis difüijs in ttritor unanimem confenfum reducetur, 2Lid. 3:/. Maneat. converfio quorundam Colle- * f time patochia iorum, Monafteriorum, aliorámque bono- abqug d rum Ecclefiafticorum, * ad pios & alios ufus à * Ex- Oj N Proteftantibus facta $. 19. SAVIENSI ET PACE RÉLIGIOSA. 95 . ptzdiminar txfertim jn« 4 Excipé, nifi bona occupata pertineant ad Status Iurperii, item, niíi Ecclefiaftici, etiam mediazi, tempore ttanss d a. 1. actionis P aíffavienfis aut ha&enus illa poflediffent, 2i4, itudine pott- iflaris Crf- 4£0. Sufpenfa efto jurisdictio Eeclefiaftica * iens & reli- adverfus ** Auguftanat Confeffionem. $. 20. * $Salvis tamen Ecclefiafticoruin reditibus, decimis , c&te- nibus Impc- risque juribus, ibi4, ) ** condi- ?* In aliis rebus & cafibus; ad Auguftanam Confeffionem non pertinentibus, debet Ecclefiaftica jurisdictio pet Archi- Epifcopos, Epifcopos, aliós fcilionefunt, exerceri, ibid, que Przlatos , proutig pof- ad cav'steigio- ut via flerneretur m diffdentis reli $10. Auguftanz Confeffioni adhxrentes nul- lam moleftiam inferent Statibus Catholicis $ fl nl fpatigut gl corümque Capitulis. G. x6. altioris indagims m tempus rejedui 622. Quódfi PrzlatusEcclefiafticus, autalius s pacis 10n etint quiscunque à veteri religione discefferit, ex- äigionis noyz, le y praziainate m« cidet fuá dignitate & beneficio, falvá tamen ordiam dehdtat exiftimatione, & Capitulum vel Patronus füb- ftituet alium. * jilco oAugulïa-. * Hoc vocatur refervatum Ecclefiflicum, tet geifilid)e S3or, joi Dilingai Behalt, quod, partibusnon convenientibus , Ferdinandüs inferuit de sMenitudine poteffatis, & nequicquam reniten- tibus l'roteftantibus executi funt Catholici 1$83. in Geba uentes : Wä- hardo Truchfefio Archiepiscopo Colonienfi. — Coníen« Augulianam fére demum in hunc articulum Proteflantes art, $, $- 1$, mm patietu. Pac. Wettph. fed fub lege reciptocz paritatis, | Nobiliarem 7timb. Integra efto. cuilibet Statui Superio- ritas fxcularis , quam quis ante orta relieio- nis diffidia habuit in proventus Ecclefiarum * i nedis & , in territorio fuo conftitutos. G. 21. & 23. l, * Sic tamen, ut ex iílis reditibus fuftententur minifteria , parochiz , fcholz, hofpitalia, prout olim motis erat; ] absque difcrimine religionum, gmqu bono- 8/4vo, Nullus Status Con - Statum, ejásve k d jos 115 H fub. J 96 CAP. XIII. DE TRANS. PASSAVIENSI hum fubditos vi aut arte. pertrahat in fuam rcligio4 iis, Q nem, aut contra Magiftratum füum in tutclam (; $ fufcipiat. * $. 23. quodi * Salvo tamen jure ProteGtionis, quod unus altérve ab an- Ctte äii aliquan tiquo potledit, an:iqua 97). Conceditur fubditis utriusque religio- Ut prz ^ nis jus emigrandi. * $. 24. pii, ? Jratamen , ut ratione pretii redemptionis quoad manci. p«hifu« pia, & tributi ber Sead)(teuer falva int cujuscunquejura, m;gm I l dillert, 10720. In Civitatibus Imperialibus, ubi mix- XV ( ta rcligio , cives & incolzx tam Ecclefiaftici VCnt] U V quàm fzculares vivent pacifice. $. 27. unico f rrz5. Excluduntur ab hác pace, quincque A oSieri , Lal ii R DC N Mi UC aGhdbi d LU limobit religioni veteri, neque Auguftanz Confeffioni * : Objeà X adharenn ** & 12 * Sed utri? variatz an invariatze? Catholici hàc. in parte i ;"3",! feveriores fünt Lutheranis , priores quippe pro fuo agnof- n cunt neminem, qui vel apicem fidei negat: Po(teriores Guf HAN autem non curant unam alterámve opinionem heterodo- L Fidnc xam, modo quis externé fe profiteatur Lutheranum , & publicis formulis fe (ubfcribatad lizeram. Pettích. pag. 26. quäm [ X' 7V- ** Bx pace religiofa non eft clarum, an reliquz. religio- A nes poffizt tolerari? Sed att, 7. 1. P, $, 2. ita cft evidens, ut omnis detorta interpretatio fit frivola, nec zolerazzia Pdffz EuE privatarum per[onarum altexius fe&z propugnetur à Luthe- oum im ranis , nifi illis, qui apud fuos de orthodoxià maié au- diunt. Pl [)OL L D2 Certé quz in Recefs. Imp. de an, 1529. & alias, hdc C comiuni ftatuuim Voto decernuntur contra Anabaptiílas; nullálege pofteriore Imperii tevocantur ; ibi veró non pro- XX hibetur tantum tolerantia iftius religiozis, fed ipfarum adeó per[onarum., HOS [Crml Olomcm XXVIIL Perpetuitas hujus pacis eft cozdi- ipftme *] tiomata, nempe, ff fequatur. abfoluta &* finalis li compofrtia Religionis ac fidei , per v.am Concilii do Joan l Generalis, aut Nationalis, Colloquii; lracta- tionis in Comitiis. At AVIENSI ET PACE RELIGIOSA. 97 m rcligio- . At ejusmodi amicabilis com n intutelam pofitio humanitüs defpezatur ab iis, quibus Mini(trorum ) & aulicorum principia politi- CcA, & in dies accrefcens . in religione opinandi licentia s altévve 2b an- quodlibetica perípe&ta funt Solius Spititüs S, eft , redu« cere digreffas oves ad unum ovile, cujus quidem fpem aliquam injicit. perfeveranri à perfonarum illuftrium. in u religio- antiquá religione , & defe&tio multarum ànovis, veriun ut przteream refpectus humanos quandoque latentes , paGa, quz hic intercedunt cum (u onis cum lacte co bditis , horümque five : q;auad manci. peruünacia, five religi mbibitz amor, fpe- jocunquejura, ratam reductionem ietardant, Confer clariff, D, Barthel differt, de pacific. us, ubi nix- Imp. circa religion. pag. 73, XXIX. Valor p Ecclefatidi acis religiofæ non ex prz- ventionibus Theolo gorum, fed vero objecto, y. 3* unico fine, *** , àc temporum anguftiis *** ) qui neque aítimabitur. i CO (dffoni* * Objectum eft pax publica externa, hanc cum heterodo- xz religionis affeclis colere , quidem z zbaf; malum, im bypotbe[i vexó pro avertendo r najore malo neceffarium, ii hàc m part ^ Arg. cap. 13. $, Matth., v, 29. & feqq. [* pro h io 10mol« zit: Pollcrirts ** Hunc . exprimit , 28. Pac, Relig. &eft omni laude di. Kxw r gnus., ;,'rm leterodo- Hanc experti nérunt Cafar & Status atheránum , & Catholici meliüs, quàin extra tempeftatem conftituti, (ch, pag. 29 | J reliqua Y jnio- XXX.. An Pax religiofa obliget per. ssodum ia d eidtth ha p , an per zodum legis publica ? quzftio fuit , j 0« [ n ygneturà i clim à multis meritó * agitata, hodie veró cef- ,Odmiä n " L fat poft pacem W eftphalicam, arto 170 5- Z? : Hl'&aias: * Vide ICtos Dillinganos quazft, 2.5. m ämbaprällas, ä " AXXXI. De pace reli ipi vero non o giofà przter Dillin ga- "P EL nos ícripfit Bufgïmrdus ; Author autoromiz, Colonienfis Cancellar ius, qui Comitiisan. 5 55. dsdi qid ipfemet interfuit ; Lcehmannus in libro, cui "T f;za/l! * rubrum: a publica ej originalia de li f»e ralz'gia- | 4 Qj]Cl f^. Joan. Schii tcr. Cortrejus &c, )qUiii Tm&ï H 3 DE CA 99 ( o) emis, A o 70 (9) D ;o o i i me GMS J D o A2 ls L *ADT A ls eA2 ".,ï 2 LA2 Ro :ï: 5 t miocitei $ TJ-MR AUA et^ * 'xïj* ex *s h.ï,,p.» M A d o Hirc Hici lC 2Y3€YoQY i CT36Y9 GY3CYS CY 9 c CracYa en N CS)TZ'D Soloo $ $ 1 : manus D Horum Prir 4 D r Vid, mat [V. No tholicorun ESTPHALICA. PACE W fhates dd I. Poft pacem religiofam tradabatur aliquo- periri, na ties de componendis fidei diffidiis , * fed opus vellent. falaberrimum languit. V. Ex: '* [n Comitiis Ratisbon, 1$57. przplacuit via Collioq,ui'ä; C. &Hi&( Receff. ibsd. $. 9. &^ 10. . In Auguftanis 1559. agnofcitur inutiliras hujus viz, & tractatus de rcligione refervatur converten occafioni opportuniori, Receff. ibid, $. 3. 4. $. Iipfüm tigor Caf fit in Comit, Auguft, 1566. tenfes exd IIl. Ferventiüs defudabant Status Catholici in 1j Diic0D] recuperandis juxta tenorem pacis retinendisque g tr4-— DilC bonis Ecclefiafticis, purgandis à Lutheranifmo H Caronem n fuis provinciis, prefervandis ab ultcriore de- hoaici À. ( Proteftan- fectione Archi- & Epifcopatibus. Gottfr, Ho tes veró non tantüm retinebant bona Ecclefz- (* in Cj ftica , poft transadiionem Paflavienfem mediatis 1620 tl Collegiis & Moriafteriis erepta, fed infuper jus Yl H id reformandi * intta fincs fui territorii fümmo rigo- vifm «( re exercebant in Capitula, & fundartioncs re- ligiofas. "CQ voc. * Hoc obtentu plurimas Ecclefias & Monafteria, extermái- natis Presbyreris & monachis occupabant, credentes, id ln if Ibi per pacem religiofam non fuiffe prohibitum. bint]os Eodem IlI. ExStatibus Ecclefiafticis immediatis Ar- Mi xim li chi-Epifcopatus, Magdceburgenfis, & Bremen- À g Onfts f fis, Epifcopatus Halberftadienfis , Martisbur- genfis, CAD. XIV. DE PACE WESTPHAL. 99 Cn«^ genfis , Mifínenfis, Naumburgicus, Brand ! d » L. u $- burgicus , Lebufienfis, &c. Abbatiz Imperiales Y $5 - - : m :IJ: CS) Hiríchfeld, Maulbrunn , Herforden &c. in i JUX V, ! N E manus Proteftantium venerunt. Horum Principatuum multos eximebant cum vel fine onere. Vid, matric, Imp. apud Struv. IV. Non potuit non irritarc hoc animos Ca- KA. tholicorum Ordinum, przcipué cüm Ptrote- ftantes defuper nec in Camerá Imperiali jus ex- tur aliquo- periri, ncc Majoribus Comitiorum votis ftare * (ed opus vcellent. V. Ex alterá patte exacerbabat Ordines A, " Co'loquii. C. addi&os zclus Epifcoporum noftrorum in T) agnofcimr ^ jone relerratut convertendis fübditis ad veterem Religionem, . Miplam rigor Czfaris in Aquisgranenfes & Donavver- tenfes, exauctoratio Gebhardi Truchfefii Archi- Catholiciin epifcopi Colonienfis, eledio Ducis Lotharin- inendisque gi in Epifcopum Argentinenfem contra Mar- € ] i ionem Brandeburgicum , quem elegerant Ca- rheranilno eriore d- nonici A. C. addi&i. De quibus omnibus vide Protcfan- Gortfr. Hoffmanni Serzem rerum, per Germantam y Ecdela- € in Comitils 4 Transatfione Pafsavienfi ad. am. ii mcdiaEiS 1620. geffarum. VI. Quare Impetium rurfüs in factiones di- Jiofupet 8 m rige vifum e(t, Lutheranis Umiezem , * Catholicis daioncs I Ligam ** conflantibus , conícripto utr inquc ex- g, EE ercitu , vocatisque in auxilium fociis exteri * Anno r610. HalzSuevorum, Rem militarem committe. ïCSil) eim bant Joachimo Ernefto Marchioni Onolzbacenfi. , aiedeftb ! ** Eodem anno Herbipoli, Supremus exercitüs dux fuit tbitum. Maximilianus Bavarus. *** A Ligarianis ftabant Pontifex, Hifpanus & Polonus, Unis oniftis favebant Gallus, Batavi, Angli, & Scoti, VIL Poft H 3 yaritut gCll m lOO CAP. XIV. DE PACE utuntit VII. Poft decennium erupit bellum Tricen- [/ W;m] nale, occafione rebellionis Bohemica * ortum i macs & i Editfo veffituterio ** Ferdinanci &51 f'mp. inggavcs- cens,2 m* n ace Pragcn(i ncquicquam cxtin— Ii; Gum, ?** X. al * Prote(tantes, de violatione litzergrum Mateflaticarum con- quefti , contra Ferdinandum Iim fut atl ) 1 Palatinum., p. elcgcr'unþ Fridericum V, ! Í D b4r f n £ ** De reftituendis bonis Ecclefiafticis editum à Ferdinando, Hiïid: i 4:,:( poftFridericum 1620, in monte albo devi&tum , atque pro- Ex!mþz') profcriptüm , & pacemm cum Dano initam 1629. *** Patrocinium quippe Proteftantium fufcepir 1630. Gu- tiditicum ftavus Adolphus Rex Sueciz, icto cum Gallo fosdere, ^ LILI Quam feriebst Imp. 1635. cum Ele&ore Saxone im V. ] affentiente majore paite Electorum & Principum Imperii fOiI'SSUL R. I. Ratisb, 1641 $. g. in fin. Sed modicadurationis füit, Subditos VIII. Poft variam belli fortunam,* rebus rcligiow Catholicorum in pejus rucntibus, cogitatum fà in Co de pace 1641. Caeepti Monafterii W'ettphalorum XI p & Osnabrugis congreflus 1644. abíoluta paci- primurio ficatio 1649. ** * Pugnz celebriores erant Lipfrenfis 163 1 . ubi cefus Tyllius; fjj NGH Cfx Luxena 1632. ubicecidit Guftav. Adolphus, Nerdlingen- fís 1634. ubi cladeinfigni affecti Sueci, Lipfienfis altera pupnan 1642. ubi victores Sueci &c. Congrel dcclacin ** Conftat hzcduplici Inftrumento , Mozaflerienft, & Ofna- brugenft. Piius erigebatur inter Ferdinandum III, Imp., & [ Ql'x 1 Ti oc Ludovicum XIV. Galliz Regem, unde Ca/areo - Galli- €ui dicitur. Pofterius inter Ferdinandum & Chriftinam Que vro. Sueciz Reginam necnon utrinque fodeiatos, unde C« tür, : tante fareo - Suecicum appellatur. Res religionis in hoc ultimo potiffimim comprehenduntur ab articulo quinto. ?lo Carl yubu IX. Articuli,quoad caufas religionis conven- jirioa: ti, reduciqueunt ad quatuortitulos: primus eft e Declaratio pacis religia]k: alter O Toleraztia trium n (.äïæ: religz'amzm. tertius » Ce[[to Bemfciomm C Bono- u ton Conir ACÍA AIL ] rum . Ecclefiaftcorum. | &hmrtus $ equalitas ex 77?-14* IOI WESTPHALICA. m Trice- mutuáque inter utriusque Religionis Status,o- z* ortum, mnes & fingulos.* ) Ingrave- * Sineularia funt, qua de civitatibus Imperialibus Auglxüä, Düinckelspülàa , Biberaco , Ravensburgo ,nec non civitate Gam Cxtit- Donavvcrda difponuntur, X. « Declaratio pzcis religiofz zsbafrva habe- faticanim cote Fridericum V, tur art. 5. S. r. in terminis generalibus. item . 45. ubi de reditibus Ecclefiafticis. & Q. 48. a ferdinando, um , atqut pro« ubi de fufpenfione jurisdictionis Epifcopalis &c. 29 Extenfrva art. eod. S. 15. ubi Refervatum Eccle- spit 1630, G- fiaficum quoque extenditur ad Proteflantes. Gallo federe, iccm $. 31. 32. & feqq. ubiautonomia,antehác e&ore faxone vpum Inper folisStatibus cunceffa, fuo modo produciturad Klarationis füt, Subditos. item $. 52. ubi pro finiendis caufis m,* rbus relieionis fala amicabilis compofrtia placet , exclu- fà in Comitiis p!um[z'fate VOLOYUmm., - copitatum eliphalorum XI. 8. Tolerantia * trium religionum ** flat Yoluta pac- primariö. in prohibitionibus & pracepeis zega« Iivis, * Non eft approbatio : quis enim prudens approbabit re- icaus Tyllusi s, Nerdingtl- pugnantia? De veritate aut falfitatc nihil in Comitis & jpfenlis al Congreílu pacis adtum, Sané Cafar & Status Catholici non declarárunt, tutos efle in confícientià & coram Deo infon- infi, &Of tes, qui religiones novas amplexati funt , plásqué fundatio- 1dum nlu 1mp. á nes occupárunt ; fola fecuritas exrerna contra uamcune 1 D ondeba« . Qf G que profecutionem juris & facti Proteflantibus & Chiftinam tur. Quanquam vero Catholici eque zolerentur inter Pro- 408 » ande G teftantes, ac hiinterillos , hoc tamen przcipui habet reli- jsin hoc ultimo gio Catholica five vetus prz reliquis duabus, quód à Ma- y quint? jeribus ante re&dormationem non fuerit zzerà zoleraza , fed approbata, cultáque vclut unicé falvifica. onis t onvct rimust ** Quz funt Catholica, Lutherana, & Calviniflica art. 7. $. 1.5 cui priores duz multüm diuque adverfabantur , ut conftat ex R. 1, 1566, $, 5. & actis publicis eorun- at Comitiorum., j ( ! L (l XIL Hzc funt rz»b. Religionis intuitu n&- ij o mini du Yo2 CADP, XIV. DE PACE mini five Catholico five Proteftanti vis infera- Xl .l rur, 277. 5. S. x . in fa. Nihil contra ccnícien- Jäzj?immn tiam & principia rcligionis fuz injungatur fub- i, : dito. 4rf,.$. .48. pe prim. 2dó. Ncmo defpicatui habeatur* , nec à mer- fücution catorum , opifïcum, aut tribuum communio- corum," ne, hzrediratibus,"* legatis, hofpitalibus ,1le- bris Ecc] roforiis, elzémofinis &c, multó minüs publi- D. . cis Ceemiteriis , honoréve fepulturz *** arcea- * Quicm tur. a7. $. S.35. Eceá Itmot * Unde abílinendum utrinque ab odiofis nominibus, Vide totide Fabri €taat8 ; Canfjlet) "Tom. 14. pag. 253. Tom. 26, Pag 728. 735.737. ftes ** Adeóque mutatio religionis non eft caufalegitima exhaz- i. redationis, At qualis eft inftitutio vel legatum fub con- Qu dip ditione relictum, fi fiaa Catholicus? Dem potéftne exclu- di à fidei commitio familia , qui Catholicus fit, fi primi Tetrito conftituentes talem voluerint effe incapacem ? »9* Ouidfi voluexitfepeliri in Ecclefià , autloco honoratio- Culariza re Caumnetcrii Catholici? vel fermonem funebrem à facet- Ecclefa ! dote Catholico petant Agnati? * Er L denfi. 3!1'5,- Nemo prohibeatur mutare religionem ert. 5. S.3 4 kdiiy m Glánus ret. . I$. : Etizuþfi perfona Ecclefiaftica fo- lL. j * At cur malé mul&antur à fuis Religioü.anlïsfugæ & apoftatz ? h ifcopz menj; 4£0. Nullus fübditus diveríx rcligioni addi- » &us à Domino territoriali cogatur * emigrare, Mo n Aalfltfl, cnf ; fi religio ejus exercitium five publicum five Mbbsris privatum quacuzque anni 1624. parte inloco ha- " E buerit. 5.31. B T Qingd lipit; * Liberum eft tamen ei emigrare. art. $. $. 36, Piind 9* Quid dealiis, qui nullà dicti anni parte exercitium fuz d rcligionis habnerunt, conventum fit, docet $, 34. quem Rdig intel'igo , nifi emigiandi neceffitatem cisinjungat Dori- 3. nus, ne confictetur cum $,3 $« 11) MC AIT, NVESTPHALICA. 103 vis infitge XIV, . Ce[fio. beneficiorum &t Bonorum. Fccle- ccnícinme fiaffieorum his clauditur articulis. gatur (ib» 1920. Stabilitur annus & diesnormalis, nem- pé prima Januarii 1624.. velut unica regulare- CCà fitf ftitutionis aut retentionis bonorum Ecclefiafti- tmunie. corum,* Nec nonobtenturz in capite & mem- Alibus ,le- bris Ecclefiarum religionis. Art. s. $. 2. $. 14. nis publi P i M arcen- * uicunque anno & die ifto in real poffeffione bonorum Ecclefiz fuerat, in eà manere debet, omni exceptione pinibs, Vide remotà, Quot Capitulares fuére ex utraque religione, totidem maneant femper, Cujus treligionis erant Anti- i;. Tomo 2'60 ftites, ejusdem fint ctiam fucceffores, cgirima enz- 2.dà. Archi-Epifcopatus , Epifcopatus, alix- r;um fübcore que dignitates Ecclefiaftice , cum appertinente otdinc dl 'erritorio Proteftantibus ceffz , vel fuerunt fx- ! ; f fiprimt cularizatz'* vel in ordine PrincipatuumImpcerii (.,c'ohonoratio«, sebrem lt Ecclefiafticorum permanferunr. *** * Ex his Archi Epifcopatus Bremenfis cum Epiícopatu Ver- denfi obvenit $ueco , hodie Hanoverano, art, 10. $. 7. «eigionen Archi Epifcopatus Magdeburgicus, Epiícopatus Halberfta- dianus, Mindanus, & Caminenfis Brandeburgico. art, (iaflica 10* II. $. 1.4. 5. & 6, Epifcopatus Suerinenfis, & Razeburgenfis, nec non Com- z gapollaz mendaz Mirovy & Nemerovv Duci Megapolitano art, 12, *rS€4 ;oni addi Monaíteria Walckenried & Gromingen Domui Brunsvvi- ;ä ( cen(i art, 13, $. 1. migratey ylicum Iv Abbatia Hirfchfeld Landgravio Haffo-Caffellano art, 15, $.2.. ** Ex his Brunsvvicenfi obvenit alteinativa in Epifcopatu , inlOCOha' Osnabrugenfi. art. 13. $, 1 Auguítanz Confeffioni Epifcopatus Lübecenfis, & Abbatiz Principales , Quedlinburg , Geringrod, Gandersheim, Religioni veró reformata abbatia Herforden, ;;(e:ci!ium fiz 3ti0. Pontifici adimuntur Annatz, jura pal- j lii Menfes papalcs* jn Ecclefiis Proteftantium art, XIT I04 CAD. XIV DP PACE xCE art. $. S. 19, Nec non confirmatio FPI[COPO- j»L 10 rum Proteftantium , qui invcítiendi funt a Ca- Cati £n fare. 4rt. $. S. 21. * vide tamen $. 20, ejusd. art Y 44ó. Jus primariarum prccum firmatur $. auilCO 1 Caxlàrez Majeflati, ubi il'u:! exercuit, fub li- G quï mitatione tamen. 4£. 9. S. 19 vel inter 5£0. Fundationibus imimediatis ftabilitur jus Qu£ rElIE eligendi & poftulandi arz. $. $. 16. exclufà fuc- tur & j ceflione hzreditarià. $. 17. sz XIV. $. qumlztas exatía: mutuaque intcer utri- Eit t o usque religionis Status omnes & fingulos exi- Vrati git, ut quod uni parti juftum eft, altcri quo- &r íc de- I0t que fit juftum. Verum quousque illa * tànt bcat porrigere, non eft per omnia decifum. "N Ex hác derivatur 3 * Obfcura certé funt verba ; nlmxsquc ceneralia? QU ATE- L]i NUS forma Reipublica, conjhtutzonwm lnperii, C j)mjemz GQ vonflitutioni conformis eft. att. $, $. T. Afj ( 120 uod Principes Proteftantes Ecclefia- l Cu rll ftici co!em titulo & proédrià gaudeant, quà Ciri. Catholici.* arz. 5. S. 22. * Occupant in Comitiis fcamnum transverfum mcdu inter gt ( Principes Ecclefiafticos & fzculares. ibid, benda ( 2dó, uó 1 Prmupcs Catholici tam fzcula- DrPrn, res, quàm Ecclefiaftici intra fines territorii fui Pï& zque * jus Diecefapum & veformandi excrcere 11& L]Ca polïim: in fubditos Proteftantes, ac Principes XY A. C. addi&i in fubditos catholicos. art. 5. $. Demini 30. $-45. art. 8. S. r. l * Unde, qua Dominus A. C. addi&us poteft circa ferias àd i & dies pæmtenrlahs , aut cncafmulmneum, ra(; :ectu fub- ditoruin Catholicorum : In li ea.lein quoque licebunc Catbo- jco — Ó À WESTPHALICA. I0$ Epifcopo- lico Domino refpectu fabditorum Lutheranorum. Ob. (nnt aCr- jectio Proteftantium. contra jus Diecefanum , áStatibus Catholicis laicis in fubditos Proteftantes exercendum , ft- fellitur exceptione? ve[tra non intereft, "matur $, 3£ió. uód in Camerá Imperiali , & judicio t, Íub li aulico * tam cauíx Ecclefiaftice, quàm Politi- cz, quz inter Catholicos & Proteftantes Status, vel inter hos folos vertuntur, adle&tis ex utrá- pitut Jus que religione parz zumero aflefloribus discutian- xclulaluc- tur & judicentur. a7£. 20, $, 53. * vide 9teid8 « ofratb5 ; Drbnung €. YDir veollen aud. interutri- Extra cafum pars numeri judicantium , fi Protceítan. tes omnes , licet numero minores, idem fentiant, con- nulos x trarium Catholici, fidione juris cenfentur adeffe paria , deri quo- & res defertur ad Imperatorem. $i Catholicorum unus Proteftantibus, aut horum unus accedat Catholicis refüul- il u de- ii tant majora: Andler verb, 9Reid)8 ; -So(tatl) n. 7. üc CLiu ** Numerus tamen Aflefforum difpar efít, Catholicorum quippe funt przter judicem Camerz & Przfidem 26. Pro. TM ïi,'r"-m', teftantium 24. In judicio aulico pauciores funt A. C. addi&i Confiliarii, ni, G um 410. uód Imperator zqué protegere tc- « Ecclelia ncatür jura Proteftantium , ac Catholicorum, lïz Gl 'ä Capit, Caroli VI, art. r, 5tó. Quód matrimonia Proteftantium ha- y medi t benda fint pro veris, filii pro legitimis , nec obtentu hzrefeos avitz filio Catholico facto via m izcul- ^ D przcludi poffit ad dignitares & beneficia Eccle- ertitorii 1 fiaftica. [j exeractt XV. An pax hzc fit. ffricZi juris, adeóque ; hrincipe nemini per eam plus conceflum, quàm expref- '50 ar['i' Í fum? quzftio eft ineptis verbis concepta , et d Ia5 ad interpretanda pacta jwris gemtium inutilis. f citcà TRU eri? * [n his enim explofà illà divifione contractuum, à jvtc civili n C;o0 uoL 9 — 106 CAP. XIV. DE PACE WESTPHAL, civili Romano introdudá, atrendimus ad regulas inter- : E LE pretationis , quas fana ratio dictat: Quódí vera paci- T Ícentium mens eruatur absque diftortis cavillationibus , H nos Catholici, qui fidem quibuscunquc datam docemus " 1 ! ( ellc fervandam , ,promiffis h-aud deerimus, XVI. P&'rpcïuitas hujus pacis eadem cft, qua Pacis religiof. Vid. cap. praced. $. 28. Ejus valorem Germano impugnare haud licet. oteftatio- art. $. S. 0. * Nec attendere ad Pr 33 nem folennem Innoc. X. Pont. Max, ÀD y * Quem tuentur poft Caramuclem à Lobkovviz Univeifi- tates Catholicz. » ** Hzc quidem falvat jura Pontificis in pace Weftphalicà temerata, fed non jura Statuum, Subíequentes tamen Papz rigorem interpofitz pxotc&ationis temperarunt , de- clarando vetbis factisque , retentionem bonorum Eccle- fiafticorum Ordinibus ad religionem Catholicain revet- ] b futis à fe indultum 1ri, * I&E&Q;)P!jl XVII. De Pace We&phalicä fcripfére Ada- Inum u mus Adami ord. S. Bencaicti, & Legatus Cor- * Hiflor bejenfis ad 'Tra&t. pac. Pfanner, Henninges, dfm)( ptolib, Obrecht, D, de Meiern, & per varias difler- tationes D. Barthel profeff. W'irceburg. IH ]mp COmpar l. Hii 772 N Dimay S 4 e—»- aS . : CODCerne - , s — LA : iM W ts offi ()) ," L 3À Cs N — culum ( Dmmi NN S Ab : Pfxfs (Aft llthliorg CAP. ln[f[i[u] pbl 'HAL, 5 A 107 tegulas intete 71 1 o ge (o i ?'3 5X 9 i &6j Sï j ex5e & x D 36 [ * df vera paci- * lt )* E ; n;,i* : i.ï(- *.f.***.f.** M .f.***.i.** " 3 Mi 3Lx -x.þn villationibus , ï:f p eYo X [9 95 en Í eY36 zY9. C Y3 Y2 -Y3:Y36 Y9 m dotemus í gï : P ö) Y D o :f? J j 'I":** xdem eft, d & af CAPUT XV. aud licet. rotellatio- DE Ll viz Univeift- ADMINICULIS JURIS PU- BLICI ECCLESIASTICI, HISTORIA, : Wcüpb;ïici ET CRITICA. uentis tamen yperatunt, de ynorum Ecde olicam Tevet I. Principia juris publici ha&tenus enume- rataapplicantur captui noftro duobus potiffi- * pf&rc Adi mümauxiliis, H/ffería nempé & Cririca, r Q * Hiftoria facit, ut fciam , quz fint fata Ecclefia: quoad fi- Critica veró dem, difciplinam, ftatum externum &c. enninge prohibet, ne promiícué quaslibet veterum narratiuneue i dillci las amplectendo merces ípurias pro vceris & hiftoricis p comparenme» IIl. Hiftoria Ecclefiaftica duplex eít, alia Dogmatum , alia ceterorum evegruum Ecclefiam concernentium. Prior vocatur Dagmtita *. Ejus officium eft defcribere, qua de fzculo in fzculum floruerint do&trinz creditu neceffariz, quz opiniones adiaphorz, quz veterum du- bia zvo recentiori fucrint definita , qua fuz ambiguitati relicta!: &c. * Dars eft Hifforie Lirteraria, qua cujusque facultatis cc- lebriores fententias, earümque authores ; progrcffum, interitum enarrat ; Qualem ex Proteftantibus collegio publice tzadidit eruditus Gundling. V III. Jus 1oB8 CAP. XV. DE HISTORIA * [nte II Jus publicum Credezdorum brevi me- e thodo difcimus per Degmaticam * e absque cá i. Cano folidé non affequemur. *** IL 01 " Modo Polemica ftabilierit unicum hoc generale princi- thorta pium , Ecclefram in rebus fidei errore ámmunem eff , jam non erit opus diu rimari particularium dogmatuin ab Ec- LD €lefià propofitarum veritatem , fed fufficiet nóffe ex 4o- gmaticá, quid docuerit Ecclefia, Hinc $. Auguftin, lib, præpr'm:lf de quant, anim, cap, 7. ait ; auzhboritati. credere "hagnum enixa eft eft compendium ( nullus labor. * Égteoit ** E. g. Vis íententiam tuam probare ex Tridex'xtino—, & nefcis hiftoriam deliberationum , difputationum , & fef- t p!an?f' ? fionum defuper habitarum, quid fiet?. docebis, quod Dares ( tumet tibi ex ratione cerebrina imaginaberis, non quod plofis t Patres reápfe fenferunr. — Trades multa pro definitis, qua nibus " definita non funt ; paucis , divinator czis , non Theo- Ecclef logus. VL U IV. Przclarum Dogmaticz initium jacuiffet eaticà j Szculo XII. Petrus Lombardus Epifcopus Pari- manda for fienfis , inquatuor libris fententiarum, * fi difci- , poris, * [' puli ejus, febolaffici didi, eandem, quam ipfe * Non ix . autharitqtis Íemitam porró triviflent. Vitoum formato * His univeríam Theologiam complexus eft, dogmata confirmans fententiis Latinorum Patrum , prafertim $, VIIL Auguftini, di&us propterea antonomafticé Magiffer Sen- Prfe(i. efITOICs, zentiarum, Ejustamen fcripta continent graves aliquot QU£ audit V. Aft, poftquam Thomiftis, Scotiftisque Ad sihj 18!,&1 placuit, authorirate tantisper fepofità , ingeni- di Vldl X um íequi, ambulare fuper fe in mirabilibus ra- Uj n lL tiociniis , Philofophiam Ariftotelicam feré Tüllo 105j omnem traducere in San&ta Sanctorum, inau- Wn 1 OR ditum genus barbari idiomatis cum exercituar- j IX $, bitrariarum diftin&tionum in fcholas invehere, demop(b. tum enimveró a&um fuit de dogmaticá, * * In- lÀ ET CRITICA. 109 Yevi me- * [ntercidit enim. ftudium . linguarum Orientalium , fine quibus nec $críptura Sacra, nec Concilia Orientis, nec dyu d Patres Graci inte Á ] ligentur. Nemini curz . erant antiqui canones , aut hifítoria ; atgumenta omnia ex ratione pe- tebantur , fic , ut obefi cerebri homo habeierur, qui au- netil ptitci thoritate certabat, m (f jm atuun ab Ec- VI. Donec labente fzculo XVl. Gallorum nüle ex 4« Vuguftin,lib, przprimis indefeflà operá hinc inde in altum dere inagum enixa eft. * * Egregié de dogmaticá meruit Dionyfius Petavius $. I. vit identino, & planc incomparabilis , & veterum doctrinarum colle&or onum, &f exactus libro Je Theologicis dogmatibus. Seq uuntur eum locebis, quod Patres Oratorii Gallicani; & Sorboniftz paffim , qui ex- js, ton quod plofis Hifpanorum & Germanorum fpeculativis quzftio- definitis, quz nibus Theologiam edunt tam lectori jucundam , guäm , non Thto- Ecclefiz falutarem, VII. Ut veró probiffimus ifte labor in do- m jcuiltt gmaticá inftaurandà füccedat felicids , refor- copus Pari- manda forct Methodus Theologie& noftri tem- Hf d poris, * ac * Non incufent audaciam meam Scholaftici : funt hzc jufta qum ipe virorum-illuftrium desideria, decretis Univerfitatum re- , formatoriis abundé declarata, (, dogmata erertim $, VIII. rimó quidem fupprimendas autumo agf Profeffuras ejus partis Theologix, modernz, g dquot qux audit ffeculatzva, * * Ad nihil enim conducit; in ea reperio qua'ftiones si» les, & znutiles, Ha tenebras merentur zternas, illa Scotiltisque dividi poflent inter Polemicam & Moralem: vel enim 44 " ingcni- fidem pertinent , vel ad mores. Catera funt ;otiofa, & curioforum ingeniorum — oblectamenta. abilibus F philofophica Quantum ab ipío ftatim principio in hanc methodum Jicam ete detonuerint Pontifices, lege apud Hyacinthum Gravefon. um, I* IX. Solertiàs excolatur Polemica, cujus eft; exerci demonftrare veritates publicé creditas, ad nor- mam tamen 4egmafíce, lic, ut argumenta de- jd* fuma- (t: lIÓ CAP.XV. DE HISTORIA , lorum fumantur ex principiis, ütajunt, fefffivis , vi- f »9^ F::!'c delicet Scriptura , Conciliis , & Patribus. * ?5 f expolitio * Argumenta ex ratione deprompta fion rcjicio 5 fidesenim noftra confenut fanz rationi? íed attendat polemicus ; i'l n if ne venumdet nimis fubtilia, fophiftica, incertis Philo- Brixiznas fopbiz principiis innixa, & oppofito humano ratiocinio facilé eludeada, nc bonam caufam malé defenidat. Gum c(-f.ïizl h X. Exterminctur a 7heologiá Morali Regnutà D] DSC] Ry* m opinionum* , de quo fummopere queritur » W0 TE Fleury J»ffz.jur. capon. part. x. cap. 2. S. xo. y Tem * Hoc usque adeó invaluit, ut omnis fere actio, utüt li. »* centiofa , inter Moraliftas fuos inveniat patronos. Ama- ; llüm bo ex quibus conftat Theologia moralis? nonne ex jsre » Difcat satur&, & cunonico? qua igitur fronte manus ei traden- » pinqu dz apponunt, quinullum juris naturz fyftema poffident; »&a jus autem. canonicum proletarié duntaxat & obiter abs- quc crifi & hiftoriacanonum ? » fiaïus i » ) Juir [ XI. Refufcitetur omninó Profeffura lingua- » GA rum Orienzlium , Hebraicz preprimis & Grz- * » Nom; ] cx, velut clavium $. Scriptura. » Qam * Przclaré dectevit Clemens V. in Concilio Viennenfi , ut Ro- » Dàm E mz, & ubicunque Romanam curiam refidere contingc- » Vl:ot » Græu ret, Hebraicm , Arabica & Chaldaica linguz Profeffores alerentur, N*XJCC XII. Exulet pfeudo-Myftica * & Symbolica & Capi ** 3 jure Ecclefiaftico, qualis medio prafertim fiä,*?lue .p( avo obtinuit, diutiffiméque viguit, non tan- Alll ] tüim apud Gloffatores & Interpretes, fedetiam COmmïntal * in ipfis Refcriptis canonicis. o ho fe 1 * Ejus fpecimen dabo ex Hoftienfi, qui in. prozmio fum- tid, db ; ma n.13. ait;: , Tria funt genera hominum, per quz » poteft Zriniras defignari? Gemus laicorum affimilatur qic, & » Patri propter potenuam , Gezus Sacularium . Clericorum » Filio propter fapientiam ,. Gezus religioforum. Spiritui S, i Ofler , propter benigniratem five gratiam, In his generibus Qu 5 »leilicet Laicorum ; Clericorum fzcülarium , & religio- Iendac orum ET CRHIICA. " 129 »forum eft Triniras, fedin facrà Communione Ecclefize W.f iwj j Vi* Videetiam .4rborem Bigamia , & Fide Catholicá unitas. us* »apud eundem Zzzz. de bigamis , cjüsq,ue enthufiafticam expofitionem in cellulà przfettim 2dà , 3tià, & Íeqq.- 05 fdesenini : polemicts; ** In eà improbum laborem collocavit. Anton. Ricciard, certis Jhilo. Brixianus vir alias celfi ingenii in Comamentario Symbol. Q ratiocinig edit. Venet, 1591, E. g.pag 310. n. 9, hunc in mo- «nidat, dum delirat: ) ïz' Megnuri Divo Joanni datus eft calamus , quo metiretur Tem- 23 plum Dei, & Altare, & adorantes in eo, Atuium: | q:acrifut veró non mctiretur , quod effet datum gentibus ; ,Mo. Templum Dei Hgniäcat ordinem priorum Sacerdo- (dio, utit l tum, Altare fignificat Confiftorium fpeciale Cardina- tronos, Ama. 35 lium , Atrium veró , quod eft foris Templum, fig- nonnt ex j P nificat Clerum Gracotum, qui videtur quädam pro- mus el ttaden 35 pinquitate propinquus Clero Latinorum , fed tamen eft extra eum, ficuti atrium erat foris Templum , & m pofüdcnï» & obiter datus efít gentibus, quod fignificat, Conftantinopo- lim & Grzcorum imperium & Ecclefias à Turcis op- primendas, & quia dictum eft eit ( civitatem fan- Juralingoe 35 Gam calcabunt men[ibus 42. fignificat , Ecclefiam 35 Romanam ab Anti- Chrifto per 42, menfes agitan- us & G- dam; nam Civitas fan&a Jerufalem fignificat Roma- $5 nam Ecclefiaam , que fignificat totam latinitatem , nnenü; utROe 35 vel:gentem latinam ; $amaria fignificat Ecclgüam lre continge- Gracaám &ec, gz hll *** yide Cap. 6, de major. & obed. vers. fraterea nóffe. & Capit. t, eod, imter. extr ejé[que potefiate, apæg. commun verf, in bác gymbolica y prafertim XIII. Fateor, quod mclthodus myftice [, no[] (afi* commentandi fit antiquiffima, * at conti- ^ [cdctiüin neat fe intra cancellos , explicet. Myfte- ria, ubi reverà fubfunt, non fingat ubicun- B mío [uf l piæ qü e, ** fl affimiatut * [d oftendunt opcra; Philonis judzi, Origenis, aliorüm- , C " que $$. Patrum, EX. Cap. ro. $, Aug. libro contra " Sf nl ? Gregor, his genctt icndaciam, qui extat Tom. 4. poft init, $, honm, /li & jege- QU - 130 CAP. XV. DE HISTORIA hom. 2$23, in Evan g. $. Ambr-of. lib, 8. in Luc. pro- ginem, [ pé fin, picopdls ** [d quod ingenti caligine fuppreffit fenfüm literalem $» rio, itroy $cripture ? Poft Grotium tamen & Calmetum is re- Carnones m vixit, MTA XIV. Denique Pbilafophia, quz in dogma- id, qüis tibus & canonibus explicandis ha&tenüs O- U m ticbatur rerum inftar Domzs, * reducatur ad UrnAgt ftlatum ancillarem &z fubalternum. ** * Hoc in ; Bon;, & * Ridicula funt, que Canonum interpretes quandoque ex philofophià defumpferunt, E. g. dum Hloftienüs in 9t Cintt proosmio ait, inhibitionem copulae conjugalis reftri- &am fuiffe ufque ad quartum gradum 24 exemplum qua- XVIL. ] tuor bumovum, Decretales dividi in $. patrtes ad . fimili- Vintiam jr tudinem $. fenfuum, Vide etiam eund, ad tit, r, lib. 1. decret, ubi explicat fimplicitatem Dei, uniformes, Ati Corum XV. His zizaniis expurgatà Theologiá; teductá in fcholas latinitate, amandatis fubti- AQuiritur, litatibus cerebrinis , revocato feníu litterali , * Contendg atl poff. excultá hiftoriá conciliari , reflorebit tandem Ctdente « cuftos do&trinz orthodoxax Dogmatica. : Quod aj CIYaDtiam INunc ad iulam Hifloria Ecclefía- ontifiïibï 3 Qu ju ffica partemy — qua a'z'fcz'plz'nam 101 peni d aäferthiztm im publicis ne- ic Impc; Uimomi) "l?l or, [77 gottis explanat. N Ludoy Dütter XVI. Hujus hiftoriz partes funt indagare M praxium publicatum modum primzvum , Tàm i. At medium, noviffimum, * Rituum, ** feftorum, C. Oori- "a ordinum rcligioforum , jcjuniorum & »4 ginem ]A ET CRITICA. 13í it [ pre: ginem , Incrementum poteftatis Papalis & E- pifcopalis, collifionem Sacerdotii cum Impe- m literdem $ lmetum is re- rio, irreptionem abufuum, eorundémque per canones medelam. ?*** in dogm:- " E. g. Cultüs S$, imaginum ortum, augmentum , fata* vel, quis olim modus communicandi , qua cauífa mox Qdenus po- unius mox duplicis fpeciei fum dnur. ad UTRAQUE motus &c, pt? , Qui ex negatá x* * Hoc in rebus liturgicis egregié praftiterunt 'Cardinaf. :Bona, & Grancolas, | quandoquc 21 . ** Canonum hiftoriam illuftravit Cabaffutius, . Hoffienfs in onjugalis veltti d exanjum 0H XVII. Przcipué veró docet Hiftoria obfer- aces ad finie vantiam in Ecclefiafticis per actus repetitos, * ; a tit, L. i» " uniformes, nec contradic&tos, ** in caufis pote- ftati corum, per quos jus aliquod ceditur vel Thcologiä, acquiritur, fubjedtis, ?** adaris fübtt * Contendunt aliqui, in negotiis publicis unico a&u crez yfa littetds ari poffe obfervantiam , at hzc firma non erit, nifiac- ebit tandem cedente confenfü tacito eorum, quorum intereft, * Quod enim contradicente adverfario quis exercebat, ob« jiid. fervantiam haud parit. Pontificum attentatz ab Hujus generis funt depofitionee lnperatorbus , & horuxïn à Pontificibus, , Edf *** Quz jura abdicare vel acquirere ex arbitrio hominis non pendet, in iis fruftra docet hiftoria obfervantiamg jciplm Sic Imperator nequit cognofcere in impedimentis maw vlliis t trimonii, nec difpenfare , quanquam Freherus 4b, de Jeriptor, verum. german. pag. m, 430. aleget actum g quo Ludovicus IV. pronunciavit in caufà divortii inter Joannem filium Regis Bohemiz & Matrgaritam Ducem Carinthie ex capite impotentiz , infimülque for- mam difpenfationis füper confanguinita te inter eandem Margaritam. & Ludovicam Marchionem Brandenburgis cum, dipfum eft de actibus inveftiturz Ecclefiaflica: à laicis exercitis, ** fcftorit [l : I 2 uf &C', ; AYIII. nem CAP. XV. DE HISTORIA £52 XVIII. Cüm veró difficile fit veritatem hi- XX. ftoricam deprehendere, * in fubífidium voca- um vet YoCatur tur A4R$ CRITICA, quz cum judicio fecernit * E in canoncs librófque genuinos à fpuriis, . hiftori- Vi am à fabellis, tcftimonia fufpecta ab omni ex- * FEVV ceptione majoribus. ' fiCorum * JEgié certi. fümus eorum ,. quz noftrà vità & in pro- ! cns, pinquo fiunt, quamö minus ilorum, quz ante nuülle annos acciderunt ? Scripta veterum multis cafibus erant * E obnoxia; alia mendofíé defcripfit incurius. Amanuen: 210 fis , alia nafutulus fuis gloffis corrupit, aut refectis, qu&é 0C0 tus? ] fibi difplicuére, mutilavit, quedam dolo five galo fivc pio conficta funt fub nomine $8. Patrum ; nonnulla vi- ctnti:æ uantur partium ftudio, ]! ** Id quod Keipublicz perquam eft urile, imó neceffari- Àn um; nam unde tot errores ac. fabulz, & ftolida dog- mata, nifi é Criticz inopià? unde recti judicii, melio- Nicepl fpetee rífque eruditionis reftitutio , nifi éà/ Criticá reftirutá? in- quit cruditus Muratorius, notus fub fchemate Lamindi mllb lib Pritanii, Excelluit facilé hàc arte Antonius Pagi Gallus Nont author Critices in annales Baronii, item Cafpar Schiop- LL [11 pius Commmentar, de arte Criticá, Salmafius, Joannes Clericus, Simonius, ?.aunoyus, &c, XXIL Citici n XIX. Arscritica fiftitgenuinos textus * cum fcit pmy Propriä vocabulorum fignificationc. * Dre Itl2 * Hoc przfupponitur neceffarió ad: ratiocinia, quis HH enim v. g. argumentabitur ex textu $. Scripturz , «V C Nact E nifi priüs conílet, illum veré effe textum canonicum? Quis formabit conclufionem canomicam v, g. ex Can. XX Conflantinus, i4. dift. 96. ex quo Critici illum. dixére fuppofititium ? MTationi XXO Pruritg | ET CRITICA. 133 i tem hi- XX. Examinat authentiam Inítrumento- rum veterum, * & eatenüs fingulari nomine [l] VOC0- vocatur ARS DIPLOMATICA. (ecernit hiftori * Ex infcriptione , die, literarum formà, figillo, con.vel diffonantià cum biflorià univerfali aut particulari, i ex- XXI. Ponderat authoritatem teftium hifto- ricorum, * quz absque co non cít convin- An pre- cens, ** nifi unanimis omnium vox exiftat. ame. aille - fibus erant "Eg. An fcriþtor füerit cozvus rei gefta , aut faltem An teílis de vifu, an de auditu? an ; Amanucn. zvo propior'? loco propinquus aut remotus? an nul lius partes. fecta- efedis, qui ye palo fe tus? An purus affecibus, invidim, vindidz, maledi- ponnula vi centim , aut. ftyli acrimoniz ?. An fuerit prudens ac cir- cumípe&us , an non plüs zquo credulus ac füperftitio- íus ? An folus hoc afferat, an veró conteftes habeat? eriis di- ;b necef An gavifus libertate calami, nécne? Ex his crit ftolida dog; judicabitur , quantum fit credendum $ozomeno, Socrati, Nicephoro, aliísque Grzcis, item Mariano Scoto, Ut- jici, mdio fpergenfi , Okamo , Marfilio Patavino, Platinz , & $i« MT inj milibus Latinis, natt Lamindt ** Non enim funt jurati, nec depofuerunt ad intcnogam- fgi Gulus ria , fibi à párte adverfà formata. [t s ; Joune XXII. Ad ftabiliendam thefin * ex arte Criticá non requiritur demonftratio , fed fuf- ** qu m ficit prudens conje&tura. * Drafertim negativam, id eft; qua propofitionis affit- mativz oppofitz fidem elidere conatur, ** Hac enim vel fola fundat formidinem. de oppofito, ia 9 " . jaipure quàcum ftare. nequit certitudo thefcos contrarie, | ænonicum? XXIIL Fatenduim tamen eft, defectu mo- g, k Caft. du l dixet derationis ingeniorum irrepfiffe in artem cri- ticam abufus haud leves, dum quidam ex pruritu fceptico leviffumis conjeéturis adjuti audent YX » 134 CAP, XV. DE HIST. ET CRITICA. audent evertere poffeffionem veritatum qua- rundam hiftoricarum , aut librorum, ab omni retró ztate quieté habitam. Ex horum albo eft Joannes Clericus Batavus critices abufu non minus ac eruditione fuà fainofus. Atque Tantum intereà de juris publici Ec- clefiaftici principiis: Tu, le&or benevole, pri- mo huic periculo fave, Tyronibus tam 'Theo- logis quàm Canoniftis apprimé utili, fi prz- legatur à Viro recentiores litteras guftante : lapífus benigné connive parato emendare, fi quicunque Superiorjuflerit, priva-. tus pcrfuafcrit. PINIS. 297 E — E* ( « - N YN( N -U(l Qoä. »223 m 3 s iW A .þ,!(æ l&&ïüsj - 22 * $ $ Y Á Atl v NSS N NY . NI r $m Ó Á : ; TE 3 w Á P TICA, | um que ab omni riices abufi blici Ec- role, pti- m Theo- j fpre guüantc : xare, d fiva m ',yvuv' s ET r EE IMAee d jer | - — —— —— »] w* B p — — P. i D — s ts Hs R É M | T —— N ET $s w P x x Pll.h.: at s —— ii p : ( ag - a E [. ERE é^ 1 " — —— x - x — E r W FA : HU VA )^ CKQME , a i PERICULUM $ JURIS PUBLICI 5 VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset r ECCLESIASTICI e CATHOLICORUM, .. I D AD STATUM GERMANIZ ACCOMMODATI. [ N Focs O Balanee Q ä d l M OPUSCULUM I L | 40 COMPLECTENS PRINCIPIA, T ET ADMINICULA. [ |c g E 2) s « AR l A W / nL- T —— U g z 9) Z u / r QU TM *.//(/w A O , i r NÀ l5 ä x/i Y U^ E 2 C YÀh 127 d EH NENGEN FRANCOEVR-TI 4D MOENPFAM. Iypis JOAN. BERN. EICHENBERG, Sain Ánno 174f$ M Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com