Hf119_fol_2_4_5
author: Henricus, de Segusia

N 1245 11912285 021

lutnkmunumuenenn ne

4

¶Incipiunt rubꝛeice in libeum quartum-
Oe ſponſalibus et matrimonijs
De matrimonijs·
De deſponſatione impuberum.
De clamdeſtina deſponſatione ·
De ſponſa duoꝛum ·
De conditionibus appoſitis in deſponſatione
vel alijs contractibus·
Qui clerici vel vouẽtes matrimonium contra⸗
Here poſſunt.
De eo qui duxit in matrimoniũ quam polluit
per adulterium ·;
De conmgio lepꝛoſoꝛum ·
De coniugio ſeruoeum;
De natis ex libero ventre ·
De cognatione ſpirituali ·
De cognatione legali. .
De eo qui cognouit dſanguineam vxoꝛis ſue ·
De conſangumitate affinitate·
De affinitate ·
De frigidis æ maleficiatis.⁊ ĩpotẽtia coeũdi·
De mrionio ↄtracto ↄtra interdictum eceleſie
Qui filij ſint legitimi.
Qui matrimomum accuſare pñt ł teſtificari ·
Si mulier petat aliqʒ in virum vel ecõuerſo pe
titoeio vel poſſeſſoꝛio. an a qualiter reſtitutio
ſit facienda
Quis admittatur ad accuſationẽ matrimonij ·
De li bello accuſationis·
Que exceptõnes ↄpetant cõtra accuſatoꝛem
matrimonij.
Qui teſtes requirãt in aceuſatiõe matrimonij
⁊æ quibus exceptiomibus repellantur.
De diuoecijs·
De donatõibus inter virum æ vxoꝛem-
De donatõibus ꝗpter nuptias· ⁊ ſponſalicijs·
De do tibus peomittendis æ conſtituendis·
De donatõibꝰ ſimplicibꝰ inter ↄiungel vetidis
DOe dote poſt diuoꝛcium reſtituda⸗·
De ſecundis nuptijs·

Incipit quartus liber de ſponſalibus ·

et matrimonijs.

Oe nunc os ex oſſibus
meis.et caro de carne
mmea. ⁊ ꝛpter hoc reli
quet homo patremet
matrem. et adherebit
oxoei ſue · et erũt duo
in carne vna. Der hec
verba ꝓtoplaſti. id eſt
peimo plaſmati ſcʒ adã
matrimoniũ de quo au
toꝛ tractare intedit. inſtitutum fuit.vt no J.
e · ſub rubꝛicella de mr̃i · J. vbi. quod eſt magnũ
ſacramentũ in xp̃o ⁊ in eccleſia.ſicut paulꝰ ex⸗
pomt. vr. S. de biga: debitum. licet aũt cleri⸗
s cotinentia indicatur.tñ ſepius cadũt et de
ficiunt · qe ſpũs ꝓmptus eſt.caro aũt infirma
vt apparet.õ.ĩ peimis·iij:titulis ꝓximi libei:
Et quia qui non poteſt eontinere debet mr̃io⸗
nium ðtrahere nam ſem apłm. meli9? eſt nu⸗

bere ꝙᷓ vei · ¶ ExAplicito ideo 3 tractatn de vi
SCSxpꝑ 9

ta ⁊ ho.cle.p que clerico mulieris ↄſoætiũ ꝓP⸗
hibetur.videamus de mrim onijs ꝓ que mulie
rem ſecum habere conceditur. Sic poteſt con⸗
tinuari cũ peinciꝑio li.px.vel etiaʒ cũ ſupioꝛi
Pxima rubeica. H Vel ſic.tractauimꝰ de con⸗
tractibus ren in medio libei ſupioꝛis ꝓximi.-
unc videamus de ↄtracti bus pſonan· et ſic
mr̃ionijs· ꝓ que maſculi⁊ femine diungunt
For aliter.qꝛ oꝛdo clericoꝝ dignioe eſt cetu
laicoꝛum.jdeo poſtqᷓ; ctractauimꝰ de cauſis cle
ricoꝛũ.tractandum e de cauſis laicozum.peeci
pue de his que ad iudicium eccleſaſticum ſpe
ctant ſcʒ de mrimonio.⁊ qm̃ ꝑ ſponſalia ad ma
trimonia puenitur.apponamꝰ rubeicã de ſpõ
ſalibus mr̃imonijs. videntes. OQnid ſint
Gonelia3 e
cies ſponſalioꝝ ?· Quis poſſit cõtrahere ſpõ
ſalia. Qualiter Srrabanrurgffe is ſit effe
ctus Et qualiter diſſoluantur¶ Subſequẽ
ter videbimus de ſecunda parte rubꝛice · ſcilz
de matrimonijs;
Vid ſint ſponſalia.mentio æ repꝛomiſſio
futuraꝝ nuptiarum.vt . ff. e. l. j.
T vnde dieantur · ⁊ quidẽ a ſpondendo
id eſt ꝓmittendo.nam moeis fuit vete
ribus ſtipulari ⁊ ſpõdere ſibi vxoꝛes futuras
vnde ⁊ ſponſi et ſponſe appellatio nata eſt · vt
ff. e.l.ij·⁊.iij.Et no.ꝙ dicitur ſibi.nam pꝓ hoc
videt' ꝙ non alij. qð dic.vt no.j.e.ꝗ.qualiter
contrahantur · Sed nunquid ex hac ſtipula
tiõe agi poteſt ad intereſlſe · vel aliquaʒ penam
pecuniariam. H?. nõ. ar. C. e.l.j. nam ſicut iĩbi
dicit.alij deſponſata · poteſt renunciare ſpon⸗
ſalibus ⁊ alij nubere. ergo ſine pena criminali
vel ciuili·ar.ff. de redibit act. cum aũt · J. ex
cipitur.j/nec em̃ debet quis decipi legis auto
ritate · C. de his qui ve·eta.impe.l.j. Et ẽ röõ
quia mr̃imonia debent eſſe libera m contrahẽ
do · diſtrahendo. et retinendo. vnde nec pena
hac occaſione ꝓmiſſa peti poteſt. vt · C. de in⸗
uti · ſtip. l. ij · ⁊. ff. de verbo. ob. l. ticia et · l· ſ

St vnde dicãtur. ¶¶ Quot ſmt ſpe

ſtipulatio facta fuerit.⁊=.C.e.l.vlt.in fi.⁊ de
nup·neqʒ ab inicio·⁊.je:gẽmaet eſt hec com

munis ⁊ ſolennis opinio.ꝙ;ᷓuis aʒo aliquo tem

poꝛe dixerit hane ſtipulatõnem mitti ad in⸗
tereſſe.ſi femina diues erat et nobilis. et vir
diſcretus æ potens · Magiſter meus iacobꝰ
dixit ꝙ refert vtrũ pena ſtipuletur inter con
trahentes vel parentes eoꝝ in quoꝝ poreſta
re ſunt.æ tunc peti non poreſt.ſin aũt inter ex
traneos· rũc peti poteſt.ar.ff. de cõdi. et de ·
cum ita.æ. l.ticio·j. ꝗ. j.æ.l.mulieri·et in.l. he
res. · fi ·quod admitto.niſi in fraudẽ fiat.Eit
em̃ frauſ de pſona ad ꝓpſonam. vt no.õ.de con
tra·emp· ⁊ ven. ꝗ.qualiter reſcindatur.ſub..
illud aut notandũ.⁊. S.ſequentibꝰ. Verbi gra
ſi inter amicos otrahentium fit. ⁊ in tractatu
ip̃ius otractus pᷣſumo fraudẽ. ꝙᷓuis extranei
ſint hy qui ſpondent · ſecus ſi cũ tractatur de
matrimonio inter aliquas pſonas· fit ſponſio
inter extraneos. de hoc mrio loquẽtes et fo⸗
te inter ſe contendẽtes.quaꝝ vna dicebat ta
le matrimoniũ fiet. et alia non fiet. et tunc illa
dabis mihi c. ſi nõ fit.dabo.ᷓ p to agi poſſe
quia non eſt tam pena ꝙᷓ; ſponſio - Qualiter
ergo ꝓuidebitur burgenſi diuiti volenti collo
rare in mrimonium fiſiã ſuam alicur no bili et
potenti · ſed pecunia indigenti · He· det magnã
quãtitatem pecunie ꝓ arris.æ ſſpuletur ipas
in quadruplum.tunc em̃ qñ arre dantur.ſi per
donantẽ ſtet quominꝰ mr̃im ſequatur.amittit
arras.ſi ꝓꝑ recipientẽ arras reſtituet.et de ſuo
reddet tm̃dem non amplius.niſi ꝑ ſpãle pactũ
arre in quadeuplum fuerint ſtipulate.intantũ
em̃ poteſt extendi ſtipulatio. et non vltra vt
C.·e.l.fi·.q oĩa:.· Eideiuſſoꝛes etiã aliqñ dãt*
vt · de eo qui cog·ↄſang.vx.ſue.veniens.ſed
non poteſt peti pena ſicut ꝓbatum eſt. niſi le⸗
gibus ↄſtituta.ſcz qa arre aliqñ in quadrupluzʒ
repetuntur.vt no.j. ꝓx. S. hm hoc intellige-
C.ſi nup:ex reſcrip.pe.l.vmca in fine. Zed
quare pmittit lex arre quadꝛuplum repeti. er
non penamcum mr̃imonialis oſenſus liber eẽ
debeat · J. e. cum locũ.et adeo videatur impedi
ri liber dſenſuſ ꝓꝑ metum amiſſiõis arra ſicut
p metum amiſſionis pene·et ſic in vtraqʒ eadẽ
ꝓhibitõnis ratio videtur extendi. Hẽ· non ea
dem-immo diuerſa eſt rõ. nam pena eſt odioſa
arra vero fauoeabilis pena em eſt ſignũ mr̃io
nij diſtrahedi et puniendi diſſentientem et fit
p verba negatiua ſic.ſ.ſi non otraxeris dabis
mihi penam. c. marchaꝛ. Sed arra ſignum eſt
mr̃ionij ↄtrahendi et remunerandi oſi entientez
ad HB inſtit. de Otrabhen · emp · circa peinci · et fit
p verba affirmatiua. ſcʒ ſic. do tibi arras iſtas
vt cũ filia mea qhas.quas lu cratur is qui re⸗
cipit matrimomio tali ſecuto exſ, peciali pacto.
alias em̃ reddẽda videtur ex otractu pfecto.
FS acti· emp. er ven· ex empto.ꝗ. is qui vina-

detur innuere a rio ſenſu. ꝙ recipiens ſemper
lucretur arras.mſi aliudò dictũ fuerit a traden
te·tradens ergo in traditõe rei ſue ſcʒ arre pt
Penam apponere ſicut placet.ff. de pact. ĩ tra
ditõibus:et poteſt ſperari lucrum ſeu retentã

ſi matrimonium ſequatur.ſed ꝓ appoſitõez pe
ne nibil poteſt lucrari ſeu retineri· cum nichil
tradatur· ſed potius mine ꝗponi videantur·
Conſiderauit ergo lex · ꝙ ſi is qui arras recipit
contrabat potius inducitur ad hoc cauſa dile
ctionis æ fauoeis a lucri quod ipᷣm trahit · ꝙqᷓ
metu quadeuplatnõis: a ſic in hoc caſu mrimo⸗
nium pᷣſumpſit liberum et contractum ꝗꝓpeia
voluntate. ſed in pena eſt quaſi totu m contra⸗
rium pᷣſumendum.exhoetatio igit peemij fa⸗
uoæabilis eſt æ bonos remunerat · ſed pene cõ⸗
minatio odioſa æ malos punit · vt · ff · de iuſti · ⸗
iur̃.l.j:æ ſic aliud in arra que inducit hominem
fauoeabiliter attrabendo·aliud in pena que in
ducit homine odioſe concutiendo terrendo ;
a B. C. ꝙ me. cã: l. j · ⁊ vl . ff · de cõ · ⁊ de · titio ·
j. J. j. Ceſſat tñ hec pena arrarum ̊m leges
qñqʒ ratione tempoꝛis · ſi em ſponſa ſponſum
in eadem ꝓuincia degentem per biennium ex⸗
pectauerit.æ cum ꝓ ſponſum ſtetiſſet alij nup⸗
ſt· nihil fraudis. i·pene eſt ei que nuptias ma
turando vel mutando vota ſua eludi diutiꝰ nõ
eſt paſſa. C.e.l:ij ſmautem ſponſus ad aliaz ſe
Puineiam tranſferat debet ꝑ triennium expe⸗
ctari· C. de diuoꝛ. æ repu · liberum. de hoc tam̃
die vt no ·j. e.J. ⁊ qualiter diſſoluantur·ſed ⁊ ſi
aliqua neceſſitas ſponſum impediat · puta·. infir
mitas.moes parentum. capitalia crimina. aut
longe peregrinationes que ex neceſſitate fiũt·
tenet' expectare ſponſa quouſq; neceſſitas illa
ceſſat · ff. e· ſepe · ¶ Item ceſſat arrarum petitio
ſi ſponſus moꝛtuus fuerit.niſi foete cauſazʒ im
pedimenti peebuerit · C. e· arris · nec diſ: vtruz
oſculum interuenit · ꝙᷓuis in donatõe ſponſali
tia diſtinguant · C· de do · añ nup · ſi a ſponſo·
BZed = ceſſat ꝓpter condicionem vel cauſam
legibus interdictam · puta · ſi de iure matrimo
nium ſequi non poteſt.C.e.l.vltia · J. patrem ·
* Quod ſi mr̃imonium recuſatur ꝗpter impu⸗
dicam conuerſatõem · puta · quia ñ medebat
niſi herbas ł carnes crudas:vel ꝗpter religi
onis qrietatez· puta·qe cruciabat tota nocte
ad crucibulum hm az · vel ꝗpter ſecte diuerſita
tem.in quo exemplum poteſt pom canonicum
de illo qui exiuit religionem · qui non debet ſe⸗
ulariter viuere · . de regl · conſulti· ad finez .
Item exemplum in his que no· :e:ſub rubei⸗
cella de mri · J. j.· v· diuini. vel recuſetur qe nõ
poteſt generare vel concipere.ſi hec nota erãt
tempe ſponſalioꝝ ſibi imputabit qui cõtraxit
ſi vero latebãt arre redduntur · ſed pena ſimpli
ittitur · C e · ·. fi · I. his ̊ quoqʒ; adijcimꝰ.
Fdhuce ceſſat ꝗꝓptee minoeitatem etatis· liczʒ
pater æ mateeauus ⁊æ auia teneantur in duplũ
narras acceperunt ˖ C·e · l. fi · N:j· ⁊· J. j· c ij⸗
Quid ſi pĩgnoea data fuerunt nunquid reti
nebuntur loco arrax· ſic hm azʒ:quia equipan
arris:·C.ſi rect · ꝓ.l·vnica · qʒ ſatis pᷣt admitti
ſi matrimoniũ de iure valere potuit··⁊ hoc pa⸗
cto data ſint pĩ gnoea · alio quin cõtra · ar· j· de
do. inter vi·æ vx·. æ ſi neceſſe.S·de arbi: expoſi
ta:æ apparet in his que no.S·e· v· h ⁊ ceſſat ·
Vot ſint ſpecies ſponſalioeum · due· nam
alia eſt nuda et ſimplex · alia firmata et

duplex. uda 20 mplex dicitur cum ſpõſus
ſponſe nude ſimpliciter pꝛomittit ꝙ eam du⸗
cet in vxorem· et econuerſo·vt. S·eoð · J. quid

ſint ſponſalia.⁊. · e · ad audientiam · · c. ſi inter

Eirmata vero æ duplex · allia fit arris inter⸗
uenientibus vel pignoeibus loco arrarum da⸗
tis · vt no. S.· J. ⁊ vnde Xlia interueniẽte anu
li ſubarratõe.xxvij ·.qĩj·ſi quis vxoꝛem · ⁊. c. ſi
quis deſponlanzrF
ſponſatio.aliud anuli ſubarratio · cum in dictis
capitulis diſiunctiue ponantur · ar · S.· de reſeri
ptis · inter ceteras · deſponſatio em̃ conſiſtit in
pactione ſponſalioꝝ · ſubarratõ aũt in ſponſa⸗
litia donatione . de quo die vt no . · de do · inter
vi. ⁊ vx · ſub rubeicella de do· peopter nuptias ·

Eit etiam aliquando h̊ ſubarratio interuenien⸗

ti bus doms ⁊ muneribns hm moꝛem teree · · ð
matri.ꝗᷣct· ↄtra inter·eccle.c.j .· Vtrum autẽ
per hanc ſubareatiõem peobetur matrimomiu

no.j.ę.ſub rubeicella de matriꝗ.qualiter con⸗

trahatur⸗ illud etiã conſueuit queri. Flia
fide interpoſita ſeu iuramento quod idem eſt.
vt no.S.de ar bi:qualiter cõſtituatur · ſub· .

ſed mẽs. v. æ idem eſt.⁊ patet· · e · peeterea · ·
T ij · c · de illis · c veniens ad nos et · c· co⸗

miſſum · ⁊.· c. requiſiuit ·

matrimoniũ.quod dic vt no · ·. e. ſub ru
eicella de matri· · quis poſſit · Vbicunq; etiazʒ
ꝛohibetur mr̃imonium peohibentur ⁊ ſpon⸗

ſalia.ff. etοmnio. ſed etas minoe attenditur·

ꝙᷓ in matrimonio · quia in ſeptimo anno ſponſa⸗

ſia cõtrahbi poſſunt. æ foete citra ſi malicia ſupꝑ

pleat etatem æ mulier temptata fuerit· vt patz

j. e.juuenis· ⁊ de delicto puer · c. ]· alias ante

ſeptem annos contrahentes nichil agunt: niſi
poſtea ratificent · xxx · q·ij· vbi non eſt · vnde ñ
poſſunt ſponſalia ante ſeptimũ annũ accuſari·
licet denuntiatio admittatur . vt · .e · t· j . ad diſ
ſoluendum. h contra. quia in ſponſalibus non
eſt determinata etaſ vt in mrimonio. ff· e ·ĩ ſpõ
ſalibus.ij in peinc. H?. verum eſt ꝙ non tãta.
cum in ſpõſalibus ſufficiant ſeptem anni: vt in
fi.eiuſdem.l.vł non· vt in mrimonijs· quia in
ſponſalibus vna ⁊ eadem etal eſt tam in maſcu
lo qᷓ; in femina ſczʒ ſeptennis.ſed in mrimonijs ẽᷣ
diuerſa.quia duodecim amni ſpectantur in mu
lie⸗e.xiiij· in viro·quod dic vt no.j.de deſpon ·
impu ꝗ.⁊ qualiter peobetur.xx· ſecundo · ⁊· J·
que ſponſalia: H·:j ⁊æ· · ſequentihus·
Valiter contrahãt .nude ⁊ ſimpliciter·
firme æ dupliciter. quod dic vt notatur
quot ſint ſpecies· Contrahuntur etiam
P ſe inter peeſentes per hec verba · accipiam te
in meam:⁊ accipiam te in meũ. vel alia ſimilia
conſenſum expeimentia de futuro.j.e.is qui fi
dem u. c· ſi inter. I. virum. ⁊.j·de ſpõſa duoꝝʒ.
c· j.· ſed in abſenti a contrahunt per literas vel
nuncium.conſtat em̃ abſentem abſenti deſpon⸗
deri poſſe ſi abſens hoc ſciat. puta.quia nunciũ
miſit: vel de conſcientia ſua fit.vel poſtea ratũ
habeat · ſu baudi ꝙᷓuis de hoc ab initio nihil ſci
ret · æ hoc quottidie fieri videmus . nec refert
vtꝝ ſcriptura interueniat vł nõ.fff · e · ſuffi cit ·

St eſt no.ꝙ aliud eſt de⸗

Vis poſſit contrahere ſponſalia: is qui

——

tñ no.circa hanc materiã ꝙ licet marit

2 de reſcrip · olim ex literis

a · l. ſequenti·⁊.l:in ſponſalibus.iij.j. qui cle·

vel vo · veniens · S· de conuer . coniu· ex parte.

xxx ·q:v.nec illud.xxxij.q·ij.honoeantur · j. de
matri:contrac· con · mter.eccł. c. j. æ. ij 1. Noc
18 P nũ
cium ſuum poſſit vxoeem ducere.mulier tñ per
Peium nuncium non poteſt nubere · ſed vbi
maritus ꝓ nuncium vel literas contrahit. non
videtur vxoꝛe eſſe niſi deducatur in domuz viri

ſicut dicit lex ˖ ff. de ri · nup · mulierem. et . l. ſe⸗

quentibꝰ.ſed non puto ꝙ hm canones ſint ſub
tilitates huiuſmõi admittende . ar. S̊. de dolo
⁊ contu·c.j.x⁊ · de indiẽ · dilecti · ſicut ge vir p̃t
p nuncium vxoeem ducere ſic æ mulier virum
quia non ad imparia iudicãtur circa mrimoniũ
·de diuoe · gaudemus. J. quia vero.· nec vl
li vnꝙᷓ· in fi ·⁊ ſolus conſenſus ſme traductõne
facit mr̃ioniũ·niſi foete etas vel aliud ĩpediat·
vt no.j.e·. v·contrahuntur etiã.a ſub rubei

cella de matri · ¶ qualiter impediat'.non ſolum
autẽ ſponſalia carnalia contrahi poſſunt in ab⸗

ſentia· ſed æ ſpiritualia.G. epeeben. accedẽs ·
5

cium contrahunt ſponſalia hec verba ſatis vi
dentur congrua · ꝓmitto tibi de mandato tał
domini mei ⁊ nomine eiuſdem ꝙ ipᷣe ducet teĩ
vxoeem ⁊ B in aĩam ſuam iuro. Verſa vice pu
ella nuncio rñdebit. ꝓmitto tibi nomme do⸗
mini tui recipienti et ſibi per te ꝙ ego ducam
ip̃m in virum niſi ꝑ ip̃um ſteterit ⁊ B iuro. æ ſi
ſit mr̃imonium de peeſenti. poterit ſic dicere
nuncius puelle· talis dominus meus ſalutat te

⁊ mandat tibi ꝙ ipſe ꝓ me ſiue me mediante ac
cipit te in ſuam ⁊ conſentit in te tanꝙᷓ in vxoꝛẽ

Scontra puella poterit reſpondere.x ego te
med iãte recipio dñm tuum in meum.cum ipſe
me m ſuam te nunciante recipiat.æ in ipᷣm con⸗
ſentio tanꝙ; in dñũm æ maritum. Vel beeuiꝰ.cõ⸗

ſentio his que mihi nunciaſti. hec compeoban
tur in iuribus allegatis æ in ſalutatõe amnũ⸗
ciatione beate æ gloeioſe ſemꝑ virgims marie
facta a gabeiele archangelo ad G miſſo. vt no.
gSde biga. qualiter a peomotõe. Et ſunt HBq

plura ſpecialia. Dꝛeimum eſt. ꝙ nuncius ſpe⸗

cialiter ad hoc miſſus.vel quod plus eſt etiam
negocij geſtoe alienum factum poteſt peomit⸗

tere·⁊ alij ſtipulari ↄtra illud.ff.de 8bo.ob.

ſtipulatio i ſta habere licere.æ. inſti. de imutili
ſtipu· ꝗ.ſi quis alinm.⁊.. ſeꝗ ¶ Secundum ſpe
ciale eſt. ꝙ vbi litere mittuntur ſine nũcio poſ
ſit inter abſentes ſtipulatio fieri. contra illud
inſti · de inut . ſtipu · ꝓ. item verboꝛum. vel die

ſponſa non eſt neceſſaria ſtipulatio. ſed ſufficit

nudus conſenſus ſicut in miimonio. vt no.j·e.
ſub rubeica de matri. J. qualiter contrahatur.

⁊ apparet in ſupioeibꝰ.⁊. in his que no.õ.e. J.
vnde dicantur. Tercium ſpeciale eſt. de

alieno facto iuratur. j. e.ex literis ſilua.con⸗

tra illud.ff.rer amo.marcellus.æ ff. de in li⸗

tem inrando. videamus · ſed non tenetur adil
R no. ]. de deſpõ. impu · . vlt. Y. quid g“.

Quid ſi peniteat abſentem ant ec puella ad
quam mttebat conſenſerit. ſed ip̃a poſt pemi⸗
tentiam talem conſentit.vid et ꝙ non ſint ſpõ

Vbi vero p nun⸗

ſalia. ar. ff· de iuriur · ñ erit. J. vlt. . ff· de acq·
hereð ·ſi quis bona.· penb · ⁊· l. qui ſeruuz · C.
de repu·licet· Sed otra:quia valet nihilomĩiꝰ.
ar·ff · de acqui.poſ.qui abſenti·⁊ de aqua plu.
ar · in diem. ff · de diuoe · ſi penituit · · de deſpõ ·
impu · de illis · · . vlt · p quam videtur poſſe di
ci indiſtincte·ꝙ exquo aliquis legitime etatis
ſemel conſenſit in alium· nõ poteſt poſtea peni
tere · ſed illud loquitur. qñ conſenſus peruenit
ad illum in quem conſentit · So. die ꝙ ſi reuoca
tio ꝓpuenit ad ꝓcuratorem re integ· id ẽ anteq;
mulier cõſentiret nihil actum elt· ar.ã· de Pcu
ra:in noſtra.æ. c. mãdato.ſi vero ꝓuenit poſtq;
mulier couſenſerit. æ de hoc poteſt fieri fides
eccleſie · ſimiliter non valent ſpõſalia· quia nec
vere nec interpᷣtatiue concurrerũt conſenſus.
⁊ in his duobus caſibus poſſunt intelligi peĩa
iura.ꝙ ſi de mandato ꝓcuratoeis et conſenſu
mulieris ſubſecuto fiat fides · ſed de diſſenſu
ſeu peni tentia non liqueat. ſtatim eccleſia peo
ſponſalibus reputat.quia non iudicat de ocul
ris. ·de ſimo.ſicut tuis · m fi. æ ſic poſſunt ĩtel
ligi iura ſeeunda peo aduerſa parte inducta.
1 fand ſi nec conſentit.nec diſſentit.nec de B
cogitat is qui nuncium miſit tempe illo quo
puella conſenſit.dicas ſtandum eſſe ſponſalibꝰ
pter fauoꝛem mr̃imomj.õ.de ſen · ⁊ re iudiẽ ·
duobus · tum/quia non habet obicem contra⸗
rie voluntatis · S. de bapt'.maioees.in fi.tum
apter iuris poteſtatem · ſim quam etiam inter

abſentes ſponſalia contrahuntur · vt no. 5.· e · .
. j· ⁊.· · ſeqñtibus.æ· ꝓbatur.xxxij.q· ij. J.

cum ergo. 8 Contrahuntur etiã ita demũ in⸗
ter filioſ familias.ſi parentes in quoꝛum ſunt
poteſtate conſentiant.qui videntur conſentire
ſi ſcientes non contradicant . ff. e. in ſponlalibꝰ
vnde pater filiam abſentẽ deſponſat · . ð ma
tri · contra· otra interð.eccł · ex ſtents:in pein.
ſed illud intelligitur quãdo poſtea conſentit fi
lia. vt ibi no.per magiſtros. Doteſt autem filia
diſſentire ſi ſponſum indignum ſibi eligat. vel
moꝛibus ſuis indignum.ſed que non contradi
cit conſentire videtur. ff · e · in ſponſalibus.j· .
in ſponſalibꝰ.⁊.il:ſpõſalia.⁊.liſed que patris ·
⁊:l:filio · nec ſp ſeqᷓnda ẽ volũtas młieris 5 vo
lũtatẽ pꝛis · qꝛ pleꝝ qʒ ip̃ᷣiꝰ femine dſiliũ inue⸗
nit aduerſus ꝓpa ↄmoda laboꝛare · vt. C. e. l.
penb.æ ic videt requirendus con ſenſus pare⸗
tum· alioquin nulla videntur facta ſponalia
etiam ſzm canones ·xxxv.q; v.noſtrates· ⁊æ. c.
ſequenti · xxxij.qij cum ergo dicit. ⁊.c.ſe⸗
quetibꝰ.⁊.qiij · c.j· · e.ex literis · ij. . c. ſiẽ ex
literig. J. de deſpon · impu. continebat. xxij.q.
iiij tribus.⁊·.q vlt.pueri: Idem videtur de tu⸗
toꝛibus · vt.xx.· q.ij · c. j. ⁊· ij. ſed hec omnja in⸗

telligas vera ſm leges.ſecus ſʒm canones. vt

ar· expeeſſum.j.qui matri:accu. poſſunt · vide⸗
tur . ibi. ſim leges. quaſi diceret.aliudò ſzm cano
nes · quiitamen in hoc caſu ſequendi ſunt. nam
matrimonia iure poli non iure foei reguntur ·
vt ·. ij · q.nj · ꝗ· Bdiſtin guendũ. vel H intelligas
de honeſtate · de neceſſitate enim non requirit
m canones niſi conſenſus perſonarum de qua
rum diunctõne queritur.xxvij ·qij.ſufficiat.

Fe N

xxxij.qij.c.vlt.j·e:cum locum· ⁊. c·cũ apud·

⁊ ſine pᷣo nihil agitur qtumcũq; etiam pater
æ mater conſentiant.xxx · q·ij · vbi non eſt · S. ð

reſti · ſpoli.ex parte · m mulieris· niſi foete filij
ipſi voluntati parentum ſe ſubijciant · æ tũc nõ
dicitur liber conſenſus·ĩ.de condi · appo · ſuper
eo.⁊. c.per tuas:conſenſus enim illarum per⸗
ſonarum requiritur in ſponſalibus qui æ in ma
trimonio.ff.e.in ſponſalibus·j· J.j.⁊.· l.· ſpõſa⸗
lia.ergo ſicut conſenſus parentum ſolus nõ fa
ceret matrimonmũ inter filios· ſic neqʒ ſpõſalia·.
quia neceſſe eſt ꝙ is cuius nomine ſponſalia cõ
trahuntur ſciat.æ conſentiat.⁊ ratum habeat·
vt · no. Se· J. H.j. ⁊ hec intelligas eſſe vera ſi
filij ſmt ĩ cunabulis· ſicut dicit illud · c · xxx · q·
ij. vbi non eſt. Sed contra.j e · c. j· S· de regu ·
cum te · æ· ca · cum ſimus · xx.q· j·addidiſtis · et
tribus · c-ſequentibus · de hoc die vt no · · de
deſpõſa · impu · J. ⁊ que ſpõſalia :vex his patzʒ·
2. G. quid iuris · v· ſin autem pubes · =.· vᷣ · quid
ſi impubes · Sed 2 contrahpuntur ſponſalia
aliquãꝰo per parentes:aliquãdo per filios.ali
quando per vtroſqʒ · vt ſtatim tetigi · S · V. ꝓx ·
2 vide . · e. ſub rubẽ.de mr̃io· ꝗJ. qualiter impe⸗
diatur. v· ſeptimo c · de deſpon. impu · J.
ſponſalia · v· ex his — Fliquando etiaz
contrahuntur pure aliqñ ſub condicõe.vt no
j. de condi.appo· ¶· que condicio·
1, Vis ſit eff ectus. vt is qui ſponſalia cõ⸗
traxit alij nu bere peohibeatur. ⁊ vt ma
Trimonmiũ contrahere æ conſummare ꝑ cenſurã
eccleſiaſticam compellatur.niſi in caſibus no⸗
tatis . · e . ſeqñ · ⁊ hoc eſt verum dũ modo ſpõ
ſalia pura fuerint ⁊ tenuerint et in pubertate
contracta ſint. j· e · ſi inter · ⁊ c· ſicut · · de ſpõ ·
c.j· ſed ⁊ ſi in pupillari etate contracta ſmt. mi⸗
hilominꝰ ſuo tempoꝛee cenſura eccleſiaſtica ex⸗
ercetur· maxime ſi iuramentũ interuenerit. qðᷣ
æ in pupillari etate peeſtatur · j· e ex literis· ij·
æ no.5S. de iuriur · J. quot comites· ſuper illo x⸗
bo.iudi cio Item hoc intelligas quando in⸗
ter partes de quarum comunctõe agitur con⸗
ſenſus interuenit· nam ſi inter parentes tantũ
deſponſata ſit alij nubere non ꝓhibetur · mſi
foete filius tacite ratificaſſet · ſic poteſt intelli
gi. l· quã alij dicũt coerectam. C· e·l. j· xxvij.q.
ij.deſponſatam.poſſunt tñ peti arre· vel pigno
ra retineri · hm ea que no.S: e· J. æ vnde dicãt ·
vide · · de deſpõ · impu · ꝗ. finali. ⁊ peecedẽti.
Quid ſi condicionalia ſint · dic vt no · ſ. de cõ
1.appo ·ꝙ. que condicio in ſponſalib⸗ 4 Sf⸗-
fectus etiam is eſt vt generẽt quandã publice
honſtatis iuſti ciam.qua impediente nullus de
ↄſanguinitate ſponſi ſibi ſponſam poterit co⸗
pulare.j.e.ſponſa·xxvij·qijſi quis·j· ⁊ · ij · ep
ſi ſcienter tales inter ſe contraxe rint · filij ſuſce
pti ex hoc matrimonio illegittimi cenſebunt.
j · qui fi ·ſint legit · refeꝛente · ⁊ hoc verum eſt
etiam ſi citra ſeptem annos ſponſalia contra⸗
cta fuerint malicia ſupplente etatẽ ⁊ puella te⸗
ptata.j·e.iuuenis:alioquin contractus ſponſa
lioꝛum citra ſeptimum annum habitus nullus
eſſet. nec pareꝛet aliquã publice honeſtatis iu⸗

ſtitiam niſi in ſeptimo anno ratificaretur. . de
deſpõ. impu · c. ij · æ nj · æ· c· duo . ſuper quo við
.õ.e. . quis poſſit contrahere · ſed quis peima
ſponſalia inter maiozes ſeptem annis contra⸗

cta nulla ſint conſanguinitate impediente · ni⸗

hilominns oeitur h iuſticia · vt · · e · ad audien⸗
ti am . ¶ Ex his vero no · ꝙ quando ſponſalia
nulla ſunt conſenſu deficiente · nõ videtur ꝙ ge
nerent hanc iuſticiam · ⁊ hm hoc conſanguineꝰ
furioſi continui:ſponſam eiuſdem furioſi pote

rit ducere in vxoꝛem cum conſenſus deficiat ·

·e.dilectus · xxxij ·q · vij. neq;ʒ furioſus: B83
nunquid hec iuſtitia publice honeſtatis hodie
locum habet · dicas ꝙ ſic · nam cum ipᷣam ſub⸗
latam mueniam in vno caſu tantũ · ſcʒ in ſobo⸗
le ſuſcepta ex ſecundis nuptijs · vt no · j. e · ſub
rubei.de matri · . qualiter impediatur · v · de⸗

cimo.xæ ſeqñti · videtur ꝙ in alijs caſibus durz

qui habentur·.xxxv·qiijpoero.·ff de adopt .
l:in adoptionem.ff · de ri · nup · ſiqua mihi . J· ſi
vxoꝛ. ⁊ generaliter vt nullus de conſanguini⸗

tate ſponſi· cc. vt· ẽ·no· Verum quidam contra

rium notauerunt · dicentes ꝙ exquo ſublata ẽ
in ſobole ſuſcepta ex ſecundis nuptijs in qꝰ ma
ioei equitate fultiebatur· multofoetius in alijſ
reuocata videtur.ara minoꝛi· nam et de ſimili
bus idem eſt iudicium. ff.de les·non poſſunt·.
et ſic hm iſtos hec iuſticia in nullo caſu hodie
locum habet niſi in ſponſa fratris· de qua vi⸗
detur ꝓhibitum in teſtamento veteri ⁊ in no⸗

uo.iuxta illud· non licet tibi habere ſponſam
fratris · j.e.ad audientiam nec ob·xxxv.q·x.

fraternitatis· vbi dicit greg · ꝙ qui talia impe

dimenta diſſoluit negat verbum dei: quia illo

verbum verum eſt de inferioee pap̃ · ſed nũqd
ip̃i qui ̊ ſcribunt ſunt inferioꝛes: ergo peima
opinio verioꝛ eſt. ⁊ P ꝓx · c.· æ P cõſuetudinẽ cõ
peobatur · ¶ Quid ſi certum tempus cõpeehen
ſum fuerit in ſponſalibus · die vt · · e · ¶. ſeqñti.
⸗Vnum tamen non omitto ꝙ ꝙuis· S. dixeri.
ꝙ ĩs qui ſponſalia contraxit cogendus eſt per
eccleſiam mrimonium cõtrahere ⁊ conſũmare
aliqui tñ dicũt contrarium.quia inuite nuptie·
qꝙ vbi wuramentum internenit vel fides inter⸗
poſita eſt.habet locum compulſio· alias autez
non compelletur · C. e. l·.expeeſſum videtur ·
j.e· peeteæea ·ij · ad idem · ·. e · cũ ĩ tua · ĩ fi · · j.
ð deſpõ · im . c. .· ⁊ · · de illis . · · ij · Veriꝰ vide
hm ca. ꝙ etiam vbi ſponſalia nuda ſunt locum

Pabet coercõ.nam ex nudo pacto actionẽ da⸗
mus . vt no · 5. de pac · J. quis ſit eff ectus · igit

ſi infra tempus aſſignatum a iudice non appa

reat is qui vocatus eſt ad iudicium.ratione co

tumacie excommunicabitur · j. e.non eſt nobiſ·

ſic indirecte compelletur · vt de nolente fiat

volens.xxiij ·qvj·vides.ſicut ⁊ di citur de illo

qui non vult oedinari. vt no · S· de eta · ⁊ qual ·

oedi · J. oedo · Y· circa HB queriturnec obſ. · e. p

terea ˖ ij. quia idem eſſet ſi iuramentum interue⸗

mſſet dñmodo de impedimento fides fieret · ·
de eo·qui cog: conſang. vx · ſue · de illo . ⁊ ideo

ibi ſubaudiẽdũ eſt maxime · cum eſſent ſpõſalia

„

s

de futuro.i.de conſang.⁊ affi.ſuper eo.ꝗ.ſup
illa · ⁊ de hoc no · S. e . J. H. j· ⁊· . e · ¶ Peox· ·
item tercio.⁊. v.item octau.

Tqualiter diſſoluantur · per lapſuzʒ tem
oeis · ſcilicet ſi certum tempus appoſ
tum fuerit æ elapſum ſit: nam poſtea is ꝓ quez⸗
non ſtetit impune nubit.ſed alij datur pemiten
cia de fide mentita.j·e.ſicut ex literis Gnn
ſi terminus appoſitus nõ ſit.videtur expectã⸗
dum tempus legale · de quo diximꝰ · S. J. ⁊ vn⸗
de · Y· ceſſat tamen. vel melius dic. ꝙ iudex in⸗
ſpecta qualitate perſonaꝝ tempus legale po⸗
terit abbeeuiare vel peoeogare · quo elapſo re⸗
nitentem excõmunicabit.vt ſtatim no .S. e .
ꝓxmo · MK.j·æ· v. vnum.⁊ no.ſimie.õ de ele
ctõne · J. vtrum · x· ſed eſto. ꝙ Hq arbitrarium
ſit imuitur · ff. e.l.penuł · ¶tem ſecundo ſol⸗
uuntur ꝗꝓpter infirmitatem ſupuenientem co⸗
poꝛalem· talem que inhabilem reddit · puta.qe
naſum amiſit ſponſa.vel facta eſt lepeoſa.ł ali
ud ſimile.vel ſpiritualem · puta · foenicata eſt·
vt · S. de iuriur · quadmodũ .· H.j.⁊· . quod ſi
poſt huiuſmõi ·j·de coniu.lepeo.c.fi.vel ſi in⸗
cidat in hereſim. nam æ illud mechatio eſt· xx
viij·q.j .· non ſolum.⁊æ vide.S. .⁊ vnde · V. qð ſi
macrimoniũ.aliud in mrimomo. vt no.j.e.ti.
ſub rubeica de mrimonio.ꝗ.quis ſit eff ectus·
tem tercio ꝗpter affinitatem ſupuemiente.
I·de eo qui cogno.conſang· vx.ſue.c·ij. ⁊ e.
fraternitati.⁊.c.ex literis. in quo caſu ſi ſpon⸗
ſalia firmata erant ad minus duo teſtes idonei
exi guntur.alioquin ſi non erant firmata ad di
ctum vnius ſoluuntur · vt. ã· de teſtibus · ſuper
eo · vnico:æ intelligunt quidam firmata per
iuramentum. vt · · e · peetereaij·⁊ intelligunt
B dictum ob reuerentiam iuramenti. ar · S. de
iur̃iur.c.ſi vero:⁊.c:verum.⁊æ ſic ꝙᷓuis deus ñ
faciat differentiam inter ſimplicem loquelam
iuramentum·xxij.q· v.iuramenti: eccleſia cñ
facit. Tu dic firmata per verba ð peeſenti.ã
⁊ ſi iuramentũ interceſſit · poſſet illud deterius
contingere ꝙ in veritate non eſſet vxoe. et ſic
eadem ratio remaneret · ergo idem ius.ar.Sõ.ð
conſti.trãſlato·jde conſang.tua ·et ſic ſubau⸗
diendum eſt maxme · J. e. peeterea.ij · ibi. niſi iu
ramentum interueniſſet. vt no · S. e. J. ꝓximo
vᷣfi ·hoc tamen intelligas quãdo vnus teſtis
non eſt ſuſpectus.alio quin contrarium eſſet di
cendum. ⁊ iðᷣo bonus iudex arbitrabitur inſpe
cta qualitate perſonarum. vtrum malicioſe vł
bona fide · vel a ſuſpecto vel non ſuſpecto hoc
ꝓonatur ⁊ ſic non admittet vel admittet.ar.
S·de iuriur· iuramentum.ꝗ.vlt.æ conſulo iu
dex ſecreto loquatur mulieri que peccatum di
citur cõmiſiſſe · ⁊ ſi ſibi videtur ipſam iuram̃to
aſtringat dicere veritatem. æ idem faciat de
perſonis alijs ſi que ſunt que ipᷣm inſtruere va⸗
leant in hac parte.Sed æ ſi quis malicioſum ĩ⸗
pedimtum obiecerit· canonicam non effugiet
vꝓltionem · ꝓbatur hoc · j. e. cum in tua · et · . de
clamde deſpon. cum mhibitio · H · j. . vlt · et
vVnde quod no de ſimili materia.j· de clamdelt ·

8
„

e adoleſcens.

deſpon. J. vtrum clamdeſtina.i Fanc doctri⸗
nã tenes magiſter iaco: archidya.laudu. de⸗
terminauit caſum ſatis extraneum. Fccidit em̃
filij quoeudã burgeñ leodieñ· eum quibuſ⸗
dam beginis ſiue beginabus peregrinati ſunt
⁊ cum eſſent hoſpitati quadã die in hoſpitio in
quo optimum vinum vendebatur et eent bñ
potati ⁊ inebeiati · vnus de illis ſurgens de⸗
nocte intrauit cuiuſdam begine cubile. et ipaz
doemientem ignozantem. ſicut per eundem
archidyaconũ compꝑtum fuit.cognouit im⸗
peegnauit.nec mireris.quia quaſi idẽ accidit
de loch ⁊ filiabus ſnis que ipᷣm inebeiauerunt
⁊ ſe neſciente miſcuer̃t.vt · xv:q.j.inebeianer᷑̃t.
demum cum parẽtes dicte begine voletes pal⸗
liare verecundiam ſuã deſponſaſſent ipſam fra
tri illius qui eam cognouerit ̊ ignoeantes ad
dictum illius fuerunt ſoluta ſponſalia.qæ licet
begina factum negaret· tñ peemiſſa diligenti
mquiſitione inuentum eſt per circumſtãtias ꝙ
ſic erat · ſed nec illum qui eam cognouerat ha⸗
bere potuit · impediente iuſticia publice ho⸗
neſtatis . Item quarto ꝗpter ſponſi fugam

ſi tranſtulerit ſe vir ad aliam ꝓuinciam nec in⸗
ueniri poſſit.j.e.de illis·ſuper quo vide quoò
no. S. e. J. M. j.

Item qumto ꝗpter foetiꝰ vĩ
culum ſuperueniens. vt ſi ſponſus contraxerit
cum alia per vba de peeſenti · niſi ſpõſaʒ antea
carnaliter cognouiſſet · vt. e. veniens·j· 2· ij.·
c·is qui.⁊· c:ſi ĩter.⁊ de ſpõ.du.c.j.q ſi ado

leſcens ſponſam de futuro temptauerit nõ tñ

cognouerit · ⁊ ſubſequẽter cum alia per verba
de peeſenti contraxerit.adhuc ſoluũtur ſpon⸗
ſalia: quia nihil obfuit conatus ſie eff ectu·.
ui ſi peima ſponſalia nuda
ſunt · ſecunda iuramento firmata. videtur e ſe
cunda peeiudicent peimis · ar. j. ei peeterea.ij.
dic contrarium niſi foete carnalis copula inter
uenerit · quia tunc eſſet matrimonium peeſum⸗
ptum . j· e · is qui fidem . ⁊. e · ſi inter · ſed ⁊ car⸗
nalis copula peecedens ſponſalia nihil opat .

—

·e · vemenl· ij. ſic ergo iuramentum non ſoluit

ſponſalia peecedentia mſi alind ĩungatur · quia

non eſt vinculum iniquitatis.5. de uriur̃ · to.

ar · xxij.q.iiij.in malis·⁊.q.v.iuramenti:mul⸗
tominꝰ peeindicãt ſi peima iuramento fuerint
confirmata.j.e.ſicut ex literis. I. eem ſexto.
ſi ſponſus ad religionem tranſeat · vt.·e. com⸗
miſſum · ⁊ no · · de conuer. coniu g. . qualiter.
¶ tem ſeptimo qnãdo ſponſalia otracta ſunt

in pupillari etate· æ veniens ad pubertatẽ con
Barfiienne deſpon · impu. de illis/et/c. a no⸗

bis·Item octauo.de cõmuni diſſenſu eoꝛ q̃ᷓ

conſenſerunt diſſoluũtur.ſicut a ſocietas com
muni diſſenſu diſſoluitur.ff· peo ſocio. verum

‚ꝗ.penl·⁊ · l.actione·.diximus.⁊ inſti. ꝓ ſocõ
FJ·manet · ⁊ hoc intelligas etiam ſi fides data
ſit · vt · ·e · peeterea · quam decretalem intelli
So de iure communi hm Tan: æ gof· q;uis h.æ=

ſequentes ipſam intellexerunt de comparatia

permſſone · quia dicit in fine ꝙ G poteſt in pa⸗
tientia tolerari: iuxta illud.multa per patien⸗

tiam tolerantu r.c · S̊de peebẽ. cum iã dudů

—

0ſMR

in kine · vnde ⁊ ſerip ſerunt ꝙ papa in dicta de⸗

cretali.peeterea:non papaliter ſed magiſtrali⸗

ter reſpondeat · Zed tu dic ꝙ papaliter reſpõ⸗

deat de ur. ſicut enim cõmuni conſenſu con⸗

traxerunt: ſic communi diſſenſu ſe poſſunt ab⸗
ſoluere autoeitate eccleſie · ar. J. de regul iur ·
omnis res:⁊ no· de ſimili materia.S · de iur̃iur̃·
J.quot comites.v·penł.æ de conuer· coniu·

F. finali.S·ſed quare magis· ⁊ ſeqñ.a· j.ð ſpõ

ſa duoꝝ · ¶que quibus· v.aut vtraq; de pee⸗

ſenti.mſi foete ĩpuberes ſint· quod dic vt no ·

ĩ.de deſpon · impu .· J. finali · v· ſi vero · ⁊· V· ſed
peo deo· Dotes etiam ſi vis intelligere decre ·
quãdo capitalis diſcosdia eſt oeꝛta inter ipſos
vñ dicit ne deterius inde contingat · æc.· in hoc
enim caſu differtur reſtitutio ſeu etiam dene⸗
gatur in matrimonio iam contracto ⁊ etiam
conſummato vt · S. de reſtitut · ſpolia·ex tranſ⸗
miſſa.a.c· literas. J. vlt.⁊ vt noin ſmmma eꝰ⸗
dem ti · . quãdo ſit facienda reſtitutio· V· de⸗
cimo·quãto magis ſpõſalia ſine metu periurij
ſolui debent · Doteſt etiam dici ꝙ iuramentum
habuit conditionem tacitã · vt · ar · S. de iufiur ·
quẽadmodum.melius tamẽ eſt vt ip̃am intelli⸗
gas indiſ. ⁊ ꝙ dicit · ne deterius · æc· puta. adul⸗
terium. Zed ſi talis cã:ſ· capital inimicicia
allegetur cõmuniter diſſentiant · facilius ſol⸗
nuntur . Sed ſi alter diſſentit tantũ nec eſt di⸗
ſcoedia capitalis.licet foete ſibi diſſentienti nõ
videatur apta · vel quia deſiderat aptioeem . vl
ditioꝛem · peimo monetur ⁊ poſtea cogitur · ·
e · ex literis.ij·⁊ hm hoc expone potius · id eſt
peius.j.e:requiſmit · ſi antem capitalis ſit ini⸗
micicia:æ inimicus deſideret matrimoniũ com
pleri vr ip̃am interficere poſſit ſed ſpõſa diſſen
tiat:tunc non eſt cogenda·ſed potius monẽda
⁊ ſic illud potius ponitur electiue ſiue peiua⸗

tiue: vt ſeʒ ſic dicas· potius eſt monendaqꝙᷓ co⸗

genda . id eſt monenda eſt · et non cogenda · ſie
expone·j.e.requiſiuit·ar.in his que no.õ·e · ¶·

vnde · Y· ſed ⁊ ceſſat:⁊ pꝛecedentibus · Vnde

notauit raymundus ⁊ Soffredus· ꝙ ſi eccleſia
ex coniunctione talium veriſimi liter peeſumat
vxoꝛeicidium vel gnerrã fieri.reſtringere debz
cenſuram.ſiue diſſimulare:alias non eſſet medi
cinalis ſed moetalis · ij · q. j. multi · St iſte eſt ca
ſus hm Ray·in quo exiſtẽs in peccato moetali
ad agendam penitentiam nõ cogitur peopter

periculum quod timetur ·qe ſine plectedo ſiuue
ignoſcẽdo · ac̃ · xxiij·q:v.ꝓdeſt.⁊· ar.opti·· qᷓ

cle.vel vo.veniens · In ſumma/bonꝰ iudex
ex perſonis a qualitate facti dicta penſabit · vt
C.·ſi quis impera ·male·l.vnica · ffe metꝰ cã ·
non eſt veriſimile · ů · de tranſac · c · vlt. in fine ·
vide · S. e. J. v. item tercio. Item nono·ſi fa
ma habeat ꝙ inter ipᷣos ſit canonicum impedi⸗
mentum· æ de fama vel ſcandalo doceatur.j·e.
cum in tua:j· de conſang.c.ij.⁊· S· de teſtibus.

ſuper eo.Et nota ꝙ in quinto caſu ſcʒ quãdo cõ

trahit cum ſecunda per verba de peeſenti · æ in

vjſcʒ quãdo tranſit ad religionem ante carnis

copulam · ſoluuntur ſponſaha ipſo iure. ¶ ¶ in
nullo autem alio caſu ſine autoeitate epicſopi

1

„

ſolui poſſunt · ar.ĩ.de deſpon·impn.acceſſit · et
c.continebatur · M· j· ⁊æ· c. de illis ·. · J. ſi vero
alteruter · ¶ c. duo pueri · ⁊ no · . v· ſequenti ·
æ vide quod no · S· e · V· item tercio · Item de
cimo.vbi aliquis vxoeatus iurauit alicui muli
eri ip̃am poſt moetem vxoeis ſueducere min vx⸗
oeem· ⁊ poſtea ipſam polluit: vel peopeiam vx
oeem occidit · vt illam cui fidem dederat poſſet
ducere in vxoeem· idem ſi mulier mach mata eſt

moęætem vel mariti legitimi vel vxoꝛeis viri iu

rantis vt peedixi vt eum habere poſſet· nam
Hy caſus dirimerent matrimonium iam con⸗
tractum.vt no.j·e: ſub rubeica de matri..qua
liter impediatur. v.quinto:a ſic in hoc caſu de
cimo ſunt tres caſas:peimus ſi polluit· ſecũdꝰ⸗
ſi ipſe occidit · tercius ſi machinatio in moztem
interceſſit· quod dic vt no⸗j.de eo qui duxit in
matrim.S· æ idem intellexit gof.⁊ ſequ enti·
[Sed a. S. e.vitem ſecundo:potes tres calſ⸗
notare · peimus eſt infirmitas que ſponſam ĩa⸗
bilem reddit · ſecandus foenicatio carnalis: ter
cius ſpiritualis.ſcʒ hereſis · ⁊æ ſic ſi diligenter
computaueris non ſolum octo caſus quos no⸗
tauerunt antiqui doctoꝛes · ſed · xiiij · in quibus
ſoluunt ſponſalia poteris numerare· ⁊ poſſunt
his verſibus compeebendi·
Crimẽ · diſſen ſus· fuga · tẽ pꝰ · ⁊ oꝛdo · ſecũda
oebꝰ.æ affinis vox publica· cũqʒ r̃clamãt
Quodlibet f ſponſalia ſoluit eoꝝ ·

Iacobus ſerena: Crimen vt · · in · V· item de⸗
cimo.jDiſſenſus.· vt in: v.itẽ octauoEuga
vt in · vlité narro⸗ Irempus: v Ce f PR.
j. ¶ St oedo.vt in.v.item ſexco. Secunda·
vt in. v. item minra doebus vt in · Veitem
ſecundo · ¶ Et affinis · vt in · V. item tercio ·
ſſ ox publica vt in. v· item nono · Cunqʒ
reclamant · vt in · v· item ſeptimo. Verum in
matrimonijs diſſoluendis requiruntur hm le⸗
ges verba certa huius ſcilicet conditõnis· tua
non vtar. ff. de repudijs · · ij. ꝓ. in ſponſalibus
Item requiruntur ſeptem teſtes rogati peeter
libertum peopeium vel karffir eius qui di⸗

uertit · ff. de diuoꝛt. nullum · Item ꝙ nõ fiat
caloæe iracundie ſeu motn colerico· quia foæte
cito peniteret · ff. de repu. diuoetium. ⁊. l. ſi pe⸗
nituit. verum hec hm canones non peocedũt ·
ſed hoc ſolum requirimns ꝙ is qui ſolui deſide
rat ſponſalia ſit ſane mentis.et etatis legitime
⁊ ꝙ cauſa iuſta.de quibus.õ.dixi peobetur co
ram iudice competenti.alias ꝓpeia autoꝛitate
non debet ſponſum relinquere · · de diuoe · poꝛ
ro·xxxij .q· ij.ſeculares·xxxv· q.vj. multoeuz·
qꝙ ſi faceret peccat grauiter:æ ideo eſt ei peni⸗
tentia iniun genda de deſpon. impu· duo pu⸗

eri. in fi. æ eſt vna ratio:quia nemo ius ſibi di⸗

cere debet ·˖ C. de iudeis · nullus. Item quia eſt

quaſi quedam pena reſpectu delicti que nõ eſt

abſq; iudice infligenda:xxxiij · q:ij. I. in hoc ca
pitulo· hm vincen excipe duos caſus in quibꝰ⸗
ſoluuntur ipᷣo iure.vt no · õ· e· J. v ·item nono.
Sicut ergo furioſus non poteſt conſentire.
ita nec diſſentire · ·. e · dilectꝰ . ff · de diuoꝛ. l. ij.
De hoc no·j · de clamde · deſpon · . j.. in omento

expeeſſe.
notoeie.hm ea que no·j· de diuoꝛ · J. quot mo⸗
dis · ſub · J. generaliter. æ de adult · J. que pena
v: ſed ⁊ hm legẽ diuinam· æ ſequenti.
De mr̃imomjs:Rubeica .—
Xpedita peima parte rubeice · de
☛W ſponſalibus· videdum eſt de ſecũda
bi fuerit inſtitutum mrimonium· Quis

concilij ire⸗ verbo.contractus interdicat

ſcʒ de mrionijs ĩ qua dicemꝰ quid

oſſit contrahere mrmimonium Qualiter con

trahatur.] St quare ¶ Quis ſit eff ectus·
Qualiter impediatu ISt qualiter diſſol⸗
atnr.
Vid ſit matrimoniũ:coniunctõ maris æ fe

mine indiuiduam vite dſuetnudinem reti⸗

nens.diuini æ= humani iuris cõmunicatio · vt ꝓ

batur inſtit · de pa.po.in pein a. ff.de ri.nup-
l· j. ⁊· xxix · qj··j.⁊· g·ð peeſump· illud. ad fi:
⁊: C·de cri:expila.heredi:aduerſus· ⁊· ff· reꝝ
amo.l.j.⁊· xxvij: q·ij. j· ¶ Maris ⁊ femine
ideo ponitur:quia in eodem ſexu non poteſt ca
dere · vt · C. ad· l. iub. de adult · caum vir. ⁊.· J. de
exceſſi:peela.clerici:æ in aut · vt non luxu.con
tra naturã·ido ñ fueẽt ab inicõ creati duo ho⸗
mines vel due mulieres.ſed peꝛimo homo de⸗
inde mulier· xxxiij:q· v.mulierem. ꝗJ. vlt.nup⸗
tie ergo peeter cõmixtõnem ſexuũ non habet
in ſe criſti æ eceleſie ſacramentũ:vt.xxvij.q ij.
cum ſocietas: Nicitur etiam maris ⁊ femine in

ſingulari.nõ marium æ feminaꝝ in plurali.qe

nec vnus mas plures feminas · nec vna femia
plures mares ducere debet ·.· de diunoꝛt · gau
demus. ꝗ. quia vero· ¶Indimduam etiam vi⸗
tam ideo additur.quia eius debẽt eſſe ꝓpoſiti
vt nunꝙᷓ diuidantur·non ergo debent diſrum⸗
pere cõiugalem compagem vnitatis · vt· xxx·
ꝗ · v .femme·⁊.xxxij ·q·fi :· per totum·ſic æ im⸗
patoe dicitur auguſtus:qua talis ꝓpoſiti dẽt
eſſe vt augeat rempublicam romanoꝝ· vt no.
in peinẽ.inſtit · ⁊ dicitur iuſtus · quia vni cuiq;
reddit ius ſuumſaltem quo ad ꝗꝓpoſitũ animi.
vt no. inſtit.de iuſti·⁊ iur.certum eſt · tamen
matrimoniũ aliquã do poteſt diuidi: vt dicam
ĩ· de diuoꝛ· ⁊ certum eſt peincipem non ſemper
augere · ⁊ iuſtum etiam ſepties in die cadere
hm az · de pem · di iij· ſeptieſ. immo dicit indini
duam reſpectu mr̃imonij cõſummati atqʒ legi
timi·euius vinculũ imperpetuũ non diſſoluit ·
etiam ꝗpter foenicatõem· vt no·ĩ:e. quis ſit
effectus · v· item effectus eſt . B tetigit · b. · de
conſansg · de infidelibus · in gloſa que incipit · ſi
mrimonium.⁊ ideo dicit vite · q de diu viut
eſt indiuiduum.ſed per moætez diſſoluit·moes
enim omnia ſoluit·vt in aut · de nup · I. deiceps
indiuidua vero vite conſuetudo eſt. talem ſe
in omnibus exhibere marito. qnalis ipᷣa ſibi e
nd eſt eſſe debet · ⁊ econuerſo · Id indiuiduã ita
qʒ dſuetudinem pertinet abſqʒ; legittimi aſſen⸗
ſu viri oꝛatiomi aliqñ nõ poſſe vacare:nec con⸗
tinẽtiam pꝛofiteri· vt.xxvij· q ij:¶·. cum ergo·
ad fi · Datet igitur ꝙ loquitur de conſummato

Item tercium ſcilicet foenicationes

it mrimonium· Et vnde dicatur.

q;uis em̃ inter conſummatũ non dNſummatum
quo ad eſſentiam matrimonij nulla videat dilf
ferentia:quia ſolus conſenſus.⁊c·xxpij.q: ij ·
ſufficiat· differunt tamẽ in quatuoe· Pir
quo ad ſigni ficatõem · õ.de bigadebitů. Ze
cundo quo ad bigamiam cõtrahendã vt ibi et

xxxiiij·di: valentino· Tercio quo ad affinita

tem dtrahendam.·j.de conſang.c.j.⁊· c.ꝙ ſup
his·que contrahit per cõſummatõem ſiue car
nis copulam.ff.de gradibus.non facile· ꝗ. af⸗
fims:quod die vt no.j.de conſang· ſub rubei⸗
ca de affinitate · . j· CQuarto quo ad religio
nis mgreſſum.S: de conuer.coniu.ex publico·
Diumi autẽ iuris dicitur cõmunicatio · quia
debent eſſe eiuſdem ſecte · nam ſi ſint diſparis
cultus.puta.vnus indeus· æ alter xpᷣianus vł
paganus:non poſſunt contrahere mrimonium

immo cõtractum diſſoluitur · C. de iudeis . ne

quis:xxviij:q:j.. ex his.in fi · Vnde in veteri

teſtamento peohibuit dominus dicens. nõ ac⸗

cipies vxoꝛem de filiabus alienigenaruz filijs
tuis:ne traducant eos poſt deos ſuos· ſed ſpõ⸗
ſalia contrahere poſſunt ſub tali conditione vt

infidelis ad fidem conuertat .xx viij· q:j· caue

xpᷣiane.non opoætet G̊ ſi tempoæee ↄtracti ma⸗

trimonij diſparis cultus fuerint.ſecꝰ ſi ex pꝰ⸗

facto · quia tune diſ vt no·.de diuo? · . quot
modis v. non ſolum· æ iunge. .· e · ſub. J. vt au
tem · in fine· Quid ſi quis nõ excõmumcatus
contrahat cum excõmunicata.aliqui dicunt ꝙ;
non tenet mr̃imonium.pꝛo quibus facit· quia
excõmunicatus etiam minoei non poteſt eligi
⁊ eſt a ſacramentis eccleſie ſeparatus·j/de cle:·
ex. mi.ſi celebeat.æ tali ſunt oẽs actꝰ legitimi
interdicti · vt patz in his que no.j·ð ſen. excõ.
J:quis ſit eiꝰ effectus.Nug·tamen ſcripſit.ꝙ
licet non debeat contrahi tale mrimonmium co
tractum tamen tenetar·xxviij:q.j· caue. ⁊. ·
de eo qui duxit in matri:quam pol.per adult
ſignificaſti:⁊æ de matri.con:ↄtra interðò.eccł.
ex literis . ·de diuoꝛt · quanto.·.e:cum apud.
quod hm iura que modo currũt veriꝰ? eſt. Si
tamen inuenirentur alique congregatões ĩ qui
bus permitteretur contrahere· ſicut hodie po
teſt poni exemplum in repenitentibꝰ æ begina
bus· ⁊ monaſterijs canonicaꝝ ſecularium de
quibus malta ſunt in germania: æ legitur.S. Sð
maioei æ obedi · dilecta.inter tales non impe⸗
diretur matrimonium q;uis diuerſe ꝓfeſſionis
eſſent · C. de epᷣa· au · ⁊ ſi legibus. æ de ſponſali
bus.l.fiſed tales dicunt impꝛopꝛeie religioſi
cum hec duo ſczʒ carere peopeio:æ ſeruare con⸗
tinentiaʒ· ſint de ſubſtantia· vt.S.de ſta:· mona:
cum ad monaſteriũ· in fi:ſed largo modo dicũ⸗
tur religioſi:ſicut illi qui in ſeculo vitam reli gi
oſam ducunt · vt · S· e· ſub rubeica de ſpon. ꝗ. et
vnde · v. ꝙ ſi matrimomũ · Plumani iuris iðo
ſubiungitur ſzim aʒ · quia ſm legem humanam
contrahendũ eſt niſi lex canonica inueniatur cõ
traria· in his em non dedignantur leges: c. vt
no:õ· in ꝓhemio. . vnde habuit oeiginem. S.
Higitur emeInm. rxvij: : i ſime qui. NHabz
in eo ↄmunicationem iuris humani · quia ſi

męimoniũ legitti mũ ſit. vxoe ſequat foꝛ viri
ſecus ſi matrimoniũ non tenet · vt no · S. de foeo

compe. ꝗ. quibus ex cauſis· v· it em ratione ma

trimonij Flabet in eo· quia hm legem hu⸗

manam aliquotiens ad decapitatõem agitur ꝓ
pter fidem mrimonij non ſeruatam. vt no.j· de
adult'. . que pena ſit imponenda·. Zedn in
eo ha bet· quia honeſtis æ diſcretis vxoꝛibus
ſunt aliquãdo ↄmumcanda conſilia. vnde etiaz
impatos de conſilio coniugis legem humanaʒ
ꝓmulgat · in aut · vt judi · ſme quoq ſuf. ꝗ. hec
omnia apud nos cogitantes: colb. ij · ¶ Nuod
autẽ in peincipio dicit cõiunctio· intelligendũ
eſt de coniumctione ammoꝝ non coæpo. ff.8
reguł iur.nupcias: ff. de dona. inter vin * vx;
cum ſtatus J. ſi mulier: hm Ia. ⁊e aʒg· S80 in⸗
telligo ammoꝝ æ coꝛpoꝝ⸗ cum dicam H diffi⸗
miri mrimonium conſummatũvt no.S⸗ v. indi⸗
niduam Nam ↄiunctione animoꝝ ſignificatur
coniunctio fidelis amme ad deum. per iuncti
onem vero eoꝛpoꝝ ↄiunctio xp̃i ad eccleſiam
S.de biga:debitum. Cõmixtio cozæpoeũ no ibi
coniunctio maris æ femine . ſed ne intelligeret
de ↄiunctione ammalium ideo addit . indini⸗
duam vite. c. per quod no.vnio ſiue comũctõ
animoeum. Eſt ergo reſpectu animalium diun⸗
ctio eospoꝛum tm.quam nos ſcꝭ homines ma⸗
rrimonium appellamus · ideo minꝰ competès
videtur gloſa poſita.ff · de iuſti ·æ iur.ius natu
rale.inſtit.de mure natu.gen.⁊ ciui · H.· j· ibi ·
hinc deſeendit maris æ femme cõiugatio: glo-
id eſt coniunctio animoꝝ non coꝛpozum.quia
hm ipᷣam gloſam non loqueretur de comũctõe
aialium quod tñ facere intendit· vt apparet in
peinc.vbi dicit · ius naturale eſt quod natura
omnia mimalia docuit: patet igitur ꝙ de om⸗
nibus ammalibus loquitur.dic ergo hinc. id ẽ
ex hoc iure naturali cõmuni omnibus amma⸗
libus ſeʒ tam beutis ꝙᷓ rationali deſcendit ma⸗
ris æ femine coniugatio· id eſt viunctio coꝛpo
tum: æ Gᷓ eſt quod exponit textus.j.di: ius na⸗
c arale-nam coniungunt ſen cõmiſcentur ear⸗
naliter Bæ illa: quam ſcʒ diunctiõem animo cõ
trabendi factam:nos ſcʒ homines mrimoniuzʒ
appellamusxxvij. q. ij. : ex his omnibꝰ · q · d⸗
reſpectu animalium beutoeũ eoniunctio coe⸗
poeum tm̃-ſed reſpectu rationabilium eſt ma⸗
crimonium:æ ſic coniunctio ammoꝝ coæpo⸗
rum. vnde ꝙ ibi dieit . c oniugatio· id eſt comũ⸗
ctio:reſpicit generaliter omnia animalia: ꝙ di
cit mrimonium eſt aò rationalia reſtringendũ.
ac ſi dicat:quicquid ſit de beutis·talis coniun
ctio non eſt mter homines abſq; mrimonio to⸗
leranda- hec piunctio ergo cum mrimomo eſt
racionalis:ſed ſme matrimonio eſt beutał · Iðo
poteſt dici ꝙ; ip̃a ↄiunctio coepoꝝ eſt de iure
naturali ↄmuni.ſ ↄiunctio animoꝝ eſt de iure
rõnali naturali: ſuꝑ G vide quod no.S in ꝓhe⸗
mio· ꝗ. vnde habuit oꝛiginex V· hy naturali le
ge:æ ſe.⁊.· · de ſpõ:du . Is que quibꝰ pᷣiudicent.
: qut vtraqʒ ð pñtieæ ſe Matrioniũ aũt ñ cõ
ſummatũ ſic pᷣt deſcribi ·mrionium eſt ↄſenſus
maris æ femine habitꝰ in pnñti:quo ſiẽ animi le
gittime ſunt vniti·ſic coæpoꝛa ꝑ carnalẽ copu⸗

ga · debitũ· ⁊. in ↄcoæ·ſeqñtibus·

lam quo ad ꝓpoſitum legittime vmanv.niſi ali

ter a deo fuerit reuelatũ vt patet··e · ſi inter ·
6. de conuer. Oin-an apłicam. a c. ij. 6. de bi⸗
Sie⸗ non
ob. quod ↄſueuit opponi de mr̃io ↄtracto ĩter
beatã æ gloeioſam vir.ma.⁊ ioſeph Nam ſicut

dicit augꝰ. beata maria Poſuit ſe pſeueratu⸗

ram vieginẽ. niſi deus aliter reuelaret . omitteſ
ergo virginita:e ſaã diuine diſpoſitioui· Oſen⸗
ſic in carnalem copulã.non illam appetendo .· h
diuine inſpiracõi in vtroq; obediẽdo · xxvij · q ·
ij. J. cũ ergo· Idẽ de eodem- Inter eos fuit pfe⸗
ctum matrimoniũ.nõ ſignificatõe h ſanctitate

onde ⁊ ſcribens ad qaandã que cũ viro ſuo vo

tum emiſerat dicit · nõ qe pariter vos tempaba

tis a ↄmixtione carnali ideo marit? tuns eſſe

deſierat. imo tanto ſanctius cõmges maneba⸗
tis. qᷓto ſanctioea ↄcoedit placita ſeruabatis

xxxinj·q· v·.quod deo pari· Idez de peimo. ome
itaqʒ nuptiaꝝ bonum implerũ eſt in illis paræ

47 —

tibus xpi· ꝓles.fides. æ ſacramentũ· Deolem

terium.Sacramtum quia nullum diuoetin· So

lus ibi nuptiaꝝ concubitus nõ fuit:quia ĩ car
ne peccati fieri non poterat ſime pudenda con⸗
cupiſcentia carnis que accidit ex peccato.ſine

qua concipi voluit · quia futu rus erat ſine pec
cato.xxvijeq·ij · omne itaqʒ. Debet igitur is

qui contrahit conſentire etiam in carnalem co
Eilan quo ad ꝗpoſitum· ⁊ ſi poſt ↄtractã a ta⸗
ii

apoſito recedere poſſet.ſicut innnit deſcrip⸗

tio ꝓxie ſupea dicta:nec obſtat.ĩmo ↄcoedat ;

ĩ.e.ↄmiſſam.quia non dicit ꝙ is de quo ibi q̃ri

tur voluiſſet religionem intrare ſed ꝙ ad Hhoc
aſpirabat ſine ſuſpirabat.æ ideo ↄtrahendo ſiẽ
anteꝙ; aſpiraret iurauerat non efficitur reꝰ vo
ti non facti.datur igitur ei conſium ꝙ contra

Hendo iuramentũ adimpleat· ſubaudi in car
nalem copulaz quo ad ꝓpoſitum etiã perpetuo

ſeruandum. niſi deus alter reuelet : cõſentiat.

ergo ſi poſtea deus ei de nouo inſpiret . po teſt
recedere a tali ꝓpoſñito a religionem intrare· æ

ßʒ innuit vbi dicit · à pꝰea ſi elegerit · ⁊c. ſinaũt
ad tempus intenderet vxoeem ducere mrimo⸗
mnium nulluz eſſet · · de odi . appo · e · ki · xxxij. q·
ij . ſolet queri ·· c· aliqn ·

T vnde dicatur. a matre ⁊ munium · id
officium dicitur em̃ mrimonium qaaſi

matris off iĩciũ· qe dat mulieribus eſſe matres·
æ ideo licet pater generationis ſit autoe ⁊ pene
oxoꝛeis dominꝰ. xxxiij .q· v ·hec imago· th mri⸗

monium plus aſeribit matri ꝙᷓ patri.qm eius

officium plus apparet in mrimonio ꝙ; officinz

viri · nam ante partũ oneroſus· in partu dolo⸗
roſus: poſt partuz laboeioſus: noſcit ſibi xtꝰ ·
vt · S de Ouer. infi.ex lr̃is· Sx hac eadẽ rõe pᷣt
dici ꝙ patrimoniũ potiꝰ a patre denoĩetur.· qæ
vir magis * viriliꝰ laboeat in acquirẽdo ᷓ vx
o. vł qe in vno graua· c.vt.ar· S. de ꝓroch.

. c.· j· ff · de iu fiut· eũ qui Sũi!t aũt hec · iiij · vo
cabula ſmomma ſiue Oſignificãtia. mrioniũ· nu
peie mnuhin. iugiũ.ff· ð ri · nup· in eo. ꝗ. H ca⸗
put · uptie dicunt a nubedo qð eſt peium

mulieris · b vt ait pſi: ab obnubẽdo · i. a velãdo

ↄgnoſcimus ipᷣm dñm.fidem.qꝛ nullum adul⸗

ꝗe mupta velata dẽet incedere.xxxiij.q.v. ᷓ ima
S0*½⅓ 6c mulieré.⸗ Velant' aũt femĩie deo ve no
uerint ſe viris ſp foee ſubditas.xxxiij.q· v.fe⸗
mine . Vl die ant nuptie a nube.nã ſient nubes
tempus obfuſcat ⁊ turbidũ reddit · ſic nuptie
dñt obfuſcare nuptã vt quo ad Seſtꝰ laſciuos
⁊ tactus coepales pertinet omnibus reddatur

obſcura ⁊ turbida peeter viro ſuo Connubi

um aũt dicitur quaſi ſimul nuptũ ¼ Coniugiũ
quaſi ↄmuni ↄſenſu iunctũ: Doteſt addi quĩ
tum ſcʒ cõſoetium.quod ⁊ ad ſeruos aliquãdo
trahitur· C. de ſer- fugi :l.vlt .Sed hm.l.incer
ſeruos ꝗpeie dicitur contuberniũ. C. 8 inceſt.
nup: cũ ancillis.ſecus hm canones.vt no. j. de
coniu.ſer. In ſacerdote vero contubermũ dici
vt · S. de cle · Oiu · ſane ſacerdotes ·
Bi fuerit inſtitutum· æ quidem in para⸗
iſo ⁊ a domino:.de frig.a ma:.c. fi· ꝗ. j.
⁊ ante peccatum·xxxij.qij.q.his ita rñdet.⁊
apter multiplicatõem ꝓlis.xxxv. q.j. cũ git
xxvj · di · deinde. Vnde dicit lex. ꝙ mhi ẽ vti⸗
lius homĩbus nuptijs æ ꝙᷓ facere homines. q·.
denon eſt homo niſi ex mriomo ſit ſuſceptꝰ. vt
in auten.de reſti.⁊æ ea que parit in.xj . menſe.
Jꝗ.Hᷓ nos merito ↄmouerunt colł.niij.Et dicũt
quidam ꝙ pꝑ hec verba fuit mrimomũ inſtitu⸗
tum· Creſcite ⁊ multiplicamini æc Tñ tan.di⸗
xit hoc non eſt verum · ſed fit potius quedam
benedictio nubentiũ.immo ꝑ hec verba Peo⸗
thoplaſti oee ꝗꝓphetico peolata. hoc nunc os
ex oſſibꝰ meis ⁊c.vt no.õ·e.in peinc. rubeice
de ſpon. ad H.j.de diuoe.gaudemus· . qe xo.
⁊ · xxxiij.q.vmulierem 5 Doſt peccatũ vero
ibidem ⁊ ab eodem · ſzm quoſdam · ſed ſim gra.
ab apło.æ extra paradiſum fuit inſtitutum ad
remedium. ſcʒ vt carnis viciuʒ cohiberet. Vnñ
apoſtolꝰ.vnuſqſq; habeat ſuã ꝗpter fo emicati⸗
onem.vt in dicto..his ita· xxxij:qij ·et vide
quod no.j.e..vlt:ſub.ꝗ. vt autem nihil.æ··
de ſpon · du · . que quibus.vaut vtraqu.
Vis poſſit contrahere mrimonium. æ qui⸗
dez quelibet perſona abilis ad cõſentiedu
* ad exactum debitum pſoluendum. B em̃ edi⸗
um ꝓhibitoemm eſt i. omnis qui non ꝓhi⸗
betur admittitur æ contrahere poteſt. vt.. e.
cum apnd·ſimile no.õ.de peocu:.quis:On er
ergo vel qui genitalibus caret non poteſt con⸗
traloere. ſed mutus æ ſurdus poteſtj·e.cũ apᷣ.
⁊.c.tue.j.de frig.quod ſedem.Dicitur autem
H puer impubes· quod dic vt no.j.de deſpon.
impu · J. ⁊ que ſponſalia · ſ Item furioſus non
poteſt contrahere.quia conſentire non pPoteſt
ĩ·e·dilectus·xxxij.q.vij.neqʒ furioſus. Haũt
intelligas de continue furioio.qui loco abñt
⁊ doemẽtis vbiq; habet.ff.de arbi · die SPfer
re· · coꝛã.⁊ de acqui.poſ.l.j.. furioſus · ſi tñ
poſt mrimonium ↄtractum in furoeez incidat.
matrimoniũ .⁊ vxoeem.⁊ filios.in poteſtate re
tinet · vt in dicto.c.neqʒ furioſus· ⁊ ff. de ſta.
ho·.q̃ furere.⁊ de his qui ſui iur̃ ſunt.pꝛe furi⸗
oſo·quod ſi habeat dilucida interualla in ipſis

pt Otrahere.ar. vij.q.jq;uis triſte.nj· q: ix. in
dicas· C.de cura.furi.l.pe.⁊ de codicilł. nec

codicillos:igi qii ̊ determiare voluerit qua

litatem furoꝛis caute ↄſiderabitqe nec omes
qui ſane metis apparet phᷣi ſunt. pleriqʒ; eĩ ſub
vmbrata quiete moæant'. ff. de acquir᷑. poſ. q;
meo noĩe· J. ſi furioſo.æ pleriqʒ in ſermomibus
diſereti appet qui q ad bona ptinet furioſum
exitũ patiunt· ff. de tu· cura:datis ab his 1.
is qui in ea · ¶ Sʒ nunquid meretrix p̃t matri⸗
moniũ qhere. ſic. ſi ſe velit coærigere xxxij. q-
J· nõ eſt culpandꝰ.j.e.inter opa. ſecus ſi nõ ſit
coerigibilis.xxxij.q.j.c.j.Beeuiter quilibz pᷣt
Otrahere matrimoniũ niñ ꝓhibea. vt no. S. e⸗

ꝗ. in pein.qui aũt ſint hy qui ꝓhiben. vide.jj.

e:ꝗ. qualiter impediatur.

Valitar hatur:a quidẽ publice cõtræbi
debet. vt dicã . :de clamòe.deſpõ.nec re
fert vt pſonis ip̃is ſti pulantibus fiat rñſio ł
alio mtermedio. pᷣſentibꝰ vel abſentibꝰ. dã tñ
h fiat ↄtrahentibꝰ ſcientibus ł poſtea ratifi⸗
cantibus.ff· de ſpon · ſufficit.⁊.l:ſe.ſup qð vid
qð no· S· ę· ſub rubeica de ſpõ.ꝗ.qualiter Otra⸗
hantur. Cõtrahit etiã ſolo ↄſenſu.ff. reg:

iu · nuptias · ⁊ no · S.e.ſub rubeica ð ſpõ.. qua
liter · x· hunt etiã ita demũ.&t eſt differen

tia inter hanc rubeicã æ illã. qe ibi ↄſenſus int
uenit de fnturo· B aũt requirit de pñti: æ ſi is

qui Otrahit loqui p̃t· qꝙᷓuis ſolus dſenſus miio

nium pficiat.tñ xba requirit eccleſia. B· ſ-lau⸗
do te · vb accipio te in meã.⁊ ego te in meũ. vł

alia qcunq; vᷣba vſenſuz expeimẽetia de Pnti : vt

I·e ·ſi mterj· de ſpõ.du · c.j. nec em̃ eccleſa iu⸗

dicat matrimoniu niſi ꝓbet ↄſenſus.æ idᷣo hm
vulgarẽ opinionẽ duo requirit eccleſia.ↄſenſũ

ſcʒ eᷣ verba vbi loqui poteſt is qui bit. Vnde
dixit gof · ꝙ coꝛde oee ghitur matrimonium
du mutuo ſe ↄcedunt vnꝰ alij. mutuo ſe ſuſci
Pint.j·de ſpõ.du.Cc.j.ſʒ vbi loqui ñ p̃t qui Ohit
ſis ſufficiũt· G ſat᷑ ꝓbari videnc.j.e. cũ ap· et
c·tue·Mihi vide ſolũ ↄſenſuz reqn irit ec
cłia qꝰ ad eëntiazꝭ mrionij. vñæ ſufficit qp dicant
ſenſimꝰ.j·de clãde · de. qd nobis · xba aũt req́ᷓ
rũt ad H vt ↄſenſus ꝓbe · ſz ſi vba deficiant

ſufficiãt ſig etiã in loqñti · vt appꝑʒz in his qᷓ no.

I·e· ꝗ. v.quid ſi dica·æ ſe.nã qualitercũqʒ aſẽ

ſus ꝓbe' ñ andeo aſſerere · neq;ʒ conſulere. ſed

nec ſcribere. vt hy hoĩes quos deus diunxit
Phoĩem ſepen . S. de teſti. lz ex quadã · in f· du
rũ eſt em ꝗꝙ ſti.· calci· nã = ſi is qui loq ñ pᷣt ꝑ ma⸗

tũ hit. vt. . e; cũ ap · młtofoetiꝰ 18 q'u loqᷓ
pt.nullꝰ em̃ ꝓ nutũ pᷣt fideicõmiſſum relmqre:
mſi is ꝗ loqui p̃t. vt: ff.deł · iij. nutu. St nun
qd ſufficit ſi ſcribat volũtate ſuã ſiñ bis.· ita
ide'. ar. C. teſta. iubemꝰ. ĩ peĩ.= l. vl· ad f ·
S&t nũqᷣd pꝑ ſeripturã mrim̃ ſpũale jhi.ſic.x
xvij. q.j.oes feie·xx.qj· viduã · j q: vijſalub

rimũ · Sc nunquid ſi ppoſt nutuz vel ſignum
ſequatur ſpõſa vi ipo facto conſentiat ſine
vbis erit mrionium · certe plus eſt oſentire fa
ctis ꝙᷓ; ꝓbis· ff.de leg.⁊ Oſtit'. de quibꝰ. · de
appł· dilecti.vnde nec refert vtrum quis ver⸗
bo vel facto cõſentiat. vt ſatis peobatur. · de
coningio ſeruoeum. c. finali iĩbi· nec facto nec
vbo lenſerit. ᷓuis em ñ rñdea interrogaroi.
ſufficit tamen ꝙ de conſenſa appareat qualiter
cunq;ſicut dicit lex in conſimili cõtractu.ſcilʒ

locac nis æ emptionis qui ſolo ↄſenſu contra⸗
Pitur· vt v iſte· ff · de verbo · obli . ſi ſtipuler· ꝗ·.
ſi in locando. ff. de act. ⁊ ob· obligationũ· ꝗJ fi·
certe expeeſſum eſt quod non intereſt · vtrum p
verba vel per ſcripturaʒ conſentiat quinimo ſi
non contradicat filia voluntati patris conſen⸗
tire videtur: multofoztius ergo ſi per nutum
vel ſignum aliud H deelarat · ff. de ſpon. in ſpon

ſalibus.⁊·l.ſponſalia · ⁊· · ſe qñ · ff · de ri. nupt·

l·ij. ad hoc··e.is qui fidem.⁊ c·adð id .xxix·q ·

j. J. j. H· his ita reſpondetur- SZSed contra · qe
non poteſt baptizari exquo loqui poteſt miſi in
peopeia pſona reſpondeat · de conſe . di . in· cũ
paruulis So aliud Hᷓ vbi verba non ſunt de
ſubſtantia contractus. aliud ibi vbi ſunt ð ſub
ſtantia· vt. j. q. j· detrahe · S· de bapt · nõ vt op
poneres Nec em abſens vel ꝓ peocuratoꝛem
pt qͥ; baptizari·ſic ⸗ deſpõ ſari · vt no·õ·ð ſpõ·
q. qualiter ꝗ hantur.quinimo aliud · qꝛ in ba⸗
ptiſmo nedum verba · ſed ꝛ foezme verboꝛz ſũt
de ſubſtantia. S.· de bapt · c. .· ſecus in matrimo
nio in quo ſufficiunt verba equipolletia · ·· e.
ſi inter· nec obſunt his que dixi · ꝙ; paruulo ꝗᷓ
non poteſt fari peodeſt conſenſus patrini · ð cõ
ſe. diniij·paruuli. quia illud inductum eſt in fa
noeem anime etiam ſi patrinus annueret fo⸗
te mibil ageret: immo neceſſe videtur ꝙ reſpon
deat.volo.⁊ ſm hoc mutus nec poteſt bapti⸗
zare. nec puerum tenere· quia nec poteſt bap⸗
tizanti reſpondere · nec ſimbolum ⁊ oeationem
dominicam docere:nec alias inſtruere · ad que
tamen patrinus fideiuſſozio nomine ſe ⁊ obli⸗
gat æ aſtringit · vt de conſe. di · mj· vos añ oĩa:
⁊ accedit · f de admi·t · l. j.· J. licentia· nec obſt·
ĩ.eitue.quia quod dicit · ſed neceſiaria ſunt qtũ
ad eccleſiam verba:ac̃ · ſubaudiri debet vel ſi⸗
gna· ⁊ hunce ſubauditum pꝛobat ſtatim ibi. nã
muti· æc.· Itẽ ſubaudiri debet · c .· Bß nee vba
ſine conſenſu ſufficiunt· hunc ſubauditum ſta⸗
tim peobat.ibi· æ pueri:æc· repete nam et dic⸗
nam = pueri ante annos · c nec ob · · e · cũ ap·
quia vacat ibi · ar· a contrario ſenſu· vel dic q
in bis duabus peoximis allegatis decretalibꝰ

loquat de vero matrimonio ⁊ expeeſſo. qd

ſi alter dieat ſe verba ludendi animo peotuliſſe
videtur ꝙ ſit peo matrimonio iudicandů Tum
quia ad cõmunem intellectum recurrendũ eſt.
nec eius ſimplici aſſertioni credendum eſt qui

mrimonio contradicit. · e⸗ex literis · j· . c· cõ⸗

ſultatiõi · Tum quia in dubio ſemper eſt ꝓ ma
vrimonio iudicandum.õ· de ſentñ. et re judic·

c. vlt · J. qin matriaccu · poſ/ videtur Tum qe P

eo quod tutius ⁊ certius eſt maxime reſpectu
amime interpeetandum eſt. æ vt res magis va⸗
leat ꝙᷓ Peat.j· de ver · ſig· ab bate · J. p· e· iune
nis.ff· de ritu nup · l.adoptiuus Jq.jin fi: alio⸗
quin poſſet illudere mrimonio iam contracto
æ dicere:ludens feci·ad hoc.õ· de peeſumpt

c.j.j. dę eo qui cognouit conſang· vxoꝛis ſue·

ſuper eo· Tum vt puniat' in eo in quo deliquit
6de tranſla.ep̃i quanto.. ceterum·⸗ Sed

contra videtur.quia ſi cauſa ioci vel doctrine

Hoc fiat:non oeitur inde obligatio · ff · de acti⸗

æ obli: obligationũ ſubſtãtia· ꝗ. verboꝛum: ar.

.

xv.q.j· illud· xxi · qij· ait · æ ſic deficiente cõ

ſenſu. ⁊c.· vt no.S. e· v: contrahbitur . peo hac

„ „◻

via poteſt induci quod no . · e · V· ecõtra vide ·

·· e.ex lit eris · ibi · ſi mrimonium contracturi
ad id faciendum . q· d· ſi non veniunt hac inten
tione nullus eſt contractus · ¶ Lixet in hac q⸗
ſtione nunc peo matrimonio nunc cõtra fuerit
iudicatum. videtur tamẽ ꝙ papa eſſet ſu per B
conſulendus quia nouus caſus eſt · ⁊ de maioei
bus cauſis.ar· S.· de trãl la · eßi · c . ·· ⁊ hoc in ca⸗
ſu conſimili videtur peobare augꝰ · de cõſe · di ·

„

jnj· ſolet queri · Sed ſim iura que modo currũt

poteſt dici · ꝙ ſi animo ludendi peotulerũt ver⸗

ba non intendentes concrahere · teſtes qui P
ſentes fuerunt æ idonei iurant ꝙ credunt eos
verum iuraſſe · maxime qe potati erant nec erat
Hoea ſobeia.contra matrimonium iudicaretur
nam ebeius ignozans dicitur · xv· q· j· ſane di xi
mus.⁊ ſic non conſentit · ar · C· de donati. nec
inuitus Quid ſi etiã in ludo beati nicolai vł
alio ſimili aliquis iuuenis peo ludo repntando

cum aliqua pediſſequa alienis oenata veſtibus

contraxit · nunquid iudicabis matrimomũ ĩter
tales · Et quid ſi domina dicat bubulco ſuo ln⸗
Dendolauda filiam meam in vxoeꝛem . æ B ille
facit ludendo·ar: ꝙ non ſit matrimnniũ⸗ S· de
teſtibus ſuper eo. HE?· j.⁊ de peeſump · quia ve
riſimile Sed ſi ambo confiteantur ꝙ inten⸗
debant contrahere.ſtãdum eſt confeſſioni eoꝛ⸗
T· de clamde · deſpon · c.j· et.ij Zinaute alter
neget· alter confiteatur · bene faceret papa ſi

2.

jus conſtitueret ꝙ matrimoniũ teneret in penã

—

illius qui clamdeſtine cõtraxit · æ qui foꝛte mõ

penitet· vnde ad inſtantiam illius non videtur
mrimonium ſeparandum . ar · j· de eo qui duxit
in matri ·quã pol per adult. c.· j · ar · j · q · j·· ſi qs
per ignozantiam· ⁊· · pꝛecedenti · ⁊ de conſe.

di. nij . ᷓms . ⁊ c · ſolet queri · et ad hoc facit qð

no.S. de bapt · ꝗ. quis ſit eff ectus · Nec em de⸗
bent laici de ſacramẽetis eccleſie ludum facere
vel deriſum. ⁊ ſic in dubio iudicarem · ⁊ adde

quod no· · e · V. ſol utio. ⁊ ſequẽtibꝰ. Ouid

ſi dicat iuro· vel pꝛomitto·vel dono · tibi ha

bebo te peo legittima vxoee· ⁊ quidem ꝙ dicit
habebo futuri tempis eſt æ ſic extenſiuũ: vnð
non obſtante ꝙ dicit peomitto quod peeſentis
tempis eſt. videtur conſenſus de futuro nõ de
paeſenti · ar · I. de cõdi · appo· ſuper eo· ſz dicas
contra-nam ſi quis iurat alicui mulieri ſe eam
vxoeem legittimam habituꝝ mrimonium eſt
inter tales xxx· qv.. ſed obijcitur. in auten.
ſi quis dĩnis· quia ſubaudiendum eſt decetero
quod tñ ſi expeeſſum fuerit dubitationem non
hHabet · vt patet · S· de iur̃iur · quemadmodüůũ · in
pein. .e.ex parte·⁊ ſufficiunt quecũqʒ; verba
conſenſum expeimentia de pee ſenti. vt no. S· e·
q. H· contr ur. 1. e. . v. item conſtituit.
et ſequenti?¶ ¶ Quid ſi dicatur ꝙ non fuit vxo⸗
vel nõ eſt vxoe.Dicas ꝙ ſufficit ꝓbare ꝙ eam
in eccleſia pnblice deſponſauerit a fubar raue⸗
rit. vel ꝙ cauſa matrimonij fuerint benedicti ·
2 poſtea duxerit in domum ſuam ? tenuerit

habuerit in vxoeem ꝙᷓuis non peobentur p⸗

ba. multotiens em pee nimio tumultu audiri ñ
poſſunt·æ mualtotiens puella cultu verecundie
inducta ſuam non expemit voluntatem. com⸗
peobatur hoc.je:ex literis.j. C. de nup.in cõ
lunctione · ff. de ſpon. ſed que patris·quod ve⸗
rum niſi violentia allegetur. quod dic vt no..
e · J. qualicer impediatur. S.ſ. eptimo. Videtur
etiam ſufficere ſi peobetur q; poſt contractum
matrimonium tenuit eam vt vxoeem atq; tra⸗
duxit · vel quia dixit ꝗ nunqꝙᷓ di mitteret eam. h
ſemper adhererz ei:nam talis vxoe poteſt dici
xxxiiij· di. eriſtiano · xxij.q.ij.ſolzʒ. Fkrem quã
uis inſtrumenta nuptialia ſola ad peobation ez
matrimonij non ſufficiant.vt no.j· e· .· N item
conſtituitur· ⁊ ſequenti:tamen peobatur matri

monium per inſtrumentũ in quo ſe cõiuges vo
cant· ⁊ per donationez peopter nuptiaſmulieri

factam tanqꝙ; vxoei cum fama et alijs indicijs.

5· de peeſump · illud · ⁊ ſic poteſt intelligi.ff·.de

ri · nup · in libere · z. ff. de concu in ↄcubinatn-
alias autem non matri momum ſed ſtupeum p̃⸗

ſumitur.niſi volũtas pꝛopꝛia ſi uffragata fuerit

⁊ alia vota ſuccurrerint. ſubaudi.tacita vel

Peeſſa.ve patet ex peemiſſis.⁊. .e.ſub.ꝗ.vt aũt

nihil. v·peeſumptoeum. ſic non contradicit h
concoedat.xxx.q.v.aliter.æ accedit optime in

aut quibus modis na ·effi · legit · J. qm autezZ.

coll · vj·ff.de ſpon.queſitum.æ de ri :nup. mi⸗

noeem. /Conuincuntur ergo male dicere Py

qui notauerunt.qꝙ inter eos qui loqui poſſunt
non iudicat eccleſia matrimoniũ.miſi verba
bentur.vt no.S·e.I. vcont rahit.⁊ leqntibꝰ.
niſi dicas ip̃os intellexiſſe de matrimomo vero
⁊ expeeſſo·nam multis alijs modis peobatꝰ ta⸗
citum æ peeſumptum.æ= hoc neceſſariũ eſt ani⸗

mabus. ¶ Quid em̃ ſi matrimoniũ quod con⸗

tractuz fuit inter aliquos ſexaginta anni ſunt
vel amplius.nunc foete malicioſe vertatur in

dubium. nec poſſint peobari verba contractꝰ9.

puta:quia omnes teſtes qui peeſentes fuerunt
obiere:beeuiter æ in ſumma vtrum verba re⸗

quirantur vel non. ⁊ vtrum ſufficienter peoba⸗
tum ſit vł ñ· arbitrio relinquo iudicis.qui in⸗

ſpecta qualitate perſonarum· antiquitate tem⸗
poꝛeiscarnis copula.æ alijs circumſtantijs · B
determinet · ꝙᷓuis in magna parte per peecedẽ
tia ⁊ ſequentia qualiter arbitrari debeat inſtru
atur.ſibe no.j·e.ꝗ.qualiter impediatur. v. ſep⸗
timo vis . = ſe us ſtliu etiam conſneuit que
ri an per ſubarrationẽ peobetur matrimomuz
vel ſponſalia· ⁊ dixerunt quidam ꝙ ſi fiat a ſpõ
ſo ſponſe peeſumitur mrimonium . ſin autema
parente ſponſi tunc ſponſalia iudicãtur · tu die
ſicut iam tetigi.S.e.. v.quid ſi dicat. refert

tamen vtrum ſubarratio fiat publice ante fo⸗

res eccleſie dicente ſacerdote· benedic domine
arras iſtas.æc̃ ſponſo ſicut fieri conſueuit ſpõ
ſam poſtea ſubarrante.⁊ tunc anuli datio indu
cit matrimoniũ.a ſic loquuntur æ ſic intelligi
debent illa iura.xxvij.qij.ſi quis vxoꝛem. et
c·ſi quis deſpõſauerit.xxx·.q.vnoſtrates.Iðo
autem interuenit anulꝰ.vt eodem pignoæe co⸗

da iungantur · vnde ⁊ quarto digito armius i⸗

ſeritur: quia vt fertur in eo quedam vena ſan⸗

Suims ad coe vſqʒ peruenitxxx.q.v. femine.

vnde dicitur ꝙ pubes anulata peeſumitur ſpõ

ſa· niſi conſuetudo terre contrarium operet.

8·de peeſump. illnd·ł niſi foete puella coacta

adduceretur que ſtatim recepta benedictione

aufugeret · ſicut dil.j.e.conſult atõmi·⁊ no. J.
e· ꝗ· qualiter· S. ſeptimo vis. .
puellam nubilem ałs ſubarrauerit cõſenſu mu

tuo accedente:matrimonium inducitur· ſed ſi

erat innubilis ſponſalia iudicãtur.j. de deſpõ.

impu·tue.quod dic vt no· . de deſpon impu⸗

J.⁊ que ſponſalia.. quid ergo ſi deſponſat.

uid ſi tempe ſponſalioeum de futuro det

annlus.non poteſt aliud ſignificare ꝙᷓ contra⸗

ctus expeimit ſcʒ ſponſalia: conſueuerũt eim̃ ta⸗

lia iocalia ſen clenodia.munuſcula ſeu munera
inter ſponſos fieri.j· de matri: contracto con.
inteedi· eccł.quia ſic anuli datio eſt ſignum n5
facti mrimonij ſed futuri.ſicut alias arre dacõ

eſt ſignum venditionis non peeſentis vel pee⸗

rerite · ſed future · vt inſtit· de contra. emp. cir
ca peinc:æ eſt arra contractus per ſe ff. ð̊ acti.

emp. ⁊ vendi.ex empto.ꝗ.ſi quis vina.ſic mual

toties ſine verbis etiã int loquentes mrioniũ
inducitur· h nec verba ſime ↄſenſu ſufficere poſ
ſunt · j. e tue. ¶ Quid ergo ſi aliquis ita dicat
Suilelme accipis ne gẽmam in vxoeem. æ ipſe
reſpondet · domine. guilelmus accipit gẽmam

in vxoꝛem.poſtea interrogat mulierem. gem⸗

ma accipis guilelmũ in virum.ipſa reſpondet
ſic:nunquid per hec verba eſt iudicandũ matri
monium inter tales · ꝙᷓuis guilelmus dicat
nunq; conſenſit· ita videtur:quia æ ſi ſe non in⸗
telligant· ad cõmunem verboeum intelligetiã
recurrirur·j.e.ex literis·j. Nec enim refert an
Zuilelmus ad interrogata rñdeat dũmodo cõ
ſenſum expeimat. vt ex peemiſſis v. patet. ſic
nec in alijs contractibus qui ſolo conſenſu P⸗
ficiuntur. ff · de ver · obli· ſi ſtipuler · .. ſi in lo⸗
cando. nec refert veꝝ in peima perſona loqua
tur tabellio. an in tercia:S: de conner. conin;
dudum .· ꝗ. ſed ao iſta.quid plura.expeeſſum vi
detur··e.tua nos.ibi:ꝙ qualiter tibi conſti⸗
terit· æc. vbi minnus videbatur peo matrimoĩo
peeſumendum. ſtem aur ipᷣe conſentit.⁊ tũe
bene eſt. aut gẽmam decipere intẽdit.= ſic de
bet fraus in ſuo capite retosquen· vt.j. de eoo
qui duxit in matri.quã polluit per adult. c· j.
⁊ ar.S.de reſcrip.ſedes c· pleꝝ qʒ: namæ im
dubio docem ꝓ matrimonio indicare· vt no⸗
8· e· J. Y· quiò ſi alter dicat. ¶¶ Econtra videt⸗
verba conſenſum expeimentia de peeſenti ne
ceſſaria ſunt·j.e.tue.̊ autem potius diſſenſum
guilelmi expeimunt ꝙᷓ conſenſum nam ſi oſen⸗
tere vellet bene poſſet dicere: ego conſentio in
Semmam· æ non diceret guilelmus conſentit.
per hec emm verba cum tercie perſone ſint po
tiꝰ peeſumi debet alienũ factum eum velle P⸗
mittere ꝙ;ᷓ ſun · ⁊ ſic non valet quod agitur · vt
inſti · de inutili ſtipu.q. ſi quis aliam. ff. de ver
boobliga.ſtipulatõ iſta:æ videtur expeeſſum

ed ſi ſponſus

₰

RM

in domo ſpo

ar. in aut · vt cum de ap· cogno · J. fi · cob: viij.
quimmo deridere videtur ac ſi diceret · arma
virumqʒ cano · vt. ff · de verbo · obli · que extri⸗

ſecus · deficiente ergo conſenſu guilelmi · defi⸗
cit matrimomũ in quo conſenſus requirit vtri
uſqz· xxix · q:j..j· nec ob · · e · ex literis· j· quia
ibi certum erat ꝙ contrahere volebant · vt diẽ

litera ideo non refert qua ligua conſentiant ·

vrrum per ſe vel per interpeetem · inſtit · de v·
ob · vtz · ff · ð V. ob . l. ꝛĩ fi · h p hec Sba vide
tur ꝙ guil. velit potiuſ diſtrahere ꝙ; Ot rahere

ſicut ałs dicitur inſti · q̃ · mo· re J9· ob · J. is quo
q; in fine· verba enim ad hoc inuenta ſunt vt ꝑ

ea intentio ⸗ conſenſus expeimatur · xxij · q. ij·
is aũt· ſed H̊ colloquens conſenſum alteriꝰ ex

peimit non ſuum.vnde non eſt mr̃imonium et
hoc eſt quod dicit.· e. tua · in fine· ibi · nec foe⸗
ma contrahendi. æc.nec ob·ꝙ voluit fraudare
gemmam-nam hec fraus in aperto erata ſic a
ſeipſa decepta videtur · ar · ff· de redibit · act ·
I.. G. ſi intelligaturff· de act · ep·⁊ vẽ. l. j· ĩ fi.
⁊=.· ff.· ꝙ eum falſo tu ·l.j·in fine · ſi enim gemma
excipiat de dolo· guilelmus replicabit de lata
eulpa que dolo comparatur.ff depoſiti· ꝙ ner

ua ff. de ver. ſi-late. Iorio ren abſurde

dici poteſt ꝙ ſi ſacerdotè interrogante publice
ante valuas eccleſie ſi contractum fuerit:a pꝰ⸗
ea ſecuta ſolennitas cõſueta·erit peo matrimo
nio iudicandum.vt no.S.·e. J. v.· illud etiam et

H. q ſ alter emneueen alio interro gante · et

poſt talia venba cop.car · ſecuta fuerit · adhuc
ſtabit eccleſia peo matrimonio.nam carnab co⸗
pula verba de futuro trahit ad peꝛeſens tempꝰ
peeſumptiue . vt. I. e · is qui . ⁊· c · fi · ⁊· vemẽs.

2z. C. ſicut· ⁊ de expeeſſo diſſenſa conſenſum facit

I.esveniens mariota.⁊.c:conſulrationi·j.qui
matri.accu.poſ.mſuper/ peopterea videt a
conditione receſſum·j· de condi· appo · de illis ·
æzc. per tuas nec mirum · quia æ ſpacium tem⸗
de muliere Adem videtur ſi traducta fuerit
i.dum tamen corrupta repiat.
arin his que no.j.de frigið · I.qualiter.v. gꝰ
ſi mulier.alias ſola traductio non faceret ma⸗
trimoniũff · de ſpon. queſitum·non ita ſi ſpon
ſus ad domum ſponſe ĩerit: quia domꝰ viri do⸗

poeis Ber uden vde⸗ e·ad id quod. ⁊ c.

mwicilinm eſt matrimonij: nõ domus ſponſe · vt
ff. de riru nup · mulierem⸗ æ. l· ſequentibus · C·

ſo:matri:ſi ĩignozans· quod intelligas quando
puella eſt legitime etatis vł etati peoxi ma ali
oquin contra: vt·j · de deſpon . impu · Otine ba ·
H. j. =.· J.j· æ ſic carms copula in virgie.æ tra⸗
ductio in coærupta equiparantur · vt ar · J. e · ve
niens. I. de comug. lepeo · c · fi · S· de pꝛeobat ·
iurauit · õ· de reſti · ſpo · ex parte · m · muli eris · H
ſi voluntaria traducta fuerit · ſecꝰ ſi inuita tra
ducatur detineatur . ⁊ fugiat ꝙᷓcito habue⸗
rit libertatem.j·e:veniens ad nos: ⁊ de deſpõ ·
impu·ex literis· vnde verſus.
3 Sffuge cũ poteris ne ↄſenſiſſe puteris ·
Zu per hoe vide quod no. j e. J. qualiter impe⸗
diatur · v · ſeptimo vis · ⁊ hoc membeum diſtin⸗
ctionis aperte pꝛobat litera:j·e·tua· ibi. ⁊ in⸗

ter eos. æc- et ibi · ꝙ qualiter. æc. q · d. tu dicis
ꝓ nunqꝙᷓ; conſenſit in mulierem:nos tamen non
videmus qualiter tibi conſtare poſſit · quĩa
exquo eam cognouit tum ex verbis peeceden⸗
cebus qᷓuis indirectis · tum ex carnali copula
ſabſecuta:eſt peoculdubio matrimoniũ peeſa⸗
mendum.ar:expeeſſum.j·de condi · appo· per
cuas ſed ⁊ licet· hm.l:aliud iudicetur quando
ſponſus traducitur:aliud quãdo ſpõſa.vt no.

3. e. G. in peincipio.tamen h̊m canones non ad

imparia iudicantur· vt patet in his que no.j·ð

deſpon · impu. ꝗ. ⁊ que ſpõſalia:vex his patz·
Sin autem eam non cognouit nec traduxit

non iudicabitur matrimomum. æ hoc eſt quod

dicit · J. e. tua · ad fi · ibi · cum in eo nec ſubſtãtia
nec foꝛma ſcilicet verboꝛum.⁊c · ſubaudi tu.
nec alia indicia per que ſubſtancia peobetur cõ
tractus de quibus diximus. S. e · ¶. Y · quid ſi
dicatur. ⁊ ſe rquecibne. ſcui ſi peemittat ꝓ⸗

teſtationem ꝙ nihil faciet vel dicz animo con⸗
ſentiendi die ſi cauſa decipiendi hoc faciat ad

communem intelligentiam recurrendum eſt;
æ contra ipſum interpeetandum·j· e· ex literis·

j· xxij.q: v..ex his·⁊· c·quicunq;·⁊· q ij · ne

quis:ſed ſi timoee moetis fieret · ſola verbanñn
peobarent matrimonium ar · j. e · veniens · S· de
ap. ſi uſtus metus· S·quod metus cauſa · c ·j. x
xxj.q ij.lotharius.ff. de ritu nup · ſimulate · li⸗
ber em̃ conſenſus requiritut in mrimonio j.e.

cum locum.S·de peocur̃.accedens · quia iniuſte

„—

nuptie conſueuerunt habere triſtes exitꝰ · · e ·

requi ſiuit. vt æno.S.· ſub rubei.ð ſpon · ꝗ· quis

ſit effectus · Hoc in iudicio eccleſie contenti
oſo.nam in iudicio anime credetur ei ſi dicat ſe
nunpꝙ conſenſiſſe.a ſic intelligas · ·e· tua · vnde
expone ꝙ ibi dicit · quod qualiter tibi conſtite

rit: ſubaudi in indicio contentioſo:non videmꝰ

quia nec videri poteſt cum pꝛobatio deficiat

licet in foꝛo penitentie ſit ei credendum. Nos
autem quid iuris ſit reſcribentes dicimus : ꝙ ſi
ſubaudi tibi iſtud in ofeſſione detexerit · credẽ
dum elſt ei ꝙ res ita · æc· vſq; perſonam· ſubau⸗
di. ⁊ ideo non debet ex illo facto· c· qᷓuĩis alij

ipſam aliter intelligãt · ad quod accedit quod

„

no·ĩ· de clamde deſpon . C. quare peohibeant .
Vbi vero cauſa decipiendi æ tantũ carnalez
copulam extoequendi conſenſit aliquis in ali⸗
quam.ſi deceptoe veram vult agere penitẽtiaz
neceſſe habet illam ſine fictione aliqua ducere
in vxoꝛem · vel ſi hoc non poteſt fieri debet ei
dare virum conuenientem. vel aliter ſatiſ face
re iuxta teſtimonium veritatis·ſi offers munꝰ?
tuum ante altare· ⁊c · him ray· G melius cõpeo

batur . · de adult · c · ⁊ · j· a · xxxvj · q · ij · tria ·
iunge quod no aan cet in hac queſtione ·

æ ſequentibus. ¶ Quamuis autem dixerim ꝙ

ſolo conſenſu contrahitur mrimonium-tamen

nec conſenſus de peeſenti ſemper matrimoniũ

inducit niſi aliud interueniat· ꝓuta.quãdo trãſ

fertur in arbitrium alienum.j.de cõditionibꝰ

appoſitis · ſuper eo · cum enim ſubſtantia con⸗
tractus in alterius arbitrium ponitur contra

ckus nullus redditur niſi ille fuerit asbiteatꝰ·

4 —

C.de contra.emp.il.fi.ff.de ver.obli. ſi quis
ar bitratatu.ltem nec conſenſus inter pſonas
imubiles habicus matrimomũ inducit ſz ſpõ⸗
ſalia hin gof.vt no.j · de deſpon · impu · J. ⁊ 4
ſpon ſalia d q; gꝰ·æ. S·eę · J. V· ſed ⁊ ſi ſponſus.
St circa han c materiam queri conſueuit quis
conſenſus matrimonium inducat vtrum vide⸗
licet G̊ faciat cõſenſus ccha bitationis. aut cõ
ſenſus carnalis copule · ſi dicas ꝙ conſenſus co
habitatõis· ergo inter filium æ matreminter
fratrem e ſoꝛozem erit matrimonium. Si dicaſ
ꝙ conſenſus carnalis copule· ergo inter beatã
mariam virginem et ioſeph ñ fuit mrimouiũ.
dicas iĩgitur ꝙ de neutro ̊ ſimpliciter intelli⸗
Zendumelt · ſed de conſenſu animoꝛꝝ cauſa ma
trimonij coniunctoꝝ.· id eſt de conſenſu matri
moniali ſeu coniugalis ſocietatis · ⁊ peopoſiti
reddedi debitum. vt patet in his que no.S· e.
ꝗ·· v·matrimoninm autem non cõſummatũ.
quod etiam patet ex peime mulieris fozmatõe
quam dominus non foemauit de capite viri. ne
domina videretur · nec de pede ne ancilla repu
taretur: ſed de latere vt collateralis æ ſocia ha
beretur · ex hoc conſenſu ſiue coniugali ſocie⸗
tate opoæetet eos cohabitare.æ indiuiduã vite
ↄſuetudinem retinere · xxvij. q.ij. . cum ergo.
vt & no. S: e. ꝗ. j. v. indiuiduam. ¶Item conſti
tuitur aliquãdo dote mterueniente æ donatõe
Pter nuptias·quod dic vt no.j.de dona · inter
vi:æ vx.ſub rupeica ð dona:ꝗpter nup.⁊ ð do
tibus peomit. ¶ Quid ſi mrimonium ſme dote
contractum fuerit. videtur ꝙ nullum ſit · xxx.
q·v·nullum.iij·q.iiij:cõſangui necꝛx · xxx · q· ·

c · j· dic ꝙ illa· c. ⁊ ſimilia iura intelligenda ſunt

in matrimonio oculto quod peobari nõ poteſt
Vnde cum nec de matrimonio.nec de mip tiali
benedictione · nec de dote. nec de alijs ſolenni
tatibus appareat · per quas ſi de ip̃is cõſtaret

mrimonio pᷣſumeretur in obſcuro peo nõ ma

trimonio habetur. Requiritur ergo dos vt fa
cilius peobetur matrimoniũ · ar. ̊. de pꝛeſũp.
illud.non quo ad ſubſtantiam mrimonij. Nam
licet matrimoniũ ſme dote conſiſtat·dos tamẽ
ſine matrimonio non ↄſiſtit. C· de do. ante nup.
cum muliere:ergo poteſt contrahi mrimomũ
ſine dote . xxx.q v..ſed obijcitur· in aute · iĩ bi
poſita·ſi quiſ diuims.⁊ in aute.qui.ma.na ef ·
l·I.qmcolbł · vj.quinimo mulier indotata æ in⸗
ops m ſubſtantia viri ſuccedere debz. ſicut tra
ditur in autẽ. vt lice:ma.⁊ a.ꝗ.quia vero.coł.
viij · ⁊ de exhibñ.⁊ intro.reis.q. quãdo vero.
colł.v.poſita· C. vnð vir æ vxo.autũñ.p̃terea·
ſed nec inſtrum̃ta nuptialia ſola ſme nuptijs ad
ꝓbationem ſufficiunt.C.de nup · neqʒ ſine nup
tijs · ſicut nec peobat' ꝑ inſtrumentũ poſſeſſio.
S.de fide inſtrum.inter dilectos.nec violetia
8· de reſti . ſpo. cum ad ſedem. ergo quo ad eſſen
tiam matrimon ij ſolus cõſenſus.c.⁊ vide. 5.
ei· . H. j. z. v.contrahitur.⁊. v. quid ſi dica.
Quid ſi ita dicat · ꝓmitto tibi ꝙ ducam te in
vxoꝛem:⁊ decetero tenebo te vt vxoꝛem. cra⸗
ſtina die contrahit cum alia ꝓ verbade pſenti·
cui adherebitcerte videtur ꝙ ſecunde. quia vᷣ

ba peemiſſa cum ſint futuri tempis tractũ ha⸗
bent · ff · de verbo. obli. ſi quis ita ſtipulatꝰ ſti⸗
chum aut panphilum.æ ad tertuł.filij. et ver
ba aliquid debẽt opari:j.de peiuił.ex oꝛe. ff·

del . · ſi quando. Is em̃ videtur ſenſus: ego du

cam te·⁊ exquo te duxero decetero: æ ar. . e.
ex literis · aliud ſi ſimpliciter dicat.ñ peemiſſo
verbo futuri tempoeis ducam. habebo te ĩ vx
oꝛem · ſicut no. ·e. J. .j · vV. quid ſi dicat iu⸗
ro¶Quid ſi dixerit peomitto tibi ꝙ ꝓuidebo
tibi ſemper tanꝙ; vxoei.a alia idem reſpondet.
certe niſi peoteſtentur de intentione contraria
peo mr̃imonio iudicandum pnto. Quid ſi di
cat tenebo te in vxoꝛem quouſqʒ ponat' michor
terra ſuper oculos cauſa decipiendi ip̃am · di⸗

cunt quidam ꝙ valet matrimoniũ indiſ. et ſic

ponunt caſum·j.e.ex literis: ſed certe ſi appa⸗
ret de diſſenſu ⁊ dolo non eſt matrimomũ: niſi
foate carnalis copula ſu bſequat.·j.e.tua nos.
in fine · Quid ſi quis ur auit aliquam ducere
in vxoeem.puta·bertam. æ ipſa berta abſente
mmquid cogitur cum ea contrahere · dico ꝙ ſic
ſi cum ad ipſam peruenerit ratum habeat. ex ſi.
poſt talem ratificatõnem eandem cognouerit
matrimonium eſt peeſumptum· vt.õ. de cõuer-
coniu· ex parte.æ de iuriur̃.ſi vero. ttez qᷣd
ſi in peeſentia plurium filiaruʒ ticij ita dicit lo⸗
tharius.peomitto vobis omnibus ꝙ vnam ex
vobis ducam in vxoꝛem æ omnes reſpondent
placet. vel quelibet per ſe dicit.ego SPmitto ti
bi ꝙ ſi elegeris mecum ↄtrahere ego ducam
te in virum· æ ipſe poſtea cognouit vnam nun⸗
qund eſt matrimomũ.ſic· quia ipſo facto cõſen⸗
tiunt · ar. ff de legibus . de quibus. · 6. de ap·
dilecti · ⁊· e vt noſtrum. æ⁊ in alijs concoe. alle.
S·e · · quid ſi ita dicat.⁊ nota ſimilem queſtio
nem.j.t j· .fi. v:quid ſi vnam ex illis Quid
ſi quis iurat ꝙ contrahet cum aliqua muliere
ſed non expeimit cum qua.æ poſtea cognoſcit
vnam carnaliter-nunquidò cogitur cũ illa con⸗
trahere.non puto.quia poteſt aliam eligere ·
nec deierat cum alia contrabendo· equius tam
faceret ſi cum illa contraheret quam co⸗ rupit
nec diuideret carnem ſuam in plures:non tam̃
tutius: quia bigamus iudicatur per deere· per
quam alij Tienn cõtra:S·de biga· debitum.
vt ibi dixi Sʒ nec refert per que verba con⸗
trahatur dũmodo conſenſum expeimant de p⸗
ſenti.j·de ſpõ.du.hcet.⁊ no S.e. J. HM. j. = v
quod ſi dicatur · nec em ſemp vis eſt in verbis.

ar.S de peocura.petitio·quid em̃ verbis opus

eſt que nullus ſequitur effectus.vt. C. de do.

l. vlt Sed inter peeſentes æ abſentes con⸗

trahit. quod dic vt no.S. e.ſub rubeica ò ſpõ.
¶·qualiter contrahãtur · .c. j.⁊. v. ſeqñtibꝰ.
non tñ eſt opus ſcriptura in matrimonio.qꝙ;uis

B deſideret lex qñ liberta contrabit cum ſena⸗

toee. vel vbi illuſtres contrahũt matrimonia-
exceptis barbaris.ĩ antñ· vt liceat ma· æ auie
Hꝗ.quia vero dudum.colbł. vnj. vel ſi quis cõ⸗
trahat cum concubina.exaudias quo ad legit
timatõem filioꝝ· quia ſcdᷣm · l.aliter nõ intelli
Sũt legittimi.vt pzʒ in his q̃ no j.q̃ fi ſint le.

1

F.qualiter ⁊ a quo:v · vere autem legitimam.
mſtic · de nupt · . finali · Hautem vltimum de
concubina- 1

E T quare contrabatur mr̃imonium due
auſe peincipales ſunt.ſuſceptõ ſcilicet
ſobolis. ⁊ vitatio ſcilicet foemicatõms · xxxij:q·
ij · his ita.⁊ no ·S· e · I. vbi · vnde reſpectu pei
me cauſe pij parentes vocantur · qui animo et
voto ꝓcreandozum liberoeꝛum vxoees ducũt ·
ff · de bo · igm. liberoeum · penb · carta · De ſe⸗
cunda cauſa dicit apłs · ꝓpter foenicationẽnon
dicas exercendam ſicut quidam fatuus ſocius
meus ˖ ſed vitandam. vnuſquiſqz hab eat ſuam
vxoeem.⁊æ vnaqueqʒ ſuum virum · ad HB. · e · in
pꝛeeſentia. ⁊. c.ſeqñ · ſ· de eo qui cog cõſag· vx ·
ſue · ioꝛdane . j· de frig. malefi · c · vlt · æ. penl ·
Secundarie aute ſunt cauſe multe. ſcilicet
perſona? comunctio amiconet diuitiarum
acquiſitio.pacis refozmatio · vxoꝛis pulcritu⸗
do. ⁊ ſimilia ad B. j. t. j· c. ij · · de ſepul · ex pte ·
,Lui ſi non ꝓprer pᷣdictas Peincipales cau
S8. de qbus nec cogitat·ſʒ peopter ſecũdarias
contrahit quis matrimomũ dicas ꝙ ꝙᷓuis per
uerſe faciat· vel currus ante boues ponat ma
trimonium tams tenet· nam conſenſus de pee⸗
ſenti ſufficit · xxx ·. qij· ſolet queri · quodpatet
eti am ex eo quod legitur in geneſi· videns ja⸗
cob ꝙ rachel eſſet decoꝛa facie æ venuſto aſpe
ctu· eam diligens ait ad laban · ſeptez annis ſer
uiam tibi peo rachele · Et in deut · Si videris
mulierem pulcraʒ in medio captiuo zꝛum ama
ueris eam. volueriſq; vxoeꝛem habere· introdu
ces eam in domum tuam. ergo vita mala vb in
tentio alicuius peruerſa non contaminat con-⸗
ingij ſacramentum · ſicut nec per ſacerdotem
quatumcunq; pollutum que ſacrata ſimt coin
quinari poſſunt·: vt.S.de cohᷣ.cle.æ mu· veſtra.
Doero bona mr̃imonij peincipalit ſunt tria
fides.peoles: ⁊æ ſacramentum. Vnde auguſtiꝰ
Nuptiale bonum triptitum eſt.fides.peoles·⁊
ſacrametum.xxvij ·q· ij · omne ita qʒ· In fide
attenditur ne poſt vinculum cõiugale cũ alio
vel alia coeatur · J. e · ex pte · Sed dominꝰ hug ·
cardinalis ſic exponit· in fide attenditur · vt ſe
adinuicem dili gant debitum reddãt · ſeip̃os
q; fi deliter æ incoerupte cuſtodiãt · ⁊ ad B· ff ·

ſolu.matri.ſi cum dotem.ꝗ.ſi maritus·⁊· · de

effectus·
religioſe educatur. æ in caritate coerigatur. j.
de ſi. licet hely · ergo bonum peolis non dicit
ipſa peoles que quadoq; apter hereditariam
ſucceſſionez queritur · ſed ſpes vel deſiderium
quo peoles acquiritur ad hoc vt ad ſeruitium
dei religioſe infoemetur · vnde multi habent
lem qui non habent bonum pꝛolis · nec ꝓpter
hoc e t matri moniũ eſſe · immo mhilomiꝰ

Fedtugiſ inire vide quod no · J. e. J. quis ſit

durat · ¶ Verum ſzm fratrem hemri. teutonicũ ·
7 In fide attenditur ne alicui alij ſe exponat·.
Ne coniugi petenti debitum ſe defendat vl
ſubtrahat. Ne eidem aliquod peccatum ſug
gerat ſed animam coepus æ res ei fideliter
cuſtodiat.æ animam a purgatoeio excipiat · et

In pꝛole.vt amanter ſuſcipiat · et

conſilium æ auxilium iuſtum peebeat In ꝓ⸗

le vero attenditur· ¶ Ne conceptus impediat
¶Vt gratanter ſuſcipiatur · id eſt ſiue lit filiꝰ
ſiue fila agat inde gratias creatoꝛi. nec mur⸗
muret etiaʒ pee nimia paupertate · Vt ſtatim
baptizetur · diligenter·amanter· caute. fideli⸗
ter.⁊ religioſe nutriatur · in peima tenera etate
etiam cum peopeijs mãmis·exemplo beate ma
rie virginis· in infantia coæri gendo.a ſimbolũ
edocendo. æ ad eccleſiam æ peedicatões ducẽ⸗
do.ſi malum facerit dolendo caſtigando.ſi re
ligiõem intrauerit vel aliud bonum fecerit cõ⸗
gaudendo. In ſacramento vt comugium nõ
leparetur· vt no. S· e· J. j. Y· indiuiduam. 2 hoc
tercium bonum dicitur ſacramẽtum· nõ ꝙ ipᷣm
ſac ramentum ſit coniugium · ſed quia eſt eiuſdẽ
rei ſacre ſignum. ſcz ſpiritualis et inſepabilis
coni unctionis criſti æ eccleſie · quod ꝙᷓdiu ma
trimonium durat inſepabiliter adheret · ſuper
quo vide quod no.S.de biga/. quare biga⸗
mus:ſed peima duo bona qnqʒ comitant ma⸗
tri monium. qñqʒ non· multi em frangũt fidẽ ·
multi ſunt ſine peole· ſed nunꝙᷓ eſt matrimo⸗
mum ſine ſacramento:nam ⁊ ſi interdum, coæ⸗
poꝛalis ſeparatio fiat cauſa foznicatiõis vł ex
cõmuni conſenſu cauſa oeationis· ſacramentał
tñ ſeparatio inter fideles fieri non poteſt · mſt
cum deſmit eſſe vinculum mrimonij· puta per
moetem vtriuſqʒ vel alterius coniugum · vb ꝓ
ingreſſum religionis ante carnis copulam · ſuꝑ
uo vide quod no.j· e. J. quis ſit effectus ·

FIgIyx hoc tñ quod dixi.S· · x · qp hoc terciũ

onum eſt ſignum ſpualis æ inſepabilis coniũ⸗
ctionis xp̃i æH eccleſie:eſt ar.qꝙ etiam per ingreſ
ſum religionis non ſoluatur matrimoniale vin
culum. æ ad idem. .de diuoꝛ · ꝙᷓto · ibi · vt ſac⸗
mentum fidei. cc Inno· iij: videtur fuiſſe ĩ hac
opinione ꝙ;uis dicat ꝙ nolit a veſtigijs pꝛede
ceſſoꝛum ſuoꝝ recedere.qui cõſulti contrariũ
rñderunt vt · S. de conuer · cõiu· ex parte tua;
h ſoluitur· .e.ſub · ꝗ. vt autẽ · S. quis ſit effe⸗
ctus rati · z. · de conuer. Ojn .¶. vlt. · ſed qua
re magis.⁊ ſequenti Bua. Sen nunquid hec
tria ſunt adeo neceſſaria. vt ſi aliquid iſtoꝝ de
fuerit non teneat mſimomum. dicas ꝙ ſi tẽpe
contractus intendant coniuges hoc ſeruare ·
tenet mrimonium licet poſtea mutauerint vo⸗
luntatem · vt patz ex his que no·õ · e · ¶. · V · ma
trimoniũ aũt non conſummatũ. æ ſequenti bꝰ·
Idem dixit RBay· ⁊ ſi nihil cogitent de his bo⸗
rs. ſuffi cit em ꝙ nõ apponant conditionẽ vel
pactum vt contra faciant. ar · j. de condi · ap · ·
fi. hoc verum eſt in indicio eccleſie que de co⸗
gitatu vel intentione indicare non poteſt · ſʒ in
iudicio anime æ veritate non videtur cõtrabi
matrimoniũ·miſi ſaltem de tercio bono · ſcilicet
de ſacramento cogitent.quia ſi nõ cogitãt· g
non conſentiunt in vitam indiuiduam ducẽdã
eſt em ſacramentum ipᷣa inſepabilis animoꝛuzʒ
coniunctio.vt no.õ · e. . v. in ſacramento · ſine
qua non eſt mrimonium. vt apparet in his que
no.S.e. ꝗ. j. qᷓuis ergo non ſit verum matrimo
nium. erit tn peeſumptũ qð vero mr̃ioniũ equi
pat ᷓtum ad eccłiaʒz · vt apparz · · e · is q fidẽ ·

timuz eſlet · vt inſti. de pa · po. ⁊ de nur

de hil tribus bonis legitꝰ·xxvij.qij.oẽ itaqʒ·
Doteſt addi et tercia cauſa quaſi peincipał
ſcilicet ſolacium humanitatis· vt in ſembus.
xxvij. qj· nuptiarum bonum.ideo lex papia qᷓ
peohibet maioeem ſexaginta amms nubere
abolita eſt. C· de nuptijs:ſanctimus. verum ſi
maioe quinquaginta annis emixa fuerit ſucce⸗
dit partus licet mirabile videatur. C. de legit.

here:ſi maioę.

Vis ſit effectus.æ quidem. quia dos ẽ
aliqua. a filij legittimi æ in poteſtate ex
quo matrimonium legittimũ eſt.ſecꝰ ſi illegit⸗
J. ſi ad

uerſus.⁊.j.de donat᷑.inter vi.⁊ vxæſi neceſſe.

quod dic vt no.j.in ſumma eiuſdem.ti.ſub ru⸗

beica de dotibus Peomittendis.⁊.j.qui fi: ſint

legit · ltem effectus eſt · vt exquo tenuit int
fideles ſemel contra ctum mrimonium nullate

nus diſſolnatur.niſi per mozꝛtem que omnia ſol

uit · vt no. S. e. ꝗ. v. indiuiduazʒ. a etiam ſi alter
comugum efficiatur hereticus.vel cecus.vel
lepeoſus. vel aliquod aliud hoerendum incur⸗

rat quantumcunqʒ ſit· vt · xxxij.q.v.hoerend⸗
* cſi quis vxozem. æ· S. de in riur.quëadmoð·

AꝗA.· quod ſi poſt huiꝰ.excipe cauſam foænicatio
nis · illã em ſolã excepit domnus.j. de eo qui
cogno:conſas. vx.ſue·diſcretionem. I. ꝙ ſi foe

ſan · ſed tunc fit ſepatio quo ad thoeum tim̃ ⁊

mutuam ſeruitutem. nam vinculũ ſacramenti

remanet illibatum. vnde aut ſtabunt innupti ·
aut reconciliatõ fiet.xxxij.q· vijc.j.⁊.ij.⁊.q.

j·dixit dominus.j.e.ex parte:ĩ. de diuoe. c.
S de conuer. coniu. veniens. de hoc. I.e. ꝗ.

qualiter..nono ligamen. ⁊=. 5. e. g. j. v. indiui
dDuam. Sed nunquid vxos tenetur ſequi vi⸗

rum quocunq;ʒ ierit· dic vt no.j. de coniu. ſer ·

ꝗ.·⁊ an conſenſus.v.argumentũ habes Eſt

etiam tantus effectus matrimonij conſumma
ti ꝙ mulier non habet poteſtatem ſui coæpoeiſ
ſed vir. et econuerſo. vnde nec alter altero in⸗

uito poteſt vitam mutare. nec ad religionem
conuolare · xxvij·qij: ſunt qui dñt · et.c.ſeri⸗

⸗ „.

pſit nobis· xxxiij.q.v.c.j.ij iij.⁊æ.nij.j.e.com

iſſum. no. S. e·ꝗ. æ quare.v.in ſacramento.

BSed ⁊ effectus tantus eſt ꝙ vir cogitur red
dere debitum. ſic matrimonium cõſummare

licʒ affinitas ſupuenerit.vt.. de eo qui ↄgno.
conſag.vx · ſue· J. ⁊ quid iuris ſit ſi gnoſcatur
conſanguinea vxoeis.⁊ qñcunqʒ æ vbicũqʒ exi

Zitur reddi debet. niſi conſcientia peobabilis

„

remoedeat · · de ſecũ .nupt.dominus. erroneã
autẽ ad conſilium peelati relinquere debet. .
de ſenten. exeom· inquiſitioni.ł niſi ſuſpendat
Peccleſiam..e:cum aplica.in fine·⁊ no..de
matri.contract cõtra mterò.eccł.ꝗ.quid iur̃.
v.ſi vero cauſam ꝗpter quam.hm hoc potelſ in
telligere.xxvij q ij ſi tu abſtines.xxxiij q v·
c·j· ⁊· c. noluit· Sed nunquid peccant coniu
ges exigendo vel reddendo debitum. in ieiu⸗
nijs · vel in natali domini paraſceuen.⁊ alijs p
cipuis ſolennitatibus· de quibus habes. . de
ferijs.c.vlt. vel in alijs f eſtis quibuſcũqʒ vel
in locis ſacris · dic ꝙ exactus ſemper tenet red

dere. quia contra hoc mula eſt exceptio admit
tenda.j· de coniu: lepeo.c.ij.⁊ B ſi opoetune ĩ⸗
ſtat exigens · ſicut ioꝛdana.de qua habes · . de
eo qui cogno.conſang · vx.ſue.ĩoꝛdane. eſt
tñ cante vt differat inducendꝰ · M acquieſcere
voluerit bene quidem.alioquin debitum ẽ ſol⸗
uendum/ſed exigens peccat.xxxiij·q.v.c. no⸗
luit.Vnde apłs.j.ad coeinth̊.vij.nolite frau⸗
dare inuicem.niſi foꝛte ex conſenſu ad tempuſ
vt vacetis oeationi.a iterum reuertimini in iò
ip̃ᷣm ne temptet vos ſathanas ꝓPter incontine

tiam veſtram. hoc aũt dico hm indulgentiam.

non hm imperium · t augꝰ.xpᷣiano cum vxoee
ſua aliquando conuenire non licet.peopter P⸗
ceſſonis enim dies æ ieiuniozum aliquando cõ
uenire non licet· quia etiam a licitis abſtinen
dum eſt vt facilius impetrari poſſit quod po⸗
ſtulatur. alij dicunt ꝙ conſilium eſt non pee⸗
ceptum Io.mediam viam eligens.dixit. ꝓ
aliqñ eſt conſilium. ſicut tempe ieiunioꝝx et in
minoeibus feſtiuitatibꝰ. ⁊ ſic intelligit iura æ
autoꝛitates peoxime inductas · aliqn vero eſt
peeceptum.puta·in pꝛecipuis feſtiiitatibus
de quibus. S.· diximꝰ. Vñ augꝰ· quoties vel di⸗
es natiuitatis vel relique feſtiuitates.ſubaudi
eipue hm Io.aduenerint.non ſolum a ↄcubi⸗
narum conſoetio.ſubaudi quod moetale eè hm

jo· ſed etiam a ꝗpeijs vxoeibus eſt abſtinendũ ·

ergo hm jo. eſt moetale etiã in ꝗꝓpeijs vxoeibus
ſicut in concubinis·licet nõ tantũ :· cum B duo

hic equiparentu r. ar· S: de conſti. tranſlato.

SZed nunquid aliquando peccant coniuges
in carnis copula·diſ.quia Fliqñ cõmiſcentꝰ
coniuges cauſa ſuſcipiende peolis.æ tunc nul
lum peccatum eſt. Vnde augꝰ.coniugalis con
cubitus generandi gratia factus culpam non

habet. Ipls· ſi nupſerit virgo nõ peccat · ſi em̃

ſine peccato non poſſet fieri coniugalis concu
bitus.nõ peecepiſſet dominus poſt diluuiũ eoſ

copulari dicens. creſcite æ multiplicamini: cũ
iam ſine concupiſcentia non poſſent omiſceri.

¶Fliqñ vero cauſa reddendi debiti · 2 tũc ſibr
non eſt peccatũ · vt patet in his que no.õ·e J.

vx· ſed nunqd peccant.æ ſequẽti. Rug.redde 8
bitum aſi non exigis.redde æ peo ſanctificati⸗

one perfecta deus tibi cõputabit. ſi nõ ꝙ tibi
betur exigis ſed reddes qu od debes vxoei.
Fliquando cauſa incontinentie ſiue foenica⸗
tionis vitande.æ tunc eſt peccatum ſed vemale

Vnð Ruguſtinus · foete aliqiis dicet ſi veniaz

conceſſit apoſtolus ergo peccatum ſunt nuptie
cui em̃ venia niſi peccato conceditur · id eſt ve
niam concedens apłs.concubitum attendit cõ
in gatoeum vbi eſt incontinentie malum Incon
tinentie malum elſt ꝙ vir cognoſcit vxoeẽ.etiã
vltra neceſſitatem peocreandi filios. ſed et ibi
elt nuptiarum bonumæ ita non Peopter illud
malum culpabile eſt h̊ͥ bonum· ſed illud malũ
fit veniale peopter bonum nuptiale. Fliqñ

autem caulſa ſaturande libidinis. tunc eſt moe
tale ˖ vnde phᷣůs. adulter eſt in ſuam vxoeẽ ama⸗

toe ardentioæ· Ideo ſapiens judicio amat coniu
gem non affectu.non regnat in eo impetus vo
luptatis:nec peeceps fertur ad ipſum coitum

Nihil eſt fedius ꝙᷓ vxoꝛem quaſi adulterã ha⸗
bere . de his · xxxij · q · ij · per totum · et · q· iij ·
oeigo·
Valiter impediatur · hic ſciendum eſt ꝙꝙ
tredecim ſunt impedimenta que impedi
ache matrimonium contrahendum ſemper . di
rimunt cum diſtinctione:nam ſi peecedant con
ſenſum coniugalem tunc dirimunt · ſed ſi ſequã
tur ipſum conſenſum non dirimunt · verbi gr̃a
¶ Eurioſus contrahere non poteſt · ⁊ ſi contra
xit nullum eſt mrionium · ſi tñ aliquis ſane mẽ⸗
tis contraxerit æ paſt contractum in furoeem
inciderit non dirimit mriomum iam cõtractũ
xxxij:q· vij· neqʒ furioſus· ¶ Item qui omnĩo
ſectus eſt otrabere non poteſt. ſed ſi ſectetur
poſt mrionium non diſſoluit .xxxij·q. vꝛrj · illi qᷓ
ſani· als inci pit· hy qui mrim ſani · Item affi
nitas pᷣcedens mrionium impedit = dirimit · ſe
cus ſi ſequ at contractũ etiã ante carnis copu
lam.j·de eo qui cognocon · vxo · ſue · di ſcretio
em. æ c. tue·æ hocjd em de alijs e intelligenð
OQue aũt ſint hec impedim̃ta his verſibꝰ cõ⸗
pꝛehende ;

—

„

Sreoe. oditio. votũ:co gnatõ· crimen.
Cults diſpitas.vis:oeꝛdo·ligamẽ· honeſtas
Senſus: æ affinis. ſi foete corre nequibis·
Eiec ſocianda vetant cõnubia.intelligas in⸗

Dꝛimo ergo occurrit erroꝛ ſcilʒ pſone · vt ſi
eredam contrabere cum gemma. æ ego cõtra⸗
Hho cum berta.hic nullum eſt mrimoniuzʒ. hoc
aũt impedimentũ non ex conſtitutõe eccleſie·

ſed potius ex ſii natura ꝓcedit · cum em̃ in ma

trimonio conſenſus liber deſideret. vt. · e · cũ
locum.adeo ꝙ ſine ipᷣo cetera fruſtanm. vt. e ·
tua nos · in fi. ⁊ de ſpon · duo e · fi · 1 no · S· e·
.qualiter · ⁊æ ſub rubeica de ſpon·. ꝗ. qualiter ·

S. contrahuntur.apparet ꝙ ſi erro in perſona

nullum eſt mr̃ionium· errans em̃ non conſentit
ff. de ĩur̃ · om · iu · ſi p erroꝛem . ff· de iudi · l. ij .
C.de iur̃æ fac:igno.cũ teſtm̃.⁊· l· ideirco· ſed
ad Hoc vt iſte erroe rõnabilis ſit · neceſſe eſt ꝙ
is qui errat habeat aliquã notitiazʒ perſone cũ
qua contrahere intendit ·/ aut ꝓ viſum· aut per
auditumaut ꝓ famam.quia in penitus igno⸗
tam.non aff ectũ non conſenſum dirigere poſ
ſumus ar · ff · de cõtra · empt · cũ ab eo · J. men⸗
ſam. æ l-in lege· ⁊ de pact· tres fratres . et de
tranſact·l· qui cũ tutoeibus · in fi · vnde ſi con⸗
ſenti at quis in pſonam abſentem · aliqualiter
vt dictum eſt ſibi notam quã putat eſſe pᷣſentẽ
conſtat ꝙ non conſentit in peeſentem · ſed in illã
quam eſſe putat pᷣſentem · ſic deficiente cõſen
ſu ꝓſone deficit ⁊ mrimonium · ideo opoetet ꝙ;
aliquam notiti am habeat pſone vt dixi. alias
non errat in ea · ſz decipitur in pñte · de quo po
nunt mgri tale exemplum:aliquis an glicꝰ ru⸗
ſticus venit ad aliquã mulierem romanam no⸗
bilem ·. ⁊ dixit ſe eſſe filium regis anglie cũ nõ
eſſet· mulier nullã notitiam habens filij regis
anglie · nec ꝓſone nec nominis:contrahit cũ eo
credens ip̃m filium regis ansglie · B tenet ma⸗
trimoniũ.quia non errauit ſed potius decepta
fuit.vel non fuit erroe ꝑſone ſed qualitatis · ſʒ

diſ. facta retractant· ſubaudias ſi peecedant ·

certe cũ vbiqʒ terraꝝ habeatur notitia regis
anglie ſaltem ꝓ famam · videt ꝙ is ſit erroꝛ x
ſone.nec em̃ in pñtem pſonam · ſed in pꝑſonam
filij regis an glie conſentire videt . nee em̃ re
fert vtrum petatur ſeruus ꝗꝓpeio nomine ex⸗
pꝛeſſo · vel qui natus eſt ex illa ancilla · ff . ð rei
ven.ſi in rem· ar.õ.de teſtibuslicet ex quadã
ꝗ.teſtes.ibi.pſonas expeeſſis nominibus æc·
æ ·de conſang.tua ibi:nominibus ꝗpeijs vel
equipollentibus indicijsæc̃ · dic ergo ꝙ hoc
quod dicunt locum habet qñ non expeimit ali⸗
quam circumlocutõem ꝓꝑ quam habeatur noti
tia patris.⁊æ filij ꝓꝑ conſequens. puta · dicit ſe fi
lium regis vel comitis in genere non dicit cu⸗
ius.vel ſi ſpecificat nulla habetur notitia filij
nec patris.vel dicit ſe diuitem cum ſit pauper·
vel nobilem cum ſit ruſticus · vel bonum cũ ſit
malus vel mulier dicit ſe virginem cum ſit coꝛ
rupta.talis em̃ erroe ſcʒ fostune:vt in exẽplo
diuitiaꝝ. item qualitatis vt in alijs exemplis
non impedit mrimoniũ· vt· xxix: q·j· . j· no.
j.de coniu.ſeruo.q. ⁊ an mr̃ionium a ſeruo cõ
tractam · Secundo condicio · id eſt condicio
nis erroe qui impedit ⁊ dirimit · vt ſi credo cõ
trahere cum libera contraho cum ancilla. B
em̃ nullum eſt mrionium niſi exquo ſciui ip̃am
eſſe ancillam cognoſcendo ·vel alio modo con
ſentiam in eandem.j.de coniu · ſer · poſuit · et
de hoc in ſum ip̃ius · t· plemus dicetur · Ter
cio votum.duplex eſt ſeʒ ſolenne· quod impe⸗
dit dirimit · Item ſimplex quod impedit ſ̊ nõ
dirimit. . qui cle · vel vo · rurſus · ⁊· e· conſuluit
quod dic vt in ſum . e. c· ¶ Quarto cognatio ·
triplex eſt ⁊H vtraqʒ impedit æ dirimit · ſez car⸗
nalis:que hodie vſqʒ ad quartũ gradum tãtũ
extenditur . · de conſan · non debet · in ſum .
ipius · t· plenius expeditur · Item ſpũalis· que
triplex eſt. vna dicit paternitatis. alia frater
mtatisalia compaternitatis · quod dic vt no.
plene. · de cognac.ſpiri· Item legalis. que ſi⸗
militer multiplex eſt · vt plene dicet . . de co⸗
gna · lega· Quinto crimẽ · triplex eſt. quod
impedit et dirimit · primũ · ſi quis aliquã ꝑ ad⸗

ult erium polluerit ⁊ fidẽ dederit · ꝙ poſt mo⸗

tem peime eam in vxoeem ducat· Secundum ſ
de facto cõt raxit polluit· peobant hec duo
.de eo qui dux· in mri · quã pol.p adul· c· vl⸗
timo· Tercium ſi machinatus eſt in moetẽ pei
oꝛis ad hoc vt ſecundã haberet · vt · ᷓ. de con⸗
uerſi. infið · laudabilem · H· j· ſed Hnon ſuffi
cit ſcdᷣm gof·niſi ⁊ ſecundã polluerit viuente
peima· j· de eo qui dux · in mii · quã polb. ꝓad⸗
ult · c· ſup B· et · c.· ſignific aſti · quod dic vt in
ſum · eet · V. ⁊ idem intellexit · gof · ⁊ ſequenti.
SZunt ⁊ alia quedam crimina que impediũt
ſed non dirimunt. vnde verſus.
Inceſtus·raptus.ſponſate moeæs mulieris·
uſceptus ꝗpeie ſobolis.moæs plſ biterat ·
Vel ſi peniteat ſolenniter · aut monialem
Fccipiat · ꝓhibẽt hec coniugiũ ſociandũ ·
Inceſtus ſi quis cognouerit ſciẽter cõſan⸗

guineam ſuam vel affinem · xxxij · q · vij · ſi auis

viduã · ⁊. c· qui doemierit · ⁊. c. ocubuiſti: de H
j.de eo qui cog·ſan · vx·ſue. Naptus · ſc⸗

ſi quis rapuerit vxoꝛem alteriꝰ.xxvij·q.ij: ſta
tutũ · ſecus ſi puellam rapiat · vł ałs ſolutã. qe
uis lex inter tales mrim ꝓhibeat capitale
Pena inferat.vt· C. de raptu vir.l. vmcaæ de
epᷣis æ cleric raptozes · canones tñ admittunt
Pʒ Pnia pacta· vt.j.de rap.c.pe.æ vl. xxx vj⸗
qij . deniqʒ . et hoc intelligas ſi puella rapta
conſentiat · alioquin reddenda eſt patri.et po
teſt habere locum pena legalis · xxxvj· q· ij · de
puellis· ſi auteet.c.placuit. quod die vt ple⸗
ne no.j.de rapto.ſub rubeicella de pena rap⸗
toeis coæpoeum. ¶ Sponſate moes mulieris.
puta · ſi quis interficiat vxoꝛem ſuam.j. de di⸗
uoæc'. c·]· xxxiij.qij. admonere.niſi foæte ſit in
uenis ⁊ de ipius mcontinentia timeatur. e· q·.

interfectoꝛes.⁊æ. c.in adoleſcentia.¶ Buſ⸗a ceptꝰ

ꝓpeie ſobolis.ſcʒ ſi quis inſidiando mrimonio
vt coniugem poſſit peiuare debito et copiam
ſui ſubtrahere.omunẽ filium de fonte ſuſce⸗
Perit.xxx·q·j.de eo autẽ.de hoc.j· de cogna:

ſpirit/. quot eius ſpecies · et · J. quis ſit eff e⸗
ctus .· Moes p̃ſbiteralis. ſcʒ ſi quis pſbiten
interfecerit.j.de pñijs.c.ij. ¶ Vel ſi. peniteat
ſolen niter · vt dicut quidaz p illud.c. xxxiij.q.
ij· de his vero.æ. c antiqui. Et eſt rõ hm Plos
quia vouere intelligunt'. vnde ⁊ ſub regula ec
cleſie viuere debent. de · pe. di v. contrariuz.
et iudicantur perſone eccleſiaſtice.xj.q·j.ali⸗
ud · Hugo. vero ſcri pſit· quilibet penitens
contrahere poteſt matrimomium.niſi alicui ſit
miunctũ nomĩje pñie ne contrahat.hoc tñ fal⸗
lic ſicut dicebat in tribus caſibus. ſceʒ vxoeici⸗
dio. in raptu ſponſe alterius.⁊ in inceſtu.j qui
bus contrahere ꝓhiberur. &t eſt ratio.quia ĩ
his mrimonium ↄtaminatur.ſed ab his caſibꝰ

excipiebat adoleſcentes · ſicut ꝓbant jura in

ducta. S. e v. ſponſate.⁊. v. raptus· æ. . ince
ſtus · ¶ Rut monialem accipiat ſcz in vxoꝛem
xxvij· q.j· hy igitur. ¶ Deobhibent ſoec ſcʒ cri
mina.diuginm ſociandũ.ſubaudi · ſed non di⸗
timunt iam contractũ· vt S. e.v. ſunt et ala.
⁊ patet.de eo qui cog.conſ⸗ a8· vx · ſue. tranſ
miſſe. ꝙ;uis quidam contra aſſerant. di cẽtes
ſufficit legiſlatoꝛem H̊; ꝓhibuiſſe. C. de legi.
non dubium. x. di·vides. Sexto.cultus di⸗
ſpitas.vt ſi vnus ſit iudeus alter paganus vel
xp̃ianꝰ.xxviij.q· j.p totum.de Hhoc no · S. e. J.
quid ſit matrimonium.v.dinini Septio.vis

qe ĩ mr̃ionio requirit liber ↄſenſus· vt no.õ.e.

¶.qualiter·v·quid ſi pᷣmittat.ſʒ hoc itelligas
de vi ſiue de metu qui cadit in conſtantem.qð
dic vt no · S. quod metus cauſa.ꝗ qualiter me⸗
tus diſtinguatur. v. j. ⁊. ij. patet · .e.de mu⸗
liere·=. c. veniens.ij· in fi:⁊ no:ꝙ ſi mulier ve
niat benedicenda ante valuas eccleſie · ſz poſt⸗
ea neget ſe conſenſiſſe marito legitime ꝓbãte
matrimonium.non audiatur mulier ſme teſte ·
nec teſtis reci pitur ſi carnaliter Ognita fuerit
j.qui matri .· accu · pol· inſup · J. ſicut. ibi. ſie
poſtꝙ; legitimo tempe accedente ſemel etiã co
pule carnali oſenſit.⁊c.quod intelli 80 niſ inni
ta fuiſſet cognica.⁊ ante æ poſt carnis copulã
reclamaſſet. q̊ em̃ non putarem audientia de⸗

negandam. . e:conſult atõi:ante fi·et de eo qᷓ

6

cogno.ſag̊·vx · ſue·diſeretõem. H. j. ¶ Vbi
vero non apparet de reclamatõe.oſenſiſſe pee
ſumitur in fauoeem matrimonij. ſi carnaliter
fuerit co gnita: ⁊= ſic intelligej.qui ma.accu.
poſ.inſuꝑ · ⁊ adde quod no.j.e.q.fi.v.ſjʒ quod
ſupea dictũ eſt. Item ↄſentire peeſumitur ſi
longam moeam traxerit cũ marito·j. e· ad id
P.· ſed ſi incontineti aufugit.⁊ vult ꝓbare co⸗
actionem.non eſt ſibi audientia deneganda. vt
¶õ · x · ſeptimo.de G̊ no.õ.e..qualiter Shat'.
v· ſolutio · ¶ Sed nunquid coactio parentuʒ
impedit matrimonium et dirimitad hoc dixe
runt quidam · ꝙ ſi patre cogente conſenſerit fi
lius erit matrimoniũ.ff.de ritu nup. ſi patre.
quia non eſt cogendus. ff · de ri . nup. non eſt·
imputet ergo ſibi ſi conſenſit cum cõtradicere
poſſetſecus in filia que contradicere non po⸗
teſt· niſi pater dederit ei turpem ſpõſum vł mo
ribus ſuis indignum. vt. ff· de ſpon. ſed q pa⸗
tris · ⁊ ideo mine parentum ipᷣam excuſare vi⸗
dent'. J. t.j.ex literis.a. c. de illis. ij. Klij ſicut
Sof · dixerunt.ꝙ licet pater cogat filium cau⸗
ſatiue contrahere.peeciſe tamẽ non poteſt co
gSere.C.de nup.nec filium. ff.de ri.nup.nec co
Situr.et idem de filia ſcdᷣm canones quicquiò
leges dicant.Incurrit tñ filia vicium ingrati⸗
tudimis niſi voluntati patris conſe entiat· ⁊ peo
pter hoc exhereditari poſſet. in aut · vt cum &
appellatione cogno.. alicui · colł.vnij. ſuper
hoc vide quod no.de ſimili materi j.de ſecũ·
nup · ꝗ. vlt’. v.ſed nunquid. upeadicti lo⸗
quuntur de coactione iuris · ¶ Sed quid de
coactione facti· nam ita vel melius æ familia⸗
rius poſſunt parentes cõminari æ verberare ſi
cut extraneiergo non tenebit matrimonium.
vt · . t. · ex literis.nam ⁊ mine exhereditacõis
timeri poſſunt.de quibus foete ibi loquitur.⁊=
vide quod no.j.t.j:. quiò juris.v.ſi vero im⸗
pubes.⁊. S· qð metꝰ cauſa..qualiter metꝰ di⸗
ſtinguatur · v· inienio tñ. ⁊. . qualiter retra⸗
ctetur · ſub · J. quod autem fit metus cauſa · x.
peimus. Vbi em alicuius conſenſus liber re⸗
quiritur·debet omnis violentia æ coactionis
materia remoueri.vt· .e.cum locum.õ. de P
bationibus· c· penuł.S.de peocur.accedeng.
Minoe tamen metus impediret conſenſum mu
lieris ꝙᷓ viri · ar. xxxij:q: vj indignantur. quia
citius terretur æ fragilioꝛis ſexꝰ eſt. vnde mu⸗
lier a mollicie coꝛdis denominatur. xxxi q⸗
viij . I. ſed illud · verumtñ qe nec veriſimile ẽ qp
rater interficiat filiam eſi nunqꝙᷓ conſentiret.
vt patet in his que no.õ.de peeſumpt .ſub.ꝗ.
ſecunda diuiſio· v. alia nature; beeuiter bonꝰ
iudex examĩabit ⁊ determinabit inſpecka qua
litate pſonarum inferentium vim⸗ patientiũ
⁊ violentie ſeu coactionis.lo ci:tempoꝛis.æ aſſi
duitatis·mmarum ratificatõis.expeeſſe vel ta
cite continuatõnis diſſenſu. vtrum debeat vel
non debeat matrimonium iudicari· vt patet in
Hhis que nc.qq metus cauſa· ꝗ. qnaliter metus
diſtinguatur .· V. ſed hec a iudice.æ de iureiur̃.

ſub rubeicella de iura. volun. ſub · J. nũc rede⸗

undü . J. qñ ſit deferendu. v· quid ſi nã apparet
S. e · ¶. qualiter · H. Duincuntur. æ. H. ſolutio.

auo.oedo ſezʒ ſacer nam in minoꝛibus nõ

—

impeditur.vt no · S· qui cle. vel vo. ¶Q Mono

ligamen.id eſt vinculũ peioꝛis mrionij·qe liga
tus vni alteri di ungi nõ poteſt.xxxj ·q·j· quo
virginibus.xxxij·q:j· nupti e.niſi cui reuelet
inſtinctu ſpus ſancti:vt· j ·de dinoe· gandemug
F. quia vero.S.nec vlli vnꝙᷓ licuit· alioquĩ cõ

trahens infamis efficitur. S. de biga: nup· q

dic vt no · · de ſpon · duo ꝛ · J. . et · i · et · .· de ſe⸗
cũ.nup·ꝗ.vlt.¶ MHec licet viu ente peioꝛe de a
lia liberos ꝓcreare · xxxij:qniij·.jet ꝓ totũ
¶NHNec excuſatur quis obtentu alicuiꝰ ↄſuetu⸗
dinis · .· e. c· j·..de ſpon · du · ie⸗ obtetu
cõpoſitõis.S.de tranſact · c·fi · ¶ Hec obtentu
alicuius fragilitatis carnis:j·.e in pntia· vbi
habes qꝙ quatiſcũqʒ annis maritus abſens ſte⸗
terit expectãdus eſt.quod dic vt no·j·de ſpõ·
duoꝛ· J. an liceat · et de hoc.. e · J. quis ſit eff e
ctus.⁊.j.e.ſub:. vt aũt: ¶Decimo. hHoneſtas
id eſt publice honeſtatis iuſtici a. que duplex
Oſuenit eſſe· vna ꝓueniens ex deſpõſatõe que
tenuit . qð dic vt no · g.eſub rubei. de ſpõſa.
quis ſit eff ectus:G. eff ectus etiã is eſt·⁊æ ſeqñ
tibus· ¶ Erat æ alia que ex ſobole ſuſcepta ex
ſecũdis nuptijs habebat ꝓuenire · hHoc modo
ecce maria accepit petruũ in maritum⁊æ petrus
eam carnaliter cognouit · moztuo petro vel ce
lebeato diuoecio.ſi maria duceret ſecunduz vi
rum.æ ex eo ꝓlem ſuſcipet. ꝓles diungi non
poterat alicui ex ↄognatõe peimi viri ſczʒ petri
vſq; ad quartũ gradum.vt legebatur ex ·j· de
ſobole ſuſcepta ex ſecũdis nup.dilectus filiꝰ.
Iin nuptijs em̃ nonſolũ quid liceat de iure ſtri⸗
cto·h etiã quid deceat hm honeſtatez conſide⸗
randũ eſt. vt inſti · de nup· J. ſi vxoꝛ.⁊.ff.de ri·.
nup·ſiqua·ꝗ.ſi vxoꝛ.⁊.l.ſemꝑ.Nec erat vis v
trum ꝓles ſuſcipetur ex ſecdis nuptijs vel
ex coitu foenicario. vt legebatur ex · ij· de ſo⸗

bole ſuſcepta ex ſecũdis nuptijs ·q nobis· hm

hoc hodie coeri gitur.j·de dſa:⁊ affi.nõ debz ·
vnde nec hunc ti.in hac compilatiõe appoſuit
cõpilatoꝛ · quia nichil otrarium debet in com⸗
pilatõe hac repiri· vt· S.inpeima ↄſtitutione.
Jꝗ.ſane.̊ antiqua appoſui:qẽ licet ius nõ faci

ant.ratio tñ viget · vij · di · fuerunt. ¶ Vndeci

mo. ſenſus ſcʒ deficiens· vt in furioſo. vt dixi

5·e. ꝗ. in pein.⁊ habes· .e.dilectus.¶ Duode
cimo:⁊æ affinis affinit as em̃ peimi generis ſic

æ oſanguinitas ĩpedit et dirimit vſq; ad quar

tum gradum .· ſecundũ genul et terciũ ſunt re

mota.j.de ↄſang:non debet:et no.in ſumma.
e.t. ſub ru bꝛi. de affi · et · S. e .· J. V. item affini⸗
tas.et legiturxxxv.q v·c.j. ¶ Terciodecimo
ſi foeꝛte coire nequibis.quod dic vt no·j.t.j.
et de frig. et male · ¶ Sunt et duo impedimta
que impediũt mr̃ionium otrahendum. ſed nõ
dirimũt iam contractum. Vnde Xſus. ¶ Eecle
ſie vetitumnecnõ tempus feriaꝝ.
unt fieri Pmittũt facta tener & Du⸗
no:j·de mrio qᷣcto Otra inter. ecck. et
H¶.quid in eis·x· item licet mrim. C
a memoꝛeia tua non excidat·ꝙ ſi pꝛrimũ mrimo
nium nullũ eſt impediente oſan guinitate vel a

dic vt
S. de fe.

lio impedim̃to ppecuo ſecundũ non dirimet ·

Impedi⸗

num tñ

uis etiã ip̃m hm pendente lite ctum kfuerit.

aget tñ pniam Otrapens. qæ ius et eccleſam cõ
templſerit· et quo ad delmquentem ad tys Put

videbitur iudici carnale ↄmertium ſuſpendet
ſic intellige · · e. veniens · j· et c. cum aplica· et
I· de mri: Otract· otra inter: eccł. ex literis.
ultis etiã alijs modis ĩpediuntur nuptie
hßm leges que cum ꝓlixa ſint nec hodie tene⸗
ant . mebeanas fruſtra nolui occupare: xix· di⸗
qualiter diſſoluatur.vide.j· qui mrio.
ccuſa: poſ:et de diuoe vbi hoc plenius

expeditur. . “”Mä
V. aũt nihil de dotingentibus vtilibus et
neceſſarijs omittere videamur notandum eſt ·
ꝓ ꝙuis aliud ſint ſponſalia:aliud matrimoniũ
ponũtur tñ aliqn ſponſalia ꝓ mrimonio. vt · j·
e:ex lris · et mrim ꝓ ſponſalibus:vt· ie ·gema
et. . t. j. c. j. ¶ Vnde ſciendũ eſt mrionium
aliqñ dicitur miciatum· aliqñ ot ractum· aliqñ
ratum·aliqñ ↄſummatũ: quod dic vt no· õ · de
biga· ꝗ. quare bi gamꝰ· x· jniciatũ· q;uis quidã
dicant ipᷣm iniciari ꝑ verba de pntixxvij:q· ij ·
cũ iniciat · et hm iſtos iniciatũ et ↄtractũ des
eſt. Flij dicunt · ꝙ iniciatur ꝑ verba de futuro
ratificatur ꝓ verba de pnti:oſummatur ꝑ car
nis copulam:et hm iſtos ratum et ↄtractũ ide
eſt. ſed neutra indiſ.placet:qꝛ ꝑ ſponſalia inici
atur.p verba de pnñti contrahitur · in fide rati
ficatur:ꝓ carnis copulam oſummatur. Et ideo
dic ꝙ capłm ꝓxime inductũ mtelligitur nõ de
mr᷑̃io dtracto ꝑ verba de pñti·h̊ ꝑ verba de fu
turo:ꝓ que matrimoniũ iniciatur. ſicut ondi⸗
tur in· . ibi ſequeti: iuxta hanc diſtinctõnem·
ibi · poteſt et aliter diſtingui:et: c· ſequentibꝰ.
E iunge quod no.õ · de tranſla:epi:. cuiꝰ au⸗
toꝛitate ·v· verum mrim et ſequetibꝰ. Zed et
qnñqʒ accipitur conſummatũ ꝓ ↄtracto tin · j.
de coniu leꝓ: literas: Iniciatum vero eſt ali
qñ nudum. aliqñ eſt veſtitum · Nudum appello
n verba ſponſalioꝝ nude ꝓlata fuerunt: Ve⸗
ſicur ant tripliciter · ſeʒ fide vel iuram̃to pee⸗
ſtito quod idem eſt· aut areis vel pignoeibꝰ da
tis loco areaꝝ · quod ſimiliter idez eſt· aut anu
li ſu barratõe interueniente·quod dic vt no · jꝓ.
e:ſub rubꝛeicella de ſponſalibꝰ.qꝗ.quot ſint ſpe⸗
cies. ¶ Contractoꝝ aũt alind verum aliud ỹ
ſumptũ. ¶ Verũ e qñ mter pſonas legittimas
ad mrionium contrahendũ interuemt oſenſus
legittimꝰ de pꝛeſenti:ſicut no.õ.e ·. qualiter
cõtrahatur· v. Otrahitur. ¶ Deeſumptoꝝ ali
ud cõtrahitur ꝓ carnis copulam verbis condi
cionalibus vel indirectis vel coactis pᷣeeden⸗
tibus· vt patet in his que no.S.e..qualiter cõ
trahatur. v· ſolutõ · ¶ Fliud ptraductõnem
voluntariã: vt no.ĩ.e·i·ſolutio. ¶ Fliud p
ſubareatõem vel alias pᷣumptões. de quibus
plene no:õ.e.q. qualiter hatur · Y.· quid ſi di
catur. et · x · illud · ne hßm quoſdã ex diu⸗
turnitate tpis ſeu curſu vt in illo qui non rie⸗
clamat qñ puenit ad legittimã etatem. vt. jt.
· de illis.j:quod indiſtincte non placz.vt no.
j:t:j·quid iuris· v·quid ſi pubes contr axit
cum impubere: et ſequentibus. ¶ Zed ciuod

in

i

— 2*
=

— — — — — — —

ſupea dictũ eſt ꝙ p earnis copulam mr̃ionium
p̃ᷣſumptum inducat.intelligas qñ oſenſit ĩ car
ms copulam.ſecus ſi puella inuita æ renitens
defloeet· in quo caſu meritũ virginitatis non
amittitur.nec em̃ antea poteſt caro coerũpi ꝙᷓ
mens coærupta fuerit.xxxij·q.v.. j.æ· c. j·⁊·
·⁊.· ·t·j· Otinebatur. J. j.⁊æ..qui matri:accu·
poſ.inſuper · xvj.qiij.peima.in fine · j.·qj.con
ſtat verum ſi de reclamatione non appareat;
lenſiſſe pᷣſumitur in fauoꝛem mr̃ionij.j.de cõ
r-appode illis. æ c. p tuas.j.ti . j· de illis · ij.

quodð mecã. c·· ff· de ↄcub' · in ocubinatu-

C·de except · ſiquidem.õ· de ap· directe · ⁊ de
in intereſti· ex literis.ĩ.qui ma.accu.poſ.vi⸗
detur. adde quod no:S.e. . qualiter impedi
atur·. v.ſeptimo vis.Eſt em fauoeabile mri⸗
monium cũ de ip̃ius federe agic· ]. Deimo qe
in dupio ꝙ ipſo iudicat .vt.S.de ſen.⁊ re iudi.
c. fi.Secũdo.qæ lite non ↄteſtata recipiun
teſtes· S· vt lire non Oote.c.j· æ. c. qm. ꝙ.j Teij
ercio·qꝛ minoe eſt in iudicõ P peuratoeẽ
8· de reſti.ſpo.ex pte·m:mulieris. ?¶ Quarto
quia nõ tranſit in rem iudicatam · S· de ſen. = re
mdi.latoe· tenoe.ↄſanguinei · Qumto quia
Pater ⁊ mater ibi teſtificant ·qui.ma.accuſ.
poſvidet. Sexto.qe non recipit tranſactio
nẽ nec ſup ipſo ↄ ꝓmitti poteſt.S.de tranſact.
c. kieæ de reſti · inte · cauſa: . fi · Septimo. qe
Pena nõ apponit.j.e.gemma.quod dic vt no.
5· e.ſub rubeicella de ſpon.. æ vnde dicantur.
v·h nunqd. ⁊. vᷣ·ſed quare·.¶ Octauo:qæ filis
agit ↄtra pꝛem.j.e.nõ eſt nobis. Mono.· qe
feſſio nõ pᷣiudicat·.de eo qui cog. ↄſan. vx.
ſue · ſup eo·quod ve eſt in pindicinz mr̃ionij
vt ibi· abs ↄtra.j.de clamde.deſpon· c · ij De
cimo ·quia ſub dditione impoſſibili ↄtractũ te⸗
net · vt no. j.de Odi · appo.. que ðditio.v. ſed
opponie Vndecimo.qe teſtes de auditu red
dentes cauſam aomittunturj· de conſang tua
Duodecimo· ꝙ aliqñ vnus ⁊ idem ſit accuſa⸗
τ teſtis- xxxv. q- vj ep̃s in ſnodo ac.ð pa
rentela.S.de teſti·cogen.pᷣterea:· Tredecio.
qe in fauoꝛem eiꝰ pᷣfertur opinio veritati.j. q̃

fi· ſint legit.ex tenoee· Decimoquarto.qe æ
veritas pꝛefert opiniom.j.qui fi:ſint leg.per

tuas. Batum dicit' matri moniũ in fideles

tm̃ · vt no·j de diuoæ.. quot mõis. i:ſinautezʒ

alter· ¶ De ↄſummato no. z. e · v. Pſumptoeũ ·
⁊· J.quid ſit mrim̃.v.indmiduam· 1 Quis ſit
effectus iniciati:ſiue nudi·ſiue veſtiti·diciꝰ. ꝗᷓ̊.

ſub rubeicella de ſpon. I. qᷣs ſit effectꝰ Quis

ſit effectus ↄtracti.ſiue veri ſine pᷣſumpti ⁊ eti
am ↄſũmati · dici. S.e. J. quis ſit eff ectꝰ. q̃ͥs
ſit effectus rati.G̊ reſeret dominus archana ab
ſcondita·In mrimonio em̃ notant duo: ↄiũctõ
ſeʒ animoꝝ æ iunctio coepoꝝ · LDeima ſcz con
iunctio animoꝝ ſignificat caritatẽ que ↄſiſtit
in ſpu inter deum ⁊ iuſtã aiam. Secunda ſez
Diunctio coæpoꝝ ſignificat ↄfozmitatem que
Oſiſtit in carne inter xpᷣm ⁊ eccleſam. vt· S. de
biga · debitum. ⁊ Gq̊ intelligas de mr̃io fidelinz
cum em̃ baptiſmus ſit fundam̃tum ſacramẽto⸗
rum· vt no.õ·de pᷣſbi.nõ baꝑt· . j· patet ꝙ in
pagano vł iudeo h;̊ cadere nõ pñt.intelligo gꝰ

ꝙ in vnitate animoꝝ fidelium cauſa mũimonij
facta· virtute ſacramenti baptiſm coopante-
ambo ſib vniantur deo in fide katholica. vt ſic
ſint duo animi poſt taleʒ diunctõem vnmti . vnꝰ
animꝰ in fide vna · ſicut poſtea in diunctõe co⸗
poꝛꝝ vna caro efficiunt. vt. S. de ouer · Diug·
ad apł icam· poteſt ergo ſponſus ante diuncti
onem coæpoꝛ alio muito religionẽ intrare ge
non ſoluit ſacramentũ vnioms dei vel fidei. hH
potius augmentat ·nec ſoluit legem h adĩplet
ſicut ⁊ criſtus deſponſando eccleſiã nõ venit le⸗
gem ſoluere ſed adimplere · Verum poſt diun⸗
ctionem coæꝑm B nõ poteſt.qe nec ↄfoemitas
que ↄſiſtit in carne inter xp̃m ⁊ eccleſiam rũpi
valet.hoc iĩ git ratificatio opatur. vt ſacramen
tum fidei ſcʒ baptiſmꝰ. inter fideles ſemel ad⸗

miſſuz i · receptũ.nũq; amittat ſeu aliquatenꝰ
eneruetur. immo ratũ. i. firmũ efficiat cõiugij

ſacrametũ ſcʒ intm̃ ſeu tam indi ſolubiliter. vt
ipᷣm ſacramentũ cõiugij vmtum in fide catho⸗

lica illo ſcʒ ſacramto pdurante. ſubaudi inter
illu qui in fide remanet 2 deum. ſiue illo pdu⸗

rante ſcʒ deo.i.q;diu deus durauerit pdurz i·
durabiliter pſeueret. ſic intelligas ⁊ exponaſ
I· de diuoe .· ᷓto· ¶ ¶Ex his patet quare ↄiuges
dicantur ſocij diuini æ humani iuris.vt.õ. e.
quid ſit mrimæ de ſimili materia no.S. de ele⸗
cti · ¶ vtrum mutari.⁊.S.e.. ⁊ quare Sbatur.
v·ex h tñ ꝙ dixi·⁊ G vnio de qua locutus ſum
peobatur ·5̊.de cele. miſ· cum marthe. J. veꝛ
inter opiniones.æ de ſum.tri:æ fi.cathoc.fi.
Liqt ex pᷣmiſſis ꝙ mri m̃ dicit pfetm̃ ſignifi⸗
catõe poſt carnis copulam:nam ſicut inter cõ⸗
iuges eſt diunctio voluntaria æ naturalis id ẽ
anmimo ⁊ coæpoꝝ·ſic eccleſia xpᷣo copulatur
volũtarie · qe idem vult cum eo:a natura. quia
ed h̊ vt eccleſia xpᷣo copulet.idem naturã hũa
ni generis aſſumpſit · vnde ſponſa ſponſo cũ ca
ritate ſiue ſpũaliter.ac nature ↄfoemitate ſiue
coepaliter:copulatur vt no.S.de biga· . quar
bigamus· v.tercium.æ. v. ex his: ⁊ ſeqntibꝰ.
x.matrimoniũ ĩeſu filij dei viui· æ ſeqñtibꝰ
ff Sed ⁊ ante carnis copulã dicit pfectũ ma
trimomũ ſanctitate licet nõ ſignificatione. qᷣ

ſummatũ·æ ſeqñtibꝰ Vltimo no.eſt ꝙ ma⸗
trimonioeum· Fliuð perfectum æ non con⸗
ſummatũ· vt no:·e. v· ꝓxi· liquet ex pmiſſis.
Fliuð pfectũ ⁊ ↄſummatũ · S.e · v. liqt ex p⸗
miſſis Item aliud legittimũ = nõ ratum. pu⸗
ta. inter infideles ↄtractumlegittimũ eſt ſi le
Sali inſtitutõe vel ꝓuincie moeibus nõ tñ con
tra iuſſionem dñi contrahit.ſed nõ eſt ratum-
quia ſine fide ſimt. Vnde augꝰ.non eſt ratũ cõ
iugium quod ſine deo eſt · xxviij.q:j.c.j · H. itẽ
augꝰ. Eliud ratum et non legittimũ. puca.

dic vt no · 5. e. J. quid nena aũt nõ

nñ inter infideles æ le gittimas pſonas.ſed ſme
legittima volnntate ſiue ſolenmtate otrahit.

quod clamdeſtinum appellatur.vt no· j. de clã
deſti · deſpon . J. quot oi mlins legittim
* ratum.puta· inter fideles = legittimas pſo⸗
nas· cum debita ſolennitate ↄtractum. de qua
tetigi ·S.e· q. qualiter contrahatur· S. quid ſi
dicat · habetur HB diſtinctio·xxvij.q.j.. fi⸗

SH· vbi auũt·

De deſponſatõe impuberum· Hubeica·
Via in ſponſalibus æ mr̃imonijs de
quibus tractauimꝰ etas certa deter
minata eſt tam legibus ꝙᷓ decretis
vvt. j. e.c. ij· vt ad eam declarandam
materi am bebeamus.de deſponſatõe impube⸗
rum i · pupilloꝝ videamus. Vel ſic · diximꝰ · Z·
de ſponſalibꝰ in genere · nunc dicamus in ſpe.
æ ſic videamus de deſponſatiõe impubeꝛ· di⸗
ſeutientes Quis dicat impuben⸗ St vnð
dicatur. &t qualiter peobetur pubertas ·
St q ſp

nſalia in impuberẽ cadunt/ Quid
juris ſi aliqui eratis diſparis inſimul ↄtraloãt·

4 Vis dicatur impubes.æ quidem impu⸗
pes dicit quis reſpectu puberis· et ecõ
uerlo. cum ↄtraria ſint hec duo · vno ex his
contrarijs ꝓbato. ſatis eſt de reliquo facta fi⸗
des. vt. ff. ð his qᷓ ſui iu · vel ali · ſunt. l. j· ⁊· ff. ð
ꝓcur̃ · pop· J. ſi ſtipuletur· Impubes auũt e ille
qui adhuc non ↄpleuit· xiiij annos· pat re deſti
tutus.talis tñ pupillus magis ꝗpeie appella.
ff. de verbo.ſigm. pupillus· de quo ps· iudica
re pupillo æ humili:oæphano tu eris adiutoæ;
Dubes vero eſt exquo. xinij · annũ compleuit·
h̊ᷓ in maſculo.Eemima em citius pubeſcit·. qe in
xij.anno.xx.q·ij:ſi puella:ij·q: vj:· diffinitia
Et eſt ratio hm pla.quia citiꝰ creſcit mala her⸗
ba ꝙᷓ bona. Flij dicunt · ꝙ frigidio? homo de
mundo.calidioæ eſt calidiozi mulieri de mũdo.
æ ideo mulieres minus viuunt. æ citius conſu⸗
muntur · ꝙᷓto ĩ git facilius æ citius ↄſumunt·
tanto citius pficiunt æ creſcũt. Vel dic ꝙ& mu⸗
lier eſt calidbioe æ ingenioſioe homine· vnde ka⸗
cilius impetrant veniam etatis. quia in.xviij·
anno.æ homo in.xx· C. de his qꝗᷓ ve: eta · impe ·
l. ij. Verum quo ad mr̃imonia ptinet · cum faci⸗
ius ſit pati ꝙᷓ agere· beeuis ⁊ plana rõ rddi p̃t
Et notres etates: infantiã:.impubertatem.
⁊pubertatem.Infãtia vno ⁊ eodem die incipt.
quia in peima die oꝛtus ·:a deſmit in ſeptio an ·
vt · C.de iure delib'ſi infanti .j.e.litteras · et
c.ſe.·Impubertas vero ſeu pupillaris etas
eadem die incipit ſcz in ſeptimo anno · ſed di⸗

uerſis diebus deſmit · quia. xij anno in muliere

æ xinj: in homine terminatur . vt;S. e · J. HM. j.
ꝓbatur inſtit.de nup· in pein. ⁊ quibus mõis
tu · fi: in pein. Dubertas diuerſis tempibus
incipit.quia in muliere in.xij · anno:in maſculo
in · xiij. ſed eadem die deſmit · ſez in. xxv · anno
vt. C.ſi minoe factꝰ ma.ſine decre · factaʒ ali.
coufir.l.vlt.⁊ inſti.de cur̃.? · j. ⁊ B̊ poteſt di
ci pubertas ſemiplena:nam plena pubertas ẽ·
xvnj. annoꝝ: vt no.j.de frig· qqualiter ⁊ qñ·
F fans ergo æ pupillus ſub tute
la conſiſtunt· pubes ſub cura:vt in dictis con⸗
coꝛ.vnde tales ſine tutoeibus vel curatoꝛibꝰ
in iudicio eſſe non poſſunt.vt no/õ:de iudic . J.
que ſunt neceſſaria.:mĩoꝛes 4 ESt no · ꝙ hec
nomima pupillus. impubes:idem ſignificant·

vt patet S:e · J. Hc· j⸗ Item pubes· adoleſcẽs.

adultuſ· idem . vt pateti.de ſpom c.fi:⁊.c/ve

niens· j· .c. j: c⸗ puberes;

„

T vnde dicatur . a pubere i. pudentia co⸗
poꝛis · H eſt pudoee ſiue verecũdia qua af

ficiebatur is qui inſpiciebatur an barba infeni
oe adhuc pũgerz. vt dicaz · ]· e . J. ⁊ qualiter ·
patet · . e. puberes · H · .· vel dicitur pubes a
ꝓbitate animi · qe tũc ita peo bꝰ eff icitur ꝙ co
ire poteſt · ſeu virum pati · vnde homines dicut·
puberes· æ mulieres viripotentes · vt inſti · de
nup. H· j. ⁊ Patet. · e · Y · iij · · J. ſequenti .
T qualiter ꝓbetur pubertas ·tribus mo⸗
is8. Deime · ꝓ aſpectum coepis· antiqᷣſ
ſimo em̃ tempe inſpiciebantur loca ſecreta ſeu
barbe inferioeꝛes an barbam pungerent vel la⸗
nuginem ducerent · tunc indicabatur pubes
non aliter:que peobatõ iuſtiniano impatoei in
maribus · quẽadmodum antiquitati in feminis
viſum fuit· aperuit pudibunda · ⁊ iðᷣo bene pu
tauit di gnuz caſtitati ſuoꝝ eſſe tempoꝝ vt ta
lis ꝓbatio deberet per omnia auſuflari.vt.C.
qñ tu. vel cu· eſſe deſi· indecoꝛam inſti · qui⸗·
mo.tu.Fi. H?.j. Hanc aũt dicunt doctoes ob
ſeruandam etiam hodie quo ad mr̃imonia con
trahenda. ſic mtelligunt· J.e.puberes: ⁊ hm
hunc intellectuz ſic ex pones · v· certũ eſt aũt ·
autẽ ꝓ ſed · ſed illi qui ſie extimant · ſcz ꝙ Pnu⸗
merum annozum ꝓbetur pubertas. male inel
ligunt æ falſo.quia certum eſt eum ſcz ſolu pu⸗
berem eẽ æ non alium.qui ex habitu coæpoeis.
zc. æ peo his videtur expeeſſum ius:j· de friS·
qp ſedem ſed rñde vt · · e · Htercio · ad finem.
Salua honoeifi centia maioꝝ meoeum hB puto
repeobandum. quia leges pᷣcedẽtes ↄtradicũt
ſed ipſi reſpondent ip̃as locum habere qno ad
tutelas æ curas:nam a in mrimonio inſpicitur
mulier. vt · xxvij·q·j.nec aliqua·S.de Pba. ⸗
poſuiſti · ⁊. c.pe · H. non obſtant nam illa ĩiſpe⸗
ctio non fit ad ꝓbandam pubertatem ſed vgi
nitatem· æ illa inſpectio etiã aliqñ fallit · qe ve

ibi dicitur manus obſtetricumi matronaruzʒ

inſpicientiũ.an illa de qa queritur ſit coæru⸗
pta · æ oculus ſepe fallitur.⁊ de hoc · .· de fris.
no. ſic ergo male diceret decre · puberes · certũ
eſt aũt. cc. ⁊ etas certa in legibꝰ ſtatuit ad ma
trimonium contrahendũñ ſczʒ. xij· annoꝛ in mu
liere · xiiij · in homine.vt inſti · de nup· in peinc ·
æz ff. de ri · nup · minoꝛem· ⁊ de concu. l. in fi.
ſed ipſi dicũt aliud hm canones· certe ĩmo idez

vt patet. S. in pein. huius ſumme · S. eit . ⁊· · ð

regu.cũ virum.⁊.c·ſignificatũ·nam hy dieun
tur anmi diſcretõis. vt ibi. ⁊· e· cũ te. ⁊· . eꝛ duo
ſed foete dicẽt illud in matrimonio ſpũali·ĩ car
nali em̃ hoc ſolũ attenditur an poſſint ſimul cõ
miſceri. vt · · e. de illis · ij . ⁊. e · vl · ⁊ ex iſpectõe
̊ indicatur.⁊ fit ꝓbatio annoꝝ·e. atteſtati⸗
ones. ſic aliud in ſpũali.aliud in carnali: ĩmo
certe ⁊ in carnali multo foetiꝰ. vt · · c. · q̃d
em̃ diceret hm magiſtrũ meum ſi mulier pilos
inferioeis barbe ſibi eradicaret et planaret ſiẽ

quedam faciunt vt iuniozes appareant · æ hee

hm ipſos inppetuum puberes nõ erũt niſi foꝛe
te pariant:a ſic hm ipſos niſi partuʒ habuerint
contrahere non valent. vnde nec virgines dici

poterunt · quod eſt ſatis a bſlurdum.vt apparet

in his que no.S.de biga.⁊ patet.õ:de cle · con.

ꝛu·ſane j. æ ſic opinio iſta ſcʒ ꝙ p numerum an
noꝛum non ꝓbetur pubertas peſſima videtur

7

mihi erronea ⁊ deteſtabilis.na ſaltẽ numero.
xxv· anparcere debuerunt.cum dicat lex quo

Oſenſum patris requirit in mrimoniũ otralen⸗
Do·ꝙ ſi filia maioe xxv· annis cum intm ipam

Pater maritare diſtulerit.vi tam turpem elege⸗
rit vk ſine oſenſu ſuo nupſerit. non eſt di gna ex
heredatione. vt in aut. vt cum de appel.cog.
ꝗ.ſi alicui ex peedictis.colł. viij · poſita. C. de
inoffi · teſta.aut · ſi poſt.xxv ammos.nec ob· j.e.
de illis . ij . reſponde emm. vt no..e.ꝗ.ſe..ſi
vero impubes. Itez nec ob·. j· e · c. vl. quia quod
dicit poterunt diungi.ſubaudi æ hoc factũ fu⸗
erit . als de HB oſtare non poſſet · qe multi maio⸗
res inneniuntur qui contrahere nõ poſſunt · et
ideo dicit in fi. ꝓ licet circiter.xij.annos habe
ret.non tñ ↄſtabat an malicia ſuppleuiſſet eta⸗
tem · qe nihpil ꝓbabatur de carnali copula.Nec
ob. ·e.atteſtatões.qe ꝙ dicit inſpectis.expo⸗

ne. i. Pbat ionibus eoꝝ receptis ⁊ inſpectis.

inſpectis in facie non in inferioei barba. in ea
em̃ non eſt veriſimile ꝙ; papa inſpiceret.Vel p̃t
aliter intelligi · vt dicaz · . Vt quid tm̃ inſto· cũ
omnes decre. dicant pfectam etatem legitti
mam ⁊ annos nubiles.xij.annoꝝ in muliere.

„

⁊·xi iij· in homine.vt.ĩ.S̊.ſecundo. Nec ob.ð̊

cre: puberes:quia aliter intelligo. vt dixi · J. v·
tercio · Di co igitur hunc peimũ modũ ſcz de in
ſpectione coepis nec neceſſarium nec ſeruãdu.
nec ipᷣm vidimus noſtris temꝑpibꝰ tractari.nec
foete ꝙᷓtum ad h̊ de quo h̊ queritur eum vide⸗
bimus obſeruari.æ ideo dicem⸗ ip̃m p deſue⸗
tudinem inumbeatũ.qe p deſuetudinem.l.= eõ
ſtitutio aboletur.vt no.S.· de conſue.ꝗ.qualit ·
J. ⁊ de virtute.⁊ G intelligas de inſpectione
barbe ĩferioꝛis.nam ꝑ aſpectũ ſupioeis induci
tur nõ dico ꝓbatio ſed p̃ſumptio:ff. de mino.
minoę.xxv· an· p aſpectum talis que aliqñ re⸗
leuat ip̃ᷣma Peobatione.aliqñ non.hm ꝙ euidẽ
tia oſtendit. vnde qñ ꝓ eo peeſumitur debz ad
uerſario ꝓbare ipᷣm maioꝛem foee.vt · ff. de
ba.eũ qui ·et no.õ.ð reſti.in integ. . cui mĩo⸗
ri · ⁊ ꝓba..quot ſunt.v.itẽ ſi mioe. B ĩtelli
Sas qtũ ad ꝓbationẽ pubertatis quã ex lanu⸗
gine oſiderandam dicũt · vt imuit.c. puberes.
ſecus ſi queratur de membei defectu vel impo
tentia coeundi.vt no.j· de frig. . fi.· fi · ⁊ B
bonus iundex diligenter conſiderabit.Secũ
do inducitur ꝓbatio ꝑ numerum anno ſcilz
xij.in muliere · xiiij. in homine · vt. S. ꝓpxi. dixi·
⁊.· ·e · v.tercio.⁊ peobat.j.e.literas.⁊.c:cõ⸗
tinebatur. H· j · J. j.æ· c de illis:a nobis.de il
lis. atteſtatõnes.duo ꝓueri.a.c· vlt.⁊ expeel⸗
ſim · S· t. · c. vlt. ibi.cum qua nec fuit ven ma
trimoniũ ex foema cõtractus.q.d.ſi verba de
pñti interueniſſent·. tenuiſſet pemũ matri moni
um ⁊ nõ ſecundũ. exquo erat legittime etatis
quia adoleſcens. vt.õ.t.j.c.penł. z expeeſſius
ĩ·qui matri.accu.nõ poſ.inſup.⁊ ff.de ſpon.
in ſponſalibus:ij.⁊. ff. de ri · nup I- minoeem.
ideo ſi minoe.xij·an· vxoe traducatur.dicit⸗ im
matura· ff. de do· inter vi.⁊ vx.cum hic ſtatus.
y·ſi quis ſponſam.ad idem.ff.de Ocu.·A. j. in f.
Ideo etiam dieit ꝙ pley qʒ ante adultam ecatẽ
voluntas alicuiꝰ circa tala diſcerni nõ poteſt

Ie.c.j·videretur tñ ſpectandꝰ numerus. xv.
an. dicit em lex⸗ qui vehementer citius nup⸗
tias cõtrahũt · nõ minuſ xv. an. ad H ꝓcedũt.
vt in aut .· de tpe non ſolu. pecu · ſup do· J. gene

raliter · v· ⁊ ſiquidem.colbł · vij. Sed die q; ibiñ

fit ꝓHibitio.ĩmo frequens ↄſuetudo hoĩim de
notatur.vnde nõ dixit non ꝓcedant · ſed nõ ꝓ⸗
cedunt.qd·ita fit· nos tñ ↄnderare non debe⸗
mus quid fiat.ĩmo quid fieri poſſit æ debeat·
vt ·S.· de elect. cũ cauſam que inter p̃ſbiterum

A· quia igit · Vnum tñ no · circa hanc mate⸗
riam: ꝙ licʒ px numerũ annoꝝ; Pbetur quis pu
bes quo ad hoc vt poſſit in alium mrimomali⸗

ter oſentire · qꝛ talis conſenſus firmatur cõſti⸗
tutione canomica. vt ꝓbant iura ſuperioea. nõ
tñ eſt talis ſemper potens in ope · vt patet in

his que no.j.de frig. . fi . vbi aũt maſculus
maioe eſt.xiij.an.æ ſeqñtibus. Tercio ꝓba

pubertas ipᷣo facto ſeu p rei euidentiam.lcz qe
malicia ſeu viripotentia aliqñ ſupplet quod in

etate deficit.puta· adoleſcens ↄgnouit puellã
carnaliter· hinc em̃ qꝙuis puella mino⸗ ſit xij·.

an. pubes iudicatur · vt · j. e. Otinebatur. M. .
2 FG. j. æ. c. a nobis · 2æ. c.de illis. ij.⁊. c. vlti. St
vocatur hec pᷣuentio aliqñ malicia. vt.j.e· de

illis. ij. æ C. ſi minoe ſe ma:di. l.iij · Fliquãdo

20

Peudentia vel mduſtria. j.e.tue.Fliqñ vrripo

tentia · ff· qñ dies le.ce.l.penł.æ in hoc caſu ſi
vir dicat ꝙ ↄgneuit vxozs. a vxo⸗ neget · ſtat

verbo viri iureiurando firmato. vt in dicta de
cre· otinebatur. ⁊. c·duo pueri. ante fi. v· cũ
vero vir·⁊.xxxiij· q.j.ſi quis acceperit. niſi mu

lier ꝓ aſpectum cospoeis peobet ſe virginem.

ſicut dixi. S. v· peimo?Sed quare exigit jura
mentum viri in illa· otinebatur. cum ageretur
contra eum cõtra illud.vj.q.uj.actoe. Dicũt

peopter periculum anime. quia de tanta re ſe⸗

8nius agendum non eſt. vt.xlij. di.quieſramꝰ.
immo cum omni diligetia inquirendum. vt · .
t·j.conſultationi.⁊ dicam. j. de clamde. deſpõ.
ſic etiam intellige..e.atteſtatões. Vel die ꝙ
m decre· ↄtinebatur ideo exigitur iuramentuz
quia cum mulier ñ ↄpleuiſſet · xij. an· de jure cõ
muni fundat itentionez ſuam. nam peeſumptõ
iuris eſt ꝙ non ſit pubes.⁊ ideo exigitur a vi⸗
ro iuramentũ.quia ſic obtinet de iure.ve no..
vt benefi. eccle· ſub· ꝗ. datur B æ alia regula · ſi
em̃ compleuiſſet· xij:an. mulier nullatenus au⸗
diretur. vt.j.qui matri.accu-non poſ. inſup·
I· e · de illis. Nec etiã creditur verbo viri = mu

lieris ſi dicerent ſe adinuicem non poſſe pmiſce
ri: vt no· . de frigi.⁊ ꝑ ̊ ↄfundun qui dicunt

pubertatem annoꝝ numero nõ peobari.vt di⸗
xi · S. C. j. ſic ergo intelligo decre.puberes . Pp
eam hec omnia ↄpeobantur. Tria em̃ dicit in
cres partes diuiditur. In peima oſtendit vnde
dicitur pubes non qualiter peobetur. 2 durat
vſqʒ ad . J. quidem jn ſecunda ponit vnã ſpecie
pꝛobatõiſ.⁊ durat vſqʒ ad: ꝗ.ceteruz. In tercia
ponit aliam ſpeciem. vnde ſic expone· pubes.
cpPudentia id eſt pudoee ſeu verecundia. quia

HB loca ſczʒ inferioea ſeu ſecreta non nommanda

tunc peimo ſcʒ quando pubes eſt lanuginẽ du⸗
cunt id ẽ piloſitate. continua.ꝗ.in hunc modũ.

ſu bandi ſuper verbo illo ducunt · B em̃ modo
antiquiſſimo tempe ꝓbabatur pubertas · vt di
xi. . v. permo · aut P ſed · ſed hodie non obſer⸗
natur is modus immo ſicut quidam ſubaundi
canones pubertatem exiſtimant.i:mediam viã
ↄſderantes ; hm naturam ⁊ ſolitũ curſum eiꝰ

vReriſimiliꝰ videtur·pubertatem certo numero
annoꝝ determinant⸗ita nos exiſtimamꝰ · id ẽ
eum eſſe puber em iudicamꝰ · qui · xin xc.pube

ſcat · i · lenn fine⸗ ducat · Diceret quis ergo an
xiiij· an. nullus maſculus pubes erit · continua

Y. aut h.h qui ita dicerz male ſenti ret · nã ali
qñ virilitas ſupplet etatem in Homie · viripo
tentia in muliere · ideo certum eſt eñ puberez

eſſe qui ex habitu coæpoꝛis ſcʒ virilitate animi

pubertatem oſtendit ſcz peuidentiã rei · qe co⸗
gnouit aliquam mulierẽ· ꝙᷓuis minoe eſſz · xinj·
an. æ ſczʒ ideo quia virilis eſt in opeꝛe· Patet ꝙ
generare · æc. ⁊ ſubaudi mulieres carnaliter co
gnite a ocipientes · a ſic viripotentes puerpe

ſunt. i. puberes indicantur ſiue pueros parien
tes ꝙ;uis ſint minoeesxianmmis:que in anmms
pnpnerilibus · i· infra · xij· an. pariunt ſꝛ ſic patz ꝙ
leges ⁊ canones in etate nubili certos termi⸗
nos poſuerunt ſcʒ vt vltra xij · an · in muliere · k

xinj. in homine· pupillaris etas non valeat ex⸗
tendi · ſed bene aàdmittũt ꝙ tum ad mrioniuz
Ptinet citius terminetur · vt patet · S· in peinc ·
iſllus. YS · · ff.· qñ dies · le · ce · l · pe · lc patet ꝙ
Hunc numen cauſatus eſt pꝛeto · vt no · .· e · J·
Px · v. ꝙ aũt dixi · nec obſ. ſed potius ↄcoꝛdat

· de frig. ſedem. expone em̃ quod i bi dicit · ſi

cut pner qui non poteſt·i:non pᷣſumitur poſſe ·
reddere debitum. æc. ſic ſubaudi etiã adulti. lz
ꝓ ipſis pᷣſamatur quo ad pubertatem.qui tam̃
impotentes ſunt ſcz naturaliter vel accidenta⸗

liter. ſicut mẽ titulus tractat · minime apti · c·

1. Ergo peimus modus ꝓbandi pubertarez re

zꝛobatur tanqꝙ; verecundus. licet ad peobãdã

„

virginitatem ł artatõem vel frigiditatem ſeu

defectum membꝛei admittatur. vt patet in hys
ĩ.de frig· ꝗ.vł.v· ſi vero im
potentia femine. a. c. gof · vero·Secundꝰ ad
mittitur pter pſumptionem iuris ⁊ de inre ·
vnde exquo ꝓbatus eſt numerus annoꝛ · pſu⸗
mimns ꝙ poſſunt adinuicem cõmiſceri·mſi cau
ſa fri giditatis aliud contingat. vt no · · de fri ·
æ male. ꝙ ſedemſin minoꝛiĩ aũt hoc non peeſu⸗
mitur mſi peobetur.vt in dicto · c · ꝙ ſedez · Vñ
lud. delictum omne cadit in pupillum peeter
delictum carnis. ut.j · de delic · pu · c . j· ideo non
potelt accuſari · l. iuł · de adult · ſed maioꝛ · xiiij ·
an. ꝙᷓuis mmnoæxxv· bene tenetur . vt . ff · de ad
ult. ſi minoæ ſie tenetur dupliciter mino? an.
vt.· de ꝓba· in pnñtia· ꝗ. verum · Di. tñ B inter

plenam pubertatem a ſemiplenam . vt no. . de

fri.æ mał.q. qualiter æ qũv vbi aũt maſculꝰ.
adoleſcens vero ſi accuſatur·.l.iułl · de adulter ·
quis depeehenſus fuerit cum virgine deſpon⸗
ſata alteri ſed minime ↄgnita.non ꝗpter h cõ⸗
uictus creditur:qe ⁊ ſponſa adoleſcentis licet
ab eo temptata fuerit non efficitur vxo⸗ ſi eua
ſerit virgo· vt · S.Dt.j.c· vl.a..e.atteſtatõnes·
hoc ꝓbatur ꝓ aſpectum coepoꝛis · vt dixi· ᷣ·

v.peimo. caneat er go ſibi ne coeruptam attẽ⸗
ptet· quia tunc pᷣſaumptio eſſet iuris ⁊ de iure

ꝙ eam cognoniſſet · quare dtrarium peobari ñ

poſſet niſi cauſa fri giditatis allegaret' pꝛo⸗
baretur · hin ꝙ no. · de fri · ⁊ ita licʒ ałs dica q;

peeſumptio iuris ⁊ de iure non admittat ꝓbati

—

onem in cõtrariũ· vt no.S·de peeſump· ꝗ· quot

ſpecies · E· alia iuris de iure · Btñ his duobꝰ

modis tm̃ potelſt impeobari · vel dic hm H ꝙ eſt
pꝛeſumptio iuris ⁊ de iure · vt qñ non allegat
vir ginitas vel frigiditas · aliqñ iuris tm̃ vt qe
virginitas vel frigiditas vel maleficium com⸗

peobatur · Tercius vero modus ommino ad⸗

mittitur qe certus eſt ⁊ nunꝙ fallit quo ad ma⸗
trimonia· quia in virili ſiue in viripotente non
deficiunt tria bona matri monij de quibꝰ dixi
· c. j· ꝗ. æ quare· ⁊ ideo dicit decre· puberes
certum eſt aũt.æc · qᷓuis dominꝰ azʒ · in hoc ca⸗
ſu ↄtradixerit.dixit em̃ in ſumma ſua de nupti
is · ꝙ ſicut cognatõ impedit mñionia. ita etas
vnde non tenebat mrionium ꝙᷓuis eſſet duplo⸗
mate vſa mulier · non ob. ff· de ver · ob · Otinuꝰ.
ĩmo debet puniri de ſtupꝛo qui violauit eã · vt
ff. ad. l. iuł· de adult inter liberas · H j· et
q. j.ſed male dixit vt patet · · V· tercio · ⁊ · JG.
ſeqñ · · ꝙ autem · èM
T que ſponſalia in impuberem cadant·
⁊ quidem de futuro tm̃ non de peeſenti

ſi pupillus ſit · in infantem vero milla cadunt
ſponſalia.i. minoæeez ſeptem annis· vt no·S·. de

ſpon.ꝗ. quis ſit effectꝰ. ꝓhibetur tñ diltincte

ne coniungantur ante pubertatem . J. e · vbi . qůᷣ

intelligas peohibitũ etiam ꝑ verba de futuro

&t eſt ratio ꝓhibitionis·: qe non poteſt ratifi⸗

cari vſqʒ ad pubertatem vt Ppatet j. .quid iu⸗

ris · vnde ſi non ſequantur ſpõſalia adoleſcens
foete multas amiſt vxoees a puella multos vi
ros. cum hincinde tota oſanguinitas denege ·
vt · S. de ſpon · J. quis ſit effectus⁊ patet · .e ·

continebatur · in fi. St G̊ͥ no· ꝙ ſi ſponſa minoe

vijan. traducatur in domũ ſponſ·æ ibio. vij.

annos adimpleat. tacite ratificant᷑ ſponſalia ·

q;uis anteꝙᷓ expleuerit ſponſus carnaliter co⸗
gnouerit matrem ſponſe.quare ſi poſt · vij · an⸗
impletum cũ matre ſponſe ſponſus cõtraxit · de
bet inter ipſos diuoetiũ celebeari · ⁊ ſic patet ꝓp
affinitas peecedens · ſponſalia ſequentia nõ im⸗

pedit quo ad generandã iuſticiam publice ho

neſtatis. impedit tñ mrimonium cũ filia adim⸗

pleri · ĩideo non habebit filiam affinitate p̈ce⸗

dente impediente:neq; matrem impediente iu
ſticia ſequentis publiee honeſtatis · ⁊ ſic vnnz
eſt impedimentũ alterius · ⁊ quo ad hoc intelli
guntur ſolui ſponſalia · ſicut no · · de ſpon · J. ⁊

qualiter diſſoluãtur · icem tercio· quod intel
lige hm ꝙ H no· ſinaũt ſponſus cũ matre ſpõſe

contrahat ante ᷓ ſponſa· vij · an. adimpleuerit ·
ſponſalia ſoluunt · ⁊ ſic non poteſt ↄſequenter
ratificari nec tacite nec expeeſſe. Idem eſt ⁊ ſiñ

traducatur dum tam̃ ſimul maneant m lo · et

poteſt eſſe ratio illa.quia circa illam etatem ali
quotiens temptant infantes.quod foete adim⸗
plere non poſſunt.S.de ſpõ.iuuenis · ⁊· c ado⸗
leſcens · j· e.atteſtationes:⁊ facit optime ad h

‚Bð

=

I· de eo qui cog:cen · vx· ſue. veniens.iĩbi.ex cõ

uerſatõe diutia:.& H dic vt no.j.e.vxᷣ.ex his Pz.
ꝙ ſi ſponſus ſponſam ſuam minoeem vij annis
non traduxerat.ſed in domũ patris vł matris
ſine ſponſo manes hm Io.vij· an · adimpleuerit
nunꝙᷓ ratificantur ſponſalia miſi ſponſa in ſpon
ſum terum expeeſſim conſenſerit anno vnj · ad
impleto · ſic intellige dinerſi fica.j·e.literas.
que in peimo caſu loquitur. ⁊ · c· acceſſit.qð ex⸗
audias in ſecũdo.Itẽ ſi ſponſus ſponſazañ.vij.
an· a ſe eiecerit.· eum ꝗpꝛio facto diſſentiat ſpõ
ſa voluntarie eiecta.vel ſi effugiat. ſpõſalia ſol
uuntur.niſi ⁊ poſtea expeeſſus conſenſus inter
ueniat.vt.ar.·e.atteſtatões.GRay · tñ indiſlin⸗
cte ſcripſit.ꝙ ſponſalia contracta ante· vij. an.
ſiue ꝑ filios ſiue ꝑ parentes rati ficantꝰ tacite
completo.vij.anno·æ mrimonium poſt inchoa
cam pubertatem. peeſertim ſi ſimul moꝛent . ſ
niſi exponas p̃ſertimi.tm̃.ᷣ puto falſum. vt
patet in his que no.j.e·SG.ex his. Spõſalia
ergo que nulla ſunt dſenſu deficiente vel etate
impediente. nullam iuſticiam publice honeſta⸗
tis generant.ſecus que nulla ſunt impediente
conſanguinitate. vt ⁊ no.õ.de ſpon. I. quis ſit
effectꝰ.v.eff ectꝰ etiã is ẽ.nã ſi puella cum fr̃e
tuo ↄſangumeo ſed non vterino ſponſalia con
traxerit.qꝙ;uis ſpõſalia nulla ſmt ex eo fratri
tuo attinet in quarto gradu ex parte matris
ipſius fratris tui.te tñ qui ex alia matre es im
pediente publice honeſtatis muſticia habere ñ
Poterit in maritum.vt.õ.de ſpon.ad audienti
am·æ ſic habes ꝙ ſicut affinitas p̃ᷣcedens ñ im
pedit ſponſalia ſequentia quo ad effectũ publi
ce ho · iu · generandum . vt · S. dixi · ita nec cõſan
Suinitas· vt ſicut in pᷣcedenti vnum eſt impedi
mentum alterius.ita ⁊ B. nam fratrem tuũ ſpõ
ſum ſuum habere non poteſt con ſanguinitate
impediente. nec te publice honeſtatis juſticia
renitente.lij intelligunt decre· ad audientiã-
qñ temptata fuit.hm decre· õ. de ſ põ: iuuenis.
ſed melius vt illam decre.iuuems · trahas ad
illam ad audientiam ſzm hunc iutellectũ· vide⸗
licet. ꝙ ille iuuenis erat Oſanguineꝰ prime pu
elle.æ ideo tum ꝗꝓpter oſangumitatem. tũ peo
pter ſponſalia qualiacũq;.tum ꝗpter temptati
onem que foete effectum nõ habuit. naſciẽ que
dam publice honeſtatis iuſticia. qua impedit
iuuenis remanere cum ſecũda puella ↄſangui⸗
nea peime ·⁊ ſic triplex funiculus difficile rum
pitur:æ foatius oꝑatur ꝙᷓ ſimplex.vt.õ.ð treu
Sa ⁊ pa.c:j als em conatus nõ obfriſſʒ. vt. ã.
de ſpon·c.fi:nec extraosdinaria pollutio.vt. x
xxv·q.iij eroedinaria.vel dic ꝙ conatus ſine
effectu gignit publice honeſtatis iuſticiazʒ. vt
in.c·iuuenis.ſed nõ inducitur matrimoniũ pee
ſumptum· ⁊ ideo iuuenis cum alia que nõ ſit de
ſanguinitate iponſe ↄtrahere non ꝓhibetur
vt in · c. vlt. de ſpon: Item extraoedinaria pol⸗
lutio.i: extra vaſa emiſſa. nec aff ectu maritali
temptata:non inducit publice honeſtatis inſti
ciam.vt in:c.eroꝛdinaria· ſed mtra vaſa emiſſa
æ maritali aff ectu temptata eam inducit · vt in
c:iuuenis.⁊.ĩ.de eo qui cog· ↄſan · vx. ſue. fra⸗
ternitati.St eſt in hac decre.duplex cauſa quar̃

mrimonium dirimitur · him gof. ſez publice ho
neſtatis iuſticia que ſurgit ex ſponſalibus.⁊ eti
am eadem ſiue affimtas · de quarum altera du⸗
bitatur an rata ſit ex pollutione vel pollutõis
temptatione que foete compleri nõ potuit eta

tis defectu impediente. vt in illa inuenis.quã

uis cum peima nec verum mr̃imomium ex foæ⸗
ma cõtractus fuerit nec peeſumptum.cum co
natus non hahuiſſet effectum · vt.õ.de ſponſa·
c · fi · ¶ Verum eſt ꝙ ꝓhibentur ſponſalia con⸗
trahi ante pubertatem. vt dixi . ̊e · J. quaſi in

peincipio. niſi iuſta cauſa inſtet· puta:.bonũ pa⸗

cis· vt · I e · v. vnde verſus.
Vt pax ſeruet moderamẽ iuris habetur
ð hoc.iij:q.vj G quippe· S· de treu. ⁊ pa · c. j·
⁊ eſt ar·ꝙ ſponſalia non debent cõtrahi ſine cõ
ſenſu epiſcopi.vt no.j ·de clamde · deſponſa. J.

quot modis · v· quarto.ſuper verbo ↄmeti⸗ cõ
SS tn contrahantur tenent. j.e· de ill.

dũmodo ſint maioꝛes·vij· an. vt no·5. e · · S. ð
ſpon.. quis poſſit contrapere. mr̃imonium tñ
non tenet nec contrahi poteſt quouſqʒ perue⸗
mat ad etatem legittimã: æ ſic impubes nõ po
teſt contrahere matrimoniũ niſi ſponſalia tiñ-
uid ergo ſi deſponſat aliquam per verba
de peeſenti · dicunt quidam nõ valet neqʒ vt
mrimonium etate impediente neq; vt ſponſa⸗
lia cum ipſa contrahere non intendant ſed ma⸗
trimonium.⁊x ſic quod intendunt non poſſunt.
quod poſſent non intendunt. vnde voluntas et

poteſtas adinuicem ſe impediunt. 5. de offi · de

les: cum ſuper abbatia.= inducunt peo ſe.j. e·

a nobis · xx · q·j· firma.j· de frigi · ꝙ ſedem ·= ex

peeſſum videtur.ff.de ſpon · queſitum tamẽ ſi
in eadem voluntate perſiſtũt vſq; ad legitimazʒ
etatem·. firmatur matrimomum ratihabitione

cacita..· e. de illis m vltimum appeobo ſi ſpon

ſam cognouerit·õ·de ſpon · is qui fidem . J. de
condi · appo· ſuper eo · · de eo qui duxit in ma⸗

ſignifitauit.j.qui matri:accunon poſ. inſup·.

bvel ſi ipſam in domum ſuam traduxerat ˖ ibi⸗
dem legitimã etatem expleuerit · alioquin ex⸗
pꝛeſſus conſenſus neceſſariꝰ foæet quo ad B vt

vxoe intelligeretur · vt. ff. de. ri. nupti mino⸗
rem.j. e. atteſtationes ſſicut idem notaui ĩ ſpõ

ſalibus contractis ante ſeptẽnium.S e g. H·

Sed ⁊ illud dico ꝙ ꝙᷓuis non valeat mẽimoni
um cum impubere contractum vt matrimoniũ

ſvalet tamen ꝓut valere poteſt ſe cʒ tanꝙ;ᷓ ſponſa

lia:vt peobatur.j.e.a nobis.⁊.c duo pueri.æ
c· ad diſſoluendum · a contrario ſenſu· · expeel

ſum eſt. j. e. c. vltimo · = no · · de ſponſa. ſub ru⸗
L beica · de matri · J. qualiter contrahatur.v. ſed
2ſi Panlugfe⸗ in hoc cõcoꝛdant·tan.io.⁊ gol ·

et vide quoð no. j.e. I.quid iuris . ſmantem
pubes.⁊· v·ſi vero impubesſnec ob · ff. de ſpõ
ſa · queſitum. quia ꝙ dicit ſi fuerint nuptie col

late · expone id eſt per Ppa rentes cõceſſe.æ ideo

traducta fuicnullis verbis cum ſponſa habi⸗
tis. nec in peeſentia ſua nec aliquo alio modo ĩ
ſponſum conſenſit tacite vel expeeſſe.æ ideo ſo⸗
la deductio ſine verbis ipſam ſponſam non fa⸗
cit vt ibi ſequitur. ⁊ legitur.õ.de reſti. ſpolia.
ex parte m. malienieſ amatamẽ IFla.⁊ Rap⸗

7

ſcripſerunt · ꝙ tunc valet matrimonium vt ſpõ!

ſalia quando contrahentes mtendebant cõtr⸗
here ſponſalia. non aliter ſa ĩta ſi non valet vt
ago.æc. non babet H̊ locum ftamen expectare
tenentur vſq; ad etatem legitimam· non ratiõe

mr̃imonij ſed ratione peomiſſoms· quia peom

ſerunt fidem matrimonialem etiam ſi nudear.

xxij.q viĩuramenti·ſed G ſumunt potius ex ca

pite ꝙᷓ ex iure.⁊ ideot· adhereas et teneas vt
peedixi · Ex his patet ꝙ; filijfamilias aliqñ ꝑ
ſe ſponſalia contrahunt: aliquando per paren⸗
tes· et vide diſtinguere decre · inter filios pu
beres impuberes.dicit em̃ ꝙ filium adultuz
non poteſt coniungere alij mrimonialiter ſi ali⸗
quo modo filius non cõſentit.quaſi diceret ta⸗
cite vel expeeſſe ſmpuberem autem poteſt cui
vult matrimomaliter tradere:⁊ poſtꝙ filiꝰ ad
ꝓfectaz etatem puenerit.omnĩo debet hoc ad
implere. vt · .· e. c· j. ⁊ idez videtur diſtingui in
mr̃imonio ſpirituali.õ.ð regu· cum te · æ· c. cũ
ſimus. ⁊ xx.q addidiſtis · ⁊ iij · e · ſequentibꝰ.
nam ſicut ibi dicit:monachũ facit aut paterna
deuotio.ſubaudi qñ eſt impubes· aut peopeia
peofeſſio.ſubaudi quãdo eſt pubes· cũ ergo h
duo equiparetur · vdetur ꝙ tm operetur vnuz
qtum ⁊ reliquum. Id hoc dic ꝙ ſolꝰ cõſenſus
parentum non obligat filios etiam quo ad ſpõ
ſalia cuiuſcũqʒ; etatis ſint · xxx ·qij · vbi nõ eſt·
verumtñ ſi ipſis filijs cõſentientibus expeeſſe
vel tacite· puta quia peeſentes ſunt æ non con⸗
tradicunt : patres nomine filioꝛum contraxer̃t
filij obligantur.Idem eſt ſi ipſis filijs abſenti⸗
bus ⁊ ignoeantibus ſed poſtea ratificantibus.
ad hoc· fr. de ſpon · Liiij.· æ. v · Idem eſt ſi ſponſa
traducta fuerit: vel ſi ſimul manentes ad legit
timam eratem puenerint ſme cõtradictõne.hm
Io.quod intelligas ſi ſciebant ſponſalia cõtra⸗
cta.⁊ aliquo modo videbantur conſentire· pu
ta vocabant ſe coniuges vel alio modo ꝙ;nuis
etiam pueruli:a ſic poteſt pater nomine filij cõ
trabere ⁊ ip̃um obligare · hoc eſt quod innuit
ĩ·.e.c.jĩbi.cui vult matrimonio tradere.quaſi
diceret licet filia tradi cõſueuerit traduci in
domum ſponſi · vt no · S· de ſpon. ſub rubeicella
de matri.¶.qualiter contrahatur · v· idem vide
cur: 2.3. ꝑ· . j. M tame filius tradi poteſt.
quia quo ad matrimoniu m ptinet non ad impa
ria iudicantur· vt·.de diuoe: gaudemusꝗ. ge
vero · xnec vlli vnꝙ licuit. Et poſtꝙ; filius ꝓ⸗

uenerit ad legitimam etat em. ſubaudi ſic tras

ditus mozando cum ſponſa nec contradices.
omnino debet H adimplere q · d· cum ſponſalia
firmata intelligantur tacite eoipſo ꝙ ſimul mo
rabantur. aæ non contradixit ad legitimã etatez
perueniens: per cen ec: cogetur cõtrahere ma
trimonium ε conſũmare . hm ea que no. 5· de

ſpon..quis ſit effectus.⁊· ¶⁊ qualiter diſſol⸗

uantuxr· v. iteʒ octauo· Sicut ergo in mrionio
ſpirituah filij traditi a parentibus obligantur
niſi adueniente etate legitima contradixerint ·
vt no·S de regularibus·J. æ qualiter oblige⸗
tur.⁊æ· ¶·. ⁊ dtrum exire:ſic ⁊ in carnali ·Vbi xo
traditi non ſunt,nec expeeſſim nec tacite con⸗
ſenſerunt:non puto ipſos aliquatenꝰ obligari:

immo adeo inualida ſunt ſponſalia ꝙ rec publi
ce honeſtatis ĩuſtitia oeĩtur ex eiſdem. et vide
ſuper hocõ·de ſpon:. qualiter contrahãtur-
v.contrahuntur etiam · æ hm hoc quod Bᷓ no ·
intelligas iura ibi poſita peo ⁊ contra· Alij di⸗
cunt ꝙ illud quod legitur . · e · c · j. omnino de
bet hoc ratum habere. intelligẽdum eſt de ho
neſtate non de neceſſitate: Flij aſſerunt ꝙ ſpon
ſalia contracta per parentes nomine filioeum
impuberum ipſos filios omnino obligant· ſi
ne conſenſu parentum contracta non valẽt · ad
quod pertinet quod no.S.de regularibus J·⁊
qualiter obligetur·⁊. ꝗ. vel reuocari: ⁊. S· de ſe
pulturis.ꝗ. ⁊ apud quam eccleſiam.⁊=. ff · de ri ·
nup. ſi ita pater· æ.· l. ꝙ ſi filiꝰ.⁊.l.filiꝰ emanci
patꝰ. Sʒ quo ad mr̃im pertinet non obſtantibꝰ
luribus ciuilibus que parentum conſenſum ex
igunt.ſublatis etiam his peoxime tactis dua⸗
bus opinionibus ⁊ quibuſlibz alijs· teneas vt
peedixi· Quod autem dixi impuberem ma⸗
trimonium contrahere non poſſe · intelligas ni
ſi ſit peoximus pubertati.ita ꝙ malicia ſeu vi⸗
ripotentia etatem ſuppleat.⁊ hoc neſcitur niſi
per euidentiam · vt patz· j. e.c. vltimo · ⁊ no.S⸗
e.ꝗ.qualiter · v·tercio. ⁊1. e. v. ſi vero impu⸗
bes.⁊ ita quantum ad hoc de quo hic querit
nulla niſi cognita fuerit videtur peoxima pu⸗
bertati · Alij dicunt hoc arbitrarium eſſe · ar ·
ff. de iur. deliber · l· j. S· de dona · apoſtolice. et
æ hoc no:tan.æa gof· Sed guilelmus naſo dixit
illam pubertati peoximaʒz iudicari debere ·˖ que
eſt circa duodecimum annum per octo vel quĩ⸗
decim dies · quia in illo tempoee non poſſet per
pendi aliqua permutatio · ar · peo ipſo bonum.
ff. de vſuca.rerum mixtura.. labeo·.⁊.ar·j.e·
c.finali.ſed q; ibi dicit æ etatem in ea penden
tia non ſupplebat.expone id eſt per euidentiaz
rei.quia videlicet non fuerat cognita. ſupple:

non peobabatur. Item facit peo ipſo· · e atte⸗

ſtationes · ſed dic ꝙ illud quod ibi dicit circa
finem.xiiij. anni· eodem modo intelligendu eſt
ſcz ſi mulier vellet allegare ⁊æ peobare ꝙ ſpon⸗
ſus eam carnaliter cognouiſſet· quia cum cona

tus fuiſſet eam cognoſcere · ſi inneniretur coe⸗

rupta peeſumeretur a viro cognita.⁊ ideo mu⸗
lier dubitatiue dixit ſe credere ꝙ virgo euaſil
ſet . et credit ei qe vxgo ↄtra ſe conkitet. xiiij·
q · ij. J. ĩ. ff. de interro · act · de etate. J. j. abs ſta⸗
retur verbo viri. j. g.arencbaruref. Nuic obij
cio· nunquid mulier nedum contra ſe · immo et
contra matrimonium confitetur · ſic ergo non
debet ei credi. poſſet enim eſſe ꝙ litem mouerz
vt ei crederetur · · de diuoe · ex literis · ⁊ de eo
qui cognouit conſan.vxoꝛis ſue.ſuper eo·.ideo
qp dicit · j. e · atteſtationes· credit . ſubaudi ve
re credit· ipſam enim inſpici fecimus · xxvij · q·
j· nec aliqua nam ad iudicez pertinet vt per ſe
inquirat.vt no.ĩ.de clamde · deſponſa · J. quot
modis ſuper verbo cõmenti · vtrũ aliquod im
pedimentum obſiſtat · Vel dic ꝙ tunc creditur
mulieriquando nulla habetur ſuſpitio contra

ipſam et ſic creditur ei ↄtra ſe.vt ⁊ plene no·

ĩ· de eo qui cog:conſang.vx· ſue.J.⁊æ quid iur
-‚illud notandũ et ſequetibus.ſi tamen vellet

mutare conſilium.a peobare ꝙ eam cognouiſſz
cirea decimumquartum annum · vel ꝙ. xiiijs.
mno expleto in eam ↄſenſiſſet admitteda eſſet
I:e:atteſtatõnes· in fine· Flioquin ſi mulier eſt
mtegraſacramentum viri exigitur.cum peeſũ
ptio ſit peo muliere ex eo ꝙ temptata fuit. vt
ibi dicit · in fine. Vel die ꝙ illud kit ad cautelazʒ
Peopter periculum animarum.· 2 intelligitur
quando vir temptauit eam cognoſcere. hooc
coeam indice allegatur:vel quãdo tantũ ſtete⸗
runt ſimulꝙ iudex poteſt peeſumere maliciam
⁊æ mulier fuit ſemper cum viro · ideo debet iu⸗
dex occurrere periculo animarumalias nõ ha
beret locum hm tan. Sie ergo dicitur aliquis
pubes quando eſt circa decimũquartum annuz
Em guilelmum. quodæ ſi non de.viij · vel. xv.
diebus ſicut idem intellexit concedatur. de tri
bus tamen diebus videretur poſſe concedi.ar.
5.· de regalaribus: ad noſtram.= ſic poſſet intel
ligi.j.e·atteſtationes. æ. cde illis · ij. æ: c. fiñ.
vt. S.de ſponſalibus.iuuenis.ar. C.de erroꝛe
aduoca.l.ii:quod quicquid.j. vel.S· notetur
veriꝰ eſt.vt apparet in his que no.S. de regu⸗
laribus· J. æ vtrum exire. v. quinta. Flij di
cunt ꝙ tunc videtur quis pubertati paoximꝰ·
quando eſt in vndecimo anno · vt..e.cõtineba
tur. ꝗ.j·⁊ certe iĩbi fuit cognita · SFlij dicunt q;
quando tantum ſemeſtre tempus deficit ad cõ
plendum· ⁊ hoc expeeſſim videtur dicere.l.ff.
de excu · tu.non tãtum · tunc em̃ poteſt furtum
facere = alias delmquere.vt· I. de delicto pu⸗
eroꝝ · c: j. inſtit.de obli.que ex delictona:q. ĩ
ſumma. ff · de regulis iur.pupillus· ff. de fur⸗
tis · impuberem. ff·ad ſilui.ſena:conſul.excipi⸗
untur . ff. de except .doli · apud celſum. que ĩ
tutoee ſed oĩa hecvba ſunt bona · Tu die ꝙ ˖ l.
allegata.non tm̃.circa tutelas. aæ non matrimo

niia locum habet.in matrimonijs em circa ma⸗

ioea periculum vertitur.a ideo cautius eſt agẽ
dum:xlij.diquieſcamus.alia iura non faciunt
ad rem.nec em̃ ſequitur poteſt furtum facere.
ergo matrimonium contrahere · licet foere ſe⸗
queretur ergo poteſt ſponſalia contrahere · ꝙ;⸗
uis em̃ in vtroqʒ conſenſus requiratur· tamen
aliter æ aliter· nam in ſponſalibus ſufficit con⸗
ſenſus eius qui eſt doli capax· et ideo ſufficit
etas ſeptem annoꝛꝝ. vt no· S. de ſponſa.. quis
poſſit contrahere ſponſalia.⁊.S·e · J. H · j. ſed
in matrimonijs nõ ſu fficit ꝙ ſit doli capax im
mo requiritur ꝙ ſit naturaliter potens vt ſic lo
quar·.peout peobatur.j.de fri gi:⁊ malefi. ꝙ ſe
dem · quod nõ pᷣſumit eſſe impubes.vt expꝛeſ
ſim peobat decre: in contrarium allegata· j. de
delicto pueroꝛum·c· j. ergo naucq; intelligetur
naturaliter potens.niſi peobetur per euidenti
am.quantumcũqʒ ſit peoximus pubertati · vt
2 no.S:e: ꝗ. qualiter. v. ſecundus · æ. H. terciꝰ.
2⁊ ſic ſicut peetoeꝛ certum numerum annoeum.ſ.
xvij· ratus eſt ad peocedẽdum in publicum · vt
ff.de poſtu.l.j.ꝗ. puericiam· ſie papa certũ ni

merum annoeuz· de quo no · ;· e · J. qualiter · v.·

ſecundo. ratus eſt ad matrimonium contrahen
dum. a ſi ſubtiliter conſiderare volueris.nota⸗

. „. .

bis ꝙ numerus annoeum inducit peeſumptẽez

iuris:q contrahentes tunc æ non ante apti ſũt

ad matrimonium contrabendum non tñ eſt p̈⸗
ſumptio H iuris æ de iure: quia aliquotiens tm̃
apti ſant ante · quod tamen per euidentiam tm̃
pꝛobatur · vt · S. no. ſed nec tũc ſemper potens
eſt quilibet. vt apparet in his que no·j. de fri⸗

gidis:ꝗ.qualiter a2 quando.v. vbi autem ma⸗

ſculus.tamen eccleſia ſemper ſtat a2 peeſumit
matri monio quouſq; ſicut ibi no. ᷓ̊ peeſump⸗
tio impeobetur. ¶ Quid ſi adoleſcens interim

ad ſecunda vota conuolauit; viri magne auto

ritatis dixeruntꝙ ſi naturaliter erat impotes
quando receſſit a peima a ſecundam cognouerit

tenet matrimonium ſecundo loco contractum
ar·j· de frigidis.. finali.v.gof. vero:peo et

tra.vt.je.atteſtationes.⁊ de ſponſa duoꝛum-

*9

cvltimo:æa· ſqui matri.accu·poſ· inſuper · et

apparet in his que no· 6. e ꝗJ. æ qualiter pꝛ'obe
deffectu membei aliud accideret vt no· J. ð fri

Vid iuris ſi aliqui etatis diſparis inſimul

es contrahit cum pubere · aut pubes cum

impubere. 4 pubes contrahit cum pubere
cuis diſpa ris ſint etatis quo ad etatem perti⸗
net · ſi aliud impedimentum non ſubſit. tenet cõ
tractus ſiue ſponſalioꝝ ſiue mr̃ionij. vt ſtatim
no. S. e · peox· J. vx.penb·æ. vlt. ſunt autem ali⸗
qua alia impedimenta.de quibus no.õ.de ſpõ
ſalibus · ſub rubeicella de matti · J. quis poſſit
contrahere matrimonium. æ. . qu alter impe⸗
diatur. ſSinautem pubes cum impubere cõ
trahattenetur pubes expectare donec impu⸗
bes veniat ad legitimos annos. ligaturenim
adeo pubes ꝙ non poteſt repeobare ſemel ꝓ⸗
batum · minoæ tamen veniens ad annos legiti⸗
mos ſi non conſenſerit poterit reſilire.j.e:de il

lis ·j· ·ij ·æ ca nobis.⁊ ex eo ꝙ in caſu peemiſ

ſo impubes veniens ad pubertatem contradi⸗
cere poteſt· ſcripſerunt quidam doctoees ma⸗
gni ſponſum vel ſponſam cogi non debere ad
matrimonium contrahendum. Lau vin· qui⸗
dam alij ſeripſerũt ꝙ ille decre · de illis. ⁊ a no

bis · locum habent cum ſponſalia contrahunꝰ

inter minoees ſeptennio. ſed hoc mihil eſt: quia
repeobatur in decre · de illis · ibi. ſi vero alteru⸗
ter iſtoꝛum ad annos pubertatis perueneric. in
fra eoſõ an.altero exiſtente· ſubaudi ſicut exi⸗

ſtebat cum ſponſalia contrahuntur.id eſt con⸗

cracta fuerunt. Item illa decre.a nobis· loqui
tur de ſponſalibus infra nubiles annos cõtra⸗
ctis &. Dama. dixerunt ꝙ in decre. de illig
contrahentes ⁊ ſi ſeptennes eſſent vel maiozes⸗
tamen non intendebant contrahere ſponſalia

quod potuiſſent.ſed matrimonium quod nõ po
terant etate impediente.⁊ ideo adueniente pu⸗
bertate libeꝝ erat eis eõſentire vel diſſentire
ſed H repeobatur. e. J. æ que ſonſalia. v. ve⸗
rum eſt · æ ſequenti · Item repeobatur.j· e. de il

lis · J.mulier autez · vbi innuit ꝙ mul ier ꝓ vba

contrahant.diſtingu endum eſt· quia aut

ä

de peeſenti contraxerit: vnde dicit ad annos
aptos mr̃i venerat. nupſit id eſt nuptias otra
xit· ergo perinde eſt ac ſi dixiſſet matrimonium
vt apparet in his que no.S. de ſponſalibus ·
ſub rubeicella de matrimonijs· J. ⁊ vnde dica⸗
tur. vnde in decre · ſequitur · cum in eum ſemel
conſenſerit.ſcʒ per verba de pꝛeſenti · amplius
non poterit diſſentire · Tu die ꝙ vbi puberes
contrahunt ſponſalia ſi alcer in matrimonium
conſentiat alter diſſentiat· is qui diſſentit ꝑ cen
ſuram eceleſiaſticam compelletur ad matrimo
nium per ſponſalia inchoatum conſummandũ ·
hm ea qᷓ no.·5S· de ſponſalibus.ꝗ. æ qualiter diſ⸗
ſoluantur · V. item octauo. Si vero alter impu⸗
bes eſt non cogitur:immo ſi adueniente etate
contradixerit ſponſalia interueniente autczita
te etcleſie ſolui debent. vt no.õ.de ſponſalib?ꝰ?.
Fg.æ qualiter diſſoluantur· v. item ſeptimo· et
S. item nono ſ. e.v.· ſi vero impubes· ſe-
vS. ſed coꝛam quo.æ ſequenti · ⁊ de clamde · de⸗
ſpon.ꝗ.j.S.tercio · Nec mireris ſi impubes nõ
compellatur ꝙuis em poſt infantiã æ ante pu
bertatem ſponſalia contracta teneant · non tñ
ſunt ad ̊; ſeu intantum efficacia vt coactionem
inducant.niſi forte is de cuius coactione agit
fuerit peoximꝰ pubertati.de quo dic vt no ·g.
e. . æ que ſponſalia· v. quod autez dixi · ⁊ ſeqñ
ti · vel mi is qui conſenſit maxime interueniẽte
iuramentoquando ad etatem legitimam per⸗
nenit non contradixit · ſic intellige ne contradi
cat:õ.·dę ſponſalibus: ex literis · ij·æ ſicut vnꝰ
cogitur alter non cogitur · ſie alias hoc contin
git: nam̃ ſi impubes religionem ingreditur · ad
annos diſcretionis vemens requiritur vtrum
in religionem conſentiat:æ ſi conſenſerit peofi
teaturalioquin redeundi ad ſeculum licentia
nõ negetur. xx · q· j· illud · Sic queritur a cle
ricis volentibus peomoueri ad ſacros oedines

vtrum caſte æ ſme vxoee viuere velint.ſi hoc ſe

ſpoſponderint ſeruaturos peomoueantur alio
quin licentiam datam ab apoſtolo quam aufer
re non poſſumus non negamus · xxviij · di · de
his·ad idem in aut· quomodo opoetet epiſco⸗
pos. ꝗ. ergo oꝛdinandus epiſcopꝰ. coll · jſin p⸗
miſſo ergo caſu pubes compellendus eſt ñ im⸗
pubes· Idẽ contingit ⁊a alibi.j · de eo qui duxit
in matri:quam polper adult · peopoſitum et

T · de adult · J. j. æ· ij.· ⁊ in hoc concoedant tan. a
10.a gof.quibus aſſentio · Dubes em̃ foetiꝰ ob
ligatur qꝙᷓ; impubes· quia maturioeis conſilij e
vt no · Ste · J. ⁊ que ſponſalia· v· verum eſt. ple⸗
rumq; em̃ etas impuberis quid videat ignoeat
C.de fal.mo·l.j.ad finem.⁊ ſciens fallere non
videtur.ff. de aliena.iudi:mu.cauſa facta/nã
æſi· vnde ⁊æ hm.l.ſme conſenſu patris vel tuto⸗
ris contrahere non poteſt: nam ſme tuto⸗is au
toꝛitate non obligatur-hcet alium ſibi obliget
vt inſtit · de inu · ſtipu · ꝗ. pupillus· ⁊ de autoꝛ·
tu.in peinc᷑ · de hoc tamen dic vt no. õ· de ſpon ·
Hꝗ.qualiter contrahantur· v. contrahun etiã·
:·S· e. I. que ſponſalia · V· ex his patet.Quid
ergo ſi nomine impuberis filij conſentiètis vel
ratificantis pater ſponſalia contraxerit · ⁊ qui⸗
dem filius alij nubere non debet.ſi tamen nup

ſerit tenet matrimomium vt · ſ: e · duo pueri⸗ h
ſi filius hoc iurauerat eſt ei danda pemitentia

de fide mentita non parentibus nam æſi parẽ

tes bhoc iurauerunt.nõ tenentur tam̃ ad alind
niſi ꝙ bona fide curent æ laboꝛent ꝙ matrimo⸗
nium ſequatur: cum em̃ alienum factum ꝓmit

tant.dicendum eſt ipſos ad hanc tantum dili⸗

gentiam quam iam diximus immediate nõ vl
terius obligari. vt· ff· de ver boꝛꝛ obli · in illa

ſtipulatione · · l.quotiẽs quis aliũ= inſtit. de

imutili ſtipulatione · J. ſi quis aliuz · 2· ff · ð ſpõ·
ex literis · ij. ⁊· · de matri · contracto contra in
ieture eccleſie · c· j.⁊· xxxij.q· vlt.c· vnico ·

Si vera impubes cum impubere contrahat
tenent ſponſalia :dũmodo ſeptẽnes ſmt vel ma
ioꝛes.ius tamen reclamandi remanet eis ſolũ.

ſed aſi ambo citra etatem legitimam reclama⸗
uerint· cum maturitas conſilij ſiue diſcretiois
de ficiat minime audiuntur ˖ vt · · e. de illis · ·

H. j· ſed ⁊ ſi alter ipſoꝛum cum peimo ad pu⸗
bertatem deuenerit ñ reclamauerit decetero

non auditur . ſic intellige · S· de ſponſalibus · ex
literis. ſed ſi tunc reclamauerit ille vel aliꝰ qui
minoe remanſerit.nec in alterum conſentire vo

lu erit. ĩudicio eccleſie poterunt ſeparari · vt · ·

e. de illis . .· . j· hoc ſiue per verba ð futuro
cõtraxerint ſiue per verba de peeſenti . vt · · e ·

a nobis. Dicit etiam decretalis ꝙ ſi ita fuerĩit
etati peoximi ꝙ potuerit copula carnali cõiun

gi · id eſt ꝙ fuerint carnaliter coniuncti· cũ nec

de hac potentia poſſit aliter apparere · vel ge
non deerat triduum de etate · vt no · S· eiti · ¶.

que ſponſalia.v. huic obijcio:⁊ ſequenti· hin

hoc expone ·ꝙ potuerint·id eſt poſſe peeſumã⸗

tur. minoeis etatis intuitu non poterunt ſepa⸗

rari.ſi vnus in alium iuſſus fuerit.ſubaudi pee
ſumptione iuris ⁊ de iure conſenſiſſe · intellige
per carnis copulam S. de ſpon is qui fidem ·
per verba de peeſenti quando erant peoximi ꝑ
tres dies.vt S.no.ſic ĩtellige·.j· e · de illis · ij · h
ſi puberes ſint· per illatam violentiam ſe pote⸗
runt excuſare:miſi poſt violentiam accedat con

ſenſus · ſnbaudi tacitus vel expeeſſus · · e · de it
lis. ij . v.· ſed cuiuſcüqz . . ce ex literis · quod dic
vt no·S.· de ſponſalibus.ſub rubeicella de mẽr̃i ·

Jꝗ.qualiter impediatur· v·ſeptimo vis · ⁊ ſeqñ⸗

tibus. ed peo deo quare non datur impu⸗

beri licentia cõtrahendi cum alio exquo recla⸗

mat · licet citra amnos diſcretionis: cum tamen
tunc non denegetur vt ſtatim no.S.v.peoxio-

.. peopter infirmitatem conſilij. vt ibi dixi .
in· G· ſinautem pubes: a quia nõ poteſt eſſe ꝙ

cras vel poſteras peniteret de ſecunda ſicut ð̊

peima.j.e·a nobis: ⁊ ideo non debent ei leges

ſiue canones ludibeio fieri.immo in hoc iuue⸗

niles caloees bonuz eſt coartare · ſicut alias di
cit lex · C· de bonis que lib'.cum non ſolum ·ꝗ.
filij·⁊· ¶. vbi autem· maxime quia nec is cõtra⸗

here permittitur niſi cauſa cognita · vt no · S· e·

J.· ⁊ que ſponſalia:ĩn peincipio.⁊ ideo a cauſe
cognitione non permittitur defacili reſilire· =
ſaltem interim ſilebit guerra peopter quam pa

cificandam ipſa foeſan ſponſalia ſunt cõtracta:

ĩ·e. vbi· vnde et ſi in totum diſcosdias fugare

⁊ pacificare non poſſumus.tamen peout polſſi⸗
bile eſt refrenamꝰ· ſicut no.S. de treuga ⁊ pa.
J. de cuius belli treuga.deliberabit ergo pu⸗
pillus in pupillari etate an ſibi expediat cõñili⸗
um.nec em beeni tẽpoee ſunt matrimonia ſme
maturitate conſilij reſcindenda.⁊ dubium non
eſt omnia omnino que conſilio recto gerũtur.
iure meritoq; æ firmit ate fulciri · C· de repuð.
dubium. nec tenetur quis alterius ſequi conſili
um · quia non eſt obligatoeium. vt no. S. ð his
que fiunt a peelato ſme conſenſu ca:ꝗ.in quibꝰ
conſilium. ¶ Quid ſi impubes contraxit cum
impubere · ⁊ impubes non contradicit adueni⸗
ente legitima etate. dicunt quidam ꝙ firmat
matrimonium . ita ꝙ non poſſi decetero ad ſe⸗
cunda vota tranſire.ſic intelligunt.j.e. de ill.
j· I. finali.ſed ꝙ ibi dicit. non poterit diſſentire
exponend eſt diſſentiendo contradicendo b⸗
bis tantum.ne contrahere compellatur effice⸗
re:immo nihilominus per cenſuram eccleſiaſti

cam compelletur · vt no.ꝗ̊.e. ꝗ. v. ſmautem pu⸗
bes · ltem inducunt · j. e · a nobis · ſed expone

ibi dicit: confirmetur matrimonium. id eſt con
trahendo per verba de peeſenti communi con⸗
ſenſa firmetur. nunꝙ; enim alias ſponſalia ſeu
matrimonium inter impuberes habituʒ. quod

idem eſt. vt no.õ..æ que ſponſalia.v.quid 8⁰°

ſi deſpõſat· niſi traductio vel carnis copula in⸗
terueniat ſolo tractu tempoeis ſicut puto po⸗

terit confirmari.vt ibidem no· nec em̃ tempus

ſolum eſt modus tollende obligationis. multo
minus inducende · vt no. · de cenſibus. J. quis
cenſus ſoluendꝰ eſt. Sʒ et intelligi p̃t miim̃ fir
mari qñ ſił moeãtes explent etatẽ h qui mrim
ñ ſpõſalia õxerãt.⁊ ſic pñt intelligi pᷣdicta iura
ſecus ſi ſepatim moeabant'. ł ſi ñ mr̃im ß ſpõſa⸗
lia ↄtraxerunt.ſic no.ſimile in ſpon.· e. I. et q̃
ſponſalia:ergo quo ad iudiciũ eccleſie ad HB vt
P mð̃io judicet requirit ꝙ pſone ſmt nubiles.

idonee . et legitime · et ꝙ inter eas dſenſus de p
ſenti interueniat tacitꝰ ł exp̃ſſus.ſicut ⁊ innui

in his q̃ no.S.e.. v.ſmaũt pubes.ibi.ſi vo al

ter ĩpubes ẽ ñ cogit.æc. ¶g corã quo debz

fieri H Otradictio ſeu reclamatio.æ quidẽ coꝛã
epiſcopo.j.e.duo pueri · J.j. et ſic intellige qð
legitur.j. e.continebatur. ;?. j. æ. c.de illis.
I· j · vel coꝛam miſſo dominico · id eſtofficiali.
· de frigidis · c · j. J. j.æ· ar. S. de regularibus.

ceij . ]. de conſang · c. . J. fi. vel alio iudice ſuo et

ideneo. quod dic vt no.j·de matri· contracto

contra interdictum eccle ·ꝗ. a quo fieri poſuiit·

uid ſi non poteſt haberi copia epiſcopi vel

officialis · dic ꝙ tunc ſufficit ꝙ fiat coꝛam peo

peio peeſ bitero.⁊ m eius defectu coꝛam vica⸗
rio·ar · S. de appella.ſi iuſtus metus.a de offi·
dele · paſtoꝛalis· J. finali· vt tamen ꝙᷓcito pote⸗
rit coꝛam epiſcopo veniat contradictionem
ſuam peoponere nõ omittat · ar· . de ſen.excõ.
decetero.in fine.· Quid ſi non reclamat bo
ſed facto quia cum ſimul mozantur vnus ab
altero recedit ante legitimam etatem nec poſt⸗
ea conſentit.⁊ quidem talis reclamatio videt
ſufficere: vbi inter tales non ſponſalia ſed ma⸗
trimonium contractum fuit. ſic loquitur.· e·

1t

atteſtationes. Quid ſi pubes qᷓ ↄtraxit cum

impubere non expectat vſq;ʒ ad legitimam eta

tem.ſed mutata voluntate contrabit cum alio

pubere per verba de peeſenti: dicas ꝙ ſecundũ
matrimonium tenet· quia peimum tenere non

potuit impediente etate.nec claudicare poteſt

quo ad effectum cum ſit relatiuum.eſt em̃ cõ⸗

iunctio maris æ femme vt no.õ ·de matrio /ꝙꝗ.

quidò ſit matrimomum. foetius tñ obligat pu
bes ꝙ; impubes in hoc.vt ſi impubes factꝰ pu
bes conſentiat.alter cogitur conſentire æ ma⸗
trimonium conſummare hm gof· æ vide ˖ 5.· e.
v· quid ſi pubes contraxit.et peecedenti · x.
ſmautem pubesibi.pubes em̃ foetius obliga⸗
arae: Quid ſi impubes factus pubes exp̃ſ

ſim rati ficauit ſponſalia ante etatem nubile cõ

tracta ſed alius diſſentit· æ vocatus per epiſco

pum in iudicin m contrahit cum alia per verba
de peeſenti: adhuc puto ꝙ teneat ſecundum ma

trimonium.vt apparet in his que no·j.de mr̃i.
contracto contra inter. eccle.⁊· S.de ſponſa. ꝗ.
qualiter. v· item quinto . et hoc intelligas mſi

ſponſa traducta eſſet vel alias ſimul moæarent'

hm ea que no.S.e.ꝗ.æ que ſpõſalia.H.j.⁊. v.
ex his patet · traductio enm et carnis copula

Quid ſi iuraſti mihi dare vnam de filiabus
is in vxozem non nominataʒ cum plures ha
beres. · liberaberis quamcunqʒ dederis.qe

hon urivt · I. de cõmgio lepeo.. finali.

tui ꝓmiſſoeis eſt electio.ſicut in alijs peomiſſi

onibus obtinet. vt inſtit. de ac .· F. peeterea · ff·

de re do · plerumq; ff· de cõtrah. emp· ſi ita.
Quid ſi omnes moeiantur peeter vnam. ad

illã mihi dandã teneris.ar. ff.de eo ꝙ certo lo

co.il.ij. G. qui ſtichum.ff de contrah · emp. ſi in

emptione · . ſi emptio. Quid ſi vnam michi

Quid ſi vnam ex illis cognouerim. aliaʒ Pa
ere non potero.ar.ff. de ſolut. ſtichu aut pã⸗
Philum· quod mtelligas verum ſi contempla⸗

tione illius tractatus peecedẽtis ipſam ↄgno⸗

uerim hm gof. vel ſi non eſt matrimoniuz. ſaltẽ
cogeẽd⸗ ſü dſentire · ar · .· de eo qᷓ du . in ma. ꝗpo

ſitũ· ĩmo vide mr̃im pᷣſumptũ.ar.j.ð eo q du.

in ma:ſignificauit.⁊. c. veniens.⁊ de iu.ſer.

APoſuit ·de Odi.ap· ſupꝑ eo.⁊.c·pꝓ tuas.æ no.
ſimle queſtõz · S. t. j· ſub rubeicella de ma. .

qualiter hat.v·ite quid ſi in pñtia pluriũ fi
liaaz Raid ſi iuraſti mihi dare filiã tuã cer
tam ⁊ noĩatam cũ plures hẽes:⁊ ſi non poſſem
illã hẽe aliquo caſu interuẽiente debniſti dare

aliã.æ ſi nec illã dare debeas terciã: ſic de ſm

gubł.vide ꝙ tal ↄſenſus.ſ.dicõalis nullꝰ ſit
ff · de reg· iu · actꝰ· ſic electio Odicõalis nulla ẽ
vt in aut.d.n· ex de elect· ſtatuimꝰ.̊ p decre-
8.de ſpõ:ad audiẽtiã.⁊ pꝑ ea q no.j. ð ↄdi ap.

pz3 ꝙ ad peimã dãdã teneris iur poſſe·qe ne ad
aliud obligat te B̊ iuramtũ niſi ꝙ bona fide la

boꝛes ꝙ ipaz habeã. vt no. · e. J. v. quid ergo

ed nunqu id teneris ad ſecundam. quidez

aut peima conſenſit expeeſſe vel tacite. puta.
quia ipſa ſciente ⁊ non contradicente fuerunt

obtuleris. ſed ego nõ acceptaui illam ſed aliã.
liberatus es a iuramento. ar. ff. de cõdi. inde.
is· ff. de ver. obli.ſi ſtipulatꝰ ſum damaʒ

H

contracta ſponſalia.vel licet ignoeante tamen
ratificante cum legitime eſſet etatis · æ ſic te⸗

mnuerunt ſponſalia mter me peimam. S de ſpõ
ſalibus:ex literis ſiluan.·de matri · contrac

cõtra interdi:eccł · c· j vnde ſecundam Habere

non poſſum.S:de ſponſalibus· ad audientiam.

j.e.duo pueri·aut peima in me millatenus cõ⸗

lenſit ⁊ ſic teneberis ad ſecundã: æ ſic de ſingu

lUs.: vt apparet·· e: ex literis 5 de reſti · ſpoli ·
ex parte: m muli eris.ſuper qꝰ vide quo no·

5. e. ꝗ. ⁊ que ſponſalia · H: j· V· ex his patet ·

De clamdeſtina deſponſatione · Rubeica ·

Gimus.S· de ſponſalibus æ ma⸗
trimonijs · æ qm ip̃a publice non
clam iubentur contrahi. vt dixi
in ſumma de matrimonijs J. qua
liter.dicamus de clamdeſtina de

ſpõ ſatione · ſubaudi pꝛohita.ſic· S. de cohabi ·

clericoꝝ a mulien· Vel ſic · quoniam impubes

de quoeum deſpõſatione peoxime diximus peo

Pibentur coniungi niſi ex cauſa. vt · S· t · j· vt H

ſeruetur a eauſa diligeter examinetur. clamde⸗
ſtina ſponſalia peohibemus · ⁊ ſic videamus et

apponamus ſpecialem rubeicamde ela mdeſti⸗
na deſponſatione . Vel ſie · dictum eſt · S· de ſpõ

ſalibus in genere æ in ſpecie· ⁊ quia quandoqʒ
palam contrahbuntur quandoqʒ clam · nam te⸗
ſte ſalomone aque furtiue dulcioees ſunt · dica⸗
mus de clamdeſtina deſponſatione · exponẽtes
Ouot modis dicantur ſponſalia clamdeſtina
¶OQuare peohibeantur. ¶ Vtrum clamdeſtia
publicis peeiudicent vel econtra · Quam pe
nam patiantur clamdeſtine contrahentes æ ſui

peæeſentiam exhibentes.

N Vot modis dicantur ſponſalia clãdeſtina
( quidem quatuoe vel ſex· Dꝛeimo · qe
mittuntur ſolenmtates quedam que ibi requi
runtur de honeltate · ſez ꝙ benedictio detur in
facie eccleſie · ⁊ vt ſponſa ab his ſub quoꝛũ do⸗
minio poteſtate eſt petatur· æ recipiat æ do⸗
tetur. a eum ducta fuerit biduo vel triduo ſpõ

ſi oeationibus vacent · æ caſtitatem cuſtodiant

aliter em ſponſalia contracta adulterina credũ
tur.non tamen eſt peccatum ſi omnia hec nõ in
teruenerint.vt.xxx:q:v.c.j·.ij·xiij .· ⁊ p totũ·
GSeeumdo modo dicuntur clamdeſtina. quia
lam contrahuntur ſme aliquibus teſtibus· vt
I. c · j. ⁊· ij · peolhoibetur autem ne quis ſme dote
iuxta poſſibilitatem. ⁊æ publicis nuptijs id ẽ cõ
uiuijs vel teſtibus publice vocatis contrahat
vt. xxx.qv·nullum· ⁊ iũge quod no·õ · de ſpõ⸗
ſalibus.ſub rubeica de matri · ꝗ. qualiter con⸗
trahatur · ſub · J. ᷓuig autem. S · quid ſi matri⸗

monium ſme dote · ¶ Tercio modo dicitur clã

deſtinum quando aliquis contrahit ſme licen⸗
tia epiſeopi exquo ſemel ligatus fuit alicui eti
am per verba de futuro foætiꝰ ſi per verba de
peelenti: de hoc dixi · S̊.de ſponſalibus · J. vl ·
v. fi·quod intelligo fieri ñ debere etiã ſi bãna

de quibus ſequitur pꝛopoſita foꝛent · vt ſic dif

ferat a ſequenti ·hunc modum notauerunt do⸗

ctoees. æ hoc intellige etiam de maioei id ẽ pu

pere. ſecus de impubere · ille em etiam pema
ſponſalia nõ debet facere ſme licentia epiſcopi·

½ is poteſt dici quintus modus · ar· S.t.· j· vbi ·

2z. c acceſſit. æ· c·continebatur · æ: c· duo pueri ·
Sẽ. j. Item quia contra incerdictum eccleſie · ·

de matri. contrac:contra interdieccle. ⁊ iunge
quod no:.j·de eo qui fur:oedi · ſuſce · J.j · ⁊ 18 PpO

—. „

teſt dici ſextus modus. ¶ Quarto· quia licet

ab epiſcopo licentiam impetrauerit contrahe⸗

di · vt. S. t.)· acceſſit · continebatur · de ulis · ·g.

2=

j. æ. c. duo pueri · non tñ debet contrabere niſi

peemiſſis bannis eccleſie. vt in concilio gene⸗

rali.. e. cum inhibitio· Rlibi dicitur ꝙ celam fa

cere videtur quia celauit aduerſario· nec em̃

denunciauit ſi modo timuit eius controuerſiazʒ
aut timere debuit· nec hm ſeriium eius reſupi⸗

nam extimationem ſequi opoztet · ne melioeis

conditionis ſit ſtulti ꝙᷓ periti · ff. ꝙ vi aut clã.
l. nij. G. vltimo.æ l. ſeruus · Hic autem clam fa⸗
cere dicitur · quando quis nõ peemiſſis bannis
eccleſie contrahit vt dictum eſt · ſicut peobat
concilium generale · .· e · cum inhibitio. cuiꝰ? HG

pa ſunt hec vnde pꝛedeceſſoꝛum noſtroeum ve

ſti gijs inherendo:clamdeſtina coniugia peni⸗
tus inbibemus peobibentes etiam ne quis ſa

cerdos talibus intereſſe peeſumat: quare ſpeci
alem quoeundam locoeum conſuetudmem ad

alia generaliter peozogando.ſtatuimus vt cuzʒ
matrimonia fuerint contrahenda · in eccleſijs y

peeſ biteros publice peoponantur compe?enti

2

termino peefinito.vt infra illum qui volu erit
⁊æ valuerit legitimum impedimentum opponat

2æ ipſi pꝛeſ biteri nipilominus inueſti gent vtruʒ
aliquod impedimentum obſiſtat· cum aute ap⸗
paruerit peobabilis comectura contra copulã
contrahbendam. contractus interdicatur exp̃ſſe
donec quod fieri debeat ſup eo mamifeſtis con

ſtiterit documentis· Exponamus ſingula. Vñ
peedeceſſozum noſtrozum veſtigijs imnherendo

in his que rite ſtatuerunt vt B· ⁊· S de iurame⸗

calum. c.j. ſed ea que male dixerunt coærigere

poſſumꝰ. cum non habeat imperium par in pa
rem . vt · 5· de elect · innotuit· quia ſalua honoei
ficentia maiozum · æc.· vt dixi · ;̊. in p? ohemio ·

HE. j. ſub. de ipſius igitur · x· qᷓ igitur diuer
ſa ſcripta· ingia i. matrimonia de p̃ſen
ti. hec em verba matrimomum ⁊ coniugium ſi
nonima ſunt.vt no.õ.de matriq.⁊ vnde dica⸗

tur · ¶ Quid ergo de ſponſalibus · non videt

q ad ea hec conſtitutio ſe extendat · et eſt ven
quo ad verba. cum in nullo loco iſtius conſti⸗
tutionis loquatur niſi de matrimonio vel con⸗
iugio per verba de peeſenti contraheẽdo · vt ap
paret in litera. j· per totum · Sed puto ꝙ mens

aliud velit ˖ que ſequẽda eſt · vt · ff · de excu · tu ·

ſcire opostet.greca eſt. ꝗ· aliud · ⁊ ideo ex mẽte
dico ſponſalia clamdeſtina ſicut coniugia ł ma
trimonia peohibenda.alias non bene peonide
retur periculis animarum cum multis modis
ſponſalia firmentur æ poſtea equiparentur ma⸗
trimonio: vt notatur.õ.de mat rimo.. vltimo·
ſub · ¶. vt autem · · pꝛeſumptoeũ.⁊.·e/·. vtrãũ

clamdeſtina· v. ꝙ ſumulier. æ ideo dixit in ru⸗
beica de clamdeſtina deſpoſatione non de clam

deſtino matrimoniovt vtrunqʒ includeret· ad

hoc.j.eo·ca· j· ſedᷣm quam expoſui vno modo
I· e. vtrum. ⁊ patet.S.in pem. ſumme iſtiꝰ.t.
ſt et alia rõ.ne videlicʒ homo admittat młb
s9 vxoees.a mulier multos viros· hm ea que
no.S.·de deſpon.impu.. ⁊ que ſponſalia· quia
ſieut in eodem.ꝗ. continetur· qᷓuis conſangui⸗
nitas peobetur et ſic ſoluantur ſpõſalia.mhil⸗
ominꝰ publice honeſtatis iuſticia intelligitur

Senerata.quare conſanguinitaſ hincinde impe

ditur · H tamen de conſuetudine non ſeruatur·
⁊ iunge quod no.j.e.omento ſuper verbo con
tractus interdicatur expeeſſe ·Denitus inbi
bemus ⁊.·penam apponimus· I. ſi qius vero
⁊ ſequenti bus.ne aliquis ſacerdos etiam ſi par
rochialis non ſit·ſed æ parrochialis G̊ peohibe
re debet.nec regularis aliquis debet intereſſe
vt · .· . ſane ſex hoc autẽ ꝙ ſacerdotibus æ re⸗
Sularibus ſpecialiter peohibetur· videtun
alij poſſunt ĩ bidem intereſſe· ar. ff· de iudic · I.
cum peetoe.vel dic ꝙ hic accipitur ſacerdos ꝓ
quolibet clerico.vt: g.de cohacler.æ muli:c·
ij·⁊· cſi aute.⁊ de pĩgnoꝛ.c.j·xj.q j.de ꝓſona.
et eſt verum ꝙ omnibus peohibetur.etiam lai
cis· quare omnibus dixi penitentiam iniungen
dam.his maioeem æ alijs minoeem. vt dixi.j.
e. quã penam. ſuper verbo menti · ſz his · tñ
pena oedinaria non videtur imponi niſi ſacer⸗
doti parrochiali regulari:vł dic vt no.j. e. ꝗ.
quam penam.ſuper verbo cõmenti.regularis
4 Talibus ſc mrimonijs vel ſponſalibus clã
deſtinis · ¶ Deeſumat.ſed potius firmiter peo⸗
hibeantur contrahi quouſqʒ fuerint publicata
NMNuare. ſczʒ qe ip̃a peecipimꝰ publicari.ne pe
ricula animaꝝ inde peoueniant ſi clamdeſtine
contraheretur · Specialem quoeũdam loco⸗
rum.puta beluacenſis eccleſie ⁊* quarundã ali⸗
arum · vt.S de ſpon: cum in tua.⁊.· j.qui matri.
accu.poſ.cum in tua. Conſuetudmem · De
ſpeciali ↄſuetudine ⁊ ſpecialiſſima.generali et
Seneraliſſima.dic vt no.sS·de conſue. J. = de vᷣ
= peoꝛogando. ⁊ ſie B cõſue⸗
tudo hodie facit ius æ appeobatur qmia rõna⸗
bilis viſa elt. vt · S.· de conſue. c· le Braru⸗
mus.·. id eſt firmũ ius facimus: vt cum matri⸗
moma ſubandi ſine ſponſalia · vt dixi. S. ſup v⸗
bo ioconiugia an eccleſijs · non ergo in
alijs locis:ar · S.de reſcrip:cuzʒ dilecta.peope
finem · vel dic ꝙ hic non eſt vis dũmodo par⸗
rochanis hec publicent ſimul vocatis æ coad
unatis· ſicut dixi · S.de elect. ꝗ. vbi fieri debet.
ideo dicit in eccleſijs· quia ibi etiam non voca
ti coadunãtur ſingulis diebus dominicis ⁊ fe⸗
ſtinis· vt.S·de parrochijs · vt diebus domiĩicis
Quid ergo ſi ciuitas vel caſtrum łnerit in⸗
terdictum.publicetur in predicationibus · vt
·de ſenten.excom. reſponſo.⁊ ſic non deneget
lacerdos vocem ſuam captiuis cõtinere neque
untibus. ſed benedictionem non peeſtet.cũ ip⸗
ſam exceptam non inueniam a generali interdi
cto·ſolus em̃ baptiſmus.æ penitentia moeienti

um ⁊ cruce ſignatoenm ac peregrinozum⸗atqʒ
viaticum con firmatio epiſcopalis excipiun⸗
tur· niſi occaſiõe peiuilegij apoſtolici aliud cõ⸗
tingat· vt · Z.· de ſponſalibus.non eſt nobis. ]. ð
pemten:ꝙ in te.⁊ de ſenten.excõmu. reſponſo·.
Et hoc intelligas niſi hy ꝗ petũt publicatõ
nem fieri maioei excommunicatione ſint ligati
nam tales nullatenus audiret ſacerdos.cũ non
debeat eiſoem participare· S. p metꝰ.c.ſacris·
⁊ Patet in his que no·ĩ·de ſenten.excom· . et
que ſit Hena Quid ergo ſi tales contrabant
⁊ poſtmodum egitimum impedimẽetum appa⸗
reat. nunquid pꝛoles illegitima cenſebitur:æ e
dicedum ꝙ ſic · ſi excommunicatio iuſta fuerit·
ar· S·de conceſ:peeben· quia diuerſitatem · ff.
de regulis iuris:ꝙ quiſqʒ exculpa ſua damnuz
ſentit.j.de cle.excommu.miniſtrã.ſi celebeat.
Der peeſbiteros.ſcilicet parrochiales- quia
ad illos pertinet. vt dicã.j..ſane.ſubaudi tuł

per alios de mandato conſenſu peeſ biterox

parrochialium. quia feciſſe videtur qui p ali

facit.S.de offi.deleg.in literis.ĩ.de ſenten. ex

com.mulieres. Dublice peoponatur.id eſt in
publico ſiue in communi ita ꝙ omnes audiant.
ne decetero poſſit cari ignoeantia. vt ⁊ dixi · ·
ꝗ·quam penaʒ. v.ſane.fit ergo hec pꝓublicatio
IPter ignoeantes · ¶ Quio ergo ſi tota patria
H nouit. ſicut fuit quãdo tractabatur matrimo
nium meer dominum ludouicum regem frãco⸗
rum filium ludouici qin auinionem obſedit ˖ et
dominam margaritam filiam domim rapmũdi

berengarij comitis peouincie.qui hen. iij⸗ regi

angloeum aliaʒ filiam ſuam elionoz nomine ma
trimonialiter copulauit. nunquid dicentur ma
trimonia illa clãdeſtina. ex eo ꝙ ſolennitas iſta
ibidem ſeruata non fuit· non videtur. quia cer
ti certiceari nõ debent.vt.S: de elect.cũ inter
vniuerſas.æ· ff· de acti: emp·æ ven.l.j. in fine.
maxime cum per dominum papam greg.ix.fu
erint illa matrimoma appeobata. vnde ñ eget
alio adminiculo.ar. C de teſtam. omnium. et

8. de conſti:eccleſia.⁊= de electi.ſigni ficaſti. er

exquo pars maioe hominum hoc ſcit.lata cul⸗

pa eſſet hoc ignoꝛare.vt.ff.de verbo.ſigni.la⸗

2

te culpe/S· de poſtub · peeł.c.j.⁊ hoc ſcʒ ban

na ꝓponant nõ admittit etiã hodie cõſuetudo

in magnatũ matrimonijs:ſicut comitũ.march
ionum ſimilium.quod poteſt concedi ſcilicʒ

ꝙ non ſit neceſſe banna peoponi quando vocat
vxoeem a remotis partibus. æ publice nucios
mittit · ſic em̃ in facie eccleſie contrahi poterit
matrimonium inter ipſos. nec off endetur mes
iſtius conſtitutiomis. tutius tamen eſt vt m ec⸗
cleſia peopo natur publice hodie in Hoc caſu⸗
⁊ aſſignetur terminus vſqʒ in diem craſtinazʒ in
qua deſponſetur · vt ſic ſervuemus mentez æ ver
baideo etiam ſequitur. Competenti termi
no.quaſi diceret hm ꝙ eſt publicatum ⁊ diuul
gatum per famam diu eſt. vt. S̊. peoxime dixi.
vel modo de nouo peopoſitum poterit heeuioe
⁊debet peolixio⸗ termmus aſſignari. ec elt ar⸗
Zumentum ad id quod no.õ.de ſpon. J. quali

ter: vl dic opetenti.id e trino. ſimilis expoſitõ

8

ſ. de ſen excõ· ſacro.ar· õ · de vi · ⁊ ho · cle · c. fi·
2æ de oſti ex literis· xij:qijm digne. ⁊ B innuit

decre ˖ qᷓ picit· banmna ꝗponenda in płi loquẽdo

5.de ſpon· cum in tua· .· qui matri· accu.nõ po·.

c · fi.ergo ſaltem duo termim aſſi gnandi ſunt

ar.ijij · ꝗ· nij · . item numerus·a ſic expone re⸗
ſoluendo ſingularitatem in pluralitatem · ſicut
fit econuerſo·j.de peiui.vt peiuilegia · in fine ·
dico tamẽ arbitrarium ſim ea que no · ⁊ ſic ali⸗
quãdo tres terminos· aliqñ vnum terminũ aſſi

gnabit. ar. hi c. a· · de conuer · coniu · ex publi⸗

co.⁊. C· de mgenuis æ ma. diff amari · ⁊.· ff · de
optione legat · mancipioeꝛum.ſicut ⁊ no · S · de
do eontu· ꝗ. qualiter depꝛehendatur · ⁊. v · ſe⸗
quentibus· ¶ Sed quis arbitrabitur in h̊ caſu

certe etiam parrochialis ſacerdos cui B com⸗

mittitur .· j · e · G. ⁊ ipſi peel biteri. niſi foeſan in⸗
hibitio ſuperioeis obſtet · vel ſtatutuʒ aliquod

ſinodale · vt patet in his que no·j. de pnñijs · ·

eui cõfitendũ ſit. hx · ij · v. nec in hoc requiro·
aſequentibus · in quo caſu erit ad inhibentis
arbitrium recurrendũ· ar. S. de maio· æ obedi.
eum inferio?. ¶Qui voluerit æ valuerit id eſt
potuerit. hoc ideo dic.quia quilibet admittit
ad impediendum futuz mrimonium nõ firma
tum · vt. õ.de ſpon.peeterea.ij.J.de Ogna ·ſpi
tua nos· licet videatur cõtradicere · ᷓ. de ſpon.
cum in tua.ſed aliquotiens impedit quis infir
mitate.del annis puerilibus:. vt.. qui matri·.

rubeicella.que exceptiones · v· excuſatur tñ ·
quod die vt no.õde ſpon..fi · v.· itezʒ octauo⸗
2. v. item tercio. ¶Legitimum. id eſi verum
iuſtum.naz ſi malicioſum opponat canonice pu
nietur. vt. . e. c · C. vlt. ⁊ ex hoc ꝙ dicit legirti⸗
mum impedimentum vt . .. e. c · J. pari· apparet
qp hec oſtõ in qu olibet iuſto ĩpedim̃to locũ hẽt
non ſolum in gradu peohibito · vt dixi in . e · c.
G.pari.æ pᷣcedenti·⁊ ideo etiam ſequit Hic ali
quod iuſtum impedimentũ obſiſtat St ipſß
ſbiteri ſe parrochiales. vt:je·c.. ſane ·· Ni
hilominus·ſcʒ non ob. ꝙ in eccleſia publica⸗

runt.⁊ ↄpetentez terminũ aſſignarunt . ꝙᷓuis nł

lus appareat qui aliquid opponat · ibono⸗

miuus. id ẽ nõ ideo minus.¶ Inueſtigent · p ſe

ex officio ſuo diligenter · ¶ St inquirant · ſcʒ ab
antiquioꝛibus oſanguineis vicinis qui meliꝰ
peeſumuntur ſcire veritatem.vt· j· qui matri.

accu·poſ.ſub rubꝛicella ·libellus accuſationis

v.·ſi ergo aliquis ⁊ peecedenti · Vtrum alia
quod impedimentum obſiſtat · no·igitur ꝙ; ꝙ⸗
tumcũqʒ; partes renuncient peoductioni teſti⸗
um in mr̃imonialibus cauſisſicut iam vidi de
facto.⁊ q;tũcũqʒ iurent ꝙ vlterins non peoba
bunt ſed renuneiationi ſtabunt.non obſtat ta⸗
le iu ramentum qumĩmo iudex ex off icio veri⸗
tatem debet inquirere quouſqʒ certificet. vt
H·⁊ ·õ·de ſponſicut. in fi·æ. c· conſultationi·.
·Sde iuriur·quemadmodũ ·I.vlt.⁊. c · ad no⸗
ſtram. ij · · . de conſan · a affi · c. j totum arbi
trio boni iudicis ↄmittitur · vt · · de ſpon · cũ
in tua ·quaſi in medio.⁊.jde fri:⁊ male·frater
nitatis · c· vl ·õ. de peoba:cum cauſam · xxx ·
q: vꝛindicantem · S· de fide inſtru. cũ iohãnes·

accu.poſ.c.fi·= dicam in ſumma ipſius · ti · ſub

4†

ad fi. quia de tanta re ſegnius agendum nõ eſt
vt · xlij. di · quieſcamus · lxj · di · miramur · vij · a⸗

ij · (·fi. ff. de carbo. edicto · l. · C. ij. ¶ Cum aut
apparuerit peobabilis coniectura. id eſt ꝓba

bilis peeſumptio· exemplum.õ.de teſti · ſuꝑ eo

ij· . j æ de ſpon· peeterea: ⁊ de conſan.ſup eo.

Contractus interdicatur expeeſſe id eſt ſpe⸗
cialiter· vt no.j.e· ꝗ. quã penã · V· ſane · ⁊ dic cõ
tractus ſponſalioꝝ non firmatoꝝ iureiurãdo

vel fide data · multofoztius nullo modo con⸗
tractoeum.de hoc no · S.de ſpon · . quis ſit ef⸗

fectus · ⁊æ:c. vlt · S·fi.⁊ ex hoc habes ꝙ nullus
debet contrahere etiam ſponſalia ſine licentia

eccleſie.æ eſt ratio· vt no.õ ·e.ꝗ. ſup verbo diu

gia · ⁊ dic ſine licentia eccleſie · id eſt pꝛel biteri

parrochialis intelligas quando contrahentes

ſunt puberes · ſecus puto in impuberibꝰ. quia
ibi licentia epiſcopi requiritur. Item in diſſol⸗
uendo · vt dixi · · V · tercio. ⁊· v· quarto· et de
ſpon. u· fi.æ licet ; conueniat menti iurispeo
pter pericula que inde peoueniunt vt patet.j·
e.ꝗ. ꝓximo.⁊. . vtrũ · V.j·tamen ſi hoc in ſpõ⸗
ſalibus non ſeruetur ſicut nec conſuetudo ſer⸗
uat.taliter contrahens nullam penam oꝛdina⸗
riam patietur.ar· ff · de penis · ſi peeſes · ⁊ iunge
uod no.j· e.. quam penam·v· minquid idez⸗
Done quid fieri debeat · ſcz vtrum debeant
oniungi vel non · Zuper eo manifeſtis con⸗
ſtiterit documentis id eſt inſtrumentis vel te⸗
ſtibus.vt no.õ.de fi:inſtrum̃..quid ſit inſtru⸗
mentum.quia ſuper re incerta· c. vt.xj·q iij.
graue:⁊ apparet...quare peꝛohibeãtur · ꝓſi
interdicto ſpeeto contraxerint · vide penã · ·
e · ¶.quam p enam · v · ſi quis ·

Vare peohibeantur.æ quidem quia qui
male agit odit lucem vt · S· de offi · del.
conſuluit.⁊ ideo peohibentur etiam clamdeſti
ne electiõ es · vt. õ·de elect· quia pꝛopter · in fi·
tenebee em̃ apte ſunt ad ſubijciendum ptum·
ff · de ven · inſpi . l. j· ꝗ. mittantur · Deohibentur

etiam ꝗpter periculnm anima; · quia mutata

voluntate alterius ſponſorum non poteſt fieri
fides iudici · vnde conuolant ad ſecunda vota.
a parãt ſibi laqueumnam in iudicio anime cõ⸗
ſuletur eis ne reddant debitum contra conſci⸗
entiam · in foꝛo autẽ iudiciali excõmunicabũt᷑
niſi reddant · tolerent ergo excõmunicatõnem ·

vt. · de en exeom inanſtioni. z. S, de reſtit·

ſpoli · literas. ꝗ.penbł · ¶ Nemo em̃ contra oſciẽ
tiam vemre debet. vt ibi · ⁊. S· de peeſcript· c.
fi.æ de ſcru:in oeð · fa·c.vnico.xxviij · q·j·ꝗ.j.
Hic tamen notandumꝙ conſcientiaꝝ alia

tenerrima ſcrupuloſa ſiue ſinderiſina· ð hac po

teſt intelligi · l.· C· de fide inſtrum̃ · l· vltia · ante
finem · ibi · cum foeſitan quidam ſub tali reuerẽ
tia tenti · æc. .de ſimo·.a ſi queſtiões · circa peĩ

cipium.hanc ha bent pleri qʒ ſimplices theolo

¶ Flia dura voluntaria vel capitanea ſeu
ſenſualis · vt hy qui non timent peccare publi⸗
ce:æ de pctis ſuis etiã gloꝛiari.j.de exceſ.pᷣla·
ꝙᷓ ſit Sue· æ in aut.ð reſti.⁊ ea q̃ parit ĩ.xjmẽ
ſe .· J. ⁊ vnũ ſiquidẽ.coł.inj⁊ hãc pleriqʒ legi⸗
ſte hñt iudicãtes ð pctis bñplacito volũtatis

i

non credentes ſe peccare dũmodo hm legẽ hu

manam iudicant.quia qui peccat non peccat le

gis autoeitate.xxiij.qiiij:qui peccat·ergo ſe⸗

cũdum ipſos foenicari peccatũ non eſt.ff· ð cõ

cu · l. j· ſed certe male dicũt · vt apparet in his

que no.S.de ſpon · ſub rubrica de matri · J. qd

ſit matrimoniũ.v.quod aũt · in pein.æ ſe.tales
decipit tenebeaꝛ peinceps in lucis angelum

ſy tranſ foemãs.S.ne cłi:vel mona:nõ magno

Xlia modeſta iuſta ſeu ratõnabilis:vt in bo
nis canoniſtis· ad quos nedũ laici ſed æ religio
ſi in multis caſibꝰ.quos potes exẽplificare p
ea que no·õ.de pᷣſcrip.ſub rubeica.de p̃ᷣſe ripti
one reꝝ ĩmobiliũ.ꝗ.que ſunt neceſſaria.v· mi⸗
chi videtur· ſe · recurrere debent ꝓ oſciẽtijs

infosmandis. vt.j.de ſimo.p tuas ·ij.ĩ.de ſen.

excom·inquiſitioni ·õ · de cenſi . ſignificauit. ·
de iurepatro.cura.S.de ſta.mo· J. pe.⁊.c· ſe.
5· de vi · ⁊ ho.cle · vt clericoeum.S.de oł· oꝛdi.
irrefragabili.S.de conſtic.j⁊. c.ne innitatis.
⁊· cfi:⁊ in ↄcosdantijs ſignatis · S·e.v.nemo·
⁊ peecedenti. ideo dicit dnñs noſter ꝙ decet et
expedit vt dſcientie puritati non deſit iudiciuzʒ
rationis · vt in aut.d.n.de regu:extra.non ſo⸗
lũ · ꝗlicet igitur. ſ Ergo peima angelica· ſecũ

da beſtialis · tercia rationalis · poteſt dic Igi
tur ſi qui peimo clam contraxerit · ſecũdo vnꝰ

ipᷣoꝝ in facie eccleſie ad ſecũda vota cõuolat
compellet᷑ ſecunda vota tenere⸗ qᷓuis em̃ vera
ſimt peima ſponſalia.tñ vera credenda non ſunt
niſi manifeſtis indicijs cõpeobentur.niſi mani⸗
feſto iudicio ↄuincantur ·niſi iudiciario oedine
publicentur· vt:xxx.q:v.ꝗ.his ita:eccleſia er
So non iudicat de ocultis ſed ſolꝰ deꝰ. vt ibi.
⁊z ·.de ſimo.ſicut:in fi:⁊.c:ſe.in fi.⁊ ideo mul
totiens ligatus ꝑ eccleſiam abſolutꝰ eſt apud
Pn econtra.vt.ĩ.de ſentẽ.excom.a nobis:
Seè nũquid defertur iuramentũ ſemiplene

Pbanti · dic vt no.õ · de iur̃iur. ſub. g. nunc re⸗

deundum · ⁊?· J. ſup quibus.in illa queſtione.x
vᷣ·quid de cauſa monachatõis · Et no.ꝙ qᷓ;uis
clamdeſtina matrimonia ꝓhibeantur fieri.fa⸗
cta tñtenent ſi aliud impedimentũ non ſubſit
I·e.ca.j:xxx.q:v:noſtrates . in fine · et · J. ſed

obijcitur.⁊ no.S.de fer̃.capellanus.ſalua tam

ena ſiue penitentia que ſemp eſt infligenda·
Quid ergo ſi tales redeuntes ad coꝛ ſecũda
vota renuũt · ⁊ ad terrã ignotam aufugiũt ibi⸗
dem ↄfitentes peccatũ ſuum ⁊ agendo penitẽ⸗
tiam de ↄmiſſis.⁊ quidem ſi cum licentia iudic᷑
non excõmunicati tranſeũt tuti videntur. ſin⸗
aũt excõmunicati vel ſme licentia excõmunieari
poſſint.⁊ quocunqʒ vadant debent ſententiazʒ
obſeruare.eis em̃ piculoſum eſt ſi ſe ingerant
ĩde cle excom.miillud..illud.cõmunicãtes
aũt reddit ꝓbabilis ignoeantia excuſatos · vt
ĩ.de cle.excõ.mi.apoſtolice · ⁊ vide quod no.
5· de do. ſub rubeicella · de contu . J. qualiter de
peehendatur.
V FTrum clamdeſtina mrionia publicis p̃⸗
diudicent vel econtra.⁊ qiudem ſi anteq;
ſecnnda vota pꝓfecerint publice ambo ſpõſi cla⸗
deſtini ipᷣm mrim̃ clamdeſtinũ voluerint eccle⸗
ſie voce conſona publicare · mſi iuſta cauſa im⸗

pediat · ſunt ab eccleſia admittẽdi. ⁊ pinde eſt

ac ſi abinicio in facie eccleſie ↄtraxiſſent. vt · ·

e:c. ij · ⁊· . de conſan.⁊ affini · c. j· ⁊ ſic intellige
dictum gratiam:quod habes:xxx · q v. ꝗ. hys

ita · ⁊ finem illius decreti:xxx·q:v. aliter.ibi.
niſi voluntas ꝗꝓpeia.⁊c. æ eſt H veꝝ quo a fir
mitatem mrimonij·quod æ ante appeobatõem
firmũ erat.õ.de fer̃᷑. capellanus.a quo ad Peo
batione eccleſie.non tñ omnino quo ad legiti
matõem filioꝝ ꝙᷓuis aliqui ↄtra ſentiant · de H
tangitur·j· e · ꝗJ. ꝓx.x· ſi quis autẽ·z. . Pari
modo. Quod ſi mulier vel vir negauerit · vi⸗
ro imcumbit peobatõ·i.illi qui ꝓ matrimonio
ſtat · vt. .·e.c.j.nam ſi vir negat mr̃im ↄtractuzʒ
2* mulier aſſerat. G̊ muliebeis ſexus conuertit
in virilem a ecõtra:æ ſic dicitur mulier vir a v
tute animi.⁊ vir mulier a mollicie cosdis.vt· x
xxij · q·vij. J. h̊ illud ambeoſij· eſt bona expo⸗
ſitio ſi teſtes ppa reãt.ałs ꝗpeie ponit viro.
ꝗ · d· ſi mrionium p teſtes ꝓbari non poteſt vbi
tñ coniuges ↄfitentur ſpõſalia·h vir dicat ma
trimoniũ firmatũ pꝑ caruis copulam æ mulier
neget vel econtra·ſtãdum eſt verbo viri.· quia
caput eſt mulieris.vt ·xxxiijq v· cũ caput.et
q·j.ſi quis vxoeem · nam ſi uuret ſe cognouiſſe
credĩ ei · vt· ·t. j continebatur. H· · Idẽ ſi

iuret ſe non cognouiſſe · vt. 8.ti. j· duo pueri.
vnde expone ſi quis clamſubandi cognouerit

aliquam ſcilicet quam publice deſponſauerit·
vel quam ipſe deſponſauerit ſcilicet per ver⸗
ba de futuro ſicut vterqʒ confitetur · æ mulier
vel vir· æc. deſponſatcõem.ſubaudi firmatã caxr
nali copula ſubſeqñti. viro incũbit ꝓbatio. ſcʒ
quia ſtatur iuramento ſuo:et ſzm hanc expoſi⸗
onem apparet ꝙ hec ꝓhibitio nõ ſolum in ma⸗
trimonijs ſed etiam in ſponſalibus locũ habet
vt no·õ.e·· quot modis.ſuꝑ verbo ↄmẽti:cõ⸗

iugia.vᷣ ·quid ergo· hoc aũt quoð dixi ꝙ ſtan⸗

dum eſt iuramenteo viri aſſerentis ſe muliere
cognouiſſe· bene ven eſt niſi vbi vir iurauerit
ſe ip̃am cognouiſſe.⁊ mulier peobat ſe virginẽ
per aſpectum · vt dicam.j.de frigi:q. qualiter.
v· ſmaũt maritus.Item ꝙ dixi eſſe ſtandum ver

bo viri urantis ſe non cognouiſſe mulierez cũ
mulier contrarium aſſerat intelligas qñ æ vir
ip̃am peobat virginem ꝑ aſpectum . alioquin

crederetur mulieri ꝓ mrimonio ſtanti · vt appz
in ſuꝑioẽ · ⁊ in his que no·jĩ.de frig· . fi. v · ;
ſi marito·⁊ ſeqñtibus.⁊ ſic habes ꝙ clamdeſli
na pᷣcedentia pᷣiudicant mrionijs publicis con
trahẽdis· quod credo veꝝ vbi ambo gbhentes
HBofitentur:etiã ſi ſecũda firmata ſint iuram̃to
vel fide data · ꝙᷓuis ſecũdis fiat oculta eluſio.
qꝛ in dubijs tutioꝛ via ⁊ certioꝛ reſpectu anĩe
eſt eligenda. Rlij tamen contradicũt · ar. j. de
conſang·⁊ affini· ſuper eo · ſed certe peo me fa⸗
cit potius ꝙᷓ; cõtra.⁊ hoc etiã qð dixi ꝓbatur

S. de ſponſa · iuuenis.⁊=· · de cle · excom. mini.

illud. ⁊ ̊ tutioe eſt.qe minus malũ eſt ſi ſemel
deieret . ꝙᷓ ſi imperpetuũ adultere . vt. xxxij ·.
q:vij. q̃d in oĩbus peccgtis adulterio grauiꝰ.
Item non pᷣſumo ꝙ aliquis debeat deierare.ar.
ĩ·qvij·ſanctimus.Vnmi tñ contrahentiũ nõ ere
deretur in peeiudicium ſecundoꝛuz dummodo

ſpõſalia iurata eſſent hm quoſdã.vt·õ·de ſpõ.
peeterea:ij:quod dic vt no·õ.de ſpon· ¶. a qua⸗
liter diſſoluantur· v· Item tercio · ¶ Qatrimo⸗
ma autè ſecundo loco publice cõtracta in fo⸗
ro iudiciali peeiudicant p̃eedenti bus elãdeſti⸗
nisſcʒ que per teſtes legittimos peobari nõ
poſſunt · ſed in penitentiali ſecusvt noõ. . qᷓ⸗
re:quare ergo ſtat eccl eſia publicis:quia diui⸗
nare nõ poteſt.vt ·S.vt beneficia eccleſiaſtica ·
vt noſtrum.q.j.nec vnqꝙ; credendum eſt ſpõſis
etiam ſi ambo vel omnes peo peimo clamde⸗
ſtino confiteantur:exquo anteꝙ; ſecundũ ↄtra
heretur non fuit facta fides eccleſie per teſtes
vel vↄfeſſionem.lIdeo ſi quis bina comugia clã⸗
deſtina contraxit.in poteſtate ſua eſt ab inicio
ꝙ maluerit publicare· ſed caueat ſibi ne pꝛimi
tus ſecundũ publicet.nam poſtea non credere
ꝙ aliud p̈ceſſiſſet niſi per teſtes ꝓbaretur. et B
ꝛuſte dieitur·albs multotiens eolluderent adin
uicem ſponſi.vt.jde eo qui cog⸗ſan· vxſue-
ſuper eo. nτι. de teſti. ſuper eo⸗ idem eſſet ſi ĩ
peeiudicium ſpũalis mrimonij ↄfiterentur.pu
ta ſolennis voti·ar.j.e.q; nobis.⁊ ideo dicunt
quidam ꝙ exponi debet vel diſiunctiua peo et
ne ſit contrarium.j:de rap.cum cauſam. ſed vi
de ſuper hoc quod no.j.de eo qui cog:conſan.
vx · ſue · J⁊ quid iuris:illud notandũ⸗æ die
pt ibi dixi Quid ſi peto diuoetium fieri int
me æ vxoæem meam illa ratione quia dico me
aliam viuam habere·non peobo.nunquid moe
eua illa contra quã agebam cõtrahere poſſum.
Vel quid ſi iuro de aliqua quam peto ꝙ vxo⸗
mea eſt:ipſa nihilominꝰ ꝓpter defectum ꝓba
tionis abſoluit· nunquid ea viuente poſſum cõ
trahare cum aliadicas ꝙ in talibus ſimilibꝰ
ſum mee conſcientie relinquendus. 6· de iuriu⸗

cum tali ſecundo exquo pemã abſoluiſtis: ſed
quia non debeęeo contrahere niſi pꝛemiſſis ban⸗
nis; vt . · e cum inhibitio · ideo peto ꝙ mande
tis ſacerdoti meo ꝙ hoc publicetur in eccleſia
ſicut debet⸗quid conſu les ep̃o in B caſu nam ſi
admittit petitionem ergo tacite videtur dare
li centiam contrahendi⸗ ſi non admittit eodem
modo videtur eam denegare · ſed neutrum fa⸗
cere debet. vt · · de juriur · mulieri .· He · ita di⸗
cet epiſcopus · cariſſime tu iuraſti ꝙ cũ cali quã
iam abſoluimus ꝓ verba de pꝛeſenti ↄtraxeris
icentiam publicandi tibi non poſſumꝰ denega
re.cum te tue ↄſcientie relinquere teneamur.
ar · xxviij/dide his.placet ergo nobis ⁊ ſuſti⸗
nemus ꝙ pᷣſbiter hec banna ꝗꝓponat · nos tñ ꝓ⸗
ſprer hoc non intendimus tibi dare exp̃ſſeł ta⸗
cite licentiam aliquam contrahendi.immo ob⸗
teſtamur te ſub aſperſione ſanguinis ieſu criſti
ꝙ ſi ſcis te verum iuraſſe nullatenus ſecũdo cõ
trahas ne contra tuum venias iuramentũ. qðᷣ
ſ feceris a ſanguine tuo munde ſunt manus no
ſtre.xliij.di:epheſijs.⁊ eſt ſimile quod no.õ.ð
voto· ꝗ. quot ſint ſpecies · ſub.. votoꝛ · x. qͥd
ſi is qui ſimplex votumæ ſequentibus.
Vam penam patiantur clamdeſtine cõ⸗
trahentes æ ſui pñtiam exhibentes: = qᷓ

mulieri.xxxiijdi habuiſſe! Sed pone ꝙ tali
venit ad epᷣm dicens:domine volo concrabofe .

ꝙ puniun i

dem ſi peimo modo peccent aliqui · ſed tribus
vltimis non offendant non eſt peccatum ꝓ oĩa
vt patet.S· . j. v.j· ĩdeo dixi per omma · quia
ſi ſine benedictione ſolenni vel oblatione in ec
cleſa moæe ſolito facta ſpõſus ſponſam ſuã car⸗
naliter cognouerit vterqʒ peccat · quia venit ꝗ
generalem conſuetudinez eccleſie· ⁊ contẽptoe
cõſuetudinis eccleſiaſtice ſicut p̃uaricatoe le⸗
gis diu ine punitur · vt · xj · di· in his · ¶ Sinaũt
ſecundo modo deliquerint · peimũ vero terciũ
⁊ quartum non off enderint· patiuntur penam
aliqñ perpetui adulterij ſeʒ ſi anteꝙ; ipᷣm publi
cauerint ad ſecunda vota tranſierint. hm ea qᷓ

no. 6S. e. ꝗ. quare.æ· . vtrũ. Quod ſi a peimo

ſecundo ⁊ quarto abſtinuerint .ſed in tercio de⸗
liquerint · iniungenda eſt penitentia ↄtrahen⸗
tibus ⁊ vt puto ſcienter peeſentiam ſuam exhi
bentibus licet mino.ſecus ſi de peꝛeſenti habu
erint bonam fidem.quia credebant ꝙ haberet
licentiam.vel quia neſciebant ꝙ cum alia con⸗
traxiſſet · ar.ꝗ̊.t·j.duo·in fi .·⁊· ·de diuoꝛ ·poe⸗
ro.⁊: xxxiijiq.ij:ſeculares:⁊.õde ſpon.c.j: et
c·cum apoſtolica.v c·ad id quod. Si veroin
ſolo quarto deliquerint· puniun contrahẽtes
ſui peeſentiam exhibentes· ꝓut legitur in cõ
cilio generali.j·e·cũ inhibitio:cuius verba ſüt
hec· ¶ Si quis vero huinſmõi clamdeſtina vel
interdicta ↄmgia inire peeſumpſerit in gradu
Phibito etiam ignoæanter.ſoboles de tali con
iuncti one ſuſcepta pꝛoæſus illegittima cenſea.
de parentum ignoeantia nullum habirtura ſub

ſidiu m cum ill talicer contrabendo nõ exper⸗

tes ſcientie.immo ſaltem affectatoees ignoeã
tie videantur.
Dari modo peoles illegittima cenſeatur · ſi
ambo parentes impedimentü ſcientes legitti⸗
mum pter omne interdictum etiã in ↄſpectu
eccleſie dtrahere peeſumpſerunt · Sane ſi p⸗
rochialis ſacerdos tales ↄiunctõnes ꝓhibere
Otẽpſerit· aut q̃libet etiã regł aris q eis pᷣſum
pſerit intereſſe · per trienniuzʒ ab officio ſuſpe⸗

datur. grauius Bniua ſi culpe qualitas

poſtulauerit. ¶ Zed is qui taliter copijlari
pᷣſumpſerit etiã in gradu conceſſo ddi Suaben
tentia imgaranc i quis aũt ad impedien
dam legittimã copulam malicioſum impedim̃
tum obiecerit.canonicam nõ effugiet vltionẽ
vt · · e. cũ inhibitio · . ſi quis.vſqʒ in fi:ſic patzʒ
filios ⁊ etiã in ſeip̃ᷣos clamdeſtie
Otrahẽtes · ¶ Si quis vero huiuſmõi clamde⸗
ſtina ſcʒ nõ ſeruata ſolẽnitate de qua dixi.S.· ꝗ.
j. v. quarto · ¶ Vel mterdicta ſcz pꝑ ſacerdotez
ꝓbabili comectura apparẽéte · vt · . e · Y· quar⸗
to. ¶ in gradu ꝓhibito· puta · quarto vbł citra
vt.· e·cũ inhibitio·in pem. æ.de ↄſang. nõ
debet · Nunquid idem in alio quouis impe⸗
dimẽto legittimo.non videtur.quia cũ hoc pe
nale ſit reſtringedum eſt. ar. de pe · di. j. pene ·
ff · de penis · ſi peeſes.⁊.l.interpeetatione.⁊.ᷓ·
de conceſſioñ·peebende .conſtitutus.⁊æ de hil
que fiunt a maioei parte capituli · queſiuit · et
ſic erit hoc ſpeciale in gradu peohibito:ſicut
⁊ ibi no.ꝙ in hcaſu denega vxoꝛis reſtitutõ

t.· de reſtit'. ſpoli:literas. . ꝗpterea.hm ep
qdaʒ ibi exponũt p̃ᷣſertim.i maxime. ſed puto
idem in quolibet legittimo impedimẽto.vt Pz
in · ꝓ. pari mõ.je: c nam eadem rõ debet nos
mouere que ⁊ papam moueret.vt.õ.de reſeri.
ſup literis. in fi.æ idem in ſimilibus iudicãdũ.
vt. S. de reſeri· inter ceteras.æ vox illa eeſer⸗
tim ſupeadicta exponeda eſt.i.maxime. Eciã
ignoeanter · qe ſi ſcienter illegittima eſſz ꝓles.
etiã ſi in facie eceleſie ↄtraxiſſent · vt · j. e. c. j·ꝗ.
Pari · Oe tali iunctione ſczʒ clamdeſtina vel
interdicta.quod dic vt.S· expoſui. Suſcepta
id eſt nata· intelligas anteq; mrimoniũ per ec⸗
eleſam fuerit compeobatũ. nam ſi poſtea na⸗
ſceretur:licet antea generata æ ocepta eſſet le⸗
gittima cenſeretur · vt.j·qui fi:ſint legit· quoð

nobis · Fliqui vero G largius intelligunt· qdᷣ

die vt no · . qui fi.ſint legit.ꝗ. an vtruqʒ Zenus
ſuccedat · v. item ſecus ſi clam ↄtraxerint. Il
legit tima.æ ſic non ſuccedet: vt dicam.j.ꝗᷓ fi.
ſint le · C. an vtrũqʒ genus ſuccedat. apparz 8
ꝙ ſi qui ↄtra interdĩctũ eccleſie ↄtraxerint im⸗
pedimentum ſcie ntes.ꝙᷓuis denunciatio facta
fuerit ĩ eccleſia.ſi poſtea inter ipſos ex iuſta cã
dinoetium celebeetur · filij illegittimi remanẽt
ꝙᷓtumcunqʒ parentes habuerint bonam fidezʒ.
de hoc.j/de matri ·con.ↄtra inter·eccł· ꝗ. qd
iuris. v· ſi ppetua.⁊. ·ę· xᷣ.etiam in cõſpectu
eccleſie · ⁊ ſequentibus. VDe parentum igno⸗
rantia.qdlicet in multis articulis debeat eſſe
ignoeantia excuſata · vt.õde ↄſti · ↄgnoſcẽtes
⁊ de reſcri.ſupꝑ literis.⁊.ff.mandati · ſi ꝓcura⸗
toeem. J. ignozantes:quinimo in hoc caſu ſi al
ter tm̃ ↄiugum impedimẽtũ ignoeraet. peoles
legittima remaneret dũmodo in facie eecleſie
Otraxiſſent· vt.. qui fi·ſint le·ex tenoee.qꝛ nõ
poteſt eſſe partim liber partim ſeruus.vt.ff. ð
ſta.lib·ſi duobus. ꝙᷓuis Lau. qᷣdixit ꝓ.l. C.ðᷣ
inceſt.nup.qui ↄera:tñ exquo clamdeſtine ł cõ
tra interdctm eccleſie hunt non excuſantur.
ꝙᷓunis ambo parentes ałs ꝓbabiliter ignoearet
Taliter.ſ.clãdeſtine vł q interdetm eccłie:
MNon expertes ſcientie. vel ꝓ ĩmo affectato⸗
res:cc· videant · i pᷣſamantur · ⁊ eſt p̃ᷣumptio
iuris ⁊ de iure·quare ꝓbatio in ↄtrarium nõ
admitteretur. ſup quo vide . · de peeſumpt · ꝗ.
quot ſpẽs.v·alia iur̃ ⁊ de iure·⁊ ideo puniuntꝰ
Otrahentes rõne doli· ſeu frandis ſue. ſeu etiã
inobedientie · Dari modo.i. pari ratione quã
ꝓxi ·dixi. Impedimtũ ſcʒ gdꝰ peohiti.vt.g.
Pximo·ꝗ. immo quodcũqʒ impedimentũ Pbe⸗
idem inris videtur.qma eadeʒ eſt ratio. vt ibi
dixi · Magiſter tñ meus intellexit ſupioꝛem ꝙ.
in gradus ꝓhiti impedimento tm̃. H aut gene⸗
raliter ſicut verba ſonant.ſedò non curo indaiſa
re.qꝛ litera occidit · vt.j.de ſacra vnct.c. vni⸗
J.pe ·.de ver.ſig.intelligentia:⁊.c.ĩ his.
f Stiam in ↄſpectu eccleſie.ſcʒ cum ambo ma
m fidem habent vt peecedit. ſecꝰ ſi alter bo⸗
nam fidem haberet · vt dixi. .· J. ꝓxio. ſic ergo
in duobus caſibus peoles illegittima cenſetur
ſcʒ ſi parentes clamdeſtine contra interdi tum
eccleſie ↄtrahuntqᷓuis ambo impedimentum
ignoeent.vt no · S· ꝓximo · v.in gradu ꝓhibi⸗

to⁊ ſeqñtibus.⁊ ſi ambo ſcientes impedim̃tũ

etiam in facie eccleſie ↄtraxerint.⁊ q̊ verum in

telligo ſi mrimonium parentibus viuentibus
fuerit accuſatũ ⁊ diuoetium celebeatũ⸗ Pun
quid ergo poſt moetem pentum queretur de B
mrimonio.vel etiam poſt moeteʒ alterius tim̃
videt & ſic · · qui fi.ſmt le.lato·⁊: c. cauſam·
Sʒ cõtra.qe poſt moꝛtem nemo accuſari poteſt

vt · xxxiij · q/ij :admonere.circa terciã partẽ pei

me columnęæ· xxiij.di:quoeũdã.⁊. C.ſi accu
ſacoe vel reus moetuus fuerit.l.j.ij.iij.⁊. inij·
1 Quicquid in hoc caſu alij dixert di · an ip̃is
vinentibus mrionium fuerit impeditum · æ tũc
nihilominꝰ quereret' de ipᷣo poſt moetem rõne

hereditatis.⁊ ſic poteſt intelligi.c.latoꝛ.⁊ cõ⸗

coꝛar. C. ſi accu· vel reus moz.fu·l.vlt.æ. C.
ne de ſta. defunc ;ᷓuis· non quo ad ðtegẽdum
delictum parentũ vel eog pumendos. qe mo⸗
tui puniri non poſſent nec ↄueniri.vt · Sᷓ. de re⸗
ſerip:ſignificauit.æ.· ff· que ſen.ſine ap. rſcin.
l.vl. Quid ſi parente viuente mrimoniũ non

fuit impedituzʒ· adhuc puto de hoc queri poſſe

infra quinquẽnium rõne hereditatis.æ ſic ſimi
liter poteſt intelligi.c.latoe.elapſo aũt quin⸗
quennio non poterit.vt.C· ne de ſtatu defun ·
in rubeica.⁊.lſi mater.æ ſic intellige caſum ex
peeſſum ꝓ hac via.j.qui fi.ſint le · puenit. vñ
quod dicit decre.de decennio.j.de Oiu.ſeruo·
licet. in facto ↄſiſtit.ſic em de facto otigit · ſed
ide eſſet de quĩquẽnio. vt ꝓbãt illa iura q dixi
e H mtelligas quo ad illos qui in facie ec⸗
cleſie ↄtraxerunt.vt dicũt ijura peeallegata · in

iquũ em̃ eſſet ſi exquo in facie eccleſie Otraxert
⁊tanto temꝑe ſimul quiete manſerunt deberet

poſt moꝛteʒx ipoꝝ peoles illegittima iudicari
vt. · qui fi· ſint le cum mter.j. veterem.æ.c.
referente· ⁊ patet in his que no.õ.de ſpon · ſub
rubeica de matri:ꝗ. qualiter otrahatur. v. cõ⸗
umcunt ergo·æ ſe.ſecus puto de his qui clam
deſtine vel otra interdictũ eccleſie ↄtraxerũt·
ibi em̃ m perpetuum queri poteſt ;uis paren⸗
tes moætui ſint· in quo caſu manifeſte loquitur

—

T· qui fi·ſint le·cauſam:⁊.c.cauſam· quod veꝛz

eſt niñ ⁊ ip̃m clamdeſtinũ fuiſſet poſtea ante q⸗

ſtionem motã publicatum eccleſie æ ſolenniza⸗
tum · nam ſi H eſſet· pinde iudicabitur de ꝓle

ſuſcepta. i. nata poſt publicatõem æ appeobati
onem eccleſie. uis antea generata æ de alijs.

ac ſi ab inicio in facie eccleſie contraxiſſent. vt
j·e·c ·ij· in fi.⁊.ĩ.qui fi.ſint legit.tanta.æ.c.
quod nobis· ſuper qu0 vide . qd no. S. e· J. vt
clamdeſtina. . j. Vnum tñ nota circa hanc
materiam. ꝙ ſi epiſcopus ſententiã diuoetij tu⸗

7

lerit inter dnos ꝙᷓnis erroneam. æ alter iſtoꝛx

au toeitate eiuſdez epiſcopi ad ſecũda vota cõ⸗
uolauerit·. peoles ex Bh̊ ſecundo mrimonio ſuſce
pta debet legittima iudicari.vt.j· qui fi. ſimt
legit. perlatum.ꝗ. fi.quod intelligas etiam ſi
poſtea reperiatur eccleſiam deceptã fuiſſe. ar.
I· de frigidis. fraternitatis· ꝗ. j. ad fi· iꝛbi· pꝰ
ea nupſit in ↄſpectu eccleſie.xc · ſic intelligas
eccleſie ymiſſonem.i.autoeitatem. æ parentũ

ignoeantiã equiparari debere. vt inuit .j· q fi:

ſint le· referẽte.quod intelligas mſi æ oiu ges

—

ſcʒ ſecundi ꝓbentur frandis ↄſcij. puta:qe coꝛ
ruperunt teſtes· vel indice· vel alias ſciũt am

bo ſententiã inique latam. vt apparet in his qᷓ

no.j.de ſpon:du. ꝗ.an liceat · v. quid ſi ñ ſerua
uit. ⁊. ·.e· cũ mbibitio· J. pari·et ſic poteſt in⸗
telligi · . qui fi · ſint les: pꝓ venerabilem. ꝗ.j· vł
ibi non fuit oedo iudiciariꝰ obſeruatꝰ.vel ↄti
net allegatõem· ſic obeſt ꝓli pentum mala con

annneur mſi ꝓbetur· ar· S.

de pſumptc. Ffi! Sane ſi prochialis· quid gꝰ

de non prochiali:nõ videtur ꝙ habeat locum
pena qne ſequit. q; non eſt extendẽda. vt no-
868. J. quã penam ſi quis ſup illo vbo:in gra
Ddu phibito/qe ad prochiales tin ptinet ꝓhi⸗
bpitio de qua ſequit cum curã habeant · vt · S· S

offi.arc hiò·c· j· de regu:c.fi:æ de parroch·
e3 /1 Dꝛohibere· ſpealiter · exquo apparet ꝙ
peobabilis ↄiectura: vt patet in textu quẽ po⸗
lni.S.ſub. v.qu artoſ upꝑ verbo ↄmẽti. cu aũt
apparuerit.dicas etiam ꝙ hoc debet ꝓhibere
ſpealiter æ generaliter· ſcʒ publicando prochi

anis banc olſtitutõem ne ignoeantiã valeãt alle

Sare. Sed * epi in ſinodis ſuis · archiep̃i in
Ocilijs ꝓumcialibus idez facere dñt ne peoch

jani poſſint pᷣteèdere ignoꝛãtiãjde iudeis. ita

quozũdam.in fi.⁊ de accuſicut olim. Zi 80

non publicat hec oſtitutio· parrochiani pnt
ignoæantia allegare: nec habebit locũ pena·.

prolita. ar- j.de ſimo- qm ſimoniaca . ſz pbiteri

de prochianis rõnem reddent. epi de p̃ biter ·

archiepi de epis· vt. S. de offi · oeð irrefrabili.

de ſta. mocũ ad monaſteriũ· J. peioeæ · / Nõ

— .„ — ‧

tũ credo ꝙ adminꝰ epi poſſent decetero aliquazʒ
ignoeantiã allegare. vt. S. de tempi; oꝛdi · vel
nõ eſt compos: ⁊ debet cauere ep̃s quales in pᷣ
biteros elegerit · vt. S̊.de eta: ⁊æ quali cum ſit
ars artium. ⁊ ſic ſupina æ craſſa ignoꝛantia non
excuſat pᷣſ biteꝝn decetero: qe non ꝓmittit ei
i gnoꝛare canones pniales· vt · xxxviij · di · que

ipis: æ accedit · S· de oꝛdᷣab e· qui reſigna ep̃a

c. j. ⁊. j· de cle· excõ.miapłice⸗/ Sed quid ſi ſit
beſtialis æ ſimplex ſicut ruſticus in montanis

gni cũ grege ſuo viuit paſcitur · tota die excu

ſabis eam æ accuſabis ep̃um qui talem elegit.
vtis· ar . ff. de ꝓba · cũ de indebito · J. j. de iu
riſdi .om · iu. ſi quis id qðᷣ .cũ ſibibus · Veriꝰ eſt
tñ ꝙ hodie hec ignoeantia non excuſat a toto

aliquẽ clericũ · quod die vt no . · de vſti · J. qñ

oſtitutio:tñ epᷣs cañ maioe magis delinquit
vt · S̊· de tranſla: = fi · ibi.

cquis idem archiepi· æc. Contempfſerit ·˖ qe nõ

habet inſtam cauſam ↄſtitutõem ignozandi.⁊
die ↄtempſerit ſiue ex ↄtemptu:ſiue negligen
tia:ſiue timoe·ſiue amoee.ſiue peecibus: ſiue
peetio ductus·.de ſimo:nemo·xj.qiij·quatu
oe magis tñ punitur in vno ꝙᷓ in alio.æ ideo ſe
quitur elauſala grauiꝰ pumendꝰ?.xc · nunquid
em̃ erit canis mutus nõ audens latrare · xliij
di:ſit rectoæ.Regularis aliud g& in ſeculari
ar· S· de pᷣſump: nemo.⁊ de his que fi. a peela ·
cum apłica· in fi · quod videt innui quo ad pe⸗
nam oedmariam de qua ſequit .⁊ dic regularis
q;uis non habeat curam · ſup quo vide · 3· ð ſta
tu mo·ꝗ· vt ppłm regere· debz em̃ eſſe ĩ clau

ſtro. vt no· ibidem . · · de ſindi · Vel dic ꝙ pee
ſbiter parrochialis non ſolũ patitur hanc pe⸗
nam ſi mtereſt · immo ſi ſcit contractũ fieri de⸗
bere æ non ꝓhibet penã patiet · ab alijs vero
nãõ requiritur ꝙ ̊; ꝓhibeant. cum ad B ex offõ
ſuo non teneant· Dumunt tñ omnes illi qui in
cerſunt ſeculares pᷣbiteri etiã regulares: ⁊ B
vide no. qñ dicit · aut qlibz etiã regłaris:q. d·
aut quilibet ſeʒ peeſ biter nedum ſecularis·h =
etiam regularis · de quo non videtur fauoee re
ligionis · ar. . de do · Otu. c · ij · S · de religi · et
ſump · fu. ſunt pſone ·· Conſtitutões etiã lega⸗
toꝝ apłice ſedis in ꝓuincia omnes puniunt et
certam penam znpanät-4. St nunquid epiſco
pi poſſunt diſpenſare in pems illis · M. ſi lato⸗
canonis retinuit ſibi.non: als ↄtra·. · de ſentẽ⸗
excõ.nup· . in ſeculo SEt nunquid poterunt
abſoluere mulieres videtur ꝙ ſic . ar . j·. de ſen ·

ercom. mulieres. P: j.æ c de monialibus· et
idem videt de impuberibus ⁊ alijs geiuilegia

tis.de quibꝰ no:j· de ſentẽ.excom · ꝗ·quis poſ⸗

iſit excommunicare ſub· ꝗ. ſecũda regula. ſʒ cer
te peiuilegium alicui vel in certis caſibus cõ⸗

—

ceſſum nõ extendit ad alios· vt racer. de pei
uileg· ſane. ⁊æ.· S.· ð of · le · trãl latõez · Quod
ſi quis petat aliquã in vxoꝛem ⁊ iuret ꝙ cũ ea
Otraxit ꝓ verbade pñti.⁊ inducat vnũ teſtẽ qᷓ
idem iuratus aſſerit · mulier tñ qᷓ negans ꝗꝓpter
defctm̃ ꝓbatõis abſoluitur· ſicut no.· v.· q̃ð
ſi peto. Nunquid peincipalis æ teſtis ſuus puni
ri debent . cum p iuramentũ ↄſtet ꝙ peincipalil
clamdeſtine ↄtraxit teſtis interfuit· dicas

7

feſſis.cũ ſuper ·⁊. de elect· ꝓꝑ inquiſitõem.C · ð

liter intelligat· v. contra ſe · Et ex G ꝙ dicit
quilibet etiã regularis:inmuit ꝙ etiã peelatus
exemptus puniri poteſt ab oedinario ſi circa B
delinqnat · quod dic vt no..·de peiuileg: . qua
liter amittat.ſub. ¶. ſed ⁊ dici poteſt? Eb of
ficio ꝓ trienmnium ſuſpendatur.⁊ nunquid miti⸗
oꝛem penam poteſt epᷣs imponere · non videt
ab inicio.ar · S· de obl · deb · de cauſis · qe vbi cer
ta pena ſcripta eſt nõ debet iudex mollioꝛem ł
durioꝛem infligere·als infamia graui notabi
vt ·˖ C. de vi publica ſen pei· ſeruos qui. in fiñ.
2æ ne ſctin bapt.·iter · l. inj. ſed ea inflicta admiꝰ
poterit diſpenſare æ diminuere ſzm ꝙ qualitas
pſone exegerit · ar · · de ind · at ſi clerici . .· de
ſenten. excom · nup · de B 11. no.· plene · · de

teſti· nullum · æ vide quod ſeſſe ofeſ.I. qua⸗

accu:ꝗ.quis ſit effectus ¶ Grauiꝰ· nam ex eo
dem facto aliquis plus.aliquis minꝰ punitur
ſzm ꝙ culpa exigit · vt · .· de vi. ⁊ hone · cleri · vt
ericoꝛ · ⁊· ff · de of · pſi · N· ··· l.diuꝰ.ad fi.
Sʒ his.æc· in gradu ↄceſſo.: multomagis 8
in gradu ꝓhibito.qe magis delinquit · vt · S· ð
tranſla: epi.inter coæꝑalia:.pe·⁊ fi.⁊ de elec.
niil. in fi· · j··æ ideo ſequitur? Cõdigna·
niun acur.lie æ etiã omnibꝰ ſui pñtiam ex
hibentibus cũ omnes delinquãt.ar.s · de off ·
dele · c · . ⁊· I· de ſen · excom. q;to.ne edicta elu⸗
Saaſe te quis in lo.pu. l· fi·⁊ de iuð · ſi
p̃toe· Quid ſi pater filium vel filiã cogit con
trahere.videtur ꝙ ſolus pater debeat puniri ·

——

ar- f.. de his qui notant' infa:liberoꝝz · J. vltio
x. l.quo iuſſa.⁊ ſe.Sed ↄtra·qꝛ in bis mrionijs
Otrahendis'non dſiderat niſi ↄoſenſus eoꝝ de
quoꝝ Diunctione queritur · vt · S. de ſpon · C. q⸗
liter ↄotrabantur.v. Otralbuntur.æ ideo videt

ꝙ vterq; deliquat · arjde ſen:excõ.mulieres:

J¶.Ffi a.· vniuerſitatisad fi·c: S.de tẽpo.oe·
dilectus. die ꝙ inter coactõem ⁊ coactõem ſiẽ
inter vim vim erit ꝓꝑ bonum iudicem ar bitrã
dum·ar. S.· de ſpon · de muliere · ſicut no · de ſili
materia · S·de ſpon.ſub rubeicella de ma · ꝗJ. q̃li⸗
ter mpediat .· v.· ſeptimo vis:a ſeqñtibꝰad f.
Si quis aũt malicioſum.alicijs hominum
5 eſt parcendũ · vt· S. de reſcrip · ſedes · . c· ple
rumqʒ ff.de rei vendi:in fundo.j.qui ma· ac.
poſ:ſignificante.· ¶ Canonicam ad arbitriũ in
dicis exquo non ſtatuit certam penã. vt· S. de
of:del · de cauſis · C. j. æ· f-· de iur̃ delyl·..
De ſponſa duoꝛum.GBubeica⸗
Iximus.õ·deſponſatiões clamdeſti⸗
nas Phibendas ꝗpter picula anima
rum que inde peoueniunt. æ qe inter
alia picula non minimũ eſt ↄtrabere
bina ſponſalia·videamus de ſponſa duoꝝ ſub
audi viuoꝝ · vt ſie habeas differẽtiã inter hũc
ti · ⁊ illum· ĩ.de ſecũdis nuptijs Iſte em loqui
qñ ſponſus ſponſa legitima miuente cũ alia de
facto ↄtrahit · ibi vero loquitur qñ ſpõſo moe
tuo alteri nibit.quare decre:dñs in dicto:ti⸗
poſita ꝙᷓnis ↄmunis ſit vtriq; · t· fuiſſet tñ ſub
hB opetentius collocata.æa illa.õ·de ſpõ· in pꝛe
ſentia. 4 Item hic ſpecialiter tractat ⁊ ſoluit
quis ↄtractꝰ firmioe ſit:an peimꝰ vel ſecũdus
2æ P B; differt a.t.j.de eo q̃ du·in ma:quã:pol
p adul.qe cum ꝓꝑ hunc doceamur peimũ cõtra
ctum firmioeem foæe ſecundo ambobus ſpon⸗
ſis viuentibus.ibi ſpecialiter queritur æ inſtru
imur vta ſecũdus ↄtractus poſſet ex poſtfa⸗
cto ſoluto ꝓ moetem peioei vimculo cõfirmari
quare decre·j.e:accepiſti · debuiſſet fub illo· t·
melius collocari: Item qe ⁊ ibi addit de machi
natione · ¶ Ntem H loquit de adulterio ↄmiſſo
maritali aff ectu · ⁊ P hoc differt ab illo· .ð ad
ult. vbi tractat de adulterio ↄmiſſo non mari
tali affectu · ¶ Doteſt ergo ſic continuari.tra⸗
ctatum eſt.S. de duabus ſpeciebus ſpõſalio eũ
ſcʒ de mamfeſta clamdeſtina:nunc aũt tracta
re intendit de duabus ſpeciebꝰ manifeſte ſuc
ceſſiue ↄtractis · vt cumduo diuerſis tpibꝰ cõ⸗
trabunt cum eadem vnus de futuro alius de
pñti.⁊ ideo dicit de ſponſa duo · ⁊ idem intel
lige in ſponſo duaʒ · ſcʒ ſi traxerit quis cum
vna de pñti. ⁊ cum alia poſtea ꝓ verba de futu

rovel econtra.vnde ſicut intitulatur de ſponſa

duoꝝ· ſic poſſet intitulari de ſponſo duaꝛx. vi⸗
deamus ergo . ¶ Quot modis bina ſponſalia
Strahancur · ¶ Que quibus piudicẽt · ¶ In li⸗
ceat habere bina ſponſalia. Quã penã pati⸗
antur bina ſponſalia contrahentes.
¶RVot modis bina ſponſalia contrahbantur·
quidẽ multis.vt no·S.de ſpon·ꝗ· quot
ſmt ſpecies.æ.· . qualiter otrahant h Hde du
obus tm loquit᷑.qe aut dtrahuntur fide pacti
onis interueiente:puta ꝑ verba de futuroaut

fide conſenſas. ſcilicet de peeſenti tempeee
hincinde conceſſa mutuo ſuſcepta · Eſt ergo
fides pactionis quando do fidem alicui mu⸗
lieri ꝙ eam dacam in vxozem:que aliqñ tranſit
in fidem ↄſenſus ſcz carnali copula ſubſeqñte·
vt · J. e·c·j. . vnico.ideo remotiſ omnibus alijs
expoſitõibus ſic expone · ꝙ ibi dicit ꝙ eam du⸗
cet:accipe vel mfra poſitum dic. vel ⁊. a ſi
Pmiſerit ſcʒ mulier eum qui ſibi dedit fidez qꝙ;
eam duceret· rem ſcʒ carnalem copulam ſecũ ha
bere · ſubandi HB res ſiue carnalis copula habe
etiam ꝓ ↄlenſu.i.equipollet fidei ſenſus ð p

ſenti:.qdò. Bᷓ carnalis copula mrim peeſumptuzʒ

inducit. ⁊ B eſt quod exponit greg ix. S.· ð ſpõ·
is qui fidemque alias ſuꝑflua fuiſſet. vt eſſet
glo· iſtius ver bi : Verba aut que interuemire de
bet in vtraqʒ fide no·S.de ſpon.J.qualiter.⁊ ð
mri· qualiter.⁊ legitur ·j:e · licet ·
D Ve quibꝰ pᷣiudicent. ⁊ quidẽ. ¶ Rut vtra

qʒ ſunt de futuro ur vtra qz de pᷣſenti

Fut peima de pñti ⁊ ſecũda de futuro.· Rut
peima de futuro ⁊ ſecunda de pñti. ¶ Si vtra⸗
qʒ ſunt de futuro:peioea piudicant poſterioei⸗
bus · ſi tñ in vtriſqʒ fides vel iuramentũ inter⸗
uenerit.qe peius iuramentũ ſeruãdũ eſt.vt no.
ᷓ· de iuriur. I. quot comtes · v·item ſi duo iu⸗
ramta:ꝙ ſi in altero tm̃ fides data fuerit vł iu
ramentum . illud alteri pindicat quodcunqʒ ſit
illud· ſiue peins ſiue poſteriꝰ· vt · S· de ſpon. ſic ·
hm quoſdam· Tu dic vt no.õ·de ſpon· J. ⁊ qua
liter · V· itez quinto.æ ſe·⁊. I. e. v· aut peima de

futuro.v-S· de ſpon.ſub rubeica de ma · J. fiñ.

ſub. J. vt aũt · v. pſu mptoꝝ ¶ JFut vtraqʒ de

pñti:a in caſu iſto quocũq; caſu interueniente

peioea pᷣindicant poſteriozibus· ꝙᷓuis ſecunda
iurata fuerint vel carnali copula robozata. nõ
ob.rnñnone apłicoꝝ ↄtraria · vt · · e. licet. vl cõ
ſuetudine · vt · j· e . c· vl· ⁊ dixi · S· de mri · J. qlit

impediatur. v· ligamẽ. Sen viset. ꝙ ſi ſecun

da vxoe peimo ſit cognitapotioe ſit ĩ iur̃ ꝙᷓ pei

„

ma· ſicut ↄſuetudo mutinenſis tenebat · vt · · e·
c.fi.cũ em̃ mrim̃ ſolo ↄſenſu ↄtrahatur vt ibi.

debet eſſe potioe illa cui tradit poſſeſſio coepa
lis · ſic em eſt in emptõẽe· C. de rei ven. quoties ·

et in pignoee · vt · ff · quĩ po· in pig: ha·potioꝛ·
tñ hy ↄtractus ſolo dſenſu pfician. vt inſtit·

de ob · ex ↄſenſu.⁊. ff· de pignoꝛ· actõe · l· j. ⁊ ð

pignoeibꝰ. ↄtrahitur.⁊· l· creditoe · J. j.h de ſi⸗

milibꝰ ad ſimile ꝓcedendũ elt . vt · S de ĩſcript.

inter ceteras· æ ff· de legs. non pñt · dicũt etiaz
doctoees .nõ eſt ita h HB bene intellexerã. fVn
quero que ſit rõ·qę ſi rõ dinerſitatis reddi nõ
pt idez ius ſtatuendũ eſt · vt · C. de liberis p̃ter.
vel exher᷑.l.j.in fi .æ.·.de ↄſan. af:tua nos.ĩ
fi.dicit : l.ꝙ fauoe liberoꝛ Oſtitatõum impi
alium h̊ facit · vt · C. de diuoe. ⁊ð repu · oſenſu · RE
HB rõ nulla eſt.qe æ ſi nulli liberi ſupſunt het lo
cum quod dixi · Item ſecunda rõ etiã in alijs ob

ligatõibus adaptari valet·ergo ñ eſt fauoe cõ

ſtõnum imꝑpialiũ nec eſt redditio rõnis·ſʒ poti
us voluntatis · Que eſt ergo rõ. h.· ſiqua rõ

reddi pᷣt foete B eſt. qe ↄſenſus mr̃iomiji. quo

mrim ↄtrahitur ſpguũalis ſiune naturalis eſt æ de

iure natu rali rõnali æ a dno oſtitutꝰ · vt no · ·

OR

„ν„ο.

de ſpon ˖ ſub rubei cella de mĩi · ꝗ. ]· B · qꝙ; autẽé. 2
G. dbi. æ ideo naturalis.v.di · J. j. ſed ↄ ſenſus

quo emptio otrabitur iuris gentiũu eſt et ciuił

a cpalis æ ab hoĩbus oſtitutꝰ · æ ↄtra ius natu
rale hm quod omnia ſunt munia.vt.viij· di.

quo iure·inſtit de iur̃ nat .geñ.⁊ ciuili·ꝗ.ius

aũt gentiũ.vt ⁊ G dpeobant di.j.ius autẽ na⸗

turale.et· c. ius gentiũ·ↄſenſus ergo mr̃ionia

lis ſemel ↄtractus immutabilis ⁊ ꝓpetuus p⸗

manet . nam autoe ſuus immutabilis eſt et

eternus: a naturalia ĩmutabilia pmanent · nec

eget oſenſus iſte traditõis adminiculo coꝛpał

nam æ ſpũalia magis ↄſiſtunt in bona volunta
te ⁊ inrellectu animiꝙ; in facto ſeu in app̃hen⸗
ſione copali: vt:xxij ·q:v·qui ꝓiurare. ecõtra
vero ↄſenſus emptõnalis vt ita loquar muta⸗

bilis 2 momentaneus pmanet· Nam ⁊æ autoe

ſuus variabilis ⁊ moætalis eſt.⁊ hHumana muta
vilia ſunt. vnde ⁊ dicit ꝙ oĩis ſtatus reꝝ ſub ꝑ
petuo motu oſiſtit · quid em̃ erit ſtabile ĩter ho
mines ⁊a ita immobile vt nullã patiat imutatõ
nem · in aut .de non alieñ· ⁊ ꝓmure.eccł .ꝗ.vt
aũt lex.colb · i · tem tpalia ſeu coꝛpalia ma⸗
gis ↄſiſtunt in facto æ appᷣhenſiõe.qꝙᷓ; bona vo
iuntate = mtellectu: ecõtra vero in ſpũalibus
obſeruatur.xv.ꝗq.j.c.fi ·⁊ ideo in mrionio ma⸗

gis opatur ↄſenſus tanqꝙᷓ; firmioe. ⁊ traditõ m

nus tanꝙᷓ debilioe · in emptõne aũt magis opa
tur traditio tanꝙ; firmioz ſenſus minꝰ tacq;

debihoe.ↄpeobant B. S. de tranſ lat ·ep̃i · inter
coapalia:æ de maioẽ. a obe · ſo lite · . C. de ve ·
iur emn.tãta · I. h qe diuine · ⁊ð inſtit · de iur na.
gen· ⁊ ciuili· I. ſʒ naturalia.⁊· v.di · ꝗ. j. ?Fvvnj.
di . J. j. æ. J. dignitate · Que eſt ergo rõ ꝙ mrim̃
carnale ↄtractum ſoluit ſponſalia carnalia pᷣce

dentia. ꝙqᷓuis iurata · S· de ſpon· ſicut ex literis·

J.j.h̊ ſpñale mr̃i m ↄtractum nõ ſolũ nõ ſoluit
ſponſalia pᷣcedẽtia.ĩmo nec valz. vt · S. de elec.
Oſideranimꝰ.et·c.auditis· a c·cum mter cano
nicos ad fi · vñ æ peimo repñtatus remouet in

ſtitutũ ſecundo:S· de ſen. a re in· cũ bertoldꝰ.
ad fi·cũ ſpalia foetioꝛa ſmt ꝙ; carnalia. S· de
tranſla:epi.inter coꝛpalia· Dici pᷣt ꝙ mriomũ
ſpũale quo quis magis ligatur vni eccleſie vel
vni di gnitati ꝙᷓ alij ex ↄſtitutõe eccleſie peèdet
xiij.q.jeccleſias · Sde his que fi.a peela: ſme
len.ca:paſtoealis:h mrim carnale ex ↄſticuti
one diuina · vt patet ex p̃miſſis. pᷣt igit in peĩo
papa ↄſtituere quicquiò placet · nõ ſic in ſecun

do · ad quod facit quod no.õ.de elect. J. vtrum
mutari:ſuꝑ verbo ↄpellant. v · quare ergo ſol
uitur mr̃im ſpũale.õ·de tranſla.epi:q.cuꝛꝰ au⸗
toꝛitate · Y̊. patet ex p̃miſſis.· a pᷣcedentibus.ñ
em̃ reſcindit ti ſacramentũ ſicut dicit Gugꝰ.

I:e.c.j.ad idem· ̊.de duer· iu· ex parte· ij ꝗ.

nos auũt· in his qͥ no· S. de duer· ↄiug. ꝗJ. fiæ.

.ſed quare magis p̃t.æ ſeqñtibus. foete ad

ſtitutõem illã que vult. ꝙ electõne peima cui

etiam adhuc nõ dſenſit electus pendente non

fiat alia: ⁊ ſi fiat ſecunda cui electus ſecundo
etiã oſenſit. vt ſie p mutuũ ſenſum videatur
iam mr̃im otractũ inter electũ æ eccleſiam. nõ
valeat. licet ſecꝰ ſit m carnali faciendũ. Motꝰ

eſt foꝛte pꝛeimceps ad oſtendẽdũ ꝙ licz nemini

illoꝝ;

liceat ſibi dicere ius· minꝰ tñ lieet homĩ ſpuali
id eſt clerico:ꝙ;ᷓ carnali.i.laico·ad B. S.de elec ·
bone me · cremoneñn · Inde eſt ꝙ; effectus mr̃io
nij ſpualis totꝰ depẽdet ab autoꝛitate iudicis

æ iuris poĩtiui.ne quiſquis autoꝛitate ꝗꝓpeia ſe

ingerat. S· de elec. qualiter · ⁊æ· e·quiſquis · nec

adminiſtret nõ ↄfirmatus · S de pᷣben· cũ iam
dudũ · ⁊ de tranſla · epi · c· j. nec lite pendete ſe in
trudet · 5.· de Oceſ. pᷣbẽ ·poſt electõem.ꝗ.fi · ibi ·

⁊æ quod inſtitutõe facta · ⁊c· ⁊ de Sſtit . eccleſia

ſancte marie·⁊·c.cũ·m.ferrat᷑ ĩ fi· eff ectꝰ aũt
mriomij carnalis a iure naturali rõnali depẽdet

quo ad vinculũ· a in ſolo facto obligatõĩs am

mi oſiſtit · quare q̃libzʒ pᷣt ſe ingerere · ſolo cõ
ſenſu libero firmiter ſe obligare.S.de ſpon·.cũ

locum:niſi ex cã interdicatur alicui · S· de ſpõ ·
cã apud.ĩideoqz tenet etiã ſi lite pendẽte fiat ·

5.· de ſpon:cũ apłica.ꝙᷓais pm̃a imponat .quia
ſme lñia vel clamdeſtine ↄtractũ eſt. vt no.õ·ð

clãðedeſpõ·a· ſ· de matri:Otracto otra niter·
ec: Mec ᷣdicunt his ea que pꝛemiſſa ſunt in pᷣce

deti · V· ibi· que eſt ergo rõ.⁊æc. nam mrim viri

æ mulieris: ⁊ carnale ⁊ ſpũale pᷣt dici. carnale

reſpectu mr̃ionij eccleſiaſtici æ iunctõis coꝛ⸗
poꝝ· vt in h· v.ſpũale reſpectu dtractunm re
rum a diunctõis animoꝝ vt in pᷣcedenti · Item
ideo electio pꝛima foetioe eſt regulariter ꝙᷓ ſe⸗
cunda.qe ſpualis hõ non debet ↄtra verbum
ſuũ aliquo mõ venire.vt no.õ ·de pactis ·.q̃s

ſit effectus : æ ex hac rõne ꝓcedit ꝙ peimo ob⸗

latus a patrono ſpũali ſeu eccleſiaſtico potioe
Eẽqꝙ; peimo receptꝰ ·ecõtra vo hu at' in pẽono
cpali ſeu ſeculari:vt no.S.de iurepatꝰ.. in qui
bus .v.penitet.æ iunge quod no.S. de cõuer·
Diu · ¶.fi · Y· h quare magis:æ ſeqñtibꝰ. Rut
peima de pñti a ſecuùda de futuro.æ hic multo

foꝛcius ꝙᷓ in ſupioꝛi debet peioea poſterioꝛibꝰ
pPeeiudiciũ generare.qꝛ ſi id quod magis vide
ineſſe non ineſt. nec id quod minus . vt. ff · de

ſeruis expos.cui peccato.⁊..de ſen·excõ.cuz
4 War pꝛima ð futuro ⁊ ſecũda de pñti
æ tunc poſterioea tane firmioea pᷣiudicant pei⸗
oeibus:miſi anteꝙ; ſecunda ↄtracta foꝛent · pei
ma pᷣſumpta ſint ꝑꝓ carnis copulã · vel traducti
onem · vk lapſum tyis· qð dic vt no.õ · de ſpon·
ſub rubꝛeica de ma · ꝗJ. vl · ſub · J. vt aũt.· v · Pſum
Ptoꝝ:tñ pm̃a agenda eſt de fide mtita. .·e · c.
j· 6· de ſpõ. ſi inter· ⁊ B intelligas veꝝ qñ peio
ra legitima fuert · ſ. ꝙ ſp pᷣindicẽt poſterioꝛibꝰ

ałs ſemꝑ poſterioꝛa firma maneret ꝙᷓuis ↄtra

interdictũ eccie qcta · vt no · õ· de ſpõ. cũ apo⸗

ſtolica.⁊ dicã.j·de ma. cõↄtra int .ec· ꝗ.quid

iur̃. v· ſi vero cã.⁊ B intellige qñ vtraqʒ publi

ce cta ſant · ſecus ſi clã.i bi em̃ aliqñ illegitia
legitimis ꝓponunt'.vt no.q.t·j.ꝗ.quare· ⁊· J.

Vtri.· Itẽ G intelligas qñ apparet q̃ ſmt peioꝛa

q̃ poſterioea.ſecꝰ ſi dubitet.qð dic dt no · ã.· ð
telſti · J. qᷓ diuerſitates · ſub. ꝙ. in otrarietatibꝰ.
uid ſi duo petant eandem vxoꝛem
N liceat hẽe bina diugia.nequaq;ᷓ. B em̃ ĩ⸗
pedimtum ſo validũ fuit etia añqᷓ; aliqua

Oſtõe eccĩe ꝓhiberet · Si quis em̃ viuste legi⸗

tima cũ alia ↄtrahat adulteriũ ↄmittit ſiẽ la⸗
mech· vt · xxxj· qj.qũo gimbus . quod dic

—⸗ ☚W ☛

N.

—

4

8 . S.

vt no.̊:de mr̃i.qualiter impediatur. vliga
men ¶ St h adeo verãũ eſt· ꝙ ꝙᷓuis vir inerit in
exercitũ ↄtra ſarracenos vel regionem longin
quã.qꝙuis neſciat vtrũ ſit viuꝰ vel moꝛtuꝰ· qᷓ;
uis vxoe iuuecula ſtimulis carnis reſiſtere neqᷓ
at · tñ ad ſecũda vota nõ trãſibit quouſq; certũ
nunciũ recępit de moete mariti · vt · S· deſpon ·
in pntia. NVDicet aũt certus nũcius is ſub qꝰ
militabat· vł ſocius ſuus hbone fame ⁊ honeſte
qui bene nouerit moete eius· ſi em̃ talis coꝛ-am
epo loci iureiurãdo ipᷣm in veritate moetuũ fo⸗
re depoſuerit· lapſo anno hm leges · incõtineti
hm canones · nubat indño. ¶ Si p̃ter H nuple⸗
rit· tam ipſa ꝙᷓ is cui ſecũdo iungit velud adul
teri puniũtur· quod hodie ſzm canones intelł
gendũ eſt.ſi exquo certificati ſunt de vita pei⸗
oeis ſimul remanſerint.vt patet in his que no-
ĩ · e v.veꝝ ſi peimũ:æ ſe · Sed ſi dictꝰ nũciꝰ
deierauerit · illi qui moꝛtuũ mętitus eſt in· x· li⸗
beis auri tenebit obnoxius· C.de diuoꝛ· re⸗
puð.vxoe æ in aut .vt li · mat . ⁊ auie · ¶. quod
ant · colł.viij. Non ergo requirit ꝓbatio h
veriſimilis pſumptio.vt.S.vt lite nõ ↄte:qm.
J.ſi vero aliter · vł dic ꝙ refert vtrum pñs ve
lit mrioniũ acenſare ⁊ canonicũ impedimentuz
ꝓbare.⁊æ tũc ſufficit veriſimilis pſumptio.pu⸗
ta fama ↄmunis ſine teſtibus:æ ſic loquit ꝓxi
mus.J.vel velit ↄtrahere ſimpliciter ↄtra mr̃i
moniũ nibil oppones:a tũc requiri ꝓbatõ cer
ti nũcij coꝛã epᷣo facta·õ·de ſpon.in pñtia · ſed
quod peius dixi verius eſt· Nam ⁊ vnicꝰ teſtis
nõ ꝓbationẽ ſʒ pᷣlumptõem ĩducit: vt no·s · de
iunutr᷑.ſub· .nũ redeunbũ · ¶. qñ ſit deferedũ ·
vS·ꝙ ſi obſcura Verũ ſi peimũ venire vtige⸗
rit ſtatim debet recedere a ſecundo æ redire ad
peimũ. ſi nõ faciat adulter iudicat . vt· xxxiiij·
q:ij·cũ ꝓ bellicã.⁊c.cum in captiuitate· ⁊. c · ſi
virgo · Quod ſi nõ ſeruauit hanc ſolẽnitatem
ſed nupſit· licʒ H facere nõ deberet cũ fama cõ
munis eſſet in ciuitate ꝙ moetuus erat · ſi ipſa
ꝓcurauit rumoæeẽ adultera eſt. ff · de de adult ·
miles. ꝗ. mulier· abs videt excuſari · nam ⁊ ſi in
dubio nupſerit · ꝙᷓuis B; facere nõ debuerit liczẽ
debitã nõ poſſit exigere:exacta tñ reddet ſme
metu adulterij· ſ qcito de vita certificabi de
bet relimqu ere adulterinos amplexus· vt ·· de
ſecũ.nup·:dñs ac redemptoæ· certificata aũt de
moete nubat in dño.vt.j.de ſecũ:nup·ſuꝑ illa:
= ſzm B intellige quod no.Se· v. ſi peeter HB.
Scdm.iſ·ſupioꝛe. C·de djuoæ: vxoe tenebatc
pectare ꝑ quadeiẽnium 7 SZcõm.l. ff · vete⸗
ris per quinquemiũᷣ·vt.õ·de diuoẽ· vxoxes.
1 Sed hodie quãtiſcũqʒ annis.⁊c.vt·S· os
ĩabſente altero ſponſo mrimoniũ accuſet·qua

liter debeat ꝓcedi vide: : vt li : nõ ote · Veitẽ

vbi agit · ⁊ v · ſeqñti ·
Vam penã patiant bina ſpõſalia ↄtraloen
tes in pcedenti caſu ꝓut diſ· aliqñ nullã ·
aliqñ aũt higamiã æ infamiã Otrahunt· vt · S·
de biga· nup · qui em̃ nomie ſuo nõ iuſſa eius in
cuius ptãte eſt· vel eius nomie quem quãve in
poteſtate habet bina ſpõſalia vel binas nupti⸗
as cõtraxerit mfamis eff icitur ipᷣo iure · vt · ff·
de his qui noinfa·l.j. in fi·⁊. l.quid ergo.· ſñ

quig: . G. q ait.. C.ad.l.iubłde adulterijs·l.
eũ.·Excuſantur aũt ab infamia filij ſi iuſſu pa
cris in cuius poteſtate ſunt Otrahãt = pẽes no
tant. vt dicũt.l:quas poſui·õ.in ſupioei fũma
We fi· in illo.v·quid ſi pater·¶ Zz Hodie foꝛ⸗
te ↄtrarium eſt.cu filij nõ ceneant ſequi volũ⸗
catem parentũ in mr̃imonijs ↄtrahendis.vt di
xi·S·de ſpon..qualiter·v. Otrahunt .Item
qui ſciẽter ducit deſponſatã alteri ·pmmam.vij⸗
an· agere debet ietunãdo carenã:ſic dictã qe ca
ret cibis·i.quadeageſimã quolibet anno m pa⸗
ne æ aqua.vt· .e.accepiſti. Plic tñ no· de⸗
cre.ĩ.poſita que incipit.tua frmitas·j. de mii.
Otrac: ↄtra intero.eceł·collocatur. Ouid ſi
Otraham ſpõſalia de futuro cũ duabus ſic di⸗
cens· ꝓmitto vel iuro ꝙ ↄt raham cũ altera ex
vobis· E.· mea eſt electio-ſicut no.in ſimili q
ſtione. S. t · j · c. vlt. v quid ſi iuraſti. nind
ita dicazʒ · ꝓmitto b iuro ꝙ ↄtraham cu vtraqʒ
nihil agoqe a ſi ↄtrahberem nõ valeret·vt pa⸗
tet in his que no.õ.e. . an liceat· hm goffreò.
Quid ergo ſi cũ vna ipaꝝ quibus ſic iuraui
cõtraxit: æ ea moætua ſuꝑſtes inſtet ꝙ iuramẽ⸗
tum adimpleat·p̃t dici ꝙ nõ tenet. qe qñ iu⸗
rauit·aut intellexit ꝙ eodẽ tpe vtrãqʒ; duceret
ſicut gof.intelligit · vt patzʒ.ĩ.e..ꝙ ſi altera ·
æ ſic nõ tenuit··de diuoe· gaudemꝰ.aut diuer
ſis tpibus.⁊ ſic ſi qñ ↄtraxit cũ peima intende⸗
bat mramentũ ſeruare: peimũ mrim nullũ fuit
ſacrameto deficiente· vt patet in his que no.
8.de ſpõ.ſub rubeica de mri:¶.j·x̊· indiuiduã ·
⁊· J. ⁊ qre·v/ſed nunquid h; tria.poteſt tñ dici
tra ꝓ ea que · · no de eo qui duxit in mrim-
a⸗ od ſi altera illaꝝ apta eſt ad ↄotrahendũ
tera inepta· videt ꝙ teneat id quod cũ apta
actũ eſt· non ob· adiectõe inepte.ar. ff.de reg.
iuris:non ſolent.C.de dona:ſanctimꝰ.de ↄſe.
di· niijſi non ſanctificatur· Dicas ↄtrarium· qe
qui ſic ðtrahit ſicut ſuꝑius eſt expeeſſum.nõ in
tendit ↄtrahere cũ vna ſed cum vtraqʒ. ⁊ ideo
intentio ſeun voluntas ⁊ poteſtas adinuicem ſe
impediũt· S.ð oł.deł:cũ ſuꝑ ab batia.a.ar· ff.
de arbi · pedius:ſm gołF.trariuz eſt illud ge⸗
nerale · ſi nõ valet ꝓut ago· valeat ꝓut valere
poteſt ·ſʒ nõ eſt multũ cu randuz· quia rarus eſt
ſus iſte · Sſt tñ ꝓ gofar.ĩ.de ↄdi.ap.c· fi. ⸗
De ↄditõibus appoſitis in deſponſatõe vel
alijs contractibus:
Ractatũ eſt.õ de ſpõſa duoꝝ · ſcilz
ꝗᷓliter aliqua pure hat cũ duobꝰ.
qe aliqñ ↄtrahit cũ vno pure.et cũ
alio ſub ↄditõe: videamus de vditõ
nalibus deſpõſatõibus. ⁊ qm nedũ m ſponlſali⸗
bus ſiʒ etiã alijs ↄtractibꝰ ↄdicões multotiẽs
apponunt .dicamus plene de ðditõibus appo⸗
ſitis in deſponſatõe vel alijs ↄtractibus:dicen
tes?¶ Quid ſit ↄditio· æ quot modis accipiat
uot ſpecies ↄditõum Que ↄditio in ſpõ
ſalibus ſit tenenda vel frangenda.
Vid ſit ↄditio quot modis accipiat · æ qᷓ
dem aliqn dicit ſtatus pſone. vnde dicit
iſte eſt ſerunlis ↄditõis: ille ibere: ꝓut no.S.·ð
mr̃i.q·qualiter impediatnr · v.Odich. æ: ĩde cõ
iu:ſer· ⁊ hes:xxxijq inij liberi.· Ite dicitur

Oditio rei. vt in ſeruituti bus ruſticoꝝ vel ve⸗
banoꝛ pᷣCᷣdioꝝ · ⁊ ſic accipitur.õ. de rebꝰ eccł.
non ali.nuli¶ Sed hic dici ↄditio quedã ſpõ
ſalioꝝ vel contractus ſuſpenſiua ꝓmiſſio cuiꝰ
effectus ↄfirmatio pendet ex futuro·nam dati
ones ⁊ ꝓmiſſiones recipiũt ↄditõem:modũ.ca
ſum. demonſtratõem · Conditio aũt apponi
p ſi vel ꝑ cũ.vt · ff. de ddi · inde · l. qð ꝓmiſ · et
de ver · ob · hꝰ. in fi .·⁊x.l.quodeũq; .J.n ita:h qñ
qʒ ſignificat potius admontõem qꝙ; Oditõem.
vt · ff · de cutel · muto· ¶. ſub ↄditõe. · · t· j·. j.
hm quod vno mõ intelligitur ·ff. de ver. obli⸗
ſi:x·cũ ꝑpetiero: Modus aũt appomitur ꝓ vt
Cauſa pꝑ qe· vt. C.de falcã · adiecta · in ti · P
totum.⁊.de dona.que ſub mõ · ꝓ totum · De
monſtratõ ꝓ quẽ· vt cum dico⸗: ꝓmit to tibi ſer
uum quem emi a ticio· vel cũ demõſtro ſeruũ x
adiectiua verba ſic dicensſeruũ meum ſtichũ
cocũ tibi do vel legoar.ffde vↄdi · ⁊ demõ · de
monſtratio.vnde verſus·

eito ꝙ vt modus eſt ſi ↄditio quia ců.
Demõſtratõ ꝓ qʒ:ſʒ ⁊ adiectiua ſubacta-

id eſt ſubſtãtiuis adiuncta· vel ſic· ſed ⁊ demõ
ſtratio aliqñ eſt ſubacta.i.ſubijcitur ſiue oſten
ditur ꝓ adiectiua ſcʒ verba vt.S.no · Itez vt ali
qñ cauſam denotat · vt · ff · de votrahe · empt · et
ven · cũ ab eo ·
ot ſpecies ðditionũ·⁊ quidem alia taci⸗
Alia exp̃ſſa:alia de pñti tpealia de p̃ᷣterito·
alia de futuro.alia apponitur in inſtitutõibus·
alia in legatis · alia ĩ ſpõſalibus ½ Si in inſtitu
tione hereditatis apponat expᷣſſa ↄditio ſtatizʒ
valet.ante nõ valet inſtitutio ſi ſit ↄditio de pᷣ⸗
ſenti b de pᷣterito· vt.ff.de iniuſ· rup·irrito · t·
cũ in ſecũdo.⁊ tunc impeopꝛeie dicit ↄditio cũ
nõ ſuſpendat inſtitutõem.vt inſtit· de verbo.
obli . J. ditões · ⁊· ff. ſi certũ petat itaqʒ · ⁊ de
Odi . inſtit · inſti tutio · J. vl Quod ſi de futuro
apponatur ↄditõ.aut impoſſibilis:aut poſſibi
lis.ſi impoſſibilis·ſcʒ vł de iure qe turpis erat
vel de facto qe natura reſiſtebat ei · ꝓ non ſcri⸗
pta habetur · vt mſtit. de here . inſti · ꝓ. impoſſi⸗
bilia.⁊· S̊.ð̊ O· inſti.l.j·⁊æ.· l. ditões qᷓ ꝗ· ⁊. l.ſi
quis inſtitutus·æc l.ↄditiones ↄtra edicta: nec
diſ. an apponatur in faciendo vel nõ faciendo.
C.· de inſti · ⁊ ſub · rephodẽda · ⁊. ff · ð hẽ · ĩſti · ſer
uum meu. J. vl. ] Klic aũt ſciendũ · ꝙ ſi quis me

heredem inſtituit ſub hac ↄditiõe.ſi iurem me

aliquid datuꝝ vel factux · pᷣtoe iuſiurandũ re
mittit æ vult vt impleatur ↄditio ac ſi iuratũ ñ
eſſet · qe multi timdi magis vellent Hereditatẽ
amittere qꝙ; iurare · vt. ff. de ddi · inſtit · que ſub
Dditione.: Hx· j· ¶. quotiens.nec eſt neceſſeꝓ re
miſſione pᷣtoꝛem viuentẽ adire · cũ ſemel remiſ⸗
ſum ſit. vt.ff.e.que ſub conditione · ꝗ. vltimo.
municipibus aũt B iuram̃tũ ñ remitti.vt · ff · ð
manu . in. t. l· ſi quis.⁊ de ↄdi demon l. muni
cipibus·hanc ergo remittit pᷣtoe quaſi turpẽ·

ſic ⁊ aliam ſcz inſtituo te ſi rehquias meas ĩ ma

ri ꝓieceris· vt· ff· e quidam. Idem ſi relinquo
ſeruo meo hereditatem cu liber erit ·˖ ſed in ali
eno tenet dditio.vt· ff. e· ſeruus alienꝰ. Sic

ergo ↄditio turpis vel incõueniens vel impoſ⸗

ſibins remittitur vbi remiſſio expedit ei cui he

reditas relinquebat' vel teſtatoei. qð ſi noexpe
dit nõ debet retoequeri in leſionẽ ſuã id qð fa⸗
uoee eius muentuz eſt · vt · C· de legs · ꝓ fanoee ·
puta filiuſ familias inſtitur heres a patre ſuo

ſub ↄditõe a iure impeobata.p̃t dicere inſtitu⸗

tõem tenere æ conditionẽ haberi ꝓ nõ ſcripta
vel ſi malit dicet inſtitutõem nulla.qe nõ eſt in
ſtitutꝰ ſab poteſtatiua ↄditõe.nam que facta
ledunt pietate.extimatione· verecundiã nram ·
⁊ vt generaliter dixerim q̃ ↄtra bonos moees
fiunt.noꝝ facere poſſe credendũ non eſt. vt · ff ·
e · l. filiꝰ. ¶St ꝙ dixi ꝙ habeatur ꝓ nõ ſcripta
intelligas qñ appõitur ei cui relinquitur · ſecꝰ
ſi apponeretur ei a quo relmquitur. vt inſtit · de
legatis · J. vl · ¶ Item G̊ veꝝ eſt ſi impoſſibilis
ſit de iure vel natura.ſecus ſi ꝓpter ꝓplexitatẽ
vt ſi ita dicat.ticius heres eſto cũ ſeyus heres
erit · B em inutilis eſt inſtitutõ.vt ff · e.ſi ticius
res. æ ff-de here. inſti.l. mj. ꝗ. ſi quis.
Secũda diuiſio H eſt · qe poſſibilium quedaz
ſunt ↄditõnales quedã caſualesquedã mixte
vt. C. de cadu. tolle ·l. vnica · J. ſmaũt aliquidꝰ
ſub ↄditõe · ⁊ de neceſ.hẽ.l.fi · ⁊ qe ſpecialiter
diff iniri nõ poſſet que ſit poteſtatia:ea que cõ
ſiſtit in dando ⁊⁊ nõ dandofaciendo et non fa⸗
ciendo poteſt eſſe ꝓoteſtatiua.ſic recurrimꝰ ad
generalitate.⁊ dicimꝰ poteſtatiuaʒz eſſe ex eo ꝙ
plerũqʒ generaliter accidere ſolet · vt hic. in⸗
ſtituo te pntem heredem ſi exieris de ſcolis.q;⸗
uis em̃ poſſibile ſit te non exire.poteſtatiua tñ
dicitur qe poſſibile facile videtur ipſam ho⸗
minũ arbitrio adimpleri · vt. ff · de here · inſtit.
ſuus quoqʒ J.puto. ¶Illa aũt d icit caſualis
ditio que pedet ex inſidijs foꝛtune· /(Gixta
vero que pendet ex inſidijs fortune. ⁊ de alieo
facto ſiue poteſtate.vt ſi te trans mare agentẽ
inſtituo ſub ↄditõe ſi in patriã que eſt in ꝓuin⸗
cia mauritanie regreſſus eſſes · vt. C. de mſti ·
ſi pater· ⁊· ff · e· ſuus quoqʒ · J. puto· Item ca
ſualiũ.alia habz ſe ad alten caſum. æ tunc peo
pura accipitur.vt ſi ſol oꝛiet᷑ eras · vt · ff · de no
uat · ſi pupillus. J.qui ſub ↄditõe.⁊ de odi · in⸗
de ſi ſub ea. Fut ad caſum alterut.· ⁊ tũc in
ſticutus heres non niſi exiſtente ↄditione adi⸗
re poteſt hereditatẽ.vt.ff ·de acquir.here.l.is
quilicet petere poſſit bonoꝝ poſſeſnonez m
tabulas · vt· ff. de bo . poſ.ſzm. t. l. j. C. ſi ſub cõ⸗
dit õe.eętiã ſi ñ potuit ab ĩteſtato ſuccedere ſzjm
aʒo·. Sʒz alij hͥ ñ admittũt niſi qñ ab inteſtato
ſuccedere potuiſſet. ¶ Excipitur filius qui ſub
poteſtatiua dditõe tm̃ inſtitui p̃t · ⁊ quidem ſub
ea inſtitutꝰ pꝛem nõ facit inteſtatũ · nam cohe⸗
res ſuꝰ ſtatim adire p̃ᷣt.ſubſtitutus vero nõ niſi
poſt mortẽ filij· ſi tñ ↄditio vltio momẽto filij
adimpleri p̃t· puta ſi.x.ticio dederis · Sʒ ſi non
pPoterit adimpleri vltimo mom̃to· velut ſi ale
xãdeiã Pueneris heres eſto· etiam viuo filio ad
mittet? ſubſtitutꝰ.cũ certũ eſſe ceperit in reꝝx
natura Oditõem nõ poſſe adimpleri.VSʒz et ſi
in ptatiua certa dies adiecta ſit. ꝓnta ſi infra

xxx. dies capitoliũ aſcẽderis· elaplis·x. diebꝰ

ſubſtitutꝰ admittet filio repulſo.vt.ff.de hẽ.
inſti · l. ſuus quoqʒ · vſqʒ ad· J. puto.⁊ · J. ⁊ ſi fi⸗
lio · vſqz in fi · l. · l. ſed ſi in dditõe . M. · ⁊. ff ·

C.-

e.l. fi Quid ſi filius dditõi ptãtiue pere no⸗
luit · iĩpſe ſe exheredat ⁊ ideo ð ſe querat.Nã ſi

Paret ſtatim · ſtatim heres efficitur.nec ius ab⸗
ſtinendi aſſequit . vt · ff · de Here . inſti · iam dubi
tarif St h̊ intelligas ſi ea mente paruit vt he

res eſſet· nam ſi ideo vt purificaret ðditõalem
inſtitutõnem liceret.qe ſibi deliberare poterit

an eam retinere vel repudiare velit. ff. e. ſi qs

ita hẽditate.a· l.ſi pupillus.= de Odi: cã da.l.
j· ꝗ.ſi parendi:æ de ðdi:a demon.l.ↄditõmbꝰ.

Si vero ſub caſuali inſtitnat' heres.ſub eade
exheredandus eſt ſcz in eius defectũ. vt im pee
dicta · l·iam dubitari:ałs em̃ pure facienda eſt
exheredatio·vt. ff.de liber̃ et poſthu.l.iij. q.
pure · Quid ſi inſtituatur filiuſ familias ſub
mixta dditõe · diſ· bul. Vtꝛz impediret caſu:et
tunc heres fiebat ab inteſtato· ſezʒ ſi nõ erat ex
heredatus in defectum dditionis. Vel ſponte
ſua ñ adimpleat.a tũc ipſemet exheredat ſe vt
dictũ eſt. S. in ptãtiua· vꝙ ſi filiꝰ. ¶ Sed Iob
viſum eſt nullã eſſe inſtõem; qe ab inicio debz ee
certũ vt daleat vel nõ valeat teſtamentũ . et
facit ꝓ ipſo· C.e.il.ſi pater.qe ibi loquit in mi

xta· ⁊ dicit filiũ nõ ꝓhiberi adire hereditatem
ſubaudi ab inteſtato cũ teſtamentũ nmullũ ſit· vł

foete ex teſtameto adire poterit qe ſuo fanoꝛe
dicit' nullũ . ar. ff · de iur do. l. ſi res · J. j. Sed

nũqd idẽ in nepoti bꝰ qð dictũ ẽ de filijl famili
as · ſic ſim quoſdã.ar· C.de inoffi· te · ſi quis fi⸗
liũ · l.tñ aꝑte dicit ↄtra.ff.de here.inſti.ſuus

HX.· j. : leh æ ſrĩ oditõe . nepotes. Sʒ diſ.

vta nepos obtineat locũ filij qe pater ipſiꝰ ne

potis moetuꝰ eſt.⁊ tũc idẽ in nepote qð ⁊ in fi

lio.ſecus ſi filio pꝛecedẽte auꝰ eos mſtituerit
ne filio moꝛtuo ante auũ:nepotes irritẽt teſta

mentũ tanꝓꝙpᷓ poſthumi.tunc em̃ ſub quauis cõ⸗
ditione inſſituti non irritabunt teſtamentum.
Doero ſi filius ſubſiſtutum nou habet ab inte
ſtato adire poteęſt cũ ſit ꝓximioz. vt:C.ſi omiſ

ſa cã te · l. vl. YNodie vero quo ad quartã de⸗
bitã iure nature pure debet inſtitui filius.= cõ

ditio ſiue grauamẽ appoſitũ ꝙ nõ ſeripto habe

dus· c rapnũcius.

tur · vt. C· de ielarffi⸗ ·S. de teſta.raynal⸗
ponunt' copulatiue ·

— — — .
tũc oĩbus parendñ elt.

Flie diſiunctine. ⁊ tũc cuiuis parere ſatis eſt.
ff; ff · e. ſi peredi.S. de reſcript inter ceteras.
1

tẽ ſi in vna ↄditõe plures pſone colligant.
⁊ in vna ſola mplet ↄditio: ſatis eſt qᷓtũ ad il⸗
lam ↄditõem impletã · vt inſtituo duos ſeruos

ſi mecũ erũt cũ moeiar.nam ſi in vno ppleatur.

ille liber heres erit.vt. ff · e · le ij · ¶ It e oditi

onũ· alie oſiſtunt in dãdo:alis in faciedo.Si in
dando adimpleri ciete poſt moꝛtez ·

vt ff · de Odi. ⁊ de · l.· ij. ¶ Si in facto ⁊ facile et
freqñter fieri p̃t· poſt moetez ti ſicut ⁊ pᷣdicta
adimpleri debet· vt. ff. de ↄdi· derl Zin
aũt nec facile nec freqñter fieri poteſt:vtſi illi
nupſerit.ſi ille conſul factus fuerit · qñcunqʒ
adimpleri p̃t · vt. ff. de Odi. ⁊ de · l. Huiuſmõi cõ
ditio. ⁊. l.ſi iam facta. . irem ſciendũ eſt. ⁊æ. C.·
de ltie: aſiont. Conditõe aũt nõ impleta·
nihil ↄſequit quis niſi impediatur ꝓ caſum qñ

pẽde hat dditio ex facto inſtituti ĩ herede tin·

Itẽ ↄditõmim alie ap⸗

vel mñ impediat p eũ mn cuius pſona iuſſus eſt.
implere ↄditõem. vt.ff.e.que ſub ditõe · J. q9
tiens· .l.ſi quis teſtõ·a· l vter ex fribus. ⁊. C
e·l.j·æ de ↄdi.inſer.leg.ł fideicõmiſ.l.legatũ.
⁊ de h ſtatim plemꝰ dicet · Tacita aũt ineſt
ditio cũ filius rogatus ẽ reſtituere hẽditatẽ
pꝰ moetẽ ſuã:intelligi em ſi decedat ſme liber
vt : Cee.generaliter·.fi · t q diximꝰ de ↄditi
one in inſtitutõe· eadẽ in ſubſtitutõe ⁊ reſtitu⸗
tõe ſunt intelligenda· ¶ Sʒ H̊ no· ꝙ ſeruus ſub
ditõe inſtitutꝰ heres· ſme iuſſi dñi ↄditõi pa

rere nõ pᷣt. Dupillus vero etiã ſme tutoeis au⸗

toꝛitate parerę p̃t.vt ff.e.ſub ↄditione·c. lſi
cto licet de iure non valeat quod actũ eſt· vt ſi
quis inſtitutꝰ ſit heres ſi ſeruũ hereditarium
manumiſerit· naz ⁊ ſi manumnttẽdo nihil agat
tñ heres erit· qe veꝝ eſt eũ manumiſiſſe æ poſt
aditõem libertas ſeruo data hm voluntate te⸗
ſtatoꝛis ↄualeſcit · ff. e mulier.ꝗ. ſi quauis.
Sximus de Oditõibus appoſitis in inſtitu⸗
ENaious vaewe de his q̃ in legatis ap

ponũtur · in tractatu ſicut in ſupioei diſtin⸗

guẽdo·qꝛ Oditões·alie expᷣſſe:alie tacite.Taci
te ſunt cũ ita legamus:quod ex aretuſa natum
erit heres erit.aut fructus qui ex eo fundo p⸗
cipientur.aut ſeruũ quẽ alij nõ legauero.vt.ff
de Odie a.· de. l·· . vl-aliud exeplũ poſui.: e.
v·tacita·. / Itẽ quedã ſunt ptãtiue· quedã mix
e:quedã caſuales.vxt.õ:diximꝰ ſub/q. ꝓximo
Uien quedã ſunt in dando· quedã in faciedo.
St ſi quidẽ in dando oſiſtat: debet eã legatariꝰ
demũ poſt moætẽ teſtatoeis adimplere. vt. ·
dixi :æ ſciẽter:Nam ſi facto nõ videt obtpaſſe.
ſi in faciedo et factum facile reiterari pt vt ſi
aſcenderis capitoliũ: idẽ ac ſi in dãdo: dic vt. S
e · ſub. J. Px· v. itẽ Oditionũ alie ↄſiſtũt in dan⸗
do · ¶ St quidã appellãt ꝓmiſcuã ↄditionẽ illã
que reiterari p̃ᷣt. nõ ꝓmiſcuã illã q̃ ñ reiterat·
Deedictis tñ regulis derogat ꝗꝓpter neceſſita⸗
tem factoꝛx · æ volũtatẽ teſtatoeis. q⸗ ipſa vo⸗
lũtas in ðditõibuſ peimũ locũ obtinet.ea.ſ.vo
lũtas q̃ teſtatoeis regit ↄditões.vt.ff.de O· ⁊
de ·l. in ditõibus ¶ Conditionũ em̃ q in futu
rum ↄferunt triplex natura eſt. Nam qdam ad
id tẽpus quo teſtatoe viuat.quedã ad id quoò
poſt moetẽ eius futuꝝ ſit: quedã ad alterutz
Ptinent · tẽpus aũt ł certũ vł infinitũ ↄpᷣpendi
debet: Nam B Oditio⸗do.x.ticieſſi nuplerit mi
hi.nõ miſi viuente teſtatoee impleri p̃t: lla aũt
ſi ad exequias meas venerit nõ niſi P moæetẽ im
plebitur.Ila vero ſi filio meo nupſerit: æ in vi
ta ⁊ in moete teſtatoꝛis impleri poteſt· Deima
aũt ðditio ⁊ tercia in ĩfinitũ ꝙᷓdiu viuit extedi
tur. vt· ff · de Odi . ⁊ de · l. ditionũ. Conditõ
num etiã quedã ↄſiſtũt in facido.qdam in nõ
faciendo.Si in faciedo æ eſt tu rpis vel impoſſi
bilis· tũc remitti oĩo ↄditõ ſi ſit adiecta ei cui
relmquit · vt. ff.de ↄdi:æ de obtcinuit· æ· l.non
dubitamus:ſecꝰ ſi adijciat ei a quo relinquitꝰ.
vt dixi · S. e · J. H·j· æ: vᷣ. quod dixi. Sinaũt
ſit poſſibilis ſed nõ turpis:ſi facta erat ſiue ad
impleta tpe teſtamti æ ignoæante teſtatoze *
pura hahet .ſi ſciete tũc exi git ꝙ iteꝝ fiat id

voluit teſtato · vt. ff. de O· de. ſi iã facta.
BSi vero facta non erat ⁊ ex facto legatarij
tm̃ pendebat · vt ſi manumiſerit ſer uũ ſi aſcẽde⸗
rit capitoliũ:tũc ſi caſu impediat totũ dſequi
legatũ · vt. ff . e · ſi quis ſub oditiõe · J. quoties.
2⸗ ſi p alium mpediatur mhil ↄſequi niſi li
ertatẽ; ſz impediens tenet ſzm qualitatẽ deli⸗
cti.· vel. l. aquił. vel ↄdicõe furtina· vl actione
in factũ . vt · ff · ad · l· aequil inde neraciꝰ..idez
zuk. ⁊ de ddi. furtiua · l. iij de Odi . cã da . l. jij
g. vl · 2. ff· de odi · de · qubus diebus: HKj
2.l. queſitũ illo aũt nõ exiſtente ſoluẽ do · foꝛte
equũ erit eũ ad legatũ admitti⸗ar · ff. de eo per
qué factũ eritl. F. FQnod ſi ex facto legata⸗
rij alterius pendebat . vt ſi ꝗhat cũ illa ſi mo
retur cũ illa.ſi dederit illi ·x.⁊ caſu impedit le

gatariusnipil ↄſequit niſi libercatem vt tam̃

poſt libertatẽ eidẽ pecunia detur · vel niſi ſmt
alimmta⸗vt. ff. ð ↄ den ceſtõ.⁊æ·l.cũ ita dat.·⁊
I·titio centũ · I. añ nuptias æ&.l. b libertis·⁊ ð
di. cã da. l. iij . · vl. ⁊· C· de Oðdi inſertis·l. vl.
ttẽ qñzʒ ꝓtem vſequit ſi ꝓpte implet oditõ
in duos collata erat · vt · ffa e · · pe · ⁊· l itrem ſi ·
Sinaũuũt impediat ꝓ illũ in cuiꝰ pſona poſita
Oditio totũ ↄſequi.vt.ff · ð ↄ·⁊ de · ĩ teſtõ ·
Illud no.ꝙ in nullo eaſu = in nulla ↄditione
onſequos quicꝙᷓ ſi per me ſter · vt in dicta⸗l.
in reſtõ· · ff de Odi . inſti. l. 1 In caſuali aũt
Oditõe ſi caſu deficiat certũ eſt me nõ admicti.
Idem dico in mixta · ſiue caſu ſiue ꝓ alium defi⸗
ciat. qe nõ pendet ex facto meo tm.vt colligitꝰ
C. de inſti.⁊ ſubſti.l.ſi p?.¶ Si vero nullo mõ
ĩpedioe implere cõditões: adimplere eã debeo
ſicut dixi æ ſciẽs ⁊ poſt moætẽ necaliter admit
toe ad legatũ niſi quicꝙ poſſit alieni impurari.
qꝛ impediunt me vt diximus · ⁊ ꝓThat · ff· de O⸗
2 de . qui heredi . . vl · . . queſitũ · ⁊. l. in teſtõ ·
æ ſi tps nõ ſit adiectũ parebo qñ voluero. licz
videa Hdicere ff. de O · ⁊ de · H oditio · ſ quod
ibi dicit ſic accipiendã ↄditione.ſcz cũ peimuz
potuerit capitoliũ aſcedexit · ſic eſt intelligẽdũů
eũ peimũ:i:poſt moætẽ teſtatozis nõ añ. vt ptʒ
ex pmiſſis· i Si certũ tepus adiectum ſit ĩfra

illud parere debeo· « Oputat tempus ab adita

hereditate nõ a moete teſtatoeis: vt · ff· de Odi .
de . ſi in diem. j· Item nõ videt ꝙ michi ce
dant dies quibꝰ ꝓ vicinũ impedioe· vt · ff · e· q⸗
bus diebus · reliquo igit ſeqñti tye deber cõ⸗
ditio impleri · vt · ff.· e.· pupillus · alłs·cũ pupillꝰ
C. diſiunctio.aſi plures ſunt ↄditões diſuctie
ſufficit vnã ĩpleri · vt i bi · ⁊ dixi · S· e · ſub · J. ꝓx·
item ditionũ alie apponunt. æ ſeqñtibus:
Vbi aũt aliquis miſſus eſt foe liber ſi rõnes
reddiderit . quoddã ſpeciale ibi obſeruat.vt ſi

quide miil ſit in reliquis. pura videt datio li⸗

bertatis vt. ff.de euic· qui libertatibꝰ· · ſeruꝰ.

ſů ſi aliquid eſt in reliquis nõ ſolũ tenet ad red
deda reliqua:ĩmo æ dim in reliquoꝛx facto in⸗
ſtruere. qꝛ ↄputũ plene legendũ eſt examinã
dů. vt · ff · e. cu ſeruus · i qe foꝛte dñs poſſet iĩue
mri nimis impeobus· recte dictũ eſt ꝙ arbiter
det' euiꝰ arbitratu ̊ om̃a fiant.⁊ ſie nõ impe⸗
dietur libertas ſi ſtet ꝑ heredẽ quominus red⸗
dant. vt:ar⸗ Sde of· deb · ſuſpitõis.⁊ ꝓba· ff⸗

de fideicõmil · libexr: ſi pure ſit data · ff. de O · et
de. ſicut lbertas · Impleri aũt debet ↄditio
nes qᷓ dſiſtunt in dãdo ab eo quoð voluit teſta
ctoe dare ſi maioæ eſt · h pupillus ſme autoꝛita
ce tutoeis parere pᷣt:nec ob. ꝙ expleta ðditõe
aliqñ heres neceſſarius eſſe pᷣt · nã H iure patrie

ptãtis ↄti git · Itẽ ſeruꝰ k filiuſ familias ſme

uſſa dñ k pꝛis ðditiõem implere pt · qe eo fa⸗
nemo fraudat. vt.ff.· de O· ⁊ de · Oditõibꝰ.
Itẽ debet impleri in ꝑſonã illiꝰ cui voluit te
ſtatoæ dari ſimaioꝰ eſt · ałs impleat in pſonã tu
toeis b curatoris · H adulto vł pupiilo ñ recte
ſoluit niſ poſtea m vtilitatẽ eoꝛ duertat · vt
ff. de ſolu:ſi ſeruꝰ daret · x · ⁊· l· ſtichũ aut pan⸗
philũ . . vſuf ructũ⸗ Mec neceſſe eſt ꝙ ãramꝰ
an pſona illiꝰ cui debet dari pecumia cã implen
de vditõis poſſit cape aut nõ · quid em ⁊ ſi ĩ ma
ri Pijcere pᷣeepiſſet · parendũ eſſet. vt. ff · e me⸗

uius cui Debeo auũt totã pecuniã cã implẽde

ditõnis relictã ſoluere ſi totũ legatũ caꝑe de⸗

beo.abs ꝓ postõe que mihi de legato otinge

re debet. ⁊ ũ collegatariꝰ meus moꝛiat pluri⸗
bus relictis heredibus · nõ ſufficit ſi alter Patꝰ

eſt ſoluere ptem ſuã· ĩmo neceſſe habet ſoluere

tm̃ qᷓtũ defunctꝰ ſoluiſß · vt · ff · e · cũ fudus · g
legatariꝰ ꝓ ea ꝓte qua capit legatũ æ pecumã

ee debet. vt · ff· e. plaucius . S. itẽ ſcindit·

Sinaũt plures pſone aliquid facere ĩuſſe ſüt
a factũ eſt diuiduum. ſicut ſi aſcẽderint capito
li. H quilibet ꝓ pte admittit .qe verbũ plura

le diuiſiuũ gemmat ſignificatõem ſmgularis·

vt ff.e.falſa demõſtratio·ꝗ. quid ergo·· C. de
di. inſer ſi plures · ſi vero ſit indiuiduũ · ſuffi⸗
cit vel ꝓ vnu impleri niſi teſtatoꝛ aliud dixerit
t. ff · manu.· teſtõ · l· ſi ita fuerit · · ff ꝑe.tales
Gaoo ſi ↄditio ſit in nõ faciẽdo.qꝛ nõ pᷣt ĩ p
ſenti ex toto impleri. pᷣſtita muciana cautõe · ſcz

ꝙ in poſteꝝ nõ veniat ↄtra · ſoluit legatũ· vt
ff. e. auia. ꝗ. muciãe · Bita ſi ðditõ ñ poterit exi⸗

ſtere viuete legatario.vł pᷣt ceũ peſſimo tñ omi
ne.i.augurio.vt ecce legatũ eſt ticie ſi a lber
nõ diſceſſerit· licʒ em̃ viua ticia moetuis liberis
eiꝰ ↄditõ legati poſſit exiſtere · nihilominus tñ
ticia ↄſequit legatũ pᷣſtita cautõe · nec em debz
opponi mĩi tã peſſima æ ignomĩoſa interp̃tatõ ·
Deſſima æ ignominioſa iðo dixi · qe ſecꝰ eſt ſi re
linquat vxoꝛi alicuiꝰ ſi nõ mſerit libellũ repu

dij · nã æ pleꝝ qʒ; mulieres gaudẽt de moꝛte ma

ritoꝝ · vt. ff. e · pẽ · J. ſocrꝰ . interpoſita aũt mu⸗
ciana cautõe· ⁊ reg a fructꝰ reſtituũt.vt·ff.e.
heres · I. qui poſt· ſIllð no.ꝙ quotiẽ ſeũqʒ ſtat
p heredẽ cuiꝰ intereſt ↄditõzʒ nõ impleri · ꝓ im
pleta habet Itẽ ⁊ illud no· ꝙ vbi legato in⸗
ſunt ↄditões tacite nõ fiũt legata ↄditãalia · vt
ff. e. Oditões· qᷓ̃ ałs dicũt ꝓtinꝰ agentẽ repel⸗
lere.vt · ff. e. l. eas · ſi fuerit expᷣſſa ↄditõ ſecꝰ eſt
niſi fuerit legatũ ſub ea ðditõe ſub qua heres
8 futurꝰ e vt · ff· e · ĩ Oditiõibꝰ.ꝗ. G̊ ſcriptua ·
Ve ↄditio in ſpõſalibus ſit teneda vel frã

ił . aut inhoneſta impoſſibilis: aut inhone⸗
ſta ⁊æ poſſibił· aut honeſta æ impoſſibilis: Si
ditio boneſta a poſſibilis apponit᷑ in ſponſa⸗
libus.vt otrahbo tecũ ł ↄtrahã ſi dederis mihi

gẽda.⁊ quidẽ aut ðditio eſt honeſta æ poſ

4.

ene ten. —
,.

3 6ſte= D, r 5 õ — 33

centü. vei ſi pater tuus vel patruꝰ? oſenſerit. ſa

ſpendit Olenſus ſine ſpõ ſalia quouſq; Dditõ ex⸗

tet ſſi tñ poſt talẽ oſenſaz oditõalelaliꝰ oſenſul

interueniat de pnti vel carnalis ſit co dula ſuh⸗

ſecutat vide receſſut naoditoe onde tatim eſt

mijrim ꝓuis ditio ñ extet ſa 3 exq cõſtat
de carnis copula poſt ſponſalia

cyuis Phet q⸗

pater vel ꝓatruus Hõ tñ nõ Frbarn⸗

expᷣſſim ꝙ Sdixerit añ carnis c KKanne indubio

p mr̃imono iudicabit vt Gᷓ; ꝓbant .· ſle. ilb.
⁊c,: ſup eo·æ. e· p tuas· ⁊. ff. de hen · empt· et
ven · celſus.ꝗ.vl. Quidã tñ dixerũt ꝙ tuc va⸗

let oditio in mrionio appoſita qñ tranſlata eſt

in alienũ arbitriũ illox videlicet in quoꝝ po

teſtate ſunt pſone de quibus agit. ff· de ri. mu.
l . nuptie · ⁊ ſie loqui..e· ſup eo· ſecus ſi in arbi
triũ extraneoꝝ: Sed tu die idẽ de eyneis i. His

qjui nõ hñt in poteſtate illos de quibus agi p

decre. j. e · p mae Sinaũt ↄditio apponatur

inhoneſta ⁊= impoſſibilis.vt ſi dicã mulieri · cõ
traho tecũ ſi hodie miſſaz celebeaueriſ· j· de pe
nitẽ·noua qdã ⸗ ñ adiecta hec x ſic ðditõ frã
git mr̃im firmat·j. e.c· j 4. i vero ſit inbo
neſta h̊ poſſibilis.aut eſt ↄtra ſubſtantiã mrimo
i· vt ↄtraho tecũ ſi ꝓlem vitaueris. ſi te ad⸗
ulterandã tradideris ſi melioeẽ nõ potero ine

mye. B nuilꝰ eſt Oſenſus nec mrim valet. vt. xx

Fut nõ eſt otra ſubſtantiã mriomj· vt otra⸗
o tecũ ſi hommẽ interfeceris. ſi furtũ aut ra
pinã a ↄmiſeris · æz tũc ꝓimõ adiecta ha S * ideo

6 ij. aliqn · 2Xc. ſolet. ⁊. . e. c· vltio · M. j.

tenet mrim. vt..e.c·j·⁊.c: vl.in fi ·. Sʒ oppo
nit · nõne qlibet inhoneſta Oditõ elt impoſn bi
lis. negari nõ p̃t. ff · de Odi · inſti . fdiꝰ . xxij· q· ij
faciat: impoſſibilis ↄditõ viciat Otractũ. ff.
de ver · ob· impoſſibilis.· inſtit dðe Hhẽdi: mſti G.
impoſſibilis· ff · de res · iur.impoſſi biliuzʒ · ff. de
ac. ⁊ obli·nõ ſolũ · S.de pactis. c. fi · H ſpecia⸗
le eſt in mriomo vt ↄtractũ ſub impoſſibili cõ⸗
ditõe teneat Oditio nõſc cripta habea. ſicut
apparet in his q·S. æ.· . no. ſicut æ in inſtitutõi
bꝰ ⁊æ legat · vt no. S. e· J.j· v· ꝙ ſi de futuro · et
5· e. ſub · ꝓ. diximus · . Oditionũ etiꝗ quedã. et
in vtroq; fauoe eſt rõ ſpecialitatis Rut e ho
neſta æ impoſſibilis· vt ecce ↄtraho tecũ ſi im⸗

pium mihj dederis ˖ tůc ſimiliter ꝓñ adiecta

alia eſt volũtaria alia neceſſaria.

et · vt · .· e · c · j· ⁊· c. vl · in fi·
Eit æ alia diuimſio ·qe honeſtaꝝ poſiibiliũ.
Volũtarna
dicit q̃ p̃t apponi ⁊= nõ apponi· puta ↄtrahã te
cum vel ↄtraho tecũ ſi pederis mihi·x· de qua
diximꝰ. . e · V · ſi oditõ Neceſſaria vero dici

tur illa qᷓ ſi nõ apponat mhil agit / vt ↄtraho

tecũ ſi facta fueris xp̃ianaxxvnjq.j·nõ opo⸗

p nõ gnoſco ip̃am aĩo ↄſentiendi ⁊ poſtea co

tet · q ſi añ carnis copulã pᷣmitto ꝓteſtatõzʒ

qum. J. .

gnoſco· ꝓ mr̃ionio ĩudico. ar. S· de appeb. ſolli
citudine.⁊ · S.de of.deł.gratũ:⁊ de elec· in ge
neſi.= ð oſti. cũ.m. ferr̃. Quid ſi ↄtraho ſub
Dditõe hac · ſi vgo inuemat ⸗ inuenit coerup
ta adhuc ſto ꝓ mr̃ionio.ff.de bhen·. emp· alio⸗
Quid ſi ↄtraho cũ aliqua quã puta
ui liberã ſz poſtea inuenio ꝙ ſit ancilla· ⁊ econ⸗
tra: quid ſi mulier ꝗᷣxit ců viro qus. opĩata eſt

rer

19 fr W= r ,e.

= JN ere —N.

— e

libere oditõis cũ tñ ſit ler uilis. PH .· ꝙ iudican

H xxix · q: ij · ¶· · ⁊ · c· j. ⁊· ij ·

Quid ſi Straho cũ vna ſub ↄditõe· poſtea cũ
alia pure· ſubleqnter extat ↄditio: videt ꝙ; pei

ma ſit vxoæ ar: ff· qui: po. in pi. ha. potioꝛ:j· ð
frig. frnitatis. ꝗ credo. ar. in his qꝗ q no: S· v· ſi
dpdſtio.
tura eltſtatim eſt mrim vñn ñ pᷣt poſtea cũ alia
cõtrahere ꝙ;ᷓuis quidã dicũt. ar. ff: de Odi · in

Quid ſi ↄtraho ſub ditõe q̃ oĩo exti

de · ꝙ ſi ea ↄditõe ·¶¶ Veꝝ ↄtra hãc materiam

opponit ex · l. ff. de res iur. actꝰ legitimi· So·
actꝰ illi nõ ſunt ↄtractus ſj quaſi ↄtractus ſzm
gSof. æ bar- imo dic aliud ibi aliud HB· Batio di
uerſitatis G̊ eſt.qe actus illi ꝓficiunt autoeita
te indiciali ſiue teſtatoeis: cuiꝰ volũtas ſnie eqᷓ
patur. ff. de teſta.l. j.ſʒ ſenteétia non debet fieri
ſub odirõe. ij · ꝗq: vj· biduũ · Itez actus legitimi
nõ recipiũt ↄditõem.qe nõ pñt in pendẽti eſſe.
ff · de iudi · ñ q;admodũ aliud in mrio quodð ex
ſolo ↄſenſu ⁊ ſola volũtate ↄtrahentiũ pfici.⁊
e pendẽti eſt · S. de ſpõ: cũ ap· ⁊ · c· tue

up eo.a*. G. p tuas · 8 fri: frnitatis ad fi-
Sed ſ Sno foetiꝰ Otrari ü: qe pũᷣale mrim ñ
recipit ↄditõem vt in aut/d·n· er de elec.ſta⸗

tuimꝰ. er go neqʒ carnale · ar. S. de tranf la ep̃i.

inter copalia: vbi h̊ duo equipant.So. aliud
in ſpali ↄiugio in quo nõ debet dari pecunia
* ꝙ nõ recipit 2ditionẽ: . q·ij · ; pio· Fliud in
carnali.in quo ſi det᷑ vel ꝓmittat pecunia non

cõmittit' ſimonia:·j:e de illis: maxime qe ineſt

carnali ꝙ dos detur:· vt patet in his q̃ no· S.de

ſpon. ſub rubeica de mri:. qualiter ↄtrahatur
vS: quid ſi mrim ſme dote Spũali vero æ eccle

ſiaſtico ineſt mhil der . S de elec · ꝓ inquiſiti

onsẽ·Hatio· q vbi pecunia interuemit de coeru

ptõe timeri pᷣt.xj·qiij.quatuos· om̃a em̃ pecu

nie obehũt. ſic ſi pecunia poſſet dari in ſpuᷣali
ſepiꝰ ꝓmouere indignꝰ.quod tñ omo ꝓhibe
S.·de elec · cũ in cũctis.J. ſane·⁊ pᷣceð.·c· c. cãm
q·æ de eca·⁊ quali:a ccepimꝰ.ſecus in carnali ĩ
quo ſpõſus minꝰ ydoneꝰ admittit. g· de Oſue.
c.penł.j.de Oiu·le:c.j.æ· ij in quo etiã nec hʒuꝰ⸗

repellit. . de diu · ſer · c. j. ⁊· P totũ · ſecꝰ in ſp

ali. vt. de ſer. nõ oe. c.·a· c· ↄſuluit/De cõ

ditõibus aũt appoſitis in pactis Otractibus
dic vt no.S.ð pactis. qᷓ ſunt diuiſices · S· itẽ

pactoꝝ quedãa ſunt exp̃ſſa·æ ſeqñtibꝰ.⁊ de cõ

trabẽ em· æ ven. J. ⁊ de quibꝰ rebꝰ · x: p̃t autẽ
fieri vẽditio. ⁊ ſeqntibꝰ · no· ꝙ in ctibꝰ

alijs a mrio aliqũ oditõ appoſita eſt ↄſtituens.
vbi gra.dono tibi. x· ſi tu feceris mihi domuz

vel dederis mihi equũ: nã demũ te dante equũ
vel faciete domũ ↄſtituit donatõ · ff. de Odi. ⁊

de. qui hẽdi: J. vl. ¶Fliqñ vo eſt adimens. vt
cũ dico dono tibi fundũ vel lego ſi nõ manmmi
ſeris ſtichu.
Hac ↄditõe

rũqz adimi · ff· de O· ⁊ de. cũ ſub
Quid ſi res vł poſſeſſio aliq̃ det

eccleſie ſub hac oditõe ſi nõ alienet' et eccleſia
alienet. nüquid adimet veb reuocabit donatõ·
vide ſic. I: e. ver Sʒz quid ſi res illa aliene
in caſu oceſſo a iure. puta ob redemptiõem ca⸗
ptiuoz· eccleſie repationẽ. cimiterij ampliatõ
nem.æ ſimilia.videt ꝙ in talibus non reuocet
donatio. nã æ alienatio generaliter peobibita

G50 y. 72
J MN Tr S —

in his caſious licita eſt.xij.q: ij.aun · ̊· de pi⸗
gnoꝛ: c.jideo licita videt alienatõ · C. de rebꝰ
alienis n alien. l.fi: Itẽ BG pactio ne mihi liceat
alienare rem meã. repeobat a iure. ff. de pact·
l.pe·h exp̃ſſe ödicit aut ·de ali:⁊ emphi.J. ſan
ctiſſmas colł· ix. C. de pactis: inter emp· et
ven. cũ te fudũ· ⁊. l· fi. C.de ↄdi ob cãm.ea.l.
2. A. dictũ · Æ: HB dicũt qdã dñi legũ ꝙ in re p
uati nõ pᷣt apponi tale pactũ · vt dicit· l· alles·
ff · de pac: l. pe.h̊ͥ in rebus donatis eccleſie ſic·
vt in dicto.ꝗ.ſanctiſſimas. St eſt rõ quare valzʒ
qꝛ tũc ius eccleſie redit ad ſuũ ſtatũff · de pac·
ſi vnus ex argentarijſ. ꝗJ Sai Flij diſ. an eccĩa
cui ſic relictu eſt habeat aliaſ poſſeſſiões.a tũc
valet pactũ qð inhibet alienatione rei illius· et
ſic pᷣt intelligi dictus J. ſanctiſſimas. In nõ ha
beat alias poſſeſſões.⁊ tũc alienari pᷣt: Nam ſic
caſus ſupioæes a iure inueniunt excepti vt di⸗
ctum eſt: ſic s a pactis a oditõibus ſpẽalibus
ſm gof.qui hãc vltimã opinione appeobauit.
S ed quid ſi in donatõe dicat' expſſe.ne etiazʒ
in talibus caſibꝰ liceat alienare·dicas donatõzʒ
tenere a ditionẽ tanqꝙᷓ turpẽ ꝙ nõ adiecta ha
beri· I.e.c.vl:hm gof ?Illud etiã no·.ꝙ ſi huo
relinquat' libertas ſi monaſterio ſeruierit:i vt
monalterio ſeruiat: adiũcto ꝙ ſi quenerit redi⸗
gat in ſeruitute:ſi añ ꝓfeſſione ⁊ oedinẽ ſacrũ
receptũ exierit m ſeruitutẽ redi get . ſʒ ſi pꝰ oꝛ
dine ſacaa receptũ offõ iundicis coget ibi ſerui⸗
re. vel poſt ꝓfeſſionẽ emiſſam.æ ſic intellige.J
e.cũ ſit ꝓpeiũ ·⁊. C· de epi.⁊ cle:aut'.ſi ſeruus.
in fi: ⁊. ff.de manu.teſtõ.menia.⁊. l.ĩpatoees·
p hanc diſ.ſolues qrietatẽ ꝓximo dictoꝛum
iuriũ æ mgroꝝ ·qe talis p̃ſumit᷑ fuiſſe volũtas
teſtatoeis ar. S. de ſta.mocũ ꝗaò monaſteriuz

in fi.æ de ſer · nõ oe. miramur. In ſumma no:

ꝙ impoſſibilis oditõ viciat ↄtractuũ.ff. ð act.
ob·ñ ſolũ.⁊ de ver.ob:impoſſibilis. ſecꝰ aũt
in iſtitutõibꝰ.legatis.⁊ fideicõmiſſis· qe ĩ his
habec ꝓ nõ ſcripta: ⁊ in ſpõſalibus: vt · S.· dixi
⁊æ legit' inſti.de he· inſti ·J.impoſſibilis.vnde ſi
poſſeſſio relinquat eccleſie ſub impoſſibili ↄdi
tõe a donatoꝛe poſtea donũ reuocari nõ p̃t · vt
ĩ.e.veꝝ · in pein. ſecus ſi ðditio ſit poſſibilis et
Hhoneſta.qe tunc ea deficiente deficit æ legatuzʒ
æ ea ceſſante reuoca· vt.je· ven· in fi. æ· S· de
dona. cũ dilectus· ⁊· ff. de ↄ· ⁊ de · qui heredi ·
Gg. vl. h alij aliter intelligũt decre· veꝛa · Nec
illud eſt omitendũ.ꝙ in ↄtractibꝰ.reſcriptis
ſeu alijs alie ↄditões.nõ intelligũt' mii ille de
quibus in iure cautũ eſt ꝙ intelligant. ff. ð ac
quir.poſ.q in eo: .j·æ de vᷣbo.obli. quicquid
aſtringẽde . h generales ſꝑ inſunt·xxxij:q.vl· c.
fi :·que aũt Oditões intelligant in iurametis di
ximus.S.de iur̃iur.ꝗ.quot ſpes.⁊· · ſe.
Illud in ſumma nõ puto pᷣtereundũ · ꝙ aliqñ
in legatis apponit' pactũ ne is cui relinquitur
nubat· et ideo.l.ib · miſcella que permittebat
mulieri cui a viro ſub hac dditõe vel mõ lega⸗
tũ erat ad ſecũdas venire nuptias. ſi tñ mraret
ꝙ cã ſuſcipiendoꝝ liberoꝛuz h̊ faciebat: et B

infra annü: nam eo elapſo nõ licebat cape lega⸗

gatũ niſi muciana cautõe expoſita.ſczʒ ꝙ ad ſe⸗

cudas nuptias nõ veniret · vt in aut/de nupt'.

qꝗ. que vo. abolica eſt. qꝛ indncebat viduitatẽ
vt · C· de indict'. vidui tate toll l. ij. NHoc gꝰ
ſciendũ . ꝓ ſi mulieri vel maſculo reliquo ne nu
bat nõ adiecta pſona.vel ne nubat alicui.vł ne
nubat niſi arbitratu illius· remittit Oditio cuzʒ
ſit publice vtilitati ↄtraria · ff · de ↄdi. ⁊ de · cuz
ita legatũ · J.ſi arbitratu ·⁊· J. menio Quid ſ
centũ relinquant' vt nubatducenta ne nubat.
accipiet duceta ſi nupſerit non centũ reſidua:

ri diculũ em̃ eſſet æ vt nuptaz a vt viduã admit

ti eam · ff. de O. ⁊. de · ticie? Si vero lego muli
eri ne nubat certe pſone:vel ſi nupſerit ſaltẽ nu
bat certe pſone.vel certis ꝑſonis · vel certo lo⸗
co.vel infra certũ tẽpusnõ remitti Oditõ niſi
in fraudẽ · l· G̊ foꝛet adiectũ. cũ mulier cũ alio

vel alij de facili nubere nõ poſſet: tũc em̃ reſcin
dit quod in fraudẽ . · fit · vt· ff · de Oↄ. ⁊ de · cum

ita legatũ ſit.⁊.l. H̊ mõ.¶ Smaũt relinquã ſi tt
cio nupſerit: ⁊ honeſte nubere pᷣt.nõ remittitꝰ
ſed ſi ei inhoneſtũ erat talẽ maritũ hhabere vide
tur dictũ ꝙ nemini nubat qe alijs nubere ꝓhi
betur ꝑ verba mea Itẽ iſti nubere nõ debet cũ
indignus ſit. ⁊ ideo remittit. vt · ff · de O. ⁊ de ·
cũ ita legatũ ſit· . videamus· ⁊ in his nõ habz
locũ muciana cautio. licet in alijs q̃ in faciẽdo
Oſiſtunt vendicet ſibi locuz · vt. ff · de Odi . ⁊ de ·
iciane . l. cũ ita legatum eſſet · H. j. · J. j⸗
JQnod ſi relinquat nõ vxoꝛi ſʒ alij in huc mo⸗
dum. relinquo tibi:x.ſi vxoꝛ mea poſt moꝛtem
meã ad ſecũda vota nõ tranſierit.ipa trãſeunte
irat legatũ.vt· C· de indic. vidui·tol.l· j·
Eſt ergo aulſuff lata.l.quã iulius miſcellꝰ cõ
ſtituit. vt · S.dixi in pein · qe pleno iur̃ capit mu
lier relictũ ſi ab extraneo fuerit ſibi legatũ.vł
etiã a marito pᷣmoetuo ſme liberis: nam ſi libe
ros reliquit maritus pᷣmoetuꝰ. ꝓPeietas legati
reſeruat filijs peiozꝛis mrionij vt · C· de indic ·

vidui. l. ij . Vbi aũt relinquitur mulieri ſi vidua

erit.vel quotiens: vel cum vidna erit·. vel ma
ſculo qñ ad celibatũ·i: viduitatem pueniet · ſpe
ctat' Oditõis euentꝰ ad G̊ vt valeat legatũ. vt
C· de adult. eũ quiꝗ Ho die vero hm iura au⸗
tent.ſi malieri relinquat' ne ſecũdas ineat nu⸗
ptias:a quocũqʒ relictũ ſit infra anmnũ ñ petet
legatũ.niſi ſpes nuptiaꝝ eſſe deſinat · vt quia
machinata eſt. vel ſolenne emiſit votũ dtinetie
poſt annũ vero ipᷣm legatũ capit pᷣſtita cautõe
de re reſticuẽda cũ fructibꝰ ſi otra fecit.exigiꝰ

aũt cautio iuratoeia cũ ypotheca ſi res relicta

immobilis ſit. Idem ſi mobilis ⁊ nõ ſit pſona ſu
ſpecta.ałs etiã fideiuſſoe exi git ſi p̃ſtari p̃t: et

Otractis nuptijs relictũ vendicabit cũ fructi

bus pᷣteriti tpꝑis.vel ſi erat pecunia quã fenera
uit · reſtituet vſaram quã accepit · Si in ꝓpeios
vſus uer:it ſoluet terciã centeſime · ꝙ ſi res fa
cta ſic decerioꝛ medietatẽ piculi ſuſtinebit. et
ide ſeruat' in viro cui relictũ eſt ſi ad ſecundas
nueins puenerit. vt in aut'.de nup. ꝗ. qᷓ v
colb · iij· Quid ſi relinquat virgimi ne ꝗᷣhat
puto indubitãter ſeruari antiquas.l.hm aʒ · ſczʒ
e Otrahere poſſit:⁊ legatuʒ capiat vt peꝛemiſi·
BZed nunquid Hh̊ hodie in omnibus auſuff la'⸗
antique leges reſuſcitant. cu mulier moꝛtuo
viro nubere poſſit in dño · dic vt no · J. de ſecun.

quis a dotinentiã ſeruandã. quare rmtountur
cũ maius bonũ ſit ↄtinere qᷓ; nubere . xxvij · q. j
nuptia · xxxij.q:j. nuptie.xxxiij·q.v. tunc ſal
uabit . ⁊. ꝗ. qin ſitit.ſʒ certe talia voluntatis li.
bere debet eſſe· xxxij:q:j integritas.S. ð ſpõ.
cũ locũ.æ·c· gema.·¶ Quid ergo de illo qui re⸗
liquit vxoei ſue vſufructũ totius ſubſtãtie ſue
ꝙdiu erit ſme marito.⁊ quidẽ idẽ videt' ac ſiꝰ
ditcio appoſita eſſet.ar.j.de ver.ſigni intelligé
tia· ⁊· c. in hisde ̊ no·õ.de locato · ſub. J. cum
Oſtet· S. qualiter oſtituat. v. quid ſi quis ica di
cat:x ſeqñti bus.

nup. g 4 . Itez cũ pꝑ tales Oditges inducatur

ubeica.
Ictenꝰ tractauit autoe de mr̃iomijs
puris æ ↄditõnalibꝰ.doces qualiter
Shãtur ⁊æ qua etate. nũc incipit trac
tare de mrionij impedim̃tis q̃ teti gi
8 de mrionijs· . qualiter impediatur. æ peimo
ponit de impedimto oedinis ſen voti tanc de
dignioei. ideo videamꝰ qui clerici vel vonstes
mrim ghere pñt · in quo dicendü . ſ. Quis cleri
cus poſſit here mrim.qins non. ¶ Quis vo⸗
uens: quis non

Vis clericus poſſit here mrim.quis non.

Kn clerici vel vouentes contrahere pñt.

quideʒ clericus in minoribus oedinibus
Oſtitutꝰ p̃t ꝗlhere mr̃im · ⁊ in ſtatu peimitiue ec
eleſie tales cłici ↄiugati mhilominꝰ bũficia p⸗
cipiebant eccleſiaſtica.qe nipilommus ſeruie⸗
bant:· vt·xxxij.di.ſeriatim· ⁊. cſi qni vero. ſed
hodie dic de bñficio vt no· S. ð cle. Om.ꝗ.quã
penã·:v· in amiſſiõe bñficij. Conſtituti autez
in ſacris ↄtrahere nõ pnt.æſi otraxerint mrim
ſepat .vt · xxxij· di:erubeſcãt · ⁊.c.ſi quis eoꝛ ·
JS. de cle.Oiu.c.j.⁊æ de eta:⁊ quali.a multis.
Qelebeato aũt diuoetio ⁊ iniũcta pma ·ſi vi⸗
ta laudabilis appeat = coerectio. Poteric cum
eo diſpenſare eps vt ſi in ſuſceptis oedinibꝰ mi
niſtrer · vt. . de cle · Oiu. ſane · led ſi clericũ vul⸗
nerauerit.neceſſaria eſt antoeitas pape ꝗpter ex
cõmunicatõʒ· Itẽ quo ad h̊ vt ad ſupioees aſeẽ
dat in ſeculo ꝑmanensnã ſi intraret religioneʒ
ſuo iure poſſʒ ep̃s diſpẽſare.vt · I. c. j. · ij. Ver
rum ſi incoerigibilis ſit vł crimẽ nimis craſſe
in terra · exemplo opꝰ eſt. æ ideo nõ diſpeſabit
cũ tali ep̃ᷣs ſi in ſeculo remaneat miſi in mioeibꝰ
oedinibus.ſ ſi ad religionẽ tranſeat etiã in ma
ioꝛibꝰ poterit diſpẽſare · vt · · c. ij. j· de apoſta.
c.ij·⁊ de ſen.excõ.cũ illoꝝ · ar.õ.de vi:et ho.
cler.I.j.⁊ de elec.cũ in cũctis pe · C.ad.l. iu.
repe . l· j· ⁊· ff · de pems · aut facta. ꝗ. vlt · · l. ca⸗
pitaliũ.J. famoſos.⁊ de H dixi · ů· de coha · cle ·
⁊ mu· J.⁊ qualiter puniatur· ⁊.õ. de biga· .j.
v itẽ qui caſtitatẽ · Vel dic ſi ↄtrahit cũ coe⸗
rupta.diſpeſari nõ pᷣ̃t nin religionẽ intret · ſi cũ
virgine . pt · ſ peima ſoło magis placet 4 Hoc
de clericis occidentalibꝰ.nã oeꝛientales etiaʒ in
ſacris vtunt mrio ↄtracto in minoeibꝰ oedĩbꝰ

vt · S· de vi.⁊ ho.cle.vt clericoꝛ moæes· in fi. ?

de cle · Ppiu . cũ Plim · 2. J. de pñijs · qſicũ. oeiẽtal
aũt eccleſia votũ ↄtinetie nõ admiſit · qe Pom̃i
bus dixit phapnutius ofeſſoe·cui merito cre

dendam fuit . cũ nune; copulaʒ nuptiæ⸗ exper
tus eet. vt:xxxjdi:aliter· ⁊· c nicena./Sʒ nũ
quid clericus ad ſacros oꝛdines ꝓmotus ⁊ pꝰ⸗
ea depoſitus trahere potelt· videtur ꝙ ſie · qe
nomen depoſiti deletů / elt de matricula cleri⸗
corum · ij.q:j·nomẽ.et exuitur peiuilegio cleri
calilmj·di · ex antiquis· xvij·q: mj. ſquis dein
ceps:Dicas ↄtrarium.nam æſi omittit homici
dium tñ Oↄtrahere nõ poteſt· e · c. j· in fi. æ qᷓ;⸗
uis depoſitus ſit. caractrem tñ qui anime inti⸗
Situr retinet nec ꝑ depoſitõem tolli poteſt. vñ
depoſitum clericaliter viuere opoꝛtet · lxxxj
di · dictũ:⁊ caracteri annexuz eſt votũ dtiñtie
lxxxmj · di · cũ in p̃terito. Sed quid ſi quis p
ſimoniaʒ fuerit oedinatus cum caracterem ha
beat viciatũ · j. ꝗ · quibuſdam narranti bus. et

quidẽ delictum Omiſſum non dabit ei peiuilegi

um ↄtrahendi · ff. de minoẽ? papinianꝰ · ff · ð do
na· inter vi:⁊ vx.l.iij·ff·qð vi aut clazʒ. ſeruꝰ.in
fi.ff · ex quibꝰ cãis maio · in inte.re.ſʒ ⁊ ſ· ꝗ. ac
tio · ff · ad . l· falci· peecia · xvj. q· j· legi · ⁊ iunge
quod no. ꝗ.de voto.ꝗ. vtrum p quem. v· qd
ſi maritus recipit:a ſequentibus·

Oρ vouens: quis non. G queſtõ tractatꝰ

Wxxvij· q·ja peimo dicit graꝙ non tenet

mnim a vouente cõtractum. æ durat hec pars

vſq; ad.c. nuptiaꝝ ⁊· p̃cedentem · qui in cipit
his autoeitatibꝰ.ibi vero incipit allegare ĩ cõ
trariũ.⁊ dicit ꝙ bene tenet mrim. ⁊æ durat vſqʒ
ad. J. vl. Ica ſcʒ ꝙ pemma capitula intelli gan ð
voto ſolẽni · alia de ſimpliei.ar..e.meminimꝰ.
xxvij.q.j·ibi·⁊ veſte laicali abiecta.æ cetera
5 Solenniſat aũt votũ ꝑ ſacri oꝛdinis ſuſcepti
onẽ · vt patet.S.q. ꝓx.⁊·xxxij·di.placuit.⁊· xx

. . .

viij : di; diaconi. . lxxxmj di . cum in p̃terito.
tẽ ꝓ ꝓfeſſionẽ veil ſuſceptõzʒ veſtis · qᷓ tm̃ ꝓ⸗

itentibus dari ↄſueuit ꝑ meroitũ religiõis et
anni lapſum. maxime ſi cũ alijs incipiat cantare
⁊ in eccleſia off grre f. Itẽ ſi ſeculo renũ eiat et
põpia eiꝰ.⁊æ bñficio ðſtõis.ſtatuĩꝰ.vt no.õ·de
regu · J. ⁊ vta exire poſſit · ⁊ ptz in decreſtatu
imꝰ.æc. Oſulti:⁊· c.vidua · xxvij· q·j.vidua. et
xxvij· di · c. qð interro gaſti . ⁊. · de regu.poere

ctum. ¶Vel ſi renunciauerit ꝗpeio· obedien

tiã ꝓmiſerit tinentiazꝭ vouerit in manu epi⸗
abbatis.vel abbatiſſe. vl monachi. intelligas
ad B miſſi.S. ðe dona.inter dilectos.ſecꝰ ſi nõ
ſit miſſus.j·e· veniens... Doteſt ergo abbas re
cipe monachũ ꝓ ſe vel ꝑ aliũ.ve.õ de regu· ad
apoſtolicã.⁊· .·e·c· vl · ¶ Vel ſi voueat ſup al⸗

tare· p̃t quis votũ ſolẽmſare q;uis in domo ſua

remaneat.ſecꝰ ſi ſimpliciter voueret ita ꝙ nul⸗

lũ iſtoꝝ interueniret · vt. j.e.memĩmꝰ.ↄſuluit

inſmuãte.æ ne poſſit negari ſi aliqð dictoꝝ int

ueniat · debet ide fieri Ppeia ſcriptura· vt:xx
vij · q · j· om̃es femine. in qua ſcriptura ꝓPfiteat
ſe religioſe viuere velle.xx.q:j· vidua.hm tan.
b. Nug.dixit ⁊. cũ: h. ↄcos dat augꝰ. ꝙ ñ
refert vt votũ ſit ſolenne vł ſimplex.qꝛ vt⸗x⸗
qʒ dirimit.cum ſimplex non minus ꝙ;ᷓ ſolenne

obliget apud deum.vt· je.rurſus. ⁊ ſolennita

tes peedicte non ſunt de ſubſtantia voti ſed ſi
gna et ꝓbões ſunt ſi votũ reuocetur in dubiü ·
Dici Z. rferre · In votũ ſit ð pñti · vt ſi dicat

pperuo voueo otinẽtiã:· tuc ipedit dirimit
Vel ſit ð futuro:vt ſi dieet laplo ãno ł pꝰ moe
tẽ vxoeis mee ꝓpetuã vouebo Otinetta et B

mitte· k Pmittoꝙ intrabo religione. tale vo
tũ ĩpedit mrimonin hendu ſz ñ dirimit ia co⸗

tractũ.qe im ꝓpeie ðe votũ· ⁊ ſic intelligebat pᷣ
digctã òrietate votũ em̃ ↄtinẽtie exquo de pnti
&é6 ſiue ſit ſimplex ſiue ſolene excedit oĩa alia vo
ta. vt. xxxij q.j. nuptie · ⁊ ẽ ſi łe in mrim̃ꝰ ĩ quo

ↄſenſus ð pñ̃ti foꝛtioe ẽ ꝙᷓ oſenſus ð futuro.ð ·

58 ſpõſalibꝰ. ſi inter. ¶ Tercij dicũt ꝙ vtrũq;
votü ĩpedit. æ ꝙ nullũ votũ dirimit· qe ꝗᷓ rõne
dirimeret votũ ſolene eade ſimplex· cu idez
dit ĩ ſabſtãtia: ſolẽnitates em ð ſubſtatia ñ ſũt

ſieut dixit. h. ſ tñ ipa ↄſtitutõ eccie dirimit · ſi

poſt votũ ſoleniter factũ õbat. opimo ma⸗

gis placet vt apparet in his ꝗ no. . e. v.· tu di⸗

cas /Io, dixit ꝙ nullũ votũ ẽ ſolẽne niſi cũ q̊s

deuouet ſe alicui religioni· vt. J. e.c. vlt · nec eſt
diff erẽtia inter ſimplex æ ſolenne dũmõ poſſit

—

oltare eccie de voto· vñ ſi ðe coæaʒ tota eccia

voueo ↄtinentiã niſi aliquod ð pᷣdictis ĩrerue⸗
mat. et ꝓoſtea hat tenet mr̃im̃. dicas
qꝙ t̃ votũ ſolẽne dirimit ex oſtitutõe eccie. ſʒ
ſimplex ĩpedit. vt · .· e· rurſas · no. 6. e· . C·.

j. = B. ſoleniſat. H em̃ oppĩo hodie cõis ẽ æ qſi

ab oĩbꝰ appeobat. tñ ſi mulier qᷓ ſimplex votũ
emiſit otinere ñ p̃t· ne deteriꝰ? inde dtigat dat

ei licẽtia ab eccia nubẽdi ĩ dñoi.oſtedit n de⸗

negata· ⁊ ꝙ ſi xerit tenebit mrim̃ · et iĩponitur
penitẽtia ð fide metita deſtinatõe. b metita cũ
mr̃im̃ xit· ſic p̃t ĩtelligi:j·e.vemẽs:ar· xxxnj·
qij. in adoleſcetia· ⁊· S· ð̊ iureiuradoc. ve in

ea qſtõne pt abr intelligi vt no. j·e. v· videt
igit ꝙ ſũmꝰ pontifex·⁊ 8·ergo mõacho. ſe⸗

quentibus:ð h dic vt no.S.·ð voto· ¶. quot ſmt
ſpecieſ· ſup· ¶ votoꝛ · V· ſi is q ſimplex votũ
et ſeqn. gr ſiqs votũ ſimplex emſerit ⁊ po

ſtea qhat: tenz mrim ſʒ agẽ debzʒ prniaʒ de fra⸗

ctõe votixxvij·di· c. j: æ. ij · ſolẽne vo impedit

dirimit vt dietũ S 2 cũ vtrũq; votum. ſ.
ſimplex et ſolene ſeruað ſit·⁊æ violatõ vtriuſqʒ
mucat moætale pctm̃. = ab initio ñ minꝰ aput

deũ obligat H ꝙᷓ illud. qᷓs fecit fines eè diuer⸗

ſos·. MX. eccia dſiderat circũſtantias· xl· di · Hõ
xpianꝰ: ð pe:di.v.c. j··ð pnijs · S q· 2 vbonz
ſolenitates attendit in voto ſicut iniu rameto·

xxij:q:biuram̃ti.æ diuerſũ ius ſtatuit in vtro

qqʒʒ. diuerſa etiã penã ĩponit ĩ fractõe vniꝰ ꝙᷓ al

teriꝰ.vt pzꝑ xxvij.iiſi vir · xxvij·q:j.vginibꝰ.
æ u. heuotã:ex B gꝰ ꝙ bat Sui? delinqᷓ fractõ

ne ſolenis ꝙᷓ; ſimplicis voti · Quis em̃ dubi⸗

tat ſeeleratiꝰ eẽ dmiſſũ qð Suiꝰ vĩdicat'.xxmj.

qꝗjñ auferams. ſeds gof · Fec etia locum

pñt ĩ iuramto æ loqla himplici· nũqd ei ſimpłr
mẽtiens vł ꝗ̊ pactũ ñ iuratu venies patiet pe
nas pumin- duae no. 8,&areiura: que pe⸗

na piurij. certe nõ: g ꝙᷓuis dñs ñ diſti guat· ec
cleſia tñ diſtiguit. vt.ff. ð teſti bꝰ.qᷓſtu ſcio.ſic
et ad ecciaʒ ptinet determĩare vt iuramentũ
uſit licitũ ł ſeruandũ.vt.S. ð electi: venerabile.

.· pe: ſic et ð̊ voto videtꝭ. ſicut etiã ĩ iurameto

videt excepta autoeitas pape: vt. 6. ð iureiu·
venietes.ꝗ.fi·ſic ⁊ a voto vide ſaltẽ ab inicio.

et ſicut papa pionas ad ᷣpenð mrim̃ abiles et

i1nabiles reddit: vt no. ·. ꝗᷓ filij ſmt legit · J. qli⸗
ter a a qᷣ: v. ego. ſic vide ꝙ H facere poſſit q-

ad votũ emitte· Inde ẽ ꝙ ꝙᷓuis pupillꝰ manoẽ

infate polſit peccare moetaliter · vt no· · de de⸗
lic. pu· ¶. j· V· patz ex ſupioeibꝰ. ñ tñ pᷣt vouere
oↄſticutõe eccie ꝓibẽece · vt no · 8· S regka· . et
qliter oblige · ſj nec ĩ aliqᷣbꝰ reli giõibꝰ mĩoe·
xvnj: an. vonere pt. vt. S.ð regła· qe ĩ inſub. nec

4

hodie qs pᷣt ſe obli gare.·: annũ qntũcũq; ꝓfi

teat. vt ĩauten..n.ex · ð regłaribꝰ.nõ loluz.

Datet & ꝙ exꝗ eccia ꝑ ſtitutõz ſuã votũ im
pedire pt. młtofoꝛtiꝰ pᷣt inter vouetes diſtin⸗

gZuẽ = diffinite ρſi a ſolẽniter vouẽtibꝰ hat·

ͦ ceneat mrim̃. G̊ ſi a ſimpliciter vonẽtibꝰ ba
teneat mri m. Nec mireris · qæ licz iſti æ illi ex vi

»*

voti = P olequẽs iure naturali here ꝓhibeã

cur- ve no. S. e. tercij. attñ p ↄſtitutõez eccie

tĩ ſepant᷑.xxvij· q.j· de viduis. c· vginez · ⁊
c.ſiq ſacro.æ c nubẽdi. et c.ſiqᷓ virgo· ⁊ · c · vt

lex ↄtinẽtie.⁊ ideo ecckia p̃t Oſtitutõez luã ar
tare et relaxare ſicut placet.⁊ iũge qð no. S· ð
ſpon.duoꝝ · J. qᷓ quibꝰ· v· aut vtraqů· et ſeque⸗
tibꝰ. ¶ Videt igit ꝙ ſůmꝰ põtifex poſſet di⸗

ſpẽſare etiã cũ mõacho ꝓfeſſo vxoee ductaz

retineret. tñ nõ ↄgruit potentie ſue· ſed nullo
modo poſſer diſpenſare ꝙ vxoꝛẽ duceret vl cõ
cubinã teneret. ſic nec poſſet diſpenſare ꝙ vxo
rẽ duceret cũ aliquo ligato alicui p verba de

plſenti · ꝙ cũ alia ꝓ verba ð p̃ſenti HgHeret.· ſi tñ

ligat⸗ p ſe h facerz.licʒ peccarz hedo. mrim
tñ teneretſic videt ꝙ licʒ ñ poſſz mõachod da⸗

ree licentiã ᷣbẽ di · ſi tñ Y ſe gxerit pᷣt ei dare li⸗

centiã retinẽdi vxoeẽ æ cognoſcẽdi. qe liez fre
gerit votũ hede æ idðo pmam agere debeat.

tn mr̃im ᷣctũ iure naturali ſeu diuino ↄſidera

to firmũ æ ratũ ẽ. ⁊ ꝓ ſolã oſtitutõzʒ eccie ſeꝑpa⸗

tur.cca quã papa poterit diſpeſare · vt · ]· ðD cõ

ſan· affi. qe cca · S· ð reſti ·ſpo.lras·nã eiꝰ e in
terpᷣtari cinꝰ odere . .· de ſentẽtia excõis.inter
alia. ⁊ cuiꝰ ẽ ligare ipᷣiꝰ ẽ æ ſoluere.S.ð maio.
a obe.cũ inferioe.nec hʒ ĩpiũ par ĩ parẽ.S· de
elec. mnotuit. F. młta· Vñ dicit aug· ꝙ dãnant⸗
tales.ſ.ſimpłr voueteſ æ hhetes n qe ingalẽ
fidẽ poſteriꝰ iniert · ſ qe Otinetie peimã fidẽ ir
ritã fecer̃t·xxvij.q.j.nuptiaꝛx ·Itẽ pelagiꝰ.ta⸗
libꝰ nullũ laqum dᷣbemꝰ inicere · e· cã ⁊ q · c · de
vmuis . ij · P q capła videt ꝙ exꝗ ſumpłr vo⸗
uẽs firmiter ꝗgponit ĩ mete Hhere . ia violauit
votũ. vñ ⁊ ð talibꝰ ĩtelligit að dicit apłs· j.
ad thimo.v. adoleſcẽtulas viduas deuita. cũ

ei luxuriate fuerit ĩ xpᷣCᷣb nubere volũt haben⸗

tes ð ãnatõz ꝗe peimã fidẽ irritã feceĩt · xxvij.
·· c· .· fi · gꝰ ꝗpt ſolã volũtatẽ vidẽt violaſ
ſe votũ · ⁊ iõ poſſ ex cã dari licẽtia hẽdi ſim⸗

plicit vouẽtibꝰ·.⁊æ ĩponi pnia ð voto violato.
2HB aliꝰ ĩtellectꝰ q pᷣt haberi.i·e· veniẽs · et
huic etiã ipſa lr̃a plane ſonare videt . ſed foete

tali eſſet dicendum. nec peohbibeo nec cõcedo.

ge nec iſtud tibi a iure ↄcedi· vt patz· S.de nur

inr · mulieri.⁊ in. c· ꝓx· alle· ⁊ iunge quod no.
5· de voto FHaualrer ⁊ criꝰ autoeitate . x. ſʒ et
de votis · Srgo monacho nõ debet dcedi ꝙ

hendo votũ frãgat· vel ꝙ meretricè retineat

— — — — — e —

— — —

ſicut innuit Faguſtinꝰ.xxvij.qj. nubẽdi. vbi

dicit · Nubendi licẽtia quibuſdã tribui.illis vi
delz qui virginitatẽ ł caſtitatẽ vidualẽ nequa
qᷓ; ꝓfeſſi ſunt· quibuſdã nõ tribuit. illis videlzʒz
que virgines vel ↄtinẽtes eſſe decreuerũt.ſub⸗
audi h̊ ſi tales p ſe xerint ⁊ cũ eis diſpenſatũ
fuerit:licite ⁊ ſme pena mr̃io vti poſſũt:⁊ huic
ſubauditui aduerſat qð ſequit. foꝛnicari aut
nulli impune ↄcedit .ſubaudi q;tũcunqʒ diſpẽ
ſec.cũ G ſme peccato moetal fieri ñ poſſʒ · hm
B intellige.S.de ſta.· mo·cũ ad monaſteriũ.ĩ fi·

No.etiã hug:⁊ ber·qꝙ dñs papa pᷣt facere mo⸗
nachũ canonicũ eccleſie ſecularis · ſic ĩtelli gũt

lviij·di · c· i · lxxmj · di · quoꝛundã · xvj · q; fi· no⸗
ua actõe: qj· ſi monachus ad clericatũ · et P
Oſequens de monacho nõ monachũ. vñ ꝙ dict

dictũã · c.j.cũ ad monaſteriũ · in fi. ibi.nec ſũmꝰ

pontifex poſſit.exponi dẽt · i · nõ ↄgruit poten:
tie ſae· ſicut exponit.xxxij.q·v.ſi paulus· J0·
Otra·h̊ quis diſputabit de plenitudine ptãtis

de qua vide quod no. S· ð of.le.ꝗ. quid ptinet

S· quid ergo ſi quis gerat ſe· ſeqñtibus · Ea⸗

teoe tñ ꝙ; B ſtatuta vere poſitiua ſunt circa hãc

materiã in multis a ex ſola volũtate dependẽt·
nam ſi verã æ& naturalẽ rõnem ↄſiderare vellet
eccleſia.citius ſtatueret ꝙ ſumplex votuʒ mnim
dirimerer . publice ho.iuſ:del legalis ↄgna⸗
tio.vel etiã ſpũalis · h ven eſt ꝙ quicquid liga
uerit ligatũ eſt · ⁊ quicquid ſoluerit ſolutũ eſt.
vt·xxmj·qj·quodcũqʒ·nec vmꝙ; erraſſe ꝓbaꝰ.
e ·cã ⁊· q:ca recta ergo fide: nec ſp rõem que⸗
rere debes.nam fidei plenicudo ↄplectit .que
plena rõis inueſtigatione nequit ↄpeehendere
mens houmana.hm AͥImbro.e:cã. æ. q: c. nõ tur
batur · in fi · Quid ſi uraui aliquã ducere ĩ vx
oꝛem:poſtea voueo ſimpliciter me ꝓpetuã con
tinentiã ſeruatu M. p̃ualet iuramtum qð p
ceſſit votum.h m gof᷑.ad B.õ. de ſponſalibus·

commiſſum. ſicut et contingit in duobus iura⸗

mentis ↄtrarijs· nã peimũ pualet exquo vtrũ⸗
qʒ licitũ eſt.vt no⸗õ.de iur̃iur.ꝗ.quot comites
v · item ſi duo · vñ ſi poſt fidẽ datam de jhẽdo

emittat votũ a muliere.qe nõ vſqʒquaqʒ obli⸗
gatoeium eſt.viro cui iuratũ fuit mrim hete.

dat mulieri lñia hedi. j.e.venies . qᷓms æ ali
ter poſſet mneelligi. ſe⸗ de Oopatiua pmiſſiõe. vt
no. S. e v tu dicas.
illa decre. veniens · . e · diſpenſat papa ex certa

ſcientia:tũ ꝗpter animi turbatõem. qe quodã⸗

mõ ꝑterrita emiſit mulier votum. tũ qe nõ fuit
inſpirata h in fraudẽ h̊ fecit. vt ſcʒ a viro quezʒ
deſponſau erat poſſit diuertere · tũ ꝓpter maiꝰ

piculum enitandũ: qꝛ foꝛte aꝑte dicebat ꝙ po

tius interficeret ſe ꝙ; Otineret· ⁊ mdeo recipt pa
pa quod hẽe poteſt a nõ ydoneo debitoꝛe.ad B
S· de ſpon. ijnuenis.⁊ . c· requiſmit · h ⁊ pᷣt intelli
di ꝙ a iam otraxerat mulier vt ibi innuit · de fi
de mentita. æ qd p̃cedit · mrim ↄtrahat:expone

id eſt mrim ctum teneat.a quod ſequitur. cui

vult. i. cui voluit.licentiã · ſubaudi in eccleſia
ſolennizandi publice deſpõſandi. S.de clãde.
deſpõ · c· ij · ⁊ iim h̊̊ plana eſt decre· qe cũ votuzʒ

ſimplex fuerit.ↄtractũ mr̃im tenuit licet ↄtra⸗
lai nõ deberet·vt no.õ.B; intellectꝰ magis pla⸗

Doteſt æ illud dici. ꝙ im

cet· Quid ſi peimo ſimpliciter voui. demũ in
ro ↄtrahere.dicas ꝙ votum ſeruare debeo qð

pceſſit impoſita pma de temerario iuramento·
·eic.rurſus. vbi vero peimo iuraui de hedo
⁊poſtea ſuſpiro ad religionẽ · habet locũ ↄſiliũ
decre ; .. de ſpon. omiſſum · m gok· Idem vide
in pᷣmiſſo caſu notato.S/e · vV. quid ſi iuraui . vt
apparet in his que no.õ·e · V. tu dicas · ibi· vi⸗

det igit ꝙ ſummus pontifex· ⁊æc Hoc etiam
teneas incunctãter.ꝙ ſola ꝓfeſſio vera vel pee

ſumprta.⁊ oꝛdinis ſuſceptio:ſolennizat votum
ſicut aꝑte colligi p̃t· ̊.de regu.ſtatuimꝰ·xxvij
q · j· vt lex cõtinentie· Vera dicit ꝓfeſſio qñ
verbis expeimi.xx.qj.vidua.õ.de Duer. iu.

du dũ · que tñ hodie infra annũ facta non obli⸗

gat ꝓfitentem oꝛdim illoꝝ qui ipſam ꝓfeſſiõzʒ
recepunt · vt in aut .d · n· e · de regu · nõ ſoluz.
quod dic vt no.õ ·de reguꝗ. vta exire.i. ſed
quid ſi ingreſſus. ⁊ ſe e Oeulta vero p̃ſupta

induci.vel ex moꝛa tꝑis ·puta qe ꝓ anmũ ſtetit

ſme reclamatõe.S. de regu.ad apoſtolicãſ Ve

p euidentia ſigna · puta·:qe qñ ingredit renũci⸗
at ſeculo.facit teſtm̃ ac ſi moei deberet.⁊ trãſ
fert oĩia bona ſua in heredes Grarios et in
pias cauſas:⁊ mutat habitũ. Vel q aſſumit
habitũ ꝓfeſſoꝛx · vel ſi nõ eſt diſtinctus. ad mi
nus legit ⁊ cãtat a facit ommia ſicut peofeſſus
5S. de regu·vidua:a· c.ſtatuimꝰ.xxvij·.q.j. vi⸗
dua· xxvij.d.quod interro gaſti.qtumcũqz aũt
voneat niſi mutet habitũ vel ꝓfeſſionẽ faciat
non intelligitur votũ ſolenne · ⁊ ſic ſolennizat
votum ꝑ habitus ſuſceptõem · g̊. de regu. ex pꝓ
te · . e· inſmuante ·j.de peiuił: vt pꝛiuilegia · .
illud.⁊ G̊ veꝝ eſt qñ votũ pᷣcedit ſuſceptõzʒ ha
bitus· alioquin ſi habitus pᷣcedat votũ nõ ſole
nizatur.ſ·e·Oſuluit· ⁊ ſic debet intelligi · S. de
regu ·ex parte · ij· ꝗ.fi · ſie etiã intelligit ꝙ ha⸗
bitus nõ faciat monachũ.õ.de reg. poerectũ.
⁊· c.vt clerici.⁊ de renunci. ex tranſmiſſa. hm
Sof·Sed ray.no.qꝙ habitus ex monaſteriũ aſ⸗
ſumptus nõ inducit ꝓfeſſionẽ p̃ſumptaʒ ſed t̃
ſimplex votũ.a ſic intellexit decre.ĩductas.cõ
ſuluit·⁊ poerectũ.¶ Si vero quis habitũ ſu⸗
ſcipiat in domo ꝗꝓpeia.⁊ votũ emittat in manu
publice pſone· vide votũ ſolẽnizaſſe · ⁊ ſepatur
mr̃im.poſtea dtractũ:ſic intellexit.j.e.inſmuã⸗

te. ⁊ H ꝗpter ꝓfeſſonẽ quã facit ñ ꝗpter hĩtuzʒ
ſuſceptu · alioquin ᷣdicerẽet peĩa iura· ſʒ dictuzʒ
gof · magis placet·Itẽ ꝓ diugis abſolutiõeʒ · ⁊

ſolennẽ caſtitatis ꝓmiſſionẽ. ſecuta oꝛdinatiõe
ſen ꝓfeſſiõe diugis lutien no. S· de duer
Diu · J. qliter · x. itẽ ſcienð·
p oedinis ſacri ſuſceptõem.xx viij.di·diaconi.
lxxxmj · di · cũ in pᷣterito· ergo teneas ꝙ p ſolazʒ
ꝓPfeſſionẽ expᷣeeſſam ł tacita · b ꝓ ſacri oedĩs ſu⸗

ſeeptõezʒ· ſoleniʒat votũ· vt patet ex p̃miſſis· æ

ſie tenet · d· n · ⁊ curia· omiſſis amba gibꝰ.õ̊.ſcri
ptis ſi qᷓ rie valeãt repiri ·q̃ eciã ideo appoſui

ne diſſenſiões ãtiquas penitꝰ ignoꝛemus. ⁊ qe

foꝛte ex p̃dictis aliq̃ vtilia eliciet diliges ſtudi
–
annũ · vt in aut · d. n. de regu: ey.nõ ſolũ.quo⸗
mõ poſſunt ſupꝛadicta locù habere· qꝛ aut hec
facta ſunt infra annũ.a tunc ipᷣm non obligãt·

tẽ ſoleniza votũ

3 cũ hodie ñ teneat facta ꝓfeſſio ĩfra

Fut anno elapſo.æ tunc non ſunt neceſſaria: qe
ꝓ lapſum anni ſolũmõ obligatur· Dicas ꝙ a ſi
hec ifra annũ non obligent Pfitentem religi⸗

om que h recipit. obligant tn ipᷣm religiom in

genere vt no· 5deregu. . vt exire ˖ V. h qᷣd
ſi ingreſſus: ſequentibbus X—
De eo qui duxit in matrimonium quam pol
luit per adulterium. l
Ictũ eſt de vno impedim̃to mr̃ionij.

ſcʒ oꝛdinis vel voti.nunc ſu bijcit de

B de eo qui duxit in mrim quã polluit
p adulterium · differt aüt iſte.t· ab illo de ſpon
ſa duoꝝ · vt ibi dixi · —

d notitiam aut huius impedim̃ti ſic puto
dil . ſi quis viuẽte legitimade facto cũ alia cõ⸗

traxerit.aut ſecũda erat inſcia:aut cõſcia: ſi im

ſcia poſt moetẽ vxoꝛis legitime eam ↄgnouit
ex hoc nouo ↄſenſu mr̃im firmat quod ab ini
cio nullũ erat· vt · eveniens.ita ꝙ; ⁊ ſi ſecũda
que ab inicio inſcia erat poſt moæte certificata
ſemel carnali copule ↄſenſerit · nõ poterit recla
mare decetero/ar:j·ð cõin· ſer · ꝓpoſuit·⁊:c. fi·
Ven ſi nuneꝙᷓ fuit certificata mulier· nõ ob·
carnali copula poſt moꝛtem ſecura.ad inſtãtiazʒ
ipſius mulieris poterũt ſponſalia ſepari.nõ ad
inſtant iam viri:quinimo ⁊ ſi poſt moꝛtẽ nõ co⸗
ouerit eam. p̃t dici ꝙ cogat cũ ea manere⁊
ie intellige. · e.c· j· ne de dolo ſuo ðmodũ re⸗
poetet alia damnũ.vt ibi dicit/⁊· ar.jĩ.de ad⸗

ult'.c:ij.⁊. C.· de tranſac·l.tranſactõne.a.j.de

dona inter vi æ vx:& ſi neceſſe-æ in alijs ↄcoz.
quas no.S. t.j..j:ad fi ¶ Sed quid ſi ab ini⸗
cio fuit ignoꝛãs/poſtea pꝛima viuente fuit cõ⸗
ſciarnon debet pati ꝙ ↄgnoſcatur a viro-alias
mĩim imꝑpetuũ nõ tolerabitur:. ar⸗S. de pᷣſcri·
c· fi · in fi · æ. c.pe. in fi ·xxxmj ·q· ij·ſi virgo · . ð
ſecũ.nup:dñs·in quo caſu eidem mulieri credi
de bz· tum qe in poteſtate ſua eſt vtrum fiat di⸗
uoætium vt pᷣmiſi:tum qe de ſententia ſua certi⸗

oe eſt ꝙ; alius· vt in aut/de here.⁊. fal..ſi ᷣᷣ

abſunt.colł:j.ſed a caueat iudex ꝙ fiat de pei⸗
mo mr̃imonio plena fides. ⁊ vtꝝ de iure tenu
erit diligenter inquirat · vt patet in his q̃ no·j.
e . v.ſed quid ſi moetua ·ſic ergo ſi conſcia viue

te peioꝛe patitur ſe cognoſci: mrim non tolera

ałks ſi alteꝝ mrim dekiciat · ſimk Efſ moetẽ pei⸗
oeꝛis poterunt remanere:ĩ/ec:fi.

cunda“ Sed quid ſi moetua peima anteqꝙᷓ ſecũ

dam cognouerit ducit terciã: dico ip̃ᷣm debere

cũ tercia remanere qꝙ;uis poſtea ſecundã ↄgno

ſcat: vt..e.veniens. Nullus em̃ fuit cõſenſis

Habitus cũ ſecũda:legitima vxoee viuente · et

ſic nõ poteſt impedire ↄſenſum cercie: aſi malã
fidẽ haberet ex eo ꝙ ſciret ipᷣm cum ſecũda cõ⸗

traxiſſe:vt: õ.de ſponcũ apoſtolica: v c. veni⸗
ens mariota: õ aũt hm gof.ex peimo cõſen⸗

ſu non inducitur mr̃im.qꝛ exquo ſecũda igno⸗

rabat ipᷣm aliam vxoꝛẽ habere vt poſtũ eſt pa
tet ꝙ errabat in oditõe homĩs:nam quaſi ſeruꝰ
eſt qui eſt alligatꝰ legi = ſeruituti vxoeis·xxij-

q· v aput nos: vnde vir nõ habet poteſtatẽ ſui

impedimto enoemitatilſ delicti · æ ſic

ſcz q

Sec B intelli
gas qñ neuter ipſoꝝ fuit machinatꝰ in moetẽ
peioeis vxoꝛis.als ↄtra:vt no:·e. vᷣ · ſmaũt ſe⸗

eoæpis ſ vxoe · xxvij:q· ij ſunt qui dicũt· erroe

aũt Oditõis impedit æ di rimit miſi poſt cercifi⸗
catõem ↄſenſus interueniat: vt no.j.de ↄ· ſer·
J:æ an mrim. Sʒ mæ illa poteſt reddi rõ qe vnꝰ
debet eſſe vnius nõ pluriũ· vt· no· S. de ſpõſa.
ſub rubeica de mr᷑̃i:. quid ſit mrim. S. maris.
ſe· vnde exquo quis li gauit ſe ſemel miimoni

aliter: durante illo vinculo non poteſt alij ſe li

gare:⁊ eſt rõ vt no.S̊.de ſpon.du·.que quibꝰ
v· aut vtraqʒ · ⁊ ſeqntibns. Sed quid ſi terci
am duxit cũ iam cognouiſſet ſecundã poſt mo⸗
tem peime· ſi tñ ipſa ſecunda adhuc ignozabat
moetẽ mr̃im peime · dic ꝙ adhuc cum tercia re
manebit · ar · S · de elec · bone me · cremoñ. ⁊. J. ð̊
Oiu: ſer · ꝓPoſuit.⁊.c:fi ·⁊ inuenies ſimile queſti
onem· j.de diu. ſer · J. fi V. quid ſi quis ðtrahit
cum ſerua ignozanter · Quid ſi ↄtrahit cũ du
abus vel · x· inſcijs · prioee viuente · H.· locus ẽ
gratificationi·qꝛ quãcunqʒ certifitatã de moe
te peioꝛis pemo ↄgnouerit.poſt maetem vxo⸗
ris legitime retinebit· . e. veniens · Sed quo
mõ intelligit' inſcia.qe de remotis ptibus ve⸗
nit. ꝓputa de lemouic.ciuitate ad maſſanã: vt.ſ·
e.veniens.⁊ finxit celibatũ vel diuoꝛtiũ latum
vel ſe ſolutum · vt· ̊.de ſpon. cũ apoſtolica· et
C.ad.il.iuliã · de adult · eum qui ·ideo inſcia ad
ulterium nõ ↄmiſit·qꝛ non cõmittit' ſme dolo
vt. ff · ad · l · iub· de adult. l. pe.⁊. xxxmj· q· ij. in
lectam.quare etiã filij legitima viuente ſuſce⸗
pti legitimi cenſentur ·ſi tñ ſecũdũ mr̃im in fa⸗
cie eccleſie ſit ↄtractum · ſecus ſi clam· quod dic
vt no:S.· de clamde · deſpõ· J. quã penã · ſub ver⸗
bo cõmenti:etiã in ↄſpectu eccleſie · et · j. qͥ fi.
ſmt le.ꝗ. an vtrũqʒ genus ſuccedat.v.itẽ ſecꝰ.
2 ſe 1Sinane ſecunda nõ fuit inſcia ſʒ conſcia
2 bene ſciebat eũ habere aliã vxozem legi
tima viuente peioꝛe nõ toleræ. vt no · ̊. de ſpõ⸗
du . ꝗ. an liceat: ⁊ in pein. Doſt moetem aũt diſ·
vtrũ alter ipſoꝝ machinatus fuerit in moeteʒ
legitime vxoeis.⁊ tunc ꝓpetuo ꝓhibetur con
iunctio a dmoꝛtiũ celebꝛat. vt· xxxj:q:jſi q̃s
viuete · ⁊.· I. e · ſi quis B.x.c.ſignificaſti. Et in
tellige machinatõem cũ effectu. ar· ̊·de ſpõ.
c· vl · v· de deſpon · impu. atteſtatõnes . ⁊ de pe ·
di · j· ¶. Baũt verba.⁊.õ·de cle·non reſi:relatũ.
Sʒ3 quis ꝓbabit HG. Ideo dicũt aliqui ſufficere
ꝙp ꝓbetur conatus · ſufficit em̃ ꝙ · l. ſic ſcripta
eſt · vt · ff qui a quibus ma ·li.ꝓſpexit.⁊· vj.q
iij · ſcriptũ eſt · de pe · di · j. ſi quis cũ telo.veruz
ſola cogitatio nõ puniret .ff.de penis · l. cogi⸗
tatõis.ſed exquo ꝓcedit ad actum punit.op⸗
timũ · ar · . de diuoe · c·j· ſic attenditur ꝗꝓpoſi⸗
tum delinqntis et affectus ſuus etiã plꝰꝙ; fa⸗
ctũ · vt.j.de ſen.excõ.cũ voluntate.⁊ar · inſti.
de obliga.que ex delicnaſ..furtũ.⁊..ſeqñti
bus. vnde ⁊ ſi maritũ in bello interfecero ñ eo

poſito vt vxoꝛẽ ſuã habere poſſem:mr̃im non

impeditur · vt · S. de Ouer.infi·c·j. verũ opinio
vt cũ effectu intelli gat ↄmũior ẽ æ magis ↄſo
na iuri · ar. ã· de teſti.lʒ ex quadã.in fi. &Si vo
neuter ipſoꝛum machinatus ſit in moztem pei⸗
oeis: refert vtrum carnalis copula interuent:·
an mrimonium ſit de facto cõtractum vel poſt
legitima viuente· ⁊ tunc ſi peima erat ſponia de

futuro tñ. mr̃imonium ſecundũ nõ impeditur.
ſi de peeſenti imppetuum nõ Ofirmabitur · etiã
ſi lata ſententia diuoetij ob cauſam adulterij a
Peimo ↄmiſſi.peima religionem intrauerit. vt
Peobatur.j· e.c.j.⁊.c ex literaax · ⁊. S. de ſpõ ·
du· accepiſti · ⁊ ſic intelſige ꝙ nemo poteſt reti⸗
nere eam quam polluit p adulterium. vt · xxxj.
q·j· c. · ⁊. crelatum . æ omnia hec vera ſcias ſi
peimũ mr̃ioniũ de iure tenuit. als valz ſe cũdů ·
vc. S· ð ſpõ.cũ apoſtolica · ⁊.c. veniẽs mariota ·
Idem ſi dedit fidẽ peima viuente ·⁊ ante da⸗
am fidẽ vel poſt. ſecundaz peima vinente cog
nouerit. nec habet ̊ locũ diſ. vtꝝ ſecunda ſit
inſcia.qe exquo fides ei datur olcia eſt. æ ideo
minus eſt ↄtrahere mr̃im ꝙ; dare fidem. qe con
trahes mr̃im aliqñ excuſati. vt dixi. S. v. ad no
titiam. fidem accipiens nunqꝙᷓ excuſat. vt.j.
eſup B· æ. veniẽs.xxxj· q·j.ilud· 2· I. B ſub⸗
audiedũ. Quid ergo e qðᷣ dici. · e.cũ hẽet·
ꝙ plus eſt mrim otrahere ; fidẽ dare. dic plꝰ
eſt. i. maius vinculũ eſt · vt patet:S· de ſpõ · du ·
ꝗ·q quibꝰ.· aut vtraqʒ.⁊· x aut peĩa pñti.
et .· v· aut peĩa de futuro · ł die ꝙ plꝰ eè mr̃im ⸗
here ⁊æ carnaliter cognoſcere.i. maius impedi⸗
mentũ æ maius peccatũ eſt ꝙᷓ ſolã fidẽ dare. vt
patet in ſupioeibus.⁊ h eſt quod dicit. ſi fi⸗
Aes dütaxat.q.d·ſme carnis copula:æ B ſequi
Quid ſi ſola fides data ſit.vel ſolũ mrim cõ⸗
actũ · ſme carnis copula peima viuente. vel ſi

ſec mndã Ognouit pema viuste. nõ tñ de facto

cũ ea cõtraxit vel fidem dedit. mr̃im poſt mo⸗
tem peime nõ impedit'. ergo ad h̊̊ vt diuoetiũ
celebeetur duo neceſſaria ſant.æ cognouerit
⁊ fidez dedit vel de facto Otraxerit cũ ſecũ
da cõſcia.peima legitima viuente.abs vnuz ex
his duobus cm̃ ꝑ ſe nõ cenſec iuſtũ impedimtu
vt · e.c.fi.greg.⁊ ſic intellige · xxx:qj· deni
q3· * J. B vltima. 2.· I. e ſigmi kalke, s. idẽ in
tellexit gof.de machinatoe ſez ꝙ ſola machina
tio ſme adulterio ñ dirimat mr̃im. q;uis em̃.c.
fi ·ĩ.e.ð q̊ nibil expeimat. tñ expeimi.j· e. c· j·
* c.ſigmificaſti.⁊.c.venies.xxxj.q.j.ſ quis vi
uente · cũ em̃ hec iura = oĩa alia de hac materia
loqñtia tractet ð adulterijs. credẽdũ eſt ꝙ do
minus papa G ↄſiderauit.⁊ id eo voluerit ꝙ⸗
tum ad mrim ꝓhibendũ ⁊ dirimeẽdũ adulteriuz
pcederet omne cãm.ſcz fidei dationẽ. machina
tõem· ⁊ ↄtractũ de facto. vel etiã ſeqret legiti
ma tñ vxoee ſuꝑſtite.vt.j.e.c.fi.⁊ ſic ſublata e
opinio hug · qui ſcripſit vnũ ex tribus pdictis
ſufficere ſme adulterio· ⁊ reddit rõem.qę ſicut
Pactũ vel ꝓmiſſio de hereditate kł pbenda non
vacãte repeobat. vt no.S.de oceſ. pben. et ec.
nõ va·ſic ⁊ de muliere nõ vacãte h̊ ab alio poſ⸗
ſeſſa:⁊ de viro non vacãte h ab alia poſſeſſo ·him
Sof· foete H̊ opinio hug · p̃t ſalnari ſi queratur
de mrimonio ↄtrahẽdoet hm BG caſus tres qui
no· s · de ſpon . J. fi . v. Itẽ decimo · ñ ſunt excipi⸗
Di 'h hm opinionẽ gof. vide⸗ q; excipi poſſmt
Quid ſi querat de mrionio dirimẽdo.fateo⸗
ꝙ ſola fidei datio p ſe:ł ſolꝰ ↄtractus de facto
habitus per ſe · nõ ſufficit. vt no.õ ſola autem

machina tio ꝓſe ſufficere videt. ſiẽ no.S.e.x.

ſmaũt ſecũda.⁊ ꝓbatur expᷣſſim·ĩ.de diuoẽ.c.j

nec ob.iĩura a gof. indacta.eæc em̃ inuenies ali
quod ius qnoð dicat ꝙ hec duo requirant. ſc
machinatio ⁊ adulteriũ. h veꝛ eſt ꝙ x maioei
pPte loquit de adulterijs. Certe ide faciũt iura
anti qua loqñtia de alijs duołus impedim̃tis.
cũ ergo papa qui nec ↄpimonẽ hug. p̃ſamit i8
noeaſſe.ſuꝑ duc bus caſibus tm̃ ius nouũ Ppmbk
SZaueritvidec in tercio opinionẽ hu 8· appeo⸗
baqe. nã ⁊ de tercõ poterat dicere ſic dixi ðij.
ð·de dec· ad audi ẽtiã.⁊ ſic etiã faciet ꝓ hu.l.
quã gof᷑.ꝓ ſe induxit.quoð nõ mutat quis ſta
re ꝓhibebit. C. de teſta:ſanctimꝰ.= ꝓ hac via
malte rõnes faciũt.cũ em̃ inter fectoei vxoeis
mhibeatur generaliter otrahere licet orractũ
teneat· vt no.S· de ſpon.ſub rubeicella de mñ-
CTqualiter impediat .ſatis equũ eſt ꝙ nõ ſoluz
nõ atrahat cũ illa cuiꝰ obtentu p̃azʒ inter fecit.
ſ æſi otraxerit nõ teneat mñim.qe fruſtra legis
auxiliũ inuocat qui ↄmittit in legez. . de vſur̃.
quia fruſtra.et abſurdum eſt illi a iuribus de
matrimonijs tractantibus ſubuemiri per quem
conſtat eiſdem ſcandalum æ imiuriaʒ generari:
S.ne cle.vel mo.c.ij.bonũ eſt ergo vt puniat
in eo in quo deliquit.ne vnq; habeat illã quam
ita nequiter ↄcupiuit.vt.S.de tranſla. epi · qᷓn⸗
co.ꝗcete: nam æ video ꝙ licet eccleſia defen
dat homicioã ad ipᷣazʒ ↄfugientẽ caſu foztuito
tñ ſi ex delnberatõe ↄmittat quis homicidiũ in
eccleſia vel cimiterio vt ab eccleſia defendatur
non defendit. vt · S. de immu. eccł. c. fi. ſic ⁊ di
cocꝙ ſi quis maritũ alicuiꝰ mulieris caſu foætu
ito interficiat mrim ñ impedi.õ.de Duer. ifi.
laudabile· J. vnico.h ſi hac intentõe B faciat vt
vxoeẽ habeat nullatenꝰ toleratur.nec de adul⸗
terio ↄmiſſo loquit aljquid decre. pᷣmiſſa. S. de
Duer.infi.laudabile Sʒz dices. licet ñ loqua
tur de adulterio ↄmiſſo· tñ ſic intelligeda eſt vt
imuitur in M. j· ibi. H triburieñ.cilij. qð ha
bes · xxxj.q.j.ſi quis viuente.regula ↄteti ſimꝰ
aſſerentis.ꝙ ſi in moete ip̃oꝝ malicioſe fuerint
machinate.æc. nam illud acilium loquit ð ad
ulterio.⁊ in h̊ figit pedem Sof. ſed h̊ eſt bacu⸗
lus arũdineus. nec em̃ m decre · laudabile.alle
Sãt verba ↄcilij.cũ nichil dicat concilium de
malicia b machinatõe. ſʒ in decre. laudabilé. al
legat mens.et interpeetatur ſeu gloſat q̃liter
intelligi debeant verba in ocilio poſita.ibi.niſi
foete idem vir aut mulier vin qui moetuꝰ fu⸗
erat occidiſſe notet.aut ꝓpinquitas.xc q · d.
papa·mẽs ↄcilij qð ponit hec duo impedimta
ſeʒ homicidiũ ⁊æ pinquitatẽ. ſub diſiunctõe vi
detur mnuere · ꝙ ſient ꝓpmquitaſ impedit æ di
remit ſic ⁊æ tale Pomicidiũ; ſcʒ ſi maritus inter
ficiat vxoeem. quod intelligas veꝝ eſſe qñ; ma
licioſe machinatur hac intentiõe vt aliaz ducat
vnde nec in ↄſultatõe decre. landabile notatur
adulterium ſed peaua intentio cum opere ſub⸗
ſecuto· ⁊ ideo dixit. qui dum ĩ captiuitate eẽnt
quarunda criſtianaꝝ viros inſi dijs ⁊ machina
tõnibus occiderũt.hoc etiazʒ apparet in.ꝗ.j. nã
ibi non poteſt dici ꝙ adulterium cõmiſſum fue⸗
rit. ⁊ dicit in rnſione. H. ꝙ cum tales non peo⸗
curauerit viroꝝ ĩteritũ.æc& thr copulari.æc.
ergo a contrario ſenſu ſi ꝓcurauerint moetem

nõ taliter ſeʒ bona fide ſed mala co pulati ſunt
nec pñt ↄtrahere.nec copulati inſit remanere.
Ound ergo ſ adulteriũ H homicidiuz foꝛtui⸗
cum ſine machinatione ↄcurrant: non putoqꝙ
mẽim ſit dirimendũ ſi de caſu foetuitu conſtet:·
quicquid dicant ver ba cõcilij ſi quis viuente ·
ibi. occidiſſe notare: qe mens ilbus verbi nota
retur innuit ꝓcuratõem ſeu machinatõem. et
ſic volũt omnes decre · ꝙ intelligat . que in ho
caſu nunꝙᷓ loquũtur de lpomicidio ſine machi⸗
natõe. vnde expone verbũ poſitũ in decre. lau⸗
dabilem.aſlerẽtis.ſabaudi nõ ſzm verba ſz ſzm
mentẽ cui ſtandũ eſt exquo de ipſa dſtat · vt · .·
de ver · ſigni intelligentia · =. c. pterea c. in
bis. De bis aũt æ alijs crimibus que impedi
unt matrimoniũ ↄtrabendũ no · S· de ſpon. ſub
rubeicella de mri· J. qualiter impediat · v. quĩ
to.æ ſeqñtibuę Illud in ſumma nõ eſt omittẽ
dum . vbi mrim illegitimũ eſt ſzm ea que pli⸗
bauimus diſ. nec ſuſceptio ꝓlis excuſat · nec di
uturmias tꝑis· ſed accuſat· qꝛ ſi ꝓceſſerũt in di
ebus ſuis diuoætiũ celebea pm̃a miũgitur · et
ꝓpter ſcandalũ ꝓpetua Otinẽtia indicit . vt · ⸗
ecũ haberet ſecus ſi eſſet iuuenis vel nullum
ſcandalũ immmeret·qꝛ tunc da licẽtia cũ alia
Otrabhendi · vt· J. e. c· ij in fi · ſup quo vide · · t·
.æ ſic aliqñ exeplo opus eſt · vt dixi · . t · j· J. j·
ven in gradibus qui nõ ſunt diuina·l. Phi
iti · aliqũ diſpenſatũ inuenitur rõne tꝑis cum
ignoeantibus ·xxxv.q· viij· de gradibus im⸗
Patoe etiã motus eſt ꝓpter ſuſceptione libero
rum æ tpis diuturnitatẽ circa illaz qͥ ius igno⸗
rãs cũ auunculo ſuo cõtraxit · vt · f · de ri · nup ·

qui in ꝓuincia. . diuus marchus.⁊.· · de Oſan.

ffi · quia circa:
De ↄiugio lepeoſoꝝ · Bubeicella

*

ro.non de pñti.ne quidã putent ꝙ
pter hoeribilitatẽ æ abhominatõem
Huius infirmitatis etiaʒ mrionia de

gio lepeoſoꝛx ·
ſus otinere noluerit inueniat aliquã que ſecũ
cõtrahat ipſam ducere p̃t · vt · · e qm · ꝗ. lepeo⸗
ſis. ¶ St eſt rõ. qe B edictum Phibitoeium eſt.
vt. . de ſpõ · cũ aput · Quid ſiqua cõtraxerit
cum lepeoſo ꝓ verba de futuro ignoeanter· vel
cũ ſano poſtea facto lepꝛoſo· lepea ſupueniens
poſtea ſoluit ſpõſalia de futuro pᷣcedentia · niſi
foete iã traduxiſſet ſpõſazʒ in domũ ſuã · vt · · e ·
lr̃as. Videt' tñ dicere ̊ decre.ꝙ anteꝙ;ᷓ mrim
ſit ſummatũ poſſit ſolui · ̊ ꝙ dicit ↄſammatũ
expone.i.contractũ · vel ideo H dicit · qꝛ ſi eſſet
ↄſummatũ iudicaret mr̃im peeſumptũ · vñ die

Oↄſummatũ. ſubaudi neqʒ ↄtractum·⁊ ſic ſpõſa

lia tm̃ ſoluit.vt ibi:⁊ · S·de iur̃iur· quẽadmoð·
2 no· · de ſpon · J. qualiter diſſoluãtur · V· item
ſoluunt' ſecũdo. ergo ſi traducta erat vł ꝑ ver
bade pñti ↄtraxit· imppetuũ nõ ſeꝑabitur.niſi
ante carnis copulã alter ad religionẽ tranſire
volueritnã ſi tranſeat. is qui remanet nubere
poteſt in dño.vt patz · õ · de ſpõ · omiſſum· ⁊ .6*
t. j. veniens.⁊ no· S.· de cõuer · diu · J. qualiter.
a h intelligas qñ ſponſa virgo eſt· nam ſi coeru

Voniã lepꝛa ſoluit ſponſalia de futu

pñti debeant ſolui ·apponit ᷣ rubeicã de cõiu⸗
n qua notandũ eſt · ꝓ ſi lepeo

pta eſſet · poſt traductionẽ nõ poſſet ſepari niſi
P moetez· vt appet in his que no·õde mri · J.

gqualiter 5hat· idem vider ſi traducta fue⸗

rit Flias aũt nõ ſolũnõ ſepabunt imo ſanꝰ
cogẽdus eſt vt lepeoſo reddat debitũ ⁊ ecõtra ·
nec em̃ ꝓpyter lepeam vel aliã infirmitatẽ quã⸗
cũqʒ aliter ſepabunt · vt · · e. qm. MC.· · J vl. et
xxxij · q: v· hoerendus · et Patet in his que no·
5. de mri · J. quis ſit effectꝰ ¶VDebet ergo vx⸗
oe iᷣm virũ ſequi vt.xxxiiij.qij:ſi quis neceſſi
tate.=. xxxij·q·vſi quis vxoeem · xiij · q. ij · vna
queqʒ; mulier. Quid em tam humanũ elſt · qᷓ; vt
foætuitis caſibus mulieris maritũ. vel vxoꝛes
viri. partici pẽ eſſe· vt· f· ſolu. mĩi:ſi ců dotem.
q. ſi maritus· in fi Monendi ergo ſunt vt de
bitum reddant · ꝙ ſi moniti acquieſcere nolue⸗
rint· nõ cogantur ſi ↄtinentiã ſeruare volũt· vł
ſi nõ poſſunt ↄtinere nec volunt. ſibi jnuicẽ de⸗
bitum reddere cogent · t. . c. ij · . vl. B tene
as quicquid· j. ſeqnetur · Klij dicunt ꝙ ſanns
non cogitur pᷣeiſe reddere debitum: vt in. c. j.
ar. xxxinj.q:ij ·ſi quis neceſſitate · et . ff · de op·
lib. ꝓ niſi· J.j.= eſt rõ. ne lepeoſi nimis impeo⸗
bi ſmt in repetitõe ſui iuris ſeu ex actõe copule
carnalis ſed potius contineãt. non tñ cogẽtur
otinentiam ꝓfiteri. ſicut abs tenet aliquis ad
aliquid faciendũ nõ tñ pciſe cogitur · vt · S· qui
cler. vel vo · veniens · Flij diſ. mrer lepꝛã que
inficit vt tunc ñ cogat p̃ciſe · vt. .·c.j. ⁊ lepꝛazʒ
que non inkicit · vt tunc cogatur peeciſe · vt . S·
c.ij. C. vlt. ſed non placet · iden tene ſicut no· .
monendi æ vide quod no. S. de cler· egrot ·
Fnle in ſumma ſciendũ eſt: ꝙ lepeoſi de ge⸗
erali cõſuetudine eccleſie ſunt a comuniõe ho
minũ ſeparandi ſed vxoꝛes tenentur ſequi eos
vt · c. nam ⁊ in veteri teſtam̃to peecepit do
minꝰ moyli: ꝙ maria ſooe aarõ ꝓphetiſſa· t
detractõis delictũ quod ↄtra ipᷣm moyſen cõ⸗
miſerat lepea percuſſa:extra caſtra.vij· diebus
egrederetur · vt mox ſanata admitteretur in ca
ſtris · xxxiij.qij:· G ipum · /Sinaũt tot lepeoſi
ſimul knerint ꝙ ſacerdotem valeãt habere · eis
Pmittitur diumis fieri participes miniſterijs ·
vt. 6. de eccł· edifi. ad aud ientiam ſ In hoc tñ
caſa queſiuit gof · vt vxoe ſana teneatur ſe⸗
qui virum· dixit ꝙ nõ· cum in cõmuni doemi⸗
ant æ in omum veſcant · Sed ſi cella vel domꝰ
daretur eis ſegregata in qua poſſent cohabi⸗
tare· tunc ↄtrarium videret dicendũ ſzm gof.
Imuit ergo ꝙ locus ſit religioſus· vtrum aute
intelligantur religioſ foꝛe · dic vt no: in ſumma
5. de eecle. edifi· J. 2 quibus ex cauſis · V· H ẽ
vna cauſa· ⁊ ſe· Quid ð filijs · dicas apud
ſanum debent moeari ne inficiantur · izm Sof.
ſuper quo vide quod no ·ůͤ · de Ouer. inki · · qua
liter conuerti · v· quid iuris de ꝓle ·
Ve coniugio ſeruoeum· Hubeica.
Ictum eſt.S.de mrimonio m genere
nüc in ſpecie dicamꝰ? de eoð. Vl ſie·
diximus de impedimento lepee qnue
ſoluit ſponſalia.ſequitur de impedi⸗
mento condicõnalis hominis : nam hoc modo
cõditio accipitur · vt no · g. de cõdi · ap· in pein ·
æ ſic dicamus de cõiugio ſeruoeum. videntes ·

En ſeruus poſſit cõtrabere mrim. ¶ Et cum
4 ¶St an conſenſus dni requirat· ¶ Et an
mrim a ſeruo ↄtractũ ſeparari poſ=tt·
☛ N ſeruus poſſit otrahere mrim.æ quidez
ßFm. l. nequacꝙ; nam copulatõ nes ſeruoꝛx
Otabernia vocat nõ nuptias · vt · C. de inceſt. ⁊
inuti· nup. cũ ancillis.⁊ idez dicit decre.de nu⸗
ptijs a ſacerdotibus de facto ↄtractis.vel his
qui in ſacris ſunt.vt.õ.de cle·oiu.ſane ſacerdo
tes · H licet lex humana ita dicat de ſeruis nõ tñ
approbat Bl.diuina. Seruus em̃ a ſacram̃tis
eccleſie que cã ſuſcipientis ↄferuntur.vt ẽ ba⸗
ptiſmus· Ofirmatio.euchariſtia. penitẽtia. non
arcetur.qe nec vllus fidelis:ar· j.de pem. oĩs.
⁊· j· q· j·ꝗ·ſi ergo ſacram̃ta.⁊ · J. ecce ſi clericꝰ.

cultũ neq; maſculus neq; femina neq; liber·

neq; huꝰ.oes em̃ in xpᷣ̃o eandẽ mercede accipi
emus· vt.j.e.c.j⁊ in aut de monachis .ꝗ. hĩc
aũt nobis.colbł:j.eſt em̃ q̊ edictum Phibitoꝛiũ
vt dixi. S. t. j. Vj.⁊ intelligas ꝓhitoeium quo
ad ius canonicum nõ ciuile.Vtrũ aũt poſſit ad
oedines ꝓmoueri · dic vt no.õ.de ſer.non oꝛdi.
ꝗ·qualiter ſeruus ad oedines poſſit puenire.
Tcum qua.cum ſerua ſeu ancilla hͥ planũ
Deveeiundna ord Peei et
cum liberta ſen ingenua.j. c· ij· iij · 1iiij· et. xx
viij ·q.ij:ſi quis ingenuns.quod intelligas qñ
liber ſeu ingenuus cũ ſerua ↄtrahit. nam ſi in
Oditione erraret nullum eſt mrim vt dicam ſta
tim. · J. an matrimoniuaim. .

WN an ↄoſenſus domini requirat dicas ꝙnñ

ſicut nec in alijs ſacramentis· de qunbus
dixi · S. e. J.jergo etiã dño ↄtradicẽte ↄtrahe
re poteſt ſeruus mñm. tñ non debet dñs ſerui⸗
tijs debitis defraudari · vt. j. t·· vnde cũ ꝓPtus
ſequatur ventrem.vt ſtatim dicam.j.t.j. effi⸗
citur partus ancille vxoꝛate eiuſdem dñi cuiꝰ
erat ancilla quicũqʒ fuerit pater· ſiue liber· ſine
ſeruꝰ.vt · ff · de ſta. ho.æ ſeruoꝝ· niſ dſuetudo
cterre ↄtrarium opetur.vt.j.e.c.licet.et · S.de
ſer · nõ oꝛð.c · vl · vel lex lombarda · quod die vt
no· in ſumma eiuſoem· t· S.de ſer.nõ oe. ꝗ. quid
libertas· Wen ſi dñꝰ ancillam ſuam dotẽ cõ⸗
ſeribendo quod in liberis tiñ mulieribus fieri
Oſueuit · vel tanꝙ; liberam tradidit alicui in vx
oeem· vel ſciens eam duci a libero homine ta⸗

ceat ex ſtudio.dominiũ eius amittit. et mulier

eripitur in libertatẽ · Idem eſt de ſeruo ſi ſciẽte
vel tradente dño ſuo cũ libera ↄtrahat.ĩ aut'.
vt liberi decetero. ꝗ. ſed ⁊ ſi qs.col.vj.in aut'.
de nup. ꝗ. ſi vero ab inicio.colł · iiij · ⁊· C. de la⸗
tina· liber · l. vnica· J. ſʒ ⁊ ſi quis. Quid ſi do⸗
minus ſerui qui eo inuito ↄtraxit petat ab eo
ſibi exhiberi debitum ſerintium· ⁊ vxoe eodem
tpe exigit debitu m ↄiugale · dic ſi dño parare
Sraue pᷣiudicium · vt ſi immici ipᷣm dñm aggre
diantar.in hoc caſu potius debet ſeruus dño
obedire q;vxoꝛi mimis impoetune opus ↄiugij
petenti. ar. ff. ad ſilb. ſe· con· ſi quis in graui· ꝗ.
ſicut oĩs. ałs tenec dñꝰ mo dicuz expectare qe
cito poterit obedire.⁊ in moꝛa modici tpis n6
eſt maximũ damnũ. ff · de judi. ſi debitoꝛi.· ⁊ a⸗
poſtolꝰ pᷣcipit debitũ reddi · vt · S. c. .·c· ij · fi·

eſt ergo dño redemptoꝛi magis obediendu qᷓ;
Hhomini:xj.q.iij.qui reſiſtit· quare ⁊ dño Buma

no inuito.ſernus ad ſeruũ ſeruoꝝ dei p̃t acce
dere abſoluendus:niſi in fraudem fecerit ſiue

Omiſerit ſeruus id ꝗꝓpter quod excõicatus ẽ vt

dnꝰ debito ſeruitio defraude. vel dñꝰ ſme cul

pa ſua magnũ ex h̊ icurreret detrimtũ· vt. · ð
ſen · excõ · relatuz. In hac tñ queſtõe dicũt ali
qui ꝙ adinuicem ſe impediunt · ff. de vſukrue ·

l· quotiens. lij ꝙ dno ſp obediendũ eſt. qe

tranſiuit ſeruus cu onere ſuo.niſi foete timeat

de adulterio· vide ſup B quod no. j. de ſpon.

ſub rnbeicella de ma . J. quis ſit eff ectus · v. eſt

etiã . ⁊ ſeqñtibus. Slij diſ· vtxe ſeruus ſciete
dñno ↄtraxerit æ tunc tenetur debitũ reddere ·
vel eo ignoeante ⁊ tunc eſt dño obediendũ. niſ

adulcerium immineat . ar. liiij · di. ſi ſeruꝰ ſciẽte
Quio ſidñꝰ vult vendere ſeruũ ſuũ vxoꝛatũ
alicui qui ad remotas partes eum ducere vult
nunquid pr· quidã dicũt ꝙ ſic.⁊ vxoꝛ debet eũ
ſequi ſicut ⁊ virũ lepꝛoſum · vt no.õ·t.j. vᷣ. dẽt
ergo vxoe; Verius aũt vide ꝙ; G̊ nõ poſſit face

re dñꝰ nec eũ tranſ ferre de vna terra ad aliazʒ.

Matrimoniuz em̃ rite ꝗctum.nec ptate dñica-

nec patria · vel vi ↄditõis appoſite in egato. di

rimedũ eſt · vt · C. ma· vtri iudicij poſſeſſiõis.

—

⁊. luin · di· fr̃nitatẽ.·qui ma.ac.poſ ſignificã

te. C.· de ino ff i · teſta. filia· ⁊ de inſti · ⁊ ſub · rep̃
HPendenda. de di · inſer. cũ teſtatos em. et ff.

de liber. exhi · l. iij . · S· de ſpon. non eſt nobis.

Nec ob. C.man · in re · ⁊ de iudi nemo exteriꝰ.
vbi dicitur ꝙ cuilibet ↄmittenda ſunt ſua. qe

expedit reipublice ne quis re ſua male vtatur.
vt inſtit· de his qui ſui vł᷑ ali.iur̃ ſunt · ¶. pe · et

ff· ð his qꝗ ſui iur̃ ł ali·ſunt·l.ſi dñꝰ. vn index

eccleſiaſticus ad denunciatiõem ꝛp̃iꝰ ſerui etiã

ipᷣm dñm ex officõ ſuo Opeſcere p̃t.ar.ff.ð of-

Pfe. ve.l. . quod aut. ru. Pabes er ſapi
deibus · ꝙ ſi aliqua mulier ex ᷓ pacto ſen ↄdici
one vel mõ det alicui in vxoeem ꝙ ſp debeant
ſił moeari:æ in certo loco- foete ĩ domo ami co

rum ipſiꝰ mulieris.pactũ ſeruandũ eſt· ⁊· ar ·

in his qᷓ no. . de odi. ap. ꝗ.qᷓ Oditio. v.·j-æ. H.

de Oditõibus: ¶ In traditõe aũt rei ſue Ft qui

libet qui vult pactu apponere.ff. de pac in tra

dirõibus. a2 cractus ex ouentõe legem accipi
unt. ff. depoſiti. l· j. . ſi ðuenerit. et de· re · iur.

Stractue. æ B nõ eſt Otra.l.ĩmo potiꝰ hm · l. qꝛ
ſimł moꝛari dñt. vt no · 5· de ma. J. quið ſit ma

trimoniũ· v. indiuiduã ergo ſeruanduũ. vt. ff.

de pac. iur̃gen. J. ptoe ait. ⁊ ͥ videt: expſſam:

xxxmj · qij.ſi q neceſſitate: et ff: de opiflib.
; ſi.q·j· Dactũ di co ſernãdũ niſi aliqua neceiñ
tas ſaperueniat· qua ĩpediẽte nõ poſſic ĩbi ma
ritus omode remanere. puta.· pter ĩnimncicial
capitales: infirmitatem aeris· vel aliud ſimile.

quicur virum. me aoulteriũ Omittatur:qe tunc

pactum otra.l. inciperet eſſe. ar.xiij. q. ij. vna-

que ſit pena-

potne · ſi c ſerua xerir minime cũ eiuloẽ

uod arbitrio iudicis ↄmitto.tunc em̃ vxo⸗ ſe

peis.· = in his que no.. de cler. non. reſiden· J.

,sä

õ

Brangee

„

rreeS

ſit dditioms:niſi ex cauſa.vt no·S. de mat/ꝗ.
qualiter impediatur· ⁊·· de diuoꝛ · ¶. quot mo⸗
die. 4 Sinaut alter Oiugum ſeruus eſt alter
liber. ⁊ liber non ignoeauerit ↄditionem ab in
icio valet mrim̃.vt dixi.S.·e· J. ⁊ cũ quaſ Sʒ ſi
ignoeauerit· erroe Odicõis impedit conſenſum
ita ꝙ mr̃im ab inicio nullum eſt ¶ Quatuoe em
ſunt erroees · ¶ Erroe pſone· Erroe ↄdicõis·
⁊ hy duo impediunt ab inicio: ꝙ fltez erroe for
tune. vt ſi credo ↄtrahere cum diuite æ inueni
tur paup · Item erroe qualitatis vt ſi is cre⸗
datur bonus qui malus eſt. vel ſi credatur vir
80 que coærupta eſt·vel ſana que eſt lepeoſa·
hy vltimi erroꝛes mrim nõ ſoluũt · vt · xxix.q:
j· p totũ.⁊ no·.de ma.q.qliter impedia · ſub
FC. j. æ. . Odicõiſ Sed peimi duo ſoluunt. niſi
is qui liber eſt: verbo·ł facto·puta cognoſce⸗
do carnaliter: ſcienter m ſeruũ ↄſenſerit ex pꝰ⸗
facto.qe poſtea nõ poſſet diſſentire · vt. · e · P⸗
poſuit· ⁊ c. ad noſtram · uod ſi mater alicꝰ
vel pater cuius ↄdicõem filius ſequi debet iu⸗
xta ↄſuetudinem patrie· ſe peo libero geſſerit:
æ filius poſt moꝛtem patris nec ſuo nec patris
nomine queſtõem paſſus fuerit infra decenmũ
non ſoluetur poſtea mĩim a filio contractuʒ ea
ratione ꝙ ſeruus ſit · vt · · e · licet. er ꝙ dict
decennium. ſubaudi maxime . nã idem ſi p qum
quennium · vt no.s· de elamde · deſpon · J. quaz
penam. v.pari. in verbo cõmenti. etiam in cõ⸗
ſpectu eccleſe. We el die ꝙ quinquennin ſuffi
cit quo ad hoc ne nomine patris queſtiõem pa
tiatur · ſed decennium requiritur ſi nomine ſuo
queſtõem motam voluerit vitare· ar. C· de pee
ſcriptꝰ. lon· tpis· que ꝓ libertate·· l:j dũmõ
bonam fidem habuerit. æ B inter pñtes nam in
ter abſentes.xx: anni deſiderantur · vt in e · ti⸗
l· ij. æ de peelerip· lon· temp· l. vl. ¶ Quod at
dixi mrionium impediri ꝓpter ↄdicõis erroze.
mtelligas veꝝ qn liber errat credens Otrahe⸗
re cum libera ipſa inuenitur ſerua · ſecꝰ ſi cre⸗
deret ſeruaz eam que libera eſt · talis em erro⸗
non impedit · qe veriſmmile eſt ꝙ in talem liben⸗
tius ↄſenſiſſet ar.õ· de Ouer · Diu · ex pte · et qui
cle.vel vo · vemes:⁊ iunge quod no·j·:e.v· qᷣd
ſi ſeruus credit ⁊ intendit· ⁊ ſe · NQuid ſi quis
contrahit cũ ſerua ignoeanter · ⁊ dñ? medio te⸗
pore eã manumittit · maritꝰ poſtea ↄgnoſcit
neſciens manumiſſione a credens libera· dicũt
quidam ꝙ non eſt mrimonium· qꝛ ex ↄſequetia
peioeis erroꝛis cognoſcit eam · ar · C· ad velb. ſi
mulier . ff · de mino?. demqz · ⁊ de peecario· ſz et
ſi manente.⁊·5.de bap maioꝛes· in fi :· Da· ꝗ.
quia exquo peeceſſit tractatus de mrimonio
carnalis copula ſecuta eſt. mrim inducitur ar:
5· de deſpon. impu. de illis · ij· otrarium credo
illud quod dicit da:locum habet qñ ſcienter
cognoſcit.ar·xxxm.q·ij in lectum:· Quid ſi
ſeruus petit diuoetium celebeari libera cõtra⸗
dicente qe errauerat· H.. non auditur · cũ hoc
inductum ſit in fauoꝛem errãtis · vt · C· de les ·
quod fauoæe· ⁊=· ar·ᷓ·de deſpon . impu· de ilb· ·
F.j.⁊ ideo nunꝙ; ſoluetur niſi ad petitionem⁊
inſtantiam liberi: ar.S· de eo qui du. in matri·
c·j·ſzm gof·ſed non video ꝙ hoc ſtare poſſit·

qe non poteſt mr̃im claudicare · vt quo ad vnũ
teneat. æ non quo ad alium· quod dic vt no.⸗

e.· v· quid ſi ſeruus credit ⁊ intendit·. ⁊ ſequẽti.

nid ſi lite pendente ſeruus exigat debitũ
a libera · dixit · t· ꝙ potiꝰ ſuſtineat excõmunica
tionem.nam ſi redderet paret ſibi peꝛeiudiciuzʒ
ſi vero non intendit reddere ſed foenicario co
itu ipſaz ↄgnoſceret:peccaret moetaliter · ergo
reddat ſzm gol · ad B. S· de reſti · ſpo ·. literas · J.
poero· ⁊· ·e. ꝓpoſuit · ad noſtram/⁊ de ſen. ex·
inquiſitioni oc poteſt eſſe veꝝ ſi certus ſit
de ſeruitute· ſecus ſi habet ſcerupuloſam ↄſciẽ⸗
tiam · qe tunc excuſaretur ſi ad mandata eccłie
ſlueret.ar··de ſen.excom · inquiſitioni.⁊ op⸗
time ꝓhatur HB·j. de fri.æ male· fraternitatis.
ꝗ.j·ad fi:qe lite pẽdente nihil eſt innouandũ
vt no · ů· vt l. pen · J. ⁊ qualiter · S· item ſi cõtin
gat · ¶ RKlij dicunt ꝙ reddere debet ſed non exi
gere · ar · · de ſecũ · nup · dñs · ¶ Tercij ꝙ poteſt
reddere ⁊ exigere ꝙtũcũqʒ ſit certus ꝓpter du
bium euentum iudicij · ar · ff. de peculio · q; de
ber· æ de adult · denciaſſe · ⁊· C. de liber · cã ·
oedinata ·quia nuſq; inuemtur ꝙ debeat potius
excõmunicatõem ſuſtinere ꝙᷓ; debitum reddere
niſi vbi ſi redderet moetał r peccarzʒ: hãc opi
nionem amplecto⸗:et ſi queras quo aff ectu co
gnoſcit eam dico ꝙ coniugali:non tanꝙᷓ liberã
non tanꝙᷓ ſeruam · ſed potius tanꝙ; illam cui q̃⸗
ſtio ſeruitutis mouetur · et ſic euentus indicij
declarabit vtrum cogat eam retinere vel non·
ar. C. de iudicijs · rem non nouamergo ſi ↄtra
libertatem ꝓnuncietur hñt locum decre · ſi pp⸗
ſam poſtea ↄgnouerit:antea em ñ debet dimit
tere vxoꝛem ꝓpeia temeritate · vt. · de deſpoõ·
impu·duo · in fi · ᷓcumcũqʒ canſa manifeſta exi
ſtat.vt.j.de diuoæ· poeroij· Rnin ſi quis cõ
trahat cum filia ſerui æ libere· cum ſzm ↄſuetu
dinem terre ptns ſequatur patrem· vt · . e·: li⸗
cet.nunquid celebeabitur diuoetium · vider ꝙ;
ſic · ſi ↄſuetudo terre ſit pᷣſcriptaar· ·ð ↄgna:
ſpiri. ſupꝑ eo.⁊ iunge qð ibi no. m ſumma.J.q̃s
ſit eff ectus · Y. alij dicunt · ⁊ ſe· Quid ſi liber
contrahat cum aſcripticia:nunquid celebeat
diuoetium ſi errauit:quidam dicunt ꝙ non · cũ
ñ inuenia expᷣſſuʒ iur̃ canoĩco:⁊ h; edictũ ꝓhi⸗
bitoeiũ ſit · naʒ ⁊ ↄtrahere pñt.vt · C.de agric.
c. l.vl.⁊æ oꝛdĩari · in aut ·ð ſecũ · nup · · aſeri
pticios: etiam inuito dño vt ibi dicit · ſecus in
ſeruo · ſed otra ſeʒ ꝙ non valeat mrimoniuz · in
aut.de nup · C. alcripticio · colł.mj. ⁊· ff· de li⸗
bero ho· exhi.l.ij·⁊· C.de agri·⁊ cen.ne diuti
us· peimum verius credo. nd ſi ſeruꝰ cre
dit et intendit contrahere cum libera tamen
Otrahit cũ ancilla.dicas ꝙ matrimoniũ tenet ·
qe nõ hbaet quod ei obijciat · xxxij · qvj· nihb ·
ĩ.de diuoe.ſigficaſti ·ſim hu ·⁊ gof · Flij dicũt ·
ſiue erretur in melioei condicõe. ſiue in dete⸗
rioeiſiue in pari.mat rimonium non tenet · ar·
ff · de arbitris · ſ ſi in ſeruum · nã qui errat non
conſentit · ff · de iur · om. iu · ſi p erroꝛem. C. de
iur.⁊ facti ignoẽ· non idci reo: æ erroe nihil ali
ud eſt ꝙᷓ; aliud ꝓ alio putare · xxij · q:ij. m qbꝰ.
xxxviij· diſ: q;uiserroe autẽ ↄpicõnis impedit
dirimit . vt no · Se · ¶H · j· Tu die ꝙ hoc

— — — —

verũ eſt qũ myr errat.nã ſi ſciat ipᷣm eẽ ſeruũ te
net mr̃im ñ ob. erroee viri·tunc ergo erroe cõ⸗
ditionis matrimoniũ nullũ reddit quando ddi
tio errantis fit deterioz: ſecus ſi melioe fiat
ſ nec de pari poterit qrelari: ⁊ hec opimo ho⸗
die eſt communis et iunge quod no. S. e. x.
quod aũt · Quid ſi liber contrahit cũ ancilla
ĩignoeans eiꝰ ↄdicõem. demũ dditione illiꝰ de
tecta oſentit in ip̃m verbo vk facto.vt.j.e·c.
fi · ipſa tñ non conſentit: nũquid eſt mrim inter
illos · dicunt quidam ꝙ ſic · ex vna parte.ſeò Ho
non placet· qe mr̃im ñn claudicat. eſt em̃ duoeũ
Diunctio· vt no · õ· de ſpõ · ſub rubeica de mr̃ia.
G.j· ulier tñ compelli poteſt ad Oſentienduz
rõne fidei date.ar.S.de deſpon im pu.de illis.
I·E· fi · maxime · qe młier malicioſe diſſentire vi
detur:· ⁊ deo ad eius petitõnem non debet mẽi
moniuz ſolui·ar · S. de eo qui du.in mĩi quã pol.
P adul.c. j. Sed ſi ↄtraheret cũ alio ↄpulſione
Pendente tenẽt mr̃im ſecũdũ.ſicut no.ſimile.g
de deſpõ· im . J. quid jĩur̃.v· quid ſi pubes.æ ſe
POe natis ex libero ventre.Bubeicella-
foete crederet quis filium ſerui fo
re ſeruũ . ꝙ;uiſ marer libera eſſ· ex eo
ꝙ inter ſeruũ libeꝝ poteſt ↄtrahi
mr̃im.vt.S.dixi.habito tractatu de
Oditione diugatoꝝ immediate.videamꝰ de cõ
ditione natoꝝʒ · ſic patet quare interſeritꝰ ᷓ ru⸗
beica de natis ex libero ventre. in qua vidend
eſt · ¶ uiꝰ ↄditione ſequantur nati ſeu liberi
t ĩin quibus caſibus filij nati ex libero ven⸗
tre redigantur in ſeruitutem-
Vius ↄditõnem ſequant nati ſeu liberi
&t quide matris naturam. Nam ſi vẽ
ter liber eſt.partus liber erit · cuz ſemp ſequat
ventrem · vt. J. e · c· vmco. C.de rei ven· partꝰ.
adeo ꝙ ſufficit matrẽ fuiſſe liberam vel tepoze
Oceptus vel tpꝑe partus dum laboabat.vł me
dio tpe.qe calamitas partui obeſſe non debet⸗
vt inſtit de ingenuis · de B dic vt no5. de ſer.
nõ oe. ꝗ. qd ſit ſeruitus:æ ꝗ. quid libertas: nam
quod in ho.t· deficit ibi inuenies pleniꝰ dictũ
Fliqñ aũt partus ſequit ↄditione patris.ſcilʒ
de ſpeciali ↄſuetudme appeobata. vt.qᷓ t. li⸗
cet · ⁊ dixi in ſumma.⁊. S.de ſer.nõ oꝛ.c.fi.ałs
aũt ſemꝑ ſequitur conditõez ventris:æ ita ſi vẽ
ter liber eſt ⁊ partus liber erit. ſi ſeruus æ ſer⸗
uus erit partus· ¶ Sed que eſt ratio ꝙ ſequit
ventrem . qe ſim naturã quodlibet agens ſubie
cto debet dñari: ⁊ apłs dicit· omnis ania 52
ſubeẽ ſupioei · ã̊. de cenſibꝰ. omis amma vnde
⁊ mulier ſubiecta eſt viro tanꝙ;ᷓ ſupio⸗iĩ ⁊ capi⸗
ti · vt · xxxnj.q: v ·mulierem ⁊·ccũ caput.ideo
pPartus debet ſequi ↄditõem patris tanoꝙᷓ;; dñi ⸗
tanꝙᷓ dignioeis.æ non matris.nam ⁊ ſjm phiſi⸗

cos ſemen hominis digmus eſt magis opat

generationem ꝙᷓ; ſemen mulieris. ergo h eſt cẽõ⸗
tra naturam ⁊ otra ius.ſicut obiecit mihi mgr
raynaldus phiſicus· ¶ Rñdi.licet vir ponat ſe
men ꝓ maioei parte vel magis opeturtñ mat'
nutrit æ in ventre viuificat partus. vnde fru⸗
ctus ſequitur terram. ſiue libera ſit ſiue ſerua
⁊ eius dñi fit.ratõ em non patitur alterius effi

ci arboꝛẽ ꝙᷓ illius in cuiꝰ fundum radices egit

vẽ inſtit· de reꝛ diui . J. ſi ticius. ⁊. J. qua roõne ·
x· ffde acqui⸗reꝝ do.adeo. fi.æ l. ſe: Nec mi
ram ſi vilius ad ſe dignius trahat ⁊ ei dñet ur.
qe modicũ fermenti totam maſſam coerumpit.
ar. S. de of·deb.ſuꝑ queſtionũ .ꝗ.ſi vero dno· 9
5. de ſec.ec. vel al · ꝙ in dubijs . ⁊ adeo partꝰ
ventrẽ ſequitur · q ſzm voſuetudinem generalez
aliqua regionũ:dñi matrũ filios natos ſu
is petũt.ſecus de legitimis · ff. de ſta · ho· cum
legitime.et.l.lex nature · niſi cauſa ſeruitutis
aliud ↄtigat · vt. õ.t.j.⁊ ꝙ bona ſic ſimilitudo
de fundo ⁊ de ventre vide . lvj. di. naſci .
T in quibus caſibus filij nati ex libero
ventre redigan in ſeruitutem. PHe · ſi fu
erit filius ſacerdotis in ſeruitutem eiuſoem ee
cleſie de cuius ſacerdotis vel miniſtri ignomiĩia
natus eſt iure ꝓhem manebit.vt:xv.q fi·cum
mieef ie⸗ q̃ ſarracenis admiſtrãt arma ca ie
tiñ ſerui fiut · vt · · ð indeis · ira quoeũdã .¶ Ttẽ
q eiſdẽ vendunt galeas vel naues· j. de judeis
ad liberandũ. iſeen ſi maio⸗.xxv.annis ven
dat ſe ad peecium pticipandũ.quod die veno⸗
5· de ſer.non oꝛ. ꝗJ.⁊ qualiter liber ſeruus fiat⸗
Item eſt ſeruitus de iure naturali inuenta ſcz
Aen vtxxxv.di:ſexto die. ¶ Extra ſummã
no·ꝙ eccleſia que libertatem tueri debet ñ de
bet eam impugnare. vt ̊ dicit in fi. ſimile · . ð
reſti ·ſpoli. querente.⁊. ff.de euict. vendican
tem · ⁊ de Odi · inde · frater a fratre. ⁊ ſi ſeruitꝰ
vendice . alceriꝰ.⁊· xxvj· di. vna tm̃ · æ.· xxv.di·
c· vl · ⁊z.· xj .q·jſilueſter.ff.de fideiuſ.turoe. et
5.· ð reſcrip· nõnulli · ⁊. J. de accu · qualiter · j. fal
lic in marito qni alios ꝓhibere debz ab vxoee
ſed non ſeip m. Item ꝗ ij· q· vj. qᷓuis.
Ic fecimus mentionem de duobus gene⸗
Pribus hominũ ſcʒ de ſeruis eliberie. is
ſunt agricole: i.agrũ colentes·quod nomen
cũ generale ſit multas ſpecies ↄtinet ſub ſe. qꝛ
agricolaaz · Elij aſcripticij. lij cenſiti ·
AFlij perpetui. ¶ Xlij coloni condicionales
Flij mqmilini. ¶ Klij oeiginarij . ¶ Klij ſim⸗
pꝓlices colomi- ij aſcripticij. ĩ. p ſeripturam
ſolo ſiue terre · iue glebe.aſcripti:i.aſtricti. fi
des aũt fieri habet de H genere ex duabus ſpe
ciebus obligationũ ſcz tam ſcripture ꝙᷓ ꝓfeſſi
onibus· vel depoſitionibꝰ apud acta.nec ſcrip
tura ſola ſufficit. melius eſt em ex plunbꝰ cau
ſis oſtendi ↄditõem.æ nõ ſolũ ꝓfeſſomibus ne
q; ſcripturis homiĩes foete liberos ad dererio
rem trahi odit õem· vt. C. de agri. ⁊ cen · cũ ſci
mus. ſic ergo fit vna ſeriptura in qua ꝓmittũt
dño ſoli ſe nũꝙᷓ a ſolo diſcedere. ex illa aſcrip
ticius ↄſtituit· ſjʒ tñ ꝓꝑ eam ſolã aſcripticius nõ
Pbatur.ĩmo alia ſeriptura eſt necefſari a in qua
Ofiteat' ſe eſſe aſcripticiũ.⁊ ſic habes ꝙ ex iſtis
duabus ſcripturis ꝓbat'.ſic ſecũda feſſio ef⸗
ficaciã p̃ſtat.vt. C· ad vell ſi mulieri.æ de plus
petõibus· l.vnica· 4 eſt aũt ſcienduz · ꝙ inter
aſcipticios ⁊ ſeruos pene nulla eſt dra. vt. C 8
agri · ⁊ cen.ne diutiꝰ· pene ideo dixi.qꝛ ſeruus
pᷣt vedi cũ peculio.vt ibi · ſed aſeripticius nun

c; ſme ſolo. vt · C. ð agri ⁊ ceel.ij tIce aſeripti
ci) etià dñi voluntate in poſſeſſoni bꝰ in qbꝰ

aſcripti ſunt oedĩari pñt.vt.ĩ aut' de ſan · epis·

Jꝗ· aſc ripticios.ſerui mine · vt no · S. ð ſer · ñ oꝛ·
ſtem aſc ripticij æ ſciente ⁊ tacẽte dño hůt
mrim.nec ↄditione liberantur· vt. C. de agri.
* cen· l.vl· li · xj·. Aefij vero ſi ſciente dño cõ
trahãt liberi efficiunt · vt in aut · de nupt · J. ſi
vero ab inicio · Bhm · l.nazʒ ſzm cañ · vterqz etiã
era voluntatẽ dñi otrahit · quod dic· vt no.õ.
t. j. J. j·æ in fi · Flij cenſiti ·i: cenſibus aſcripti
vt.C.in qui.cãis co ·l · ij. li · xj·æ hy eodẽ mõ cõ
ſtituunt quo ⁊ aſcripticij:eſt tñ dẽa ſed ñ certa
vnde quidã dicunt ꝙ cenſitus eſt ille qui eſt ex
aſcriptio natus · h az · dixit illũ eſſe cenſ itũ qui
rei certe annuatim pᷣſtande obligatꝰ eſt · vt. C·
in quibꝰ cãis co· cen.il.ij veꝝ aſcripticius eſt
ad rem incertã obligatꝰ.puta terciã · vb quartã
ptem fructuũ.vel mediam· ꝓut dñs elegerit.
e nũqᷣd tales teſtari pñt :quidã dñt ꝙ ñ cũ
erui dicant. vt · C· de agri · a cen · ne diutiꝰ . et
l· q;3admodũ · Nz. dixit ꝙ iter ſuos pñt · i. inter
eos qui ſunt de familia ſua h nõ inter alienos.
vt . C· de hertic· ⁊ mañ·Ognouimꝰ· ⁊ de inceſt.
æ inuti · nup.ſi quis · ¶ St eſt ſciendũ ꝙ G̊ nomẽ
cenſitꝰ aliqñ large accipit.vñ etiã aſe ripticios
opꝛeehendit · vt. C. de agri. ⁊· cenſi · dñis · Fliqñ
ſtricte · vt· C. in quibꝰ cãis co · cen · do · ac poſ.
l. ij. ſicut ⁊.S· expo ſuimꝰ? Flij ppetui · ſcilicz
quos ꝓditoꝛ ſtudioſus ⁊ diligẽs ſuo colonatui
Pꝓpetuo acquiſiuit · Srat em̃ ſtatutũ antiquitus
qꝙ miſeris æ vilibus pſonis redditꝰ certi ex pu
blico aſſignarent tpe famis · ⁊ tunc qui validi
erant ſimalãtes coepis miſeriã mertiã ⁊ debih
tatẽ ꝑtem reddituũ pcipiebant.⁊ ſic veris mi⸗
ſeris pbendam ſuam diminuebãt. quos vulgo
ytalici ſpauoldos vocant.nos arloicos ſiue ri⸗
baldos.hos gꝰ ꝓditoe ſtudioſus . ſ diligẽs
inquiſios ſi ſimulatões in publicũ duxerit ⁊ ꝓ
diderit · ſi liberi erãt qui talia fingebãt in ſuo p
petuo habebat colonatu ·ſi Gui peimꝰ dñs eis

carebat æ ꝓditoei aſſgnaban · vt. C. de medi.

validis .l.vmca·q incipt.cũctis.li ·xj·h H totũ
videt' coerectũ foee ꝓ aut ·de qſtoee · qe ſerui ſu
is dñis ſunt reddẽdiliberi m opꝰ publicũ dan
di · vel dic . ꝙ · l. antiqua loqui de ſimalãtibus·
aut · xo de nõ ſimulãtibus ·q a diſpẽſatoee ſe⸗
pe validi cã innalidis ad elemoſmã admittunt
̈ cũ hy ſimulatoees tã grauiter punian. quid
veriꝰ putas eẽ de occupãtibꝰ pła bñficia in pᷣ
iudi ciũ pauꝑũ clericoꝛx · vt · S· de p̃ben · ge ĩtm̃ ·
⁊ de reſcript · ad aures · dic vt no.ð· de reſcri⸗
tis · ¶. que poſſunt obijci. ſub · ſed qũo intel⸗
ligemꝰ· H. paup· ⁊æ ſeqñtibus · ¶ Elij coloni cõ
dicõales.qᷓ ↄſtituũt h ſolo · ꝙ x · xxx · an.ĩ ſolo
ſme ↄtrouerſia fuer̃t · vt · C. de agri · ⁊ cen · cũ ſa
tis . ⁊ B ↄſuetudo eſt bononie hmaz · B etiã in ce
teris rebꝰ locũ habet. vt · C· de pᷣſcrip · xxx · an.
ſi quis emptõis· ¶Sʒz aa.· ò dicit· qe non ex vna
ſola cã ſed ex pluribꝰ cauſis liberi homines ad
deterioꝛẽ dditõz ſunt trahendi · vt · C· de agri.
⁊æ cen · cũ ſcimꝰ.⁊ dixi ·S.v.alij aſcripticij· ⁊ iõ
neceſſe eſt ꝙ p̃cedat ꝓmiſſio in ſcriptis vel ſme
ſcriptis ꝙ ꝓpetnuo iure colonie ſe in fũdo foee
pmittant·æ poſtea ꝓ·xxx · an· ibi ymaneãt· als
tps ñ eſſet modꝰ tollẽde obligatiõis· multomi

nus inducende · ar · ff · de act · ⁊ obli. l obligati

onũ ¶ ũñpeioe ſnĩa videt ↄfirmari.j· de iude
is c · ij. F. · S· de immu · ec · c m · ¶ Fos quidazʒ

putãt ee aſcripticioſ dditõales · quibꝰ obuiat.
C· de epali audi.l· nemini. ⁊æ ꝓpter aliud dixer̃t

falſum· qe colonus tpis tranſcurſu liberari pᷣt·

vt.C·de agri.⁊ cen:cũ ſcimꝰ.aſcripticiꝰ minĩe
vt ·eę.l.cũ ſatis.lte colonꝰ ↄditõem ſuã nõ mu

tat aſi ſolo ſit aſcriptus.vxt.eę· l· cũ ſatis · h aſcri

pticiꝰ bene ĩmutat. vt.ene diuti⸗. RBlij ſunt
inquilini.ſz ſim quoldã inter inquilinũ æ colonũ
nulla eſt dẽa · ar · ꝓeis · C. de agri · ⁊ cen · diffini
mus. F3. . qe ꝗꝓpeie colonus ↄditõalis eſt qui
cũ ſua familia in fũdo inhabitat nec a fudo re⸗
cedere pᷣt· Inquilinus vero eſt qui æ ſi in fundo
teneat imn ſuburbio tñ ↄmoeatur:⁊ ideo minus

eſt aſtrictus.qe in aliqua pte ſuburbij domũↄ

ducendo inhabitare poſſit.· G em colono ñ liczʒ
Flij oꝛiginarij.ſczꝭ qui ex colono ⁊ Oditõnali
naſcunt · et ſzm quoſdã m ipᷣo ſolo.aliter em̃ nõ
eſſet oꝛiginarius vt. C.de agri.⁊ cen:· cũ ſatis ·
J.caneantSed ſi G veꝝ eſſet.colonꝰ dominũ
ſua ꝓle defraudare poſſet ducendo vxoeem ad
alia loca tpe pariendi· vnde dixic az · ꝙ ſiue ĩ fũ
do ſiue alibi naſcar.ad ſolũ tanq; oeiginarij ꝙæ
peia vel pᷣſidis autoeitate ſant reducendi · nam
ſufficit ꝙ pater terrã alicuius ſuſcepit colẽdã
vt · e · l. cũ ſatis.⁊ ꝙ ibi dieit · ſi in fundo kfuerit
natus. ſubaudiendũ eſt maxime· lij ſimpli⸗
citer coloni · ſceʒ qui ſub certa annua mercede ĩ
pecunia numerata pᷣdia colenda accipiũt · alit
em̃ ſme pecunia nõ eſſet locatio.ff.depo · l. . · ¶.
ſi quis ſeraũ. NHo quidam ſunt ptionarij. qᷓ
dam ad nũmum ↄducti.ptionarij ſunt · qui etiã
fructibus a ſolo ſepatis in eis nullũ ius habẽt
vnde nec furti agent ſj dñm ad agendũ p acti⸗
onem ex ↄducto ↄpellere pñt · vt · ff· loc · cũ in
plures.Si vᷣo ad nümum ↄducti · ſtat im fru
ctuuʒ vt a ſolo fuerint ſepati vt vſufructuariꝰ
intelligunt dñi facti · vt· ff · de furtis· ſi apes ·
æ intellige ad nimum ↄducti: ſcʒ qe dño fundi
certam pecuniã reddunt · nõ dñs eis. De om̃i
bus his ſpeciebus ſine generibꝰ hoĩm loquitꝰ
I· de iudeis · c · multoꝛ. J. j. ⁊· ij · Quãuis aũt
enera hoĩm ſic diuerſificent · tñ ↄſuetudo cu
iuſ libet terre attendẽda eſt · ⁊ ijm eam ſunt iu⸗
dicãdi. nec certa regula tradi potelt · cũ in qui⸗
buſbã regioni bꝰ ptim naturã aſcripticioꝝ · ꝓ⸗
tim alterutroꝝ ſupioꝝ ſoetian· æ ideo ſibi ma
gnifacient ꝓumciales ſi eis Oſuetudo ſua ſpe⸗
cialiter ſeruet .vt.ff.de of.ꝓcõſu:ſi in aliqna
Nec em̃ vna cõſuetudo alteriꝰ loci ↄſuetudine
ſubuertẽda erit · vt · xij · di. illud beeuiter · ſz tam

in dabio ſp ꝓ libertate iudicare debetis· vt · S

de ſen · re iu · c. vl. xij· q. ij · cũ redẽptoꝛ . e · c·
vnico · S. t · j· licet · ff;· de alie · iu · mu · cã fa.l.nj
æ de reg: iur.libertas. uid de ↄſuetudiĩie qᷓ

eſt ĩ caſtris æ locis aliquibꝰ.ꝙ ſi ruſticus dece

dat ſie filio vel alio deſcendẽti · dñs totũ occu
pat iure peculij·dico ip̃am ſeruãdaʒ ſi p̃ſcripta
ſit · qe iudei gpter loci ↄſuetudinem habent

ſub ſuo domimo xpianos · vt no · . de inde · ſab
rubeica de ſer · iju · ⁊ ſarr · qe cũ H ꝓhibeat' in ele

ricis ſpecialiter· de laicis vdet ↄceſſum. ar· S

de ſuc · ab inteſt · c· ij. pt em dñs alle gare ꝙ ab

micio Hᷓ̊ pacto fuerint ſic caſſati · ad qðᷣ ꝓban⸗
dũ ĩducet ↄſuetudinẽ que eſt optima legum ⁊
dubioꝝ interpees. ſic· · de oſue eũ dilectꝰ· g.

I·ꝛ. ff· de vſur. cũ de vniuerſo· við ſup q̊ quod
no.S.de cen.q.quis cenſus:= ad G̊ in leuiti·xx

v·caterra nõ vende imꝑpetuũ:quia mea eſt·

vos aduene æ coloni.
e cognatione ſpũali.Nubeica

1

eur B.⁊ ·xxxqiij ꝑ totũ.Legalis:de qua trac
tat··t·j·⁊.xxx·qiij.p totũ.Itẽ carnalis:de
qua tractat .j de oſang.⁊ affi.⁊=.xxxv.q· vj·p
totum. p̃micttit ̊ de ſpuᷣali tãq; de dignioei qꝛ

ſempꝑ ſpũalia dignioea ſunt.vt no.S. de ma:et

ob· q. quis cui ea pᷣſtare·in qua videndum eſt⸗

¶ Quid ſit cognatio ſpũalis.¶ Quot eins ſpe
cies. Aualicer Shatur. 8 uis ſit eff ectus
et ſpeciei ·. ¶ Et an aliquis poſſit habe⸗

cuiuſi
re duas ↄmatres-
Vid ſit cognatio ſpũalis: æ quidẽ ꝗpinq̃
„ tas ꝓueniens ex ſacram̃ti datõe vt ĩ ba

pPatrino a filio eius carnali·qui ex detentõe fit
frater ſpũalis filioli patris carnalis. vt appet
in ſeqñ·⁊ tangunt ̊ tres ſpecies ſeqñtes q im

pediunt = dirimũt. vnde verſus. ¶ Dirimitur

frater · · e· c. j·⁊.ij ⁊· c:veniens· ¶ Compater. j

emartinus ¶ Itqʒ pater.xxx·qnj. c· j· æ. ij.
Vot eius ſpecies·tres.que omnes tacte
ſunt in deſcriptõe · ¶ Deima dicitur cõ

lis alter carnalis.nec fallit regula talis.æ ex R
apparet ꝙ ſmguli filioli ſmgulos patrinos ha
bere debent · nõ plu res.vt ·xxx:q: m·ꝙ aũt. et
de le · di · mj · in catheciſmo· ⁊.c.ñ plures. q̃re
etiã vir æ vxoe nõ debent ſimul tenere.vt ĩbi.⁊

no.j· ꝗ. fi· V· quid ergo. St eſt ratio: quia licet
vnus debeat tenere ſi plures accedũt.vide tñ
inter ipſos ↄtrahi quedam affinitas quaſi ſpũa

lis · quare videt ꝙ ſme peccato ↄmiſceri ñ pñt
Item qꝛ quot patrinos habet filiola tot mari⸗
tos amittit.ſimile no.S.de deſpon. impu.ꝗ.et
que ſponſalia· quod tñ in aliquibus regiombꝰ
male obſeruat· Et ꝙ dixi ꝙ ſmguli ſmgulos pa
trinos habere debent: intelligas reſpectu ba⸗
ptiſantis vel ſuſcipientis.qꝛ vnus debet eẽ ba
ptiſans · ⁊ vnicꝰ ſuſcipiens·ſed tñ vterqʒ patri⸗
nus eſtnam oẽs ſuſcipientes patrini ſunt ſicut
baptiſantes:vt ꝓbant iura inducta.j⸗e..quiſ
ſit effectus · · effectus aut ſecũde. ⁊. xxx.q.j.
omnes · Sic ergo baptiſans repñtat pꝛem ab
actu · ſuſcipies matrè a paſſione vel quaſi. qe ſu
ſtinet pueꝝ· ſacramentũ autẽ loco carnalis co⸗
pule ſuccedit.ſicut ergo monſtrnoſum æ impoſ
ſibile eſſet ſi quis diceretur habere plures pa⸗
tres vel matres carnales. ita æ de ſpũalibus in

telligendũu eſt. vide qð no · . de bapt · J. quot

eiꝰ ſpes · Secunda dici paternitas· ⁊ B attẽ
ditur mter eũ qui baptiſat qui baptiſa .ſiue
iter eũ qui ſuſcipit æ ſuſcipitur. que potius ma

Hactaturus magiſter de quodã impe
dim̃to mriomij. ſcʒ ↄſanguinitatis· q
triplex eſt· ſcʒ ſpualis de qua tracta

Ptiſante· vel ad id ſcʒ ſacramtum.detentõe vt ĩ

paternitas.· æ attendit inter ſpũalem pzem pu
eri = carnalem.nam vnus ↄpatrũ ſemp eſt ſpũa

phis qui. ⁊·q m.nõ opoætet·æ. c· ſup quibꝰ. æ.

sernitas dici deberet. ar. in his que no· ꝗ̊. ꝓxiꝰ
v: De hac habes·j.e..quis ſit effectꝰ. v·effe
ctus aũt ſecunde· Tercia dicit fraternitas

que attenditur inter filium tuum ſpũalem = fi

lios tuos canrales:de HG.je..qͥs ſiceff ectꝰ. S.
effectꝰ vo trecie · ¶ Licet aũt hee tres ſpecies
ſmt = non plures quas gi gnit baptiſmus.tamẽ
hm Sofin baptiſmo nouem ꝗꝓpinquitates ſiue
attinentie aliqñ oꝛmuntut.⁊ ſunt hee. IIein
Pinquitas oeitur inter peeſ biteꝝ baptiſantẽ
⁊ baptiſatum. que eſt filiatõ. Secunda inter
ſacerdo te æ pzꝛem baptiſati· ⁊ hec eſt cõpater⸗
nitas. Tercia inter ſacerdotem æ matrem pu
eri· que dicitt omacermtas. ¶ Quarta que èe in
ter filios ſacerdotis ſiquos habet a baptiſatũ
= hec eſt fraternitas.xxx.q:j.om̃es:æ. qnj ita
Quinta inter baptiſatum æ ſuſcipientẽ ð ba⸗
tiſmo. ⁊ h̊ eſt filiatio. Sexta inter baptiſa
tum vxoæs ſuſcipientis. = hbec ſimiliter eſt filni
atõ. Septia inter baptiſatũ æ filios ſuſcipiẽtꝰ
hec eſt fraternitas. Octaua inter ſuſcipien
tém æ prem ſuſcepti: æ eſt ↄopenitas.ſHona
inter ſuſcipientẽ mrem ſuſcepti.⁊ hec eſt cõ⸗
maternitas· ꝓban B.xxx. q:ii p totũ.⁊.q: mj
ſi quis vnus:a c.qu ſpualem.⁊.c. poſt vxoeis
Iee:c. j· æ c. martinus: æ cveniens-z c-tua.
Sʒ quicquid dicat'. aut eſt prnitas· ſiue ma
ternitas: vel filiatio:que cũ ccerelatiua ſint ea
dem ſpecies eſt. na ſi pater vel mater eſt · filiꝰ ẽ
ſi filiꝰ eſt· pater vel mater eſt. aut eſt compa
ternitas aut fraternitas.æ ſic ſunt tres ſpeciel

cim̃ ad quaz alteram omnes pᷣdicte ꝗpinquita

tes ſiue attinentie reducuntur
Valiter otrabat· patet ex p̃miſſis ꝙ ba⸗
ptiſando et tenendo: vt dixi.S. e. . ·.‧ .·
peima. ]Sed nunquid in alijs ſacramtis otra⸗
hitur ſpunalis cognatio.Hug.dixit ꝙ ſic· nã ſiæ

ſunt ſeptẽ dona ſpuᷣſſancti.ſic ſeptẽ ſunt ſacram̃
ta ſine baptiſmi dona. æ in quolibet õhit' cõ⸗

Paternitas ſeu cognatio ſpuũalis.vt·xxx.q.j.
uenit.ita ꝙ quodlibet impedit mr̃im ↄtraben⸗
dum dirimt. ſunt aüt he Dꝛimũ.ſacrati ſa
lis collatio.de ↄſec.di:mj. xhinc. S ecũdũ.
narium aurium cũ ſputo linitio.e: poſtea tan
Zunt⸗ rerciũ in fronte pectoee crucis ſi-
Snatio.e·poſtea Senlhaertrn olei ſa⸗

crati vnctio.e. deinde.· Quintũ. baptiſmi ab

lutõ·e.venit. Sextũ.in vertice criſmatis vn
ctio·e · poſteq;ᷓ aſcenditꝰ Septimũ.· in fronte fi
xa pꝑ ep̃m ↄfirmatio.e.· pᷣſbiteri .æ rũdebat de⸗
cretali que ei Otradicit. e.contracto· ꝙ ille fi

lus fuit dcubine. de alio viro eum ſuſcepat.

non de petro amaſio ſuo.alias non eſſet decre-
Flij aũt vt da.lau:æ tan· dicũt ↄ gnationem
ſpnᷣalem ↄtrahſoi in tribus ſacram̃tis tm.ſcq ĩ ca
theciſmo.bapti ſmo:⁊ ofirmatõe· Sed ↄgnatõ

Scta in catheciſmo pᷣſtat impedimẽtũ mrio cõ
trahendo. nõ tñ eſt adeo valida vt dirimat jam

tractũ. vt.j.e.cto.reſtat igit ꝙ ꝓ duo tm̃.
ſcʒ baptiſmũ æ ofirmatõem valida Otrahatur

gnatio · vt · ar · xxx.q.j.ſi quis filiaſta · ⁊· c·ð

e · P totũ· ⁊ hm hanc opmionæ intelligenda ſunt
dicta · e · Puenit· ⁊ ĩ catheciſmo.a in B ocoꝛdat

Goke * Rap. Si queras quare in catheciſma m caſu ĩſto lothario æ berta moæztuis: martinꝰ?

nõ Otrahat'. valida rõ eſt in ꝓmptu.- baptiſmꝰ æteberga non poterũt ↄtrahere ſimul. qe quõ⸗
em̃ ianua eſt æ fundamtum olm ſacram̃toꝝ· vt dam vinuente lotario cũ quo teberga vna caro
xxxij· di. J. veꝛe m fi · ů · de pibi.non bap · c. ij · facta erat. fuit ↄtracta indirecte ↄpaternitas
vnde cũ catheciſmus pᷣ̃cedat baptiſmũ· ſequit inter Panc tebergam æa martinũ cuius filiũ lo⸗
ꝙ non eſt ſacramentũ · ergo non Otrabitur com charius tenuit ipſo lothario mediante ˖ vt. . e ·
paternitas valida P catheciſi mũ. IHtem añ ba- martinus bertam Secus ſi lotarius tenuiſſet fi
ptiſmũ non eſt filius eccleſie nec intrare poteſt liũ martini anteꝙ; vna caro facta fuiſſet cũ te⸗
gloriã eternã · vt de Oſe. di · mj · fir mſſime · et · c · ber ga. vt no· ·. e· J. ⁊ an aliquis:⁊ ſic directa )
nulla· ergo nõ eſt filius ſpualis· quo ergo per paternitas indiſ: impedit mrim Otrahenduz et
eum qui filius nõ eſt ſpualis.otrahetur ſpuat dirimit iam contractũ. Idem facit obliqna · ſcz
ↄgnatio.nullo mõ· q⸗ antea qrenda ẽ pſona ꝙ; poſt carnis copulam mediante altero coniugũ
rò vt.ff. de iure codicilloꝝ · quidam referunt acquiſita· vnde verſus ·

eſpuo qnm cuius ve leuat mea natum.

Vt mea dicat que carne mihi ſociatur ·
Sff ectus aũt ſecũde ſcʒ patermtatis ſpũalis

5· de deſpon · impu. ad diſſoluendum. Tercij
vt ala.bar:⁊ guii · di cũt ꝙ in his tribus ſacra⸗
mentis· catheciſmo· baptiſmo· ofirmatione·

otrahitur ſpualis cognatio impediens mrim ĩ impedit mrim bendũ dirimit iam dtractuʒ
vtroqʒ caſu = dirimens nam hec tria equipan ſic patrinus nunꝙ pᷣt ducere filiolam in vxo⸗
de ↄſe. di. mj· in catheciſmo· a· xxx · q· mj ſiquiſ rẽ.nec filiolus matrinã · xxx · q·j·de eo quod in⸗
vnus nec · ob · · e. e· Otracto · qꝛ mulier non te⸗ terrogaſti.æ. xxxnj:q.ij.ſi quis cũ matre·⁊ ·xx
mui eũ in toto catheciſmo · ſed in ſola miſſiõe ſa q.mta diligere. Sffectas vero tercie ſi⸗
crati ſalis: quo catheciſm iniciant . vt de dle · militer impedit ⁊ dirimit · ſcz fraternitas ſuie
di · mj· ſal celeſtis ſapientie · vnde quod dicit li⸗ Prximitas ſpũab . vt. xxx ·q· nji· ita diligé. Z3 ſr
tera· in peimo ſacriſalis pabulo · ſubaudi tantũ articulo varie opimoneſ æ varia iura olĩi ema
nõ in toto catheciſmo: ma tan. da· vide narunt. Rlia em̃ dicebant filios duo compa⸗
mihi rõnabilios.a hm eã expones verba . J. e · O trum poſſe ſimł iungi ſiue ante Opaternitatem
tractoque res: vix mr̃im impe affi · ſubaudi · ſed nati forent ſiue poſt . vt · xxx · q/ nj· ſup quibus:
tñ afferret· ⁊ ita quod vix fit tñ fit. ſimile · ff · ð Flij dicebant H verum eſſe de natis ante cõ⸗
iudic · vix certis ex cãis·non tñ ideo mrim cen prnitatem.ſed de natis pꝰ H ꝓhibebant · vt · x
tractũ ſolueret vt p̃cedit · ꝙuis etiã ſubaudi in xx ·q · nj. poſt ſuſceptum· ASed poſterius ius
toto catheciſmo tenuiſſet · cum em̃ hoc impedi hm cronicã peius tñ in oedine · hodie peius coꝛ
mentum ſur gat ex oſtõne eccleſie · nõ eſt dila⸗ rigit.qe ſiue ante ↄpaternitatẽ naſcantur ſiue
tandum ſed Potius reſtringendũ · qe quos de⸗ poſt ſimł pñt coniungi ·excepta illa ꝓſona qua
coniunxit hoõ non ſepet ar.op· xxxnj · q · ij · ſiqſ mediante ventũ eſt ad ↄpaternitatẽ · vt · J. e. c.
cũ matre · · c· ſeqñ · Tñ qe diſſenſio magna eſt · ſic. c. ſup quibus·: quod debet eſſe paſcab pei⸗
mra bincinde otraria æ foætiſſima ſunt · ideo mi· licet quidam libei habeant paſcalis ſecundi
hm dẽſas ↄluetudies terre q̃ ſ cãdalũ genera⸗ ĩ ſubſcriptõe ſiue in inſcriptõe· coerigit capłm
ret ſi coꝛærumpet videtur B iudicandũ· ar · S· 8 poſt ſuſceptũ.qð fecit vebãꝰ · ij· vt · patet·xxx
ſepul.certificari. æ in his que no· . e · J. quis ſit ꝗ· nj · ſup quibus. ⁊· c. pi taciũ· ⁊. c · ñ opoetet· ⁊
effectus · V· eff ectꝰ vero tercie · æ· v. alij dicũt· ĩ.e.ſuꝑ eo·a· c.tua nos. qWel dic ꝙ peioꝛ coꝛ
velſ oſulendus eſſet peinceps ſupꝑ B· quia noui rigit poſterioꝛem· qe maioꝛi mtitur rõne · ſic . l.
caſus dubitabiles p eum ſunt termiandi · vt di. memoe. polt · c. dño ſancto.· in fi. vnde poſte
5 de trãl la. epi . c · . æ · i · rioe. i. peimus poſtpoſitus · coerigit peioꝛezx· i.

. . —

Vis ſit effectus cuiuſlibet ſpeciei · effe⸗ vltimu qui peimo pferebatur · ⁊ ſic peio erat ĩ

. tꝰ peime ſcz Opaternitatis is eſt . vt im⸗-⸗ vſu. ſic intelligi po teſt exponi · j· e · c· j. ⁊ ſic · e
pediat mrim ↄtrahendũ a dirimat iam contra corze ſup quibus·pᷣt eſſe paſcalis.ij· vnde ⁊ cõpater
ctum.Sed notandũ ꝙ ↄpatermtas ſubdiuidÿ. 6 licite poteſt accipere m vxoꝛem filiã cõpatris

qꝛ alia eſt directaalia obliqua. Directa eſt · 12: vel cõmatris ſue dũmodo non ſit filiola ſua. li⸗
cuz ego ſuſcipio filium berte mulieris vel ipa ecet honeſtum eſſet ꝙ a tali cõiugio abſtineret·.

meum. nam in hoc caſu ip̃a ↄmater mea eſt di⸗ vt.xxx · q·nj. illud.· ¶ St ideo no· ꝙ ↄgnatõ ſpi
rectaæ ego opater ſuus· æ ideo inter nos mrim ritualis ſic æ legalis.⁊ publice ho· iu · nõ egre⸗
Oſiſtere non poteſt. vt · .e. veniens. æ xxx· q:j· diunt' pſonas illas cũ qunbus ↄtrahuntur vel
c. j· ¶Obliqua aũt vel indirecta ſeu emergens Otrabi intelligunt. quare et filiam filiole mee
eſt· qn vnus diugum poſtꝙᷓ ſunt vna caro effe⸗ potero dneere in vxoeem cũ nunqꝙᷓ inueniat
cti. filium aliov iugum ſuſcipit · nam in h ca Hibitũ.⁊æ Gq̊ edictũ ꝓhibitoeiuz ſit · vt . S· ð ſpõ·
ſu ambo parentes ſuſcepti ↄpatres efficiuntur cũ apud · hm da . ⁊ t. h Hff · de ri · nup · per ad⸗
etiam alteri diugum qui non ſuſc epit · ⁊ B ꝓ ob optõnem · in fine · et inſtituto de nuptijs· .
liquum mediante ſcz illo diuge qui ſuſcepit· qui amitam tñ concoedat . ff· ð ri.nupt · ſiqua· ꝗ·.
vna caro factus erar illi viugi qui non ſuſcepit adoptiue · ¶ Po. inter oes illoſ q̃ in ptãte ſunt
qm cõmunicant ſibi diuges actiones· vt· xxx· ꝓhibent' nuptie celebeari vſqʒ ad Sradũ P.l·
qꝗ· mj · e · j·⁊· c . ſi quis vnus. Verbi gra· martinꝰ Pꝓbhibitũ· ig em qui adoptacur · agnoſcitur his
duxit bertam in vxozem· ⁊ lotharius theber⸗ qui in ptãte ſunt · ff · de adopt · qui in adoptõe ·
823. eam co gnouit poſtmodũ vero lothariꝰ ſi ergo pater meus adoptet filiam aliquã · H ſoe

leuauit de ſacro fonte filium martini et berte · oe mea e.ſʒ filia ſua ñẽ neptis mea · qe remanet

in ptate pꝛis ꝗpeij.æ ſic loqui. J.adoptiue. ⁊æ ĩ
ſtit·e·q.eius. Sed ſi aliquis adoptat aliquam
neptem carnalem in neptem adoptiuaʒz tranſit
in prãtem ſuã. vnde ſi poſtea ado ptat aliquem
extraneũ.in filiũ:qui pᷣt dici aanunculus ſiue pa
truꝰ neptis adoptineinter cales nõ poteſt mri
moniũ ſtare. Idẽ poteſt poni in amita æ mater⸗
tera ⁊ nepote duerſo mõ poſito caſu:a ſic loqͥ⸗

tur · l p adoptionẽ · x J amitam · ¶ Zed que eit
rõꝙ non poſſum habere amitam vel materterã

adoptiuã ſicut ⁊ ſpũalem· eum ſpũalia foerioꝛa

ſmt ꝙᷓ carnalia · vt · Sede trãſla.epi:inter corpa

lia· qe ſi ita eſt in adoptione: foꝛtius vel ſalte⸗

pari rõe debet eſſe in filiatõe ſpũali:vt·xxx· q

nj · ita diligere. vnde in caſu iſto dicit impatoę

ꝙ nihil eſt quod magis poſſit ĩducere paternã

affectõem inſtam nuptiaꝛ ꝓhibitõem ;ᷓ hu

iuſmõi nexus.p quem deo mediante aĩe patri⸗

ni æ filiole copulate ſunt · vt· C·de nup. ſi quis
alumnã · in fi · ap pater acq̃rit filio cpalia
pſo.noac.circa pein:ꝙ;uis is cui acquirit non
laboꝛet·⁊ tñ laboꝛare poſſet · Secus in ſpũ ali⸗
bus:nam ⁊ ipſaa regnũ dei ꝗꝓprio laboee acqui
ri opoetet vnde etiam filius nõ baptiſatus ne
ligens æ ↄtemnens nunqꝙᷓ ſaluabitur ꝑ bapti
mũ patris · opa em̃ illoꝝ ſequunt' illos ergo
qui non laboeat non manducabit· ſed qui ege⸗
ſtatem ałs etatẽ habet de ſe dqueratur.de con
ſeẽ · di. mj · cũ ꝓ ꝓuulis:⁊ ſic patet quare ꝓ vni
onem carnis ad vnionę ſpiritus p̃cedentem · i.
ad ↄgnatõem ſpũalem ̊ eſt ad ↄpatermitatem
vel ↄmaternitatem nõ ꝓpcranſitur.ꝙᷓuis ptrãſe
atur ad vnionem carnalis cognatõis.vt.xxx.q
mj.poſt vxoꝛis·ſicut ergo ꝓ ꝗꝓpeium baptiſmũ
non ꝝx extraneũ quilibet ſaluat · ſic ꝓ ꝗꝓpeiã ſu
ſceptionem non extraneam acquint cognatio
ſpũalis. Pr tem ſiue ante ↄpaternitatem ſiue
poſt naſcantur filij diungi ꝓñt · niſi de illa pſo⸗
na agatur ꝓ quam ventũ eſt ad cõpaternitatẽ⸗
vt patet ex p̃miſſis.⁊ ſic hodie tenendũ eſt qᷣe⸗
quid quondã inter ſe iura diſcrepare viderent
hm da· ⁊ tan.⁊ licet ðdſuetudo ↄtraria poſſzʒ im⸗
pedire mr̃im ↄtrahendum non tñ dirimeret iã
Otractum.S:de ſpon · dulicet.⁊.c.ꝓ tuas.m
gof. Flij dicunt ꝙ etiã hodie ſeruãda elt cõ⸗
ſaetudo que ſcandalũ induceret niſi ſeruaretꝰ.
vnde ſi in aliqua terra mr̃im dtractum inter fi
lios duoꝛ Opatrum poſt ↄpaternitatem geni⸗
tos:erroꝛem induceret ĩ populo dei ⁊ maximũ
ſcandalum generaret ſi ↄtractum remaneret·
ſepandum elt. vt. ·. c. j. in fi.æ· cſuꝑ eo.w.cete⸗
rum.⁊·x·itaqʒ:nec ob ꝙ poſſet oppom ꝙ mñi
monium fuit inſtitutum in paradiſo. æ a dño⸗
vt no.õ.de mr̃i·ꝗ.vbi.a legitur · xxvj.di.dein⸗
de opponitur. æ ideo quos deus diũxit hõ nõ
ſeparet · vt.xxxnj.q·ij.quos deus.qe exquo pa
pa h̊ appeobat vt in dictis decre· ita debemus
tenere · vt.xix · di. in memoꝛiã · ⁊. c.di.ↄtra mo
rem · ⁊ · xj· diiquis neſciat. nam æ multa alia im
pedim̃ta ꝓ ↄſtitutõem eccleſie ſunt inducta· q̃⸗
bus interuenientibus ſepantur iuncti a deo
P hominẽ·ſed non debemus dicere ꝙ homo ſe
paret exquo fit H̊ autoꝛitate pape.ĩmo deus G̊

Facit qe romanus pontifexr nõ puri hominis ſʒ
veri dei vꝛcem gerit in terris.vt.Sde tranlſla.

epᷣi: inter coepalia.⁊.c.ꝙ;ro.æ ideo poteſt de iu

re ſupea ius diſpenſare.inducendo impedime⸗

tum de nono.vt in exemplo poſito. iunge q

no.õ.qui cler.vel vo.ꝗ.quis vouens. b. hBᷓ etiã
locũ hnt.¶ Ideo em hec ↄſuetudo ſpectanda
elt · ꝙ licet hodie reſtricta ſit inbibitio carnał
copule vſq; ad quartum graduz · æ ſic in quĩto
recte Otrahatur·. vt· õ de clamde.deſpon: cum
inhibitõ.⁊· j· de ↄſan.æ affi:non debet: =z. c. fi.
ſi tñ in aliqua terra abhominabile habet ꝙ in
quinto gradu remanerent cõmncti. ſzm ipſos
eſſent ſepandi.qe ⁊ papa hq appeobat.vt.·.ð cõ
ſang· æ affi.ꝙ dilectio.nã poteſt de iure ſupea
ius diſpenſare.remouendo antiquũ impedime
tum.quare reſtrinxit inhibitionẽ carnalis co⸗
pule vſqʒ ad quartum gradũ vt dixi.vnde ſi cõ
ſuetudo appeobaret ꝙ ego poſſezg ↄtrahere cũ
ſoꝛoee mea ſpuali·i: cũ filia patrini mei vel cuz
filiola patris mei:ſub diſſimulatõne pteriri dzʒ.
vt · · e · ſup eo · v· vex · ⁊ ſc ille . J. reſpicit pein.
decre · ¶ Sʒ alij dicut ꝙ ĩſpicit · Y· ceteꝛ· .„.
itaqʒ reſpicit pem.decre· ¶ Da· dixit · ꝙ illud
quod dixit · N itaqʒ · ⁊c. ſcz c ſepentur. intelli⸗
gi debet ad tꝑs non ꝓpetuo:vt.õ· de ſpon.cũ

zinn fi·⁊· ĩ:de mri ·otra int ec. litere.

Elij intelligunt vt pᷣmiſ · · v. ſed alij dicũt ·
vident tñ intelligere mius ſubtiliter qe ſcðᷣm
hunc intellectũ nimis magnã violentiã facimꝰ
litere · nec vneꝙᷓ fuit intellectꝰ condentiſ.qꝛ.vᷣ.
itaqʒ ponit expoſitiue ↄtinnatiue vt natura
ſignificatõis docet · v· aũt: veꝝ · aduerſatiue.
nam h dictio ita ſemꝑ ↄſueuit Otinuare: a B; di
ctio veꝝ aduerſari.quare ptz ꝙ illi duo. v. ce
teꝝæ taq;: & eode mri“ loquũtur. h. aũt· ve⸗
rũ.de alio.quare ĩnuit ꝙ vult redire ad peimũ
caſam · Euic aũt intellectui manifeſte ↄtra⸗
dicit. S· de Oſne. c. vl. . j.⁊.c.qco. æ de trãſ⸗
act·c.vlæa de ſpon.du:c.vlt.⁊ qð no.in ſũma
de ſpõ · du · J. que quibus. vᷣ.aut vtraqʒ ð pñti.
ſed poteſt dici ꝙ ibi loquit de oſuetudine que
ſcãdalum nõ inducit:NHec rñſo nõ ꝓdelt. vt pz
5· de renunc · niſi cũ peidẽ· J. ꝓ graui quo qʒ lcã
dalo. ⁊ de vo· ⁊ vo.redẽ· magne·ꝗ.cũ igi.æ ſe.
⁊· j· de no· opꝑ:nunc.c.j· ¶. ſu ꝑ eo:⁊ de reg. iuỹ.
qui ſcandaliſauerit. Ndeo dic ꝙ oſuetudo ap⸗
ꝓbata ꝓ papã pᷣt inducere impedimentũ· æ re⸗
mouere in his in quibus papa poſſet.ſicut eſt
in gradibus canonica inſtitutõne ꝓhibitisg· et
alijs ſimilibꝰ.⁊· ar·.de ↄſan: af.qe circa· ſecꝰ
in ꝓhitis lege diuina in quibꝰ loquun' qria.ad
qð accedit qð no.õ.ð teſti.q.æ vta poſt publi
catõz: v. Hᷓ ſi ſit alia cã.Sʒ æ oſuetudo q̃ ſcã⸗
dalũ generaret vide poſſe appeobari ꝓ papaʒ
qꝰ ad pᷣterita·etiã vbi ab inicio ipᷣe diſpeſare ñ
poſſet ·ar · · de ſpõ · du. c. fi. ibi. in mrionijs de
cetero hedis · q· d· ſec? in ia ctis. q̃ foete ſiñ
ſcãdalo ſepari ñ poſſet.ad B· ̊·de oſe.ec.ł al
aqᷓ·⁊ · S.de ſpõ · du · lz. in fi. p quã vide ꝙ papa
ibi diſpeſare poſſit· alioquin ex ſentẽtiſſapłico
rum aie decepte fuiſſent· Glij dicũt ꝙ= Preri⸗
ta ſi accuſarent ſeparent. ar. S. de p̃beñ · cũ iaz
dudü · in fi Prem oſuetudo exquo ꝑ papam

repeobat . ſcʒ ꝙ nullũ ſcandalũ inducit· nõ excu

ſat · .· de ↄſang· ⁊ af · quod ſupꝑ his· ꝗ. vnico.· vł

pt intelligi in gradibus diuma lege ꝓhibitis ·
vel in diſſenſiõibꝰ quas no.s·e· ¶. qualiter cõ⸗

traloat'. ⁊ dixi in · Y· ſma · t. ¶ Flij dicũt intel

ligũt ꝙ licet ↄſuetudo qᷓ ſcandalũ generat . pſo

nas ad otrahedũ legitimas illegitias reddat ·

vt. I. e. c.]·⁊.c· ſup eo.⁊ ð dſan· ⁊ af· ꝙ dilectõ
xxxij.q:mj obiſcium.̊ tñ nõ poſſz facere O
ſuetudo qtũcunq; generaret ſcandalũ · ꝙ pſo⸗
ne illegitime legitime redderent. ſic manife
ſte videtur loqui.ĩ. de ↄſan. ⁊æ af · quod ſup hil ·
ad fi · 2· c. nõ dz · J. fi · H H nil alind eſt dictũ · niſi
ↄſuetudo efficacioe ſit ꝗ legẽ diuinã ꝙᷓ; Hũa⸗
nam. æ ideo ñ placet · qe dicũüᷣt iura. S· de teſti.
licet ex quadã.in fi·⁊ de reſti · ſpo lras · Itẽ qe

in dicto · c. obijcium· mos reddit legitimas ꝓſo

nas illegitimas ad õhendů. 5 id quod inten⸗
düt · iðdoqʒ tene vt no.ð· e · ve ideo dic ꝙ Dſuetu
do. ſequentibus ½

T an aliquis poſſit habere duas ↄmr̃es
B̊ q̃ſtio incipit tractari:xxx· q· mj · q̃ ſpũ

alem. æ. c. illud etiã · æ. duobꝰ · c · ſeqn. ⁊ · c· vlt ·
vbi ꝓba ꝙ licitũ eſt habere duas omres kdu⸗

os ↄpẽes.⁊ ꝙ illicitũ eſt · na adinuicez hͤdicüũt·

Bay. ſoluit ̊ mõ· ꝙ ſi vxoꝛ mea ſuſcipit filium

berte de ſacro fonte·= poſtea vxoꝛẽ meã carna
liter ↄgnoſco· tunc berta efficit᷑ mipbi ↄmater
nec vnqꝙ; eã ducere potero · vt · xxx · q· mjc· ⁊
c· vl.ſi aũt poſtea vxoꝛẽ meã non O gnouero nõ
efficit berta mibi ↄmater.⁊ ideo mea moꝛtua
ip̃am bertã in vxoꝛẽ habere nõ ꝓhibeoꝛ · vt · e ·
cã.⁊·q: poſt vxoeis.⁊ diſ gra·e· . notandu⸗
St ideo Io: æt· aſſert ip̃i gra· in ̊ caſu erraſ
ſe. Vñ dicũt ꝙ ſup hac queſtõe ita tenenduʒz ẽ ·
refert em̃ vt pẽnitas vel ↄmaternitas pᷣce⸗
dat mẽim vel ſequa . Si pcedit licite pᷣt quis ha
bere duaſ ↄomr̃es. vbi gra: maria a berta facte
ſimt ↄmr̃es· poſtea martinꝰ ꝗᷣxit cũ maria ⁊
nouit eã. maria iſta moætua poterit jhere cum

berta.æ Bᷓ eſt cã.qe ꝓꝑ vmonẽe carnis ſeqñtẽ non

tranſit ad vnione ſpũs pᷣcedentẽ. vt . xxx · q· mj
poſt vxoeis obitũ. S in aũt ſequat ↄopẽmtas
ſiue ↄmaternitas æ mr̃im pᷣcedat · ſubditin gun
qꝛ ſi vxoꝛ tua ſuſcepit filiu alterius mulieris · il
la cuiꝰ filius ſuſcipit' efficit tibi ↄmater · vxo
re tua media quã Ognoueras · iðᷣo vxoee tua

moetua ñ poteris eã hẽe in vxoꝛẽ vt dixi in co⸗

uerſo caſu· ᷓ̊. ꝓx· . S.obliqᷓ·. ¶ Quid ſi alia mer
filiũ vxoꝛis tue quẽ de alio viro ſuſcepat tenu
erit ĩ baptiſmo.æ poſtea cũ vxoee tua factꝰ fu
eraſ vna caro:illa mulier eſt ↄmater vxoeiſtue
æ nõ tua · nõ em̃ fuit tibi ↄmaternitas acquiſi⸗
ta.qm̃ vxoe cua nihil egit acquirẽdo Omaterni
tatè illã· potius paſſa eſt.æ ideo moetua vxoꝛ
tua talẽ Smr̃em vxoꝛis tue poteris vxoẽeẽ hẽꝛe ·
Ið ẽ ſi filiꝰ tuꝰ ab aliqꝰ ſuſcipia que genuiſti
ex alia muliere:q nõ eſt acquiſita ↄpaternitas
vxoei tue · et ideo te moetuo poterit vxoe
hẽe taleʒ cõpẽem tuũ in maritum· vnde in his
caſibus pᷣt aliquis habere duas commatres
æ aliqua duos patres · vt · xxx · q:mj· qui ſpua
lem. ⁊. c. ſe. ¶ ¶ Et idem vide ſentire gra· e · J· fi·

qe in caſu iſto nõ Omũicatur paſſio ſpualis · ſic ĩ

pcedenti ſupioei actio ſpũalis:vñ verſus ·

Que miĩhi vel cuiꝰ mea natũ Ffonte leaauit
Hec mea ↄmater . fieri mea nõ valet vxoe·
Siqua mee natũ nõ ex me fonte leuauit:
FEanc poſt fata mee· nõ idem vetaboe hẽe·
IFmbos ↄpatres facit actio · paſſio nunqꝙ;·
Que eſt rõ .· .. vir vxoe p actõem carna⸗
lem ſiue copalem efficinnt vnũ coepus ⁊ vn⸗
ſpũs.cũ ergo actõ coꝛpalis ſit.paſſio vero mẽ
talis· nõ eſt min ꝙ actio actõem trahit æ n paĩ
ſionẽ.hm heñ.ſen.in actõe em̃ coepus acquirit
quod eſt idez cũ alio diuge· in paſſione auũt aĩa

pati que nõ dicit eadẽ cu aia diugis- ſiie⸗ in

actõibu s acquirit vxo⸗ Opẽnitatẽ ꝓ tactũ pꝛo

pꝛij coepis quod eſt idẽ cũ marito. In paſſiõibꝰ

aũt acquirit vxoe ꝓ tactũ nati ſui quez ab alio
ſuſcepit · ſiue ꝑ tactũ ſui patrini:⁊æ qui cu mari⸗

to nnllã habet ↄmunicatõz· nõ eſt ergo mirum
ſi diuges actões tanqꝙ; ꝗpeias ſibi ↄmũicãt· et
nõ paſſiones tanꝙ; eneas. Qmd ergo ſi alter
ↄiugum ꝓpeiũ filiũ ſuſcipiat de ſacro fonte · vl
filiũ mariti illegitimũ quem habet de alia mu
liere ſuſcipit vxoe·ideo vt inter ſe ⁊ vi ſaum

dioetiü celebeat. certe quicquid dicãt canoñ·
antiqui. hodie non ſepabi ꝗꝓpter h mr̃im· qe ſ

ignoeanter fiat.ignoꝰantia debet eſſe excuſata
Si in fraudẽ· fraus ⁊ dolus nõ debet patrociĩa
ri · vt · . e· ſi vir vel mulier · ſz tñ ei qui in fraudẽ
H facit. ᷓuis ꝓpoſitũ ſuũ ſit ſme effectu· eſt pe⸗

niteria iniungeda . vt · · e. Icto · in fi · ſed tali in
terdicit' mrim poſt moetem legitime vxoꝛie:

vt no.õ· de mri· ꝗ. qualiter impediat. v. ſuſcep
tus ·.ſ neceſſitate inſtante excuſata eſt. ar · · de
hoĩcidio.c· ij. ⁊ẽ adde quod no. S· de bapt · ·. qs
poſſit.v · ſʒ naunquid pater· Daid ſi aliquis la
icus baptiſauit puellã tpe neceſſicatis.· nunqd
eã poteſt habere in vxo 6. Hrts quid ſi quis in
minoribus oedinibꝰ ↄſtitutꝰ hat cũ illa quã
Peꝛijs manibuſ baptiſauit· nunquid dirimetur
mrim. SHe ad vtrũqz caſum ꝙ ſic · qe filia ſua
ſpũab ẽ.xxx · q.j·oẽs · ⁊ · c. ð eo qð interrogaſti.
p que dixit Ray· ſeqñs · t· ꝙ impedr mr̃im 5be
dum.h ſi qras vt òctũ dirimat: oſulas pein-
Se cũ nouus ſit caſlus.õ· de tranſla:epi· c · j.

Dico ꝙ ſi ipᷣm ↄſulas merito tibi obiurgan⸗

do poterit rñdere · aut nõ intelligo qð queris·

aut fatua eſt ↄſultatio tua:nam ſi ſuſcipiens ſe
pPetur de quo nulli dubiũ eſt· multofoetiꝰ bap⸗
tiſans qui peincipalis eſt· æ cuiꝰ manibus bap⸗
tiſat'.ar· ff. de teſta. domicius · « B ſatis ꝓbat
dictũ. c· oẽs. vñ puto ꝙ; h̊ errauerittſicut ⁊ in
ſeqñti qſtõe cuiꝰ ſoło O ꝓPbat iſtð idẽ · ¶ Qnid
ſi filius ſacerdotis qui baptiſauit puellam con
trahit cũ puella.nunqnid valet.t· dixit ꝙ ſic·
qe HG edictũ ꝓhibitoeiũ eſt · ⁊ foete official cã:
tuarieñ errauit in ſma ſua occaſiõe iſtiꝰ opimio⸗
nis quã inuenire potuit ſcripcã in ſumma·t · de
mr̃i:⁊ ſponſa.ſub rubeica de Ognatõne ſpũali
æ diuerſis ſpeciebus eiuſdẽ · æ ſic ptz ꝙ antiqui
nõ ſp aſtrut veritatẽ · vñ in hac qſtõe ⁊ ꝓx · ſu
rVioei credo· t. male dixiſſe · vt · ·· ec. vl. grego.
Quid ſi filijꝰ ſacerdotis contrahit cũ mulier
quã pater ſuꝰ recepit ad pmam· videt ꝙ mrim

nõ debeat tolerari. Nã blbiter qui cũ tali ðmi
ſee puni ſi publicn fuerit ac ſi eiã filiolã co
gnouiſſz ·qꝛ ſi ep̃s eſt.xv.an:pemiteat.ſi ſacer⸗

dos ſimplex. xij· an.ſed tñ nõ deponit vt·xxx
q:ij oẽs · æ· c ñ optz.vex tñ ꝙᷓuiſ illi canoñ.ita
dicãtnõ tñ hi tanta affinitas inter filios vt .V
p baptiſmũ:quare dico tenere diugium quia

nuſe inuenit ꝓhibitum nec ratio ſubeſt quar
pPęphibeatur. ar · ᷓ.·de ſpon cum apud.
De cognatione legali.Rubeica:
Ictũ eſt.õ:de cognatõe ſpũali. nunec

deamus⸗ Qaid ſit legalis Ognatõ
4 Quot ſpecies ↄgnationis legalis
Qualiter trahatur·¶ St qualiter diſſolua
Quis ſit eff ectus ¶ Quando æ qualiter im⸗
pediat mr̃im vel diſſoluat.
¶id ſit legalis cognatio· æ quidẽ legalis
cognatõ eſt quedã ꝓximitas ex adoptõe

tractatur ad inſtructõem ſimplicium dicamꝰ:
¶ Quid ſit adoptio.¶ Quis poteſt adoptare.
Quis adoptari- Hẽ
Quid ſit adoptio.extranee pſone in filiũ vł
nepotem.vel deinceps legitima aſſumptõ·hm
tan· Hᷓͥ nõ placet.qe mmis generalis eſt ⁊ inſuffi
ciens · Vnde dixit plac · ⁊ iob.ꝙ adoptio eſt le⸗
Salis actio· ad ſolatiũ eoꝝ facta qui liberos ñ
habent· pene naturã imitans. ar· C· e· cum eũ⸗
=: ff· e.adoptio:ij. Hec nõ placuit azʒ. qe et ab
his qni liberos habent fit adoptio:q;uis alijs
facilius ↄcodatur.vt.ff.e.nec ei J. eox · ⁊. J. pᷣ
terea.⁊·l:ſi quis nepote.æ inſtit .e..iicet. Vñ
dic hm az. ꝓ adoptio eſt legitimus actꝰ ꝑ quò
quis effi citur.hahet.vel noner ,5 qui ñ

eſt · vt · ff· e. l· j·æ inſtic.e: q. minoæẽ. Sed cer
te deſcriptio placentini æ iob bona eſt. vnð die
ꝓ adoptio eſt legalis actio.ad ſolaciũ eoꝛ⁊ fa⸗
cta.i · inuenta peincipaliter · qui liberos nõ hñt
id eſt habere nõ poterãt. RGomani em̃ antiqui O
ditoꝛes legũ ⁊ alij ſolliciti fuerũt ne quis ſme

herede decederet . ne defunctus afficeret iniu

ria· vt inſtit· qui æ quibus ex cãis ma.nõ poſ.
CG.j:·æ ſic curauerũt vt qui filios non poterant
habere naturales ſaltẽ filiũ haberent legalem
vt ptz· ff·e:ſi pater.ꝗ.vlt.⁊.l.ſe.⁊.ilſi ei · J.nj·
Ven tñ h̊ cã fuit ↄpulſiua:qe foete ali quis
nobilis· diues. ⁊ potens.dedit cãm edicto ſiẽ
ealphurnia.nec ꝗpter h̊ ſequit ꝙ licet ille no⸗
bilis qui filios habere nõ poterat huic edicto
eãm dederit · ideo nõ poſſt adoptare etiã is ᷓ
filios habet.ar.ff.de poſtu · l. jꝛ F. ſexũ· v·oeigo
Et bene dixerunt pene naturã imitans. iõ em̃
natu minoe maioẽ adoptare nõ p̃t.qꝛ ꝓ mon⸗
ſtro habet ꝙ filius foꝛet maioꝛ pꝛe: vt inſti ·e.

CC. mmoee ;
an p̃t adoptare · ptz ex p̃miſſis ꝓximis q
maioe natu minoæé natu.nõ eꝗ· AItẽ byy quifi
lios hñt ⁊ qui nõ hñt.vt inſti.elꝗ. femine. ne⸗
eeſſe eſt aũt ꝙ is qui adoptat ſit paterfamilias
id eſt ſui iuris· ⁊ talis qui generare poſſit · ſʒ et
qui non pᷣt generare adoptabitdũmõ tñ nõ na
enraliter impedia ſʒ ꝑ accidens· caſtratꝰ ergo
naturaliter frigidus.ſ.caſte natus.nõ adop⸗

.

dicendu * cognatõe legali. æ vi

Pueniens. æ qe in iure canonico de hac pParum

vt · ff e. l· j. in fi ·

arrogatiõi

exp̃ſſum vtri

ta bit Spado aũt.i: q̃ cũ gladio ſeu ſpata ami⸗
ſit fres· de quo ſatis loqui.õ.de coꝛ· vici:·. ex
que impediũt · v.in enucho · ⁊. · de fri. ⁊ male.
Ique impotẽtia.vaccidentał.adoptare p̃t
Minoe vero ſexagena rio arrogare nõ p̃t niſi cã
Ognita:qe magis debet dare opam creatõi fi⸗
lioꝛꝛ ꝓpeioꝝ · h bñ pt adoptare · vt · ff. e. l. ij. F.
illð.æ·l.ſi pater..vl. x· l.ſ. e. æ inſti . e. J. H. ⁊ iliðö
Mulier aũt adoptare nõ p̃t ſ̊ maſculus tm̃.niſi
⁊ mulieri H peincipali reſcripto ↄcedatꝰ ad ſola
ciũ filioꝛ in bello pꝓemptoꝛʒ · vł ꝓ fidei katho
liee defenſione amſſoꝝ· vt.ff.e.nã ⁊ femine.etr

inſti · e. ꝗ. femine·

Quis adoptariqnilibet. tam maſculus ỹᷓ fe
mima· dumõ ſit minoe natu adoptantis · vt. P
xio· J. ⁊· ffe· adoptio.ij·adopta aũt Pns ⁊æ vo⸗

luntarius tm̃· vt. ff.eneqʒ abſens.

Vot ſpecies ↄgnatõis legalis.i.adopti
onis · ſcire debes ꝙq nomẽ adoptõis ge⸗
nerale &. tranſit aut in ſpeciale nome⸗ dicitur
arrogatio. remanet in generali= diciẽ adoptio
/Dich aũt arrogatio.qe is 4
arroga. rogat.ĩ. interrogat' an velit habere
in pꝛem arrogantẽ.itẽ ⁊ arrogãs interrogat'
an velit habere arrogandũ in filiũ. vt. ff e. l. j
in fi.⁊· ln. lkiee aũt due ſpẽs · ¶· adoptõis et
5is fere in omnibꝰ ↄuemiũt. Ideo dieo
fere.qe in quibuſdã diſſonãt· vt ecce adoptanm
filij familias nec cranſeũt in ptãtem adoptãtis
Brrogan pꝛeſ familias æ tranſeũt in ptãteʒ pa

tris · vt. ff. e. l.j · in fi · vnde vſus.

Frrogo qui ſuꝰ eſt ⁊ habz mes eſſe neceſſe.
Datris adopto ſuũ neec pꝛis deſmit eſſe.
Itẽ adoptio fit cuiuſlibet magiſtratꝰ Opetẽ
tis autoeitate · dũmõ apud eũ ſit actio.ſ. qe hz
me impium· æ mixtũæ iuriſditõez. vt.ff.ę.l.
ij · ⁊. de of · ꝓcõ.l.ij.⁊ ideo apud delegatũ non
vide fieri poſſe.arrogatio aũt fit tm̃ peincipis
autoeitate. Itẽ in arro gatõe requirit: verbũ
uſqʒ · vñ infas nõ p̃t arrogari ſz ad
optari tm̃.vt.ff. ę.l.j..l.nj⁊.l.in adoptõibꝰ
X.· ¶· etiã ntame fire⸗ aliquo arrogato.ſtatim
ipſe ⁊ res ſue·⁊ liberi qui erãt in ptãte ſua · ſub
ijciunt ptãti axrogatoeis. vt pz ex ſupioeibꝰ.
vt · ff· e · ſi pẽ. 3 Eſt ⁊ ſpeciale in arrogatõe im

puberis q autoeitate peꝛincipis fit.oſidera em
an arrogans ſit maioe. lx.an.qe tũc pᷣt· an velie
arrogare plures quod nõ ꝓmittit .an libertuz
alienũ vł maioæs ſe vel eũ qui fuit in tutela ſi ua

vel diuitem cũ ip̃e arrogatoꝛe ſit paup vel ĩho

neſte vite.⁊ in his denegat. Sz æ illa Zenerał

dſideratio habe vt ita demũ pmitta ſi arro ga
toe naturali ↄgnatõe vel pura æ ſanctiſſmaaf
fectõe ad H ꝓtedere videa . vt ar rogator ſa
tiſdet ſeruo publieo de reſtituẽdis bonis illis
ad quos bona pueniſſent · ſi in ſtatu ſuo pman⸗
iſſet arrogatus.⁊æ ꝑ q̊ ꝓuidet' ſubſtitutis X le
gitimis heredibus arrogati: legatarijs. ⁊ fi
deicõmiſſarijs · qui agere poſſent moetuo arro⸗
Sato.qua ſtipularõe ſeu cautõne omiſſa agi p̃t
vtili actõe ex ſtipulaut. vt ſic hereditas vel le
gata petant ex ſtipulatõe tacita vel expᷣſſa. vt
ff. e.ſi pꝛ.ꝗ.vl.⁊.· l.ſe.⁊.l.ñ aliter· æ. I. his ver
bis · ⁊.l· aũt · nam actiõe ex teſtam̃to agi ñ pᷣt

.
7

ex pupillari ſi ubſtitutõne vel peti · here · cũ pu⸗ ſenſus nudꝰ acquirit filiatõz nec ſoluit · nec mu⸗

pillare teſ. enanuerit minima capitis diminuti⸗
one pupilli que ↄtingit ? arrogatõz cũ moetu
us ſit pupillus in ptate aliena · ſecus ſi ſui iuriſ
deceſſiſſet · vt · ff. e. nec ei · . eoHWn⅓.* inſti: qᷓ: mo⸗
t. infir. . alio· ⁊. J.nõ tñ. Sed illud in hac ar
rogatõe ſpeciale notabis·qe ſi arrogatoꝛ eum
emancipauerit ſme cã · vel in moete eũ exhere⸗
dauerit.tene' ei relinquere quartã ꝓptem bono
rum ſuoꝝ pᷣter bona que ad pꝛem adoptiuum
tranſtulit vel'ei acquiſmuit · qe illa hʒ pᷣcipua · et
hec quarta ↄditõe ex · l· peti pt. vt inſti · e · J. cũ
impubes · v· h aſi decedens · · ff de inof. teſt⸗
papimnanus S. ſi quis ex eis · p̃t aũt arrogatoe
huic arrogato ſubſtituere vſqʒ ad hanc quar⸗
tam.nõ vltcra.nec extendit vltra pupillarẽ eta
tem.⁊ B locũ habet ſiue loco filij ſiue loco ne⸗
potis fuerit arrogatus · vt · ff. e · ſi arrogatoe·
Valiter otrahat · dictuz eſt · · ꝓx · ¶qe
adoptio dtrahit in ip̃ᷣo impio mgr̃atꝰ.
arrogatio aũt autoeitate peincipis interroga⸗
tõe Hincinde facta vti vnus velit reliquuz
patre ꝓ filio nſti · e · H· j. ⁊· ¶· ſeqñtibus ·
. 8

T qualiter diſſoluat ·⁊ quidẽ ꝗꝓ emanci⸗

atõz · Rſt em̃ emancipatio patrie pote⸗

ſtatis relaxatio.coꝛã opetenti iudice facta· di
cta ex eo ꝙ e manũ · i·ptãtem patris ponit fi
lius · vt · ff · e. emancipatis · ⁊ inſti. quibꝰ mõis
ius patri·potel.ſol· ꝗ· p̃terea · Eit erg o emanci⸗
patio corã iudice · dicente eo qui emancipat · ꝙ;
adoptatũ a ſua manu.i· a ſua ptãte dimittit· et
dicitur iudex competens oꝛdĩnarius exoedi
narius.æ etiã qui habet ex ↄſuetudine · vt in
dictis. l. ⁊ C· de eman · l. · vl. ⁊. ff · de mann·
vindicta · l· etiã · C. vl. vel peiuilegio ſpeciali cõ
eſſo a peincipe · ar.j. de excef pla: accedẽtibꝰ.
4 Eit aũt volũtate pẽis ⁊ volutate filij ↄcurrẽ
te æ vtriuſq; pñtia.nec locum hñt iniurioſa ra
piſmata vł fi gurate venditões · b peemiũ dimi
dij vſufructus poteſt pater retinere in rebꝰ ad
uenticijs · nõ in caſtrẽſi peculio vel quaſi caſtrẽ

ſi. ⁊ ſp vide' retinere niſi remittat noĩatim · ſed

tñ emancipans vel peculiũ vel alias res eman

cipando loco p̃mij donare pᷣcipĩ · vt · C· ð emã
cipa·l · vl. ⁊ inſti · e. p̃terea. ⁊ · C. de bo · q̃ lib ·
l. añpe · J. j. =.· ꝗ. pe. Oð ſi quis filiũ abſentez
emãcipare velit ⁊ infãtẽ qui ðſenſu caret. H fa
cere pᷣt autoꝛitate reſcripti a peĩ cipe ĩpetrati.
vt tñ h ĩtime iudici ſub cuiꝰ iuriſditõe vſiſtit ĩ

petrãs Sina üt vſenſũ hꝛet:ↄſenſus illiꝰ emãci

pandi abſentis requirit· pᷣcedens vk ſubſeqñs·
æ ſic abſens emancipari p̃t· nec em als vcede⸗
ret peinceps reſcriptũ in piudiciuzʒ alicuius. vt

C.de emanci.nec auus · ⁊· ar · ů· de of · del · ſup

colł.vij. Dater aũt nõ cogitur emacipare fi⸗
liũ:ſicut nec filius cogi emancipari vt dixi · vñ
talis actus ſ:emancipatõis vt adoptõis dicit
oſiſtere in voluntaria iuriſditõe nõ in ↄtẽtioſa·
æ fit ↄcilio:i:apud iudicem apud quẽ filij vo⸗
luntas ↄciliatur volũtati pꝛis.⁊ ecõuerſo·⁊ vi

eo.⁊ ad aut/qᷓ/mo. na ef · ſui · J. generalit

detur ꝙ in emancipacõe neceſſaria ſit ſcriptura

ſicut ⁊ dſenſus: idem in adoptõe · qꝛ nec con⸗

de epke ſcz ſme ſolẽmtate facte⸗vt · C· ð ꝓba · ñ

nudis. æ de emã ñ nudo.⁊ ð adop · l· vl.⁊ ð pa

ogitur aũt pater filium emancipare in ca⸗
us?Deimo ſi male afficit filiũ ſuum vᷣbe⸗

tria ptãte. abdicatõ · ff · de pac · ius agnatõnis·

ribus ↄtra pietatẽ· ¶Secũdo · ſi Opellat eũ in

coæpus ſuũ peccare· Tercio.ſi filius eſt arro
gatus impubes·. ⁊ pubes factus ꝓbat ſibi non
expedire arrogatũ eſſe· Quarto.· ſi pater ag⸗
nouerit legatũù ſibi tali mõ relictũ vt filiũ ſuũ
emanciparet · vt · ff · ſi quis a pentibus manu⸗
miſus fuerit · l· diuus · ⁊ de ↄ. ⁊ de · ſi cui . ⁊· ff · e
non nuũq;. ⁊. C. de epᷣali audi · l. lenones · Sol
uitur tñ adoptio moete naturali · ſi is qui adop
tauit tpe moetis filij arro gati ſui iur erat · abs
remaneret in ptãte patris illius in cuiꝰ erat pꝛ
vt inſti · qui. mo. jus pa.po · ſol · J. j · ff · e · ſi pꝛ
Item ſoluĩtur moete ciuili· ſez cum pater dã
natur in metallum:vel in opus metalli.vel de⸗
poetatur in inſulam: nam ſi relegetur nibilomi
nus retinet liberos in ptãte ſua · vt inſti · quibꝰ
mo· ius pa· po · ſol . J. cum aũt · ⁊· . pene · Item
Pter delictum etiam ſme amiſſione ciuitatis
vt ſi contraxerit inceſtas nuptiasin aut.ð in⸗
celt · nup · . ſanctimus · ismate ſoluit que
liberat curialem a curiali cõditione · vt ſi fiat
patriciꝰ.ↄſul · pfectꝰ p̃ᷣtoꝛio.pᷣfectꝰ vebis· pfe
Etꝰ onentis qui auguſtialis foete dicitur.q̃ſtoꝛ
magiſter militũ · patronus fiſci·princeps agen
ti um in rebus· magiſter ſacri ſcrinij libellozuz ·
magiſter ſacri ſcrinij memoꝛie· peincipum ſacra
rũ epiſtolaꝝx æ ſacraxx cognitionũ æ diſpoſitio
num . vel ſi kiat eps · vt · C. de decur · l · vl. li · x · et

im aut' · oſtõ· q̃ digni:ꝗ. pe.colł.vj.⁊ inſti ·qui.

mo. ius pa·po.ſol.ꝗ.filiul familias ·· Item ſi
ferat' ſententia ↄtra patrẽ petentem filiũ· nihł
ominꝰ in poteſtate remanet · vex ꝓ emancipa
to habetur . vt. ff. de Odi. inde . iulianus.
Vis ſit eff ectus · ⁊ quidẽ effectꝰ eſt vt ac
quirat' filiatio æ patria poteſtas adeo ꝙ
ater neceſſitate famis inſtante filium vendere

pPoſſit · vt · C· de pꝛibus qui fi · diſtrax · l. vl. Licet

videat' otradicere verbũ ibi poſitum · ſangui
nolentos·ſed exponit.i.in ſanguine puniedos

Item effectus eſt vt impediat mr̃im · quod die

vt . · J. qñ. Item effectus eſt vt filiꝰ caliter ac⸗
quiſitus ſuccędat patri·ſed hec oĩa intelligas
hm dil · hancꝭ Cum quis adoptatur · aut ꝑ ad
optionẽ · aut ꝓ arrogatõem· Si p arrogatõz
tunc tranſit in ptãtem adoptantis· ita ꝙ ab in
teſtato ſuccedat tra teſtamentũ querelã ha
beat · cũ in B caſu ius ſui heredis ⁊ onus habe
at.a antiqua iura remaneant intacta. vnde ĩ HB
caſu locũ habent oĩa ſupeadicta · vt H ꝓbant .
C.e·cũ in adoptiuis · ꝗI.vl.ff.e·ſi arrogato · et
inſti.de inof.te.. tam aũt· ¶Si vero p adopti
onem. olim idem erat . vt inſti · e. HE · . et. ff· e . l
j. et. C·e·cũ in adoptiuis:⸗H.j.ſed hodie diſt
qꝛ aut adoptatur ab auno paterno vł materno
vel ab exneo MSi ab extraneo adoptat.ñ tra⸗
ſit in ptãtem ſed remanet in ptãte pẽis naturał
nec ad quicquã ꝓdeſt talis adoptio. niſi qe ab
inteſtato iura ſucceſſionis habet · vt inſti · e · · h

bodie . 2. C. e. cum in adoptinis . J. ſed ſi quis.

ſe · x. ex B ptzʒ.·
adopꝑtaturtunce qꝛ naturalia æ ciuilia ura con
currut ide ĩuris eſt qð de arrogato. qꝛ tranſit

Vtꝛ aũt Puffen mirim in h caſu.vide.j. .

in ptãtem quo ad inſtõem æ almentoꝝ pᷣſtatõzʒ

⁊ ola alia que hincinde debent.⁊ B intelligas
de auo vel ꝓauo vel alio ſuꝑpioei a quo recte ðᷣ
ſcendit · ſecus putarẽ ſi daret in adoptionẽè ali
cui de collateralibus · vt patruo.vel fratri · vłᷣ
filio.ſic intellige inſti ·e· . ſi vero · ⁊· C. e. cũ in
adoptiuis· J.ſi vero.dic ergo ̊ vt in. x ſupio⸗
ri · ſi p arrogationem. JJMM
ſoluat.H̊ no·ꝙ triplex reſpectus habet'
n adoptõe:nam ibi ↄtrahitur Ognatõ in linea
aſcendenti rarintas idem eſt. col⸗

OW Vãdo ⁊ qualiter impediat mñim vbk dil

laterali.Item affinitas. Cognatio deſcedẽ
tium ↄſideratur inter adoptante ⁊ adoptatum
loco filij vel alioꝝꝛ qui ſunt medij inter adoptã
tem ⁊ adoptatum . na loco filijnepotis.vel ꝓ⸗
nepotis.⁊ deinceps· adoptare licet. ſiue ſi imt p
ſone mtermedie· vl habeatur vxoe vel non. ſed
ſi non habet ↄtra naturam eſt.quare dicit ĩ de
ſcriptõe · pene naturam imitans·qe nõ P omnia
imita· vt inſti. e. J. licet. ⁊ · ff. e. qui in adoptõz
·l.qui vxoꝛes · Cognatio vero collateraliũ
att ẽditur inter illum qui adoptatur æ illoſqui
bus agnoſcitur · i· qui ſunt in poteſtate adoptã
tis · ipn adoptato ex latere veniẽtes. vt filij na
turales a legitimi ipſius adoptantis. vel alij
filij arrogati.vt.ffe qui in adoptõzʒ. alijs le

Si bus ꝓxime dictis Iffinitas aũt attendi

inter vxoeem adoptantis et adoptatum.ibi em̃
nulla cognatio elt · vt · ff· e. qui in adoptionem.
eſt tñ affinitas vt patet · . ꝓx. v.aſ. cendentinz ;
ſimliter attenditur inter adoptãtem filij ad
optati vxoeem · =WD et deſcenden

tium Ognatio impedit mrim dtrabendum· = di

rimit iam contractum durante filiatione; vb ſo

luta per emancipationem vel alio modo.Idem
in affinitate legali.vt · ff. de ri · nup · adoptiuꝰ ·
⁊· · nipil intereſt.æ· lſe· quin etiam æ mſti. de
nup . J. ergo· ⁊æ. J. affinitates.⁊ ſeqñtibꝰ Col
ateralium vero cognatio impedit mr̃im cõtra

hHhendum ⁊ dirimit iam contractum durante ad

optione· ſed ea ſoluta non dirimit contrahẽdũ
nec impedit iam contractum.vt· j.e.c. vnico·

⁊·xxx ·q:nj ita diligere.a·c.poſt ſuſceptuzʒ. ſic

contrahere cum ſoꝛoꝛe adoptata. Certe nec
patruus adoptiuns cum nepte adoptiua vł
nepte.vt patet.õ.i.cognatio deſcendentium
⁊ · v·ſequenti · Dari ratione nec cum filia pꝛis
adoptiui · Si tñ frater tranſit in poteſtatem pa
tris adoptiui: vt quia arrogatus eſt vel adop

ergo frater naturalis * rarrile poteſt

tatus ab auo paterno vel materno· æ habebat

filiam in poteſtate eo tempoꝛe quo adoptatus

fuit.· vt patet · S. J. ꝓx·v.ſi vero· Secus ſi ab ex

traneo adoptatus fuit.Item ſecus ſi mulier fu⸗
erit arrogata:nam cum filia talis fratris adop
tiui vel ſoeoeis adoptiue cõtrahere poteſt. cũ

nec naturali iure nec ciuili ſnt coniuncti.⁊ ſic

intellige ꝙ filij duoꝛum fratram adoptiuoeuz

Sinaũt ab auo pẽno vel mr̃no

ſuba udi licite:coniunguntur:a hm h non coe⸗

ri git · inſti · de nup. ꝗ. fratris aũt.⁊. J. duoꝛum.
C·de nup.in celebeandis:licet mens legiſla
toꝛis alia fueit: vt ptz in.l:illa:in celebeadis .
ſed leges legibus concoꝛdare ꝓmptũ ẽ. vt · C.
de mof.dot .l· vna· Ex hoc videtur inter
filium naturalem patris adoptiui extranei · et
filiam adoptiuam. mrimonium peohibet' du⸗
rante adoptõne · cum ciuili ſaltem iure iungan
tur: ſed tñ aliqui contradicunt. Otra quos fa⸗
cit quod legitur a ſenſu otrario.inſti.de nupt-
¶.· ſtatus.ſeð ꝙ ipſis facit ratio ſeqñs·? ¶ Si q
ras que ſit rõ ꝙ filius naturalis patris adopti
ui æ aui filie adoptiue · poſſit otrahere cum fi⸗
lia filie adoptiue.cum ipſa filia adoptina tran⸗
ſeat in poteſtatem pzis. H?. qe cum mulier nul
lum habeat in poteſtate · patet ꝙ filia filie non
poteſt tranſire in poteſtatem patris adoptiui.
æ ſic non agnaſcitur filio naturali ·Sct ad B
inſti · de here · quali · ⁊ dif · J. itaqʒ · ⁊. e. c. S. illud
⁊· ff·e:ſi pater·⁊ ideo filia arrogata etiaʒ filio
naturali patris adoptiui ſed illegitimo iungi
poteſt · qe nec iure ciuili ei agnaſci poteſt qui ñ
eſt in ptate · vt inſti · de pa poteſt.ſecus in cog⸗
natione ſpũali.vt.S.t.j.c.vl.nam foetio⸗ debz
eſſe eognatio dei ꝙᷓ impatoeis· vt.xxx.q.nj.ita
dili gere · ⁊ H in ſu mma ſufficere debent.
De eo qui cognouit conſanguineam vxo eig
ue ˖ Rubeica· MVUD
Lene expediuimus de cognatõe ſpũ

. nali · ſed qe affinitas qñqʒ pᷣcedit ma
=trimoniũ otrahendum. qnqʒ; ſequit
Stractũ ſme inceſtu.qñq; cũ inceſtu· quod ↄtin
Sit ſi ↄgnoſcat ↄſanguineã vxoeis ſue legitime
vt ſciamus quid iuris ſit de his interſeramꝰ ru
beicã de eo qui ↄ gnouit ↄſanguineã vxoeis ſue
Tar Quot mõis ↄgnoſcunt mulieres-
8

uid iuris ſit ſ ↄgnoſcat' ↄſanguinea ſpõſe
t qͥd iur ſit ſi O gnoſca Oſanguiea vxoeis-
Vot mõis ↄgnoſcunt' mulieres. = 6sr

duobꝰ · ſcz ſpualiter a carnaliter · Ppi

„

tã dſanguinea ꝙ; affinis vel exnea religioſa vel
alia diligenda ſit · tñ familiaritas mmia ⁊à cohba

bitatio repꝛobatur · xvnj.qij:·pnicioſam· Vnð

dicit Ilero. Si cũ viris habitent femine. non de⸗

erit viſcariũ diaboli. vt patet· . e. vemens · J.

deinde · Deecipue etiã tactus vitandi ſunt · Inᷣ
Home de villa noua· Ni fugias tactꝰ vix eui
tabitur actus. Flas ergo vita ne moꝛiaris ita.
Greg ·qᷓdã pᷣſbiter pᷣſ biterã ſuã vt ſoꝛoꝛẽ dili⸗
gẽs ſed quaſi hoſtẽ cauens.ipſam ad ſe ꝓpius
accedere non ſmebat.xxxij· di.peeſ biter quidã
ad idez. S. de peeſump · cum in juuentute · ergo
feminam quam bene videris conuerſantem me
te dilige non coæpoeali frequẽtia.quia ſi bonũ

eſt mulierẽ non tengere· malũ eſt ergo tãgere⸗·
hm fero · xxxij: di. hoſpitioluzʒ· juge que no⸗

Carnaliter vero cognoſcit mulier duobus

odis · ſcz licite a illicite. icite cognoſcit

ali æ legali.nũc videndũ erat de car⸗

ritualiter Ognoſcunt diligendo. viſitando · qdʒ
tũ nõ multũ freqñtandũ eſt . vt. ̊· de vi. ⁊ hoñ.
cle .monaſteria.ꝙᷓuis ergo quelibet bona mekr

E coha · cle ·⁊ muli .J. vtrum cohabitatio.

w

vxoe a marito mõ debito.æ hoꝛis debitis · ad
ꝓlem ſuſcipiendam.ſic quidam cognouit vxo⸗
rem ſuam Seneſis c⸗mi Si vero cognoſcat᷑
cauſa libidinis ſaturãde· adulteriũ dicitur:· qð
dic vt plene no · . de ſpon · ſub rubrica de mri ·
q.qualiter ↄtrahatur· · ſed effectus. ſe⸗
ñtibus· ſed ſi mõ debito canonice cognoſcitur
Pllieire aũt dicitur ↄgnoſci qñ cum peccato
fit.ĩ.e·tranſmiſſe .⸗HC· j·ad fi·ibiillicitaz rem
Omittere non expauit· Talis ant· Fliqñ cog
noſcẽ foenicarie ſeʒ qñ ſoluta a ſoluto quẽ poſ
ſet habere in iure cognoſeit . · de elec. innotu⸗
it. He.j· . de filijs pſbi.c.j·¶ Fliqñ adulteri
ne. puta· qñ eſt comugata= alij adheret. J. qui
fi.ſmt legit'.cãm q· de adult' .p totũ li⸗
qñ inceſtuoſe.puta · qn admittit cõſanguineum
vel affinem · vt in hac rubeica· æ e. p totum⸗
ſ. de diueẽ · ſignificaſti· ¶ Fliqñ contubernioſe
ſcʒ qñ pᷣſbiterum admittit cũ qꝰ de facto ↄtra
xit. S. de cle.ↄin· ſane ſacerdotes./ Fliqñ mõ
ſtruoſe ſcʒ ↄtra naturam: quod multis modis
accidit. etiam cum vxoꝛe:in quibus maius pi⸗
culum elt expeimere ꝙᷓ tacere· foenicarius aũt
coitus quilibet illicitus largo modo genera
liter appellatur· vnde oplectitur adulteriũ vt
patet..e.diſcretionem· S.nam ⁊ ſi·j·de diuoẽ.
ex lris · ⁊ inceſtum· j.e·c ·j·. Doæmire etiã dicit
quicunqʒ ognoſcit mulierem illicite · vt patz.
de adulterijs · ſigmficaſti · qꝛ peccat moetalit·
põ illumina oculos meos ne vnꝙᷓ obdoemiã in
moete.i.in moꝛtali peccato·ſed beu doꝛmita⸗
uerunt omnes dozmierunt. „
Vid iuris ſit ſi cognoſcatur ↄſanguinea
ſponſe ·⁊ quidem ſoluũtur ſponſalia. vt
Batet. 6- de ſpõ . æ qualiter diſſoluant. v· itẽ
tercio coerumpitur etiã publice ho neſtatis iu
ſticia. Videoe em̃ ↄmittere quaſi inceſtum.i· ve
re meeſtuzʒ ↄmitto.vt no·j·de adult · J. quid ſit
inceſtus.⁊ ideo imponit' mihi pina paulo ma⸗
ioꝛ ꝙᷓ; ꝓ adulterio.qꝛ inceſtus adulterium vin
cit. vt·xxxij·q:vij.adulterij · qua peracta vel
pte eius· ex diſpenſatõe eccleſie potero contra
Here cum alia · vt · · e. c ij · M. j. RFlij dicunt
ꝙ ibi mater ſponſe erat vxoeꝛata·a· ideo ↄmiſit
ſponſus filie adulterium· off edit publice ho

.

neſtatis iuſticiam· quare ork paulo ma⸗

ioꝛ pemitẽtia ꝙᷓ ꝓ adulterio· Ven intelligo
ſieut dixi · qꝛ ⁊ ꝗꝓpter ſolam offenſionis publice
honeſtatis iuſticiam interdicitar mrimoniũ in
poſteruʒ ſicut ꝓ inceſtu.vt ꝓbatur de deſpõ·
impu.duo pueri·ad fi ·v· ſi vero legitime: ⁊ iõ
neceſſaria eſt diſpenſatio ſi ↄtrahere velit vt di
xi · ideo ꝙ dicit ipᷣa de . ij· .· e · ſi ſponſe carnali
ter adheſit . ſubaudi maxime qtum ad B qð ſe⸗
quitur de diſpenſatõe·qe in vtroqʒ caſu diſpen
ſatur ſi ↄtinere nõ poteſtvt·xxxnj·q/ij: in ado
leſcentia.ſed quo ad id quod ſequi eſt differẽ
tia vta ognouerit:qꝛ ſi O gnouiſſet ſponſazʒ an
teqᷓ matre ſponſe pᷣſumptum eſſet mrim · vnde
affinitas ſupueniens ipm nõ ſolueret· veꝝ eaz
filiam ſeʒ ſponſam ſuaz habere non potelſt ſiue
ducere · qꝛ iam duxerat · ſi tñ ipſa ſponſa habe⸗
bit ip̃m · q · d· ipſa exigere poteſt ſed ipſe nõ· vt
· e; traſmiſſe · nec aliã ducet ſponſa legitia vinẽ⸗

te nec poſt moætem · intellige miſi timeretur de
inconti nentia vt dixi. Vel dic nunqꝙᷓ eam.ſ/ma⸗
trem ſponſe · vel aliam ſcz pꝛeterꝙ ſponſam· pt
ducere. ꝙ ſi peimo cognouit matrem ſecudo
ſponſam. nunqꝙᷓ; eam ſcʒ mr̃em ⁊ filiam vel aliazs
poteſt ducere · ſcz niſi timeatur de incõtinentia
vt ſepe dixi · ſic intellige · · e · ce ij · vnico · ⁊
c·ex literis· ⁊ ſic affinitas pᷣcedes impedit mĩi
monium ↄtrahendũ a dirimit iam contractum

—

vt:·j.e.fraternitati.a.S·de ſpon. iuuenis / Et
no.ꝙ de affinitate p̃cedẽti creditur teſtimonio
vnius. etiã illius qui delictum ↄmiſit quo ad h
vt mrim ſuum impediatur. vt dixi · · de ſpon·
q.⁊ qualiter diſſoluant · xv· item tercio · ſecꝰ ſi
iam contractum eſſet·qe tunc non crederet vᷣ
bo vnius. vt dicam in mferioeibus· ¶¶ Si vis
ſcire an ꝓ extraoedinariam pollutõnem cõtra⸗
Hatur affinitaſ. vide quod no.Sde deſpon· im
pu · . ⁊ que ſponſalia:S· ſponſalia ergo.
T quid ĩu ris ſit ſi cognoſcat conſangui⸗
ea vxoꝛis.æ quidem ſi iam cognouerat
vxoeem anteꝙᷓ; cognoſceret conſanguineã ince⸗
ſtus ↄmittitur.ſed ſi peimo cognouerit ↄſang
uineam ꝙᷓ vxoem · leditur publice honeſtatis
juſticia adulteriũ cõmittitur · ff· de adulterijs
iudex · J. querebatur· æ de miurijs · Item apud
labeonem..ſpõſum.⁊ in vtroqʒ caſa vxoꝛ mo⸗
nenda eſt ꝙ continẽtiam ſeruet · quaz ſi ſeruare
voluerit bene erit.ałs affinitas ſupueniẽs nõ
ſoluet mrimoniũ. nec vxoe peiuabitur iure ſuo
ſme culpa:⁊ ideo maritus exactus debitũ red
det ſed non exiget · quod intelligo ſi continere
poſſit.ałs de licentia eceleſie exigere poſſet cũ
cõtrahere nõ valeat · vt dixi ·· ꝓx· · ⁊ ꝓbatur

· e.trãſmiſſe · ⁊· c· tue .· x·c.ĩoꝛdane. nec poterit

maritus obijcerevxoei adulte riũ quã ↄſangui
neo ſno in vxoꝛeʒz de facto inuitã tradidit · 2 HB
tenendũ eſt hodie . qᷓuis ab aliquibus aplicis
fuerit diſ. vtꝝ inceſtũ vel adulteriũ mamfeſtũ
fnerit vel ocultũ· alijs aſſerentibus inter gra⸗
dũ ꝓximũ er remotũu foꝛe potiꝰ dil · vt · .· e · di⸗
ſcretõzʒ./Illud notandũ:ꝙ ſi ambo diuges ʒ
fiteant' in pᷣiudiciũ mr̃ionij affinitatẽ pᷣceſſiſſe
nõ crede eis· ꝙᷓuis rumoe vicinie B acelamare
videa'. niſi ꝑ teſtes legitimos ↄpeobeꝰ. ałs mł
totiẽs adinuicẽ colluderẽt diugati · · e · ſup eo ·
multominꝰ crede exneo· vt · · e. de illo. ⁊ H in
telligas quo ad foꝝ iudiciale· in quo eccia nõ
judicat de oeultis · vt · S. de elec · ſignificaſti · ſe
cus in pmali· nã ibi ſtat ofeſſioni Siugũ b etiã
iugis.æ iniunget ne adinuicẽ miſceant · vt ·
e: veniens · ⁊ de ſen. excõ· inquiſitiõi ·⁊ hm B pᷣt
intelligi ꝗ̊· ů· de deſpon. impu . e· atteſtatõnes ·
vbi creditur ofeſſioni diugum ↄtra mrim ſʒ re
ꝓbatur in fi illius deere · Nrrde videt ꝙ bo
nus index debeat attẽdere vᷣt cũ bona fide fi⸗
at ↄfeſſio ꝗᷓ̊ mñim.ſ: ab illo qui inſtat ꝓ mr̃io.
2a tũc ſtatur ei vt ibi.ałs ꝗ vt B.æ· de diuoe·
ex lr̃is· nag ⁊ inuenio ꝙ ſi monialis capta ſit et
eiecta ducta de monaſterio a marito ſuo. et
ofiteat ꝙ añꝙᷓ intraret monaſteriũ fuerat co⸗
gnita a marito·credit ei·vt · de rap · c· pe . ⁊ H
deo· qe nolebat habitare cũ eo.vt ĩbi dicit · vñ
credĩ ei · qꝛ ofitetur ꝗ id qð intẽdit· q̃re nõ eſt

S— —

— — — — —

0 ⏑ ◻⏑ ☛ —

= — — ---—

ßDWN94444 fð

— — =

veriſimile ꝙ mẽdaciũ dicat · ar · j. ꝗq· vl. ſanctix·.

Fde Pcura.ĩ nr̃a· in fiſie nõ ob·ĩ.ð rap.c.vl.
„
4

liqui cñ exponũt.j. del ꝓ ⁊. dicentes. ꝙ ſi⸗

cut ñ credi iugibꝰ ̊ mrim carnale vfitẽtibꝰ
ſie nec credit religioſo ſi j mrim ſpũale quo re

. .

ligioni ligatus eſt dfiteat.· de regu vidua.
⁊· xxvij.di ·qð ĩterrogaſti:cur em̃ erit ĩiferioe.I
diuma·xij.q.ij.cũ deuotiſſimã. Gof·vero no⸗

tur in
titur ofeſſio · vt.j.de rapt: cũ cã. ¶ Sz a ſi aga

iud ſſs i vero vterqʒ vel alter diugum cõfite
piudiciũ ſpũalis ꝓ carnali mriꝰ admit⸗

tur ad diſſoluendum mrim ob cauſam dſangui

nitatis vel affinitatis.non ſtatur ↄfeſſom eoꝝ
niſi æ⁊ fama Ocurrat.xxxv.q.vj. ſi duo·xxxnj.q
j·requiſiſti.¶ SZi vero agitur ad ſepatõnez mu
tue ſeriitutis· Ofeſſioni eoꝝ ſtatur· j. de diuoe
tijs · ex literis E Si queras rõnem quare in hoc
caſu ſtatur conłe
nitate ofiteãtur.vt no· S.e.x ſed ſi agatur. et

peobatur · xxxj.qij: lotharius.j.de adulterijſ.
intelleximus· x· xxxv.q.vjſi duo.h̃ eſt· qꝛ ĩ pei
mo caſu non timetur de colluſione.cũ ſeparati
occaſione adulterij coniuges permaneant. vnð
altero viuente alter otrahere nõ poteſt.xxxij ·
q.j· dixit. in ſecũdo vero ſez qñ ſepan occaſiõe
Oſanguinitatis omnino ſepantur.ita q; vterqz

Otrahere poteſt.xxxv·q:vj·ñ duo.in fi:⁊.c· ab
iſto· quare timendum eſt ne colluòant hm gof.
q qna quis non diligit facile contemnit. xx.q

nj:peeſens clericus.poſt medium ca: æ ad hoc

facit quod no·hm gof·S. e.v· gof. vero:⁊. H.
ſi vero· ſcʒ ꝙ ceredatur cõfitenti ↄtra mrim ſpũ

ale· ſicut no· S. e · x· vnde videtur· ¶Sed Hnon

placet:qe ſi credereur confeſſioni ↄmgum in p

indicium mrimonij ſpũalis a ꝓ carnali · multi

multe religionem exirent. Nec video rõnem

in deere· cum cauſa.de raptoeibus.alia ẽ rõ.

hec ſcʒ quia conſtabat de mrimonio ↄtracto an

teqꝙ; intraſſet monaſterium. ſubaudi æ de tradu
ctione in domo.ſubaudi a inſpecta fuit coe⸗
rupta reꝑta· vnde non eſt pᷣſumedinm ꝙ ab alio
ſit coerupta ideo in hoc dubio melius tutius

eſt ſoluere ſpũale mr̃im ꝙᷓ carnale.Sed ⁊ ſi mo

nino conſtaret ꝙ ſibi diſpliceret· poſſet habere

locum quod dixi. vt. ů· de peeſumpt · tercio.cũ

fama et alijs adminiculis violentis · vt ibi · et

beeuiter puto hoc arbitrariũ · vt no.õ· v. vñ
videtur · ⁊ vide quod no· S. de clamde · deſpon.

Jqualiter· =· . vtrum. = hm hoc non poſſet in
telligi · xxxv.q.vj:ſi duo.vbi ſtatur confeſñſoni

⁊ fame · ſcz ꝙ hoc veꝝ eſt qñ bona fide ↄfitent

vel in foeo pmali · vt · S· vt ſic celebꝛetur diuo⸗

tium quo ad thoenm vtroqʒ vouente caſtitatẽ.

vel itlud qñ opponebat' gradus Pximus diui⸗
na lege ꝓhibitus ar · · de diuoꝛ. poero · in fin ⸗KEKv

ꝙ aliud eſt in mr̃iꝰ ſpũali· aliud in carnali. mm
carnali em̃ ñ eredi oiugi ſi ↄfiteatur ꝗ mrim
qe timendum eſt de colluſione. vt · S. no. · il⸗

ſſoni.⁊ nõ creditur ſi ↄſangni

diuerſitatis: quare alind debeat iudicari in ma
trimonio ſpũali = aliud in carnali · vt apparz · 3.
e· v·aliqui tñnec etiam ſemꝑ credendumè illi
que dicit ꝙ magis vellet deo ſeruire ꝙ; marito
adherere · quia poſſẽt eſſe ꝙ fingeret ſibi diſpli⸗
cere vt eius confeſſioni crederet · St ideo dic

x ſic erat ſcandalum in populo ·ſuꝑ quo vide: S
de Ogna:ſpir̃.ꝗ.quis ſit effectus effect? ο
tercie · Almj dil. inter rumoeem vicinie æ famã

quod mihi non placet . vel dic vt no. j. ti.· . et

vnde · ¶ In fi · no. ꝙ inceſtus impedit mrim con
trahendum⸗ vt. · e. ſi quis.⁊æ· c.exliteris.ſeò ñ
dirimit iam contractum. vt.j.e.tranſmiſſe.ſic

eſt ſimilis ſimplici voto. vt.S.qui cler.vel vo

rurſus.vt dixi ĩ ſũmaſNoc etiã ſcias:q; eqᷓ ab
ſtinendum eſt a ↄſanguineis vxoeis vt Weiſs
⁊ iõ cũ eis inceſtꝰ ↄmittitur vt.· j.t.j.c.j.⁊ ·x
xxv.qm. equaliter. ⁊.c.pozro:eodem modo =2
a cõſanguineis ſponſe. vt patet in his que no ·
5· e · ꝗ·. ··¶ E Srgo ſi qnis cognoſcat conſanguine
am vxoeis ſue vſqʒ ad quartum SZradnz inceſtꝰ
cõmittitur· ⁊ habet locum quoð dixi · · ſi O
gnoſcat oſanguineam quarti gradus vel vltra

non impeditur mrim nec amittitur ius exigẽdi

debiti. « idem intelligas ſi queratur an is ꝗᷓ co

gSnouit aliquam fozmcario coĩtu poſſit traloe

re cum aliqua cognata: hodie em̃ tam conan⸗

Suĩtas ꝙᷓ affinitas: ⁊æ publice boneſtatis iuſti
cia:quartum gradum non excedunt · . de oſan.
affi · non debet. Et quia quedam verba que
hic apponuntnr ſunt inuſitata.æ accedentibus
de nouo ad ius canonicum rara ſcire debes ꝙ
filia vxoeis mee dẽ peeuigna mea ſiue filiaſtra
ego vero victricus ſuus ſum Eilius vero mari⸗
ti mei peeuignus meus eſt. ego vero nouerca
ſua ſum · Maritus aũt filie mee gener meus ẽ·
ego vero ſocer ſuus ſum et mater ſocrus. Vx⸗
oe vero filij mei mea nurus eſt.ego ſocer· ma⸗

ter ſocrus· vt · S. dixi. ⁊ peobatur hoc· j. e· c· j· ⁊

c·tranſmiſſe.æ·S. de ſpon.ad id quod · . ff. ð ri.
nup:adoptiuus·J.nunc videamus: ⁊. inſti. de
nup..·affini tates:⁊ ſeqnti.⁊· ff. de Sradibꝰ.nõ̊

facile · ¶ affines.

De vſanguinitate æ affinicate-Bubeica-

Iximus de eo qui cognouit conſan 8
ineam vxoeis ſue per quod quedazʒ
Vaffinitas cõtrahitur· vt ge ſeias qᷓ O
uſunguinea ꝓhibeat æ vſqz ad quot⸗
tum gradum.dicamus de conſanguinitate af

finitate· peimo enn occurrit · ¶ Quid

ſit conſanguinitas.Et vnde dicatur Quid
ſit linea ↄſanguinitatis. Quot linee.· ¶Quio
ſit gradus. Qnaliter ↄputentur- ſq; ad

quottum gradũ mrim ꝓPhibeatur ualiter
arboꝛ que hic conſueuit depingi i telligenda

ſit legenda.

Vid ſit conſanguinitas· et quidem at⸗
tinentia vnius perſone ad alteram peo⸗

ueniens ex eo ꝙ vna illarũ deſcendit ab altera.

vel ambe ex eadem ſym da · Vel ſic. conſangui⸗
nitas eſt vinculum perſonarum ab eodem ſlipi
te deſcendentium vel aſcendentium carnali Pp⸗
pagatione contractum. Stipitem dico illaz p-
ſonam a qua aliqui duxerũt o⸗iginẽ ſicut adã
fuit ſtipes caym ⁊æ abel æ filioꝝ qui ab eis P⸗

ceſſert· ſęm.t.vł ab iſaac eſau ⁊= iacob·⁊ iõ iůxi
aſcẽdẽtiũ.qẽ ſurſũ verſũ fit ↄputatõ.ff.ð ꝓba-

ℳ—

ſi ar biter:⁊· ff. de Sdi . iuriſcõſultꝰ.. trãſeamꝰ
T vnde dicatur · a con sH ſanguine qua
omunem habentes ſanguinem. ſiue de

vnd ſanguine ꝓcedẽtes · vnde ⁊ ſpurij ſeu vul⸗

go queſiti conſanguineos habere intelligunt

ſiue cognatos:non tñ agnatos : qꝛ ius agnatio

onis a patre deſcenditſed talis non habet pa

trem Ius aũt cognationis a matre deſcendit qᷓ

ſemper certa eſt· vt.ff. de in ius vocan· qe ſem⸗

per macer.æ ideo retinet ius ſanguims qe ſan⸗

gnis non mentitur.a hoc pꝛobatur.ff.de gra⸗

dibus iuriſconſultus. J. nomẽ · æ ſequenti:a. ff

vnde cognati:Bac parte.x·l· ſi ſpurius. Vi⸗
detur ergo ꝙ ſpurius poſſit contrahere cum fi

lia illius qui dicitur pater ſuus.quia nihil atti⸗

net ſibi · cum ius ciuile ipſum non nouerit . ff. ð
gradi busiuriſconſultus.ꝗ.inter agnatos.⁊ p
Hoc videtur expꝛeſſum ꝙ gradus cognationis
computandi ſunt hm ꝙ hereditates deferunt
uinea doꝛmierit ſme filijs moꝛietur · vt ibi · 'e
cã·æ. q:quedam lex:⁊ q.v· ad ſedem · x· hanc
cõputationem . ⁊· q. vij · c · j· ſuper hoc vide qðᷣ
dat. S.quid de expoſitis.⁊ pꝛece· ⁊ ſeqñ·Cuũ
ergo tailes filij patrem non habeant · ne Ha⸗
bent conſangnineos ex parte patris quem non
loabent:nec ꝓbari poreſt. ⁊æ ſic non impeditur

nrionium inter ſpurium æ filiam illius qui di⸗

.

citur pater ſnus qe mallo iure ſanguinis intel
ligi tar ei iunctus nec aliquis gradus eſt ibi⸗
f. de iure codicilb. quidam referunt · et · Z.· ð

dęſpon impu. ad diſſoluendum. æ. ff· de iniuſto

up·æ irri· teſta nam 2 ſi ſub conditõne · H.· ?
dico pᷣcedentia locum habere quo ad ea que ꝓ
ueniunt ex iure ciuili: ſed cum mĩrim ſit de iure

naturali.vt no.õ.de ſpõ·dui· que quibusS·
aut vtraqʒ de pᷣſenti·S.ð ſpõſub rubeicella
ð mr̃i· ꝗ. vbi fuerit iſtitutũ · etiã int' tales dico
mrimonium ꝓhibendum . cũ pater vtrunqz na⸗
turaliter genuerit. vnde nõ eſt inſpicienda niſi
ſola coniùctio naturaliter.ar · inſti de iur̃ nat.
gen:æ cinili in pein.nam ænaturalis filius ius
agnationis non habet · atñ inter ipᷣm ⁊ nepotẽ
pat ris mrim ↄtractum diſſoluitur · vt · ᷓ· de ꝓ⸗

bat'.p tuas: ⁊ hoc expeeſſum eſt. ff · de ri · nup ·
P*

l.æ nihil intereſt. cum em̃ ciuilis cognatio ma⸗

trimonium ſoluat. vt no· S· de Ogna· le · multo⸗

oatins naturalis-quia in miimomjs ↄtrahen⸗
dis non ſolum quid liceat hm ius ſed quid de⸗
cent m Honeſtatem ſpectandũ eſt. ff. de ritu
nup ſemper: Nomẽ aũt cognatõis aliqñ ſub iu
re cinili compᷣhenditur. aliqñ ſub naturali · ali⸗
qñ ſub vtroq;· vt. ff · de gradibus · nõ facile · ·
j·H dico ſi gradus pꝛobari poſſittum ꝓ famã.
tũ pꝑ confeſſionẽ coniugũ.ſceʒ quia vxoꝛatus vi
uente legitima vxoee · ſecunde adheſit de facto
æ expulit legitimam.æ ſic hec mulier adultera
in domo adulteri moꝛando cum eo peperit· vt
ĩ.qui fiſint legit.tranſmiſſe · et· c· cauſam que.

ſup quo vide quod no · õ.de mr̃i ·q.qualiter.x

—☚

quid ſi dicaturmaxime in gdu ta ꝓximo:ar.
de diuoẽ · poero· ⁊ eſt exemplum. ff· de ri · nupt·
adoptiuus · ꝗ. ſeruiles.Idem etiã ſi publica fa

no·j· qui fi.ſmt.leæg· ꝗ· an vtrũqʒ genus e .

ma ſit· ꝙ maritus ſit filius patris ſponſe· quis
vulgo queſitus : ſi tñ coniuges confiteantur ·
als viderentur relinquendi conſcientie ſue ꝓ⸗
pter pꝛobationis defectum.ſaltem ſi dicantur
eſſe in gradibus ↄſtitutõne canonica ꝓhibitis
non diuina.quod dic vt no· S. t· j· I. vl ·. · llud
notcandum vt ſoluas ↄtrarietates ibi ſignatas
ſzm hüc intellectum·hic em̃ non deficit ius h
peobatio · vt. ff · de teſta · tu· duo ſunt ticij · et de
condi. ⁊ demon. lucius ticius · nã ſi peobari pᷣt
ius canonicũ.potiꝰ inſpicit ius naturale ꝙ; ali
ud. quare vult ꝙ filij tales alantur.vt.õ·de eo
qui duxit in mri · quam pol·pꝓ adult'· cum habe
rent · in fi · quod tñ denegant · l. vt · ſ. qui fi · ſmt
legit · x venerabilem. in fi⸗ —. ee
Vid linea ↄſanguinitatis: æ quidem col⸗
lectio ꝓſonarum ↄſanguinitate coniun⸗
Arum diuerſos gradus continens · æ= nume⸗

ros diſtinguens · ſzm da ˖ Zed. t · dixit collectio

perſonaꝝ conſanguinitate coniunctaꝝz ab eo
dem ſtipite deſcendentiũ dinerſos gradus con⸗
tinens · quod ſatis idem eſt ·
Vot linee · tres . aſcendentiũ · ſ. deſcendẽ⸗
tium.æ collateraliũ ſeu tranſuerſalium.
ĩcut triplex eſt diuerſitas ꝓinquoꝝ ⁊æ conſan
guineoꝝ · ¶ Fſcendentiũ · ſcz illoꝛ a quibꝰ is
de cuius ↄſanguinitate queritur oziginẽ duxit
ſcʒ pater æ mater· Guus aus: FSeoanus .
peoaua. ¶ F.bauus· abaua. Linea vero deſcẽ
dentium continet in ſe illos a quibus deſcend!
is de cuius conſanguinitate queritur deſcẽden
do.vtputa · ¶ Eiliusfilia. ¶ Nepos:neptis:
enevos peonereta- bnepos abnep⸗
s. 1E autem linea tranſuerſalium ſeu colla
teralium que continet in ſe illos qui nobiſ ex la
tere veniunt.a quibus non duximus oeiginem
nec ipſi a nobis:verumtñ ab eodem ſanguine
pꝛopagamur. ¶ Vt frater. ſoæoæ. Eilij duo⸗
rũ fratrũ qi fres patrueles dicum·ſeu filij du
arũ ſoꝛoꝝ q̃ᷓ dicunt oſan uneii eoꝝ filij
æ filij filioꝝ · ⁊ G ſiue equalit deſcẽdant · vt in
exꝰ poſito.ſiue ineq̃lit.vt Datruꝰ.amita &α
uunculus: matertera: æ ceteri ſupioꝛes ex trãſ⸗
uerſo · omnia hec peobantur · xxxv. q;:v. ad ſe⸗
dem . 2. ff· de gradibus l. ) . l: iuriſconſultus·
. xxxv · q· v·peĩo gradu · Et no· ꝙ due linee
deſcendentes iam faciunt trãſuerſalem.vt in B
exemplo ·filij duoꝛum fratrum attinent ſibi in
linea tranſuerſali.⁊ tñ quilibet eoꝛum deſcẽedit
recta linea ab auc eorum cõmuni. vnde quilibz
eoeum eſt in recta linea alia ab alia· ⁊ ſic ſunt ĩ
duabus lineis recte deſcendentibus ⁊ vna traſ⸗
uerſali.⁊ ſic ð omnibus alijs intelligendum eſt
tam remotioeibus ꝙᷓ ꝗꝓpinquis:
Vid ſit gradus. quidem diſtantia vnius
perſone ab alia in lnea conſanguimtatis
zm da. Vel ſm . t. gradus eſt habitudo diſtan⸗
tium perſonaꝝ qua cognoſcitur quotta agna⸗
tionis · ſub audi vel cognationis. diſtantia due
iDr⸗ ſe differut · vtraqʒ appeobari po⸗

teſt ·Ditcti ſunt aũt gradus ad ſimilitudinem
ſcalarum locoeuʒ ve peocliuium · que ita ingre
dimur · vt de peoximo in remotioꝛe tranſeamꝰ·
vt · ff · de gradibus iuriſconſultꝰ. J. gradus ·

— A ☛ —

— —

—

.

Valiter computentur.x quidem in linea
aſcendenti vl deſcendenti eo mõ Oputã

m. l. æ hm canon. ſm hanc regulã. ¶ Der⸗
ſona pſone addita aſcendendo vel deſcendendo
P carnis ꝓpagationẽ addit gradum ſed nõ mu
tat genus. Wa ſic: generata ꝓpſona gradum
addit.xxxv.qv·ad ſedem.etiã ſzʒm.l.in tranſ⸗
uerſali. vt· . apparebit.
nea ⁊ deſcendenti ↄputantur peont no· Se . ꝗ.
quot.v.aſcendentiu· æ. vlmeaſ nam pater et

mater ſunt in peimo gradu reſpectu cellule va

cue qᷓ eſt ĩ medio arboeis· quã vocãt doctoezes
ioachim · ⁊ ſic aſcende vſqʒ ad quartum Zraduz
in linea aſcendentiſin linea vero deſcendenti ẽ
filius et filia in peimo gradu reſpectu eiuſdem
ioachim· deſcende vſq; ad qu artum gradum

vt totuzʒ ſignaui.Sꝭ. ſdeoqʒ hec ↄſ⸗ in uinirag

ſzm hanc regulam poterit repiriſm linea aſceñ⸗
dẽti ⁊ deſcẽdenci . ſi vna ꝓſonaꝝ de quaꝛx qri

2 ꝓſanguinitate deſcendit ab alia. Oↄputatis eis

=omnibus pſonis intermedijs vna minꝰ.tottꝰ

eſt gradus ↄſanguimtatis.i.ſi quatuoe ſunt pꝓ⸗

gradus·ſim Vin Verbi gratia· inter truncuzʒ ⸗
abauum ſuum que eſt linea aſc endes ſunt quin
qʒ ꝓpſone computato trunco abauo. detrabe
vnam remanet quatuoæ. ergo in quarto gradu
attinent ſibiſſtem inter truncũ æ abnepotẽ ſuũ
que eſt linea deſcendens ↄputato trunco ⁊ ab⸗
nepote ſunt quinqʒ pſone · detrahe vnam rema
nent quatuoæ·ergo in quarto gradu attinẽt ſi⸗

ſone · tercius eſt Vars ſi quinqʒ quartus eſt
V

bi.⁊ ſic eſt videre de ſmgulis del. eeneu ⸗

⁊ aſcendentibus. ſin collaterali aũt linea fit

Oputatio ſʒm leges: vno mõ ſm canoñ alio⸗⸗

MNam ſzm.l.ↄſanguinitas ſic ihuenitur.Si neu
tra ꝓſonarum de quibns queritur deſcendit al
alia· Oputa gradus per quos diſtat vterqʒ a
communi pente:æ quottus numerꝰ eſt ↄmum
parente detracto · totus eſt gradꝰ . vnde ſi vna
diſtat a ↄmuni parente ꝓ quatuoꝛ pſonas. alia
P tres.cõputato ↄmuni parente ſunt· vnj· Sic

ergo attinẽt ſibi in gradu ſeptimo.ſicut eſt vi⸗

dere in trunco nepote ꝓauunculi ſui: Nam cõ
putato ↄmuni parẽte eoꝝ ſcʒ abauo.ſunt. viij
pſone · detrahe abauum rmanent. vij. ſic ergo

attinent ſibi in gradu · vij · ⁊ obtinet hec compu⸗
tatõ ſiue inequaliter diſtet vt in exẽplo.õ·ꝓx.

poſito·ſiue equaliter vt pater in trunco ⁊ ꝓne⸗
pte ꝓauunculi ſui ·a ſic de ſmgulisj vñ aliquo⸗
tiens ↄtingit ꝙ vnus gradus canonicus dupli
catur legaliter.duplex quadeuplat. triplex ſe
xtuplatur:quadeuplex octuplat.ſicut eſt vide
re in omnibus cellulis poſitis in linea tranſuer
ſali æ in trunco coequali.⁊ in qualibet alia trãſ
uerſali æ equali ſergo ſzm.l.frater ⁊ ſoeoe ſunt

ſibi in ſecundo gradu · filij duoꝝ frata q̃ æ pa

trueles dicuntꝰ in quarto:filij duoꝝ fratax pa
truelium in. vjꝰ. Sed ſzm ca.peimi ſunt in peĩio
gradu.ſecundi in ſecũdo.tercij in tercio·quar⸗
ti in qnarto. Fli quotiens vero additur ſm.l.
Sradui canonico vnus gradus vel plures ſʒm
P Zradus diſtant · ſi cut eſt videre in qualbet li
nea tranſuerſali æ inequali.ergo ſm · l. filiꝰ fra
tris ſtipitis diſtat a ſtipite tercio gradu.ſʒ ſjm

4

n aſcendeti ergo li⸗

canoñ.ij tẽ hm.l frig nepos diſtat a ſtipite
mj. Sdu. ſʒ ſim cañv. ſſtẽ ſm. l. friſ ꝓnepos
diſtat a ſtipite · v. gradu.ſʒm can⸗ iiij. ſIte ſzʒm
l.fratris peonepos diſtat a ſoꝛoee ſtipitis quin

to gradu:a ſooeis aũt filia ſexto:a ſoꝛoꝛis vα

nepote ſeptimo.Sed ſzm canones idem peone⸗
pos dſtat a qualibet iſtarum perſonaꝝ equali⸗
ter ſcʒ quarto gradu· vt omnia G̊ ꝓbantur· xx
xv:ꝗq· v·ad ſedeʒ ·⁊ ꝓ totum.⁊· ff.de gradibꝰ.
iuriſconſultus · Ergol ſzm cañ.qui ſicut idẽ
capitulum.ad ſedem.pꝛobat de ſola conſangui
nitate tractantiĩd eſt quo ad matrimoma .non
quo ad hereditatem ſzm quazʒ leges computãt
ſciendum eſt:q; quotiens in tranſuerſalibus li⸗
neis due inueniuntur perſone equaliter deſcen
dentes a ↄmuni ſtipite.quotto gradu diſtat al
tera earum a communi ſtipite· totto gradu at⸗
tinent inter ſe:⁊ ſic non diſtant gradu· ſed ſunt
in eodem gradu · vt · xxxv.q · v.parentele·er go
filij in eodem gradu attinent ſibi æ conſangui
nei germani: æ an Fgn tercij æ quarti et

equaliter deſcendunt · ¶ Smaũt mequaliter de
ſcendunt · quotto gradu remotioe illozum di⸗
ſtat a communi ſtipite · totto gradu attinent

ſibiæ ſic remotioe addit graduzʒ. vnde nõ ſun

in eodem gradu ſed diſtant gradu ſzm regulaz
magiſtroeum appeobatã.hanc ſczꝭ.quotto gra
du remotioe diff ert a ſtipite.totto diſtat a quo
libet per aliam deſcendentium ex eodem. vt · J. e
c:vltimo· greg·ſicut in ſequenti·¶. dilucide cõ

probatur

Sqʒ ad quottum gradum mrim prohibe
atur· ⁊ certe olim peohibebat vſq; ad ſe
ptimũ gradum in collateralibus incluſiue ſjm
illos qui ponũt filios in peimo gradu.ſm yſi.
vero excluſiue terminat in ſeptimo ·qꝛ ĩpſe po
nit nepotem in primo gradu.xxxv.q nj · J. hac
autoꝛeitate:⁊ ibi exponũt magiſtri pꝛez.i.filioſ
filios · i nepotes·⁊· xxxv·q;: v.ad ſedem · ad fi.
vG. ſunt em̃ quidam. In aſcendenti aũt linea
deſcendenti videtur oſanguinitas in infinitum
extendi · vnde ſzm quoſdam ſi adam hodie viue
ret non poſſet aliquam ducere ſzm hug. vt ĩſti.
de nup · J. j· ff . de ri · nupt nuptie · nj· xxxv.q v·

ꝓgeniem. æ. c. Oſanguinitate . æ c. in copulatõe

lij non faciũt vim· quia vltra ſeptimũ gra⸗
dum nulla inuenitur conſanguinitas. vt· xxxv.
q · v. ad ſedem · x.· illa quoqz · ¶ Sic dic non in
uenitur·i · non poteſt defacili inuemri. quia nõ
poteſt vel vix poteſt peobari ꝗꝓpter beeuem vi⸗
tam hommũ vt ibi dicit.⁊ ad idem.õ.de teſti.
licet ex quadam. ⸗E. j. Szʒ cum certum ſit ꝙ ab
adam omnes deſcendimꝰ. ſi viu eret in incertis
nõ in certiſ locus eſſet coniecturis · ff. de vHbo⸗
obliga:continuꝰ.vnde ſi poſſet ꝓbari bene di⸗
rimeretur. ergo nõ de ficit ius ſed peobatio.

—— ꝗ

=

vt no · S e · J. æ⁊ vnde . ⁊ adde. J. e · v. ſed nüquid

in quinto·⁊ ſequenti ¶ Tercij dicũt · ꝙ vltra ſe
ptimum gradum non repitur oſanguinitas.ve
rũ ẽ in linea collaterali. Hodie v Phibitio
cõiugał · mj· gradũ ↄſanguĩtatis ⁊ affinitat'ñ
excedit · ſzʒ ĩcluſue ꝓhibe vſq; ad quartũ Zdu
vt · S. ð clã· deſpõ · cũ inhibitio · vba concilij.

½

4 Peohibicio que qʒ coniugalis copule· quar

m conſanguinitatis æ affinitatis Sradum de

cetero non excedat qm̃ in vlteriozibus gradi

bus iam non poteſt abſqz graui diſpendio Hy⸗

modi ꝓhibitio generaliter obſeruari · Quid
ſi hodie inueniant' aliqui viũcti in quinto Sdu

ſed tñ ↄtraxerant ante iſtam ↄſtitntõnem · dixit
t. oſulendum peincipem: cum nouus caſus ſit.
cui ſignificandum eſt tempus quãto ſmul ſte
terũt. qualitas ꝓſonarum et numerꝰ liberoꝛ
et in quo gradu ſibi attinẽt ⁊ vt timeatur di
ſcoꝛdia ſuſcitari vel nõ. oẽs alie circũſtantie⸗
vt hm ̊ inſtructus rñdeat:nec em̃ debemꝰ pec
catũ nrm ↄmodis alienis acomodare . vt ꝓpter
eos ſimul dimittendos peccemꝰ.vt.j· de ſimo·
nemo.lxxviijdi quid elſt.lxxxvj·di· culpã·xxx
v·q· vnj de gradibus. ff. de ri · nup · qui in peo
uincia. . diuus xxxv· qnj· gradꝰ. HB dico de · vj
gradu vł · vij · nam quic quid ſit ðde his ĩ quinto
nõ dimittemꝰ ſimul manere . vt ex · iij · de vſang

uinitate · tue · hm · te facit eo · .· e · qꝛ circa · et

ar. quod dicit ↄſtitutio: decetero nõ excedat.·

æ qe oſtõ nõ reſpicit pterita· vt no. . de Oſtit·
F. qñ oſtitutio· v.in futuꝝ · ⁊ ſeqñtibus · et ꝓ
bat .xxx·di. añ trienniũ · ⁊· xxxv· q · nj · de ince
ſtis · ¶ Deimꝰ em̃ cõſenſus illegitimus fuit· et
ſic nõ poteſt ↄfirmari ex poſtfacto.vt. S. de eo
qui dux · in mr· c. ij· ⁊· nj· ⁊. c. cũ ha beret · ar · ff
de pᷣcario:ſʒ ſi manente · ¶ Iſſentio · t. ſi añ cõ⸗

ſtitutõis illius publicatõém ambo habuerunt

oſcientiã ↄſanguimitatis: vel alter tm. ⁊ is qui
habuit bonã fidẽ petit diuoetiũ celebeari ·ar·

6.de eo qui du. in mri · c . .· abs 5 · vt · · e . cec· ve
niens. qe ſi ognoſcit eam ſemel tacite ratificat

mrim alteriꝰ ꝓpter bonã fidẽ· ʒ pꝰea vterqʒ in

tellexerit veritatẽ· ar. S.· de Diu · ſer . Poſuit · et

c. vl. ¶ Si vero infra hos gradus ſcʒ quatuo
hodie inueniant' oiunctilepabunt' nulla ob⸗
ſtante diuturnitate tpis ·qꝛ tãto ſunt garuioꝛa
peccata· ⁊c.vt·j.e.non debet · in fi. ⁊ B intelli⸗
gas vſq; dum ↄſanguinitas recoedatur ꝑpꝛo⸗
bari pᷣt · vt · xxxv.q:nj·c·ꝓgeniem · ⁊ ꝑ totũ · et
j.e.ex literis ·⁊ no·õ.ꝗ.⁊ vnde · nec obſtat aliq̃ᷓ
Oſuetudo. vt · · e · quod ſup his · in fi · quod dic
vt · no. ̊.de ognat ·ſpir.·quis ſit effectusxx·
effectus vero tercie niſi ſint infideles qui in in
fidelitatem infra hoꝶ gradus ↄtraxerint pꝰ⸗
ea duertant.tales em non ſepantur · vt· · e · de
infide. de B plenius· · de diuoꝛ · J. quot mõis·
Sj·non ſolũ ¶ Quid ſi aliquis ↄtraxerit in quin
to æ quarto gradu reſpectu ſtipitis · H · valet
mr̃im · qę tales attinent ſibi in qumto gradu
ſiue diſtant quinto. vt no · S· e · ¶. Px · V· er go · ſie
etiã eadem rõne in quinto vel tercõ vel ſecũdo

7 non ob · ·. e· ꝙ dilectõ · vbi exigit' ꝙ vterqz con
. trahẽtium diſtet a ſtipite pari gradaſ⸗ ibi cir

ca diſpenſatõem fit interpeetatio æ artaturjet
młktitudinife obſeruate ↄſuetudini ad euitadũ

ſcãdalũ vult deferre . vt inuit ibi fi · hm gof ½
(¶ Szʒ nũqᷣd in peĩio a quinto · ñ puto. ⁊ ſic abne

os qui quinto gradu diſtat a ſtipite non pote

rit ðtrahere cu filia ſtipitis ſicut nec cũ ſtipite
poſſet· vt patz · S· e · J HX· j· imo videt ꝙ in in⸗
finitũ ꝓhibeatur otractus ꝓut no · · e · V·

alſcendenti · ? ꝓbatur.ff · de ri· nn. ſoꝛoeis pꝛo⸗
nepotem. ideo ducere ꝓhibeoe . qꝛ ei pentis lo
co ſum· er go in infinitum ·

uodeetiã taliter
ↄꝓbo· in veteri teſtamto filij duoꝝ frati. qui
in ſecundo gradu ſunt licite dtrahunt· et tñ in⸗
ter materteram æ nepotem nõ poteſt mrim con
trahi licet in ſecũdo gradu ſibi attineãt · vt · S

de reſti · ſpo· literas· Ratio diuerſitatis hec eſt .

quia in permo eſt ſecundus gradus tranſuerſał
in alio deſcendens.æ dicit regula iuris ciuilis
qꝙ cuius filiam ducere non licet:eius neq;ʒ nep
tez pꝓmittitur: quod ſemꝑ verũ ẽ in linea recte

deſcendenti. vt inſtit · de nup · C. eius vero mu⸗

lieris · ⁊· . item amitam.a ſic patet ꝙ cum qui⸗
bus ſtipes dtrahere non poteſt.nec filius eiꝰ.
vnde omnes ilh qui ſunt nepotes ſtipitis · nepo

tes vel nept es filij ſui dicuntur· æ ſic in infini⸗

tum · vt in ſupeadicta.l.ſoꝛoeis·¶ St eſt ratio⸗
quia filia a ſtipes vna caro ꝓban· adeo ꝙ etiã
ſzm quoſdam inter ipſos nullus gradus repit
vnde incipiũt peimũ gradum opntarea nepo⸗
tibus · ſjm quos hodie quartus Sradus exclui⸗
ſiue ꝓhibetar · vt ptz m his q̃ no· S. e. J. HC. j·
2z.xxxv:qnj· I. autoritate· eſt ergo, filius eadẽ
pſona cũ patre · vt. C· ̊ impu.⁊ ab · ſub. l. vl . et
vox patris vox filij et eꝗᷓ · vt inſti · de inuti · ſti⸗
C.ei qui tuo ĩuri · vnde etiã viuente patre quo⸗
dãmodo dus intelligitur reꝝ hereditariarum
vt · ff. de liberis ⁊ poſthu · in ſuis · ideo dicit ſti
pes ꝓpentes ł germani.i. filiꝰ ſtipitiſ· ſic em ex
ponitur · j. e · tua nos · ¶ St quare non idem ĩ ne
pte ſtipitis · cũ heres Hheredis ĩ infimitũ ſit he
res. ff.de pet · here.l.j.⁊ · C· ð here.inſti· l. vl.
circa pein.qe hec ꝓhibitio non tranſit in terciã
pſonam . ſicut nec exheredatio· vt no.·de ſen·
excom. ꝗJ. ⁊ que ſit pena.v.̊ aũt excõmunmicaꝰ.
qua em̃ rõne diceres de nepote eadem ⁊ de ab⸗
nepte te dicere opoetet · ar.j.e:tua nos· et ſic
falſa eſſet gregoꝛiana · ꝓ ⁊ · C· de inof · teſt · ſi
quis lrmeſſe mirabiliter ↄtradicit · · e·
qdilectõ · dic ſolutio eſt in htera · Nud enizʒ
contingit ꝗpter multitudinẽ = ↄſuetudinem qᷓ
ſcandalum gener abat ĩ regione illa de qua lo
quit ſi in quinto ⁊ ſexto gradu remanerent cõ
iugati · vnde ſi hodie idem vtingeret in aliqua
terra certa de cõiũctis in quinto æ quarto gra
du .· idem foete eſſet dicendum · nec eſſet ſtandũ
gregoeiane.vt no · õ · de ↄgna · ſpry. ¶. quis ſit ef
fectus · v. effectus vero tercie · ¶ Sed aliq iu⸗
dayzantes faciuntvim in verbis indulgentie.
quia fuit indultum ꝙ in ſexto.a non fuit dictũ
ꝙ ſexto gradu diſtãtes poſſent otrahere.⁊ alið
eſt eſſe m ſexto.⁊ aliud diſtare · is ĩitellectꝰ coꝛ
rigitur·xxxv·q:nj:.ꝗ. hac autoeitate. ⁊ · c· Pce ·
contradicimus æ in eadem decre · ꝙ dilectõ· qe
ſatis apparet ibi vtrum papa faciat vim in ver

bis vel in ↄſuetudine æ multitudine ⁊ ſcãdalo·

Item.j · e·non debet · nihil aliud pmittere vide
tur niſi ꝙ in quinto gradu ↄtrahere poſſmt · et
ſic ſzm eum qui faceret vim in verbis falſa eſſz
gregoriana ·nec eſt dicendum ꝓ abrogetur de
cre·que loquitur de ſexto ſeptimo gradu- nõ

em̃ iuri derogatur ſed exemplis que ponit ĩ an

tiqua·ſed a illa ponit ex certa ſcia vt habeam⸗

materiam ad tractandũ quid iuris Hodie ſit. et
quid iur̃ fint quondã · ad B· vij · di. fuert · qe ãti
Icat nihil ignozare debemꝰ. ĩſti. ð teſta.ĩ peĩ
Computatio aũt ↄſanguinitatis ſic fieri de
bet.cũ vis ſcire ð ↄlſangumitate aliquoꝝ q;tũ
inter ſe differant · recurre ad ſtipitẽ ſeu ↄmunẽ
Pentem a quo traxerũtoeiginẽ hi de quoꝛx cõ
ſanguinitate ꝗrit.æ dicas: comitiſſa gebẽneñ ·
pPepit comitiſſam ſabaudie.⁊ comitẽ Zuilelmũ

gebeneñ qui fuerunt fratres in peimò graou.

Quod ſi trũcus in memoeia non habet ſuffi
cit incipe a germanis.ſed non ab auũculo æ ne
pte · vnde non liceret incipe a comite guilelmo
Sebeneñ.⁊ comitiſſa ꝓuincie beatricę· ĩmo ſic
Oputabis. Comes guilelꝰ gebeñ.æ comitiſſa
matilda ſabaudie fuerunt fratres · ecce peimꝰ
Sradꝰ. Comitiſſa matilda ſabandie pepit co
mitiſſam beatricẽ ꝓuincie · ecco ſecũdus Zradꝰ
Comitiſſa beatrix pepit reginam elionoe an
SZloꝝ · ecce.iij. gdꝰ · ¶ Regĩa aũt elionoe pepe
filiũ adoardũ.ecce.inj. Sdꝰ.de quo ponamꝰ ꝙ;
agat in hac cã. ¶ ¶õ renerteris ad aliũ frem
dices ex altera linea· ſſComes guilelmꝰ ge
nuit radulphũ de gebenmis. ecce ſecũdus gdᷣ
1 Iſte radulphus nõ poſſet ↄtrahere cũ filia re
ine eliono?. ſed bene poſſet ↄtrahere cũ filia
adoardi· ¶ Item pone.radulfus genuit heinri
cumecce terciꝰ gradus. einricus genuit
pPetruʒ: ecce quartus gradust.qui eſt in quarto
Sgradu cũ adoardo filio regine eliono⸗:cuiꝰ re
Sine filiã petrus habere non poterit in vxoeeʒ
ſed bene poterit habere filiam adoardi. nec re
fert vtrũ dſanguinitas ꝗpeijs noĩbꝰ vel equi⸗
Pollentibus deñgnetur.vt q̊ omia ꝓbantꝰ. vt
I·e.tua nos. et · S.de teſti.licet · ij.ff. ſi certum
petatur certum eſt.
St qe iudex qui de hac cã Ognoſcit debet es
ſeretus.talis videlicet qui poſſit iudicare et
ſciat · vt · · c.j.in fi.notãde ſunt interro gatões
quas facere debet etiã ſi opponatur a partibꝰ
ar·S. S elec.cũ nobis olim.ꝗ.penł.qꝛ nec p pa
ctum in h renunciare licet.vt no.õ. de clamde.
deſpon · J. quot modis.ſuꝑ verbo ↄmenti.inue
ſtigent vt aliqð impedimentũ ¶ Index igit
faciet teſtem iurare in pñtia ptium. poſtea 12
ſeoꝛſum interrogabit qũo ſcit pentela. Si teſtis
incipiat a ſtipite vel germanis. ↄſiderabr qua
liter diſtinguet gradꝰ. hm ea qᷓ no · · e.· F. P?.j
vᷣ · Oputatio · ⁊ ſeqñtibus·nam ſi aliter ꝙᷓ ibi oñ
ſum eſt ↄſanguimtatem ↄputauerit vix ↄgrue
putabit· ¶ Queret' etiã ſi viderit omnes gra
dul · ſi dicat ſic· queretur ſi habebant ſe ꝓ ↄſan
guineis ⁊ tenebãt·Sufficit etiã ſi dicat ꝙ vide
rit pſonas peim gradus ·ſecũdi.vel tercij peo
Oſanguineis ſe habere.ałs ñ valet· ¶ Zmaũut
dicat ꝙ aliquas ip̃aꝝ viderit · ſed de alijs audi
uit.queretur a quo:quibus. ⁊æ qñ. Si ab ac⸗
cuſatoꝛe vel teſtibus didicit.nõ valet: // Si de
cem teſtes ab vno didicerint. non valee·
duo bone fame ab vno · vel aduobus vel decẽ
male fame.non valet · qe iniquũ eſt illos admit
ti quoꝝ repellent autoees. Si decẽ male fa
me ⁊ leuis opinionis.a duobus bone fame au
dierint nõ valet · Ergo necelſſe eſt ꝙ ſaltẽ duo

bone fame ⁊ graues hᷓ didicerint ab alijs duo
bus equalis fame.¶ ¶ Debet etiã queri vtrum
ante litẽ motaʒ teſtificata didicerit vel poſt · ſi
dicat ꝙ pꝰ repellit Si dicat qꝙ ante· interro
gatur an pñs fuerit tpe ſponſalioꝝ.· an tacue
rit· an dtradicere potnerit.⁊ tũc repellet'.ałs
admittetur. ¶ Idem ſi ſciuit ſponſalia ↄtrahi ⁊=
non ↄtradixit qualitercũqʒ h ſcierit · ¶ Ven tũ
teſtis repeobet ex eo ꝙ; fuit pñs ⁊ tacuit n6
inuenio expᷣſſum.qꝛ decre.cũ in tua.j. qui mr̃i.
ac · poſ. loquit inteſte· tñ ſuſpectũ eſt teſtimo⸗
ni · ar · . de fri · c · j·⁊æ ſuſpecti repellũtur.5õ.de
teſti · in lris · ¶ Queret etiam ſi ſcit vel credit
ita eſſe ſicut teſtificatur.ſi gr̃a.odio · timoee · k
pᷣcio inductus teſtimoniũ dicat. vt omnia H
bant.j.e.tua.⁊ qui mri.ac·poſ:cũ in tua.õ·de
clãde · deſpon. cum inhibitio. ⁊ . S· de teſtibus.
quotiẽs · ⁊.c cũ in tua · ⁊.c.licet · xxxv·q · vj · de
pentelaItẽ querat an ſit de pentela viri vel
mulieris an extraneus · vt · xxxv.q· vj ODſangni
neos· ⁊ dicam plemius de B·j·qui mr̃i·ac.poſ-
de B etiam no.S.de teſtibus. quis poſſit· ſub
¶¶· hy vero omnes · S.ĩtem cũ querit᷑ de etate.
Illud queri ↄſuenit· an hodie ſuccedat quis
in ſexto vel ſeptimo gradu rõne ↄſanguimita⸗
tis· dicas ꝙ ſic· vſq; ad decimũ gradũ· xxxv· qꝗ
v.ad ſedem. circa pein nec ob.ꝙ in.e.c.dicitur

vltra ſeptimũ non eſt gradus.ſic em̃ ⁊ hodie di

ci poteſt vltra quartum non eſt gradus· j.e.ñ
debet · nam rñdendum eſt ad vtruqz. verum eſt
mrionij ĩpediendi · eſt tñ gradus ſuccedendi vt
ibidem.Ideo ſuccedet etiã vir vxoꝛi æ ecõuer⸗
ſo·ſi omnes cõſanguinei deficiant.C· vñ vir et
vxo · quod em̃ nõ mu tatur quare ſtare ꝓhibe
vt · C: de teſta.ſanctimꝰ.⁊ de appelł.pᷣcipimꝰ.
immo ſunt qui dicũt ꝙ etiam hodie ↄmitteretꝰ
inceſtus cũ ↄſanguimea in quinto gradu· qe cũ
duo eſſent ꝓhibita ſcʒ ↄtrahere.⁊ imceſtũ com
mittere. nõ eſt facta relaxatio niſi vnius· ergo
alten remanet in ſua ꝓhibicione p.l.dictã. et
qe quod in vno dicitur in alio ꝓhiberi videt⸗
vt · ar. C.de ꝓcura.l.maritus.aliter tñ dicitur
in gloſa arboꝛisj · eq.ſe.ſub..que ↄſuenerũt
v · ſeptimo · quod verius eſt. vt apparet in hHys
que no.õ.·de eo qui ↄgno · oſan · vx · ſue · J. ⁊ qᷣd
iuris ſit · V. ergo ſi quis cognoſcat.
„
Valiter arboe que hie conſueuit depin⸗
gi ord nan ſit æ legenda.⁊ quidẽ HB

Neutiemus. Quare arbo⸗ fuerit q̊ depicta
uare ſic depingitur · ¶ Quot = que ſunt re
Sule · quarum inſtructione geneologia toti⸗
us ar boꝛis beeuiter explanat. eOQualiter ar⸗
boꝛ legenda ſit. ¶ Que conſueuerunt queri cir
ca hanc lectionẽ arboeis · ¶ Que notabilia cir⸗
ca eandem lectõnem ſmt ſcienda ⁊æ memoeie cõ

mendanda⸗

Vare arbo fuerit ̊ depicta.æ certe vti
leg expedies viſum fuit maiozibus no⸗
tri gradus attinentias oſanguinitatis ocu
loꝝ inſpectõi ſubijci-nam ſegnins irritant ani
mum demiſſa p aures. ꝙᷓ que ſunt oculis ſubie⸗
cta fidelibus. vt inſti.de gra· ꝗ. fi ſed ⁊ quedã
alia ſunt que ſunt ſubijcienda oculis.ſcʒ. /.⸗
SZrozum menſuratio æ limitatio: C. fi: regund:
lnjff:finiũ eegu: ſi irruptione xpj.q.m· inter
memoꝛacos. Imurie an atrox ſit eſtimatio.
ff.de ferijsrl.nj· Vencris inſpectio.ff. de ve
tre mſpiil j. in pein. occ Pudicicie oculta
inueſti gatjo/s de ꝓba· qpoluilti. Mulie ris
arcatio- idem eſt ſi queratur de alia inſtrum
ti infirmitate a natiuitate contracta · · de fri.
fraternitatis· æ: cꝛex literis: ff Enuchi ſectio
vel inſtrumenti virilis defectio:ſicut iam peo⸗

hari feci: qe Ba Oſimilia non poſſunt abſcõdi
Seulis:vt ⁊ no.õ:de peoba. J. ⁊ quot ſunt ſpeci
S iOtano fit etiã: æ †· & fri: : vl. E. gof- ve
romnamæ licet dicacur ꝙ oculus à manus ob⸗
ſtetricis plerũqʒ fallatur. xxvij:q·j:nec aliqua

F de ven jnſpi:l:j :jitñ ſepius mueniunt =
Silucidant veritatem. ideoq; hec arbos a ma⸗

joeibus depicta eſt in decretisa autentica eſt
vt xxxx·q;v. ad ſedem:circa fi: iĩbi talicen igitꝰ
Determinatis:c: in pein. vl. colũne:ibi. nam

ſi in ſeptẽ gradibus canonice æ vſualiter nume

retur· æc· non eſt ergo ſuꝑpfluum ip̃am hic de⸗

ꝓinge renamſicnt tractatus de ↄſanguinitate
wperiqʒ; libeo cõmunis eſt · ſic arboꝛ debet elſſe
Omums:quimmo cum iura decretoꝝ quo ad

inhibitione graduum.æ poſequens quo ad pi

cctura arboeis ꝙ magna parte coerecta ſmt p

Hunc libeum merito potius G ꝙᷓ ibi arbo⸗ de

ꝓingenda eſt renouata. ſed nec nocebit immo

ꝓlaeebit æ gderit lectio repetita vr · C. ð eme

Da: iuſti:coð:l vnica:ĩ medio.ibi.cũ nemini ve

nit in dubium qð repetita peelectio peobauit ·

HB ſatis palidum ſatiſqʒ eſſe famoſum··

4 7

rboee fructifera quatuoꝛ ↄſiderantur. ſciliczʒ

oachim em̃ dicimus truncum· Mam ſicut ar⸗

boꝛ naturalis ſurſum peoducit palmites ex la

teribus vero ramos extendit. ſed deosſum cã⸗

tinect pedamenta· Sic ioachim ſurſum eri git li⸗
neam aſcẽdente · ex vtroqʒ latere ramos colla
terales emittit:ſed deoꝛſum loco pedamentoꝛ
lſubdit lineam deſcendents · / Igitur ioachim

truncum.lineas collaterales ramos. attinenti⸗
as frutus.frondes vero quaſdam dicimꝰ que
ſtiões ſiue auriculas que in antiqua arboee po
nebantur hm omunnem lecturam- 1 WVel dic ꝙ
idachim truncus eſt.linee vero collaterales ra
mi ſieut alij dicunt · ſed frõdes poſſunt diei cel

Aule: puncti flo⸗os qui gradꝰ determinant· fru

ctus vero appellabimus ipſos gradus ſiue at
tinentias vel ꝓpſonas. ar:xxxnj:q: v.tunc ſalua
bit. ⁊ hm h̊ fit ſatis grua ſimilitudo:nec pũ⸗
cti remanent ſme nota·

Vare ſic depingit· qe cũ arboe appelle
tur foæmã arboꝛis imitatur· nam ſicut ĩi

truncus:rami floees: fructus æ frondes. ſic in
qhac arboee ſeripta eadem conſiderari opoetet.

4

Vot a que ſunt regule qua inſtructiõe
Jgeneologie totius arboꝛis bꝛeuiter ex⸗
Planantur æ quidem quinqʒ; ſunt-a bes . Dei
ma regula eſt hec.pſona pſone addita p carms
WPagationem gradum adiſcit: æ habet locum
in aſcendenti linea a deſcendentide hac dixi·S
eqqualiter Oputent. Secunda regula tał
elt · auot ſunt pſone de quibus querit Oputa⸗
tig attinentis vna minus: tot ſunt gradus igi
ſi ſunt quatuo⸗ pſone dicas ibi terciũ eſſe gra⸗
dum inter extremos. ſi quinqʒ ſunt pſone quar
tum gradũ: vt ſemꝑ vna pſona ſubducat .· æ ſic
de ſingulis: hec regula locum haber inter p
ſonas quaꝝ vna deſcendit ab altera: vt peimi⸗
tus eſt videre in linea aſcendenti = deſcendenti
Svbi gra. /Si querat quotto gradu attineat
truncus ꝓnepoti ſuo.quatuoꝛ ſunt pſone cõpu
tato truneo· ſubducas truncũ remanent tres x
ſone· ergo ꝓnepos attinet trunco ſiue eſt ſibi
diuncetꝰ in tercio gradu: æ hoc mõ oculata fide
potes compntare de ſmgulis ſurſum verſum.
ercia regula hec eſt. ſi Pſone de quibꝰ que
r non deſcendant vng ab alteta . ſed colla⸗
teraliter ꝓcedãt a ↄmuni ſtipite:⁊ ſunt in linea
equali:quotto gradu queuis iſtaꝝ diſtat a cõ⸗
muni ſtipite·totto gradu differunt inter ſe. hm
Sof.jmo totto gradu attinent ſibi · ſicut no. H

regula palia verba æ planius. S:e: J. qualiter

Oputentur· v· er go ibi: quotiens in tranſuerſa
libus lineisæc Quarta regula talis eſt.ſi p
ſSne de quibus queritur non deſcendant vna
ab altena:ſed Omuniter ꝓcedant a cõmum ſti⸗
pite æ ſint in ljnea iĩequali:quotto gradu diſtat
remotioe ab ipſo trunco: totto gradu diſtant

inter ſe vt ſempꝑ oputatio fiat ab eo qui magii
remotus eſt ab ipio truneo ad ip̃um truncũ et

Hee due dicte ꝓx· regule locum habent in col⸗
lateralibus tmn.Bᷓ etia plenius explicatur in di⸗
Cto.v· ergo:ibi.Sinaut deſcendat.æc. ¶Quin
ta regula talis eſt quotto graòu diſtat aliqdua

„

ꝓlſnaa cõmuni ſtipite: totto gradu diſtat a q

libet deſcendentium ab eo: hec regula locum

habet vſq; ad lineam equalitatis: vt noin di
cto.vergo · 4“4“4“4““ͦèMJ́ðMZèMUU
Valiter arboꝛ legenda ſit:exquo pᷣmiſſa
plane fuerint pᷣlibata· ad hoc vt planiꝰ
imtelligantur:debet doctoꝛ aperire libeum et
ſcolares ſimiiter: æ debet peimo notare cellu⸗
lam mediam in qua nihil ſcriptum eſt. quam io⸗
achim vocamusa qua æ ad quã Oputatõ tota

Peedit = reducitur: poſtea debet legere line,z
aſcendentem u cellulas ibidem ↄſanguinitatis
nomina eontinentes dicendo quid ſcriptũ eſt
in qualibet cellula.æ notanda puncta ſupioza
rubea: x inferioza nigra - æ numerz eoeuz. = q d
ſignificent· Ooſtea de deſcendenti. deinde de
collaterali dextera: poſtea ð ſmiſtra: poſtremo
de ſingulis deſcendentibꝰ ab auo ab aua· ꝓ⸗
auo peoauia: auo auia: patre æ matre· trunci.
faciat illud idẽ aperte a dilucide:animo: digi⸗
to:lingua:oculo: nominando.æ ↄputando.2
determinando qualiter æ quotto gradu diſtent
inter ſe vel ſibi attineant omnes pſone in arbo
re Oſtitute · alſgnet etiã æ determmet bet

regulas ſupeadictas demũ queſti ões diffiniat
ſubſequentes: ü
. Ve ↄſueuerunt queri circa hanc lectõezʒ
◻ arboeis · Scce in peimis quentur quare
illa cellula in qua eſt ioachim vacua depingat
St eſt illa ratio.qꝛ ꝙ trunco ponitur a quo ce⸗
teri ramuſculi ꝓducuntur · æ ideo etiã truncus
appella. inde eſt ꝙ in illa cellula nõ debent po
ni due pſone ſicut in alijs cellulis fit · cũ em̃ re⸗

ſpectu diuerſoꝝ diuerſa noĩa ſoætiatur · naz qañ

q; vocatur pater.qñqʒ filius:qñq; nepos: qñ
q; anus· ⁊ ſic de ſmgulis.non potuit ei O grue
nomen impom · ſeðò dicit cellula vacua:nomĩa
2 truncus· ad H̊.xxxv·q v· ſeries· ſed ⁊ ioachĩ
dicit · etiã ꝓtheus· ꝓpter dinerſitatẽ ꝛieta
tum que illi attribunt . iuxta illud. Quo tene
am mõ nutantem ꝓthea vultus. Secundo
queritur quare ioachim nõ poteſt here cũ fi⸗
lia abaui ex latere tranſuerſali hm regulam po
ſitam· · e · v. peimaqę vt ibi dicitur · pſona p⸗
ſone addita ꝓꝑ carnis ꝓagatõem gradum adij
cit:ad h̊ Oſueuit dici · querite quos mundi la⸗
boe exagitat.nam illa ratio nõ patet lippis et
tonſoebus. Ooteſt tñ dici hm gof · ꝙ H ideo
tingit.qe gradas canonicus ↄpoſitus eſt· vnð
qꝙᷓuis plures ſmt diſtantie in ꝓſonis · eadem tñ
videtur attinetia inter ioachim ſobolem aba
ui ex parte tranſuerſali.que eſt inter ip̃ᷣm moach

im ⁊ ipſum abauum.conſiderato gradu in quᷣ

ioachiim attinet abauo.ſicut eſt videre ĩ bãcha
Si em̃ plures ſedeamus in vna bãcha · licʒ vnꝰ
altius alus planius in vna tñ bancha ſede⸗
mus· Vel planius dicere potes cũ querit' ð at
ti nentia inferioeis ad ſupioꝛem. non Oputatur
aſcendendo ab inferioei vſqʒ adð ſummũ· vt ſic
poſtea a ſummo fiat deſcẽſus ad inferioꝛes. qe
hm E fieret multiplicatio graduũ. ⁊ aſcendit
vſq; ad collateralem illius de quo querit .vnð
in queſtõe pᷣmiſſa ↄputãdum eſt non vſqʒ ad ab
auum qui eſt in ſummo.ſed vſqʒ ad ꝓauum· et
ſic pueniendum eſt vſqʒ ad collateralẽ qui gra
dum adijcit hm gof · ihi viderur ꝙ B queſtõ
facilis eſt ſim regulas æ ꝙ ſolõ regulas deſtru
at.nam qñ queritur de attinentia inter ioachim
æ filiam abaui ex parte tranſuerſali:iam nõ q̃ri
tur de linea aſcendenti deſcendenti in ꝗᷓ peia

illud queri. S exto querit᷑ vtꝝ in quinto ex
vna parte.= in tercio ex altera· poſſit hodie cõ⸗
trabi. dit vt no.S e · J. vſqʒ· quid ſi aliquis ·
Septimo queritur an hodie omittatur ince
is in quinto gradu· ⁊ certe videt ꝙ non · qe
ꝙ inceſtus ↄmittatur in talibus hoc non pꝛoce
dit ex natura coitus · ſed potius ex cõſtitutione
eccleſie que ꝓhibuit certos gradus · æ oſtituit
in eis coitum eſſe inceſtuoſum.ſicut ⁊ ꝓhibitio
mr̃imonij non ex natura matrimouij ſed ex con
ſtitutõe eccleſie ꝓcedit.xxxv·q.j.cũ igit·ſupꝑ
quo vide quod no . g. e · J. vſqz · v. illud queri · et
8.de eo qui duxit in mĩim · V. ⁊ idem intellexit ·
ean queritur cum ꝓauus ⁊æ ꝓauunculꝰ
peopatruus ſint in eadem linea ⁊ in eode gra
du· qᷓre ioachĩ mag diſtet a ꝓauũculo pꝛopa
truo ꝙᷓ a ꝓauo.dicas ꝙ illi dicunt eſſe in eodẽ
gradu reſpectu abaui qui ſupioe ęſt.n reſpe⸗
tu ioachim vel alioꝝ inferioꝝ NNono que
ritur qᷓtum Ptendatur oſanguinitas in linea a
ſcendenti deſcẽdenti. ⁊ videtur in infinitũ
2 B dicit quidazʒ. Rlij quos ſequitur gof · dicũt
hodie indiſtincte tã in aſcedẽtibus ſeu etiam
in collateralibus gradum quartum ꝓhibitõ ñ
excedit · · e·non debet · miroꝛ tñ qũᷣo ius indil-
loquens corrigat illud quod in ſpecie loquitur
cũ potius videatur ꝙ in h caſu nouũ trahat ad
ſe antiquũ . vt. ff. de legibus· ſed poſterioꝛes
a5 dic vt no. S. e · J. vſqz · V· in aſcẽdẽti ·
notabilia circa eandẽ lectõz ſunt ſci⸗
ẽda = memoꝛie ↄmdãda. æ q̃dẽ · Demmũ nota

bile h ẽ.ꝙ ioachĩi cũ nulla ꝓſona in arboꝛe poſi
ta here p̃t.·¶ Secundũ notabile eſt · ꝙ pſone

poñte in vna parte arboꝛis inter ſe ↄtrahere ñ
pñt · qe ſibi adinuicez attinẽt · 2 B ve⸗ eſt vſqzʒ

ad vltimã lineam equalitatis que p filiũ diun
gitur ioachim · nam ſex vltime cellule ex vna ꝑx

te arboꝛis nõ attinent omnibus ſu pioꝛibus ſiẽ
oculata fide pᷣt videri. ¶ Terciũ notabile eſt ·
ꝙ illi qui ſunt poſiti in v a parte arboeis · pñt
Otrabere cum illis qui ſunt poſiti ex altera pte
arboris. exceptis tribus lineis deſcendentibꝰ
ex illa cellula m qua ↄtinetur pater æ mater· nã
illi inter ſe ↄtrahere nõ pñt · pᷣter abnepotẽ qui
poteſt ↄtrahere cũ illis qui ſunt ĩ linea ſoꝛoꝛis
æ fratris ioachim· ¶ Quartum notabile eſt ·

regula tĩ locum habet · ĩmo de tranſuerſal in⸗
equali in qua non illa ſed quarta æ quinta locuzʒ
habent.ſzm quas planum eſt videre rõneʒ quã

non fuit neceſſe arboæꝛẽ ex vtraqʒ parte depigi
ſuffeciſſet em̃ ꝙ depingeret ex vna pte tin ĩ mo

qu eris · Vel die vt no ˖ S. e · ꝗ. vſq;ʒ ad qnottum
gradum · S. quid ſi aliquis ↄtraxerit Tercõ
tit illa queſtio quã no.e·ꝗ. vſqʒ ad quottũ gra⸗
dum. E · quid ſi hodie · ⁊ ſe · Quarto qu eritur
ſi pſone de quibus ibi queſitum eſt fuerint ſepa
rate ſam ꝙ ibi no· vt de nouo poſſmt ↄtrahe
re· ⁊ videtur ꝙ; non · ar.xxxv·q · vj· ab iſto die ·
Dicas ↄtra.ar.õ.de eo qui duxit in mr̃i· c · · et
c· veniens.ſʒm gof.nec ob · c · ab iſto die · ge lo⸗
quitur qñ ꝗpter impedimẽtum quod fuit ⁊ ad⸗
huc eſt diuoetium celebeat · nos vero h queri⸗
mus de impedim̃to quod fuit · ſed tñ eſſe deſijt
p ↄſtõem.non deber / Quinto querit vtrum
hodie in quinto ſexto vel ſeptimo gradu ſit cõ
ſanguinitas. quod dic vt nota. S· e · J. vſqz · V·

dum vexilli · ſed foete factũ fuit ad decoꝛẽ ſeu
cã venuſtatis· vel vt ſciremꝰ noĩia generis vtri
uſqʒ ſexꝰ· nam ex vna pte arboeis ponũt noĩa

ciũ p femininu. Quintũ notabile eſt. ꝙ adaz
linee ſunt ligate filo ꝓ rlaf Berns nortbie

delcendentiu p un⸗ ſexũ . ex altera deſcẽ⸗

ꝓꝙ ille ſunt linee equalitatis Sextũ notabile
eſt. ꝙ licet ioachim ſicut æ quilibet alius habe
at quatuos auos·duos pẽnos duos mr̃nos.⁊

ſic ſic aſcendas in quolibet gdu duplicabis nu

men ſupioꝝ non tñ omnes ille ꝓpſone h̊; ponũ
tur· nam æ ille que ponumt ſufficinnt ad doctri
nam. 4 Septimũ notabile eſt · ꝙ pſone que di⸗
ſtant equaliter a cõmuni ſtipite· dicunt eſſe in
radu facere gradũ. que aũt inequaliter di⸗
ant a ↄmuni ſtipite · dicunt diſtare gradu: vt

dee
ir

on
up
et
ir
e

opa
ode
ſpe⸗
que
ed à
Bitü
eüt
lam
toſ
di⸗
Ueu⸗

t d

ores
det⸗
ſei
nota
pon
ſone
eren
nſc
iun
ap
8ſie
eſt⸗
pit
1per
nnby
nni
g
rori
t
epig
jin
iln
en
ſoi
ſſee⸗
gane
dbte
abe
18,4
3
onn
de⸗
ein
di⸗
vt

xxxvꝗqvpoꝛro v c. parentele vea no. 6e g

qualiter ↄputent. v.ergo. ¶ ¶ Octauũ notabi⸗

le eſt. ꝙ puncta rubea deſignant gradus cano

nicos: qui tali coloꝛe ⁊ in ſupioei ꝓte depingũ

tur ꝗꝓpter excellentiã · puncta vero mgra deñ⸗
gnant gradus legales· qui tali coloꝛe ⁊ in in⸗

ferioei ꝑte depinguntur · vt ſcias quanta diffe
rentia eſt inter canomicã ↄputatõʒ que tractat

de ſpualibus.æa legalẽ que tractat de tpalibus
ſuꝑ quo vide quoð no·j.qui fi ·ſmt le.ꝗ. quali⸗
ter a quo. NMonũ notabile eſt. ꝙ quo ad le⸗
gales graduꝶ pertinet in aſcendentibus ⁊ de⸗
ſcendentibus gradibus legalibus/locũ habẽt
due peime regule ſupius poſite · In collaterali⸗
bus vero talis eſt regula:quot ſunt pſone col
laterales a ↄmuni ſtipite deſcendentes pꝛeter
ipᷣm ſtipitem. tot ſunt gradus inter extremos
de quoꝝ attinẽtia queritur.de hoc aũt · aſi viſ
ſcire quid ſit linea.⁊ quid ſit graduſ:⁊æ qualiter
Oputentur.vide quod no·Se.ꝗ.qualiter ↄpu⸗
tentur.nam ea que h̊ deficiunt · in eiſoẽ · J. ⁊ ſu
pioꝛi ſumma pleniſſime recolligere poterit di⸗
ligens ſtudioſus.
De aff initate. Rubeica·
Xquo diximus de dſanguinitate· vi
deamus de affinitate · ¶ Quid ſit af
finitas· Quot ſunt genera affinita
is . CQualiter ipſa genera aff imta
tis inſur gant · ¶ Vſcqz ad que gradum in ſngu
Sulis generibus ꝓhibeat .· ¶ Qualiter affini⸗
tatis arboe intelligenda ſit legenoa-
Vd ſit᷑ affinitas : æ quidem ꝓximitas p⸗
ſonaꝝ ex coitu ꝓueniens. omni carens
arentela· Ex coitu ideo dixi · qm̃ tam ꝑ foeæm⸗
carium coĩitum ꝙᷓᷓ ꝓ legitimũ ↄtrahitur affini⸗
tas ⁊ inſurgit.vt.ãᷓ.t.j.c.j.⁊·ij·⁊· c.diſcretõz.
Jꝗ.ſed nec affinitas.⁊.c.ex literis.⁊.c: veniẽs:
· cetue.⁊.xxxv.qnj:nec eam · hm.t· ſed da. ̊
q? aff initas ex nuptijs tm̃ inſurgit: vnde hm B
affintas eſt ↄviunctio ꝓſonaꝝ · diuerſaꝝ ogna
tionum· ꝓ nuptias copulata ſic vt altera ad al⸗
terius cognatõnis finem.i.metam accedat. vt
ff.de gra:non facile:. affines· c. ꝗ. ſciendum·
ad quã legem ſaluandam no.gof·.ꝙ licet ex dã
nato coitu non oeiatur affinitas. oꝛitur tñ pu⸗
blice honeſtatiſ iuſticia:⁊ G̊ ꝓbabiliter dici p̃t
hm gof.Sed certe nõ obſtat alia rõne· qęe illud

ven eſt quo ad hereditates æ tutelau deferen

das.⁊ ne cogatur teſtimoniũ dicere dtra affi⸗
nem· vt · ff de gradð· iuriſcõſultus. de teſtibꝰ.
l·lege iulia Effinitas ergo ciuilis: æ natura
lis.æ legitima.nõ trahitur niſi nuptijs inter
uenientibus.ſed naturalis ⁊ illegitima bene
trahitur ꝓ coitũ foænicariũ:adeo ꝙ; mr̃im impe
dit dirimit. ⁊ facilius etiã p̃t ꝓbari ꝙᷓ; natu⸗

ralis a illegitima ↄſanguinitas ſuꝑ quo við.õ

de dſan · . æ vñ · Vel dic ꝙ affinitas poſt mr̃im
Otracta iniqua eſt.a impropꝛie ſie appellatur·
ar :; g· de eo qui ↄgno · oſan · vx · ſue · tue · ad finẽ
⁊ c.diſeretõz · SZed ꝓ mr̃im ↄtracta equa ẽ ⁊æ ra
tionabilis.æ iuris · ff · de grað· nõ facile · ¶. affi⸗
nes · ? . ſciendũ .· Dicitur aũt peima iniqua ꝓ⸗

pter adulteriũ.qe nec ſme illo ↄtrahitur pꝰ ma

trimoniũ: vnde otracta ſme nuptijs iniqua pᷣt

—

diei ꝓpter fomicatỹꝭ. ſic rõne peccati iniqua
æ irrõnabilis iudica· Dicti ſunt aut affines

quaſi ad fines alterius aſcendẽtes· vel affines
quali ꝗpĩqui.ĩ:e.ſiip eo:ĩmo dicti ſunt affines
ex eo ꝙ due ognatões que inter ſe diuerſe ſunt

p nuptias ſubaudi vel ꝓ coitum copulant.· et

altera ad alterius ognatõis finẽ accedit. ff.· 8
Vot ſunt genera affinitaris:.tria.h̊ vnuz
itm̃ hodie habet ꝓhibitõz. vñ in ocilio
enerali. Cum ꝓhbibitões de diugio in ſecũ
do a tercio affinitatis genere minime bendo
⁊ de ſobole ſuſcepta in ſecundis nuptijs. gna
tioni viri nõ copulanda peioeis.· difficultatẽ fre
quenter inducãt.a aliqñ ꝓiculum piant anima⸗

rum: a cũ ceſſante ꝓhibitõe ceſſet effectus cõ⸗

ſtitutões ſuꝑ h̊ editas:ſacri appeabatõne cõci⸗
lij reuocantes:pnti oſtitutiõe decernimꝰ vt ſic
Otrahentes decetero libere copulentur:

quidẽ ꝓ carnis copulã vnde regula.
Plona generata ex ↄſangumitate pſone.ſocia⸗
a p carnis copulã:mutat gradũ s non genus
attinentie · vt. S· de ↄſang. . qualiter ↄputen·
alia aũt regula dicitperſona ſociata pſone per
carnis copulam mutat genus attinentie ˖ ſz nõ
tat gradum. vnde Vſus · W
P Mutat nupta genus: ſed generata gradus·
bi gra- Sgo æ ſoeoe mea attinemus nobis in
peimo gradu generis affimitatis.petruſ ↄgno
ſci t oꝛ-ozem meã carnaliter.⁊æ ſic ꝑſona petri ſo
ciatur pſone ſoeoeis mee ꝓ carnis copulam. B
8 carnis copula mutat genus attinentie.quia
alio genere attinz mihi ſoeoe mea ſcz genere o⸗
ſanguĩtatiſ.alio petrꝰ ſcʒ genere affinitatis.ſʒ
non mutat gradum.qe in eo gradu ↄſanguini⸗
tatis in quo ego ſum loaoꝛi mee ſcz in peimo in
eodem gradu aff initatis ſum petro ſcz in pei⸗
mo.æ quod dixi de ſoꝛoee mea idem intelligas
de qualibet ↄſanguinea mea in quocũqʒ gradu
qꝛ omes mariti ↄſanguinean meaꝝ ſunt mihi
affines in peimo genere.⁊ in illis gradibꝰ affi
nitatis in quibus gradibus ↄſanguinitatis vx
oees eoꝝ attinent mihi.q ſiqua eſt mihi in ſe⸗
cundo gradu ↄſanguinitatis iuncta maritꝰ ip⸗

ſius eſt mihi in peimo genere affinitatis:⁊ ſecã

do gradu. ⁊ ſiqua eſt mihi in tercio gradu con⸗

ſanguinitatis.maritus eſt mihi in tercõ gradu
⁊ peimo genere aff initatiſ:æ ſic ð ſm gulis gra

dibus: qm gradus ↄputãtur inter affines re⸗
ſpectu conſanguinitatis tm̃.vt ·xxxv·q· v. poe
ro.æ vide quod no.õ.de eo qui cog:ↄſan· vxo·
ſue·ꝗ.vl. .in fine nota · ⁊ quod dictum eſt de
maritis cõſanguinean meaꝝ · idem intelligas
pomnia de vxoeibus ↄſanguineoꝛx meoꝝ · qe
ſunt mihbi omnes affines in peimo genere affini
tatis. æ in illis gradibus in quibus mariti eaꝛx
conſanguinei ſunt mihi.æ ego ſimiliter ſum eis
affinis in eodem genere.æ= in eiſdem gradibus
Item omnes ↄſanguinei vxoeis mee ſunt mi
Hi affines ĩ peĩio genere affinitatis: æ in diuer⸗

ſis gradibus hm diuerſos gradus ↄſangu mi-

tatis· ⁊ ſiłr om̃es oſangumei mei ſunt affines
vxoꝛ mee ⁊ in diuerſis Sdibus. ſed oſanguinei

Valiter ipſa genera affmitatis inſurgůt

mei nõ ſunt affines oſanguineis vxoeis mee /13

p filiꝰ bere pnt cũ mfe æ filia ·æ duo ogti

cũ duabꝰ cogtis.æ auũculꝰ ⁊ nepos cũ dnabꝰ
ſoꝛoꝛibꝰ· ve q̊ oĩa ꝓbant· j. e · c · · ⁊· c· qdð ſup
Pil.⁊.·xxxv.q· v.ſane·ex qꝰ pleꝝ qʒ młte attinẽ
tie oeiun. In tale exeplũ dſueuit poni·due mu
lieres ducebãt duoſpueros qꝗᷓ erãt filij mulieꝝ
2z filij æ fres filioꝝ ſuonz. a filij æ fres marito
rũ ſuoꝝ ·æ vterqʒ patruulſ æ nepos alteriꝰ.qð
Otingit ſi m æ filiꝰ piſieñ· ꝗhãt cu mre ⁊ filio
bonon · duo em pueri ex his duobꝰ ↄiugijs ſu⸗
ſcepti ̊ exeplũ ĩfallibiliter ven reddut ·
Secũdũ aũt genꝰ ꝓ eandẽ regulã inueni · põe
ꝙ· p. maritꝰ ſoꝛoẽ mee q̃ ẽ mihi ĩ peĩo genẽ affi
tatis. æ peio Sdu ·moꝛtua ſoꝛoꝛe mea Hit cuz
berta.G̊ berta quõdaʒ· p· ſoꝛoeio meo ꝓ carnis
copulã ſociata mutat genꝰ. qe cũ p · attineret
mihi peĩo genẽ affitatis · B attinz mihi ſecũdo
genẽ. ſz ñ mutat Sdũ · qe attinet mihi peio Sdu
ſecũdi generis affĩ tatis · ſiẽ· p. attine bat michi
pꝛęiĩo Sdu peimi generis.· Vñ moetuo. p· inter
me bertã mỹẽm oſiſtere ñ pt · ſi ſerue him genꝰ
B; hĩ ſzm genꝰ ex vna pte tĩ.qm ꝓ mrim ↄ
ſanguineoꝝx vniꝰ tĩ ꝗᷣcta ẽ affital⸗ Noc aũt
ſzm genv aliqñ bi ex vtroqʒ latere · vt ĩ h exꝰ
p.æ maria ſunt fres.ego accipio:m.ĩ vxorẽ·
ſic petrꝰ ẽ mihi ĩ peĩo genẽ affis · p· accipit ber
tã i vxoꝛe. illa em ẽ mihi affis i: io. genere *
Son.a B genꝰ ctu ẽ ex vtroqʒ latere· qe vter
qʒ ↄſangneoꝝ ꝗxit · ſ.p.⁊. m.⁊ idẽ ẽ ꝓꝑ oĩa ĩter
vxoeẽ meã maritum ſozoꝛis mee . [dem inter
maritos ſoꝛoꝝ duaz vel duanz ↄſanguineaz;
inter vxozes duoꝝ ↄſanguineoz.. .
Terciũ vo genꝰ affi tatis ↄgnoſci pꝑ eandẽ
regulã.põe em duo ↄſangnei attinẽt ſibi m· iꝰ
Sdu ↄſangnitatis.põe ꝙ accipiũt vxoees ber.
⁊æ mariã· iſte due młres attinẽt ſibi ĩ · ijꝰ· gener
affi tatiſ·⁊. ijꝰ· gdu · eũ mariti attineãt ſibi ſecũ
do Sdu ↄſangnitatis · vt pz ex ſupioeibꝰ.Eige
inter ip̃os diuoetiũ celebeatũ.deiñ martinꝰ ac
cipit vnã eaꝝx in vxoeem ſcz bertãiam iſte mar⸗
tinus attinet marie in tercõ genere quare mo
tua berta ñ poterit bhere cum ipᷣa maria qᷓ ſibi
attinet in tercio genere ſecũdo gradu affini⸗
tatis ſi H̊ genus ſeruet 69 Deimu genus dic
qæ P peima carnis copulã ſiue mediate vna pſo
na dtrabhitur. Secudum · qe p ſecundã carniſ
copulã ſiue mediãtibus duabus pſonis òhit
Terciũ: qe pꝑ terciã carnis copulam ſiue tri⸗
bus pſonis mediãtibus naſcitur.
VSqʒ ad quẽ gradũ in ſmgulis generibꝰ ꝓ
hibeat · t quids peimũ genus vſqʒ ad ſe
ptimũ gradũ olim ꝓhibebatur ſicut ip̃a ↄſan⸗
guinitas· vt ꝓbat expᷣſſe.xxxv · q·nj · de affini⸗
tate:c c.nullũ: a. c.equaliter. 4 Secundũ vo
genus ꝓhibitõz habebat vſqz ad quartũů Sdũ
ita ꝙ nõ licebat here cũ affine ſecũdi gener
in quarto gradu· ſʒ ↄtractũ nõ ſepabat · tñ in
ſecudo a tercio gradu ↄtractũ ſępabit᷑ · xxxv ·
qnj· de ꝓpinquis. ⁊.c· G quoqʒ · Genus autẽ
terciũ qð qñʒ ex vno latere timm.æ ex vtroqʒ ali
qñ ↄtrahit · vt · S.· ꝓx · ſub · J. ſecũdu · v. HB autẽ·
ꝓhibitõz habebat vſqʒ ad ſecundũ gradũu · ſiẽ
legit expᷣſſe · xxxv·q/m:poero. ⁊ ſic accepit · t·

. male dicebat;
peimũ genus v

a maioeibus ſuis licet quidã doctoees dixert
terciũ genꝰ? affinicatis nõ eſſe puertetes lram

ipſiꝰ decre.æ affimtatis arboeẽ deſtruentes⸗ B
dicit ꝓpter ala· qui ſeripſit terciuʒ genus nuſꝙ;
ꝓhiberi ·æ illud.c. poero: legebat ð peimo ge⸗
nere affinitatis? Ite ſecundũ genus ex vna p⸗
te tiñ otractũ dicebat nuſꝙ; lege ꝓhibitũ. n

genere ex N pte oppoſito· ⁊ ſme dubio
4

la:c. de ꝓpinquis. G̊ quoqʒ · legebat de ſecundo

Sʒ hodie ñ hz ꝓhibitiõez niſi
3 ad quartuᷣ gradũ incluſine ·
ſicut æ ↄſangumitas · vt no· S. ¶. quot ſunt gene

ra· æ. e.· . H.· j· vñ que h̊ ſcripſi de ſecũdo ter

cio genere.ꝓlus eſt ad inſtructõzʒ ꝙ;ᷓ vtilitatem
denariov eſt tñ fame vtilitas.qe turpe eſt pa
tricio nobili ob cãs poæanti ignoꝛare ius cir
ca quod vᷣſat. ſeruiꝰ em ſulpicius qui ꝓcerto

poſt marchũ tulliũ peimũ locũ in oꝛãdiſ cauſis

obtinuit · qe rñũſum quinti mucij ab eodẽ aſalti
nõ intellexit. ab eo vt dictũ eſt obiurgatꝰ? fuit
vt · ff · de oꝛig. iur. l· ij.· . ſeruiꝰ aũt ſulpiciꝰ. Il

lud aũt in ſuma nõ eſt pᷣtermittendũ · ꝓ quotto

Sdu oſan guĩitatiſ diſtat ↄſanguineꝰ meꝰ ab vx

oee mea totto Sen aff mitatiſ diſtat a mevt· S

dixi · Vñ cũ de affitate aliqᷓ pſonan qri. ⁊ in
quo gdu ſmt recurrẽdũ eſt ad pſonã illa q̃ me⸗

diãte illa affitas òcta fuit. æ qredũ eſt quotto
Sdu oſanguitatis diſtat ab illa pſona de qua
nũc agi.ſm ea qᷓ no·õ · de dſan · I. vſqz ad quot

tũ.v. Oputatõ·quotto g gdu diſtare inuenit⸗

in ↄſanguĩtate· cotto diſtat in affitate · ſine ſit
j · genꝰ ſine · ij. ſiue · iij · ad H· ff· de Sdi. juriſcon
ſultꝰ. . vntes Cũ g peimũ genꝰ tm̃·⁊ vſqʒ
ad quartũ Sdũ tm̃ · ꝓhibeat · Ptz ꝙ ſi due ſmt

abneptes in linea trauerſalĩ q̃ vocan' filie filio

rũ fratrũ patrueliũ.æ alterã duxero ĩ vxoæe ea
moetua ſupꝑſtite hẽe ñ potero:qꝛ ẽ mihi in q̃rto

Sdu pmi genejr affitatiſ diũcta · ſiʒ filia filie ſup

ſtitis ducẽ potero·qe e mihiĩ quĩto gdu copu

lata: ⁊ ſic excedit ꝓhibitã pntelaꝗ Sz nuqd li

nea recte deſcẽdes. Phita mtelbr in infinitũ in
peĩo genẽ affinitatis ſiẽ dixi ĩ ðſanguĩtate · S.ð
ↄſan/Gꝗ.vſqʒ ad quottũ.a credo ꝙ ſie· ar ĩ his qͥ

no 6· de eo qᷓ og oſan · v · . J. vl · V· in fine nota ·

c. ar: ĩſti · ð nup· J. affitatis. Itẽ no· ſi aliqs eſt
tibi aff inis pꝑ appoſitõz tibi factã · ⁊ generat fi
liũ ð ↄſanguinea tua.filiꝰ ille generatꝰ eſt tibi
ↄſangneꝰ nõ affis. ſi So generat filiũ de er̃nea
ñ ↄſangnea filiꝰ ille tibi mipł attinebit ꝑ appe
ſitõzʒ tibi factã.iõ dixi ſi aliq̃s ẽ tibi affis p tui

appoſitõz.i. ꝙ tu appoſitꝰ ſis ↄſanguitati eiꝰ.

ſi generat filiũ · ille e tibi affis ſiẽ pes ſaꝰ e · ge
nere . b alio Sdu· Ite no·ꝙ lz moeiat oſang⸗

uineꝰ ꝗq? mediãte bhi affitas · pſona qᷓ ſupuiut

remanʒ affis.vt ·xxxv·qx · frnitatiſ.HG̊ ò ↄſan.

⁊ af.cũ his q no · in ſe. .dicta ſufficiãt · De pu·
do ho · in · ſobole ſuſcepta ex ſecũ · nup · ð q̃ fit
mtio ĩ ocilio generali.ñ dz · dic vt no · S· ð mri.

Va⸗) ꝗ. ꝗliter ĩpediat· v: honeſtas.⁊ ſe ·
liter arboe affitatis ĩtelli geda ſit ⁊ lege⸗
da. B vdẽdůu occurrit ¶ Quot ⁊ q ſũt regke p
qᷓ; affitatis Sdꝰ genera dinoſcut Qualit

ipa arboæ exponda e legeda. qoſſeuert qjri
cca hãc lcõz ·⁊ q cca hãc materiã ſpẽałr ſũt no:

Quot que ſunt regule per quas aff initatis
gradus ⁊ genera dmoſcuntur· æ quidem quatu
oꝛ ſunt· 4 Deima hec eſt.perſona de qua que⸗
ritur contrahente matrimoniũ ac ↄſummante
oꝛitur pemum genus æ gradus affimtatis iu
gradus conſangninitatis inter virum ↄſang
uineos vxoꝛĩs. ⁊ inter vxoꝛeẽ ⁊ conſanguineos
viri. compeobatur hec regula:ĩ·.e· quod ſuper
his. ¶¶ Secunda regula hec eſtquotto gradu
conſanguimtatis diſtat quis a ↄſanguineo ſuo
vel a conſanguinea ſua · totto gradu diſtat ab
eius vxoeꝛe vel marito ipſius · vt · xxxv · q · nj · de
peopinquis· ⁊. c.equaliter · Tercia regula
ec eſt· perſona addita perſone per carnis co⸗
pulam mutat genus ⁊ non gradum · vt· xxxv·
qnj ·. ꝗ. hac autoꝛitate· ⁊· c. ſequenti · ¶ Quarta
regula eſt. perſona addita perſone per carnis
peopagationem mutat gradum non genus:
xxxv.q v.poero.has regulas plenius expoſui
Se: . qualiter ipſa genera.
Qualiter ipſa arboe exponenda eſt ⁊ legen⸗
da · Rt quidem in medio arboꝛis ponitur quedã
linea quatuoe continens cellulas. In peima
ex ſuperioꝛi linea ſic debet ſeribi 1. eimꝰ gra
dus. ¶ In ſecunda ſic · ¶ Secudus gradꝰ In
tercia ſic. ¶ Tercius gradus · ſ In quarta ſic.
Quartus gradus.¶ Donitur autem hec li⸗
nea in medio. ſcilicet inter fratrem ſoꝛoeem;
æ hoc ideo.vt detur intelligi ꝙ a conſanguini⸗
tate oꝛtum habet affinitas · ⁊ ꝙ ex vtroqʒ ſexu
ſcʒ virili ⁊ femineo.hinc ⁊ inde affimtas tra⸗
hatur: æ ꝙ gradus affinitatis contrabant hm
gradus conſan guinitatis · ſicut no · S· e · . qua
liter ipſa genera.a inferius explanatur. ¶ S3
æ ab vno latere pꝛoxime ſupeadicte linee poni
tur alia linea alias quatuoe cellulas continens
In peima ſuperioẽi cellula ſic debet ſcribi.
Erater. In ſecunda ſic Eratris filius.
In tercia ſie ¶ Eratris nepos· In quarta
ic Eratris peonepos · Sx altero vero la⸗
tere ponit alia linea que ſimiliter quatuoe cel⸗
lulas continet. ¶ In peima æ ſuperioei cellula
ſic debet ſcribi · ¶ Soꝛoꝛ .¶ In ſecũda ſic So
roꝛis filia · ¶ In tercia ſic· ¶ Soꝛoeis neptis ·
in quarta ſic· ¶ Soeoeĩs pꝛoneptis· ꝗ¶ Fra⸗
tre ĩigitur vxozem ducente contrahitur peimũ
genus affimtatis.⁊ peimus gradus inter vxo⸗
rem fratris a ſoꝛozem eiuſdem · detur ſoꝛoꝛi fi
lia oꝛitur ſecundus gradus · addatur filie ſoꝛo
ris filia:ecce tercius gradus: naſcatur filie ſo⸗
roꝛis filia.ecce quartus gradus · Idem eſt ⁊ in
filijs. Ex vno autem latere arboeis ponuntur
conſanguinei feminei ſexus· ex altero virilis.
lItem filio fratris matrimoniũ contrahente⸗
oeitur iuter eius vxoꝛem a ſoꝛozem fratris cũ
ſuis poſteris peimum genus affinitatis · tał
grad us in equali conſanguinitatis gradu mue
nitur maritus cum illis perſoms · idem omni
no ſi nepos fratris vxoꝛem duxerit·. ⁊ idem in
peonepote· Hoeum autem vxoæees continentur
in linea ula que eſt iuxta fratrez: que linea qua
tuoꝛ habet cellulas. ¶ In peima ſic debet ſcribi

Vxoꝛ fratris olim relicta:¶ In ſecnnda ſie ·
Vxoe filij fratris ·¶ In tercia ſic · ¶ Vxoꝛ ne
potis fratris · ¶ In quarta ſie · ¶ Vxoe peone⸗
potis fratris · ¶¶ Hec mireris ſi in variatõibꝰ
graduum non dicam mutari genus affinitatis
ſed gradus tantum quia genus nõ mutatur ꝓ

carms peopagationem · vt apparet in regula

poſia.S.e.ſub· . quot. v· quarta · ¶ Sodem
modo ex altero latere arboꝛem explanabis · nã
ſoꝛoee matrimonium cõtrahente oeitur peimũ
genus affinitatis inter dirum ſoꝛoeis ⁊ fratrez
eiuſdem cum ſuis poſteris.· ¶ SZimiliter ſoꝛo⸗
ris filia contrahente oꝛitur peimum genus af⸗
finitatis inter virum ipſius a fratrem ſoꝛoeis
cum deſcendentibus ſuis · ¶ TIdem in ſoꝛoꝛis

nepte.Idem in ſoꝛoꝛis pꝛonepte.affinitatis

genere hon mutato in variatione oſan guinita⸗
tis · ſed gradibus variatis ſicut variantur gra⸗
dus conlanguinitatis cum illa perſona qua me
diante affimtas eſt concracta · D Viros vero
iſtarum continet illa linea que eſt iuxta ſoꝛoeez
⁊z habet quatuo cellulas ¶ In peima ſic ſcribi
debet ?· ſ Vir ſoꝛoꝛis olim relictus. ¶ In ſecun
da ſic.¶ Vir filie ſoꝛoẽ. ¶¶ In tercia ſic¶ Vir
neptis ſoꝛoeis· ¶ In quarta ſic· ¶ Vir peonep⸗
tis ooai J Zunt ⁊ due auricule ſiue cellule
ex vtroqʒ latere arboeis poſite/ In vna ſic ſcri
bi debet · eline relicte fratris· ¶ In alte
ra ſic.¶¶ Relicta relicti ſoꝛoeis:· FHlee autem
due cellule ſole ſunt. ⁊æ lineas non habent·⁊ po
nuntur cauſa venuſtatis ſeu decoꝛis vel oena⸗
tus · qd dic vt · . no · ſub · J. ⁊ q̃ circa· de his g⸗
dibus diuerſis generibus plenus ⁊ aperti⸗
us no. S· e . ꝗ. qualiter ipſa genera ·
1 t que conſueuerunt queri circa hanc lecti
nem. Pꝛima queſtio/quid ſi hodie inuenia
tur aliquod matrimoniũ contractum inter ali⸗
qaos attinentes ſibi in ſecũdo genere ⁊ peimo
gradu affinitatis· qui tamen contraxerãt ante
illam conſtitutionrm.non debet· nunquid ſepa
rabũtur. ⁊ videtur ꝙ ſic. nam de hoc matrimo
nio iudicãdum eſt hm illa iura que obtinebãt
tempoee matrimonij cõtracti · vt in aut · vt cũ
de ap. cogno. J.j.coll.vnj ſm gof · de hoc die
ſicut no· in ſimili queſtõe · S.e·ſub rubeicella ð
conſanguinitate· . vſq; ad quottum gradum·
v · quid ſi hodie · ¶ Secunda queſtio · quid ſi ta
les de quibus ſupra peoxime queſitum eſt ſe⸗
parati · volunt de nouo inter ſe matrimonialit
conſentire.dic vt no in ſimili queſtõe · · e · ſub
rubeicella· de conſanguinitate · ꝗJ. qualiter ar⸗
boe ſub .· J. que conſueueĩr̃t · V. quarto. Ter⸗
cia queſtio.cum ex ſecundo genere affinitatis
olim inſurgerent duo impedimenta · ſcz affini⸗
tas · ⁊ publice honeſtatis iuſticia · xxxv· q· nj ·
poero.queritur vtrum impedimento affimta⸗
tis ſublato per conſtitutionem · non debet. vi⸗
deatur ſublatum ⁊ aliud. quia ſi non mutatur
quare ſtare peohibetur · C. de teſta· ſanctimꝰ ·
dicas ꝙ ſie · vnde in conſtitutione dicitur. vt
ſic contrahentes ſcilicet in ſecũdo vel tercõ ge
nere. decetero libere copulentur · ⁊ ideo patet

— — aaN —

„

1 — —— *

— — — — — —

— —

ꝙ hodie vxoees duoꝝ fratrum vel duoꝝ cõ⸗
ſanguineoꝛum non ſũt affines· quare ipſarum

maritis moetuis poteſt aliquis vtramqʒ duce⸗
re ſucceſſiue:nõ obſ·xxxv.q.iij·poꝛro:cui eſt
derogatum.Iteʒ reuocata eſt peohibitio de ſo
bole ſuſcepta ex ſecũdis nuptijs· ut no. ̊· e · ꝗ.
quot ſunt genera:quotiens enim viciũ ex vna
radice naſcitur conſequens eſt vt vna lege tol⸗
latur.C·de nup.ſi libertam.in fi. ad idem fa⸗
cit · C. ð duo re.de.l · finali · in fi · et. S̊. de ↄſti.
tranſlato: Quarta queſtio eſt VYtrum voodie
ſola pu·h iuſticia que oꝛitur ex ſponſalibus
de futuro vel de peeſenti non conſumatis locũ
habeat · vel alie que per illam conſtitutõnem
non debet. nõ inueniuntur ſublate · de hoc die
vt no.S.de ſpon:ꝗ.quis ſit effectus· v· ſed nũ⸗
quiò h̊̊ iuſticia:et peecedentibus- SrUG
7 St que circa hanc materiaz ſpecialiter ſun
iotanda- . Deimũ notabile eſt qualiter affini
tatis genera ↄtrahantur.et quidem de hoc ſa
tis aperte noratum eſt.õ.e· . qualiter ip̃a ge⸗
nera· hoc camen ſciendum ꝙ ad botandunm unt
Senus affimtatis poni in quibuſdam celluhs
olim relictus.olim relicta.quaſi diceret · in ar⸗
boee antiqua ponebantur hec verba relictus
relicta·quibus cõtrahentibus oꝛiebatur ſecũ⸗
dum genus affimtatis quod hodie locum nõ
habet · et ideo ille due cellule ponũt' ad deco⸗
rem · vt no · S· e. ſab · . qualiter ipſa · v· hee au
tem · vel foete locum habet quo ad ↄputarõeʒ
nam er hodie contrahitur ſecundum et terciuz
genus affinitatis ·ſed ꝓhibitio eſt ſublata· j
enon debet . ſijm Goff. /Eratre igitur cõtra
bente oeitur peimum genus affimtatis inter
eius dxoeem et ſoeoeem eiuſdeʒ fratris cũ ſua
poſteritate· Eratre vero moeiente et vxoꝛe fra
tris olim relicta cum alio contrahente. oꝛn ſe

cundum genus affinitatis. inter ſecundum vi,

ruʒ et vxoꝛem cũ poſteris ſuis. Moetua vxo⸗
re et relicto illius cum alia contrahente oeit
inter illam et ſoꝛoꝛem cum ſua peole teecium
enug affinicatis:et hoc deſignat auricula it
ſ elicten relicte fratris· Idem dicas in alio
latere arboeis. Nam ſoꝛoee ↄtrahẽte oꝛit pei⸗
mum genus affinitatis mter virum ſoꝛoeis et
fratrem cum ſua poſtentate.Moetua ſoꝛoee et
relicto ipſius cum alia contrahente.oeꝛicur in⸗
ter illam et fratrem cũ ſius deſcendẽ ibus ſa
cundum genus · Moetuo vero relicto ſoꝛoeis
relicta ipſius cuz alio contrahente. oꝛitur in⸗
ter illum et fratrem cum ſua peole tercium ge⸗
nus et B ſignificat illa auricula in qua ſcribit
relicta relicti ſoꝛoꝛis. Secundum notabi⸗

le eſt ꝓ ſuper cellula illa in qua ſcribit vxo?z

fratris olim relicta:· ꝓtenditur filum ſupea in
quo ſcriptum eſt p⸗eimum genus affinitatis
et reflectitur ad cellulam illam in qua ſcribitꝰ
ſoaoe:et ab illa cellula ſoꝛoꝛ ꝓducitur filuzʒ cũ
eiſdem verbis et reducitur ad eandem cellulaʒ
in qua ſcriptum eſt vxoe fratris· ut denotetur
ꝙ iſti inter ſe ſunt affines. St eodem modo ſu⸗
Per- cellula illa frater.erigitur aliud filum ha

ens eadem verba ſcilicet pꝛimum genus affi⸗

2.

nitatis· et retoequetur ad illam cellulam· vir

ſoꝛoꝛis.Itẽ ab illa cellula vir ſoꝛoꝛis: ſumitur
filuʒ cũ verbis eiſdem.et reuoluitur ad illam
cellulam frater:ad oſtendendũ ꝙ inter ſe ſunt
affines 1, Terciuz notabile eſt ꝙ affimtas eſt
ꝓximitas pſonarum ex carnali ↄmixtione peo⸗
ueniens omni carens pꝓntela:quod dic vt no·
ꝗ·e.ti · J. quid ſit affimtas / Quartum norabi
le eſt. ꝙ affinitas non oeitur ex nuptijs inter⸗
dictis.ff.de gradi.non facile· J. ſciendũ· quod
dic vt no · S. e · ꝗI. quid ſit affinitas · et ſic quatu⸗
oe regulis.et quatuoe queſtionibus:et quatu
oe notabilibus.expoſita eſt arboe iſta:cetera q̃
hic deficiũt:s· in ſumaeti·plenius eluceſcũt·

De frigidis et maleficiatis et impotene
tia coeundi- Rubeic—

Fplex eſt genus hominũ. aliudò
alidiſſimum. aluid vero frigidiſ
ſimum naturaliter.al nud tpatum
eEet qm p calozem aliqñ impedime
tum naſcitur quo matrimonia ꝓhibentur loꝛ⸗
vt in illo qui p nimio caloꝛe dgnoſcit matrẽ et
filiam.vdel duas ſoꝛoeꝛes:vel duas cognatas:
de quibus plene diximus· S·de eo qui cogno:
Oſan. vx · ſue· dicamus de impedimento qð ex

frigiditate ꝓuenit: et qm̃ malefi ciatus huic

equipaturapponamꝰ Rubeicam de frigidis
æ maleficiatis: Vel ſic: inter alia in ped mẽta
mr̃imo· de quubus tractare incepimus. frigidi
tas et maleficium inuen'untur dicamus ergo
de ipſis: Vel ſic. Qm̃ ĩ matrimonio tria bona
notari conſaeuerunt.ſcilicet fides: peoles· et
ſacramentum.vt no.S:de matrimo.G.et quar̃
et quia pꝛima huo non cadant in matrimo: con
tracto ab illo qui non poteſt reddere debitum
Videamus de frigidis et maleficiatis qui non
habent potentiam coeundi · et quia nedum iſti

ſed alij impotentes ſunt · Dcamus generaliter

de impotentia coeundi:quia matrimonium nõ
tam ex conſtitutione canomca qᷓ; naturalit' im
peditur· enucleantes: Quid ſit impotẽtia co
eun ai Quot eius ſpecies · NQue impotentia
coeundi impedit matrimonium: que non·
Qualiter et quando diuoecium ob hãc cãm

fieri debet·

Vid ſit impotentia coeundi · etquidem vi⸗
0 cium ſeu defectus naturalis ſeu acciden
talis quo quis imp ditur alteri carnalicer con
miſceri vt ĩ inferioꝛibus apparebit ·

Vor eius ſpecies · due . nam vt apparet in
deſeriptione:lia naturalis.alia acciden
dentalis . Sed naturalis aliquando cõtingit
pter defectum etatis · tam in homine qᷓ in fe⸗
mina: ⁊ ſic eſt communis vtri qʒ i tan
apter frigidiratem mmiam · et ̊ eſt maſculina
qnia tantum in homme locum habet. Fliqn
ꝓpter nimiam artacõneʒ · et hec feminea appel
Krur. ſSectdencalfutn autem alia violenta
alia occulta. .. äl

à

IJnium. que non- Haturaliu impotentia

MNRd impotentia coeüdi impedit matrimo⸗

communis v triqʒ ſexui tempoꝛalis eſt: nam ad

—.—

—

quentibus

nio . J. et quare ·

ueniente pubertate expirat: ergo ꝙᷓdiu durat
tantum impedit matrimonium contrabendum
vt.xxx·q:ijic· vmco·infra eodem quod ſedẽ ·
vnde dicitur ꝙ omne delictum cadit in impu⸗
berum peeterꝙᷓ delictum carnis· quare maſcu
lus minoæ· xiiij· an. de adulterio accuſari nõ po
teſt. · de delic · pue. c · · ff · de adulterijs · ſi mi⸗
noꝛ · xxv:annoꝛum et beeuiter de hac impotẽ
tia et matrimonio talium dic vt plene no · 6· de
deſpon · impuber · ¶ aſculma vero naturabk
impotentia ſcilicz fri giditas in homine perpe
cua eſt æ impedit matrimoniũ contrahendũ · et
dirimit iam coneractum · vt · xxxiij· q · j · ej· et
ij · et infra · eodem · c ·t· et ſeeundo· et · c⸗ lauda⸗
bilem. St talem frigidum appello caſtratũ· vt

.

infra. Sſiculo.accidentalis autem Nec dicit ĩ

Poc caſa matrimonium contractum diſſolui · h
a pꝛincipio nullum fuiſſe vt ĩ autent · de nup ·
q.ſi vero · colł.iij · Feminea autem· ið eſt ar
tatio in muliere vel aliud inſtrumenti impedi⸗
mentum a natura contractum · vt infra eodem
ex literis · aliquando impedit et dirimit · aliqñ
non · di · enim vtrum poſſit ei ſubueniri ope me
dicoeum ſme graui peri culo coꝛpoꝛali· tunc

non impedit nec dirimit . als ſi nullo modo iu⸗

uari poteſt. vel poteſt ſed tamen graue piculũ

imminet tunc et impedit et diremit · ]. e· frater

nitatis · J. per H autez· et · J. j · V · nos tamen · ge

non poteſt eſſe vxoe que apta non eſt ad viriles

amplexus: vel quia mſtrumentum naturale im

peditum eſt · aut quia deeſt competens. qꝛ foe⸗
te vix mingere poteſt · vnde perinde elt ac ſi
non haberet · · e · ex literis · et · e fraternitatis:
zHxe· · ar gu. ff · ꝙg cuiuſq; vniuerſitatis · l· j· ad

.

fl.et qui ſatiſda·cog· quotiens · et de autoꝛita⸗

te tu. nulla differentiaet· õ· de tranſ la epiſco

pi · inter coꝛpoꝛalia · . ſed neqʒ . vnde dicit lex

ꝙ mulier que ita arta eſt vt mulier fieri nõ poſ
ſit non eſt ſana.immo in redibitione eſt ·. ſic er

illa que nullo modo purgatur et que bis ĩ mẽ
ſe purgatur·quare patet ꝙ ſemel in menſe pur
gari debet · Sin autem ſanari poſſet· peride ha
betur ac ſi nuncq;ᷓ moꝛboſa fuiſſet · vt . ff · de red⸗
bit · act. queritur. ꝗ. mulierem· et duabus · l . ſe
Quid ſi ita lata ſit ꝙ non poſſit
Ognoſci · vt de facto fuit apud graſſam· Item
quid ſi vicio vulue aboetiuos pariat · Itez quid
ſi naturaliter ſterilis ſit· vel ałs vicioſa coepoẽ
vel ſi vicio veſice collectum humoꝛem continẽ

non poteſt .· ſed in lecto mingit · vel inter co⸗

xas quando debz debitum reddere non turbe
ris: nam ſimilia et turpioea audiuntur · nec ſũt
talia ab animarum medicis ignoeanda · et vide
H impediant et dirimant · eum duo bona ma⸗
trimonij deficiant · et cauſe peincipales ⁊ fina⸗
les ꝗpter quas matrimonium contrahitur . ſci⸗

licet fides et euitatio foꝛni cationis · et ſuſce⸗

ptio peolis · de i⸗ dixi ſupꝛa · de matrimo

les ſunc in redibitione peeterꝙ illa que natura

7

tquare ˖ Heecipuum enim munus femi⸗
narum eſt concipere et conceptum tueri· æ ta⸗

liter ſtenlis eſt · vt · ff. de redibit · act'.queric ⸗
Px · j· X. G. . 2· ij · dicas ꝙp qualitercumqʒ impo
tens ſit ad carnale debitum reddendum· matri
monium impeditur quia decre non diſ. vt · ee.
ſedem · Zecus ſi Ognoſcibilis ſit quoquomo
do.qꝙ;uis concipere non poſſit · vel in lecto mi⸗
gat.vel moetuum pariat · quia hoc edictum ꝓ⸗
Hibitoeium eſt · vt · S de ſponſalibus· cum apð.
mſi foete dominus papa contrarium reſponde
ret? NHec autem ommia intelligas quando in⸗
ter potente contractum eſt matrimoniũ igno⸗
ranter· Nam ſi ambo ſciunt impotentiam et vo
lunt ſimul contrabhere · vel poſt contractum ſi⸗
mul remanere hoc quidem poterunt· non tam̃
eredas ꝙ ſit matrimonium · ſed eſt decretum eꝙ
qui talem Habere non poteſt vt vxoꝛem ˖ ſaltez
Pabeat vt ſoꝛoꝛem. equa lance mulier habebit
maritum vt fratrem ˖ vt · j. e. laudabilem. H.:
j· V. ꝙ ſi ambo· Idem videtur ſi ſolus potens
ſciuit. ar · · de diug. lepeo · peopoſuit · et· e · vl
ti. et de conuerſi· Oiugat · quidam intimauit.
et · f · ꝑe lege commiſ · lij ? Qð ſi vterqʒ; ĩigno⸗
rat· habet locum diuoæcium vt dixi ¶ Sin au⸗
tem ſolus potens ignoꝛeat . in ſua poteſtate erit
vtrum velit diuoꝛclum celebꝛari · ar · S de eo qᷓ
duxit in matrimonium quam pol. per adul. c.
j· et· c. vemens:et no.ſimile.õ · de peeben · ꝗ. et
qualiter· ¶ Verum potens ſemper peeſumtur
ignoꝛans· ff· de ꝓba · iuris · nec enim credibile
elt ꝙ potens ſcienrer contrahat cum impotẽéte
f. e.conſaltationi· Sed ſi ſcientia peobetur
cogetur eam retinere tanꝙᷓ ſoꝛoꝛem vt dixi ·
quia eccleſia romana ita conſueuit indieare · ſie
potes intelligere decre: peecipientem: quã alij
dicunt conſilium peebentem . · e. conſultacõi ·

ar·5. de ſententia et re iudicata: in cauſis · xj ·

diſ. quis nelſciat · xij · q· m· nolite · nec ob · xxxij ·

q· j· inte gritas· vbi dicit ꝙ caſtitas ſuaderi pᷣt
non impari. quia illud verum eſt ab initio ·. ſe⸗
cus ex poſtfacto · vt · · qui cle. vel vo · c · vlti.
et ˖ 5. de baptil. et eius effec · maioꝛes · J. Item
queritur ˖ V. verum in kie et de ſta · monach · cũ
ad monalſterium. in fi · ¶ St poteſt dici has de

cre· intelligendas quando tale quaſi matrimo⸗
nium contrahitur publice in facie eccleſie · nec
ipſam quaſi mat rimoniũ ſcienter debet admit⸗
tere ſacerdos ·niſi potens publiee voueat ꝙ; ea

vinente non adhereat alip et ideo poſtea peeci⸗
ſe cogetur · ar · xxxiij.q · v ꝙ deo et · .· e. fraterni

tatis· J. j. v· vel niſi ſe voto · De voto ſolemni
ſimplici dic vt no· · qui cle· vel vo.ꝗ.quis vo
uens · quis non· Quidam tamen dicunt ꝙ arta⸗

cio nõ diſſoluit matrimonium et ſic intelligũůt

dickum. c· j. e. conſultatõni· ſed repꝛobãtur · ſ·
e·fraternitatis. Flij ſic exponunt literam · ibi ·
romana tamen eccleſia conſueuit · ac · ſubandi
ↄſulendo et monendo.non diffiniendo vel ſen

tentiando · et hec eſt communis opinio · Doteſt

et illud dici · ꝓ ;uis matrimonium non reſcin⸗
datur ad petitionem ſcientis vel qui expreſſum

votum emilit vel ſaltem tacitum p̃ſumit' emi⸗

ſiſſe·tñ ſi talis cam ſcdðᷣa muliere ↄtraxerit ma⸗

trimo.tenebit · qe votum ſimplex licet impedi

at matri monium trahendũ.nõ tñ dirimit ma

trimo· iã otractũ:q dic · vt no.õ· qui cle.ł vo·

¶quis vouẽs. Sʒ certe nullũ ius dicit ꝙ a⸗
liquis opelletur talẽ retinere.h ꝙ ſi dſenciunt
ſił moeari q̊ pnñt facere.młier tñ nõ pᷣt eſſe vxoꝛ
ſz pᷣt teneri tãq; ſoeoæ· ſic enĩ expᷣſſe ioquũtᷣ dcã
iura· :e.Oſultacõi ·et.c: laudabilẽ · ẽ ·j.ad fi·
ibi . ꝙꝓ ſi ãbo ↄſenciũt · æc·q:d. viuere pñt caſte
ſib moꝛãtes· q̃d ni.Nã h̊ͥ facer̃ poſſent ſi verum
eſz mrimo.inter ipᷣos·xx xiij:q v.qð deo pari.

Sjz3 nec cogũtur votũ emittere · xxxij:q·je inte⸗
gZritas. Intelligas ige ꝙ ꝙ;diu eis piacebit ſie

moeabũt · Nec eccłia vn ꝙᷓuis peccãtẽ cũ alia
coeri gere poterit de occultis: xxxij: q· v· xpᷣia⸗
na.h nee vir niſi peimo ex cã ꝓuocet ad diuoꝛci
um cũ effectuimpetrabit ab eccłia licẽtiã cuzʒ
alia hedi. æ B quicqͥᷣd·· no. fuerit eſt tenẽð.

Fccidẽtab aũt violẽtia ðꝛ q̃ violent' ĩfertur

vt ſectio q̃ ĩpedit ſpadoi.is qᷓ ſpata ſeu alio

gladio virilia amiſit · mrimo · Ihere · et ſi õxe⸗

rit ſepabitur exqꝰ ſectõ pᷣceſſerat.Secꝰ ſi poſt
mr̃imo.qctũ accidiſſ · na exqꝰ ſet tenuit mrimo
niũ:nullo imp edim̃to ſu ꝓueniete tollitꝰ vt no
5· de mrimo. J. j· et. ꝗ.quis ſit eff ectꝰ.⁊.J.vl
⁊ð ſpon · duo · J. q qbus · v·aut vtraqʒ · de pñ⸗
ti · · · de Diu · lepꝛo · ſie ĩtellige · · e. qdð ſedez ·

⁊· xxxij·q. vijilli qui ſania· xxxij q.fi.hij qui

m rimoniũ·· q. j . dixit · ¶ Quid ſi dubitetur

vtz p̃ceſſit vel nõ:pᷣſumit ꝙ impedimentũ ma

trimomũ p̈ceſſerit.ar· C.de edił · act'. l.nj · et
hm h ſectio impedit et dirimit· ſuper quo vide
quodð no:S.de coepoꝛe viciat. I. et que impe⸗
diat · Ve ⁊ in eunucho. ¶ Quidam autem dicũt
qꝙ; hac impeditur caſtratus.ſic ſcripſit · t· ma
le · quia caſtratus idem eſt ꝙ frigidus· vnde di

citur calſte natus · vt no · ᷓ̊·de Ogna lega:ꝗ. q̃s

poteſt adoptare·et legic' inſti ·de adop · . ſed

illud · Eſt tam verum ꝙ& ꝓmſcne vrimur hijs x½

bis· ſpado· caſtratus eunuchus · ſed vera ſigfi⸗

cacõ ſe habet vt dixi · eunuchus aũt ad vtrũqe

ſe habet · ⁊ accedit · ů · vt lit. non dteſ.qm̃ freqn
ter · ꝗ· ſi vero aliter Euerũt tñ q̃ dixerut ꝙ ſpa⸗
dones ↄt rahere pñt.quia mr̃imo.in quibuſdã

humanitatis ſolaciuz elſt:xxxvij.q:j.nuptiaꝝ·

æ ar · xxxiij·q· v.ꝙ deo. et male · vt ꝓPbaui · ⁊ ꝓ⸗
bat . ff · de iure do· ſi ſerua . . ſi ſpadoni · Secus

eſt ſi ſaltem vnũ teſticulum quis hẽret.qꝛ tał

õhere poſſz. ⁊ ſic pᷣt intelligi·l · ff · de libe · ⁊ po

ſthu.ſʒ e qſitũ ·ꝗ.ſpadonẽ · ⁊. ff. de edil · edie · l.

filiꝰ.nã ⁊ B militat.ff.de re mili:q cũ vno/iðo
etiã dicit lex ꝙ ſpadonũ multa ſunt genera · ff ·
de vᷣiſis·ſpadonũ Occulta vero accidẽtalis
impotẽtia eſt illa qᷓ ꝓueit ex maleficõ ſiue vio⸗
lentia aliqᷓ· ⁊ gladioaliqñ enĩ maleficiãtur ho
mies ita ꝙ reddũt' impotẽtes om̃ibꝰ p̃terqᷓ;
vni · Hhoc maleficiũ vocatur ſoetilegiuz ſiue fa

ctura.⁊ ſi ila cum qua dumtaxat cone pᷣ̃t vxoꝛ

legitima ſit tunc bonum videtur ſoꝛtilegium
cum vitetur adulterium vnde hoc mõ fuit ma

leficiatus comes quidam qui vt fertur · et vt
ego intellexi ab his qui veritatem nouerant ꝓ

xxx · an ſtetit et amplius ꝙ non poterat ↄgno⸗
ſcere niſi vxcꝛem ſuam · ſed poſtea euanuitftẽ

aliquando maleficiatur homo adeo ꝙ non po⸗
teſt cognoſcere vxozem ſuam ſed bene ↄgno⸗

ſcit omnes alĩaſ.et ſi tale maleficium ſequatur
ma trimonium iam contractum ipſum non diri
mit · ſicut dixi de alijs impedimetis · · Y. ꝓxi ·
Si vero maleficium peecedit et matrimo⸗
monium ſequatur:vt quia concubina maleficia
uerat virum amaſium ſuum · ita ꝙ alijs impo⸗
tens reddebatur.ſicut multe inueniuntur.vel
qu ia ſpecialiter fuit factum maleficium ne cũ
illa perſona cum qua volebat contrahere poſ⸗
ſet aliquatenus rem habere refert vtrum im⸗
pedimentum ſit tempoꝛale vel perpetuum
Si tempoꝛale eſt maleficium:nullũ pꝛeſtat im⸗
pedimentum matrimonio;· Si vero ſit perpetu⸗
um impedit contrahendum et dirimit iam con
tract um. vt.xxxiij.q:j·ſi p ſoeciarias.¶ Sed
quo modo ſcietur an ſit tempoeale vel penpetu
um · H· ab initio quodlibet maleficiũ pᷣſumi
tempoæeale· quia omnis homo pubes. creditur
potens ad coitum · ſʒ exquo per triennium co⸗
habitant dantes operam ſtudioſam carnali co⸗
pule.ſi adhuc durat maleficium peeſumitur es
pꝓpetuũ · vt·· e:laudahilem·et.c.vlti· Qui⸗
dam tam̃ doctoꝝ ſenciunt in contrarium dicẽ

tes ꝙ nullũ male ficium ſeparat iam contractũ

nec eſt de conſuetudine romane ecclie ꝙ ſepe
vñ dicũt ꝙ illð: cſi ꝓ ſociariaſ.hodie nõ tenz.

⁊ rõ:qe o m̃e maleficiũ tpale ſolin pᷣt ſine di⸗
uĩc miraculo ſaltẽ ꝑ eũ q ᷣm induxit.q quic⸗

qᷣd ligatur ſolubile ẽ·ar· .e fraternitatis· J.j·

v·i nos tñ.⁊ in autẽde nup·ꝗ.nuptias:⁊ facit
hijs exm̃ comitis:qð no.õ.e.v:occulta SZ32
o pi.iſtoom̃ino eſt abicienda tãqꝙᷓ; dura à nis
o teroſa · qe pᷣſtarz materiã homicidio ⁊ adulte
rio:. ſi hõ ſtarzʒ cũ vxoẽ a eã ð gnoſcẽ ñ poſſzʒ cũ

eſſz potẽs idoneꝰ alijs mł ieribꝰ ⸗Ite nec ſol
ui ſp pᷣt ꝓ illũ qͥ fec ł qe maleficꝰmoetuꝰẽ· ł qꝛ
editũ e maleficiũ:ł qꝛ maleficꝰ ñ pᷣt ł neſcit ð
liere hm Gof· Itẽ rõnabiłr ꝓba eos male ſetirᷣ.

qꝛ due cãe peĩcipales ꝗpter qᷓs ᷣhpi mr̃i · vt di
xi:S.S · qd ſi ita:in tłi deficiũt.ſʒ ipᷣis duabus

deficiẽtibꝰ mr̃imo · nullů erit · Iõ tene vt dixi
hm · t. Eit etiã aliqñ maleficiuzʒ ne młier ocipi

at· b aboæetũ faciat · qð dic vt no· ̊.de homic.

„J. quid ſit homicidiũ⸗· v· pꝰ infuſionem · et ibi
hẽs de poculo amatoeio. —

Valr qñ dinoetiũ ⁊ ob quã cãz fieri debz
uidam dixerũt ꝙ qñ allega cã fri gidita⸗
tis.b ſectõis:b artacõis ſtatã pᷣt diuoecium cele

beari · qm̃ iſta impedimenta ſunt manifeſta: vt

ſ· e.c· j· Si vero maleficium allegat .tũc expe⸗
ctatur triennium.vt in auten· de nupcijs.. per
occaſionem T. dixit ꝙ q;nis hij peobabiles

habeant rationes. tamen indiſtincte credit tri

ennium expectandũ niſi manifeſtiſſimis ſignis

et ꝓbationibus conſtet illos frigidos eſſe· vel

mulieres artas · ſic intel lexit.j·e.laudabilem;
Sʒ ſi audeo dicere vterqʒ errauerit ſaluo ho
oꝛe ſuo:nec puto ꝙ hſcripſiſſ ·t.ſi circa hãc
materiã pſpicaciter ſtuduiſſet · vnde cmibus

cancellatis ſic diſtingue: ¶ Si diuoecium ce
lebeari petaĩ ob impotentiã coeũdi maſculi⸗
na impotẽtia allega naturał · puta frigiditas

aut maſculus peouocat ad diuoecium · aut feia

Item aut maſculus expleuit · xviij: an aut nõ·
Et ſiquidem maſculus maioe. xviij· an. ad
diuorcium ꝓuocat · et vxoe confitetur B; ideʒ
quod maritus aſſerit·dico tempus ar bitrariuzʒ
aut vnius menſis aut trium aut anni · ꝓ quod

debent ſimul moꝛari · et peeſtabunt ſacramen⸗

tum · de quo habes · · · ſed ſi vir · et ſequen.
quibus elapſis ſi per rectum iudicium ecclie
poteſt peobari virum impotentem.diuoecium
ſtatim cclebeabitur:et mulier nubet in domĩio
ſy viro indicetur ne aliquam ducat · Si autẽ du
xerit · ſubaudi et cognouerit · reus piurij habe
bitur.et peioꝛa connubia repanda erunt etiam
ipſa muliere contradicente ſi fuit conſcia frau⸗
dis · ar · ff· ad · l. iu · de adulte · ſi vxoe · · iudex
et v. vlti.Si vero non fuit conſcia:poteſt eum
repellere obiectu adulterij:ar.xxxij.q·j. de be
nedicto·et · q: vjnihil iniquius·ſm da⸗
autem hoc rectum iudicium maſculus iurabit
ſe naturaliter frigidum.i· ſe non poſſe ↄgnoſce
re aliquam mulierem.nec moueri ad volunta⸗
tem coeundi am ſi aliquotiens moueretur ſʒ
non poſſet perficere.non eſſet naturaliter frigi
dus vt dicam · ſ · V. ſed ſi vir · et. ve ſequenti ·
Mulier iurabit ꝙ nũꝙᷓ vidit pſum moueri· nec
virgam erigi · licet hm magiſtrum meum eam
diligenter manu palpauerit· et omnem diligen
tiam adhibuerit vt opus carnale ſequeret in⸗
fra tempus elapſum a iudice ſtatutum et qui⸗
libet habe bit.vijꝗpinquos·vel ſi non ſuꝑſ ũt
vicinos bone fame qui iurabunt ſe verũ crede
re qnod ↄuiuges iurauerunt et ſic diuoetium ce
lebaabitur ſic intelligo·j·e: laudabilez· J. ſi au
tem· Seð hij· vij cõpurgatoees debent ogno⸗
ſcere conuerſationem ꝓſonarumar. de Pur⸗
ga:cano.quotiens·et:c.cum.p.manconella.
c. cum dilectustamen nec illud omitto ꝙ mẽ
beum viri inſpiciendum eſt ſicut per expienti⸗
ſum edoctus· quod dic vt no.j· e.xv. finali.
Seo nũquid ſufficit ſi recipiatur ſacramen
tum aduobus vel tribus ꝗꝓpinquis· vel ipſis
deficientibus ab alij bone fame vel neceſſari
us eſt numerus ſeptenarius completus. et qᷓð
videtur ꝙ duo vel tres ſufficiant· quia in oꝛe
duoꝝ vel rrium teſtium ſtat om̃e verbum ˖ 3.
de reſti. cum eſſet · et · c relatum· Item quia nu⸗
merus eompur gatoeum arbitrarius eſt: vt ap

—

aret..de purgatione cano·quotiens:et· c· ex

tuarum· Item licet in accuſatione epiſcopi
cardinalis requirantur · lxxij· teſtes· tamẽ tres

vel etiam duo bone fame et opimionis ſufficer̃

videntur⸗ij · q:nij · peeſul · et · c. nullam . et · J. ſed
HB; vel ſpeciali · et facit ad hoc quod no.ð · de
teſtibus.ꝗ. quottus numerus·ſeð non puto ꝙ;
in tam ſolemni et periculoſa cauſa cum non in⸗
ueniam ius expꝛeſſum a numero ſtatuto recede
re debeamusar.C de fideicõmiſ.l.fi. xx· di.
de quibus/xlijdi quieſcamus S· de tranſla.
spiſcopi· inter corpoealia.ꝗ. ſed neq;· õ. de de⸗
cimis ad andientiam ff· de poſtulando· l· i. S.
pueritiam· qui matrimo:acculſa · poſ· videt.qᷣ
de ſen · et re indi . fi · nee enim ĩ hac cauſa vte⸗
dum eſt argumentis remotis vel conſuetudĩe
aliqua contra conſtitutionem ro.ec·õ· de ſpõ·

dam in fi ¶ Idem dico ſi mulier pzouocat ad⸗
diugecium et vir idem confitetur · ſed tamen ſi
vir cum alia contraxerit:iurantes ſcilicet con⸗
iuges · rei piurij habebuntur · et pen itentiam
agentet inſimul reuertenturapparet em mo
do ꝙ cauſa odij et ſuggeſtione diaboli hoc fa⸗

denemerffie ar · S· de teſtibus⸗ licet ex quæ
e

ctum fuit · vt. .· e. c. · J. ſi autem ſtatim· et · c

laudabilem. in fi·et · xxxiij · · j· c · j· et · ij· nec in
ſupradictis videtur diſtinguendum eſſe/ vtruz

mulier virgo ſit · vel coꝛrupta exquo vtergga

impotentiam confitetur · vt patet · · e. c. .· He
j.et· e: laudabilem· S· ſi autem· ſec us ſi alter ne
getvt apparet in ſequentibus
rito ꝓuocante ad diuoæcium ex hac cauſa mu
lier aſſerat ſe ab eo cognitam· puto ſtandum
verbo mulieris . mſi vi ipſam conuinceret per
aſpectum · vt in ſequenti v· quamuis · ca: videa
tur dicere ꝙ in hoc caſu ſtandum ſit verbo viri
vt. S. de deſpon · impuberum · duo puen · vV· fi⸗
ſed non obſtat.quia ibi ſiue ↄ gnouiſſet ſiue ñ
non poterat matrimonium confirmari impedi
ente iuſticia publice honeſtatis. vnde creditur
ei in pꝛeiudicium ſuum.¶ Sed ſi mulier ſe ↄg⸗
tam aſſerat ab eodem in caſu iſto merito ei ere
di debet. quia vt credo vix inueniretur aliqua
que hoc aſſereret niſi verum eſſet · cum ſciret ſi
bi peeiudiciuz generari .maxime quia tales cõ
ſueuerunt colaphiſari ſtimulis ſathane· ve · S⸗
de eo qui ↄgnouit conſanguineam vxoeis ſue:
c.ioꝛdane· ltem quia cum rea ſit et ſi nibil pꝛe
ſtiterit abſoluenda eſt · vt. vj · q· vlti · actoe·C·
de peobac · actoe· et de eden· qui accnſare:naʒ
et multi incurrerent piurium vt poſſent dimi⸗
di ab vxoꝛe ·et ideo nõ creditur eis contra ma⸗
trimonium.vts·de eo qui cog: con· vx · ſue ·
ſuper eo · credendum eſt igitur mulieri que
matrimonio confitetur · ſic ałs exponitur · S.
de clamdel. deſponſa · c· ij · quod dic . vt nota ·
S de clamde deſponſa.ꝗ. vt rum clamdeſtina-
v·j· et ſequenti. fSm autem maritus aſſerat ſe
cognouiſſe vxoꝛem:muliere contradicente æ di
uoetium petente.ſtandum eſt verbo viri · quia
vir caput eſt mulieris · vt · S. de deſpon · impu ·
continebaturet · xxxiij:q.jſi quis acceperit.
niſi mulier ipſum conuincat de piurio per aſpe
ctũ coꝛpoꝛisvt · xxvij.q·j:nec aliquaet·õ.de
ꝓba · ꝓpoſuiſti:et:c·penul:quod dic vt no·̊·
de peobac·. J. et quot ſunt ſpecies · v · viij· Eit e
tiam peobatio per inſpectionez ergo ſi mulier
ſit coerupta caueat cui nubet · quia ſtatur vbo
viri · nec coeru pta ſe poteſt virginem oſtende
re eum non ſit ˖· vnde lzm hoc intellige · · e · c · j.
Jꝗ.illa.et ꝙ dicit cur tãdiu.ſubandi maxiĩe · qe
idem et ſi ab initio reclamaſſz exquo matrimo
mum contractum erat · ſed quia tamdiu tacuit
eſt maioꝛ pꝛeſumptio contra ipſam ·ar.in his qᷓ
no. S· v. ꝙ ſi marito· Sed alij dicunt e ille
ꝗ·coeri gatur ꝓ ſequentem.quod mihi nõ pla
cet · nam et poſſet ſaluari aliter.vt ſcilicet mu
lier coerupta contrahens audiatur.ſi in nouita
te ſcilicet inter duos menſes ꝓclamauerit · et ſi
maritus ipſam ſe aſſerat cognouiſſe · vt · ſ· e · t·
c.j· finali.⁊ ar · S.de conuer.iu:ex publico

uod ſi ma

4

a.
ſe

ma
gu⸗
t⸗
aſe
ode
d⸗
Ete
hler
bo
ne
/.
no
it
4
le
la
nu
icl
t
co

ſmaũt per annum dimidium taceat. poſtea ñ
auditur · vt. S· de ſponſalibus · ad id quod· *ſic
expeeſſim loquitur:j.e·c.j. illa autem. Tu ve

ro etiam in hoc abicias:a dictum ꝗ. illa au⸗
tem intelligas m cozrupta· ſequentem vero in
virgine· ᷓuiſ mutroqʒ vir mulierem ſe aſſerat

cognouiſſe: ſed virgo ipſum per aſpectum con

uincit·quod coerupta facere non poteſt·/S3

quid ſi coerupta dicat ꝙ maritus ſectus eſt.vł

defectum membei patiatur· æ quidem audien⸗
da eſt m hoc caſu.vt patz in his que no· ã̊.e . .
peoximo·. v. accidentalis.æ. · e.J.v.finali · Sʒ
coꝛam quo fiet hec reclamatio·dic vt nota· ẽ·
de deſponſatione impuberum . ꝗJ. fi. v· ſed coꝛã
quo:¶St quid ſi maritus frigidus ipſam coꝛ

rumpi faciat vt dotẽ ipᷣam retinere poſſit. Et

quid ſi vxoe faciat ſe coerumpi vt partus quezʒ

ab amaſio ſuſcipiet in heredirate frigidi ſucce⸗
dat · nam multe fraudes ⁊ diuerſe circa hoc ad
hibentur. vt patet.jde penitentijs.officij.nec
ius nec magiſter poſſet ↄmode ſiue defacili hin
iuſmodi frandibus obuiare.multe namqʒ vie
ſunt ad malum hominibꝰ peeparate. vt ĩ aut'.
de nuptijs. J. mitioꝛes. vnde ⁊ ſi circa hoc ius
conderetur de nouo.foete ipſius obtentu con
tingeret millemilia matrimonioeũ legitimoꝛx
ſolui.peo vno quod infirmitate legitima nõ te
neret. quare recte dictuz eſt ꝙ nullum ius per
om̃ia ſufficere poteſt.vt no.Sin pꝛohemio· v⸗
qui ergo diuerſa. ⁊ ideo de duobus malis mi⸗
nus malum eligendum eſt. ⁊ ad ea que frequen
tius contingunt ſunt iura adaptanda . ff. de re
bus dubj.quotiens.j.de regulis iuris.eſtote.

ff. de legibns· nam ad ea· ſuper hoc etiam vide
quod no.j· de penitentijs .¶. quibus æ qualiter.

ſub. J. quid de muliere · ¶ Sed ſivir dicit ſe

moueri ad coitum.vel ꝙ alias mulieres cogno

ſeit · tune patet ꝙ maleficium allegatur· æ ideo
Per triennium debent ſimul mœæari ad peecep

tum iudicis licet gof.dicat ꝙ non elt ius in p⸗

cepto iudicis:qnia hoc nõ inuenit' in iure cau⸗

tum.ſed tamen quo ad mentem videtur hoc ſa⸗
tis cautum per hoc ꝙ; debẽt confiteri peccata

vt ſequitnr. ergo innuitur ꝙ tempuſquo ſimul
fuerunt ante confeſſionem non debeat compu⸗
tari. hoc etiam ſatis innuitur.j.e.laudabilem·
in peincipio· ibi · ⁊ indulgendum ſit · ſubaudi a
iudice · nec obſtat · ſed cõcoꝛdat. j. e.litere.quia
licet ibi poſt octo annos videat' petitio facta
fuiſſe.tamen intelligi poteſt ꝙ cauſa fuit antea
diutius ventilata. æ ad peeceptum iudicis pem

etntiam egerunt æ ſimul cohabitanerunt· ſeut

manifeſte innuitur in. j⸗ . ad finez· ibi · quod
poſt plures terminos.ſubaudi a iudice datos·

æ innnit ꝙ ſi per triennium contineant ſentẽtia

diuoetij fert .⁊ ſic intellige· . quo circa. ergo
ad peeceptum iudicis debent ſimul moeari hꝰ
modo. ¶ Confitebuntur ambo peccata ſua.qꝛ
aliquando mfirmitates ex peccato pꝛoueniũt
vt · · de penitentijs. cum infirmitas· ⁊ iniunge

“

tur eis recepto ſacramento vt ſimul cohabitet
bona fidedet vterqʒ operã cum omni diligẽ
tia ad debitum carnale hincinde reddendum.
vir in perficiẽdo · mulier in patiendoeita ꝙ; neu
ter alniquam fraudem adhibeat. nec pꝑ ipᷣm ſtet
quominus carnalis copula ſubſequatur. ⁊ ſi ſic
per continuum triennium ſimul cohabitaner̃t
⁊ in capitetrienni) veniant iterum ad epiſcopũ
dicentes iurantes ꝙ ſicut peomiſerant fece⸗
runt.nec poterunt effici vna caro.tũc receꝑto
illoeum iuramento ⁊ peopinquoeum. ſicut no-
5· H. ſi diuoetium. ⁊ ſequentibus matrimoniũ
dirimetur · ⁊ dabitur vtriqʒ licentia contraben
di · vt no · S. · ſed quomodo.æ habes.j·e.c.vl
timo.⁊· xxxnjq:j:ſi per ſoꝛciarias. ꝙq Verum
dici poteſt ꝙ ſi ſimul cohabitauerunt per octo
annos vel circa.⁊ ſme peecepto iudicis.æ non
reperiatur ꝙ vir aliquam cognouerit. tempus
arbitrarium erit· quia peeſumitur vir frigidus
vt · I. e· c· finali.ſic intellexit gofredus. ſed ſem
per tutius eſt ꝙ a tempoee peecepti iudicis de
beat triẽnium computari: vt patet ex pꝛemiſſis
Si dicas periculum eſt exquo tanto tempoꝛe ſi
mul ſteterunt · . imputet ſibi ꝙ tamdiu ta⸗
cuit. j· e · c · j · ff de except . doli. pure · J. finali.
Sedð quomodo intelligemus id quod dictũ
eſt de continuo triennio· nunquid intelligi de⸗
bet ꝙ circa hoc debeat ſtudere die ac nocte · nõ
puto hanc mentem . ſed ſuff icit per maioꝛem p
tem anni maxime per ver continuum · quo con

ſuener̃t homines ad luxuriam foetius incitari

ſimul cohabitauerunt.⁊ bona fide operã dede
runt · ar. ff. de aqua quot. ⁊ eſti.l.j.. duo autẽ
genera·⁊· . quod autem.ff· de ſerui · ve · p. foea
mẽ· ⁊. lſeruitꝰ. Quod ſi infirmitate vł alio ca

ſu impediatur · videt tempus reſtituendu eſſe⸗
P

ar · ff. de itinere actuqʒ pei ·l.ij· G.ij. nj· æ. mj⸗ et
var cõtra.ff.de ſta.liber: cum heres.ꝗ. ſticij

us· ¶ Quid ſi per maritum ſtet.quia nõ vult

cohabitare.vel per mulierem. dicas excõmu⸗
ni candum eum per quem ſtabit. cautõnẽ ido
neam exigendam vt cohabitet . ar · · vt li · non
conteſt·quoniam/ꝗ.vltimo ⁊ · I. t · j. c. · ij. ⁊. nj
Sed quid ſi vir non eſt maleficiatus.nec na

turaliter frigidns. ſed quaſi frigidus- naturali

ter mouetur erigitur · ſed nullatenꝰ perficit
vel habet duas virgas vna impedit reliquam
vel ꝙᷓcito apponit virgam ſeme ſpargit. vł be

ne immittit · ſed non perficit. multa talia æ ſimi

lia de facto habuicozam me.æ tam in iudi cijs
ꝙ; in confeſſionibus quotidie poteris experiri.

* dicas in talnbꝰ qpſi poteſt iuuari electuarijs
vel medicinis aliquibus planum eſt · ſi non po⸗

teſt· in aliquibus ex his conſuleduſ eſſet papa-

tamen ſi puella virgo ſit æ vterqʒ tonfiteatur.

in omnibus his expectandum erit triennium-
quo elapſo qnaſi naturaliter frigidus· quezꝭ mu
lieres in ꝓuĩicia vulgariter deſ bernatũ vocãt-
foꝛte poterit diuidi ſzm ea q̃ dixi ð naturaliter
frigido· tamen tutius eſt vt papa ſuper hbijs

–

que merito videbuntur dubitabilia conſulat.
St nota ꝙ index in omnibus inferioeibus
uperioꝛibus ex officio inquirere debet ·˖ vtruz
vir aliquam de vicinia cognouerit.vt · j· c · vlti.
æ an mulier vᷣgo ſit ſi mihi credere voluerit
omnem quam poterit ſtudebit diligentiam ad
hibere · arbitrando perſonas hincinde · et ſta⸗
tus. ⁊ qualitatem.⁊ famam tam peincipaliũ ꝙqᷓ;
acceſſoꝛioꝛum · a hm hec via regia incedet . hm
qꝙ· Sex .doceo.quia totũ cõmittitur arbitrio
ſuo.ar.S·de officio delegati ·de cauſis.⁊. ff · ð
vſuris.moꝛa ·⁊ de teſtibus ·l.nj.⁊ de ver boeuz
ſigmific.l.cõtinuus.⁊æ · ff · mandati ·luciꝰ ticiꝰ·
de donat'.apoſtolice·quia nec per ius omnia
terminari poſſimt · ⁊ ideo vbi dubitabit ſemp
conſulat peincipem.quia de tanta re ſegniꝰ nõ
eſt agendum.xlij·di:quieſcamus.lxj· di. mira⸗
mur.S· de tranſac.c.vlt.⁊ no.· e · v· fi.· Vbi

autem maſculus maioꝛ eſt· xmj · annis vel · xv.
quia in hac etate conſueuerunt eſſe pubereſ.vt
no · õ · de deſpon · impu · ꝗ. qualiter peobetur · x

ſecundo inducitur.ſed minoæ:xvnj.ad huc non
habet plenam pubertatem licet pubes ſit· ar⸗
S· de regularibus.quia in inſulis.plena em̃ pu⸗
bertas eſt.xvnj.anni in homine · ſed in mulie
re.xvij·vt: ff·de adoptarrogato·J. non tam̃.
de alimẽ:⁊ ci ·le.l mela.j. MH.· ⁊ inſti · de ad⸗
opt.ꝗ.minoꝛemæ ideo in hoc caſu ſcʒ quãdo
eſt minoexvnjannis· licet maioæxmj annis:
dico ſemper triemium expectandum.vel quo⸗

uſqʒ·xvnjanni ſmt completi: vel vltra dari ad

arbitrium iudicis · hm ꝙ videbit qualitates p⸗
ſonarum æ tempus quo ſimul ſteterunt · vt..e·
c· fi· quicquid allegetur. quicquid confiteat.
⁊ ideo coꝛrecta eſt·l.que dicebat biennium ſo⸗
lummodo expectandum · C. de diuoꝛtijs . l· in
cauſis·quia edocti ſumus ex his que inter hec
peouenerunt quoſdam amplius ꝙᷓ; bienmmũ tem
poeis non valentes. poſtea potentes oſtenſos
minſſtrare filioꝛum peocreationi.vt in aut · de
nuptijs· · per occaſionem:verum ſi lapſo trie⸗
no iurauerũt ſe nõ poſſe camaliter cõmiſceri.
æ dicũt ꝙ vir nullatenus mouebatur ad coitũ ·
nec infra hoc tempus motus fuit. apparet ꝙ;
frigiditas allegatur · ⁊ ideo ſi hac de cauſa ce⸗
lebearetur diuoztium.⁊ maritus poſtea cõtra
hat.ſeparabuntur ſecundo contrahentes. hm

hoc poteſt intelligi quod dicit litera ·.e. lau⸗

dabilem · H· j· vnde ꝙ ibi dicit · ſi fri giditas
peius peobari non poſſit · ſubaudi quia maritꝰ
erat · xvnj an · vel · xv · Sed tan · dixit puta· quia

manifeſta ſigna ⁊ peobationes erant parate · et

ſic non videtur intellexiſſe literam ſed erraſſe.
vt · no · S.· e · ¶. H.jniſi foete excuſes eũ· vt no.

I· e. vᷣ ·quid ſi mulier dicat:que em̃ alie peobati
ones extare poſſent niſi ꝙ temptet det opam

efficacem. ⁊ tamen edocti ſumus. æc. vt· S. e.

vS· Non tamen ignoeo ꝙ ⁊ doctoæes ſentiũt cuzʒ

tan· ſed ego expono quod habel in.l.in cauſis
inbecillitatem nature ſcilicet quia tarde pube⸗

ſcit · vt · · de deſpõſat · impuberum. puberes·
⁊ ſic imbecillitas nature · id eſt ſimplicitas ſeu

mollicies que pꝛonenit ex defectu etatis. non
ent impedimentum perpetuum . ſed et l. in hoc
caſu dicant cõiuges ꝙ bene mouebatur ⁊ eri⸗
gebatur ſed non poterat perficere:tunc appa⸗
ret ꝙ ex calua maleficij ſoluitur.⁊ ideo dic vt
no. S.·e. · ſed ſi vir dicat · ¶ Doero vbi acci⸗
dentalis a violenta impotentia allegatur · vt
ſectio. meontinenti poterit diuoetium celebea
ti.⁊ mulier ĩ domino nubere.quia hoc oculata
fide peobahitur hm ea que no·S. IJ.peoximo·x
accidentalis autẽ.·⁊ de pꝛobatõnibꝰ.ꝗ.⁊ quot
ſunt ſpecies · v. octauo fit etiam peobatio ꝑ in
ſpectionem. ¶ Si vero ĩpotentia feminea alle
gSatur · puta artatio · de qua dixi · S.· J. peoximo.
v. femmea · tunc ſimiliter hm ea que dixi ibi al
ſero matrimonium incontinenti dirimi poſſe.

hoc modo.vocabuntur matrone fide digne et

experte in opere nuptiali · ar. ff. de ven. inſpic ·
l.j· H.· j. v.iĩgitur ·⁊ ſub periculo animaruz ob
teſtabuntur a ſub fide ſua ꝙ eam ſcilzʒ artazʒ cũ
manu ⁊ oculo diligenter inſpiciant. an ſit coæ⸗
rupta · an poſſit fieri mater ·⁊ ſi referant ipſam
coeruptam conuincitur accuſans matrimonmũ
ʒz quia ſepe fallitur manus oculus · poter̃t
iterum æ alie vocari magis experte. que etiam
H diligentius conſiderent · vt.S· de pꝛeobat · c.
penultimo:ſmautem dicant ipſam virginem et
matrem fieri poſſe · tunc impedimentum eſt ex
parte viri.⁊ ideo diligenter iudex inquiret an
vir moueatur ad coitum vł non. ⁊æ ſic peeſumet
frigiditatem vel maleficium.⁊ pꝛocedet hm ea
que no. S. e · ¶. H · j. ⁊· xſeqñtibus:vſqʒ ad · x
poꝛro· ¶ Quid ſi mulieres aſſerant ipſam non
poſſe fieri matrem naturaliter · in continenti po
teſt diuoeꝛtium celebeari.⁊ dabitur viro licẽtia
cum alia contrahendi · ſed mulieri continentia
indicet · vt. I.e.fraternitatis: ⸗H· j·nec obſtat
quod dicit in peincipio.ibi.cum quo ꝓ multos
annoſ.narrat enim factum.nam nec anni ꝓſunt
niſi ſmt aſſignati per iudicem·hm ea que no.õ.
e · v. ſed ſi vir:a epiſcopus nullum tempus aſſi
gnauit · ſed incontinenti ſententiam tulit.⁊ tam̃
dicit papa ꝙ iuſte peoceſſit · licet deceptus fue
exit · vt in . J.j · eiuſ dem decre · v · nos tamen ·
7 Si tamen diuoetio lato mulier inueniat euʒ
cuiꝰ induſtria poſſit humſmodi ſeras reſerare
ſiue medico iuuante· ſiue virilitate nature· nuc
apparet eccleſiam deceptam fuiſſe retro.a iðo
peioꝛi viro reſtituetur·niſi votum ſolenne emi
ſiſſet · vel religionem intraſſet pꝛofitendo. vel
niſi adultera fuiſſet maritus exciperet cõtra
ipᷣam · ſed ſi maritum alium duxerit· ꝙᷓdiu caſus
dubitabilis eſt · id eſt quouſqʒ peima vice cog⸗
nita fuerit.nam poſtea ſcire poteſt index eccle⸗
ſiam deceptam. poteſt adherere ſecundo · vt ·
e:fraternitatis·.j.⁊ ſic ſententia lata per erro
rem peobabilem retractatur exquo veritas in⸗
uenitur. · de purg· vulg· ſignificantibus. a. ff
de condi. ſine cauſa:l.ij:quia hec ſententia ni ꝙ;ᷓ
tranſit in rem iubicatam · vt æ·S. de ſentñet re
iudiẽ ·latos.tenoe:conſangninei.ſed ⁊ ſi redde⸗
tur apta peioꝛi per frequentem vſum ſecundi⸗

1
be
⸗
u

le

— =m ——

— — — —— — —

videturꝙ peimo ſit reſtitneda · vt. .· e · c· frater⸗
nitatis· ꝗ. vltimo · Quid ſi in peima vice ſeu
poſt pemam vicem. id eſt exquo ſecundus vir
eam cognouit· peimus repetat eam.vel ipſa pei
mum virum.apparet ex ſuperioeibus ipſam re
ſtituendam · Et quid ſi non poteſt eam cog⸗
noſcere:adhuc ipſa reſtituatur ſecundo.et ſie
in infinitum ſcdm̃ Io. St dixit ipſam relti⸗
tuendam peioei viro bis non tercio: quia nec
licet tercio appellare.vt.õ.de appellat. ſua.
ij · q: vjſi quis in quacunq; · æ· C. ne in vna ea⸗
demqʒ cauſa liceat tercio ꝓouca · in rubeo a in
ingro · ¶ Videtur tamen ꝙ ſi ſecundus eã cog
noſcit · reſtituenda ſit peimo.cum quo per trie⸗
nium remanebit. quaſi peeſumatur malefieia⸗
tus fuiſſe · ſzm ea que no· S. e · V. ſed ſi vir . ita
ꝙ ſi interim eam cognoſcere poteſt cum ea re⸗
manebit alias laꝑſo triennio reſtituetur ſecun
do ſme ſpe reſtitutionis peimo faciende. æ hic
erit caſus in quo quis poterit peiuari iure ſuo
ſme culpa ſua.ſed non ſme cauſa:vt.S. vt li.nõ
conteſt:quoniam frequenter. g.ſi vero· æ excu
ſatur mulier de adulterio:quia dolo caret · vt
xxxmj:q·ij· in lectum. ⁊.ff.de adulterijs · l. pe
nultima· ⁊ Im hoc poteſt exponi qᷓdiu articu⸗
lus iſte dubitabilis eſt.j.e: fraternitatis:J. j.
ad finem · ¶ Gofredus vero ſic no.circa huc
articulum · ꝙ ſi mulier non erat cognoſcibilis
pꝛimo ſicut ſecundo:puta quia erant homines
dinerſe conditioms æ dinerſe nature. tunc non
reintegrabitur matrimonium · nec reſtituetur

pPeimo viro.ſed ſi ↄgnoſcibilis erat peimo cuiꝰ

ſimili commiſcetur·tunc habet locum reſtitu⸗
tio ⁊ reintegratio:⁊ B plane videtur ſonare li
tera· I· e.fraternitatis· J.] · ⁊ facit peo eo opĩo
vnoeum magne autoeitatis quam no· S. de de
ſponſatione mmpuberum.ꝗ.⁊ que ſponſalia· S.
finali ·qui incipitquid ſi adoleſcens. Sed quis

iudicabit de hoc ſcilicet vtrum ſmt eiuſ dem
conditionis.æ einſdem nature: ideo ꝙ; dicit. c.

fraternitatis.cuius ſimili:expono id eſt homi
nis· quia ſecundus eſt homo ſicut et peimus;
neuter frigidus:neuter maleficiatꝰ.vterqʒ le⸗
gitime etatis.ideoqʒ expone vt.õ:no.v.vide⸗
tur tamẽ · Sed ⁊ diſſimilitudo poteſt notari in

defectu vel nimia carnoſitate: ſeu quantitate-

vel groſſitudiue lancee pirilis· ſim Vincen . de
quibus dic ſieut:jno · Quid ſi mulier dicit
ꝙ vir non poteſt eam cognoſcere.ſuper hoc de

fectum membei viri allegans. m hoc caſu dico
virum inſpiciendum per hommes expertos et

honeſtos · ſicut dixi de muliere arta. S- e. v· ſi

vero impotentia:quia eadem ratõ eſt vtro biqʒ;

ergo idem ius.õ.de conſang·tua · C·de liberis

peeteritig vel exhereð.l.j· ad. l. fal-l- finali-

nam enuchi nedum per ſectionem fiũt. ſed eti
am ſic naſcuntur. vt.õ. de coꝛpoꝛe viciatis.c.

ex parte bartholomei ·ad finem.ergo non me⸗

. .

lius ꝙᷓ oculata fide poterit hoc peoberi· et ad
idem faciunt.⁊= in hoc caſu poſſent intelligi iu
ra inducta:S: de deſponſatõe impuberum·ꝗ. 2
qua liter ꝑeobetur.v. peimo. Sic etiam poteſt
intelligi ·.e.laudabilem.ibiſi frigiditas peiꝰ
peobari non poſſit· ⁊ gloſa tan: quam ibi fecit
⁊ quam repeobaui.õ:e·v. vbi autem maſculus
licet non putet ꝙ hunc habuit intellectũ. Hec
expertus ſum in duabus cauſis de facto. in qui
bus feci inſpiei virum nedũ per laicos ſed etiã
per clericos.æ innentum eſt in vna cauſa ꝙ vir
habebat membeum ad modum verruce et ita
paruuꝶ ꝙ vix poterat mingere. æ teſticuli erãt
ad modum cicerum · ica ꝙ vix diligenter palpã
do poterant reperiri. in alia habebhat vir tefti⸗
culos ſuper virgam. æ ipſam vir gam adeo ine⸗
ptam ꝙ videbatur monſtrum:= inſuper omm⸗
no imberbis erat.poſſet etiam eſſe hPermofrodi
ta· Sunt æ alia quedam ſecreta que audiui ab
aliquibus que ſcribere erubeſco. ſed ſi iudex
vult michi credere · enm hic non litigetur de
lana· ſed de anima.per inſpectionem.⁊ omnes
alios modos circumſtantias ſuperioees æ in
ferioees: in hac materia tam ex parte viri ꝙᷓ; ex
parte mulieris omnem dili gentiam quam pote
terit ad hoc vt veritatem quam porerit mue⸗
mat adhibebit.ſimile notatur.S.de ſponſalibꝰ

ſub rubeicella de matrimonijs· J. qualiter cõ⸗

trahatur. v. conmuiucunt?. = S. e. . quid ſi vir.
Quid ſi mulier alledet magnitudinem mem
viri ·dicens ꝙ non poteſt ipſum tolerare ·
dixerunt aliqui ipſam eſſe andiendam ſi ſit ine
qualitas innaturalis · conũderata aliozum di⸗
ſpoſitione membeoeæum.æ dicit auicẽna: mu⸗
lier qñqʒ non eſt anguſta ſed nõ conuenit ei ſu⸗
us par.⁊ ipſa iterum non conuenit pari.æ indi
get vnnſquiſqʒ eoꝛum permutationeaudini ta
men a muliere experta:ꝙ hoc vix aut nunꝙ; ac
cidere poteſt.dicunt aliqui talia relinqueda eẽ
iudicio expertoeum.ego tamen papam conſu⸗
lerem in hoc caſu. 1 Quid ſi vir habeat mem
beum nimis nodoſuùm alias carnoſum audiuĩ
ab expertis ꝙ; hec poſſit eſſe iuſta cauſa.nam in
firmitas que elephantia vocatur poſſidare oc
caſionem que reddit naſum etiam groſſum. et
loc de facto expertꝰ ſum. æ ad has duas que
ſtiões facit·j.e. Ffraternitatis.ꝗ. nee tame. bi ⸗
cuius conſimili.=· cꝙ; ſedem. ¶Quid ſi arta
eſt mulier ita q nulli eſt cognoſcibilis peeter
diuinum miraculum:vel inſciſionem Zrauem.
iuſta eſt cauſa diuoetij vt.j.e.Ffratermtatis.ꝗ.

penultimo· Quid ſi a peimo viro nullatenꝰ

poteſt defloari et iõ ſepata eſt.ſed per freqñ⸗
tem vſum ſecundi redditur apta peimo. hic diſ

ſenſio eſt. dicut enim communiter ꝙ in hoc ca⸗

ſu non eſt reddenda peimo et ſie intelligunt
quidaʒ · j.eodez. fraternitatis: J. fi. Fin otra⸗

—

„

æ= hij peobabilius dicere vident' triplici ratiõe
Oeima eſt.quia per opus hHumanum abſqʒ;
iuino mi raculo facta eſt peimo apta. vt · j· e·
fraternitat is inos tamen· Secunda. quia
nunc apparer ꝙ impedimetum fuit tempoꝛale
quod ex poſti acto ceſſauit· ſed nullum tempo⸗
rale impedimentum matrimonium di rimit ſzm
omnes. Te rcia: quia ſzm teſtimonium muli
eruz apparet nũc eccleſiam eſſe deluſam · ſic em̃
teſufi cantur ꝙ mulier adeo eſt arta ꝙ mull vi⸗
ro apta eſt. vt:j·e.fraternitatis· 5Hc · .·. quod te
ſtimonium:eyquo a ſecundo viro cognoſcitur
apparet falſum fuiſſe· et ineo ſententia reera⸗
ctatur. vt infra e-fraternitisꝗ. nos tamen-
et hoc amplectoe de iure ſcripto: q;uis tutius
ſit ꝙ papa in talibus non expeeſſim determina⸗
tis cum noui caſus ſmt conſulatur ·

/ De matrimonio contra interdictum eccle⸗
e contracto-

Oſt alia impedimenta matrimonij cõ
ſequenter eſt de eccleſie interdicto
videndum. quod generaliter impe
dit ſed nõ dirimit · hic igit videndũ
— creurri⸗ f Quid ſit eccleſie inter⸗
dictum. £ quo fieri Paſne . Quid iuris ſit

e matrimonio contracto contra interdictum

eccleſie.

Vid ſit eceleſie interdictum· peohibitio

contractus matrimonialis ſiue peecep⸗
tu peohibitoeie factuz ſeʒ qñ peohibet ne quid
fiat.hoc em interdictum ab interdicendo dici

ſecus in interdictis ciuilibus:nam illa ideo in⸗
terdicta vocantur · qe inter duos dantur.vt in⸗
ſtit · de interdictis · . ſunt autem qui putant ·

Quo fieri poſſit · æ⁊ quidem aliquando a
canone · ſcʒ qñ papa ex certa cauſa conſti

tuationem faciendo peohibet contrahi matri⸗
monium· boc aliquãdo inducit tempoꝛale im⸗

pedimentũ:æ tunc impedit matrimoniũ tõtra⸗
hendum. ſed non dirimit contractum· J.e · J. q̃d
juris de mrimonio · Y. ſi tempoꝛalis · Fliqñ
vero inducit perpetuum impedi mentũ · æ tale
interdictuz impedit ⁊ dirimit. de tali loquitur
xxxv·qnj.contradicimus.⁊.S· de conſan· æ af
fim· non debet.· 1 Fliqñ a iudice qui de hac

cauſa cognoſcere poteſt: cum em matrimoniuz

magnum ſacramentum ſit in eccleſia dei. vt.ð.
de ſpon . du · c. j. ⁊ de bigamisdebitum.non po
teſt de ipſo cognoſcere de ure cõmuni niſi epi⸗
ſeopus·ſed queſtiones ſuper eo mote ad ipſum
erunt perferende vt · xxxv·di· perlectis· vel ad
officialem ſuum: qui vocatur miſſus· vel ab eo
ſpecialiter delegatum. vt· S. de frigi · æ male · c.
j· ⁊ de regular᷑ · c.ij·⁊ de inſtitu.ex frequentibꝰ
qrelis.je · c. j·⁊· ij · ſʒ æ capitm· archidiaconꝰ
archipeeſ biter·abbas.vel alius miniſter eccle⸗
ſie.ex ſpeciali peiuilegio·: vel de ſpeciali mãda⸗

to epiſcopi.vel conſaetudine pꝛeſcripta. HBᷓ pt.
aliter non. ſic intellige· S. de teſtibus · albericꝰ
æ de telli. cogen · pterea · Qð hee due deere · di
cunt · ſez capicłm cognoſcere poſſe · intelligi pᷣe
generaliter ſede vacante· tum quia ſuccedit in
muruditione · tum ꝓpter perieulum anime · 6· de
maor᷑·æ obedi.cum olim: ⁊ vt li:non conteſt.
quoniam. S.· j.I.de heretic· ad abolendam ·
j'ſed in alijs ſeruatur conſuertudo vel peimile⸗
gium ſpeciale/vt.S· de frigi· fraternitatiſ· H
⁊· j.de exceſ:peela·accedentibus:· ⁊· 5· de cõ
ſangui.⁊ affi:c.j.ergo non poteſt fieri interdi
ctum niſi ab illo qui de hac cauſa cognoſcere
poteſt · hm da. Sz male dixit · qe ⁊ a parrochi
ali ſacerdote fieri poteſt· vt patet·g · de clãde .
deſpon. cum inhibitõ.⁊ tñ talis cognoſcere nõ
poteſt.vt patet ex peemiſſis. Ouo em requirun
tur ad hoc vt aliquis de hac cauſa cognoſcat·
ſcʒ poſſit indicare·⁊ ꝙ ſciat indicare · vt · S. de
conſang·⁊ affi · c · · in fi · qdð quidam intelligunt
ſaltem per experientiam· ꝙᷓuis canones igno⸗
ret· ar· C.de iudi:certi.⁊ in aut · de iudicibꝰ.
E· j · et · c··colł.vj quod michi non placet.
quia hic tractatur de periculo anime · aliud
de fundo. vnde conſulo epiſcopo ideote vt pe⸗
rito deleget · idem etiã ſi neſcit conſulere pecca
toꝛi · ⁊ ſic ſpiritualis iudex debet eſſe cautus
diſcretus. vt · · de peniten · deus qui · Nj · ⁊· e
officij: in fine.⁊. e.omnis vtriuſq; ſexns · ¶. ſa⸗
cerdos · Quid ge ſi is qui neſcit ſed ideota eſt
fert ſententiam· videtur ſententia lata a nõ ſuo
judice · ergo non valet · vt · S. de conſue . c · nj . et
de iudi · at ſi clerici.æ.· C·ſi a nõ compe· indi· l·
fi.⁊ ſic ipſo iure nulla·Examinetur ergo iudex
⁊æ ſi neſcit reſpondereapparet ipſum nõ eſſe iu⸗
dicem de hoc em̃ aliter conſtare non poterit:
ar · S de elec· congregato.a de eta· æ qualita-
cum ſit ars artium· ⁊· c. vlt · nec erit deleganda
niſi perito ⁊ exercitato · vt · xxj · di · J. · ⁊ · ij · q ij
c. vlt. de peni . di · vj· c ſed non puto ꝙ; ꝓpter
hoc ſolum ſit irrita ſententia exquo habet po⸗
teſtatem iudicandi. ꝙᷓuis ſcientiam non habeat
nec etiam ir ritanda niſi peobato erroee· ſed eo
comperto bene irritabitur.ar.S· de frigið· fra
termtatis. I. j· ⁊ in fine · ⁊ de ſenten. re iudic ·
tenoꝛ:latoꝛ· ⁊· e·conſanguinei · ⁊ hoc intelligo
tam de erreæe facti ꝙᷓ; iuris : hm hq̊ quod dixi
8. ꝙ alius non poteſt de hac cauſa cognoſcere
niſi qui habet poteſtatem æ ſcientiam· exponẽ⸗
dum eſt . non poteſt · id eſt non debet · et ſie eſt
conſilium.ſed ſi non habet poteſtatem tũc nui
lo modo poteſt· immo irrita eſt.vt.õ.dixi·quia
amon ſuo iudice lata.⁊æ ſzm hoc illud verbũ p̃t
poſitum · S· de conſanguinitate ⁊ affinitate t c· j.
in fi ·peopeie æ impeopeie tenetur · peopeie re⸗
ſpectu poteſtatis:impeopeie reſpectu ſcientie.

de remiſſionibus J. j·.

⁊ iunge quod no·ĩ·de penitentijs· ſub rubeica

Vid iuris ſit de matrimonio rontra in⸗
Jterdictum eccleſie contracto: ⁊æ quidem
aut interdictum fit ſme cauſa.⁊ tunc nullũ eſt
interdictuz · ar · ·. de accuſa:cum dilecti.J. j. qe
ſine cauſa volentem tranſigere peetoꝛ neminez

.
c
di
tin
de
eſ

1

hler

c
di
tere
chi
de.
en
run
ſeat.
de
unt
mo:
bo.
cet.
d
tper
ecca
tus
ſe⸗

in
dem
eſt
d
ine⸗

audiet. ff. de trãſact · eum hy· ꝗ. vult i gitur oea
tio:·x· ar · xxnj.q:vnſ.occidit· ⁊æ in his que no.
8.de libelli obla.I. quid debeat. v· in perſona⸗
libus · Fut cum cauſa.⁊ tunc ſubdiſ quia aut
cauſa eſt tempoꝛalisaut perpetua. ¶ Si tem⸗
poealis:puta interdicitur ne cõtrahatur ꝗꝓpter

ferias:non eſt contrahendũ mrimomum ſed cõ
tractum tenet · de hoc no · · de ferijs . J. quid
non. v. item licet miimonium. ¶ St no. ꝓin H

caſu non interdicitur cõſenſus matrimonmialis-
qui ſolo conſenſu perficitur· ſed ſolennitas nu⸗
ptiał · hm gof.⁊ ray· vt.õ.de ferijs:capellanus
xxxnj·qmj.ñ opoætet.a.c.ſe. te mterdicitꝰ
traductõ ſoelms.· vt.j.e.nec vxoꝛem. ſtte car
nalis copula hm ray· quod intelligit gof. qñ ẽ
peeceptum:ſecus qñ eſt conſilium· ſzm ea q no.
5S· de ſpon· ſub rubeica de matri.I. quis ſit effe⸗
ctus · v· ſed nunquid · Sgo puto ꝙ hodie con
ſenſus ⁊ ſolennitas interdicatur· nam his diebꝰ
non interponet eccleſia autoeitateʒ ſuamſicut
æ de facto ſeruari videmus.nec ſme autoeitate
eccleſie eſt matrimoniũ cõtrahẽdum.ałs penã
habet ⁊ clãdeſtinũ indicat.vt.õ.de clãde. de⸗
ſpõ · cũ inhibitio.⁊ ſic ꝓ ↄſeqns omnia ſeqñtia
Phibentur.licet mr̃im teneat ſi contrahatur.
⁊ idem dicas in ommbus caſibus qui impedi⸗
unt mĩrim ↄtrahendum. ſed non dirimumt ĩiã cõ

tractum · quos no.S.de mri: ꝗ. qualiter impedi

atur · Y· crimen· æ ſe · )Si perpetna:aut vera
aut falſa. Si vera incontinenti ſeparãtur. et

negotio examinato ppetuum diuoætium fert

⁊ ſic pendente lite ſeparant ·i. ſeparati mozanꝰ

vt .· J.e.c.vl.⁊:xxxv·q.nj:contradicimus: et.õ.

de conſang. æ affi · non debet. in fi · ⁊ de eo qui
dux · in mrĩi:quã pol.p adul.cum haberet · in fi·
⁊ de ſpon· du.tua in fi .xxxnj.q: mj.nõ opoetz·
x · di · vides · C· de legibus. non dubium. xxxv.
q:nj. imꝑiali.niſi conſuetudo que ſcandaluz ge

neret. æ multitndo ↄtrabentium vel defectus

peobationis·vel indulgentia dñi pape rite im⸗
petrata· in impedim̃tis perpetuis canonica con
ſtitutione inductis.diſpenſatõz concedat.vt.S̊

de cogna.ſpuᷣalic.j.in fi.⁊.c.ſuꝑ eo.⁊ ð ↄſan.

dilectõ· qe circa.quod die vt no.S.de ↄgna-
ſpũali.ꝗ. quis ſit effectus· v.effectus vero ter
cie ·⁊· S de eo qui dux.in mri ·quã pol·p adul-
in fi:adeo ꝙ ſi etiam in facie eceleſie ↄt abat
æ ambo parentes impedimentũ ſciebant · pꝛo⸗
les illegitima cenſebitur· quod dic vt no· · de
clamde· deſpon.ꝗ.quam penã.S.pari. ſup illo
verbo ↄmenti· etiam in conſpectu eccleſie · et
hm hoc etiam intellige · 3. de deſpon. impu. ad
diſſoluendum . Si vero canſa ꝗpter quam peo

hibitio facta erat non ꝓbetur vera.non ꝗꝓprer

hoc ſolum ꝙ mr̃im contra interdictũ eccleſie ꝰ
tractum eſt dirimendũ eſt· ſed pim̃a miungi dẽt
de inobedietia . ne pᷣceptũ eccie deluſoeꝛiua við
atur· ad tempus poteſt ſeparari mrim · æ vtriqʒ
interdici carnalis copula·ſi tñ vterqʒ malam fi
dem habuerit. abs illi ſoli cui interdictum fa⸗

ctum erat ſciens contraxerit. videtur interdi

cẽdum ne carnis debitum exigat· ⁊ p̃cipi endũ

vt ſoluat exactũ.⁊ ſic mtellige· · e.c. j.ij.æ· nj

=.· S. de ſpon. venies mariota.æ. c· cum apłica.

ſui fiant .

quo tempoee elapſo lbere pũt ſimul ↄmiſceri ·
2 eſt tempus arbitrarium. ꝙuis decre · ponat
vnũ menſem· ſ. e:c.j.in fi · ⁊ H̊ͥ idem·ſ.ſepari ad

tps·poteſt fieri qñcunqʒ otrahitur, otra inter

dictum eccleſie ex cauſa factũ · ſiue ppetua ſit
ſiue tpalis.vera vel falſa:⁊ ſm hoc pt exponi
ſepa ran.ſcʒ ad tpꝑs· S.de ſpon.tua · in fi.⁊. xxx
nj·q:mj·non opoætet· ⁊.· O. non licet· ¶ Quod
ant dixi pendente lite coninges abinuicem ſe⸗
Parandos æ poſtea ad tempus. intelligas veꝝ
qnñ ab inicio contra interdictum eccleſie expi⸗
ſim factum vt non ↄtrahant eſt contractum.
ſecus ſi ſme ꝓHᷣtõne aliqua inter ſe vel in facie
eccleſie contraxiſſent· quia exquo ius ſemel ac⸗
quiſitam eſt.non eſt turbanda ipſa poſſeſno vel
quaſi niſi peobatione facta.æ ſic ſoluitur.. vt
li · pen. laudabilem · æ· ·t· j. cum inter. I. veterẽ
quod dic vt no.S. vt·li:pe.ꝗ. æ qualiter.v. itẽ
ſi contingat · Vel dic ꝙ illa decre· laudabilem⸗
locum habet qñ ab imicio in facie eceleſie con⸗
traxerunt· alłs ſi clam opponatur impedime⸗
tum pꝓpetuum. etiam pendente lite poterũt ſe⸗

Pari debebunt · qiia tũc ab inicõ cõtra inter

dictum eccleſie generale contrahitur· quod ꝓ
hibet clamdeſtina mrimonia cõtrahi. quod ve
rius credo.vt. S.de clamde.deſpon· cum inhi⸗
bitio· M.· · z. ꝗꝓſi quis aũt· æ.xxxnj.q: mj ñ oꝑ
tet · ⁊.· . e · c · vlt · Mec locum habent qn mr̃im
contrahitur contra interdictũ eccleſie conſtitu
tionis ſeripte.vel contra interdictũ iudicis in⸗
ferioeis pape.Quid ergo ſi ↄtra interdictũ
pape interdicentis æ ꝓrnunciantis irritum ſi cõ
trahatur· videtur ꝙ non valeatar.S. de elec.
innotuit. in fi · ⁊ de peebe inter cetera.õ. de de
ſpon.impn. ad diſſoluendum.in fiñ. æ de ſpon-
du. tua · in fiñ · ſi ei conſtitutio ſcripta ex cauſa
hoc diceret irritum eſſe:multofoætius ſi lex vi
ua · ar · ff· de arbi · celſus . . ff· de cõpenſa. ſi cuz
militi: naʒ æ vxoe vina foetioe eſt ꝙ;ᷓ moætua.vt
in aut ·de inſtrum̃ · canteł. . ſi vero tale aliq̃d

contigerit quale ĩ armenia: colb.vj. Dixit gof̃.

ꝓ mrimoniũ contractũ tenet ꝑ iura ſuperioea.
Mihi videtur ꝙ in hac queſtione curredum ſit

ad intencione pape:qui ex cauſa reddit pſonas

abiles ad contrahendũ. nam ſicut generalez ſu

per hoc condit ↄſtitutionemſic = ſpecialem.

localem·. æ perſonalem.ad hec· xxix di · ſcie dũ.
ſi ergo intendit ꝙ mrim contra tale interdictũ
ſuum factum nõ valeat: nullum eſſe mrim judi

cabo: vide quod no.õ.qui cle vel vo·: ꝗ. quis

vonens. G. tu dicas . ſe ·

POui filij int legitim æ qui non.

„

Gimus.S de matrimonijs.= quia
les eſt vnum de bonis matrimom
nec tñ quelibzʒ.quia nec qnelibet ha⸗
berur ex matrimonio: æ ideg videa⸗

mus qui filij ſmt legitimi dicentes. Quot

ſunt genera filioꝛum. In vtrunqz genus ſuc

cedat. ¶Fn vtrunq; genus alatur. n in
ter vtrunqʒ ſit matrimnoin interdictũ· Qua

liter peobet filiatio veriuſqʒ generis Qua⸗
liter et a quo filij illegitimi legitimentur. vel

4

R

6 Vot ſunt genera filioꝝn · quidem ſeptẽ

ADlam alij ſunt.Legitimi æ naturales
vt ſuſcepti ex legitimo mrimonioxxxijq mj⸗
liberi. dicuntur etiam filij legitimi hm ˖ le vete
ris teſtamẽti. ex dñis = ancillis de volũtate vx
oꝛum ſuſcepti · vt· xxxij:q.mj dixit ſarra ad a⸗
beaha . u:c- iſte abeahe. æ. c- recurrat, Flij le
Bitimi = ciuiles de his no- S. de cognat lega.
liiegi z ſpnᷣales:de his no:q:de Oↄg⸗
* 1
na indubitat⸗ affectu habita /¶ Flij natura⸗
les ab inicio.ſed ex poſtfacto naturales æ legi
timi.= hy pñt dici legitimati.j.e.tãta. f Flij

Elij naturales tm. vt nati ex concubi⸗

ſpũales tm. vñ omnes ſumus filij pape vl qua

ſi: ĩ.de cri.fal. ꝙᷓ graui:· Flij neqʒ naturales
neqʒ; le gitimi reſpectu Patriſ. vt ſpurij ſczꝭ nati
ex inceſtuoſo vel ꝓ:l· etiam humanaz damnato
coitu· vt· I: J. ſe · V· ſpurij · ¶ Dicuntur aũt ſpu
rij vulgo qñti: q̃ſi de ſpuma riualliũ ſiue coæri⸗

nallium nati. Que auteẽ ſit diff erentia inter ſpu

rios æ« manceres nothos de quibus habes

erp venerabilem . ꝗ. pe · dic vt no · S · de fi · pl bi ·
Illa em differerentia que ibi no: muenit in hy⸗
ſtoeijs. in rubeica: quibuſ non eſt fas eccleſã
dei introire· vel poteſt dici mãcer de ſcoꝛto na
tus.ſpurius qui patrem oſtendit quem nomina
re fas non eſt ſcʒ de adulterio natus: notle ve

ro natus de inceſtu:naturalis de concubina. HB
diſtinctio filioeum ſine pars eius habet. xxvj
di deinde opponitur xxxmjdi. ſi quis viduã.
ꝙ in aut quibus mo. na: ef:ſui.in peima colum
na:c:· J.ſi quiſ aũt.colł.vij.æ vt liceat maæ a.
ꝗ.fi:colb.vnj:xxx.q:j·omnes· ⁊æ: q.nj.ita dili⸗
ligere.· Hec aũt diſtinctio hm iura ciuilia et
canonica fit· nõ naturalia: Nam ſicut ab inicio
omnes liberi naſcebant ſic naturales.vt pꝛo⸗

bant. c. ſupiꝰ allegata· qᷓre hodie etiã ſpurij na

turaliter generantur.non tñ ſunt legitim. Vn
ſicut medela adinuenta eſt vt ſerui libertatem
ODſequantur.ſic etiazʒ ꝙ illegitimi legitimari me
reantur. vt in aut · quibus mona:effici · ſui · in

peꝛima columna. colb.vij. ⁊æ vide ſup h qð no:
53.· de dſan af- . æ vnð dicatur: æ de fi· p̃ſ bi.

ꝗ. quis dicatur filius pᷣbiteri ·
N vtrunqʒ genus ſuccedat.⁊ quidẽ pei⸗
nmiſ ſcz legitimi ε natu rales ſuccedunt.=
omnibus pᷣferũtur. vt in aut · de ſuc ab inte.
colb· ix· æ C·ð ſuis les here.pꝓ totũ:· aut

in ſucceſſione·æ dicuntur legitimi exquo publi
ce in facie eccleſie cõtraxerunt parentes uis

inter eos mrimonium non poſũſit eſſe.dum tamẽ
alter coningũ habeat bonam fidem. vt· j. e. cũ
inter io ·æ· c.ex tenoeeſecus ſi ambo ſciunt im⸗
pedimentũ. vt. j. e.referente· Itez ſecus ſi clã
Otraxerunt impedimèétum ignozabant. quia

tunc nõ excuſant filij ſuſcepti ex tali mrionio

anteqꝙ eſſet pꝑ eccleſiam ↄpeobatum. puto tam̃
ꝓ ſrnaſcantur poſt ↄpeobationem mrimom ꝙ;
uis antea concepti ſmt legitimi er̃t· ſic intłige

vtero: inſti 8 inge . J. -' 2 e· oceptus ex mrio
putatiuo ſed publice contracto ante ſentetiã:

ſed poſt ſententiam diuoæcij natus legitimꝰ re
putatur.vt· e:cum inter:ſupꝑ h̊ vide qð no.

de clamde deſpon/ ꝓ. quam penã· ſup verbo cõ
menti ſuſcepta· ⁊ ſuꝑ alio verbo:etiam in con⸗
ſpectu eccleſie ·¶¶ Flij tñ hᷣ largius intelligũt
dicentes ꝙ etiam nati añ aꝓpbatione. legitimi
cenſen poſt appeobatione· ⁊ facit ꝓ eis fanoz

peolis:⁊· S· de clamde · deſpon . c · ij · .· e. tanta.

ſed contra eos eſt odium parentum· ar. S· de fi
lijs pᷣſ bi literas: ⁊ mens ⁊ verba ↄcilij genera
lis:S.de clamde· deſpon. cum inhibitio · . ſi qᷣs
veroæ ſe.cui ſto·addito tẽpamento quod dixi
nec ob · decre:a nobis· quia iam rñſum eſt: nec
decre. tanta.quia loquitur in filijs ſuſceptis ex
concubina · ¶ Sed que poterit ratio reddi
ꝙ filij ſuſcepti et nati in concubinatn legitti⸗
mantur ꝓ conſequens mrimonium · ſuſcepti ve
ro æ nati in mrio clamdeſtino illegitimi cenſean
tur. cum vtens mr̃io caſte viuat. xxxj · di · nice⸗
na.alius vero luxurioſe: æ ſic plus videtur ha
bere luxuria caſtitate cõtra·l.in aut ·de reſti ·
2= ea que parit in.xj. mſe.ꝗ. vnum ſiquidẽ·colt.
mj. H?.hoc facit conſtitutio eccleſie et duerſa
conſideratio Deima em̃ ñ cõſiderat peccatũ
vel odium pazentum ſed fauoꝛem peolis tin·
ideoq; eſt tanꝙᷓ fauoeabilis dilatanda · ¶ Be⸗
cunda vero conſiderat peccatum dum Ppa⸗
rentum æ non fauoꝛem peolis:a ideo reſtringẽ
da et ſtricte iterpretanda. Deima etiã a iure ci
uili iuuatur. ff. de cõcubmis · · j· licet vtriqʒ
peccent moætaliter. tñ magis ſcandaliſatur et
magis cõtemni videtur eccleſia in caſu vltimo

ÿ in peimo.æ ideo delinquétes diſtrictiꝰ vult

pꝓunire · puniuntur autẽ magis parentes in fili⸗
os ꝙᷓ etiam m ſeipſos.ff· quod me.cã· iſti qui⸗
dem · ideo etiam in filios punit ipſos · vnde H
dicitur paternum ſupplicium:in aut.qui:mo:
na. ef:le· ci:colb.vj:ad hoc.je. ꝓ venerabi⸗
lem/g. vide ba. v.ipᷣe quoqʒ · ⁊· J. fi.⁊æ adde qðᷣ
no e. ꝗq fi· ſub/ꝗ.legitimantur . vere autez·

2 · H. fi. ¶ Foc etiã no. ꝙ filij ſeruoꝝ ſuſcepti
ex legitimo matrionio legitimi ñ ſunt· neq; qꝰ

ad gedines neqʒ quo ad hereditates. quia cum
pater nihil ꝗꝓpeium loabeat:filius ei ſuccedere
non poteſt. vnde etiam filius ſacerdotis le giti⸗
mus ꝓatri non ſuccedit in hereditate ſpiritua⸗
li. vt no.õ·de fi:pᷣſbi · Item ↄmiſſo crimine
leſe maieſtatis matrimoniũ non ſoliitur· ⁊æ tam
filij non ſuccedent· C:adel.iułmaie.quiſquis
vj q:j. verum. Sv:ſi quis:idem in crimine Pe
reſis. j.de hereti· vergentis 1 esieim vero
æ ciuiles ſunt adoptiui:· hy aliqñ ſucceedunt·
aliqñ non.quod dic vt no.S.de cognale q̊s
ſit effectas:⁊c v-‚ſeqñtibus.†/ Spũales aut =
legitimi ſunt filioli: hyp quo ad ſuceeſſionẽ ex
tranei reputantur. Naturales tm.ſ.nati ð
concubina vnica que in domo indubitato af⸗
fectu coniuncta eſt.vt. ff· de concu.l. jeij· v. nj
& tali que in vxoeem haberi poſſet · vt. ff. de cõ
cubi.l.vnica:ex teſtamto ſuccedunt ſiquidem

pater legitimam peolem habuerit- licet natu⸗

ralibus æ matri eozum vntiam relinquere vel
ſoli concubine ſemiuntiam nõ vltra·nam quod
vltra relinquet deſcendetibus ſi ſuperſunt ap⸗
plicatur. S6 deſcendetes deficiant h̊ aſees
dẽtes ſupſunt. relicta legitia parte aſcẽdẽtibꝰ

t

.aA8

— — — — õ

quod reliquum fuerit licet diſtribuere natu ra⸗
libs. Sʒz ſi aſcendentes 2 deſcendentes defi
ciunt licet eos inſolidum inſtiruere · ¶ Ib inte
ſtato autem ſuccedunt naturales vna cum ma
tre ſua viriliter in duas vncias.non ſupſtite ꝓ
le legitima liberoꝝ nec dinge. . SZed ſi ꝓles
legitima vel coniunx ſuꝑſit· debet naturales
ſaltez ali a ſuccedentibus arbitrio bomi viri-
Sieut autem ·et ĩ quantum.et quando · ſuc
eedunt liberi naturales pntibus · ita. in tm̃· et
tunc ſuccedunt · parentes liberis.vt par pietaſ
ſeruetur eis et idem de naturalibns nepotibꝰ
eſt ſeruãdum.vt in auten.qui mo.na.ef · ſui J.
diſcretis · vſqʒ ad illum..qm̃ vero· et· C· ð na
turali ·li ·l.vltima.et in anten.ibi poſito· licet.
Quod autem dixi ꝙ ſupſtes ↄiunx legitima
excludat liberos naturales ab inteſtato · vide
iniquũ·quia agnati excludunt diugem.vt.C.
vnð vir et vxl.vnica:at naturales excludunt
agnatos in duas vncias non ſupſtite coniuge.
vt · S. patet: Ergo naturales ſaltem in duas vn⸗
cias excludunt et diugem.quia ſi vinco vincẽ⸗
tẽ te · multofoetius vinco te · vt · ff. de diuer·
xtem·peeſde acceſſionibus · ſed H fallit regu⸗
la illa · St eſt foete racõ· fauoe · et honoe· et ſo⸗
cietas mr̃imonialis· ꝓter que volmt lex ꝙ vi⸗
uente vxoe legitima natuarales non ſuccede⸗
derent in memoꝛiã matrimonij pᷣteriti ne muli
er inde ſcandaliſaretur:argumẽ· C· reruʒ amo.
taruzʒ lij ff. rerum amotarum- lege ſecunda
ſiſteʒ fallit regula in alio caſuff· ad tercull.
l. ij . ¶.obiciturff.qui po.in pig. ha. claudiꝰ
d etiam in mari triplex genꝰpiſciũ ſeu dẽa
Moꝛene · locuſte · purpures:quoeum piſeium
vnug ab alio vincitur non econtra.Nam moæe
na a locuſta vincitur.Locuſta a purpure. Dur
pure a murena: habet ergo cõiunx poteſtatem
diaboli · quia naturali obeſt et ſibi mpil ꝓdeſt
b imtio autem naturalesſed ex poſſ facti
legitimi · quod ↄtingit ꝑ ſubſequẽs matrimo⸗
nium et alijs modis de quibus dicitur.j.e. .
qualiter · et a quo·naturalibus et legitimis in
omnibus equipantur · Spurij autem. man⸗
ceres: ⁊ nothi:cum iura agnatõnis non habe⸗
ant· vt no.S·de ↄſan.et affi..et vnde dicat .
nec patri ſuccedunt.nec alicui ex paterna lmea
Et ſi quid talibus relinquatur ·reſtituendum ẽ
ſoboli legitime · aut fratri·aut ſoꝛori:aut pꝛi.
aut matri: ſi peedicti non extãt · ſi extant. a diſ⸗
ſimulauerint vel tacuerint · infra duos mẽſes
inuadit fiſcus res taleset toꝛquet amaſiam vt
veritatem ditat de rebus ſibi vel alij relictis.
vt in auten. qui.mo · na.et · ſui⸗ S. vlti · et · C · de
naturalibus.li·l·j· Heres etiam inſtitutus · ſi ta
libus legatum tacitum cõferat.quartam ſuaz
amttit · C· ad. l. fal · etiã · ff · de vſuris .· eum qui⸗
dam . J. tacito · ff · de his qu ibꝰ vt indi. aufer ·

here l· her es qui.⁊. l· in fraudem. Immo e

tiam ſem · d· m· ſpurius nulli ſuccedit.ſeex ince⸗

ſtuoſo coĩtu natus · vt · C. ad oæfi · ſi qua illu⸗

ſtris. ſecus de vulgo queſitis.quia tales iura

ſanguinis retinent· et matribus ſuccedũt· mul

tofoetius naturalis· Idem intelligas de xi⸗
mioerbus linee materne · et econtra ſic intelli⸗

onem . et ſequen.

gehat.ff. vnde Ognati · hac pte: et · l. ſi ſpuriꝰ ·
inſti .ð ſena: conoæfi:ꝗ.in nouiſſime:· Elii di
cunt ꝙ illa.l:ſi qua illuſtris: ſpecialis eſt in illu
ſtribus: quibus caſtitatis obſeruan ia pcipuuz
debitum eſt · vt ibi dicitur.tali emm non ſucce
dit natus de inceſtuoſo coitu ſed alijs bene ſuc
cedit · ¶ matribꝰ inferioꝛibꝰ. pẽi vero ſiue ſu⸗
perioei ſiue infimo. nullo modo:quia hoc eſt
paternum ſupplicium:vt in auten.qui · mo·na·
ef ·: . . vl· colł. vj:ff·ſo:ma:liſi ab hoſtibus.et
ſic magis punitur in patre ꝙᷓ in matre:quia æ I
fieri debet.vt.xxxij.q.vj· indignantur. Vi⸗
detur tamen ꝙ dominus meus dicat meli?. ge
tales pntibus non ſuccedunt · vt in autẽ· qi⸗
mo:na:ef·ſui..vlti:colł· vij appellatione pa
rentũ pater mater ↄtinentur vt. ff· de in ius
vocandð. l. iiij · . j· et de v·ſi appellacõne · et B
eſt ad dicit decre · · e · per venerabile. F. vl · qe
ſi tales neqʒ a patre neqʒ a matre aleẽdi ſunt vt
dñt autmultominus ſuccedent · ¶ St hoc in⸗
tellige de natis ex inceſtuoſo cortu p· l· canone
cõꝓbãte. hoc iõ dico: qma ſcdm canones oĩs
coitus ꝓhibetur æ dãnatur excepto cõiugali
vñ foemcari omnibꝰ omnino nõ lſicet · i · nei ſi⸗
ue cłico ſine laico aliqꝰ mõ lzʒ· vt: lxxxvnj· di.
fonicari:⁊ ſecundũ h̊ intellige·xxxv·q·ni.c.j.
et ij ⁊ cquedã lexet:q:vijc: vnico · Verũ
tam̃ ſatis poſſet dici ꝙ oĩs ſpuriꝰ poſſit ſucce⸗
dere matri niſi illuſtris ſit.vt · ff · ð ĩof · c· ſi ſuſ⸗
pecta ·..ſi de inofficioſo: Nã ois filius illegi⸗
timus eſt niſi ex inſtis nuptijs ſit ſuſceptus· vt
pzʒ ĩ his qᷓͥ no· ̊· de mri m̃.. vbi. et ad id de cõ·
di · mj· firmiſſime et ar.·e.p venerabile· J. vl
in fi: vbi dicit tales priuandos ſjm · l · Deredira
te paterna.non tñ dicit materna et ideo videt⸗
in auten · qui:· mo:na· ef· le.ꝗ.j hoc nomẽ pa
rentum patribus tantum ſupponat · ſed dnñᷣs
meus intellexit vt dixi · et vbi iuemebat qp ſpu
rius agere poſſz:exponebat.i· vnlgo queſitꝰ.
Si auderem ponerem os in celum:et iunge qðᷣ
no· S· de ſuc.ab mteſ.ꝗ.fi · ſub.ꝗ.circa ſu cceſñ⸗
vtrumqʒ genus alatur.nati ex inceſtuo⸗
o coitu nequa · hm. l· vt no · · e. J. Px· h·
videtur tamen et. J. e p venerabilem· F. vlti.
ſed ſm cañ.benignius agitur. quia volunt q;
etiam tales ſm facultates vtriuiq; pntis alan
tur · vt · S·ð̊ eo qui duxin ma:quã pol:p adul-
cũ haberz· in fi · Rt eſt rõ diuerſtatis iuris ciui
lis et canonici diuerſitas:quia ciuile habet oei
ginem ab homine. ſient et ius gentium · et ideo
magis ri gidum.Sed canonicum a iur naturali
Pcedit · v · di. J. j. Rt ideo bemgnius agit· Nec
mirum ſi vult ꝙ inſpecto iure naturali homies
filios ſuos alant. Nam et animalia ex hoc iure
fetus pariunt et educant · vt inſti. de iur̃ natu.
in pein· ſm ius cano.inſtante neceſſitate paſce
fame moꝛientẽ · quia ſi non pauiſti occidiſti. et
ſic ſim hoc quodlibet Senus ali debzʒ. vt.lxxx
vj·di · paſce · ¶ Tam et ſzm · l. diumam minoꝛes
triennio magis egent ſolacio materno qᷓ; pr̃no
vt · ã· de ouer infide · c. vl · ideo ab ipᷣa matre a
li debent · quod dic vt no.j· ð̊ infan et laugui.
expoſi · . qui parentes alere teneantur.⁊ iunge

quod no.õ.ð tẽpooꝛdi · ꝗI. et eui · V. vij · vegla
Hoſpitalem; .
Ninter vtrumqʒ; ſit matrimonium interdi⸗
ctum. inter legitimos æ naturales ſic· quod
dic vt no · S. de conſan · ꝗ. et vnde dicatur · Item
inter naturales a legitimos · quod dit vt no · ů·
de ogna legali:et inter naturales ſpirimales
vt no·õ.de Ogna · ſpiri · ¶ Quid de legitimis ci
uilibus ſpinitualibus · nũquid poſſunt ſił con
trahere: videtur ꝙ ſie· quia hoc edictum Phi⸗
bitoeium elt · vt · 5· de ſponſa · cum apud cõtra ·
quia eadem ratio publice honeſtatis iuſticie
ramanet inter eosnam legitimi loco naturali⸗
um habentur· quare non poſſunt ſimul contra
here · ar· xxx · q.nj ita diligere/dicas ꝙ ſuper S
papa conſulendus eſt· quia de nouo emer git·⁊
deo nouo iure indigz · ar . ff. de ventre inſpi · l ·
· in pein · m dubio tamen peo matrimonio iudi
carem ar:6. de teſliilicet ex quadam. in fi ma⸗
xime ꝙ tales ꝓhibicõnes modice ſunt ratõis·
vt apparee in hijs que no.õ · qui cle.vel vo · ¶.
quis vouens:G·ergo monacho'et ſequentibꝰ
Quid de expoſitis et vulgo queſitis· poſſũt
contrahere cum quolibet:quia non deficit ius
ſed ꝓbatio · vt no · ide dlan · ꝗet vnde dicat ·
et S· ſequen·
¶ Waliter ꝓbetur filiatio vtriuſqʒ; generis ·

get qnidem maternitas legitima et naturalis p

.

teſtes pꝛobari poteſt ·ſ.p obſtetrices que int⸗
fuerunt vt. ff. de ven . inſpi · l. j. J. de inſpicien⸗
do·etx. . ſequen · Daternitas autem ꝓbatur p
nuptias:nam quicũqʒ ſemen appo ſuerit mari⸗
to acquiritur qui eſt dominus ventris:et eſt ra
tio.vt no· õ.de naex libero ventre · J. j · V · ſʒ ã
eſt ratio.h̊ eſt quod dicit lex· quia mater ſemꝝ
certa eſt. pater autem is eſt quez nuptie demo
ſtrant · vt · ff · de in ius vocan. quia ſemper· niſi
fozte maritus anniculum inueniat qñ patet ꝙ
ſuus non eſt. vt · ff · ð hijs qui ſui iur vel al ſũt.
filiũ.ff̃ · de liber. ⁊ poſthau:ſi poſthumus · · vl ·
et de carboedicto.lij. pomponius · ſtat' eti⸗
am in hoc caſu verbo viri vel mulieris ·˖ ſcilicz
patris et matris · ſi ĩm filium nominent ⁊ aꝑ⸗
pellent. et affectuʒ paternum gerant er ga eũ.
talibus enim peeſumptionibus violentis ſtabi
bitur peima facie:niſi contrarium ꝓbetur⸗ vt
5 de pꝛeſumptionibus · afferte: et · e · illud . ff· ð
adop:l.vl.ꝗ.ſi vero: maxime ſi inueniat in poſ
ſeſſone filiationis.poteſt tamen ꝓbari contra·
et ſie ſoluitur · Cide ꝓba · non nndis · nõ epliſ.
et de teſta. neqzʒ ꝓfeſſio · et:ff · de ꝓPba · impato⸗
res: grande ergo pꝛeiudicium facit ꝓ filio pꝛo
feſſo patris.vt ·ff/de libagno:l.j.· iulianꝰ·
Et quauis ab inicio negauerit· ſi camen poſtea
deuictus peecibus aliquoeum ipſum tanoꝙᷓ fili
um tenuerit.nõ poterit poſtea denegare · vt · ů ·
de ꝓba.p tuas: immo ſimile:quia ibi ſtatur v⸗
bo viri:et non ſolum illi ſed teſtibus · ideo vt
ꝓles legitima reputetur· Nam et ſi qui aliquẽ
filium nominauerint:ſtatur eoꝝ verbo contra
rionec creditur filius in caſu quem habes· j· e.
tranſmiſſe · St eſt ratio m illo caſu· quia ſi ibi
ſtatur verbo parentum contrario · ꝓles nõ cen
ſebitur illegitima: nam ibi fuit nutritus puer

1

tempoæe illo: quo pater putatiuus hebat vxo⸗

rem legitimam quam expulerat et adherebat
matri putatiue · et ideo a vicima vt ibi dicit pu
or ille ſpurius credebatur · que in dubio debet
legitima cenſeri ergo expoſitus debet legiti⸗
mus reputari ar · .e latoꝛ · et · c · ex tenoꝛe · ⁊ tn
non peeſumitar matrimonium niſi peobetur·
vt · xxx·q:v.aliter.· Certe idem videtur dicenð
in expoſito · quia non ↄſueuerunt exponi ꝓ ma
ioꝛĩ parte niſi illegitimi· nam parentes leiti⸗

mi licet pauperes eoſ nutriũt ꝓut poſſuntar ·

ff· de legibus · nam ad ea · ¶Item legitima et
ciuilis ꝓ teſtes ꝓbabitur · vt· ff. ð Pha · ab ea
parte · C. de adop · l· vl · er de emancipa· l. mj.
I Item legitima et ſpiritualis ꝓ teſtes· vt · S.

de gna · ſpi · veniens · et e · vl . ¶ Naturalis tñ

per ceſtes et famam et recognitõnem· et aff e⸗
ctionem. vt · 5· de ꝓba · p tuas · C· de nup · ſi vi
cinis · ff. de ritu nupt'. in libere · et de concubi
nis. in concubinatuxxxij · q· mj.liberi.·Quid
de ſpuria paternitate · Certe vulgo conceptus
non poteſt patrem oſtendere · vteff. de ſta · Ho·
vulgo·natus de adulterio oſtẽdit ſed non licet
norminare⸗ vt ibi et inſti · de nup . J· ſi aduerſus·

verumtcamen et hec ꝓbatur p famam et affe⸗

1

ctionem et nominationem ſiue confeſſionẽ illi⸗
qi dicitur filius · ar ·ſde pur· ca aecedens· 6*
de reſerip. inter ceteras.et de fipeeſ. michael ·
et per totũ · poteſt tamẽ filius ſacer dotis pur⸗
gare ſe ſi ſola infamia laboꝛet · vt · .· de pur · ca·
accedens. In ſumma no.eſt circa hanc ma⸗

teriam ad ꝓbandam filiationẽ ꝓdeſt patzz

ꝓfeno. ff · de Pba · etiaz matres · ff · de lib · ag·
l·j.. inlianus· Item affectio. g · de peeſump · al
ferte. C· de rei vxo:act.l:vnica· ꝗ. ſileat:et ar·

C. de adop · l · p · J. ſi vero · xxiij · ꝗ · in · ea eſt vin
dicta. C.de moffi · teſta·ſi mr · ff de ritu nup·

non ſolum · ff · ꝙ metus cauſa. iſti quidem . ff · de

adul in ea ˖ ſed licet Hfilio pꝛeſumptionez

inducant.non tamen peobacõnem faciunt quo
ad ſucceſſionem·et ſic intellige · C· de ꝓba · nõ
nudis et alias leges contrarias · ·ſignatas · ſi
cut et ſi pater filium ſuum neget · pꝛeſumptio

eſt contra filium ſed non ↄuincitur. vnde nec

negatõni ſtatur · ff. de li · agno · l · nj. ff · de inof ·

tel ſi inſtituta · J. .· ſzm Gof. dic · vt dixi · S · e · J·

per totum ·
MWaliter et a quo filij illegitimi legitimen⸗

ur · vel ſui kiant · et quidem legitimantur per
peincipem tpalem quo ad tpalia. p ſpũalem q*

ad ſpualia · qe iuriſditõnes ſunt diſtincte · vt in

aut · qũo opoetet epᷣos · in pein. coll · ij · ð con ·
di. uj · celebeitatem: in fi· ibi:qe alia eſt ratõ cã⸗
rum ſecularium· æc · in fi:·non ergo papa debz
int romittere ſe de legitimacõe facienda qꝰ ad

tpalem hereditatem ˖ ſed debet hoc dimittere
impatoei.vt · vnj ˖ di · quo iure · · e · lato?· ⁊ c ·
cãm als poneret falcem in alienam meſſez · vt

3. elee venerabilem. qð non eſt faciendũ · vt

. vjq· nj⸗ cej⸗ .
pPalibus ſe poteſt et debet incromittere · · e · c·
· xx · qnj:peeſens · xv·q· vj·alius ·xxinj · q·j· lo

Sed vtra · qe papa etiã de tem

quitur. FHng.dixit ꝙ impatoe a ſolo deo ha⸗

bet poteſtatẽ in teporalibus : papa ĩ ſpũalibua

et ſie iuriſ ditiones ſunt diſtincte · vt dicũt peĩe
Dcoe.tñ coꝛonam recipit a papa· ⁊ gladiuz ab
altari · xcnjdi: legimus. ⁊ etiã ante fuit impiũ
ꝙ apoſtolatus. Sla t. dixerũt · ꝙ q;uis im
perium a ſolo deo dicatur ꝓceſſiſſe.executionẽ
tñ gladij tpalis accipit ab eccleſia · quare papa
maioe eſt.a vtroqʒ gladio vti poteſt.naz æ dñs
vtroqʒ; gladio vſus eſt.⁊ moyſes · ad H.õ · de iu

dic. nouit·æ de maioẽ· ⁊ obe · ſolite · Sgo iu⸗
riſditões diſtinctas aſſero.⁊ vtrãqʒ a deo peo⸗
ceſſiſſe.vt dicit aut. quo:opoetet epiſcopos.
tñ quanto altera magis deo appeopinquat' tã

to maioe eſt· ergo ſacerdotiũ maius.quod pꝛo
batur ex oedine ſeripture dicte aut'. et ſic intel

lige ꝙ non multum di ſerepant ſacerdotiũ ⁊ im

perium· vt m aut .de non alie· aut ꝓmure.ec.

Jꝗ.ſi minus· colł.ij.non multũ diſcrepant quo

ad peincipium vnde peocedunt. ſed multũ di⸗
ſcrepant quo ad maioꝛitatem.Inde eſt ꝙ caput
epiſcopi vngit .ſed armus regis: æ ep̃s criſma
te·rex oleo· vt ſcias ꝙ ep̃s eſt vicarius capitis
noſtri id eſt criſti.vt oſtenderet' quanta ſit dif⸗
ferentia inter autozitatem pontificis ⁊ peinci⸗
pis poteſtateʒ · vt.õ·de ſa· vnc:c.vnico.J. vnð
in veteri teſtamento.⁊ pecedenti · qe quãta eſt
differentia inter ſolem lunam · tanta eſt diffe
rentia inter ſacerdotalem æ regalem dignitatẽ
vt · · de ma · ⁊ ob. ſolite · J. pᷣterea · ad fi ¶ Que
verba licet ꝓꝑ doctoꝛes diuerſimode exponan·
tu tñ dic ꝙ ſicut luna recipit claritatem a ſole.
nõ ſol a luna·ſic regalis poteſtas recipit auto⸗
ritatem a ſacerdotali.non econtra. ſicut etiam
ſol illuminat mundum ꝝꝓ lunam qñ per ſe nõ po
teſt ſcʒ de nocte·ſic ſacerdotalis dignitas paci
ficat mũdum per regalem· qm̃ per ſe nõ poteſt
ſcʒ vbi agitur de vindicta ſanguinis · vt no.õ·
ne cler · vel mo · ꝗJ. que ſunt permiſſa clericis.v.
epiſcopus·vnde ⁊ lex ſecularis debʒz ſeruire ca
nonice · x · di · lege · J. de peiuik. c. ij. Der Heti
am imuitur ꝙ ſexieſmilies.⁊ ſexcenties · ⁊ qua
deagiesquater.⁊ inſuper eius medietatem eſt
maioꝛ ſacerdotalis dignitas ꝙᷓ regalis · Legi
tur em̃ ſic in· v.li.almaieſti demonſtrati ptho⸗
lomei.xvnj · oſitione. Manifeſtũ eſt ꝙ ma
gnitudo ſolis continet magnitudinẽ terre cen
ties· ⁊ ſexageſieſſepties.a inſuꝑ eius quartam
* octauam. Fin ecenn Dalam eſt ꝙ; magnm
tudo ſolis continet magnitudinẽ lune ſexieſmi
lies · ⁊ ſexcenties·⁊ quadeꝛagieſquater· æ inſu⸗
per eius medietatem. n eodem. Itaq; ma⸗
Snitudo terre continet magnitudinem lune tri
Sies · i.triginta vicibus.æ nonies: quar taʒ:=
xx · eius · Licer peimam ⁊ terciam concluſiõez
appoſuerim· ideo qe aliqui dtrarium aſſerunt.
tñ patet ꝑ ſecundam ocluſionem quam poſui.

e · v· palam.idem quod aſſerui . · e · v · p B etiã

imuitur· Et in ſumma hec maioeitas cõpꝛo⸗
bat · Tum rõne oꝛdinis ſcripture. vt dixi. 5.
S ego· Tam rõne ſubiecti quod nobilius
manus eſt· ar · C. de ſac̃· ſanc.ec.ſanctimus.xij.
q·j· peecipimus · ⁊ ꝙᷓto quis melioeibus p̃eſt ·
tãto magis ipſe melios æ honeſtioe eſt. in aut.
de defen. ciui.ꝗJ.nos igitur.colł.iij· ¶ Tum ra
none naturali· vt patet· .e..que verba.æ ſe:

le giſte vix concederent nobis.hᷣ

Item ſicut ̊.⁊ ſupꝛa⁊ pꝛeter· naturaleʒ ⁊ huu
manam rõnem filius dei incarnatus = natus ẽ⸗

ſic iuriſ ditio ſpũalis quam eccleſie reliquit. ·

⁊ ſupea· ⁊ peeter:naturaz iuriſditõis trahit adð
ſe peincipalem iuriſdicõem tempalem. ſi id qð

de iur̃ditõe ſpũali eſt in ea incidat· vt patzʒ ĩ his

que no·j·e.v.ſalua reuerentia · ·õ.de oe · Og·
vh que eſt rõ.⁊ ſic acceſſoeium ſpuale foetius
eſt ꝙᷓ etiam tempale peincipale.ar.õ· de iuriu·
debitoees· ⁊ B eſt ratio naturalis quare de iu⸗
ramento etiã ſi incidenter ꝗꝓponatur in foo ſe⸗

culari:non poterit iudex ſecularis cognoſcere

ar · ̊.de elec · venerabilem.ꝗ.pe.⁊.S. de iudic·

nouit · J. fi · ad B. S.de cele· miſ · cũ mart h· . qſi
uiſti · ⁊ de ðſec̃.eccł ·quod in dubijs: Idẽ puto

ſi agenti obijciatur excõicatio.Idem ſi obijcia
peelato ꝙ non fuit canonice electus· vnde non
poteſt agere vt peelatus. in his omnibus ⁊ ſi⸗

milibus putoꝙ ſit ad iudicem eccleſiaſticũ re⸗

currendumar·opt · in aut· vt cler. apud ꝗpꝛi.
epᷣos due·.ſi vero eccleſiaſticum.colł.vj.non
ſie ſ id quod de temꝑali iuriſditõe eſt ↄtingat
incidere in foꝛo eccleſiaſtico · puta crimẽ quod
penam tempalem inducit. nec em ꝗpter h exe⸗
cutio ſiue ꝓceſſus iuriſditõnis eccleſiaſtice ſu⸗
ſpendetur ĩmo ⁊a de incidenti vel cõnexo diffi⸗
nit. · de donat · inter vi · ⁊ vx · de peudentia. et
c. plerũqʒ · ¶ Doteſt æ illud dici. ꝙ cauſa legi⸗
timationis etiam ſi incidat in foo ſeculari pein
cipalis eſt non acceſſoꝛia.nõ em̃ hereditas tra⸗
hit ad ſe legitimatõem · ſed legitimatio heredi
tatem. vnde non ſequitur iſte poſſidet heredita
tem ergo legitimus filius æ heres eſt. vt patet
ſ·e· cauſam.ſed bene ſequitur legitimus filius
heres eſt · ergo iuſte potelſt pomdere heredi⸗
tatem.· j·e·quod nobis.ideo ſicut dos accedit
mr̃iꝰ. · de do · inter vi. ⁊ vx·de peudentia. ⁊. ff
de iur do. ſi is·I.ibi.ff .man:iulianꝰ. ff. ꝓ ſo.ac
tione · J. fi · ff. fam · Herc.ſi filia. ; amplius. et
l.ſi maritus · G iura ꝓbant ꝙ ibi debet eſſe dos
vbi ſunt onera mr̃ionij · ſicæ hereditas legitiati
oni accedit. In vtroqʒ etiam caſu cauſa pemci⸗
palis eſt mrionialis· vnde videtur ꝙ; qui nõ po
teſt eognoſcere de peincipali ſcʒ mrio · ñ potelt
cognoſcere de acceſſoꝛio.ſ. hereditate dote⸗
e cui denegat peincipale · denegatur accel⸗
oꝛium: ff · de re . iu. eum peincipale · J. de ſen·
excõ · cũ illoꝝx · licet jrium dicat. .e. cãm · ij.
So/poteſt dici ꝙ papa voluit regi deferre.ſicẽ
ibi innuit · qui ip̃aꝝ iudicium ad ſe aſſerit pti⸗
nere · ſubaudi nõ tñ ſic eſt. nec obſ· quod p̃cedit
ibi · ꝙ ad regem pꝑtinet non ad eccleſiam de tali
bus poſſeſſonibus iudicare.dicas em̃. priner
ſicut aſſerit vt ſequit.nõ tñ ita eſt. vel dic pPti⸗
net ſi de ip̃is agatur rei vẽdicatõe · qꝛ foꝛte ac
toꝛ dicit ꝙ emit eas.vel ꝙ ſunt ſibi donate.vł
quia fuit inſtitutus heres a dño licet nõ eſſz fi⸗

lius · ſed vbi petuntur ratõe filiatõis. ⁊æ negat

legitimatio.nullo modo ad ſecularẽ ptinet iu

dicare · ſed tñ pertinet ad eum executio · et ad⸗
mittere leSitimũ· exquo de legitimatõẽe fuerit

am.j.e.referente ·· cper tuas · NHoc tamen

coꝛam eccleſia facta fides. =
e rigoee iur

7

æ ratione naturali non dubito ſic tenendũ.nec

em̃ peeſumitur legitimus niſi pꝛobetur.ſiẽ̃ nec
peeſumitur matrimoniũ niſi pꝛobetur· xxx.q;
v·c·jſalua diſ.quam habes.õ.de c amde. de⸗

ſpon. ꝗ. quam penã · vꝓpari modo· ſup verbo ↄ

menti eciã in ↄſpectu eceleſie · · V· ibi ſequẽ
ti. Et eſt ratio.qꝛ conſtat ꝙ homines non naſcũ
tur mrimonialiter coniuncti ſed ſolnti · ideo ſp
pꝛeſumũtur ſoluti niſi dtra peobetur: quia qui
lemel dñs pꝛobatur adhuc dñs pꝛeſumit · fi

lius ſuus· C· de peoba.ſiue poſſidetis. a qui ſe⸗

mel heres ſemper heres · f· de minoꝛ ibus · ait p
toꝛ· abs · ⁊ ſi ſme·/ pe.in fi ·⁊ qui ſemel excõmu

nicatus ſemper excõmunicatus niſi ꝗ ꝓbetur ·

5S· de electi · venerabilem . . eos igitur · v. fuit
quoq;:nec pꝛeſumitur ligatus quis niſi peobe
tur. ·de cle:excom.mi:ꝗpoſiit · J.pe· æ vl · qðᷣ
elſt verum ꝙtum ad ſententiã excõmunicatiõis
eccleſie · nam quo ad oeiginale peccatum quili⸗
bet ligacus naſcitur· qð tñ in baptiſmo dimtti
tur.S. de bapt:maioees .ſed adhuc queritur·
æ peeceð.ſubaudi quo ad culpam tm̃ · nam fo⸗
es remanet de cõſe · di mje e. ij e · c P aqua·
run qe ſi ꝑ gratiam vel ſoꝛtes iudex ſecula
ris ferat ſententiam. ad iudicex eccleſiaſticum
oecaſione peccati ſaltem quo ad penitentia re
curretur·S.de offi · oe · c· jea de iudiẽ e nouit. ꝗ·
penk · ibi · cũ em̃ non humane cõ ſtitutioni .· ⁊c· ⁊
non dimittetur peccatum niſi reſtitua ablatũ
ĩ·de vſur̃.cũ tu.ꝗ.ſuꝑ his· xmj·q· vj · c · j· A
ratione ↄfirmatõis vel infirmatõis · S· de elec ·
venerabulem . ¶. .· ⁊.· jj .· quod ad ſupioꝛem tm̃ p⸗
tinet· S.de elec.nihil eſt.⁊ de maioẽ· obe · cuz
inferioꝛ. St beeuiter.licet perſone ſeculares ꝙ;
tũcũqʒ impiales qtumcũq; regie ſubſmit iudi⸗
cibus ſpũalibus hm cõmimem legem · etiã quo
ad pſonas·. de pñijs.omnis vtriuſq; ſexus: ꝓ⸗
ſone tñ eccleſiaſtice nunꝙᷓ ſubſunt quo ad perſo
nas pſonaliter.õ.de non alieñ.re·eccł. cum lai
cis.⁊ de cõſti.eccia:⁊:patet in his que no.S.ð
imuni · ee · J. j. ⁊. jj/licet quo ad res aliquotiens
ſubſuut . ̊.de iuriur̃ ·nimis:, ⁊ de iudic· nouit
æ patet in his que no:S:dę foꝛo compe · ſub · J.
liquet:viego dico·a peeceð :⁊ ſe · poteſt igit
clericus ſaltem patrimoniale relinquere feudũ
quod a laico tenet·ſaltem de licẽtia pape · et ſic
p conſequens omne iugum iuriſditõis laicalis
a ſe excutere · h̊ͥ laicus nullo mõ poteſt iuriſditi
onem ſpũalem declinare·ã · de parroch: nullꝰ.
quin alicui pꝛelato ſubſit ꝓſonaliter · qe nec cle
ricus hoc poteſt · xcnj · di · nulla ratione · ix:q· nj
cuncta ꝓ mundum.a cp peincipalem.cũ igi
pſone clericoꝝ nullo caſu ſubſmt iuriſditioni
ſeculari : laici vero ſubſmt ſpuali · de hag maio⸗
ritate quis ſane capitis dubitabit. Tum au⸗
toritatibus ſanctoꝝ :dicẽtium q; honoꝛ ſub⸗
limitas epᷣalis regum ↄpata fulgoꝛi ·⁊ dyade
mati pejncipum:longe erit inferioe ꝙᷓ ſi plum⸗
bi metallum ad auri compares fulgoꝛezꝭ: æc vt

xcvj·di:duo ſunt:a · c. cum ad verum · ideo qᷓ;⸗

uis iuriſditiones ſint diſtincte quo ad executi⸗
onem.tñ impato ab eccleſia romana impũ te
net: ⁊ poteſt dici officialis eius ſen vicarius·

nam et eccieſia romana in ꝓſona magnifici ka-

roli a grecis tranſtulit imperium in germanos
papa ipᷣm ↄfirmat· vngit. coꝛonat · repꝛobat.
æ etiam deponit · vt · S. de elec · venerabilem · J.

*

j. 1. ij. nec em· l· imperatoꝛis ligare poteſt niſi

illos quos romano? lex tenet · i. catholice ec:
cleſie ſanctio.qꝛ extra non eſt imperium vt in
aut'. de non alieñ · aut ꝓmu.re. ec · . pe · colb. ij
ergo papa ſuperioꝛ eſt· ar · · de elec · innotuit ·
æ. f · de arbi · nam magiſtratus ·õ· de maioziet
obe.cum inferioꝛ. verũtamen quod rite factũ
eſt per impatoꝛem in tpalibus · non debet in⸗
fringi ꝓ papam · nec debet ſe intromittere de
ſubditis impatoꝛis niſi foate in caſibuſ.ſic dici
de archiepiſcopo quo ad ſubditos ſuff ragane
orum. vt no · ö̊. de of · oe· J. quid pertinet ad of
ficium ſuum. vᷣ· eſt aũt archiepᷣs:⁊ ſe ·h̊ expᷣſſim
compeobatur · · e p venerabilem ·J. rõnibus ·
ibi. verum etiam in alijs regionibus:ac̃. gꝰ va⸗
cante regno a imperio ſuccedit papa · vt · · de
elect. eum inter vniuerſas.⁊ no.caſusõ·ð fo·
compe · I. quibus ex cauſis · v.item in curia ro·
⁊æ ſe·nec mirũ:qe xpᷣs reliquit ipᷣm ſucceſſoꝛẽ ſeu
vicarium ſuum ꝓximioeem ⁊æ maioꝛem · vt · .. e·
per venerabilem . . ſane· .de tranſac quamto·
Ergo quo ad maioeitatez eſt vnum caput tm̃
ſcʒ papanam vnus deus tm eſt caput noſtrum
dãs ſpũalium ⁊ tꝑalium:q ipſius eſt oꝛbis et
plenitudo eius· vt.S.de decimis · tua nobis· qꝛ

omnia cõmiſit petro · vt · Sᷓ̊.de maioẽ. ⁊ obedie.

ſolite.a de elec.ſignificaſti · in fi · ⁊ petrꝰ vtrũ
qʒ gladium habuit. vnde dixit ecce duo gladij
hic ·ideo etiã dñs dñoꝛ non ſme cauſa dixit pe
tro.a tibi dabo claues regni celoꝝ · non dixit
clauem ſed claues·ſcʒ duas: vnam qua claudat
⁊ aperiat·i:liget ⁊ ſoluat quo ad ſpũalia.⁊ ali⸗
am qua vtatur quo ad tempalia.licet q̊ verbuzʒ
multis alijs modis exponatur · vt no · · de pe⸗
mitentijs/ſub rubeica de remiſſi · J. j· ad hoc · . e
p venerabilem · ꝗ. rationibus · xl · di · c· j · xxj· di.
in nouo.⁊·xx · di · J. j. cũ em̃ vnum coepus ſimꝰ
in xpᷣo · peo monſtro eſſet ſi duo capita habere⸗
mus·vt.õ.de ołf·oe.qm̃. h etiam expꝛeeſſim in⸗

nuitur.xcvj · di · conſtantinus.æ ſi dicas ꝙ con⸗

ſtantinus non potuit illa concedere· Beſpõde⸗
bo · ergo nec populus poteſtatem ſuam in pein
cipem traſ ferre · quod tñ falſum eſſe ↄſtat · ſupꝑp
quo vide quod noõ·de conſtitꝗ. quis poſſit.
v· item populus· ⁊ ſe · hæ llud peiuilegium qꝰ
ad maeitatem reſpicit factum · cum de iujr ita
debeat eſſe · vt patet in hijs que no· S.⁊.· no·
Dicit tñ vin· ⁊ lau.⁊.t.q; papa non poteſt le
gitimare quo ad hereditatem tempalem niſi in
patrimonio beati petri · vt.j·e · per venerabilẽ
in fi · H· j. Io · dicit ꝙ hoc verum eſt directe
h indirecte hoc poteſt ſiue per ↄñam·qe eoipᷣo
ꝙ aliquem legitimat quo ad ſpũales actus · vi⸗
detur per conſequens legitimatus quo ad tem
poeales· nam ſi maioꝛa concedũtur/ergo ⁊ mi⸗
noꝛea · vt · J. e.per venerabilem ·· H· j · · S ð de
cimis· ex parte · iij· ſic abs admittitur indirecte
per ↄſequentiam·quod directe denegatur . ff. ð
excu · tu·l.j.·⁊· mj.q; njv· item ſerui reſponſo.
C· de ty · m in · reſti · petende · in fi · ⁊ · ff. de pẽis ·
moꝛis· circa pꝛin. C.ſi aduerſus tranſactõzʒ· l. j

e.
F

d
t

in
ſt.
4

te
jin
ile

g illud certũ ẽ ꝙ impatoꝛ legittimare põt quo
nd tpalianon quo ad ſpũalia · ar · cj · diſ · Puenit
õ de decimis· tua et.j
OSalua reuerentia alioꝛum quozumcunqʒ
mihi videt dicendum papam habere poteſta⸗
tem legittimãdi quo ad ſpũalia et tpalia· ⁊ ipᷣʒ
ſolũ·⁊ inuiturj·e· ꝓp venerabile. . j. ibi. pee
ſertim ⁊c.cũ em̃ cauſa matrimonialis ſpẽalite⸗
Ptineat ad eccleſiãadeo ꝙ ſecularis de ipſa co⸗
gnoſcere non põt·etiã ſi inciderit.nee de legit⸗
rima filiatõne · vt:ĩ·e:latoꝛ.x.c:cauſaz.ij.⁊.õ.
de o cog:tuam.et pz in his que no.j.de hhe
reticiſ.ꝗ. qualiter deuitet.v.penul.et fi·æ cuiĩ
denegatur cognitio.multo foꝛtius diſpenſatõ

ar ·C· ð his qui ve.eta.impe.il.ij:⁊.iij.et.iij.q

vj ecᷓuiſ· ⁊. c · dudũ.x.jde hmia excõ·cum illoꝛx
imo dicit · ei ad illũ ſolum ptinec reſtitutõ ad
quẽ ſpectat examinatio·ij.q·iij· ꝗ. hinc colligi
tur · ar · ff · de res· iur· cum pemcipaleſ Dicas
tñ ꝙ impatoe legitimat · i:tanq; legitimũ etiazʒ
ſpuriũ ad hereditatẽ ſuã admittere põt. et etiã
in hoc caſu põt cũ filio ꝗpeio nõ tanqʒ cũ filio
ſed tane; ſubdito diſpenlare · vt ar. j. e. p vene⸗
rabile · J. j· in fi · et · f · de adop · ſi vſul. ⁊ de of.
Poſub · l.ij.et ar.ff. ad mumcipa: impatoꝛes
SDed papa vᷣe legitimat et illegitimat. cuzʒ
em̃ ſcdᷣm.ł filij duoꝝ fratrũ rite ↄtrahant.ve
inſti · de nup · ꝗ. Itẽ duoꝛʒ · et. C. de nup. ĩ cele⸗
bꝛandis et ecã ſedᷣm.l.diuinã quã indei ſeruãt
vt · S· de dſan · de infidelibꝰ· papa hmõi matri⸗
moniũ illegittimũ fecit · æ ſic filij ſuſcepti ex ta
li mrimonio hodie et ſeðz · l.et ſcdᷣm ca. illegiti
mi cenſent' ab hereditate repellũt . vt.õ.de
Oſang·nõ debz· et no.ĩ ſumma.G.et vñ dicat .
multe em̃ pſone ꝓhibent ·l.cano.cõtrahere q̃
lege diuĩa nõ ꝓhibent · vt · S. de reſti · ſpok. lit
teras · opinioni · nã ſcõm · l.diuinã hee tm̃ p⸗

ſone ꝓhibent'.ſcʒ mater · nouerca ſoꝛoæ· neptis

amita. matertera.vxoe patrui ·et vxoe fr̃is · fi⸗
lia· et p̃ᷣuigna ·xxx:a.iij.pitaciũ.viij.qj· olim.
xxxv·q·j· · j · ⁊· c· et adde qð no · S̊.ð reſcrip.
Hꝗ.quas vires· v·aut de factis · et· v· Itẽ apłs.
Si ergo illegitimos fecit:quãtomagis po⸗
terit legitiare:na = ſcòm ·l.filij ſuſcepti ex ma⸗
trimonio tracto inter ſenatoꝛe et libertã ille⸗
gittimi ſunt · idem inter pupillã et tutoꝛẽ vł li⸗
bertũ ſuũ · idẽ inter wudicẽ et ſubditã cũ qᷓ qxit
tpe regiĩs · vtff.de ritu nup·ſi quis ſenatoꝛio-
et · l. tutoꝛ · et ſequenti ·et.il:ſiquis in aliqua.et
multa alia exempla poni poſſent qᷓ oĩa ꝓ ius ca
nonicũ ſunt hodie zalafflarar /Sen hoc intel
ligas in filijs ſuſceptis ex mr̃imonio in quo di⸗
ſpenſare põt.ſcʒ qñ impedimentũ a iure canoni
co inductũ eſt · vt pa·j·e · c. · vbi papa cenſet le
gitti mos foꝛe filios ĩfideliũ ad fidẽ duerſoꝝʒ
qꝙ;uis in ſcdᷣo vel tercio gradu òxerint.et · 5· ð
ſan.nõ debet · vbi reſtringit mhibitõz · vnde
ſunt legittimi qui olim illegittimi cenſebãtur·
ad idẽ · xxxv.q·iij.q̃dam lex·et· c· qð ſeripſi · õꝗ̊.
de ðſan.qð tua Nũquid ergo cũ adulterino
filio diſpenſare poterit.vł cũ illo qui ſuſceptꝰ
eſt ex mrimoĩo in peimo vł ſedo gradu in deſcẽ
ti linea dtracto.qꝛ nec ĩ pꝛincipali poſſet · vt.s·

de tranſac. e· vl.nõ em̃ pẽt ponere os ſuũ in ce

/
lum · ſed cũ filio ſacerdatis poſſet·qꝛ tał Oſtitu⸗
tione canonica ꝓhibet mrimoniũ ↄtrahere · et
ſie intellige · . e p venerabilẽ · M· j. et expone
adulterĩs· i. ſacerdotalibus · vt · lvj · di ceno
mañ·õ.· de fi · pl bi · c· p. et vl:ſecus in ſpurijs et
mãceribꝰ.qꝛ tales legittimare nõ põt · vt · e ·
p venerabile . J. vl. FDie tñ ꝙ et cũ talibꝰ di⸗
ſpenſare põt · et ſic legittimarei. ip̃os ac ſi le⸗
gittimi eſſent ad honoees ſuos ſpnales admit⸗
tere · ſieut dixi. s · de impatoee · uãus aũt
hoc facere poſſint peincipes · nõ tñ eis Duenit
ꝙ peiuilegiũ hoc ↄcedant in p̃iudiciũ illoꝛ ad
quos hereditas deuoluenda eſſet ſi diſpenſatõ
non fieretar · C.de emancipa: nec auus · 3· de
offi.dełſuꝑ eo.æ de ſta·mo.in imgulis · J. poꝛ
ro ·Quãuis ergo impatoe ſit dñs omniũ tẽ
poꝛaliũ.C· de quadei ·p.l.bñ a zenone. et · ff·
ad · l· ro· de iactu: dep̃catio · nõ tñ debz peiuile⸗
gium ↄcedere in p̃iudiciũ alterius · vt in dicta
A. C·de emanci.l.nec auus.Dõt tñ diſpen⸗
ſare ſen legittimare ſi vult idem papa quo ad
eccł iaſti ca.et ſecularia vbi habzʒ tpꝑalem iurdĩ
tõem.et in alijs caſibus.vt.õ · dixiet ar · ix· q
iij: cuncta.et· c. ꝓ peincipalẽ· g̊de ap. ſi duo⸗
bus · quod ĩtelligas ſie ne fiat in pᷣiudiciũ illiꝰ
ad quem iam deuoluta eſt hereditas· ven eo
qui ius habet ↄſentiente ꝓderit legittimatio
quo ad omĩa ar · C·de pactis.il.fi:ałs nõ ꝓde⸗
rit niſi quo ad ſpualia.et honoees ſeculares· et
actus legittimos.in quibus nõ vᷣtit peiuatuzʒ
intereſſe:ſecus ſi adhuc nõ eſt deuoluta herediĩ
tas ſed deuoluenda. vt · S· de ↄſang quia circa
xxxv ·q·viij·de gradibꝰ.ff.de ritu nup · qui in
Puincia · ¶ Der ſpẽalem ergo legittimatõem
neuter peincipum debet pᷣiudicare vt ius acq̃⸗
ſitum aułerat.ſed vterqʒ impedire põt ne acqͥ
ratur · ar · C· de iur ·deł.ſanctimꝰ.ꝗ.ſed ſi lega⸗
tarij · et de codicillis · l · vl. ꝗe fi. Impatoe
aũt põt auferre etiã acquiſitũ ius· ſed foete ñ
ſine peccato·niſi ex magna cauſa fieret.vel niſi
donand animũ habeat . ſcm ea q̃ no · ö̊. de pee
ſcript᷑ · rerũ immobiliũ ¶.que exi gãt.ſubq.
verum · v· ſed nũquid maius peccatũ.ſed papa
ñ põt niſi caſualiter · licet ꝑ generalez ↄſtitutõz
ſolus papa legittimet et illegittimet.et ſic ge⸗
neralis poteſtas ſolius pape:eſt ſpecialis quo
ad ſecularia.in quibus nõ vertit peiuatũ int
eſſe ſolius imparoeis: niſi in caſu· ſed quo ad ec

cleſiaſtica ſolius pape: cõmunis autẽ eſt vtri qʒ

quo ad ſecularia in quibus non piudicat ali⸗
cui ·hoc ſaluo:.ꝙ ꝓ papam vere ſegittimat ali
quando · ſed ꝑ impatoꝛezʒ nunqꝙ;.· licet aliquis p
ipᷣm tam legittimꝰ admittat ¶ Quicquid ał
ſeriptũ inueniatur: Gᷓ̊ puto ius ſtrictũ et ratio⸗
nem · vnde qð ſequit . · de modis legittimãdi ·
imꝗpeie ponit᷑ legittimatio · quare ſemp eſt ex
ponendum vel intelligendũ . legittimant · id ẽ⸗
tanqꝙ;ᷓ legictimi admittant. in his ergo non de
dignantur ſacre leges ſacros canones imitari.
vt no · S· in phemio· J. vñ habuit oeĩginẽ · v. ẽ
igit hec noſtra ſcientia es ſi impatoe fa
ceret legem vł indulgeret reſcripcũ ꝙ ſpuriꝰ
ſuccederet · nõ obſ.l.pdictis: e.foete valeret
qe pdeceſſoees nõ poterunt ſibi legẽ imponere

vt. S. de elec . inotuit. C· ð legibꝰ.digna:ff · de
arbi.nam magiſtratuset ipᷣe eſt mundi dñs.&
omnes natões ſub eo ſuntet omĩa dare poteſt
ex certa ſcientia:vt: ff·ad:l:rode iactu:domi⸗
ne impatoe · als incipit depcatio · et · C· de iu⸗
deis. indei · et de quadei · p̃ſcrip. bñ a zenone ·
vij. ꝗ· j. in apibꝰ·xj.q..-· B̊ ſiquis. v.volumꝰ.
als capłm eſt·lxiij·di· adeianus.xxiij · q: viij ·
Ouenioe.viij·di.quo iur̃.ff.ne quid ĩ loco pub
lico · l. j. ꝗ. nudoet · ¶. ſiquis a peicipe· ↄtrariũ
teneas · uis em̃ poſſit illegittimos ad heredi⸗
tatem ſuã admittere tanꝙ;ᷓ legitimos ſicut pee⸗
miſi.tñ non poteſt ſupꝑ hoc generalẽ legem con
dere. qe multi ſunt qui nõ curarent vnde filioſ
Hhaberet exquo ſcirent ꝙ ſibi ſuccederent. et ſie
talis lex eſſet cauſa multoꝝ motaliũ peccato⸗
rum · ergo abolenda eſſet. g · de p̃ſcrip · c.· fi · · ð
penitentijs · cũ infirmitas.gratiã tñ põt facere
p reſcriptũ vt dixi · et iunge quod no.j.de do⸗
nat'.inter virũ et vxo· ſub rubeica de dotibus
ꝓmit . I. fi · .ſin aũt pactũ collatũ ſit· IIIe
ſolet queri : vtrũ is quẽ papa ſimplicit et ĩ fo⸗
ma cõmuni legittimat videat legitimatꝰ quo
ad dignitates et dicit gof·ꝙ non Item quid
ſi quo ad dignitates legittimat: nunquid poõt
in ep̃ᷣm ꝓmoueri ·dicit gofiꝙ nõ · ſed ad ꝓſona
tus et alias dignitates minoæees tm̃ debet h̊ in
dulgentia extendi · vt · S. de ocel. pben · et ec · ñn
va.dilectus.nã citra epiſcopatũ ſunt alique di⸗
gnitates · . de filijs p̃ſ· nimis ad quas reſtrin⸗
genda eſt hec indulgentia· quia odioſa eſt. ff · ð
R et poſthu· ceum quidam · S· de ↄſang · qð dile
ctio.S.ð tranſ la: epilicet. ſcðm got᷑ĩ ſolutio
ne huius queſtionis ↄſentio:ſed vbi ſimplicit
et indefinite legitimãt ſicut in ꝓxſupisei que
ſtione queſitũ elt.ↄtrariũ põt dici qꝛ pinde ẽ
ae ſi ab micio fuiſſet natus de legitimo mrimo⸗
nio· B em̃ facit lex moetua.j.e:tanta.młtofoe⸗
tius et viua.ff · de ↄſti t. pein · l · beneficia.ſicut
em̃ ſimpliciter reſtitutꝰ ad omĩa reſtitnit/C· ð
ſententiã paſ.l.j:ſic ſimpliciter legiti matus ad
omia legitimatꝰ intelligi debet·ar·.xi · di · ſi ro
manoꝝ·j· ð peinił · qe circa· ff · de of· p. vrb·l.
j. M?· j· nec mireris ſi magis operet et pleniꝰ
intelligat ſimplex et generalis legitimatio ꝙ;
certa.qe et alias h̊ ↄtingit·õ.de dona: paſto⸗
ralis.G̊ quo ad impedimenta canonica· ſecꝰ de
alijs. vt patet ex his que no · S· e · V · ego et
batur.j/e.tãta· et vide quod no· S· de filijs pᷣſ⸗
J¶.quis poſſit · v· quid ſi diſpenſettur eum aliqꝰ
et ſequentibus. .
Legitimant aũt filij naturales· i·tancq; legi
timi admittũt·.ſi pater inter filios offerat filmũ
ſeruicio ciuitatis ex qua oꝛiundꝰ eſt · idẽ ſi oꝛi
undus eſt ð ſemoee vł nona roma:i:Oſtantino
politana:et offeret eos curie ciuitatis cuiuſcũ⸗
qʒ; metropolis · vel ſi pater filiã ſuam copulaue
rit officiali curie alicuius dictarũ ciuitatũ · vt
C.:de naturali.li.l.iijet inſtit . de nup· J. pe ·
et poteſt eos inſtituere heredes inſolidũ vk
parte ſi non ſupſunt alij naturales et legitimi.
tunc em̃ equa lance eos inſtituet · i.nõ minꝰ re⸗
linquet legitimo ꝙᷓ tali legitimato· vt in aut.
qui · mo · na · ef · ſui · Jet qm.̊ aũt intelligas qñ

tuiſſet vt dictũ eſt·
gitimati ſuccedunt patri ab inteſtato.non tam̃

filij naturales ſine oblati

naturales ex libera ſunt ſuſcepti · nam ſi ex an⸗

cilla· quis manumittan. nõ tñ offeren ſi legi
timi ſupſunt · vt in aut· qui:mo·na. ef:ſin · · ſi⸗

quis igit fuerit · et· . iſte modꝰ. Quod aũt
dictũ eſt de filio oblato curie.ꝛdẽ obſerua ð fi

lia naturali matrimonialiter copulata curi ali

ciuitatis de qua vel de cuius vico eſt ip̃e oeiun

dus . vel ciuitatis metropolis curiali: ſi oꝛiun⸗
dus ſit ex alterutra regaliũ ciuitatum.quid em̃
intereſt vtrũ ꝑ filios vel ꝓ generos ↄſulat cõ⸗

moditatibus ciuitatũet vtrũ:l: nouos faciat
curiales an foueat quod inuemt.vt.C. de na⸗
turalibus:li.l·nij⸗· f Eſt tñ neceſſariũ vt obla⸗

tioni facte vł copulationi.filij et filie ↄſentiãt
ne inniti trãſeat ĩ prãtem.a ſi quidã ↄſentiunt·

quidã renuũt.oſentientes tñ admittunt · vt in

aut · qui.mo:na:ef· ſui.I. generaliter · ſed ſi fi⸗

lij qui non ↄſenſerunt reperiant poſſeſſoꝛes pa

ternaruʒ opũlicet eas alienauerũt/ oĩno ad cõ

ditionẽ in qua pater eos eſſe voluit amplifica⸗

tis opibus inuiti cogunt accedere ˖ vt · C · ð na

turalibꝰ li. iij. J. Hli. Item ſi filij ſemetip̃oſ

off erant · ide eſt ac ſi ꝑ ꝑntes off errent᷑ niſi le⸗

gitima peoles ſupeſſet in aut · qui:mo.na ef·
ſui . ¶. et iſte modus · ̊ tñ pater ipos offerre po⸗
Item filij ꝓꝑ oblatõem le

alijs cognatis ex ꝓte patris. nec ip̃ᷣi ſibi. vt in

aut ·.qui· monaefſui·ꝗ. filium vero ꝑ hmõi
cauſam.

Vere aũt legitimant' naturales·qñ
pater cũ matre eoꝛ ↄtrahit · et licet.l.in hoc
caſu ſcripturã exigat·inſti.de nup· ꝗJ. vl · et · C.

de naturalibus li · l. cum quis. et · l. nup · et licet

diſ. ſimiliter vtrũ ↄcubina ſerua fuerit vel libe

ra.quia ſi ſerua et manumittat.non efficiũtur

legitimi niſi nati pꝰmrimoniũ ·ſi tñ extant legi
gitimi ex alia vxoꝛe ſuſcpti · vt in aut · de tri ·
et · O. vlti.col.iij .·Nos tñ indiſ.dicimus etiam

peioæes legitimari. vt · . e · c · jeet · c· tãta.ĩ pein.

et ĩ aut. vt liberti decetero · · ſiquis aũt· cob ·
vj. Nam idem dico etiã ſi ſerua ſit.q;uis em̃ fi⸗

lij ex ancilla ſuſcepti non ſint leg itimi quo ad
ſucceſſionem vel alios actus ciuilestñ ſunt le

gitim.i.de legitimo coitu nati ·quia inter taleſ

eſt matrimoniu ſcòm nos · vt no· S. de cõiugio
ſer· Veruntñũ ſi viuente vxoæe legitima ſuſcepe
rim peolem de aliqua muliere:ꝙᷓuis poſt moe⸗
tem legitime poſſim cum adultera contrahere
cui nec fidem dedinec de facto cũ ea ↄtraxe⸗

rim.nec ego nec ipᷣa machinati ſumus in mari⸗
ti peioꝛis moetemſcm ea que no · ̊· de eo qui

duxit in matrimoniũ quã polluit ꝓ adul · tamẽ

peoles ex adulterio ſuſcepta legitima effici nõ
poteſt · vt· .e.tanta.m fi · Legitimant' etiã
e. deficiente peole
legitima.ſi pater peincipi p̃ces offerat vt ſmt
ſibi legitimi ſucceſſoꝛes ſine matrimonio:æ mu

lier ↄcubina iam defuncta ſit.vł occultet . vl

als venire ꝓhibeat· vel matrimoniũ quoquo

modo impediat. puta ſacerdotio.dum tñ pein

ceps pᷣces admiſerit · vt in aut · qui.mo⸗na · ef.
ſui:illud tamẽ. Idem ſi pater in teſtamẽto ſuo
dixerit iſtos velle ſibi ſuccedere. ſi tamen filij
poſt moetem eius ſupplicauerint peincipi et

n

=

oſtenderint teſtamentũ · tunc em̃ peincipis æ le
Zis dono heredes erunt. daummodo patris vo
luntatem amplectant · vt in p̃dicto⸗t· J. ſi vero
is qui ſolummõ. giss etiã ſi pater nõ ſuppli
cauerit· nec filius.nec in teſtamento volunta⸗
tem ſuã declarauerit. dum tñ in teſtõ publice.
vel manu ꝗꝓpeia ſcrip to habenti ſubſcriptoneʒ
triuz teſtiuũ fide dignoꝝ · ſiue ſub geſtis monu⸗
mentoꝝ dixerit hos filios ſuos eſſe:nec adie⸗
cerit naturales.æ ſi plures ſunt filij.æ alteri tm
H p̃buerit teſtimoniũ.ſufficit etiam alijs ex ea
dem matre natis: vt in aut.vt liceat matni et
auie · ¶. ad G· colł.viij.⁊ hoc intelligas ſi legi
timus nõ ſupeſt.⁊ q mater talis ẽ que poteſt
haberi in vxoẽẽ · et que tenet᷑ ĩ domo Peia. vt
in eodem . J. et· J. ſi vero nõ heres.⁊ põt eſſe cõ
eubina. liberta. ꝗꝓpeia. et extranea. et ingenua.
etiã ſi coepis queſtum faciat:⁊ que in obſcuro
loco eſt nata: nam ſi ſit honeſta materfamilias
cogit' eam habere in vxoꝛem.ał.iljuli.de ſtu⸗
pPeo tenet et quia ↄcubinatꝰ p.l.nomẽ aſſum⸗
pſit · extra penã ·l· eſt. et ſola ammi ðᷣſtinatio cõ
cubinã conſtituit.etiã cuiuſcũqʒ eratis haberi
põt · niſi minos ſit.xij · an. etiã ĩ illo loco ĩ quo
admuiſtrat. vt. ff. ð ODeubims .l. ij. iij. iij. . v.
et · C. de ↄcu. l. j.et B̊ ſcðʒ.l. Humanas ſed ca⸗
nones cubinã habere nulli ꝓmittunt. vt no-
S·e · . an vtrũqʒ genꝰ ſuccedat · vꝓ · ſpurij. ⁊ H·
ß que poterit.nec pᷣſumt' matrimoniũ niſi peo
betur· vt no.õ·de mrimo.ꝗ.qualiter ot rahatꝰ
et accedit q no.ĩ.de adulterijs

Qui matrimoniũ accuſare pñt vxł ceſtificari

Xquoo ĩ ſuꝑioꝛibulſ plene expoſuimꝰ
qualiter et a quo matrimomũ cõtra⸗
hatur.et qualiter impediatur.bũñ eſt
ꝙ videamus qualiter diſſoluat. Sed
quia diuoæciũ fieri non debet regulariter niſi
libello accuſacõis oblato.et intentione que ibi
etinet plene ꝓbata.qꝛ tutius eſt aliquos cõ⸗
tra ſtatuta hoĩm dimittere copulatos ꝙᷓ leglt
time ↄuĩctos ſtatuta dñi leparare.vt· ᷓ. ð te
ſtibꝰ · licet · ij· ĩ fi ·iõ añ tractatũ ð diuoe.ð aceu
ſationibus et de teſtificatõibꝰ videamus.x ſic
apponamꝰ rubeicã qui mr̃m ac.po. vel teſtifi⸗
cari · ¶ Sed ⁊ ae qnz agit' ad matrimoniũ con
iungendũ · na⸗ ad diſungendũ. ¶ Et ad
diſiungendum aliqn hoc modo. ꝙ quilibet con
trahere põt. vt qñ ſeparant' ꝗpter maleficium
vel ꝗpter ↄſanguinitatem; liqñ aũt datur

alteri tm̃ licentia ↄtrahendi et alteri ꝓhiber.

vt qñ dirimit ꝗpter frigiditatem hoĩs vel ar
tatõnem mulieris. ¶ Fliqñ aũt neutri dat li⸗
cencia · ſed agit tm̃ ad excludendã mutuam ſer
uit utem ⁊ carnale debitũ denegandũ. vt in ac
cuſatõne facta ex cauſa foenicatõis ſeu adulte
rij. N Fliqñ etiã cauſa religionis intrande· de
ſingulis ꝓꝑ oedinẽ videamus.

Si mulier aliquẽ petat in virũ vel ecõuerſo

petitoeio vel poſſeſſoꝛio.an et qualiter reſtitu⸗
tio ſit facienda Rubeica·

I mulier petit aliquẽ in virũ æ ecõuer
ſo.licet ſcdᷣm ↄſuetudinem quarun⸗
dam eccleſiarũ nõ poærigat' libellus
itñ melius eſt et tutius ꝙ det. ita ꝙ
is qui impetit .ſciat a quo·⁊ ſup quo.⁊ qliter
et ſie deliberet · quia libellus eſt de ſubſtantia
iudicij· vt no.S̊:de libel:obla.. vtrũ libellus

et aut .offerat.ĩndi.loquit.et ar. ad HB. ij· q·j·
legum · . 5· de libel · ob c. j. Debet ergo iudex

eſſe diſeretus qui ð hac cauſa cognoſcit.vt no.
· de matrimonio cto 5 interdi. ec. . a quo

fieri poſſit. et. v.ſequeti.et cũ mrimonia diuer⸗
ſis modis firment'. vt no.S.ð matrimonmijs.ꝗ.
vl.:et aliud ſit in ſponſa de futuro.aliud in ſpõ

ſa de pᷣſenti.vt no·S.de ſpon.duoꝛ · que qui
bus pindicent: curare debet vt certã ſentẽtiaz

ferat · vt inſtit · de act. . curarexj.q.iij. gue.

Item q alind eſt ſi mulier agit petitoꝛio.

vt ſi dicat · ¶ Fgit berta martinũ.dicẽ s ꝙ;

cũ ipᷣe martinus eam deſponſauerit ꝓ verba ð
pᷣſenti · ſeu ip̃am laudauerit et in eam ↄſenſerit
tanqꝙ in vxoꝛem·a ip̃a m eũ.dictus.m.ipᷣam te

nere renuit vt vxoꝛem quare petit dicta ber ·
eundem. m · ſibi in maritũ adindicari · æ eũ com
pPelli vt ſibi tanꝙ;ᷓ vxoei adhereat.æ vt eã ma⸗

ritali affectione ptractet.in lecto.⁊ extra. vt
ꝓbatur.S· de ſpon.c.j.et.c.ex parte.⁊.c.veni

ens mariota · ſed in ᷓ caſu aliqn ꝓcedit iudex

ex of · ſuo.vt.õ.de ſpõ.ad id qð. Vel poteſt
ſic foemari libellus Agit ber. ꝗ· m dicẽs ꝙ cũ

ſponſalibus inter eos ctis ea carnaliter co⸗

Snouerit · ip̃am cenere renuit in vxoeem.quare

petit dicta ber.æc. vt comprobat᷑.õ.de OSna.

ſpũ · c. vl. ⁊ de ſponſalibus.is qui fidem. et de

teſtibus.ex tenoee arinud eſt ſi mulier agat
poſſeſſoeio · ſ.in hũc modũ. git ber. ꝗ. m.

dicẽs ꝙ cũ dictus · m· cũ ea mmrioniũ legĩtimũ

traxerit · ⁊ eandẽ in domũ ſuã traduxerit.idẽ

mar · ip̃am ber· ꝓpeia temeritate a ſe abiecit.et

quaſi poſſeſſione maritalis vinculi ſeu ſacrame⸗
ti ſpoliauit · vnde petit ip̃m virũ ſibi reſtitui.=

ſe ĩ eãdẽ quaſi poſſeſſonẽ reduci in qua erat an
teqm abieciſſet eandẽe· ad B..de diuoe.poero.

et . S. de reſti · ſpolia. ex ↄqueſtione. ex tranſmiſ

ſa.⁊ de of.deł· cauſam matrimonij ¶Eſt aũt

Differentia inter iſtos modos agẽdi · quia ſi mu

lier agit petitoeio· poteſt maritus excipere cõ

tra ip̃am de ↄſanguinitate vel quouis alio iu⸗

ſto impedimento. vt. S. de gna ·ſpũali:ca.vl.
et de oꝛdine cogni.ca· vlti· ſecus ſi poſſeſſoꝛio

agat: quia tunc Seneraliter non ob.exceptione

aliqua fit reſtitutio.ſed tamẽ in caſibus dene⸗

Satur.quod dic vt no.õ · de reſti · ſpolia · ſub. ꝗ.

in caſibus autem.v· nono.⁊ ſequen.æ vide ſu⸗

per H̊ ſpecialia quedã que no.·ð matrimonijs

ſub · J. vt autem · Vtrum autem poſſit vxoe re⸗
currere ð petitoꝛio ad poſſeſſozium. dic vt no.
8· de cauſa poſſel · ⁊ ꝗpeie · ſub. S. his igit Qua

liter ſit facieda reſtitutio. die vt no. 3.de reſti ·
ſpolia · ꝗ. quis ſit effectꝰ. Quid habeat neceſſe
Peobare petens reſtitutionemdic vt no. 5. de
reſti.ſpo..j. v.ergo ſpoliatꝰ Sſt tam̃ no·q;

ſi mulier peopeia voluntate exierit· non poteſt
petere reſtitutionem.niſi tunc demum quãds

veniens non admittitur ꝓ maritũ· vt. ff. ð ac⸗
qui· poſſeſ· clam poſſidere· ꝗ. qui ad nundinas:
et. l.ſi id quod· vl· ⁊ de vi ⁊ vi · ar · ·e j. J. ſine
autẽ.⁊ ſic vltia moꝛa nocebit· vt.ff. ð̊ pĩi ·⁊ cõ.
rei · ven · l. illud · ¶ Quid ergo ð expenſis a mu
liere extra domum factis.certum eſt ꝙ maritꝰ
ei Puidere debet ſeðm ꝙ dos eſt. quia vbi dos
eſt ibi onera matrimonij· ff. de iur / do · ſi is · J·
ibi.⁊ pꝛo ſocio.i’:actione · ꝗ·. vlti·⁊ fam. Herc·
ſi maritus· ⁊.lſi filia:: hoc amplius. ⁊ ffeſo·
wa.ſi cum dotem · I. ſin aũt:ꝗpe finem. quimm
mo ſi nõ habet dotem. vel eam amiſit ſui cul⸗
pa· imputandum elt ei · a ideo debz ei expenſas
Facere:eum ſit pars ſui coæpois. ⁊ ſocia diuĩe
et humane domus vt no · S de mrimo · J. j· · ·
vlti · quare tenet' ei ꝓuidere ſcðz facultates ſu
as et dignitatez · qe vxroees choeuſcãt radijs
maritoꝝ· vt in aut · de ↄſulibus.ſi vero non
eſt copulatus:colł:iiij ar:ad B·xciijdi · c. dia
coni.et:xxxiij:q; ij:admonere· ⁊. S· de renu . ad
ſupplicatõem · et de etate æ quali: accepimus/
et de pᷣbendis · cum hm· ſicut econtra videt
ſi maritus omĩa bona ſua diſſipauerit· recuꝑat
mulier dotem de qua ambo et liberi ſuſtentan⸗
tur. vt. C. de iur̃ · do. v bi.a· ĩ.de do⸗inter vi:⁊=
vxo:p veſtras :q? nõ ad ĩparia iudicant · vt·
de diuoe· gaudemus J. ſane . et. ff.· ð re iudi · nõ
tm̃ · z.l.ſequen.ſed in pᷣmiſſa queſtione nõ puto
maritũ teneri niſi ad expenſas quas fecit exqꝰ
ip̃am venientè nõ admiſit · æ iunge qð no·: de
ac..quis poſſit accuſare · ſub. admirtunt· V.
hoc aũt qð dictũ eſt. In his aũt omĩbus adul⸗
terium obſtabit.vt · /de diuoꝛ · ſignificaſti. niſi
mulier poſſit replicatõne adiunari · vt ibidẽ · et
5̊.· de eo qui cog · cõ · vx · ſue· diſcretõem · J. · et
jj.J.de adul ·:c.pe·et vl.ff.ſo:ma · viro atqʒ vxo
re· ſi gꝗ mulier ꝗꝓpeia volũtate exiuit · ñ audit
petens reſtitutõezʒ. qæ ipᷣa ſe peiuanit· vt· xxxij
q·. j·· de bendicto ¶ Zed qm agens neceſſe habʒ
ꝓbare intentõem ſuã. vt · C· de eden · quis accu
ſare. S̊. vt beneficia eccleſiaſtica. vt nrm · ſcire
debes ꝙ poerecto libello inducie dari debent
deliberatoꝛie · vt no · z. de libel · obe et de dulatõ
nibus . ⁊ ꝓba iij:qiij·offeratur· c. de indu⸗
cijs.die aũt adueniente vel etiã anteꝙ; aſſigne
jurabit quilibet ſtare mandatis eccłie:⁊ de ve
ritate dicẽda.ſicut generalis ↄſuetudo ſeruat
et ꝓbatur.õ ·de deſpon:impuatteſtationes:⁊
de ap · queſtioni . ⁊ de elec dudum · S8. ꝗJ. ptibꝰ
et · ꝓ. tandez· ⁊· c· cũ dilectus · J.j·⁊ · ij· licet al
ſacramentũ calumnie in his ſpũalibꝰ non p̃ſte⸗
tur · vt · 6̊. de iuramento calũ/litteras.nã h; iu⸗
ramentum · ſ. de veritate dicenda in qualibz cã
nececeſſariũ puto · vt·xxxj·q ·ij· ſi veruz eſſe · et
GS.de iur̃iur̃.ex litteris·et tñ reſpondendum eſt
ſcðm ꝙ; quilibet credit verũ foꝛe: nec deierat.
q;uis aliter ſe habeat res · vt no·õ·de iuriur̃.ꝗ.
quot comites: v in veritate · Cof · tñ aliter no
tauit.qð dic vt no · o · de iur · calu · · quãdo · vͥ.
vnũ tam non omitto.⁊ · vꝓ.peimũ · ⁊ ſequentibꝰ
Debet ergo interrogari pꝛimo agens·ſecũ
do reus · vtrũ ſint vera ea que in libello ↄtine⸗
tur: ſi vterqʒ aſſerat· planũ eſt qð iniungetur
eis ꝙ ſimul reuertant · miſi aliud canonicu ob⸗

ſiſtat · vt · · de clamde · deſpon · c· ij . et de dſan ·
et affi · c. j. æ interro gabit' alteruter alterutro
p̃ᷣſente· ar · S· de iudi · at ſi clerici · ⁊ ð do · ⁊ dtu ·

peout. .· · de ver · ſis· foeus: circa finez · aliter

non obeſſet confeſſio.vt no.õ·de ↄfeſ.. quali
ter intelligat. S p̃ſente aduerſario.ſed quidã
ſigillatĩ æ ſecreto ſiue ſeos-ſum eos interrogãt
et male· ſi tñ agatur in foema iudicijniſi foete
Hhoc faciat iudex cautus ad extoꝛquendã meliꝰ

veritatem nec aduocatus debet reſpondere

ad factũ.vt · S·de iudi. paſtoꝛalis: ⁊ ſiquis du
bitauerit ꝓbabiliter. inducias ĩpetrabit · ſcðz
ea que no · g · de iuẽ · calũ · C. q; pᷣſtandũ ſit · · h
nunquid.Qõð ſi maritus confiteat ↄtractum.
ſed excipiat de adulterio· æ vxoꝛ ↄfiteat adul
terium · habetur ei fides dtra ſe · vt · . ð diuoe ·
caex litteris· Sed almd ſi ambo diuges con

fiteantur impedimentũ · ꝗꝓpter quod oĩno ma⸗

trimonium ſepararet. vt·Sde eo qui cog·con.
vxo.ſue.ſuper eo/Sed ſi maritus matrimoniuzʒ

neganerit.tunc incumbit ꝓbatio mulieri · ?⁊ p
quos teſtes cõuemet G̊ peobari vide et dic vt
no.5. de teſtibus · ꝗ. quis poſſit eſſe teſtis. v.

vbi aũt.· uid mris ſit ſi deficiat in ꝓbatio
ne· oino abſoluit vir·et relinquit mulier con⸗
ſcientie ſue vtrũ ↄtrahat nec ne.vt · · ð iuriur̃⸗
mulieri. Vtrum autẽ in hoc caſu ſit deferẽdũ
iu ramentũ · dic vt no · g· de iuriut · ſub illo · ſub
. nunc redeundum . ꝗJ. et in quibus · V· quid ð
cauſa monachationis · ¶ Sed hoc ſcias · ꝙ mu
lier ad omnia reſtituenda eſt · ita ꝙ& gaudeat
pacifica poſſeſſione et ꝓlena ſecuritate· vt · iij ·
q.j.reintegranda · ſed ſi mulier ex aliqua cauſa
veriſimili dicat ſe virum ſuũ habere ſuſpectũ
cũ vir eã ſibi petat reſtitui.ad officium iundiciſ

ſpectat iubere cauere ſufficienti cautõne · ꝙ in
lecto⸗et in menſa.et omnibus· tractabit eam

ſicut vir debet tractare vxoeem · nec ledet eam
in pſona.vel rebus ·vel aliquo modo eaz dehbo

noſtabit.ſalua cozrectione maritali æ honeſta·

et hanc cautionem debet maritus peeſtare per
iaramẽtum vt.xxxij·q.j· de benedicto Eoe
ma iuramenti hec eſt.dicet em̃ iudex marito·
ab iſta die inantea iſtam comugem tuam quam
iniuſte dimſſeras ita tenebis: ſicut maritus ſuã

coniugem debet habere in dilectione ˖ et debi⸗

ta diſciplina:nec eam ꝓ vllum malum ingeniũ

a te ſeparabis·nec ea viuente aliam accipies ·
ſic deus te adiuuet et H̊ ſaucta dei euangelia.
vt · xxxv.q.vjab iſta die inantea iſtam coniu⸗

gem.Sed ſi mulier non confidit de iuramento
viri · quia foꝛte vir parum timet ſacramentum
illam cautõem peeſtare debet quam magis ti⸗

mebit · ſcʒ pignoeatiacim. vel fideiuſſoꝛiã ſub

pena peomiſſa · vt ar · S· vt lite non dte · quoniã
frequenter.in fi:et de reſti ·ſpo.ex tranſmiſſa:

etc . c· litteras· in fi · et de pꝛeſump · litteras · J. f⸗
et · ff. man· ſi mandato ticij : ꝗJ. vl.xxxiij ·q· v. ꝓ⸗

deſt · et. q· iiij · ea vindicta· quia ſicut ibi dicit
illa pena infligenda eſt que magis timeturet

in his iudex ex perſonis dicta a facta penſabit
vt · C· ſiquis imperatoei male. l· vnica:

. 1
„

i
vt
0*

n⸗
.
H
dö
mnu
eat
ij.
uſt

eiſ
n

nä
pi⸗
m
8
ia⸗
ir

ni

cunt · et ſequen.
tuntur ad accuſatõem . ar ·j· de diuoꝛ · poero.

Quis admittatur ad accuſatõem mrimonij

Stendimus qualiter agatur ad matri
monium coniungendum · nunc videa
mus qualiter agatur ad diſiũgendũ·
dicentes quis admittat ad accuſan
dum. Scienduz 1gi ꝙ ſi agatur ad matrimonij
vmculum diſiungendũ.aut impedimentũ per⸗
Petuum qð ponitur non eſt peccato ſubiectuʒ
Puta.de frigiditate. artatione. vel maleficio
agitur.et h; ſoli coniuges admitti debent · cũ
nec alioꝛum interſit de H̊ agere. vnde et inuitiſ
extraneis pñt ſił moeari · vt· ᷓ. de frigidis · cõ⸗
ſultatõni.dummodo caſte viuant.xxxñj· q.v·
qð ðᷣo pari.ałs de adulterio accuſare poſſent.
6.· de offi. oedi · ca.·. ¶ TLcem vbi ꝓpter erroꝛem
petitur diuoæcium ſoli coniuges admittuntur
ar · S. de coniugio ſeruoꝝ . Poſuit · Idez qñ
agitur ad thoei ſepatõem.vt no.jĩ.de diuoæ. .
quot modis·v. j. ¶ Kut tale eſt impedimẽtuz
quod peccato ſubiacet · puta.agitur de conſan
Suitate vbi quilibet admittendꝰ eſt.⁊ ſic actõ
vel accuſatio iſta popularis videt'. vt.ꝗ̊.ð co
ſpi.tua nos.quia huiuſmodi coniunctõnes ne⸗
farie ſunt et coitum inceſtuoſum inducunt · ve
apparet in his que no · S· de eo qui cog.conſan.
vxo · ſue ¶ Vernntamen decretũ dicit ꝙ extra
nei repellunt' dum aliquis de conſanguinitate
ſupereſt · tales em̃ ſcʒ peoximi · puta.pater·ma
ter · frater · ſo-oz. patruꝰ.matertera.et toca eo
rum peocreatio ceteris p̃ferũt.vt plene ꝓbã⸗
tur hec omĩa.xxxv·. q: vj · Oſanguineos.S. de
ſen. et re.iudi.tenoꝛ.et hoc intelligas tam de
accuſatione ꝙᷓ teſtificatõne. Et eſt ratio· qe te⸗
ſtes qui melius veritatem ſciunt ſunt alijs pee
ferendi.vt . C· de teſta.domicius.et tales pl
laboꝛant in ſcienda geneologia ſuaitũ cartis.
tum recitatione maiozꝛum.vt· ·e.videtur.C.ðᷣ
in integ.reſti · minoꝛ. de tutela.et de liberali
cauſa.ſi filium ad idem. ff. de adulterijs . l. j⸗
J¶¶fi ·et.l.ſi mari tus:et.C.de adulterijs · l. ;⸗
uis.· Tamen in multis locis hoc non ſeruat.
et male.duʒ tñ peopinqui ſupſint honeſti æ an
tiqui æ bone fame · quia ſi ita eſt non ſunt extra
nei ſine ſuſpitione · ſed ſi tales deficerent · tune
etiam vicinos bone fame admitterẽ.= ſic intel⸗
lige · S.·de cog·ſpũa.tua nos.ar.õ.ð frigi ·lau
dabilem . et · c· fi. quod intelligo niſi fama cre⸗
beeſceret · tunt em etiam extraneũ admitterem
ar · in his que no·j.e.ſub rubeicella que exce⸗
ptiones · .ſed nũquid is. et ſe.⁊j.de accuſa.
ꝗ· quis poſſit acenſare · et de denuncia. J. quis
poteſt denunciare· et de inquiſitõnibus · J. qñ
pPꝛocedatur · et.õ:de cognatõne ſpi·J. quis ſit
effectus.v.effectus vero tereie.et. v. aln di⸗
ffram maritus et vxoe admiiʒ

diſſoluendum.

ca· ſignificaſti ·et.j.de ſen.excom. inquiſitioni
et ſcòm hoc intellige.õ.de conſang.c.j.et ca.
non debet · in fi · vbi habes ꝙ nulllo tempoꝛe
obſtante accuſatoꝛ auditur·

*

ibellus accuſationis Rubeicella.

Gs petrus conſanguineus guilł. in
tali gradu:accuſo matrimoniũ· et ꝓ
uoco ad dinozcium quatenus de fa⸗
cto conſiſtit int ꝛpſum guił · et mar
garetam vxoeem ſuam· ⁊ peto peonunciari ma
trimonium inter ipſos nullum fuiſſe· et vtriqʒ

dare licenciam cum alio contrahbendi. hec illa

ratione.quia pꝛedicti ·g.et.m.attinent ſibi in
quarto gradu cõſanguĩtatis.et hec offero me
legitime peobaturum.compeobatur · j· e · ca:.j·
et ca · inſuper · et · · de conſanguinitate · ca. j. ⁊
ca non debet. et de teſtibus· ſeries.⁊ de peo⸗

bac. jurauit.et de reſtitu. ſ oliato· litteras..

pꝛopterea.et ſequen. erum illud ſcias ꝙ;
matrimomium impeopeꝛie dicitur accuſari. quia

huinſmodi accuſatio vel actio et ſi de crimine

ſit.non eſt tamẽ eriminalis: ſed mixta inter cri⸗

minalem et ciuilem 5· de peocur. tue. ſic et
querela inofficioſi teſtamenti mixta eſt. vnde

plerumqʒ vocatur querela · vt.ff. de inofficio⸗
ſe teſtamento.l.j.eoc qui querelam peoponit

petitionem hereditatis exercet · ff. de inofficio

„

ſo teſtamento · qui de inofficioſo.et ſic ſapit na
turam cimilis actionis. Xliquando vero vocat
accuſatio: C.de mofficioſo teſtamento·eũ qui.
et multe alie mixte ſunt·quod die vt no· 5̊. de

peocur ꝗ. m quibus. Et ſcias ꝙ vbicunq; de

perpetuo impedimento agitur ſiue a coniugi⸗
bus ſiue ab extraneis.petendum eſt vt peonun
cietur matrimonium nullum.æ vt coniuncti ne
pharie ſepentur.Der ſcripturam autem nõ po
teſt abſens abſentez accuſare.j· e.a nobis. ij.

A · vlti · per ſ eripta· nec denunciare.j.de accu

ſatiombus denunciationibus æ mquiſitionibꝰ

inqniſitiomis· ſcᷣm goffredum ˖ Ilimj contradi⸗

cunt vpi de federe matrimonij agitur ceum cõ⸗
tumacia exigente recipiantur teltes concra ab
ſentem· ꝗ̊.vt lite non conteſtata. ca:j:⁊.· c.qm·
Jꝗ.·j.·⁊· ij · Vel dic ꝙ tunc habet lotum denun⸗
ciatio.ar.õ.de deſponſatione impuberum. ad
Oblato libello quilibz in
rabit ſtare mandatis ecclie · ſcz quilibet coniu
Sum.nam citandi ſunt cum factum eos peinci
paliter tangat · ẽ· de reſtitutione ſpo. ex litte
ris. deaccuſationibus denunciac. inquiſi⸗

tionibus: illa Peepoſitoeuz/ ałs nõ valeret ſen⸗
tentia ſi is oꝛdo udiciarius non ſeruaretur. ſię

int ellige · S· qui filij ſint legi · p venerabilez· J.
.j· ſed ſi Otumaces appareant tůc non vſqʒqua
qʒ ſeruatur oꝛdo mudiciarius · quod dic vt no-
ꝭ6. vt lite non conteſtata. ꝗ. Item vbi agitur de
matrimonio.= citatõnes ſcribi debet. a taliter
fieri ꝙ bari poſſit. ar.j·ð ſnĩia excõ·ſacro· qð
dic vt no· S. de dolo et õtu · J. qualiter dephen
datur. v· dico nõ eſſe credendũ · de ꝓba · J. qd
debet ꝓbari · ſup verbo · ſunt ĩ ſcriptis redigẽ
da: æ ſi hij quos negociuz peincipaliter tan git
defendere nolunt:puto ꝙ accuſatio publicada
ſit in eccłia. et ſiquis affinis vel cognatꝰ velit
defendere mr̃imomũ · audiet · demũ his de⸗
ficientibus quilibet extraneus admittet·ſicut
dixi in accuſatõe · · ꝓ.oñdimus · ar · ff . in quibꝰ
cauſis in poſ ea.h̊̊ aũt· ⁊ de damno infec. l. iij.
. p̃tozet ex quibꝰ cauſis maio·ĩ integ. reſti ·
ergo: qͥnimmo etiã inuitis ↄiugibus puto de⸗
fenſoee audiendũ · ar. ff· de lib · cã · l. j· ij . n
et de appel · nõ tm̃ · et B poptime com bant.
g:qui filij ſunt legiti platũ.⁊. j· c· j· er⸗
So aliquis apparet defenſoꝛ. audiet. et pote⸗
rit repellere accuſatoæẽ ante li · dte · · ð ðſpon.
impu ad diſſoluendũ · ſed lite ↄte.mini me · cuz
hec exceptõ dilatoeia ſit. ar.ẽ · ð ſen· re iudi·.
inter monaſteriũ: Si nullꝰ defenſoꝛ apparet · iu
dex de plano inquiret: a ſi coeã eo ꝓPbet' impe
dimẽtũ. inter oiuges ſententiazʒ diuoæcij feꝛet
adhibita Suitate ꝗ adhiberi debet circa tantã
ſnĩam.quimimmo ⁊ hoc facere põt nullo accu⸗

ſatoze comparẽte mmia infamia oꝛta · h ſp citã

di ſunt quos res tangit· æ publicandũ eſt an ali
quis velit accuſare vel defendere⸗ ſic intelli ge
:de diuoe.poero· in fi:s ð acenſa· qualiter . ij·
.debet:a ea q̃ no.õde clamdeſtina · deſpõ⸗ ꝗ.
quot modis. v· quarto. ſupꝑ vbo illo· cõmẽti ·

inueſtigẽt. ſequen:⁊ · ᷓ·de ꝓba· ſieut Oſue⸗

tudo: ⁊v:c· ad noſtrã ·
Oue exceptõnes competant dtra accuſato
rem matrimonij Rubꝛeica⸗
Ictum eſt quis accuſatoz admittatur
dicamus quibus exceptõibus repel⸗
latur-. Deimo põt obici ꝙ extra⸗
neus eſt · vnde eſt admittendus aliq?
de parentela bone fame ſupſtite: vt dixi · S. ꝗ.
ondimꝰ? ¶Secudo Pgtänguzen vt · SB. ð

excep· exceptõem · Tercio· ꝙ nõ eſt mrimo⸗
niũ.neqʒ; ſponſalia· etate impediente:= iðo qðᷣ
nõ eſt: accuſari nõ põt · vt · · ð deſpõ · impu · ad
diſſoluendũ ¶ Quarto.qe nõ ꝓſequit᷑ publice
accuſatõem ſuã h̊ clam poerigit libelliũ lſuũ. vñ
nõ eſt audiendus cũ iurare nolit· nec voce Pa
aliud de ꝓmat · vt · · e · a nobis · · de accuſa· m⸗
quiſitõms.S.nec ad petitõem· ⁊:ij·q· vl. x ſcri
pta. unro a aceuſat grã turpis ꝗqſtus.
puta.vult extoequere pecumã a marito qᷓ vxo
ris pehemens amatoꝛ exiſtit · vñ etiã in hoc ca
ſu mater repellit . vt · .. e· ſigni ficante · ij · q j.
hibent . C. de inof.te· filia.⁊ de inſti · ⁊ ſubſti ·
rephendenda. = de Odi · inſti · cũ teſtatoꝛez · nec
em mrimonia legitime ↄtracta· etiã obtentu
patrie poteſtatis dirimi opoetz· vt. ff. de lib.
exhiben:l/jein fi·a. l:ſequen.æ ar.S.de ſpõ no
eſt nobis. ¶ Itẽ qe malo zelo mouet generali

ter. qꝛ habet odio alterũ ipoꝝ ingum. vel ex
aliqua iuſta cã ⁊ ꝓbabili eſt ſuſpectus· vt· J· ð
accuſa·cũ p.mãconella.⁊.c· cũ dilectus.vł qꝛ

opoeteat · õ·de ſpon.cũ in tua · ¶ Itez gqe ſciuit
qñ mr̃imoniũ qctũ fuit.⁊ ſciebat ĩpedimentũ
et tacuit . etiã ſi clamdeſtinũ erat.nã exquo cer
tus erat nõ debuit certioæari · vt · · de elec . cũ
inter vniuerſas. ⁊. ff· de act · empti · et ven · l. ·
in f. ¶ Vel ae mihil oppoſuit infra tꝑs ĩ eccia

eſt piurus. vel abs nrcie accuſa · eũ

aſſi gnatũ:qñ banna edebant i eccbia · vt · ů · de

ſpõ· cũ in tua.⁊ de clamde · deſpõ · cũ inhibitio
Excuſat cñ ſi erat ext:a ꝓuinciã · ſiue dioce
ſim.del qe denunciatio ñ potuit ad eũ puenire
puta:qe infirmus erat nimis· vel furioſus: vel

impubes. vel ſi iurare voluerit ꝙ poſtea didi⸗
cit ĩpedimentũ:nec ad hoc ex malicia ꝓcedit

ꝙᷓuis ̊ andierit.etiã ab his qᷓ vntes fuerũt ⸗
tacuerunt vt· .e.cũ in tua ’// Sed j·qe illi a
quibꝰ audierũt ĩpedimẽtũ nõ admittent · ergo
nec ĩſti · abſurdũ e em̃ illos admittere quoꝝ re
pellerent' actoees. vt·õ·de teſtibus · licz · ij· et
j.de hereticis· frnitatis · ¶ Solutio · illud in
teſte. G̊ ĩ accuſatoee.·Rõ diuerſitatis B ẽ·qe ac

cuſatoæ nõ ꝓbat h teſtis· quare mrimoĩo pᷣindi

ciũ nõ para ¶ Quid ſi tꝑs lapſum ẽ h adhuc
nõ eſt mrimoniũ ctũ: dieo e ſp audiendum
re integ· i.añꝙ; mrioniũ qᷣctũ ſit vt ponis ꝙᷓtũ
cũqʒ ſiluerit.vt.Sde ſpon. cuz in tua · ar · S. de
elec · in cãis · J. ki · · de Oſan. ⁊ affi . ſup eo · ⁊ de
eo quĩ cogcõ.vx ·ſue · de illo. Aui ſi iõ ta⸗
cuit.qꝛ nõ habebat ꝓbatões paratasnõ vide
tur repellendus. ar · S· de Oſan. ⁊ affi · c. ]· et · ij ·
.q · vij·plerũqʒ.ſicut nec repellit ſi iðo tacuit
qæ vidit aliũ accuſantẽ: que voluit docere p̃ua⸗
ricatũ fuiſſe.ff· ̊ pᷣuarica.l.iij.:qe nudo ver
bo potuit ĩpedire. vt . S. ð ſpõ · pᷣterea· ij. ¶¶S2
nũquid is qᷓ repellit ab accuſatõe repellẽdꝰ ẽ
a denunciatõe:nõ vider.ar· S·de iureiur̃. quẽ
admodũu . J. vl · · de deſpõ · impu · ad diſſoluedũ
Nã ad denunciatõz canonicã q circa cõmittẽdũ
peccatũ attendit quilibet admittit·S· ð cog.
ſpũ.tua.ad quã admittit etiã is q̃ accuſare nõ
põt · S. de iureiur:quẽadmodũ·ad fi · ĩ qua etiã
qualiſcũqʒ noticia ſufſicit· xxij:q· v. videt·
et ĩ qua ꝗꝓa turpitudo nõ obſtat · ů· de ſpõ · Pte
rea.æ qua iuramentũ pᷣcedẽs nõ impedit· xiij·
di . nerui . h hec in denunciatõe euãgelica non ꝓ
cedunt ſedðᷣm gof·/qð dic vt no·j.de accuſa ·ſub
rubꝛicella ð denunciatõibꝰ.ꝗ.qͥs põt· v · gof·
notauit ꝙ q̃libz · Tu die ꝙ ĩ mriꝰ vbicũz gpter
ſuſpitõem repellit ab accuſatõne. repellit ⁊ a
denunciando vt. · ð accuſa· cũ opoꝛrteat · 2· c·
ſequen.ne ꝓ vnã viam expulſus· ingrediat ad
ide pꝓ aliã.qð eſſe nõ debet · S· de ꝓcuñ.· tue · ff ·
pꝓ ſocio.iõqʒ·ff · de ↄdi · inſti. qᷓ ſub dditione.⁊
vide qð no. ſup B.j.de accuſa. ſub rubꝛicella

de denunciatõibꝰ. qs põt denunciare ·Ve

rũ ep̃s ex offieio inquirere põt ſi infamia oeta
ſit· vt. de diuoe.poero.ſicut etiã facit qñ ali
quis accuſat æ nullꝰ apparet defenſoꝰ· vt dixi
S· ꝓxima rubeicella peope fi ar.·de officio
oedi · ca.· Inder autem quando ex offi.
peo cedit · actoꝛe apparente et nullo defenſose

e!
re
del
de
dit
t
ſin
5
te

te

N

10
1

cõparẽte debz eſſe cautus nam debz attendere
vtrum coniuges diligant ſe adinuicem vere ·
tunc ↄfeſſio ambo piudiciũ parat cum alijs
adminiculis in peimo gradu ſcðo · Vel ficte ·
et tunc etiã nullam peeſumptionẽ inducit· ſeðz
ea q̃ no.õ̊.ð eo q̃ cog·cõ.vx ·ſue·. ⁊ qͥd iur.v.
illð nota · Ittendere debz etiã vtz accuſato⸗
vel teſtis ſit notoꝛiꝰ:excõmunicatꝰ.ſac rilegꝰ.
foꝛnicatoe. vſurariꝰ.et ſic ipᷣm ex of.ſuo repel⸗
let · ar. S. de teſtibus.teſtimoniũ. et de excep.
exceptõʒ· Ittẽdat etiã ſi fama ẽ ꝙ ſint oi ã gui
nei·quia æ G̊ͥ adminiculũ p̃ᷣbet.õ.de ſpon. cum
in tua.xxxv.q.vj.ſi duo.j.de diuoe; poæro.et
ſemꝑ in dubio mrimonio iam otracto iudicʒ
vt. S.de teſtibus.licet.ij.in fi.et.ff. de penis
abſentẽ Item ſi ſententiã diuoæcij tulerit. dʒ
tradere litteras que totum ꝓceſſum otineant.
vt dicã.j· de diuoꝛ J. vl. v. debet autez iudex
ſententiã.et ſequenti.
Qui teſtes requirant' in accuſatõne mr̃imo
nij et quibus exceptõibꝰ repellant' Bubeica
c— Via in accuſatõe mr̃imonij teſtes de
ſiderantur. videamus quales debeãt
eſſe · et certe bone opinionis er omni
exceptõne maioees.nõ domeſtici.ne
q; familiares nimis.nʒ ſuſpecti.vt.õ.ð&̊ ↄſan-
et affi · c. j.· et de teſtibꝰ. in litteris.et.c. licet.=
j ·e.ti · inſuꝑ.et beeniter qui nõ põt eſſe accuſa
toe· ð̊ quo dixi.õ.ꝓxima rubeicella.nec teſtis
eſſe poterit.vt..de accuſa.cũ opoeteat · j: X d
mittuntur ergo ↄſanguinei et etiã extraneis
feruntur qñ querit de cõſanguinitate · vt · j. e.
didetur · q dic vt no. õ·e. ſub rubeicella quis
admittat.et eſt hoc veꝝ qñ querir vtrũ ma⸗
trimoniũ qð p̃ᷣtextu ↄſanguinitatis accnſat ſit
dirimendũ vel non.ſicnt dicit dicta deere . vide
tur . et · xxxv·q vj.c.j.Idem eſt ſi querat' an fi⸗
lli aliquoꝝ poſſint ↄtrahere et cõſanguinitas
opponat.õ.de ſpon.cũ in tua. ſi vero agatur
vtrũ mrioniũ ſit ↄtractũ·tũc habz locũ diſ. qᷓ
habet · S. de teſtibꝰ. ſup eo. Sſt ergo ſpeciale
in mrionio vt parentes admittantur in teſtes.
ſunt et multa alia ſpecialia. qð dic vt no. S de
ſpon· ſub rubeicella de matrimonijs · ad fi.ſub
ꝗ. vt autẽ.Sv.ẽ em̃ fauoeabile: ſeque.
FAenelliee⸗ aũt teſtis ſi nolit iurare.vt.j.e.a
nobis · et. S. de teſtibus. nup· quantecunqʒ re
ligionis ſit.vt ibi.Nec credo ꝙ in HB valeret re⸗
nuciatio partiũ.ar.õ.de eo qui cog. cõ · vx · ſue
ſup eo.et in his q̃ no.õ.de clamde. deſpon. ꝗ.
quot modis.·quarto.ſuꝑ illo verbo cõmen⸗
ti . vtrũ aliqð impedimentũ: Scðo.tercio.et
quarto.repellitur ſicut.õ.dixi de accuſatoæe⸗
St qualit' inquiri debeat dic vt no. S. de dſan⸗
guinitate · J. vſqʒ ad quottũ Zradũ . v et qe mu⸗
dex · ¶ Debet aũt iurare teſtis ꝙ veritate F
pe

vtraqʒ pte:nec gr̃a:vel amoee.vel odio.v
cunia. dicet · g. de teſtibꝰ quotiens. que defi⸗
eiunt circa teſtiũ receptõem et examinatõem ĩ
titulo de teſtibꝰ pleniſſime notant. ¶ In ſum
ma notandũ ꝙ denunciatio aliqñ fit in criptis
aliqñ ſñ ſeriptis.ſʒ meliꝰ et tuciꝰ ẽ vt ĩ ſcriptis
fiat· ſic dixi· ꝗ̊.de accuſa.et ar.̊· ð reſti. ſpok.

2 α

lras · ⁊. j.e.a nobis.et magis Peie de mrioniũ

denunciani ꝙᷓ accuſari. cũ nec inſcriptio fiat.h
denunciat vt a peccato recedant· et põt fieri ĩ
hunc mundũ · ¶¶ Sgo petrus denuncio vobis
domine epiſcope matrimoniũ quod tractatur
inter martinũ et bertã ↄtrahi nõ debere. quia
ſunt ↄſanguinei vel affines ĩ quarto gradu ·
HB ſcit talis et talis:Vel ſi iam dtractũ ſit dicet
matrimoniũ quod ↄtractũ eſt mter mar ·⁊ ber.
de facto.nõ debere tolerari de iure ꝗꝓpter talẽ
cauſam.et eam ſcit talis et talis.nec puto ꝙ B
ſit neceſſaria trina monitio qð exigitur qñ ałs

denunciant' crimĩa.vt dicã · . de accuſa. ſub ru

beicella de denun. F. quis poſſit. v. in vtroqz. ⁊
ſequen. St eſt ratio.quia quantũcũq; admone⸗
retur non poſſet eam dimittere ꝗꝓpeia temerita
te. vt..de diuoe · poero.etc. ane. Fis qui⸗
dam diſ. gradus in libelk. ar. S. de ceſlbꝰ. ſeri⸗
es· ⁊ de oſan.tua nos.ſʒ Gͥ nõ puto neceſſarium
in libello ſed in teſtimonio tm .· ¶¶ 1tem in bis
libellis plures cauſas puto poſſe adijci indiſti
cte· qe cũ de periculo anime querat nõ refert
ex qua cauſa piculũ euitandũ ꝓbet. de H dixi
õ.de libelli obla:· . quid debeat continere. v.
t· dixitt
De diuoecijs Bubeica
oniã accuſatõne p̃miſſa.et facta re⸗
ponſione. et habita ꝓbatõne. ſentẽ
tia diuoæcij kerenda eſt. Dicamus de
diuoecijs. Quis poſſit ſententiaz
diuoecij ferre·dic vt no. S.de mrionio 5 inter.
eccle.Otrac.G.et a quo fieriꝑpoſſit.hix aũt vidẽ

dum. Quid ſit diuoꝛciũ. Et vnd dicat'.

uot mõis et ex quibꝰ cãis fiat St qua⸗
liter fieri debeat.
Vid ſit diuoeciũ. et quidez inter virũ et
vxoẽẽ legitime ſepatio fa cta:Legitime
dicit.qe ſcriptũ eſt.quos deꝰ Diunxit ho

mo non ſeparet. ſczʒ violenter. ſine lege . abſqz

ratione· non em homo ſeparat quos pena dam

nat quos reatus accuſat.quoſ maleficiũ coar

tat/xxxiij·q ij quos deus·
Tvnde dicat. et quidẽ dicit diuceciuz
Diuerſitate mentiũ.vel qe hij qui ma⸗

trimoniũ diſtrahũt in diuerſas ptes eũt.vt.ff.
e.· l. ij. et.ff · ð ver. ſig· inter ſtupeũ · ꝗ. dinoꝛciũ
et· l. inter diuoeciam.·
6 Vot modis æ quibꝰ ex cãis fiat.æ quidẽ
aliqñ fit qꝙ;tũ ad thoei ſepatõem tm̃.qñ⸗
ꝓtum ad fedus matrimoniale diſſoluendů
Quantũ ad thoei ſepatõz fit.qñ.ſimulier vel
vir foenieat · vt · xxxij qj.dixit dominul 2X. q·.
vir interueniente. omnes accuſationes · verun
tamen adultera accuſari poteſt quo ad penã le
galem vel canonicam infligenda. tunc quili⸗
bet admittitur. vt tractatur.j.de aduli.n ſum
ma.ſed quo ad diuoecium ſeparandum non ad
admittit aliquis niſi maritus.vt no. g. t. j · ſub
rubeicella quis admittatur ſed i8 audiẽdꝰ eſt
et debz poerigere libellũ cõ tinentem nomẽ ma
riti accuſantis: æ vxoeis accuſate: illiꝰ cũ qꝰ
aeulteriũ dicitᷣ perpetratũ.æ locũ.⸗ annuz et
menſem. in quo perpetratum eſt. et ſub quo cõ
ſule. ſed non cogitur quis diem lapponere ve
hoeꝛam ſed ⁊æ nomen iudicis coꝛam quo accuſa⸗

50

—

4

tur apponendum eſt · licet non pꝛopeium ſaltẽ
pellatiuum. Vñ verſus ·
Conſule.menſe· die · coꝛã peetoꝛe · ꝓfeſſus.

re deferre reum.crimen. loca· pone ſodalẽ
Et licet hoea: dies non meſis· peetereatur.
vt. ff · de accu · libelloꝛum · ij · q · vii· er libello
rumnon tñ debz maritus inſcribere · i · ad penã

calionil ſe obligare: ne ip̃o ſuccumbẽte effectũ

voluntatis ſue dſequeret'. tñ ꝓ pꝛocuratoꝛẽ
poteſt cãm agere · et vxoe ſe defedere · qe H que
ſtio non ẽ mere criminalis h̊ mixta. Tucius ta⸗
men et melius tracta in pnñtia peincipalium ꝓ
ſonaꝝx · vt omnia B ꝓbant'. S· ð ꝓcuẽr · tue · ij · q
vl · l. vlti · et· xxxiijqij· admonere · Libellus
igitur põt dmode ↄcipi in hunc moduzʒ FRnno
dnice incarnationis. . cc· xxxix · dño gregix
ſummo põtificatui pᷣſidente. et dño hugone e⸗
piſcopo dignen regnante x · kk. decembeis · ĩidi⸗

ctione· xij. ego martinꝰ accuſo bertã vxoꝛeẽ me

am ð adulterio apud te dñe falco iudex domĩ

digneñ epiſcopi · qꝛ dico illam ↄmiſiſſe aduiteri
um in burgo digneñ · m domo guitł · de mẽle no
uembeis pntis anni.cum petro andeee · offe⸗
ro me legittime ꝓbaturum · ideo peto ab eins
cohabitatione et a ſeruitute qua ei ſum ligatꝰ
abſolui · et dotẽ · ccc · lib · quã ab eo Sſecutus
fui cum.c. libeis. que faciunt terciam ꝑtẽ quã
titatis dotis cum ipſa b-liberos nõ habeat mi
Hi adiudicari.æ in his eam mibi condenari . ſzʒ
ſi b· liberos habeat tunc nõ petet niſi dotẽ quã
recepit ſibi adiudicari· Qnod ſic foꝛmandus
ſit libellus pꝛobatur in ſupioꝛibus iunbus· =
jĩ.de donainter virum et vxoꝛẽ · plerunqʒ · et
.C. ad.i.inl. ð adul aut'.ſi adulterio ¶ S3 B no

tandum · ꝙ ſi dotẽ petat inſcribere debz quo ad

ipſam · in aut· vt liceat matri = auie.qquia ve⸗
ro plurimas.colł.viij.alia aut ſubſtantia ſua
applicatur fiſco vł mõſterio in quo retruditur
vt in aut'. vt nulli iudic/. adulteram·colbł · ix⸗
Sʒ pone vxoẽẽ filiamfamił nunquid marit?ꝰ
huc lucrabitur dotẽ peofecticiaz que ad pa
trem redire debz. vt no· J. ð dote poſt diuoeciũ
reſti · J. cui datur · ·ß ⁊ iſta actõ ·⁊ ſequẽ · et vi
detur ꝙ ſie · qe intelligitur ꝓpeium patrimoniũ
mulieris. ff· de mmoeibꝰ. dniq; · ad fi: nec dos
in bonis patris ẽ.ff · de colla · dot · l· . in fi · et
:penul .nam ⁊ dos ſequitur filiam ſine eman⸗
cipatam ſiue exheredataz. vt · C. de rei vx· act·
l.vnica· ꝗ. videamus· alias facit filia condi⸗
tionem patris deterioꝛẽ·ff· ren amotarum ·l.
iij. in fi · in. ·h ſi pater·⁊ videtur caſuſ:l· C·
ad. l· iuk · de adult · l. fi. ad fi · S3 Otra qe nõ
pᷣt pater defraudari dote ꝑ filiam.ff.ð diuoꝰ
ſi filia· in aut de nupt · J. è quoqʒ · colb· iiij · ar⸗
Jõ:de pactis · filius.et de rebus creditis:nec fi
lius·ſiue ꝓ ſtipulatum ſine ꝓ·l.redeat ad prẽz
C.de iur.dot᷑ſi genero.⁊·l:ſi dorem· ⁊ de rei
vx · act · l.vnica· E. accedit:et de pac:conuent⸗
ex moete · ⁊ ar · peo hac via.ff· ſo mafilie:quia
ſoli patri competit exercitium actionis· licʒ cõ⸗
ſenſus filie exigatur · ff.ſo.ma·non ſolũ.So
lutio:ſi dos recaſura ſit ad patrem non lucrat
ipſam maritush ſi non eſſet recaſura bene lu⸗
crabit ff · ſo ma · le ij· et ſie intellige · C· e. t. l· cõ

ſenſus. ꝗ. ſin vero cauſaz et ſequenti · hm iuk·
Sʒ nũquid ⁊ ſi ſeparatio thoꝛi facta ſit· adhue
remanet matrimonium. æ ſic non eſt locus peti
tioni dotis: ar. in bis que no.S·de matrimoni⸗

is.J. quis ſit effectusideo videtur ꝙ; vinente

filia nequeat pater recuperare dotem habel
opti · fimie in peelato vaſallo alicuius peinci⸗
pis.nam ſi peelatus committat felloniam con⸗
tra dominum amittit eccleſia feudum ꝙᷓdiu p̃⸗
latus viuit · ſed poſtea recuperat · vt in li · feudo
rum de capitulis conradi regis: ꝗ·ſi clericꝰ ve
luti epiſcopus Sicut autem maritus poteſt
accuſare vxoꝛemſic et vxoꝛ maritum q quan⸗
tum as hoc non ad imparia iudicantur · vt · · e⸗
gaudemus g. ſane · 2.· xxxij:q·j· ſi quis vxoꝛem
2z. q. vpeecepit dominus · æ c cheiſtiana· q⸗
vij · apoſtolus·Otraar · xxxij: q · vij · quid in om
mous. ⁊=. c.ſequen · vxoe · ſed ibi eſt falſa littera
veruntamen facilius auditur vir ꝙᷓ vxoꝛ · vt in
p zoxi·c: vir enim habet peinilegium ꝙ iur̃᷑ ma
riti ſei licet ſine inſcriptione metuqʒ calumnie.
lx.dies vtiles poteſt accuſare vxozem: qð vxo
ri ðᷣnegatur.vtxxxij:q·j·ꝗ· hoc imnm eribus
æ·l· ſequenti ·nij·q:nij:ꝗ.aliquando Quods
autem mulier acculſet in hac cauſa quo ad penã
canonicam habes.. vt lite non conteſt.c· · ſes⸗
ens in pena legali. vt no·· de adul terijs · ꝗ. qᷣᷣ
ſit adulterium in li ſic intellige · xxxij· q · ·· hoc
in mulieribus:ſIus autem mariti in quatuoz
conſiſtitſ Deimo ꝙ ex ſola ſuſpitione adulterij
reã facit.iiij.q iiij· aliquando · C· ð adulteri⸗
is q;uis · de adulterijs:maritus· quod mtelli
gas de pſumptione violenta hm goff · xxxij:q
.· dixit· S de peeſump- litteris · Serumde qe

peefertar alns volen: ibus accuſare vt deã· l⸗

qꝙ;uis. ' fr- de abulterijs ſi maritus ¶ Tercio
quia non inſcribit:ſaluo eo quod dicitur/e de
peocur tue · nouo tamen iure cum marit? agit
ad penam legalem in foæc ſeculari contra vxo
rem- inſc ribere teneturvt in aut vt lic eat ma
tri et auie. . cauſas · Quarto quia de calum⸗
ma non punitur niſi euidens ſit · C· de adulteri
is: iure mariti· f. adulterijs · is cnius · J. vlt ⸗
ſed hm in ra canonica non videtur ꝙ pena tali⸗
onis locũ hẽat.ſiue crialiter agat.xxxiij: ꝗ· v·
hec imago·ſiue ciuiliter · · de Pcur · tue · ſcoõm
Zoſt·
Generaliter ergo anditur maritus volẽs at
cuſare vxoꝛem ſuam de adulterio. dicente dño
in euangelio ꝙ nullus debet dimirtere vxoꝛez
ſuam niſi canſa fozæmicationisergo hac de cau⸗
ſa potell eam dimittere etiã ꝗpeia antoeitate·⁊
ſi perat reſtitutionem obſtat exceptio adulte⸗
rij· vt.j.e. gaudmꝰ · J. ſane · ⁊· J. f· quod dixit · t.
verum elſe ſi ſit crimen notozium.vel vbi muli
er h̊ cõ fite· vt:I·e.ſignificaſti·et · c·ex litteris
alias ſi occultũ ſit nõ obſtaret talis exceptõ pe
tenti reſtitutionẽ · vt · · de reſti · ſpolꝛa · Itẽ cum
quis . ſm. t.et · e in litteris · et · c · ex ↄqueſtione

..e. poeeo· H. j· licet obſtaret in petitoeio.xx
vij · q · ij · agathola · hm al · IRi · dicunt ꝙ in vtro
q; obſtat exceptio adulterij quamuis occulti;
du tñ in beeni poſſit ꝓbari.ar·õ·ð depo. bona

fides · . fi · C. ð open·l.f. Dicas ꝙ exceptio

i,
eni
elli
*

ſatõnes.alias accuſationes-

occulti adalterij euius pbatiões offeruntur
Vate · obſtant petẽti reſtitutionẽ quo ad thoeũ

ar. 6 · de relſti · ſpoli· hitteras· J. peeterea- nam

ſſi·ĩ· viij.dies peobari poſſint notoꝛiuʒ de · vt in
au · d· n. de ſnia excom . J. ſolet queri . J. in peima
quibus elapſis plena fiet reſtitutio niſi fuerit

facta fides: e sr intelligi:xxxiij:q·ij.eccle

ſiaſtica hiſtoeia ¶Et G̊ intellexit gof.de adul
terio ↄmiſo poſt eiectionẽ. nam dↄmiſſum añ nõ
obeſſet petenti reſtitutionẽ· vbi quis ꝓpeia au
toeꝛitate dimiſiſſet vxoeeʒz · vt ouincit/ſ.e. ſignĩ
ficaſti..de adulintelleximꝰ· æ ar xxxv· q. vj.
mulroꝛ · xxxiij · q·ij· ſeculares · et ſic jm ipſuz
non licet diro vxoẽẽ dimittere autoeitate ꝗpeia
etiã ob cauſazʒ fornicationis.ad qð facit quod
no·õ · de ſpon. ¶. vl · ad finem · ſed ↄcradicit ei · x
xxij · q·j·dixit dñs · et ꝑ torũ· Iðo intellige hm
qð no · S.· ab illo · Y. dieas · vſ; ad · V· ⁊ hoc · hm
quem intellige omnia iura ſupius allegata· hm
H obſtat mulieri reſtitutione petenti adulteriũ
H queſtio no · ·e·ex litteris.et ð adulte·c· fi · h
qñqʒ iuuatur mulier exceptione vel replicatcõe
vt.q/de eo q̃ co·cõ.vxo.ſdiſcretionẽ· ꝗ. naz et
1· ¶ Deimꝰ caſus eſt ñ et ip̃e eodẽ vicio labo⸗
rat · nam ſi m caſu pꝛecedẽti vir excipiat ð adul
terio.iĩpſa replicabit de eodẽ vicio · et ſi marit?.
accuſet.ipſa excipiet.vt.xxxij·q.vij.nihil ini⸗
quiꝰ.et · q.ij·per totũ.et·.e.ſigmificaſti · et · c ·
ex litteris·et ita cũ maritus nõ debeat eẽ vxo⸗
ri aute tolleèdi bonos moꝛes.nõ debet ab ea
exigere caſtitatem quaʒ ipſe non ſeruat · vt.ff.
de adul · ſi vxoæ· J. iudex.ĩmo paria delicta mu
tua Openſatione abolent.vt · ff.ſo:ma· viro atz
vxoee.j.de adulterijs.c:penul.et vlti · C· ð in⸗
of· teſta · in arenam. ¶ Secundꝰ eſt ſi ipſe idem
eam ꝓſtituit· non obſtat ſibi exceptio vel repii
catio lenocinij.vt · õ · de eo qui ↄgnouit conſan
guineã vxoꝛis ſue.diſeretionẽ.et ff· de adul. l·
ij· ·ſi publico · ¶ Tercius ẽ qñ caret dolo· pu⸗
ta qe credebat vin defunctũ et ita duxit aliuzʒ
nã legitimo veniente eũ recipere cogit.dũmõ
exquo habuit noticiã vite viri.non pmiſerit ſe
a ſcðo ↄgnoſci vt:xxxiiij · q:jcũſp bellicã..de
ſeðis nup · dñs · eadem rõne excuſat' ſi latẽter
ab alio ↄgnoſcat que credebat maritũ ſuũ. qe
marito mmis doemiente q in ſummitate came⸗
re iacebat · venit aliquis et intrauit cũ ea lectũ
et deubuit cũ ea tanꝙᷓ maritus:ſuper quo cre⸗
detur ſacramento ſuo.habito reſpectu ad hõe
ſtatem et alias ꝓbabiles diecturasvt.xxxiiij
q·ij in lectum · ar · xxxv·qiij. extraoedinaria.
Sadẽ ratione excuſatur ea que ſzm ritum ſuum
libello repudij recepto alij nubit.naz talẽ foꝛ
nicatõnem non poterit ei maritus obicere vtro
qʒ poſtea ad fidem conuerſo.ſecus ſi cum alio
foete foenicata foeet · vt · ꝑe. gaudemus . ꝗ. pe⸗
nul. et vlti · et ita adulteriũ ſme dolo numq; cõ
mittitur vt. ff · de adul · l. penul · Quartus ẽ ſi
vi fuit oppꝛeeſſa vt.xxxij.qvpeopoſito.ff. de
adul · vm paſſa. et. l. pe · qd intelligas de vi ab⸗
ſoluta · non conditionali.omnes emm cauſatõ
nes apoſtolus amputauit · xxxij:q· vij:oẽs can
tones limu ſi recõ
ciliauit eam ſibi poſt adulterium commiſſum.

vel eam adulterantem ſcienter retinet.vt·xxxij.
¶ꝗq·c.j·ij·et:iij.ſero enĩ repbauit moꝛes quoſ
ſemel appeobauit. vt.ff · de adul. ſi vxor · in fi · ĩ
quo caſu reus eſt lenocinij:ſcilicet quando ſine
reconciliatione ſcienter talem retinet · t quan⸗
do eam ſibi recõciliauit · debet ipſa mulier duo
bus anms vel tribus penitere · et qᷓdiu illa pei⸗

tet poſt penitentiaʒ abſtineat ſe ab ea.vtxxxij

q·jſiquis·jec.ijiet. c. apud miſericoꝛdẽ · et ſi
non pſeuerat in adulterio ſed penitet poſt peni
temtiam poteſt eam retinere maritus · vt. e·cau
ſa et · q· non erit.nec eo inuito poteſt mulier re

ligionem intrare:quia eam inuitam põt recon⸗

ciliare etiã ſi ſententia lata ſit.et· · duos ãnos
ipſam a religione quã intrauit reuocare · vt · C ·
ð adul · aute. hodie. et · ů · ð duer· cõ· gaudemꝰ
nec ꝓderit mulieri exceptio rei in · vt. ff · de ex.
re: iu: euidenter:nec tñ debet ip̃am ſepe recõci⸗
liare.vt ··de adul.ſi vir ſciẽs.vt roqʒ aũt caſu

bigamus efficĩ.qð dic vt no.õ · ð biĩgamis· ꝗ.

quot ſint ſpẽs·v.quintoet· v · nono· et legitur
xxxiiij· di · ſi cuiꝰ · et · c · ſe · aliqui vero faciunt ð
tercio caſa tres.⁊ ſi H facere volueris poteriſ
notare · vij· caſus· a ſi ſnia diuoꝛcij lata
ex cã foenicatiõis ab vxoee ↄmiſſa:maritꝰ inci
dat in idẽ crimen · nũquid coget vxoꝛem recu
pPare·quidquid alleget dico ꝙ ſic · qe res ð fa
cili ad naturã ſuã redit · ar.õ.ð o · dek · ſup que
ſtionũ.ꝗ. poeo · et · ff · ð pactis · ſi vnus. J. pactꝰ
et ſequẽti ·et ar·õ ·ff· ð con· inð.naturaliter Nã
ꝙ marito faciũt duo·adulteriũ ab vxoee com⸗
miſſum · et ſnĩa rei iu.q̃ de iure ciuili ẽ · Deo vxo
re faciũt pluraadulteriũ · ſa viro ↄmiſſũ.p qð
exceptio adulterij vxoꝛis tollitᷣ.pieulũ incõ⸗
tinẽtie · vĩculũ mrĩoniale· qe nec fractũ erat p⸗
ceptũ apłi. ꝗ qð nulla exceptio · ſ. ciuil t̃ pꝛo
deſſe det . vt; · ð cõiugio leꝓſoꝝ.c.ij· in fi. et
equitas a iure naturaũ deſcẽdẽs:nõ è ergo mi
rũ ſi oĩa G̊ exceptionẽ rei iu.tollũt· cũ foꝛtioea
ſint· vt ar.S.ð frigidis.fraternitatis · et ð ſen.
et re iudi·latoe· tẽoe: ↄlãguinei:et ar.ff.ð pac⸗
ſi vnꝰ.ꝗ. pactꝰ ne peterzʒ:dz S nũciari ꝓmu
liere cꝰ iura potioꝛa ſũt.ar· S· qui clerici ł vo.
veniẽs · ð treugaet pace:c.j.et · C.ð iurĩ.et fa
cti igno.l· i.et ð edicto diui:adei ·tolł.l.vl · S.
ð poſtul · p̃la · bõe.ij. . fi · OQð ſi vnꝰ diuguzʒ
foenicat' carnaliter.alter ſpũaliter:nũquiò fi⸗
et Opẽſatio carnał et ſpũał foenicationis hine
et ĩde · nõ vr · nã hee foenicatões diuerſaꝝ ſũt
ſpẽ · vñ nõ ↄpẽſant·ſicut nec ſpei ad qu ãtita
tem fit ↄpẽſatio. ff · ð vↄpen · ſi duenerit. h 5 qe
foenicatõnes iſte ſiłes ſũt.et ið quo ad diuoe⸗
tiũ opãt.xxviij·qjidolatria et:c.iã nũc.⁊ mł
to foetiꝰ idẽ opari debẽt quo ad recõciliatõez
qꝛ? pꝛonioꝛes debemꝰ eẽ ad diungendũ eᷓ ad ſe
pãdũ·ar.õ· vt lite ñ ↄte.ca.j.ĩ fi·et B no· gof.
ad idẽ · · ð teſti bꝰ· licʒ ex quadã · in fi.tu dicas
ꝙ ſi accuſat' quis ð ſpũali et excipiat ð carna⸗
li. in accuſatiõe nihilominꝰ ꝓcedetet ſi um⸗
cat accuſatꝰ.niſi reuerti voluerit nec ðpẽſatõ
ad mittet ß pꝰ ouerſationẽ dpẽſatio locum hᷣ⸗ʒ
Smãt ſuꝑ carnali ꝓponat' accãtio:et ð ſpũali
excipiat exceptio admittet᷑.⁊ ſup ea peimitꝰ
ꝓcedet᷑.⁊ ſi ð ipſa appeata lapſus ñ peniteat

—.“
—rM

vlterius ñ audieturad qdð accedit quod no.;
de oe · cog· ⁊· · de hereticis.q.qua pena· hm B
intellige iura inducta ſuperius ꝓ tra· ⁊ ad
B f auoꝛ dei ⁊ aĩaꝝ picula noſ inducũt.q̃ etiã ð
ꝓbant .õ.de duer mfi ·ex lr̃is · ẽ.de excep ·ex

ceptõ em.j·e.de illa:⁊: c.qtox·c· gau demus ·

¶ Q uid ſi vir adulteret' oculte · vxoꝛ aũt mani
feſte · nunqd vir pᷣt accuſare vxoꝛẽ ⁊ dimittere
ſme peccato·ñ.qꝛ vxoꝛi ñ deficit ius excipiẽdi
h ꝓbatio. ff · de admiſt. tu · duo ſunt titij · foete
miũ vir egiſſet pꝓmm̃am ⁊æ non vxoe · xxxij · q · ·c ·
a. ij· hm gof · Sed nunquid digne penites p̃t
repellere accuſantez · vide ꝙ ſic · ar · l· di · kerꝛ ·
imo poſt xpᷣi ↄſoetium adultera nõ vocatur·xx
xij . q j.non eritdicas ꝗ· qꝛ pina nõ tollit acti
onem nec accuſatõem.xxxij.q.ij·admonere · mł
tominus exceptõem.ff · de ſupficiebꝰ · l. jg. qð
aũt.ff.de reg iur :inuito:. cui damus· Ltez
ꝙ vir dimittat vxoꝛem in caſu iſto lex elt · xxxij
q:j.dicit· h̊ quod legis eſt in pm̃a non deletur
ſicut nec in baptiſmo·xxvj ·di· vna tm̃. qð etiã
peccatum non eſt ſolui · inter peccata credi non
debet. xxvj· di · deinde · hm gof · H iunge ea que
no.j.de doñ · inter vi · ꝓ vx · ſub rubeica · de dote
poſt diuoe · reſti · C. fi. ¶ Sed nulla iſtanx ſupea
dictaꝝ exceptionũ maritus repelli poteſt · Ote
ſtabitur lis:⁊ fient poſitiones· Et ſi mulier con
fiteatur habebitur ei fides ↄtra ſe · vt · j. e.ex li
teris.· ⁊æ· I.de adul:c.penł.qe nec vinculo mrio⸗
niali paraturip̃iudicium.æ ſic non ob· S.deleo q̃
ↄgno.ↄſan.vx · ſue · ſup eo. Si negauerit recipi
entur teſtes quos iudex diligenter examinabit
querendo a auolibet teſte vbi vidit.⁊ quo tpe
Si vidit nudũ cum nuda in eodem lecto iacen
tes.ſi ſeſe agitantes · ſi opus ullud exercentes ·
ſi vterqʒ erat apte etati s ad illnd opus exercẽ⸗
dum . ſi vidit cõmiſcentes. æ ſiqua ſecretioea pu
tauerit inquirenda · ſi nocte vidit eos camerazʒ
intrare mane egredi · ſi pluries hoc contigit·
ſi fama loci q̊¶ habet ·ſi ſtrepitum audiuit tenui
pariete diſtans cũ ipſos vidiſſet intrare · ſi ſolꝰ
erat tunc non ꝓbaturſi aliquis erat cum eo et
tunc ꝓbatur· dũmõ a ille alius in hocipſo iura
tus ↄcoꝛdet.inquirat etiã ſi ꝓ tenebeoſa ⁊ ob⸗
ſcura loca a ſuſpecta·viderit ꝓſonas de quibꝰ

agitur ſepius ſmul conuerſari · ⁊ vagari ſolum

cuᷣ ſola.⁊ de fama loci.hG̊ em̃ adminicula ſunt ꝙᷓ
uis non faciant ꝓbatõem plenamG; omnia cõ⸗
ꝓhbantur. õ. de pᷣlump · illud · · c · tercio · et de
teſtibus.p̃terea. Caueat aũt iudex ne lenonẽ
ſiue alium ſocium.vel pticipem eiuſdem crimi⸗
nis teſtem idoneũ reputet · quod qñz ex ↄfeſſio

ne eiuldem teſtis dephenditur · h pticipes repk

luntur.vt.õ.de teſti · veniens·⁊· C. de teſtibꝰ.
qm̃.æ no.õ.de teſti ·ꝗ. quis poſſit· v· item in cã
ↄmunis criminis. a ſe · vnde ꝙ dicit decre · ů· de
teſti · peeterea· ↄſcioſ·expone · i · certos · qe diſta
bant tenui piete vt dixi · t no· ꝙ ſi maritus de
peehendit vxoeem in adulterio etiã cũ ſacerdo
te · poteſt tenere vtrũq; inutum ſine excõmu⸗
nicatione ꝓ· xx · hoeas vt vocet teſtes per quos

WN

poſſit ꝓhare adulterium. vt · ff · de adul . capi⸗
te · æ in hoc caſu licet manus inicere ſme metu
excoĩcationis·vt · .de ſen· excõ·ſi vero alicuiꝰ

anrtne do Bi vero accuſans dekficit in

ꝓbatione · abſoluetur accuſatus · et debec eſſe

cantus iudex · ſ. ꝙ ſi teſtis dicat de adulterio

omiſſo alio menſe · vel alio loco· vel euz alio ꝙ;
cum illo de quo in libello cõtinetur · nõ faciat
ſcribi · quia nec de illo agitur · ſed potius dicat
calis teltis iuratus ſuper tali facto. nihil ſcit ð
eo ſup quo ꝓducitur · Sinaũt dilucide ꝓbetur
quia tales requiruntur ꝓbationes · vt · C. de
bat · l.vl.æ de penis · qui ſententiaʒ · tunc feret
ſententiam iuberiſ, af ectus eius ſententie
hic eſt · ꝙ maritus abſoluitur ab eius cohabi⸗
tatõe æ ſeruitute mutua.⁊æ adiudicat ſibi dos.
quia hm petitionem quam.S·no.formanda eſt
ſententia. vt · .· de ſimonia .· licet heli · · de oꝛd ·
cog · cum dilectus · · vl · C · de fideicõmiſ.lib·
l. vl.æ. ff. cõi di. vt kundus· ⁊ poteſt religionez
intrare ea inuita · xxvij · q:j· agathoſa · ⁊ In ſecu
lo viuere continenter· alias em̃ recuperare co
gitur etiam ſi iuraſſet eam non recipere· vt · 6·
de iuriuỹ · tua nos · · · e · ex literis · hm .t · intk
lexit ꝙ ibi lata fuit ſententia:quia dicit ꝙ cum
conſilio capituli continentiã indixit vtriq; ep̃s
ſubaudi hm. t· ſententiam diuoetij ferẽdo quo

ad thoeum.æ ſic ſententie tales ferende ſunt S8

co nſilio capituli· vt · xv · q; vij · eps · æ· c· nullꝰ.
lxxxvj· di. ſi quid de quocunqʒ alias incipit · ſi

quid vero ad aures · verutn vinculũ mrimoni⸗
ale nõ diſſoluitur · vt no.õde mẽr̃i · J. quis ſit ef

fectus · Exceptões aũt ſupeadicte cũ ꝓẽ ptoꝛie

ſint:obijci poſſunt qñcunqʒ ante ſentẽtiã.vt· C
ſenten. reſcin.nõ poſ.pemptoeias:⁊ ſi de nono
emer gant etiã poſt ſetentiã hin quoſdam.ar.õ
de of· dek· inſmuãte · quod nõ puto veꝛx · ſaluo
eo quod no .· S· e. v. quid ſi ſm̃a diuoetij · ¶ Itez
effectus iſte eſt vt maritus dotẽ lucretur vt ·
t.j.plerũqʒcũ tercia parte quãtitatis eiuſ dem
dotis ſi mulier liberosg nõ habet .vt · C. de ad⸗
ult. aut.ſi adulterio·. Mõ ſolũ ꝗpter fonica
tõzʒ carnalẽ ſeparatur matrimoniũ ſed etiaz
pter ſpũalem · diſ. vtrum alter duoꝝ infi deli
um ↄuertatur ad fidem noſtram.vbi quidem ſi
alter eum relinquat qui nõ vult ſequi eum qui
recto tramite incedit · vł ideo vult ſequi eũ vt
eum trahat ad moæcale peccatum· vel cum eo
cohabitet in cõtumeliam creatoꝛis · ſoluit᷑ ius
matrimonij:i. ius quod ꝓuenit ex matrimonio
id eſt quo alter alteri tenetur reddere carnale
debitum ideo poteſt ei dari licentia ↄtrahedi
vt . J. e. qᷓto.ad fi. H.· jæ in hoc caſu intelligi
tur autoeitas apoſtoli dicẽtis · ſi infidelis diſce
dit diſcedat · quia non eſt frater vel ſoꝛoe ſub⸗
iectus ſeruituti ĩ huiuſmõi ·ſubaudi · redditiõe
debiti carnalis.xxvnj:q·jſi infidelis. ⁊ ſi ↄtra
xerit anteꝙ;ᷓ alter conuertatur.tunc in ip̃ᷣo cõ⸗
tractu ſecundo ſoluitur ius matrimonij.i · vin⸗
culum matrimoniale.quia non erat ratũ · ſed ſi
conuertatur infidelis anteꝙ; contraxerit cõuer
ſus fidelis mrimoniumcogitur conuerſus an
tiquus nonum conuerſum recipere: ꝙᷓuis dum
erant in infidelitate libellus repudij miſſus fu
erit · qe tale repudiũ veritate euangelij repeo⸗
vatur nec obſ: ꝙ de nouo conuerſus cũ alio in
ifidelitate xiſſet a carnaliter ↄgnitꝰ fuiſſzʒ

ni⸗
er
die
C0
o
r5
no
tez
di
em

ſi
ni
vt
0o
8
nio
ale
Gdi
ig
ſce
ib⸗
ie
74
6
n⸗
1
er

☛D =£

m

lieet obeſſet adulteriũ cum alio nõ marito ſal⸗
tem putatiuo commiſſum .e gaudemus · J.
qui autem.vſqʒ ĩ fi:nec obſtat ꝙ in ſcðo gradu

vel tercio ↄſangnitatis attineat ſibi ł affinita
tis · vt · . e gaudemꝰ. HE. j. ⁊· c· vl. ⁊. S· ð con
ſan. æ affinitate · de infidelibus · nam ⁊ filij ex
tłi mr̃imo. geniti ſiue añ ↄuerſionem ſiue poſt
exqꝰ omnes cõuerſi ſunt legiti reputantur · vt
5S.qui filij ſint legitimi·c· gaudemus:Duto ta
men ꝙ in hoc caſu antiquus conuerſus poſſet
intrare religionem imito nouo conuerſo.exqꝰ
anti quus fuit licentiatus ꝑ eccleſiam.ar.õ̊ · de
conuer · diugc · vltimo · ein autem alter di
ctoeuz fidelium labatur in hereſim. licʒ maio⸗
appareat contumelia ereatoeis:nũqꝙᷓ tñ relicto
dabitur licẽtia hẽdi ·⁊ pꝑ q̊ͥ obuiatur malicijs
quoꝛũdaʒz qni plerũqʒ figerẽt hereſim æ ab ip
ſa poſtꝙ; relictꝰ nupſiſſ reſilirent · et nuberent
cui vellent·quare cogetur relictus adherere
reuerenti ſi ſentẽtia diuoæcij lata non fuerit qꝰ
ad thoeum · vt. j. e · quanto · J. j· et ſequenti. Et
eſt ratio diuerſitati ſ:quia inter fideles matri⸗
mon um ratum eſt et verum · ſed inter infideleſ
non eſt ratum quamuis verum ſit. quod die
vt no·̊.de matrimo.ꝗ.vl.v.quis ſit eff ectus
rati · Doteſt ergo ſententia diucæcij ferri quo
ad thoeꝛum ꝗꝓpter carnalem vel ſpiritualem foꝛ
nicationem . ſemper tamen diuges ꝓmanet. vt
·e·c·ij:Nã exquo matrimo.ſeł tenuit et ſum
matum fuit minter fidelesnunqꝙ; pᷣt tale vinculũ
dirimi niſi moetis interuentu.vt·xxxij.q · vij · c·
yet · ij et in aut · de nup · J. deinceps · Sed pꝛo⸗
pter foemcationem poteſt accuſari quo ad mu⸗
tuam ſeruitutem.Et ſi ſententia lata ſit non co
gitur relictus cohabitare reuenerenti ſiue ipᷣm
recipere.vt · · e.de illa.quod verum eſt ſi reli⸗
ctus vult religionem intrare.ałs cogetur. vt
5ᷓ.· de conuer.iug.c.vlt.Eit etiam ſepatõ quo
ad mutuam ſeruitutem ꝑ introitum religionis:
quoòd dic.vt no.Side duer:iug·J.qualiter· et
iunge quod no.õ.de ↄuerſione infidelium · ¶.
qualiter conuerti.v. notandum autem · et ſeqñ
tibus⸗
OS qualiter fieri debeat.patz ex peemiſſis ꝙ;
ñ agitur de crimine adulterij quo ad thoo⸗
ri ſeparationem in omnibus oedo iudiciarius
ſtricti ſſme ſeruandus eſt. ſed quando querit
de federe matrimonij non vſquequaqʒ ſeruatꝰ
1 eſt non ꝑ omnia.vt.õ.vt lite non contelſ.c· j.
Quia altera parte abſente ꝑ contumaciam reei
piuntur teſtes:vt.õ.vt lite non conteſ·qm̃ fre⸗
quenter . . j·et ſe.ſed vtraqʒ parte peeſente ſer
uandus eſt oedo indiciarius · vt patet · S. vt li
te non ↄteſ accedens · ij. ꝗ. vlti· et in hijs q̃ no.

B.t· jeſub illa Bubeicella.libellus accuſacõis.

Ex quibus autem cauſis fiat diuoecium querẽ⸗
do de federe matrimomj· ſ. vtrum tenuerit nec
ne: patet ex hijs que no·S: de matrimonijs · ꝗ.
qualiter impediatur:et m ſuo tractatu de quo

libet ſpecialiter no. Et ſicut dixiꝙ in cauſa ma⸗

trimomali ſeruatur oedo iudiciarius vtraqʒ; P
te peeſente · Sic eſt et in cã appellacõms.vt pa
tet.S.· de teſta· Rainaldꝰ.et· C. de tempo · ap.
l. vlti · J illud · Debet autem iudex ſententiã

diuoꝛcij partibus tradere in ſcripturam publi
cam redactã ne filijs ſuſceptis ex ſecũdo mr̃iꝰ
Sbatõne def:ciete valeat peeiudiciuzʒ genera⸗
ri · St ſi hoc non fecerit. ꝓpoterun: teſtes qui
ſententie incerfuerunt publicari· t qualit de⸗
bet fieri publicatio:no.qᷓ d fide inſtru· J. de
publicatione. Et ne aliqua dubitatio vel intri⸗
catio oeiatur · debet iudex ponere totum peo⸗
ceſſam:· ſcilicet qualiter libellus oblatus fuerit
et ilos ad quos pertinebat citauerit · et ipᷣis p
ſentibus litem conteſtari fecerit· et ꝙ viderent
iurare teſtes eis denunciauerit · et peopoſitis
hincinde diligenter auditis et allegationibus
et deliberatione habita atqʒ conſilio cum peri
tis · et ſtudio circa libeos· ſententiam tulerit.
Vel qualiter libello oblato accuſationem m ec⸗
cleſia publicauerit.et hijs ad quos ptinebant
contumacibus et nullo defenſoꝛe apparetne ·
ex officio peoceſſerit.et teſtes receperit.et di⸗
ligenter examinauerit · et ſic conſilio habito
ſentent iam tulerit· ̊ quibꝰ omnibus erit a te⸗
ſtibus qui interfuerunt ſententie inquirẽò . Et
ſi non peobant peoceſſum ſententia nõ valebit.
compeobantur B.sS·de teſtibus· ſignifi cauit.x
c·albericus:et de reſtitu · ſpoł.cum ad ſedem.
in fi· et de peoba:quoniam contra falſam · et qͥ
filij ſint legiti mi. per venerabilem · J. j. et· C.
de re iudi. geſta · Sed ſi peoceſſus in nullo ĩpu⸗
gnetur · nec aliud fuerit queſitum· omnia pee⸗
ſumuntur ſolemniter acta · vt · · de teſtibus · ſi
cut. et inſti . de fideiuſ. in fi · et de hoc plenius
dixi in titulo generali de teſtibus.et de ſentẽ.
et re mdi:· Quid ſi ſetentia lata non ſit in ſcri
ptis nũquið valet dicunt quidam ꝙ ſic.vt.S·
de teſtibus· albericus.ſed certe non dicit quin
in ſcriptis recitata fuiſſet · Sed ꝙ nõ fuit reda⸗
cta in publicam ſcripturam: quare videretur
diſ- vtrum altera pars fuerit contumax æ tũc
valeret.vel peeſens et tunc non valeret.vt.C.
de ſen. ex peri · re · l. j· et. ijj ·q.j.in peimis · in fi.
et vt dixi · S. e · J. H. j. Vel die ꝙg non refert dũ
modo de veritate conſtet · Quia nec iſta ſenten⸗
tia tranſit in rem iudicatam· quod dic vt no.
ſupea · de ſentẽ. et re iudi.ſub Rubeica.de ſen⸗
tentia · ꝗ. qualiter peoferri debeat.v. quid de
cauſa matrimoniali · et · S. quo remed io. ſub · .
hoc tamen notandum· ſſcſam no· ꝙ ſi vxo⸗
machinata ſit in moetem viri · et cogmta fuerit
quamuis vir qui aliquem occiderit defenden⸗
do ſe ſme pena ſit:tamen mulier poſt moetem
viri ſme ſpe coniugij remanebit. vt · · e. c · j. et
ſicut per · l: iudicium de moeibus ſublatum eſt.
quod nõ tolerabat ꝙ mulier peopter vnũ ma
lum moẽẽ poſſet repudij libelium mirtere · ſed
pluribus coadunatis et coniũctis tantum. pu⸗
ta ſi ſmgulis di eqns erat ebeia· vel in lecto ſo

lita erat mingere vel turpioea et hoæri bilioea

facere · ad hoc · C. de diuoẽe·: l. vltima. J. vltimo.
ſic hodie nec ex vna cauſa ſola nec pluribus ſi
mul iunctis quantumcumqʒ; hoeribilibꝰ licet
libellum repudij mittere. cum talem repudia⸗
tionem in euangelio veritas deteſtetur. vt· ].
e · gaudemus. J. quia autem:et ſic ceſſant om⸗
nes leges que loquuntur de libello mittendo

foenicationis ca uſa ſola exceptaob qua metiã

infidelis poteſt mittere libellũ repudij æ vxo⸗
rem dimittere:-non ta men aliam ducere et ſie
poteſt intelligi:je gaudemus· J. penul. et vl·
G quis ſit effectus v· .· de adulter· J. que pẽa.
S·ſed et ſecundum . l· diuimam et ſequentibus ·

De donationibus inter vie
rum et vxozemRubꝛeica·

Voniã iudex qui de matrimoniali cau
ſa ↄgnoſcit· ognoſcere habz de acceſ⸗
ſoens · ſicut de do inter virum ⁊ vx⸗
oꝛem factis:vtrum valeant nec ne ⁊
Se dotibus reſtituendis-bene eſt vt poſt tra⸗
tatum de diuoæcijs ð hijs acceſſozijs videamꝰ
dicentes quid iur ſit. Sed quia diuerſa ſunt ge
nera donationum quia aliqn dat ſponſus ſpon
ſe:aliqñ vir vxoei: hunc oꝛdinem ſeruabimus:
vt nibil de ↄtingentibus obmittamꝰ. Dei⸗
tractabimus de doñ. ꝗpter nup:et ſponſa.
Secundo de dotibus Pmittendis et oſtitu
endis · ercio de donacõnibus ſimplicibuſ
inter diuges vetitis : Quarto de dote poſt
diuoꝛcium reſtituenda · que eſt ſecunda pꝓs hu⸗
ins Rubeice ·
De donationibus ꝗꝓpter nuptias et ſponſalicijſ
Bubeicella. .
Lc vidẽdum ; ſ! Que ſit donatio ꝓ⸗
pter nuptias : Qualiter fiat do⸗
natio ꝓpternuptias: Qua actõne
repatatur · ¶ Quid ſit ſponſalicia donatio:

Oee ſit donatio ꝗpter nuptiasilla quazʒ ſpõ⸗

ſus ſponſe facit: vel alius eius nomine · SZ3

ſ etiam alij nomine ſponſe fieri poteſt · vt · ff . de

4

iur̃ do: pꝛofectitia:Hx·j·et.. ſi quis patri:er

. ꝙ. ſed et ſi curatoz:et: ꝗ. ſed et ſi gonas. ꝗ.

ſed ſᷣ pater quis· ſicut er go marito datur dos
nec aliqua dos eſt ſme matrimomo · vt dicam
ĩ·de dotibhus ꝓmitteneis · ſic vxoꝛi datur do⸗

natio ꝓpter nuptias· nec ſme matrimonio eſſe

poteſt· vnde hec donatio antiferna vocatur:et
Dicitur ab anti qð eſt contra·et ferna quod eſt
donatio ſiue dos · vt · C· e·l· vle et· ·e·nuper in
fine.
Valiter fiat donatio ꝓpter miptias.et quið
fieri poteſt ãte nuptias vel poſt marito di⸗
te. Tale quid dono tibi peopter nup:vel in

dotalicium·et ſufficit ꝙ in poſſeſſonem induca

tur:non tamen pcipiet fructus· immo maritꝰ

ad ſuſtentationem ſui et vxoeis:ałs cum equa⸗-

litas hincinde requiratur· nullã vtilitatez vſe
queretur maritus ex dote receꝑta:cum tantun
dem peiperet mulier de ſuo· et ſic dos non ſuſti
neret onera matrimonij quod eſſe debet ·˖ vt· ff·

de iuj do ˖ ſed is · Cibi · et· : de vſur̃. ſalubꝛiter ·

qumimmo dico ſufficere ꝙ; nudo ſolemni tamẽ

verbo fiat donatio:quia ſtipulatio ſola requi⸗

ritur:in auten · de equali dotis·ꝗ.h̊ igitur · col.
vijialłs ſequeret ꝙ pauperes non poſſent vxo⸗
res ducere aliqua dote data.cũ equalitas hĩic

inde requiratur-niſi foete inueniret amicum

qui ſibi ↄ modaret pecuniaz ditis gratia: vt di
ues videretur quouſqz tradidiſſet et poſtea re⸗
cuparet · vt · ff · Omodati · ſi mihi . S. vlti · et. l. ſe⸗
Vel die ꝙ poteſt eonſuli ꝓꝑ ea que no i· e. ſub ꝓ

xima Bubeĩica qnuis conſtituat dotem. H⸗ ali⸗
quandonon tamen exigitur inſmuatio q;tũ ad
mulierem.licet excedat ſummam quingentoꝝ
aureo ſed quo ad virum requiritur: quia ni⸗
ſi inſmuatio facta ſie:non lucrabitur dotem etiã
pacto locum habente vltra quigentos ſolidos
et ſic ſpecialis fauoz non ꝓtenditur ad virum
ſed ius cõmune tantum ſibi ſeruatur · vt · C·e · au
cẽ- eo decurſum elſt- et in auten vt ſpon. largi
H.· · colb· ix: er vt fratrum filij · ꝗ illud quo⸗
q;ʒ:colł.ĩx· ¶ St no.ꝙ inpeopꝛie appellat do⸗
nationem peopter nup: ſponſaltitiam largiratẽ
Sicut B eadem impeopeie vocatur dos · I· e·⁊
ſi neceſſe.et· c. nmuper · H· j· Id quid ergo fit
hec donatio. Hẽ · vt mulieri ſit optime conſul⸗
tum ĩ dotem ſoluto matri monio quia de ea ſa⸗
tiſfiet mulieri ſi maritus non Habeat aliunde.
vnde ſi immobilis ſit maritus eam alienare nõ
poterit:nec obligare vtpote alienam vt in die⸗
cto auten:.h igitur:et ſequen· Item q;uis mu⸗
lier poſſit renũciare tacite ipothece etiam cõ⸗
ſtante matrimonio.non camen iuri quod habz
in donacõne peopter nuptias:miſi ſecundo cõ⸗
ſenciat. vt: C- ad velb. eciam conſtante · et l· iu
bemus. et auten· ſiue a me ſed ſicut dos debet
redire ad heredes vxoꝛis· ſic donatio peopter
nuptias ad he redes mariti · et ſemper pinguiꝰ
jus hʒ in dote vxoꝛ diuoætio celebeato· vt m au
ten. & equali: do: his conſequens· colbł: vij.
vt immobilia ante nuptiales donatõnes circa
finem.colbł v · vnde ſi mulier ↄſenciat non ſo⸗
lum ſemel ſed bis alienacõni donacõnis peopt
nuptias ·parat ſibi peeiudicium.maxie ſi in cõ
munes vſus vertatur · vt · S. de Otrahen · emp. p
uenit ·˖ C. ad vel· aut ſiue a me · ſuper hoc vide
quod no⸗õ· de otrahen · emp · J. qnaliter reſcin
datur. S·de contractu ad ↄtractumet de iure
inrando. ꝗ. quomodo cenſetur · v. nedum ꝛura
mentum ſuper vſuris:et accedit · · e · nuper · in
fi.vbi dicitur ꝙ mulier dat dotem viro.vir mu
lieri donationem peopter nuptias: Eiebat
olim hec donacõ peopter nup · ante nuptias · et
ideo vocabatur donacõ ante nup:ſed hodie cõ
ceditur fieri etiam poſt nup:et vt nomẽè rei con
ſequens ſit.mutatum eſt nomen et vocat do⸗
natio peopter nup⸗vt inſti ·de dona · eſt ali⸗
ud. et ſic hodie et ante nuptias et polt fieri pᷣt
verum ſi ante nuptfit poteſt excedere quanti⸗
tatem dotis et . . ſubſiſtere · vt · C· de pac duẽ·
l· ex moete · Sed vbi fit poſt matrimonium cõ⸗
tractum non debet excedere quantitatez dotis
i pſa dote iam peeſtita.vt:C·e.t.il. vlti · I· ſi er⸗
0.St eſt ratio:ne quid in fraudem donacõnis
inter virum et vxoꝛem ꝓhibite attemptetur·
ſed hec hodie aliter ſe habent.nam et in quan-
titate et in pacto debec eſſe equalitasvt in au⸗
ten.de equali.do·ꝗ.hoc igitur ·colbł.vij et ſp
maius pactum de lucrando ad minꝰ reducit·
C. de pac· conuẽ· tam ſuper dote . l· legem·
Quid ergo ſi in vno apponatur pactum de

“
K.

10:

u⸗

er:

n⸗
un

⸗

di

lucrandoin alio minime:nam minus dicit qð
nullum eſt · vt · ff · de tribut. act · illud . minꝰ
nunquid ergo pinde eſt ac ſi in neutro nullum
fuiſi pactum appoſitumnon·immo pactuz ſu
per dote factum et ad donationem ꝗpter nup·
tendet. vt · C· e il · vl · J. ſin auũt donatio ·
Doteſt aũt donatio et dos ꝗpter nup · qñaʒ
geri ex voluntate.h et diminui. vt · C· e · ſi cõ
ſtante.hodie vero altera ꝓpte augente neceſſe ẽ
ꝙ et altera augeat·ita ꝙ ſi maritus nullos cre
ditoꝛes habet· mulier poteſt augere in rebus
quibuſcunq;:abłs ne quid fiat in frandẽ eredi⸗
tozum neceſſe eſt ꝙ mulier augmetũ peeſtet in
rebus immobilibus·ſi ipᷣas habeat · et ſic appa
rentibꝰ.Nã ſi res immobiles habeat ⁊a ditat ſe
augmentum feciſſe in pecima et creditoees ne
gant·nullo in hac ꝑte vtetur peiuilegio dotis
aduerſus creditoꝛes alios ãterioꝛes.vt ĩ aut·
de equalitate dot ·.aliud quoqʒ· colł.vij·ſed
ſi creditoees ofiteanturcur nõ vteret mulier
peinllegio. nam cuilibet Heber fides contra
ſe.S.ð diuoe.ex litceris.xnij q ij. . j.ff.ò int.
act.de etate. J. j. ſeber auũt dos redire ad
mulierem milla ↄſuetudine obſtante. qe publi
ce intereſt mulieres indotatas non remanere.
ff · ſo. m.l.j.ſed ꝓ pactũ quod hincinde equa⸗
liter factum ſit ipam amittit·donatio aũt ꝗpt
nup. ad maritũ vel eius heredes. et dos ad he
edes mulieris reuertet'. niſi pactuzʒ impediat
vel otraria ↄſuetudo terre· ſic intellige ·.e·
cafi·. vnico.vel foete in vtroqʒ caſu ↄſuetu⸗
do impedit repetitõem.qe ↄſuetudo debet eſſe
cõmunis ſicut et lex:vt.iiij di.ent aũt lex.nã
Oſuetudo legem imitatꝰ inſtitde iur.natura⸗
li Sex non ſeripto·peimũ tñ dictum bemgniuſ
videtur.quia nõ memini illud verbum in legi⸗
bus poſſe reperiri.quare videt ꝙ dñs greg il
lud appoſuit in fauoee mulierũ. vñ non eſt re⸗
tozquendum m leſionem eaꝛz. C. de legibꝰ.qð
fauoee·et ar.in aut · de equalido.ꝗ.his conſe⸗
quens· colb:vij.ff.de bonis dam.il.vl..pe.ff⸗
de iur. do· l· je ff. ð peiuił.credi . l. ij · J. ſi ſponſa.
et· l. intereſt:nam et relatio ad ꝓximũ dictum
Facienda eſtet maritꝰ poteſt ſibi acquirere vi
ctum ex multis canſis ex quibus mulier ñ poſ
ſet.que fozte compellet meretricari.nec viris
de betur tantus fauoz quantus mulieribus: vt
indictis iuribus:et patet.· C.e.ſ a ſponſo:a in
dubio peo dote interpᷣtandum eſt · ff. de reg·
jur . in mhi guis d iur.do:in ambiguis æl.
nuptura:in fi·et faciunt ad idem iura inducta

.j. rubeica ſequen· de dotibus ꝓmittendis· ꝓ.

quid iuris de pact'.et ſequen · et ſic de Oſuetu⸗
dine gallicana quecunqʒ; acquirit maritus cõ⸗
ſtante matrimonio:ſibi et vxoei ſue cõmuniter
acquirit · vnde et ſo ·ma.ſunt cõmnniter diui⸗
denda. vt. I. e.c·n·als aũt de iure cõmum pᷣſu
mitur viri eſſe quicquiò vxoe habet. niſi ꝓbet
ꝙ aliunde queſierit. ff.ð̊ dona.inter virũ vx ·
quintus mucius: C.·eetiam.
Va actione repetat et quidem ſi dona
io conſiſtit ĩ ſpecie et traditio facta fue
Petetur directa rei ven. h ſi interueit vtili
intellige in aut ·de equał · do· J. ſn autẽ ſub

poteſtate.vbi autez eſt in quantitate peomiſſa·
agetur pſonaliter ex pacto· et ſic aget mulier
Otra heredes mariti pacto exiſtente· Ouid
ergo ſi nulla donatio facta eſt ex parte viri. h
mulier dedit tãtũ dotem · nam neqʒ equalitatẽ
quam dixi appeobat conſuetado· nuquid ſo. m·
aget mulier ad donatõem ſibi adiucandaz que
facta non eſt. Quidam dicunt ꝙ poteſt agere
mulier ad tantam ꝙᷓtitatem quanta eſt dos· vt
C·e:aut .dos data:ſed dominus azʒ.Otra:nam
dos non debet cedere lucro mariti niſi ex qui⸗
buſdam pactionibus.vt.C· de rei vx:act · J· il
lo· non ergo donatio ꝗꝓpter nup· peti potelt · vt
detur hoc ipᷣo ꝙ dos data eſt · cum equis paſſi⸗
bus ambulent. poteſt tñ agere ↄſtante matri⸗
monio ↄdi.ex lege:vel iudicis officio: vt con⸗
ſtituatur donatio ꝗpter nupcias.ſi tñ mulier
dotem dederit vel obtulerit ·˖ et cum res ſit mo
bilis eam ↄſignauerit et depoſuerit at ſi ꝑ di

lapidationem dos non datur:et donatio dene⸗

gatur.vt in aut · vt ex act.dot .inſtan..vlti ·.
colb.vij:ergo cõſtante matrimomo poteſt ſibi
conſulere mulier.et pactũ de dote extendetur
ad pactum donationis ꝗpter nup:als ſo· m·nõ

poterit peti donatio que nulla fuit·

Vid ſit ſponſalicia donatõ· a ſponſo ſpõ
ſe vel econtra facta collatio. ſed econ⸗

cra.ſcʒ ꝙ ſponſa ſponſo conferat raro cõtingit

quia feminarũ genus auariſſimũ eſt. vt · C. e. ſi
a ſponſo.et.ff.de dona.inter virũ = vxoeem .ſi
ſtipulata· ⁊ ad vell · ſe · con · ſed ſi ego · in fi.
rkae aũt donationi licet ſimpliciter fiat · ·
non peopter nup. ineſt iñ ſemꝑ tacite conditio
nupciarum.ſczʒ ſi matrimoniũ ſequatita ꝙ ſiñ
ſt etit ꝓdonantem.totum recuperat ꝑ ↄditõez
ſine cauſa:vel retinet ſi adhuc non tradiderat
vt · C· e. cum veterũ.·Si vero ſtetit ꝑ caſum
diſ · vtrum ſponſus ſponſe donauerit · et tunc ſi
non interuenit oſculum totum reuocac? oſcu⸗
lo autez interuemente reſoluit donatio ꝓ pte
dimidia tm̃ Vel ſponſa dedit ſponſo.et tunc to
tum reuocat interueniat oſculum vel nõ ĩter⸗
ueniat ˖ vt. C· e· ſi a ſponſo.Et eſt foete illa ratõ
quia ſponſa vtroq; caſu dicit dare oſculũ ſpõ
ſo non recipere · fit em̃ gratia ſponſi· vt ad ꝗpa
alacrioe redeat.ſed ſponſa ſemꝑ grauat et ve⸗
recundia afficit ſeu ruboee:quare vtroqʒ caſu
fit interpᷣtatio ꝓ muliere·Sic tñ valet donatõ

ſi ante matrimoniũ qctum fiatnam ſi conſtan⸗

te habet locum quod dicam:j· in rubeicella
de donationihus ſimplicibus: Quid ſi dubi
tetur vtrũ donatio facta fuerit ante matrimo⸗
nium vb poſt · diſ. vtrũ donauerit ſponſus ſpon
ſe in domo ſponſe:et tunc videt facta ante ma
trimoniũ· et tenet donatio.· In donauerit ei in
domo ꝗpeia ſcʒ ꝗpeia ipius viri cuʒ iam tradu⸗
cta eſſet· et tunc videt facta ↄoſtante matrimo
nio:quare non valebit:vt.C.e. cum inte.
Se licet ſolo conſenſu matrimoniũ ↄtraha⸗
tamẽ foete ꝙtũ ad hanc ꝓhibitõem ñ videtur
conſtare quouſqʒ traducta ſit.quare in itinere
poterit ei donare· pt· ff de dona. mter virũ et
vxoeem. l· pe. S. j. 7 Nec antẽ donatio ſponſali
cia ex ingtitudĩe reuocat.ſic et alie donatões

=

S

ſimplices · vt no· ꝭ̊·de dona.ꝗ.qnaliter reuoca
impeopeie aũt a Otra ydeoma ſermoĩs donatõ
ſponſalicia donatio ꝓpter nup.plerunqʒ voca
tur · vt no · S e · ¶qualiter fiat· Svet no.
De dotibus ꝓmittẽdis 2 oſtituẽdis Bu.
Via dos pᷣſtat ſicut donatõ ꝗpter nu
ptias de qua.Sdictum eſt mulieri.=
aliqñ habet imiciũ a ſtipulatõe.aliqñ
a pollicitatione · qꝛ pollicitatio eſt ſo
lius offerẽtis ꝓmiſſio· vt· ff· de pollicita.l.iij.
licet abuſiue et equiuoce pollicitatio recipia:
ꝓmiſſionis nomen . vt. ff · de Decnezs na⸗

dum. J. j. et de his videamꝰ.dicentes Qua⸗
liter petat' dos ꝓmiſſa.ſi incipiamꝰ a ſtipula⸗
tõne vel pollicitatõe uer ſpecialia H̊ inne
muntur ¶ Quid ſi maritus cauerit ſe recipiſſe
id qð nõ recepit· ¶ Quid ſit dos · Qualit'
diuidat“ Quis ↄſtituat dotem et qualit cõ
ſtituatur · In quibus rebus cõſiſtat· Md
quẽ ꝓtinet comodũ vel incomoduz: autoꝛitate

dotis vel deterioeate · d que ptinet picu⸗
lum euictionis eius Quid iuris de pactis
in ea appoſitis.

Valiter petat dos ꝓmiſſa: et quidẽ ſi ſti
pulatõ interceſſit.⁊æ certũ ꝓmiſſum fuit
etit cõditione certi · Si incertũ ·agit actio

ne ex ſtipulatu.vt inſtit.de ver · obli. ſin autez
nuda pollicitatione ꝓmiſſa fuit.de iur in alijſ

actio nulla daret ⸗ vt: C.locati ſi ibi que· ab. ſi
tibi que · alind in dote. vt · J. e · ꝗ. quot ſpecialia⸗
datur ergo ex ftipulatu marito vel patri eiꝰ ad
hH vt dos tradat qñ incepit a ꝓmiſſione · ſecꝰ ſi
incepiſſz a donatõe:ꝙ;uis quidã ᷣdixerĩt ꝓ·l·
Cde iur̃.do.ili.j.et competit ex ſtipulatu ſiue
vtilis pᷣceſſit ſtipulatio· ſiue minus vtilis· ſiue
nulla · vt · C. de rei vx · act · l. vnica · H · j. ſepe
em̃ fingit · I.ſtipulationesvt.ff.de adopc · his
verbis.a ſi eui plus ꝙqᷓ; P.l.fal.ñ.q. ltẽ ſciendũ
cũ ergo dicat · l.in actõne hmõi ex vtroqʒ late
re ineſſe ypothecã.patz ꝙ actio datur vtrimqʒ
Sed ꝙ dixi actõem hãc locũ habere etiã ſi inuti
lis pᷣceſſit ſtipulatio·.non eſt ſimpliciter intelli⸗
gendũ · quid em̃ ſi ſtipuloꝛ mihi fundũ in dotezʒ
dari æ domus ꝓmittat certe nõ valet.ĩmo in⸗
epta eſt ratione diſſenſusqð ergo ſupea dixi lo
cũ habet qñ inepta eſt ratione inepte ↄceptio⸗
nis · opoꝛtet emm rẽ qualitercũqʒ ↄſentire· vt
dixi . S· de henda empti · et de quibus rebꝰ
v. cũ aũt dixeriĩ ·et ſequentibꝰ.ꝗ Quid ſi dos
euicta fuerit · dixert quidã ꝙ ſi vxoꝛ dedit ma⸗
rito et tradidit:agit maritus ↄtra vxoꝛẽ ð eui
ctione actione ex ſtipulatu · vt · C· de rei vxo·
act · l.vnica · J. et vt plenius · ibi· de rebus do⸗
talibus euictis·et ideo coꝛrigit · C· de iur · do ·
A.j.ſed certe in dicto:ꝗ.nõ dicit ꝙ. der ex ſti⸗
pulatu re euicta:ſed ꝙ tacita ypotheca datur
contra eum vel eam qui vel que ꝓmiſit dotem
ſiue faciat ammo donandiſiue ꝓ ſe ſiue dicat
ſe non teneri. ſiue putet ſe teneri · relinquit em̃
pietatis cauſa ex qua ſolutũ repeti nõ põt· vt
.ff · de condi:cauſa daſi donaturꝰ.qꝗ. ſiquis in
debitam. ff · de iure dot · ꝓPmittendo· H. j· et
lege quẽadmodũ · I. pater · et de condi · inde · cũ
i· G. ſi mulier

opiam· vt no· j

Vot ſpecialia H̊ inneniunt ·quĩq Dꝛi⸗
mo:ꝙ ex nudo pacto oꝛiat actio.C. de
SSr.. pPmil ad exactõem Secundo gqe valet
ꝓmiſſio ſi ita dicat ſocer · ꝓmitto ꝙ dabo tibi.
dotem.nõ adiecta ſpecie vel qntitate· arbitrio
tuo. vt . C.de dot᷑ · ꝓmiiſſicut ea.nec obſ.l.j·
eiuſdẽ.t.qꝛ ibi ñ interuemt ꝓmiſſio:⁊ ↄſtabat
eam nõ iuterueniſſe· licet in inſtrumento ↄtine⸗
retur de ꝓmiſſione facta:legatum aũt ſic reli⸗
ctum nõ teneret· ff. del · i . l.· J. ff. ð iur · dot · cũ
polt· . gener · ¶ Tercio quia pactuʒ tacite pᷣ⸗
ſumitur interueniſſe:nam ſi voluntate donãtis
plura ſcripſiſti ĩ inſtrumento te accepiſſe noĩe
dotis ꝙᷓ; acceperis· pᷣſumit' pactũ ſubſecutum
de his petendis qᷓ deſunt · vt · C· eiſ voluntate
Rraac ꝓmiſſione paterna ſimplicit fa
cta:qe ſi ſimp fcã ſit a pr̃e ꝓmiſſio· pᷣſami ꝙ ð
rebꝰ Pijs ꝓmiſerit · ꝙ ſi pr in inſtrum̃to dixe⸗
rit ex rebus paternis et maternis vel aduenti⸗
cijs dotẽ ſoluendã.et pater eſt nõ ſoluẽdo.fie⸗
ri debet ſolutio de bonis filioꝝ · h ſi ſoluendo
eſt. ð̊ bonis ꝗpeijs ſoluet · vt · C. e · l.· vl. ſecꝰ fo⸗
te ſi alius eẽneus ꝓmittat.nã et in auia habe⸗

mus ꝓꝙ ea q̊ impendit: de pr̃imonio neptis po⸗

tius videt expendiſſe ꝙᷓ ſuo.ff· ð neg· S· neſen⸗
nius et idẽ in tutoee · vt. ff) de admil · tu · cum
pꝰ moetez ꝗ. j·¶¶ Quinto.qꝛ tacite ypothece
mſunt.a ſic obligant' tacite res ꝓmittentis do
tem ſicut et ſuſcipientis: ⁊ hodie omẽes omo do
tes actõe ex ſtipulatu petunt.vt· C.ð rei vx·
act'.l.vnica · H.·jet.. vt plenius:
Vid ſi maritus cauerit ſe recepiſſe id qðᷣ
nõ recepit · hic debes ſcire ꝙ dotẽ ĩ c̃ti
Yate facit numeratõ in ſpecie aũt facit peeſtatõ
nõ ꝓmiſſio vel ſcriptura q;tum ad hoc vt muli
eri repetitio detur:nec em̃ repetere põt niſi re
ip̃a dederit dotẽ · vt · C· de dote cau · nõ nume ·
.l. j. et qui po· in pigha ·aſſiduis:et hoc eſt ve
rum niſi ſilentium poſſit marito imputari: vt qꝛ
tacuit toto tpe matrimonij conſtantis · ſed non
durauit ? bienniũ· et eo ſoluto ꝓ annũ. Si au
tem biennio durauit ꝑh citra · x· an. et ita tacuit
toto tpe ↄſtantis matrimonij.ſoluto mr̃imoĩo
habet exceptõem ipᷣe et heres ſuus infra tres
menſes tm̃.ꝙ ſi matrimoniũ vltra decẽ annos
duranit et ſemꝑ tacuit· imputat ſibi et heredi
ſuo.niſi ſit minoe.xxvannis.nã ſi minoe ẽ iu⸗
uatur beneficio reſtitutionis ĩ mtegrũ · vt· C.
de dote cau· l. vl.et aut .ibi poſito:
O Vid ſit dos . quod a muliere vel eiꝰ pte
marito vel eius parti · ꝓpter onera mr̃i⸗
nonij datur vt ꝓpperuo ſit penes eum id eſt. ꝙ;
diu durat marimoniũ niſi maritus vegat ad in
I· de dote poſt diuoe. reſlit . I. et
qn competit · et dicit dos ferna·i.donatio que
ꝓpter matrimomũ ↄceditur ·et ſine eo non põe
eſſe · ⁊ ꝓhibet Ipter matrimoniũ ſicut ſimplex
donatio · vt · C. de donat · añ nup · cuz multe · et
ao hoc vt dos ſit opoetet ꝙ matrimoniũ ↄtra⸗
ct um ſit.non ſolũ de facto ſed ⁊a de iure. vt · ff.
de iur · dot . l · iij · ¶ Sunt et quedaz alie res q̃ᷓ
pafernales vocant.et a muliere iuxta doteʒ in
domũ viri inferunt. et ſic dicte a para quod &
iuxta · et ferna qð eſt dos · et ſi ea mente ĩferant

— —
—— —

— — — u

fiaut viri. eius erunt · als mulieris. Si in du⸗
bio. p̃ᷣſumit' mulier eas ſibi retinuiſſe.et iðo de

poſiti ouenietur maritus.vel etiã mandati. Si

vero cuſtodiam commiſit.et ſimiliter poterunt
vendicari · Sed ſi dominiũ tranſlatũ ſit in mari
tum· agetur conditione certi · vel ſine cauſa · vk

ob cauſam.et hee tres appellant' apud galloſl

peculiũ.vt.ff.de iur.dot ·ſi ego ſeye.I.dotis:
de his aũt nõ debet maritꝰ ſe intromittere mu
liere inuita.qe qᷓuis bonũ videret' mulierez qᷓ
ſeip̃am viro committit.res etiã eiuſdẽ pari ar⸗
bitrio gubernaritñ equitas que cõtrariũ vult
in hoc caſu p̃fertur.vt.C.de pactis duen·tam
ſup dote. l. hac lege ð ſi mulier nomia i.
cautões feneraticias marito ↄceſſerit loco par
afernarũ· et publico inſtrumento hoc aſſcripſe
rit actõnes quidẽ competũt mulieri ſed tñ ma
ritus eiꝰ noie eas mouere poterit ſime cautõe
rati:cũ certũ ſit eũ habere mandatũ.ſed et mu
lier hoc exigere põt ꝑ ſe vł ꝑ aliũ quẽ voluerit
anteꝙ;ᷓ maritꝰ exigat·et maritꝰ in hac exactio
ne adhibere debz eamdiligentiã quã ꝗpeijs re
bus pᷣſtat: ⁊ ſi mulier fecerit ſibi ꝓ his ſpecia
le pignus a marito obligari · eo debet eſſe con
tenta· ałs omnes facultates viri peo his obli
gantur.vt.C.de pactis ↄnentis tam ſuꝑ do⸗
te · l. vl · n alijs aũt rebus que nec dotales
ſunt nec pafernales.agit maritus q;uis cõſtet
eum nõ habere mandatũ cauet tñ de rato.ſed
ſi mulier in vna re eum ꝑpmittat ſpecialiter age
re.in alijs videcur ꝓhibuiſſe · vt · C· de Pcur.
maritus.
Valiter dinidat dos.et quidem alia ꝓ⸗
fecticia:alia aduenticia. Et dicitẽ ꝓfe⸗
icia que a patre.vel auo.vel peoauo. vel ſus
perioeibus tanꝙ; a patre ꝓfecta eſt.ſ.de bonis
eius· nec refert vtrũ filia vel deinceps in pote
ſtate ſit vel emancipata.qe non ius poteſtatis
ſed nomen parentis facit dotem ꝓfecticiã.· er⸗
80 ꝓfecticia eſt ſiue ip̃e dederit vel alius man
dato eiuſdem vel eius noĩe et eo ratum haben
te· vel curatoe ſuus ſi ꝓdigus ſit. Sed ſi pater
repudiauit hereditatez · vt gener ſibi ſubſtitu⸗
tus admittet et eam in dotem haberet · Iuł. ꝓ
bat hanc non eſſe ꝓfecticiaʒ.qꝛ nihil ero gauit
ſed ñ acquiſiuit · Idem in legato. ꝓban B. ff. S
iur̃ dot .ꝓfecticia.⸗XC.jet: .j.et..vlti · Sed
foꝛte iuł · veritatem ſimpliciter eſt locutus. ali
ud eſt tñ fictione iur̃.qe patris facto dotẽ ↄſti
tutam negari non poteſt:et duo actus vident
mnterueniſſe:quaſi pater peimitus heredĩtatem
adierit · vel legatũ acceperit · et poſtea in dotẽ
dederit. vt · ff · fundo dotali.ſi nuptura.q. vl.
et inſtit'.p quas ꝓ·nobis acquirit · G. j.ſ̊ ſi pa⸗
ter non tanꝙ; pater ſed extraneus dederit dote
nõ ẽ ꝓfecticia.vt ſi pater voluntate filie in ao
tem dederit quod ei debebat. vel ſi extraneus
parenti donauit vt peo filia ſua in dotem dec.
erüt igitur iſte adnenticie que non peoficiſcun⸗
tur a parente et tanꝙᷓ a parete · vt. ff· ð iur᷑. do.
pꝛofecticia · ꝗ.ſed ſi patri ·et·l.vl.ideo bene ap
poſui im rubeica de dotibus pꝛomittendis et
conſtituendis in plurali æ in genere· qꝛ plures
ſunt eius ſpecies et varia earum iura:vt.C.de

lege auia.

rei vxoꝛie act'.l.vmica. .accedit et de iuĩ. do ·

Vis conſtituat dotem et qualiter cõſti⸗
y tuatur. et quidẽe a qualibet muhere no⸗
ine ſuo vel ab alio extraneo nomie eiuſoẽ et

H oſtit uitur ex voluntate · vt. ff· e · Pmittendo·

HK. j. ex neceſſitate oftituit' a patre · auo · et
ſupioꝛibus.ſed non a matre niſi heretica ſit · vt

‚C. de dotis ꝓmil.l.vl.ibi·neq; em̃ ⁊c· et · ſf. ð
colb.do· dedit. et · C· de ur · do · neqz mater: et

de hereticis.cognouimꝰ. ſſ Item ↄſtituit ex
neceſſitate a tutoeꝛibus et curatoeibus· ſ. di
gnitate nataliũ et facultatibus. vñ et ſi vltra
facultatem ꝓmiſſum eſt.ipᷣo iure nõ tenet peo⸗

miſſio· vt. C.de ep̃a.au.tam de mentis · ⁊.· ff· e·
quero· et . l. ſiue generalis.hinc eſt ꝙ ſi pr̃ dare

iuſſerit dote filie arbitrio tutoeis · videt elcm
arbitriũ boni viri:nec eſt diffi cile HG extimare
ex dignitate· ex facultatibus.ex numero libe⸗
roeum.vt.ff·dele g iij ſi filie · ⁊· ff · e. cũ poſt· J.
nuptijs · ſodð aũt dixi ꝓmiſſozẽ dotis vltra
vires hereditatis a turoeihꝰ vel curatoeibus
factã nõ valere.intelligendũ eſt qñ bona fide
ꝓmiſerũt · qe de equitate gaudent exceptione
vt .: ff de admiſ. tu. cũ pꝰ.ꝗ.j· Sʒ ſi aĩo donandi
vel decipiendi hoc facit tutoz vel curatoæ.
tunc tenet in pindiciũ curatoꝛis.Sʒ ſi minoe fe
cit ꝓmiſſionẽ · ipᷣo iure nulla eſt quo ad G̊ qð vl
tra facultates ꝓmiſſum ẽ · vt.ff.e · ſiue generał
et hoc intellige qñ ꝓmiſit ducenta et nõ hẽat
niſi centũ·ſecus ſi ducenta hrẽt licet centũ de⸗
beret · qe tunc tenet ꝓmiſſio· reſtituit'.vt.ff.
de mino ſi ex cauſa·ꝗ.in dotis.ſed heres muli
eris nõ reſtituet.cũ ipᷣe ſuo et cõmuni iure do⸗
tem repetere poſſit·h Otradicit lex q̃ dicit eum
reſtituendũ · C. ſi aduerſus dote · l. j. h illud in⸗

tellige qñ mulier fecerat pactũ ð lucranda do⸗

te. vel dic ꝙ ibi agit ꝓ Kuchſhy⸗ pᷣteriti tꝑis.
ar. ff. de vſufruc. queſitũ. Flias nõ Spibe
tur mulier vniuerſa q̃ habʒz in dotẽ dare · vt. C·
de iur · do. nulla.niſi decepta ſit.ſ.qꝛ vltra facł
tates ꝓmiſit · vt dem̃ eſt. vel niſi ideo qe nimiũ

feſtinauit · ſ.qe nupſit ante tꝑs · vt. C· de ſcdis

nup · hac edictali · H. j· et · l. j· vel niſi habeac

filios auibꝰ facit imuriã·qe magis dat in dotẽ
ſcõo marito ꝙᷓ relmquat cuilibet iſtoꝝ· vt in

dictis legibꝰ.vel niſi dos inofficioſa ſit · vt· ¶.

de inof ·˖ do. l. vnica. Conſtituit' etiã dos ſti

pulatione: vel nuda pollicitatione.vt no · 5.4.

qualiter petat.⁊ cũ adiectõne pſone · vt ſi mu

lier ꝓmittat · x. in dotem.et ea ſoluere marito
ſuo aut ticio · G em̃ ticio ſolui põt · h maritꝰ te
netur qui ſibi ſtipulatꝰ fuit.nec mirũ:qꝛ æ ma⸗
ritus eam alij creditoei ſuo delegare poſſet.vt
ff. e· ſi mulier ita dotem.et mſti · de inutib· ſti.
G. ſiquis alij; Peonmerir⸗ etiã dos aliquan
do pure · aliqñ ſub oditione expeeſſa vel tacica
nã et hec ↄditio ſemꝑ tacita ineſt ſi nuptie ſe:
cute fuerint· quare ſi nunciꝰ remittat' defeciſſe

videt conditio · nec cõualeſcit ſtipulatio licer

poſtea nupſerit. qe ſtipulantes ſic de peimis
nuptijs intellexiſſe credunt. vt. ff. e. ſtipulatio
ne:· et . le etiã licet· et.l.dotis ꝓmiſſo.Rliquãc
etiã ꝓmittit ſolui ad diem vel vſq; ad certum

tempus · vnde ſi fiat pꝛomiſſio ſolutionis faci⸗
ende vſqz ad annũ. numeratur annus a die ma⸗
trimoni] contracti : vt · ff · e· tali facta ſtipulatio
ne · Sed ſi tys apponatur incertum vt ſi mihi
ꝓmittat dotẽ cuũ moeiet non valet ꝓmiſſio· qe
extenditur ad hoc tempus quo matrimonium
non ſit knturum.Si vero ſimpliciter ꝓmittat-
et ego poſtea facio pactũ de nõ petendo qꝙdin
vixerit: valet vtraqʒ pactõ · vt · ff e · iub · ſcribit
Sic mulier non põt pᷣtendere ſolutõem vſqʒ ad
tempus moetis ſue:quia nulla eſſet dos q̃ one⸗
ribus matrimomij ſernire nõ poſſet gFliud in pa
tre vel extraneo:quia illi bene poſſunt ꝓtende
re vſqʒ ad tempns moꝛtis ſue.Et eſt ratio·quia
poſſent moꝛi ↄſtãte matrimõio. vel ſi pemteae
eos vel conualuerint odicetur donatio.vt · ff·
e.l.ſi pater mulieris. ¶ Traditione etiã con⸗
ftituitur dos.ſiue tradatur res marito.vł alio
nomine ſuo:dum tñ marito pᷣcipiente vł poſtea
ratum habente fiat. alł ſpectat periculũ ad mu
lierem · ſed ip̃a repetere põt quod dedit · vt · ff·
.e:quẽadmodũq.j.nec rofert an res coꝓpoꝛał
tradat. vel ĩcoꝛpalis qᷓ tradat.vt ſi cõſtituit
marito vſufructũ in fũdo ſuo dotis cauſa· quo
caſu ſi maritus amittat vſufructũ non vtendo
mulier nihil petet cuz ad ip̃am reuerſus ſit · nã
vt culpent alij te · maritũ qe negligens fuit·
me. ſ· vxoꝛem laudare neceſſe eſt.ſipm virũ cuʒ
ex negligentia ſua lucrũ habuerit · ſin aũt muli
er alienauerit ꝓpeietatez rei que ſine eius emo
lumento plemoe eſt facta dotis exactõne· tene
tur ei maritus nã ſi vſufructũ nõ amiſiſſet non
vtendo: comodo mulieris cederet eius reſtitu
tio:qꝛ et ſi nõ ꝓtinus ad eam tranſiret · tñ vel p
cio vel beneficio ſine incomodo mulieris ad
peietatem reuerteret.qe ꝗꝓpꝛietarius a marito
emeret · et ſic illa pecunia dotalis efficeret.ſedò
et ſi vir vſufructũù nõ amiſerit:mulieri habenti
fundum cedat vſuf ructũ · ⁊ ſic cũ ꝗꝓpꝛietate cõ⸗
ſolidabitur.a ſi mulier non ſit fandĩ domina.
Hhabet actõez ↄtra virũ vt dimittat a ſe vſufru
ctum.qꝛ mulier ei us pᷣcium ↄſequi ab alio ſpe⸗
rat: aut cuiuis alij magis vuit facere grãm ꝙᷓ;ᷓ
ad immicũ peopeietariũ tranſferre vt · C e · cũ
in funda.J. ꝙ ſi mulier.ſed = ſi mulier habens
vſufructũ in fundo viri dimittit eũ a ſe vt vir
plena pꝛopeietate fruat.ſi matrimomũ moete
vxoꝛis ſoluitnil eius heredi reſtituet.qꝛ vſu
fructuarij moete extinguit᷑ vſufructꝰ · ̊ ſi moꝛ
te viri.vei diuozcio & cauſa lato.ſoluat mrm
tunc vſaufructus reſti uit mulieri · vt. ff. e. cuz

in fundo · He · j. Acceptilatõne ettã ↄſtitui

eur dos. qñ·ſ-mulier accepto fert marito ſuo
debitoꝛi cauſa dotis oſtituende et cũc etiã in⸗
eſt conditio ſi nuptie ſequant᷑ · vt· ff · e. ꝓmittẽ
do· C. acceptilatõe · ⁊· l. lieet · · j· Mec refert
vtrũ mulier accepto ferat· an exeraneꝰ. qꝛ tũe
vide quadam beeui manu acceptilatũ.⁊ a mu⸗
liere in dotem datũ.ałs ꝓ liberam ꝓſonam nõ
acquiritur ↄditio · Si vero nuptie ſequantur et
pura obligatio acceptilata fuit · ſo · ma· non eſt
ipᷣa reſtituenda· ̈ erit dos ſoluenda infra ſua
txpa.Si vero obligatio fuerit in diem vł cõdi⸗
nonalis. s oſtante mr̃imonio dies venit vl cõ

ditio extitit idem ve peidẽ · ałs ſo· m. reſtituen
da erit obligatio in ſtatũ paſtinũ · vt. ff. e · licet
JG.j.qꝛ obligatio pꝛimaadueniente die extin
Zuitur p acceptilatõem .· h obligatio que ſequi
tur acceptilatõem nõ extinguitc'. vt ibi ꝓbac.
et ff. de ſolu.ſicut acceptilatio. Nõ ſolũ ac⸗
ceptilatione ſolenni. ſimpliqe remiſſione debi⸗
ti ↄſtituit dos.et ſi erat quantitas. idip̃m ia
dotem erit.æ reſtituet infra ſua tempoea vt
ſupꝛa. Sin aũt erat ſpecies:x illa erat viriquaa
dam beeui manu põt res ipᷣ̃a videri pueniſſe a
virũ.⁊a ſi erat ancilla.parcus eiꝰ ſo.ma.reſtitu
etur mulieri tanꝙᷓ dotalis.Si autẽ ſpeeies non
erat viri.magis videt ad eum liberatio pue⸗
niſſe qᷓ; ĩa res.ideoqʒ ſi erat ãcilla debitapar
tus eius mulieri non debet. vt.ff.e.ſi ſponla⸗
libus.ꝗ.j.idẽqʒ eſt ſi mulier nuptura filio meo
mibhi pꝛomittat in dotẽ id quod filiꝰ meus ſibi
debzꝛ. niſi appareat młierẽ ſenſiſſe vt ĩ dotẽ cõ
uertatur id quod opoetet me peeſtare nomine
filij ꝓ act.de peculios vel de in rem verſo· vt
.ff · e.nuptura.tũc em̃ ſpectabit qᷓtum ſit ĩ pe⸗
eulio.vel in rem verſol cepe ꝓmiſſionis ſi poſt
nuptias facta ſit ꝓmiſſo: Si ante. ſpecta ꝙtũᷣ
fuit in peculio tpe nuptiaꝝ poſtea ſecutarum
Idem ſi mulier ꝓmittit mihi alternatiue ꝙ fili
us meus ſibi debz · vk ꝙ ſibi debeo⸗ h hic vide
cur datum in dotẽ id quod pater debet. q;ui⸗
diſ. vti facta ſit ꝓmiſſo añ nuptias· vł poſt

dvt .: S̊. ⁊. ff. e. ſi pater · ꝗJ.j.⁊. l.quid ſi nuptura·

Delegatione etiam cõſtituit dos· ̊ refer:
vta deleget pr̃em.auumpꝛoauũ· vł extrane.
Si prem:nullus iudex audire debz mulierez q
vult ꝙ imputet' marito·qe eum · ſ.pr̃em ad ſo⸗

lutõnem faciẽdam nõ vrſerit· multominꝰ cur
ipᷣam non ↄuenerit vbi ip̃amet fecit ꝓmiſſon⸗
Si vero excraneũ dele gauerit.qui ipi mulier

obligatus erat non ex cauſa liberalitatis. im⸗
putatur marito ꝙ ab eo nõ exegerit ſi factꝰ ſ:
non ſoluẽdo.Idem ſi ex cauſa liberalitatis ob⸗
ligatus erat ĩ ·x·⁊ x·pꝛomiſit ·quia q;uis ſi cõ⸗

neniretur a muliere cui dederat non condene⸗

retur vltra id quod facere poſſet· tñ a marito
eui nihil donat inſolidum uenietc.vt· ff. de re
iudicata.l.neſennius· ̊ ſi talis debitoꝛ pꝛom
ſiſſet viro ſoluere id quod mulieri debebat:net

adiecta quantitatetũc videt peomiſiſſe id ſo

lum quod mulier ab eo poterit extoequere. q⸗
verba cũ effectu intelligeda ſunt · vt. ff.· nequi⸗
eũ qui ĩ ius vo·vi ex · l. pe · J. docere · h ꝙᷓuis min
lier nõ poſſet ab eo extoꝛquere niſi intum fa
eere poſſetvt.ff.e.ſi extraneũ.illud tñ imput⸗
tur viro ſi ipᷣ̃am ꝓ acceptilatõnem liberauit · vt
eff· e · vir ab eo.Sin aũt accepto ferat delege⸗
to iuſſu mulierisipᷣe quidez ꝑdit dotemæ res
mulieri perit ſi accepto ferat poſt nuptiaſ· mi
lier tamẽ tenet mandati actõne:æa hocipᷣm con
uertetur in dotem ꝙ mulier mandati iudicõ re
manet obligata· Vnde ꝙ dixi rem mulieris pe
riſſe pꝑ conſequẽs efficitur.nam ſi ceperit ðð do
te agere merito ſecũ compenſabit ĩ id qð erat
obligata marito.ꝙ ſi maritus añ nuptias acce
o ferat· æ poſtea nuptie ſequant. mhil vide
dotem eſſe · et ita res mulieri perit· Sin aute

—

ae:
19

5
en

m

e

ul.
mn

1
†. 1

nuptie non ſequantur nulla eſt acceptilatio de
ficiente conditione que tacite merat peomiſſio
ni dotis.pꝓ conſequens a acceptilatõni. vt. ff.
de iur̃.do:debitoe mulieris.æ.l.nõ enim. æ· l.
ſine · Si tamen mulier velit conuenire debito⸗
rem quem ſponſo delegauit.pendente conditio
ne nuptiarum non poteſt . vt · ff · e · ſi debitoe ·
ſcom azʒ· al beemanie ergo peomittenti do⸗
tem competit hec exceptio.ſ.ꝙ non condem⸗
netur niſi in ꝙᷓtum facere poteſt.in hac queſtio
ne tam iura ꝙ; doctoꝛes diuerſificare vident ·.
Tam̃ tu dicas referre vtrum mulier cni facta
eſt donatio agat · puta: matrimonio ſoluto.cũ
ipᷣo conſtante non fuiſſet exacta dos:nec ẽ im⸗
putandum marito qui non fuit in moea peten⸗
di · ſic hec exceptio competit · ſic poteſt intelli⸗
gi · f · de jur.do. ſi extraneus · ibi · vtcunqz· id ẽ.
aliquantulum.ſcõm quod ſequitꝰ. parcendum
marito qui eum non peecipitauit ad ſolutõnem
qui donauerat.q ònon jmputatur ſi nõ vemit
cum ſacco ſoluere paratus.ff· de ſolut . qdð di⸗
cimus·ergo ſi fuit in moea imputabitur·expo
ne ergo quod dicit in fine.l.quod alius · ſ.do⸗
natarius · eius· ſ.mulieris periculo.at cui acq̃ᷓ
ritur.cum nec in moea exigendi fuerit maritꝰ.
et ipſa nunc agat · ſed ⁊ quod. ̊. dixi. ibi · qui⸗
q; in id auod facene poſſet ſi conueniſſet:ſubau
di . mulier cui donatio facta fuit· B em̃ pius di
uus ⁊c·et mhhilominꝰ legitff.de re iudi. inter
eos·J.is quoqʒ.et.l:cũ ex cauſa. 5 ſi ma⸗
ritus agit matrimoniao conſtante. is qui do⸗

tem pꝛomiſerat æ contra quem agit ſocer erat

et nihil in fraudem factum fuit durante matri
monio·hec exteptio competit.ff · de re iudi · ſi
cut autem.et.l.ſeò B ita.Soluto vero marimo

nio ⁊ conſtante.ſi peomiſſio facta fuerit frau⸗

dulenter · puta.quia pꝛomiſit dotem maximaʒz
quam ſciebat ſe ſoluere non poſſe filiam ſuã ał᷑
non ducturo·inſolidum condemnabitur.ſcðm
hoc intellige peemiſſas leges· ff. de iur · do. l.
penb · ibi · ceterum ſi manente affinitate æc. æ.l.
ſi extraneus.ibiſed ⁊ ſi pater æc. nec etiam in
hoc caſa contrarium pactum ſeruandum eſt.
vt patet in his que no · õ· e · v. ſed quid. ¶ Si
vero is contra quem maritus agit erat extra⸗
neus.diſ·quidam.vtrum peomiſſio peimo fa⸗
cta fuerit mulieri que talem poſtea delegauit
marito.æ tunc inſolidum condemnat. ſic intel⸗

ligunt. ff.de re iudi:neſennius· ibi· æ quiò de

eo qui ꝓ muliere æc· vł vtrü marito ⁊ non mu
lieri peomiſſio facta ſit. et tunc condemnabit

in quãtuz facere poteſt·a ſic intelligunt · ff. de

iur · do·ſi extranens ¶ Flij dicunt ꝙ refert
vtruz is qui peomiſit hoe ex neceſſicate fecerit
puta:quia erat debitoe młieris.⁊a ſic inſolidũ
condemnatur extraneus ·vel ex mera liberali⸗

tate · æ ſic competit hec exceptio· Sed hoc re⸗
peobatur in dictal:neſenmnius · vbi dicit ꝙ do⸗
nare volebac. et ſic non faciebat ex neceſſitate

Tu dicas ipᷣm indiſtincte inſolidũ condemnan⸗

dum. nam quo ad extraneuʒ attinet .· ſemp · id ẽ

mdiſtincte hoc verum eſt · vt · ff · de iur.do. l · p ·
in pem et· l. pdicta.neſennius nec em̃ dicit ꝙ
peimo malieri dederit vel miſerit ˖ ſed ꝙ peo

ne. ibiidem ſi ex cauſa liberalitatis æc.

muliere cui donare volebat marito eius dotem
peomiſit · ergo non eſt vis in diſ· quam alij faci
unt · Nam et ſi de muliere nihil dictum ſit. tam
ip̃ᷣi acquiri accipiemus ad quã rei comodum re

ſpicit:ſicut dicit dicta.l.ſi extraneus· in fi.quã

alij ꝓ ſe inducunt. ſed tu ipᷣam expone ꝓut no·
S. e. nunqu id ergo extraneusigitur ſemper
indiſtincte inſolidam condemnabit. niſi pactũ
contrarium obſtet · vt · ff · de pack ſiquis credi
derit. vel ſolue ſic aʒ. vt no.ꝭ̊.e. S· eiſGen
ed
quid ſi is qui condemnandus eſt in id quod fa⸗
cere poteſt paciſcatur ꝙ inſolidum condemne⸗

tur.dicas ꝙ ſi hoc peiuilegiuz competat fauo

re perſone.puta:pater erat:vel ſocer· vel mari
tus.non valet packum. ſie intellige ff.ſo. ma.
alia cauſa. ꝗ. ele ganter · et· l. ſequentes Sin au⸗

tem ratione contractus communis hincinde.

ſicut in actione ꝓ ſocio.a tutele· tenet pactuz ·

ſie intellige. ff· peo.ſoc verum . J. je et ſequenti
bus. ff · de re indi· ſi conuenerit · æ. · peecedẽti.

Quid ergo in liberal contractu.dicas non
valere pactuz· ar · ff · de redibit. act· ad res do
natas · .de cenſibus.ex parte·⁊= ſupeadicta.l.
alia. . eleganteret hoc ideo ſic mterp̃tmaur
nequis a munificẽtia retrahatur.ar· Cad tre⸗
beił·ſanctimus.⁊ de reſcin.vendi· ratas.
1 Sed quid ſi mulier agat contra· dictũ ex⸗
traneũ matrimonio conſtante ſcdᷣm caſum queʒ
habes . C· de iur · do . S· adhuc · dicendum eſt
et hie inſolidum condemnetur cum vices ma
riti gerat · ar · ff · ſiqs caut . ſi cũ . J. q iniuriax ·
et ad hoc fauoe mulierum:onera matrimonij.

et ꝙ is qui peomiſit potuit legem apertius di⸗

cere· nos inducũt · ar. ff ſo.ma.l.j.et.ff.ð pac
veteribus:ar.· qui matrimomũ.ac.poſ. videt

6· de ſententia et re iudi.c.fi.

Nauibns rebus conſiſtat.æ quidõ in re⸗
bus apeiſs · æ in bis in quibus aliquis
abet vdtile dominiũ ꝓuta. feudalibus rebus
ſi ſic acceperit ꝙ ſibi ⁊ ſuis heredibus feuduz
ſit conceſſum.licet ĩ his non poſſit aſſignare do
tem vxoei ſue ſine conſenſu domini · Zed ſiqᷣs
acceperit ab alio terram aliquam qᷓdiu vixerit
tm̃ poſſidendam:nec talem in dotẽ peo filia da

re poteſt niſi domino conſentiente. vt.j.e.nup

ad hoe.C. de litigioſis.l. vl. C. mandati· p di⸗
uerſasæ C. communia del · aut'. res que ſub⸗
iacet · que faciunt peo et contra· ¶ Item conſi
ſtit dos in pecunia. coæpoealibus incoepoꝛa
libus · vt · Z. ꝓx. ꝗ. ſſ Item in rebus immobili⸗
bus.et ſpeciebus exſimatis.ſeò ſi in extimatio
ne decipiatur alteruter. etiam maio⸗ xxv·. an ·
eè ſine alterius dolo.etiã non vltra dimidiam
iuſti peecij. vt aliquid in dotem ſ⸗ Peciale conſti⸗
euatur. ſuecurrit ei· quia non conuenit aliquẽ
luerari cum iactura alterius. vr.ff eꝑe · .q j. J. vl ·
Si ergo mulier decepta eſt ꝙ ſeruum mino⸗
ri extimatum in dotem tradidit.reſtituetur in
integru m. vel vt ſuppleatur iuſtum peecium.
vel ſeruus reddatur data electione marito. et
hoe ſi ſeruus viuit· als mulier debz eſſe Otẽta

extimatione niſi dolo mariti fuerit decepta. vł

rniſi mulier minoe fuiſſet que ante moetem ſer
iapotuit muenire emptoæzem iuſti peecij. vt. ff.
.e.· ſi res · J.jſeðd GB quod dixi: dolo mariti:ẽ foe
te ſcòm opimonem ſceuole:quia peincipis con
ſtitutio aliud dictare videtur.C-ſo:m.l.ſi cir⸗

cumſcripta · In caſibus etiam habetur dos
peo conſtituta licet conſtituta non ſit · dos em̃
que peius in matrimõio data eſt. vertitur ĩ po⸗
ſterius matrimonium-niſi aliud peobetur con⸗
ueniſſe. ꝙ ſi non diuoecium ſed iurgium fuit·
dos eiuſdẽ matrimomj eſt. vt · ff. e · l. dotẽ que.
et.l:ſi non diuoecium:hᷓ ſi muheris erat actio
de dote peimanam ſi erat extranei nõ cõuerti⸗
tar in ſeeundum matrimonium dos miſi conſen
tienti ſtipulatoꝛe dotis · vt · ff. e.ſtipulatõ ð do
te. ſ[OQð dixi dotem peioeis matrimoni) ĩ po⸗
ſterius conuertiintelligas patre motuo.nam
ſi ſapereſt cõſenſus patris requiri .ar.ff.ſo·m⸗
l. ij. Vel foæte ſcòm canones ſecus eſt· cum fi⸗
lia inuito patre poſſit nubere:arĩ his qᷓ no.ẽ·
de ſpon. ꝗ. qualiter contrahãtæ ar- e.ð̊ peu⸗
dentia:et de ſecũdis nup: c· pe·et vl · immo cer
te qꝙ;nis matrimonium teneat videtur B dos ac
ceſſoeia: ſed debet ſibi imputare is qui cum ea
contraxit ſme dote:maxime ſi pater ex iuſta cã
contraxerit: puta.quia maritus vilis perſona
erat.ar·C.de ſpon.l:pe.⁊ de nuptijs· vidue·
et.liin comunctione Sʒ ſi cuʒ voluntate pa
tris contraxerit. nõ licet patri quicꝙᷓ diminue⸗
re ð dote pꝛioeis matrimonij.vt in aut · ̊ equa
li:do.ꝗ.quia vero iam.l.ſcripſimꝰ.colł.vijpo
*ſita.C·de rei vx:actaut ſed q;uis. nec enim
ſtandum eſt voluntati filie cuius conſilium cõ
tra peopeia comoda plerunq; laboeat · vt · C. ð
ſpon · l.pe.⁊ accedit · ff · de pac· dota:l.j:. pa⸗
cta. ¶ Doteſt ergo quelibet res in dotem da⸗

ris minoe tamen immobilia dare non poteſt niſi

decreto interponñᷣto vt ; C· de adminiſtratõe.t ·
iex. Item aſſignari debet ſcᷣm di gnitatem
et facultates: vt no·S· I. pꝛoximo· H· ]· et.v.
ſequenti · .
D quem pertinet comodum et incomo⸗
dum autoꝛitate dotis vel deterioeate.
et ſiquidem dos extimata fuit periculum per⸗
tinet ad maritum-niſi res ante nuptias ex toto
perierit. vt · ff· e· plerunqz;· ꝗ. ſi autem. ⁊ de pe⸗
riculo æ comrei ven.quod ſi pendente.Sed ſi
dos inextimata fuit pertinet ad mulierem pe⸗
riculum et comodum ·. vt. ff· e · plerunqzʒ· H· j·
qJ. ]. . G. ij:· demqʒ elt ⁊ ſi dos ſit extimata ·ſed
ęlectio reſeruata eſt marito expeeſſim vel taci⸗
te.vt aut rem ant extimatõem peeſtaret · cũ em
alternatiue obligatus ſit ſua eſt electio.niſi in
contrarium actum ſit. vt · ff. e plerunqʒ. J. vl·
et. C. de condi ; inde. l · vl · Idem ſi extimata ſit
dos nõ vt peeſtetur extimatio · ſed vt appareat
quantum deterioe facta ſit ſo:ma:vt · C.· ð iure
do·ſ inter virum:et in hoc caſu ſi maritus ſic
eęxtimatam ancillam receperit:⁊ caſum deterio
rationis culpa ↄtingentis vel ſine culpa. non
m̃ periculum pemptionis in ſe ſuſceperit: non
retine partus ancille. Idem ſi periculum pem
ptionis ſed non deterioꝛatõnis in ſe ſuſceperit

ras · ⁊ de excep · doli.l · vl.· Nj ·

ſed ſi vtrunqz eaſum in ſe ſuſceperit · ſ· deterio⸗

rationis æ pemptionis tunc retinebit partũ· vt

.ff. e· ſi mancipia· ⁊:. C.ſoma·l.ij · et iunge qð
no.õ·e.. quis conſtituat·v· traditõne· Sm
aũt doti inextimate ↄtingat augmetum.ſi qui⸗

dem contractũ ſit:putaalluuio vel ſimile · idez

eſt in lucro a in damno :· Si vero augmentũ
ſit ſecretum. puta.fructus:ſ pcipiatur cõſtan⸗
te matrimonio ptinet ad vrrum ſi tñ ſuſtinuit
onera matrimonij · ab ſecꝰ · vt. ff e. do tis · N·
j. ⁊· J. ſed ſi fructus.et ſo.ma · in inſulaʒ·.vſu
Elec in fru

cLtibus et fetibus animaliũſecus in partu an⸗

cillarum. quia non eſt in fru ctu. vt. ff · e plerũ

q&- C. ſerui: æ l. cũ pꝰ. ꝗ. vl.⁊ ð vſuris:ĩ pecudũ

et inſtit. de reꝝ di . in pecudum. Item ſecus

in his que non ex re vel opera ſerui dotahs ac⸗
guiruntur ˖ vt ˖ C. de rei vx · act · ꝗ. cunq;· Item

ſecus in arboeibus decidentibus que non fue⸗

runt cedue vel germinales abs greminales .
Item ſecus in lapidicinis muentis et ceſis ſi ta⸗

les ſunt vt ibi lapis non naſcatur:nam ſi tales

ſunt vt renaſcãtur ibi:quales ſunt ĩ gallia ⁊ in

aſia:-fructus earum pertinẽet ad maritũ· vt· ff.

e.òotis:et ſo·ma.l:ſi ante et · l.diuoecio · J. ſi

fundum. Ser nunquid B verum eſt vbi q̃s
matrimonij onera ſuſtinuerit etiam ante nupti
as.· putapuellam nondum nubilem duxit ⁊ eã

aluit æ ſultentauit. ⁊ poteſt dici de equitate ꝙ

ſic. Si vero poſt nuptias percipiãt fructuſ
ex peedio ꝓ poetione eius tempoeis quo matii

monium ſtetit. in vltimo anno fructꝰ ptinent

ad virũ.peo alia aũt poetione qua nõ ſtetit ma
trimomum reſtituuntur mulieri deductis expẽ

ſis: quia nec aliter dicunt fructꝰ et computa

tur peimꝰ annꝰ matrimonij quantũ aò B ð quo
hic queritur ab eo tempoæe quo iſta duo ↄcur⸗

runt·ſ.q; matrimonium ↄtractum eſt.⁊ peediũ

dat um eſt in dotem vt · ff· ſo. ma · de diuiſione ·
et.l. ſi antea· æ· l. fructus· æ· l.diuoecio. . j.
et.. impendia· æ=. J. vl· ſecus autem eſt in pecu

nia data in dotez nec em houius vſuram peeſtat

maritus niſi poſt annum: vt.C,/de rei vx.act ·

ꝗ. exactio ·.Cũ autẽ dos eſt extimata: omne

comodum et incomodum ſpectat ad maritum

poſt matrimonium contractum · vt. C· de iure

do. eum dotem . et. S· e · J. H· ·

D quem ptinet periculũ euictionis eiꝰ ·
ad mulierem. Diſ.tamen· Si em̃ extima⸗

ta eſt agetur ex empto ſi poſt nuptias perijt ſi
ante. malieris damnum eſt ſimpliciter vt. C. ð
iure do.l.j..ſim autem:et · I. quotiens · ⁊ · ff · e ·

plerunqʒ· I. ſin autem· qð autem ↄſequitur ma

ritus ſiue ſit ſimplum ſiue duplum in dotem cõ

uertetur .qe et ſi vera ſit venditio:non tam̃ eſt

ſimplex immo fit dotis cauſa · vt · ff· e. quoties

Sin autem dos fuit inextimataet datõem
dotis peeceſſit pollicitatio vel peomiſſio de do

te danda aget vir contra peomittentem ex ſtipu
latione vel pollicitatione. quia non eſt datum

quod dari debuit vt per euictõem declaratur
ven.l.ratio.Sed ſi dationẽ nulla pᷣceſſit pactio

uit

ti
t
mma
be
td

vt . ff. de dote peelegata. l·· · ·

non tenetur malier de euictione. niſi dolo de⸗

derit rem alijenam vel alij obligatam · tunc em
in onere matrimonij non famoſla actio de dolo
ſed in factum competit · vt · C. de iur . dor · l· j·
Vid iur̃ de pactis in ea appoſitis· quan
do apponantur · et a quibus: et quis ſit

et poſt. vt · ff · e. l. .· H. j. non tamen in omm ca⸗
ſu·neqʒ; ab omnibus hoc pactuz fieri poteſt.Si
enim vir cũ vxoee paciſcatur conſtante matri⸗
monio cauſa donationis·et pactum conferatur
in tempoꝛe matrimomij non valet · vt ſi vir con⸗
uenit vxoꝛi dare fructus annuos vel mercedeſ
fundi dotalis· verumtamen ſi conſumpſit peo⸗
peijs. vſibus id quod donatum eſt habet exce⸗
ptionem.quia et actionem haberet ad petẽdũ
ſi tantundem de pꝛopeio ſuo conſumpſiſſet· vt
*ff· e·quidam.et.l.inter ſocer᷑..conuenit:⁊ ð̊
donat'· inter virum et vxoeꝛem.quod autem. J.
jetlſi id quoò.ꝗ.vl.et.l.ſ ſtipulata.&Et e ra
tio.ne donationes inter virum æ vxoeem fcãs
confirmari contingat· Sadem ratione non va⸗
let pactum appoſitum ne agatur ob res dona⸗
tas vel impenſas neceſſarias· vt.ff.e.conuemiri
Sin autem pactum collatum ſit poſt matri⸗

monium ſolutum:tenet. niſi inuitetur aliquis

ad furandum.vt ſi paciſcatur ne agatur ſoluto
matrimonio rerum amotarũ:quia tune demuz
maſcitur hec actio.vt · ff.e:conuenire.et. ff. re⸗
rum amotarum.lrerum quidẽ·ſeò poſt diuoꝰ⸗
cium fieri põt pactũ de rebus peide donatis ł
amotis.vt · ff· e ob res:et iunge qnodò no.õde
conſue ꝗ.· qualiter peobariv.fi.et.S· qui filij
ſint legi:ꝗ: qualiter et a quo.v.quid ſi impera
toæ faceret legem. Sed et ſi conuenit vir cũ
vxoee ante matrimonium. vel poſtea· vt quo⸗
cunqʒ modo ſoluto matrimonio liberis interue
mientibus dos apud virum remaneat. ſi quioẽ
ſoluitur moete mulieris et liberi ſuſcepti fue⸗
runtſernatur pactum. ſmi autem ſoluatur ma⸗
trimonium moete vmi non ſeruatur. quia fi⸗
eret conditio mulieris volentis ſecundo nube⸗
re deterioe · vt. C. e.l.iij· et· l· inter virum. æ. lI.
qꝙ;uis patriſed ſi diuoꝛcõ ſoluatur cenet pactũ
f Hac eade
ratione ſcilicet quia deterioe fit conditio muli
eris volentis ſecundo nubere non tenet pactũ
de dote vlterioei die reddenda · niſi poſt diuoꝛ
cium fiat et ex caula · vt· ff · e. le licet · æ. l· ð die.
et · l.attillicinus.t eſt ratio: quia et ſi añ nu⸗
ptias fieret hoc pactum·tamen aliqua eſt cau
ſa amoeis futu ri:ſed diuoetio facto non ↄſue⸗
uerunt ſe diligere diuertentes · ꝙᷓuis pleriq; cũ
bona gratia diſeedant. vt · ff. de donat . inter vi
rum et vxoeem· cum hic ſtatus:. diuoecium.
vñ etiã ſi ante nuptias pactuz fiat vt iſdem tẽ
poꝛibus reddatur dos quo ſoluta fuerit · et tẽ⸗
pus ſolutionis vſqʒ in quinqu ennium differat
non valet pactum.niſi pactum h̊ fecerit ð con
ſenſu filie que ſibi heres extiterit · vt · ff. e. attil
licinus: et· l.aliud.· Doteſt ergo mulier paci
ſcendo facere conditionem melioeem non dete
rioeem/ puta ſi appoſuerit terminum ꝓpinquio

efectus Quando apponantur- ante nuptiaſ

rem non vlterioẽẽ · vt · ff · e. dem ſed ⁊ ſi poſtea
apponat terminum legalem valet. quia redit
ad id quod ſibi ius ⁊ natura conceſſit · vt · ff de
pactis.ſi vnus:·pactus:v:ꝙ ſi nõ vt tolleret
et ſi paciſcatur vt fructus perceptos vlterioei
anno lueretur młier valet pactũ. vt · ff. e. bebi
us: . vl ·. deterioꝛem igitur facit conditionem
quando paciſcitur de dote nullatenus redden⸗
da. vel vlterioei die reddenda ·˖ vt. ff· e · ſi pater
ꝗ.ex pactis.⁊ l.dt autem.æ.l. liberis· H· j·
vel ſi paciſcatur vt maritus ſolummodo dolũ
peeſtet non culpam.æ eſt hoc ꝗpter vtilitatem
nubentium · als em̃ poteſt remit ti culpa. licet
non dolus.vt ·ff.ð̊ comodato.ſi vt certo.q in⸗

terdum.⁊æ depoſiti.l.j..ſi conuenit. Sedò ⸗

paciſci poteſt vt periculũ nomĩs debitoꝛis de⸗
legati pertineat ad maritum.nam et vt dos ex⸗
timata que eſt periculo viri ſit periculo mulie
ris paciſci poteſt · vt· ff. e.pompoꝰ ait · et · l. euz
maritꝰ. facilius enim remittitur culpa viri cir
ca perſonam extraneam.qꝙ; cum res ſibi traditꝰ
in dotem. r ſi inter virum æ«τ vxo⸗
rem fiat pactum non animo donandi etiam cõ
ſtante matrimonio · bene tenet ˖ vnde ſi ſit vtile
mulieri ·poteſt paciſci vt fiat permutatio dotiſ
de pecunia ad rem et de re ad pecuniam · vt · ff.
de iur̃.do.ita conſtante · z. l.ꝙ ſi fuerit· ⁊z. ff· e.
l.ſi mulier Sic = valet pactio vt peedia ex
timata in dotem eonuertantur:æ tenetur mari
tus de dolo ⁊ culpa ·vt.ff.e.cu maritus · · j.
Idemqʒ ſi fiat pactum vt quanti plus venerit
peedium.id in dotem ſit. valet.nam et ſi mino⸗
ris pꝛecij ſit · mulier ſupplebit.et ſi dictum ſit
cp quanti venerit ; tanti in dotem ſit. valet· ſine
vendat pluris ꝙ; valeat.ſiue minoeis· ꝙ ſi cul
pa mariti mmoeis venerit. idip̃m muljer conſe
quetur/ꝙ ſi maritus non vendat. peeſtabit iu⸗
ſtam extimationem vel eam que facta eſt.ff. e·
ſ pater · ꝗ. penubł · 2 vl. ITtem ſi conuenerxit vt
fructus in dotem conuertatur-æ mulier onera
matrimonij ſuſtineat. valet· vel ſi maioꝛem pe⸗
euniam dedit vt maioe pars fructuum in dotẽ
conuerteretur · ve · ff. e. ſi conuenerit · Item
ſi paciſcatur vt fructꝰ ſoluantur creditoꝛi mu
lieris· æ ipſum pactum fit ante nuptias.valet
pactum · ſed dos diminuitur: ſi matri monio
eonſtante· non valet:quia pura donatio eſt. vt
.ff. e. liberis J. vltim. Sed et ſi mulier
dedit viro fundum ˖ c. extimatum. vt eundem
reddat maritus ſoluto matrimonio vel.c. da⸗
ta mulieri electõe.et maritꝰ poſtea vendat fũ
dum ducenta· tenetur maritus vt vel ducenta
reddat ˖ vel fundum ˖ c. extimatum. æ hoc verũ
eſt ſi venditio facta fnuerit de voluntate mulie
ris· abs ſi ſine voluntate venerit omnino tenet
reſtituere fundum ſcᷣm pactum · vt. ff. e·l.vł.
PE. — „J Item poteſt paciſci de fructibus fun⸗
d dotis vxoei dandis.vt ipſa tamen de ſuis ſe
alat· ſed quod vltra fructus dotis datur reuo⸗
cabitur · vt· ff· de donat . inter virum et vxoeẽ
ex annuo·nec enim iſta ẽ donatio ſed quañ que
Dam compenſatioquia ⁊ ſi nihil dotis habue⸗
rit maritus tamen debet ei neceſſaria exhibere
et imputabitur ſibi ꝙ muliere recepit ĩdotatã

2 .

tit ſocero moetuo te

vt.ff.de donationibus inter virum et vxoꝛem.
ſiquis pꝛo vxoꝛe · ff· e. inter ſocerum· J. conue⸗
nit ·Itẽ aſi ñ fructus dotis vir dedit vxoꝝ.
ſed faciat pactũ de non petenda dote ꝓmiſſa
et ipſa pactum de ſuſtinendis oneribus matri⸗
monij · valet. ꝙ ſi mulier poſtea dederit certam
ſummam marito vt eam alat:poſterius pactũ
ſeruabitur. vt · ff. e. ſi pater·ꝗ.ex pactis. in
terponuntur etiam pacta ſuper dote reddenda
et hoc ita demum valet ſi fiat conſentientibꝰ
omnibus qui dotem repetere poſſunt· abs non

conſentienti non nocebit · vt · ffe e · lej· . pPacta

Sed diſ. nam ſi extraneus dotem dederit põt
quodlibzʒ pactum apponere incontinenti ipᷣ̃a
datione. ſed exquo dedit nõ poteſt niſi conſen
tiente muliere. vt · ff· e ob res: J. ſi extraneus·
Eſt aute extraneus quilibet qui non habet mu
lierem in potellate:et talis peeſumitur donare
niſi expeeſſim ſibi reddi ſtipuletur · vt · C· ð rei
vdxo.act· .accedit:⁊ de pactis conuentis tam
ſuꝑ dote.ex moete · in fi: ſed pater qui eam Ha⸗
bet in poteſtate ſtipulari poteſt ſibi dotem red
di quandocunqz ante nuptias dando dotem.
poſt nuptias autem non poteſt niſi incontinen⸗
ti.ff. ſo·ma:quot · Simplex autem pactio etiazʒ
incontinenti facta non nouat actõnem dotis
patri æ filie per leges competentem · vt · C· de
iure do.auia: æ no.ĩde do.poſt diuoe. reſti · ¶·.
cui datur.v.eſt æ alia:⁊ peeceden. ⁊. G. æ quan
do competit. Quid autem ſi pater ex inter⸗
uallo ſtipuletur ſine conſenſa filie.cum iã vtri
qʒ per.l:ſit acqſita actio ·certe ſoli pri nocebit
pactum ⁊æ pꝛoderit · vt ſi pactus eſt de dote vi⸗
teria:i die peeſtanda ·nec em̃ nocet filie niß cõ⸗
ſenſerit. vt · C· e · cum dos.etl.aliud. hHic tamẽ
pater etiam ante diem nomie filie agere poteſt
ſicut a in tutoee dicitur · dt. C. de bonis qᷣ lib·

A. vlti . J. ſin autem patre. et. ꝗJ. filijs autem et

bonis maternis l.· j. et de adminiſ · tu · quidã
Sin autem pactus eſtð dote citerioꝛi die p
ſtanda. comodum eius tempoeis erit patris: ł
ſi ĩ inicio ↄuenit de ñ repeteda· et pꝰea ð repe

tẽda ↄueit ſolꝰ ipſe aget· Si vero ſola mulier

de dote experia'ñ pꝛoderit ei neqʒ nocebit pa

ctum pfis · ff · ſo · m. l · ij .· C. ſo. m·l· ij ¶ Dr eẽ
ſibi ⁊ certe perſone conſulere poteſt. ſcʒ ne ab

eo vel filio ſuo petatur dos.vel ne petatur cõ
ſtante matrimonio: quia videtur dictum ip̃o ſo
cero viuente naz ſi intelligeretur vxoee viuen
te non valeret · quia fructus dotis non ſentirẽt
onera matrimonij · vt · ff. e auus· et: l· cum pa⸗
ter.æ. l· vltima/ꝗ. vltimo· a ſi maritus non pe⸗
ur culpe nomine . vt. ff.
2eob res. ꝗ. vltimo. Dotelit etiam paciſci in
continenti de dote ſibi reddenda: vel tali filio
ſuo expeeſſim nomiato filia moetua:æ dabi fi⸗
lio vtilis actio ſi pater filia pꝛemoetui ſint ·

et ſi dixerit pater ꝙ peemoetuo illo filio reſti⸗

tuatur heredibus ſuis vtilis eſt ſtipulatio· vt
ff.e· ſi ita conuenerit.⁊æ. l.pater cum ·Qð
ſi filia paciſcatur ſine patre faciendo conditio
nez patris melioꝛem peodeſt a patri.quia per
filam patri acquritur non ꝑ patrẽ filie ſcilicet
directe. nam quandoqʒ vtilis datur actio.ſ·

quando ſibi pater tanquam heredi voluit pꝛo⸗
uidere. ſed ſi filia fecit pactum quo conditõ do
tis fiebat deterioæ · ipi agenti emancipate vel
patre moetuo obſ.quandoqʒ exceptio · vt dice⸗
tur · · de dote poſt diuoꝛ· reſti · ꝗ. ⁊ quando oõ⸗
petit· vbi ponuntur caſus in quibus defertur
ei actio dotis · ⁊ · V. huic vero vtili · ſed patri ñ
nocebit pactum filia peemoætua ·˖ ſed ſi ea viuẽ
te conſenti ente repetat adiecta perſona filie
ſibi oberit · vt.ff · e. cum dos.licʒ videa contra
dicere · ff. ſo.ma.l·ij . vbi dicit.nec eam actõez
amſſſam quam habet adiũcta filie perſona · ſed
ibi loqui quando filia fecerat ꝙ maritus peo
miſerat extraneo dotẽ reddi · vt ita ſibi ⁊ pri p̃⸗
iudicium pararet quod non potuit · ſed ſi hec fi
lia cum marito ſuo paciſca ad actõnem ſibi pa
randam . puta peomittendo ei penam ſi ipᷣa vel
pater ab eo dotem repetat·. non nocet patri ni⸗
ſi adiuncta filia agat:tũc enim ex qualibz cau⸗
ſa neceſſe habz finam defendere ex qua conue
niri poſſi licz maleficium ſit.puta furtũ vel in⸗
iuria:vt.ff. rerum amo.l.j.ꝗ.vl:⁊ hic pater nõ
remanet obligatus ex perſona filij ex illo con⸗
tractu ex quo ipſe agit peopter filij perſonam
tunc enim ſiue cum filio ſine ſine eo agat · ꝓꝓ fi⸗
lio reſpondeat. vt · C· de compenſa . ſi conitat.
æ comodati:l· penub. ff · de pigno· act . ſi ſer⸗
uos pignoꝛatos:

De donationibus ſimplicibus inter coninges
vetitis · Ru beica ·

tis videamus de illicitis · ſcz de His
que fiunt inter virum ⁊æ vxoeem con⸗
ante matrimonio.dicentes Qua
re neohihites ſant donationes inter coniuges ⸗

4 Xquo vidimus de donationibus lici

quo iure. ¶ Que donationes ab inicio valet.
vt ſie per conſequentiaʒ ſcias omnes alias ĩuti
les foꝛe · natenus reuocen.· Qualiter

reuocen· Qualiter inutiles ratihabitõe cõ
firmãtur. .

Vare peohibite ſunt donationes int᷑ cõ
iuges:⁊ quo iut̃᷑.⁊ c erte moibꝰ.ne mu
fue amoee inuicem ſpoliarem.non rempoeata
donatione ſed peofuſa erga ſe fatilitate abute⸗

tes ·nec eſſz eis ſtudium libeeos potius educã⸗

di. Eſt ⁊ illa ratio.qe ſi valerèt multotiens ma
trimonia diſcuteren . id eſt · ſeparent ; volente
donare eo qui poſſz · ⁊ ideo mrimonia venialia
foeent.quare maioees noſtri donationes peohi
buerunt: amoꝛem Honeſtuʒ ſolis amimis eſtimã
tes.fameqʒ; coniunctozum conſulentes.ne cõ⸗
codia peecõ conciliari videre· neve melioꝛ ĩ
paupertatem decideret ⁊ deterioe ditioæ fierz
vt · ff. e. l. j. ⁊.ij.in pein .· NHoc ſi mrimonium
de iure tenet.als em̃ de iure ſtricto valz dona
tio·ſed ꝓphas non eſt eã ratam tenere. ne meli⸗
oꝛis conditionis fiant del inquentes qᷓ; ñ delin
aenees ve f arrü Fwideamul ⁊· C.· e · ſi ex
rvoluntate · Sic ergo dabit' repetitio donã⸗
ti. ſi vterqʒ putabat mrimonium valere · ſed ſi
vterqʒ ſciebat non valere. vel ſolus donato-

fiſeus reperet· quia indignus eſt is cui donatũ
eſt vt rem retineat · vt. ff· er cum hic ſtatus · J·
vl. ⁊ dek · · l · vl. ar. J· .· e · ⁊ ſi nẽe · et · S· fi.ſint
leg · c· penbk · tenet autem donatio mter ſponſos
et ſponſasetiaʒ ſi ducta fuerit in domum que
per etatem vxoe eſſe non poterat · vt. ff· e. cum
hic.ꝗ.ſiquis ſpõſam·æ· l.inter eos.quod dicas
verum niſi ſit peoxima pubertati · ſcðz ea q no·
.S.de matri monijs· . vl · · peeſumptoeũ· ⁊ de
deſpon · impn · J. ⁊ que ſponſalia · V· quod autez
dixi Si autem dubitatur vtrum matrimo⸗
nium reneat vel non. diſ vt no.S· de dona peo
pter nuptias · ¶. quid ſit ſponſalicia · v. quid ſi
Oubitetur. Sed nunquid donatio concubĩie

facta tenet. vtiqʒ niſi miles ſit is qui dedit · vt

eff. e. l. iij.· J. ſed ſi aliquod · in fi · 2 de dona · l·af⸗

fectionis. =. C.e· ſi ancillam · quid ðᷣ clerico do
nante cubine ˖ dic vt no. S. de donat · .. et cui ·

Sicut autem peohibite intelliguntur dona
tiones inter cõinges ſic æ inter perſonas que
coniuges aliquo modo contingunt per patri⸗
am poteſtatem. quod quatuoz modis contin⸗
git · I. quia vnꝰ coniugum elſt en poteſtate tua-

vel quia tu es in poteſtate ſua. vel quia tu ⁊ ip
ſe eſtis in poteſtate eiuſdem · vel quia tu et ipſe

habetis comuges in poteſtate· ⁊ ideo duo con

ſoceres ſibi donare non pñ̃t · ſi ergo aliquo iſto
rum modoæum contingo maritum alicuius· nõ
potero vxoai ſue donare: a qui vxozem aliquo
de peedictis modis contingit marito ſuo dona
re pꝛohibetur · ſed ſi nullus iſtoꝛzum modoeuz

interceſſerit· donatio non peohibetur · vt in ſo

cru = nuru ſibi adinuicem donantibus dicitur
lItem ⁊ qui contingunt coniuges per pote⸗
atem etiam ſibi adinuicem donare nõ poſſunt
nõ ergo poteſt vxoe mea doãre filio meo fami⸗

lias miſi quo ad peopeietatẽm.quia vſufructꝰ

patri quereretur · niſi ip̃e filius meus miles ſit
tune em̃ quo ad omnia valet donatio · quia ⁊ fi⸗
lins meus miles ð caſtrenſi peculio poteſt do⸗
nare vxoei mee.cum in eo paterfamilias intel⸗
ligatur.peobantur hec omnia. ff. e · l. iij · J. qui
in eiuſdẽ. vſq; ad. J.nõ tm̃· æ· C·enec inter eas
ff.ad mace.l.vſq;·

Ve donationes ab inicio valentꝛc· hic
ſcire debes ꝙ peohibentur donationes

omnes omnino per quas donãs pauperioæ re

cipiens ditioæ. efficitur· aliquo autem iſtoeũ de

ficiente donatio tenet· ergo ſi maritus non fit

pauperioe donatio valet· puta: maritul inſtitu
tus repudiat hereditateʒ donationis cauſa · vt
vxoꝛ ſubſticuta acquirat hereditatem vł ab in
teſtato ſuccedat.Idemqʒ ſi hac de cauſa legatũ
repudiat. vel ſi rogatus ſit reſtitnere heredi⸗

tatem vxoei ſue. ⁊ape reſtirint nulla quarta de

tracta ſcienter donatio talis non impeobatur ·
ſecus ſi erraſſet in facto:quia tunc haberet in⸗
debite ſoluere quarte repetitõez. vt. ff. e · ſi ſpõ
ſus. C. ſi maritus.⁊. . ſiquis. ¶ Item ſi maritꝰ

rem alienam vxoꝛei ſue hona fide donauit · valet

donatio· quia non fit pauperioe · ⁊ vxoe poterit
eam vſucapere . vt · ff· e. ſed ⁊ ſi conſtãte · ⁊ ne ·
de hoc · S̊. de pᷣſcrip · ſub rubeica ·t· peo donato·

¶ Sed = ſi donatoꝛ fiat pauperioꝛ. recipiens

autem tempoealiter locupletioe non fiat· tenet
donatio. vt ſi alteruter alteri locum aliquez de

derit ſepulcri cauſa.⁊ ſi recipiens coꝛpus intu
lerit facit locum religioſum.ſed ſi non intulit
qᷓuis locum vendiderit· nibilominus donantiſ
remanet· ſed ⁊ ſi recipiens ibi inferatur· uis
mero iure ipſo peemoetuo videatur donatio ta
cite reuocata.benignius tamen eſt vt eam dica
mus valere. Idem ſi donet ei ad oblatõem faci
endam. vel eccleſiam fabeicandam · vel ad aliaſ

pias cauſas. nec moneat te ꝙ H non feciſſet ni

.

ſi a marito accepiſſet quia nipilommꝰ vz cũ ip

ſa locupletioe non fiat.x tñ fieret pauperioꝛ ſi
de ſuo erogaret · vt · ff.e.ſponſus· J. conceſſa: ⁊
ſic ſumma eſt ratio que peo religioſis facit · vt
.ff. de religi ˖ æ ſump · fu · ſunt perſone. ar. 6⸗
de teſta. c. vl.⁊ de dolo ⁊ Otu. c. ij · ¶Item va⸗

let ſi ad vngenta emenda vir dederit vxoꝛi cũ

vxoe locupletioe non fiat · vel ad alios coloees
emendos.nam in cameris mulieruz pixides in
uenies rerum mille coloæes · vt dicit ouidius
nec refert vtrum eandem pecuniam vel tantun
dem de ſua ibidez erogauerit · vt · ff · e· quod au
tem. J. ſi maritus· Item nec locupletio⸗ eſt
ſi donauerit ei ſeruam cauſa manumittendi· vt
Ce·ſi maritꝰ.ſed anteꝙ; libertas imponat re
manet ſeruus donantis · æ ſi poſt certum tempꝰ
fieri debuit manumſſio·antea facta nõ valz ·
et ſi infra certum tempus.eo elapſo fieri nõ po
ceſt · Beſoluitur æ hec donatio diuoæcio inter⸗
ueniente. 2 ſi talis erat ſeruus qui de iure ma⸗

numitti non poterat non tenet donatio · nec cõ

ſtitutione diui marchi vnꝙ; arripietur in liber
tatem. cum dominium tranſſatuʒ ſit· vt HB ꝓban

tur · ff. e · quod autem . J. penk. ⁊ vl. ⁊· l. ſi ante ·
Sed⸗ ſi donatoe pauperioe fiat æ recipies
lIcupletioæ tenet donatõ ſi in fine finiti matri

monij ſit collata· vt ſi maritꝰ vxoei donauerit
moꝛtis cauſa.h quouſqʒ moes ſecuta ſit rema⸗
nent res donãtis.vt · ffee · ſi cum · J. vl · ⁊· · ⁊ qe
et · l.ſ interim: æ B generaliter intelhigas quali
tercunqʒ fiat donatio cauſa moetis · vt. ff · e · H
interim· ſed ꝙ dicitur niſi ita fiat ꝙ nullo caſu
reuocetur · tunc enim videtur donatio int vi⸗
uos· vnde nec falcidia detrahitur ex ea ·˖ vt · ff.
.e. vbi ita· ¶ Sunt autẽ tres ſpecies donatio
nis cauſa moetis· Vna cum quis nullo metu p̃⸗
ſente · ſed ſola cogitatione moetalitatis donat
XFlia.cuz quis donat imminente periculo· Ter

cia · quando donat vt ſtatim fiat res accipiẽtis

ter imminens periculum; vel demum moete
ecuta · vt · ff · de donat · cauſa moetis · l· ij. iſte
tres ſpecies inter virum vxoeem cadunt. Sed
moete ſecuta ·vt · ff · de donat'’· cauſa moetis · l.
ij: videntur ab inicio valuiſſe ·etiam ſi ſic fiebat
donatio vt ſtatim fieret res accipientis· vt. ff.
ð donat'.cauſa moætis.ſi moetis cauſa inter vi
rum ⁊ vxoꝛẽ · a· ff · e · ſi ſeruꝰ. Sed fallit Bĩ ter
cia ſpecie donationis cauſa moetis · ſcʒ quando
ita datur vt fiat res accipientis demum moete

ſecuta · quia illa retro nõ trahitur q;uis moete

confirme · ⁊ in hac donatione q̃ retro ñ trahit
paciuntur quedam regule exceptõem . vt dicit

„*W

lex in qualibet regula.ff. de reg. iur · l. j· Videa
mus ergo peimitꝰ caſus huiꝰ donatõnis quos
ani maduertit marcellus.ſecundo regulas qne
recipiunt exceptões in hac ſpecie · Eſt autez
peimꝰ calus:q maritꝰ filiefa· vxoꝛi donauit-⸗
et ip̃a eo viuo facta fuit ſui iur̃. vł ecõtra vxoꝛ
vonat marito ſuo filiofa:ea viuente ſui iur̃ fa⸗
cto: nã res pleno iure ptinet ad euz emn donata
eſt. qe ſui iuris eſt eo tpe quo donatozæ moit.
P Seiũ ſi tpe donatõis erat donatarius pater⸗
famił · h tpe moetis filiuſfamił · jnuemac. ni⸗
hil queret' filio h patri in cuiꝰ poteſtate inue⸗
nitur. Idem ſi is cui altor donare volebat inter
poſuerit filiũfamilias vł ſeruũ alienũ.vt ei peĩ
cipaliter donaret' æ eiꝰ fieret res. h recipiens
poſtea tradat ei qui eũ interpoſuerat:quaſi va
leret donatio traditio fcã p iterpoſitũ.h tal
interponens decipit' in cogitatõe ſua.h diſ· l.
vtrü iſte interpoſitus ſit ſui iur tpe moꝛtis do
nantis. x tũc tenet donatio æ traditio. ałs que
retur patri vel dño ſcm pᷣdicta. vt · ff. e · h inte⸗
rim. J. h qo dicit'. ⁊æ. ꝗ. maritus. vſqʒ ad illũ.. .
marcellus · In his igit' caſibꝰ fallũt iſte re
gule q̃ dicũt tps Otractus inſpiciendũ.valeat
tractus vel nõ valeat.= q̃ dicũt ſpectari tps
Dtractꝰ. vt acquieat' patri ſi filiꝰ Otraxerit eo
tpe quo in poreſtate erat · vt · ff. de ver · ob. ſi fi
lius.= inſti · de inutibk. ſti. g. j. ſic nõ ſpectat
iniciũ facte donatõnis · h tps moetis illius qui
donauit . ſic regule p̃dicte exceptões recipi⸗
unt. St eſl ratio: qe licet donatio cauſa moꝛtis
ſit pactũ vel quaſi ↄtractꝰ.tñ habzʒ ſimilitudi
nẽ legatoeũ quibꝰ p oĩa cõparat' fere.vt inſti.
de donat . hee moætis cã donarões. Sʒz in
legatis ſpectat' tps moetis teſtatoeis ↄditõe

Pſone legatarij. vt acqui rat' ei ſi ſui iur eſt. vel

Ehert 6 e in poteſtate· ſicut gᷣ in tranſmiſſione
legatoꝝ ſpectat' tps moetis teſtaroeis · ſic et
indonatione cã moetis tps moætis donatoꝛis
vt. ff. de re · iu. qͥ legata. ⁊ de pig:ſi legati. et
qqñ dies lega . cedit · ů pꝰ . ꝗ. vl.⁊ & dõa. vã moe
eis:l: vl: æ licet aſſignata varietate euidẽtiꝰ ap
pPareat regulas viciari tñ æ ſi nłla vanetas ſta
tus interueniat mihilomin⸗ recipiũt exceptõez
Ouid ſi interpoſitus iſte tradit rem ſibi do
natã interponeti donatoæe viuére. poſtea do
natoee viuente decedat interpoſitꝰ.diſ.l.an fu
rit interpoſitus ab eo qui donauit æ tune res

.„

ipiꝰ ſtatim facta eſt· æ idᷣo traditio eiꝰ egit ali⸗

quid/ vt tñ pendeat donec moes ſequac? an in
terpona ab eo cui donaba . æ tũc donatia eua
neſcit.qe nullo momẽto fuit interpoſiti · qe ſi⸗
cut nõ poſſum trãſ ferre dominiũ ĩ Diuge meã
ita nec ĩ ĩterpoĩtũ ab ea·h ſ iſte ĩterpoſitꝰ dica
ab ea interpoſirꝰ.vt ꝓcuratoe ñ vt donatariꝰ.
nũeꝙᷓ in eũ trãſit dominiũ ĩ caſibꝰ.õ·no.qe q̃re
ret dominiũ interponẽti nõ ip̃i· vt. ff. ð acq̃.
erido·ſi ꝓcuratoꝛ rẽ.h ſi interponit ab eo qui
donat nihil impedit in e tranſire domimũ vt
ſtatim dixi · ⁊ ꝓcedit H qſtio in his ſpeciebꝰ do
nationñ quas. :diximꝰ trahi retro.niſi ĩ caſi⸗
bus ſupiꝰ dictis in illo· x. eſt aũt peimꝰ æc.
en ⁊ alia donatio q̃ ↄfert j. tpe ſoluti mr̃io
n

1 ideo tenet · ea. ſ· qͥ fit diuoꝛcij cã. ſepe em̃

dignitatis ſupplende opus eſt. Idem elt ſy 8/a

euenit ve 4 pter ſacerdotii · vel ſterilitatezʒ.aut
ſenectute. aut valitudine aut maliciã ſatis co

mode retineri mr̃m nõ poſſit:· ⁊ iõ fit diuoꝛciũ

bõa grã:x diſſolui mr̃m. vt. ff. e; vitricꝰ. J. j.

el cß interim J. fi · æ· l. vel ſenectutẽ. ⁊.l.· ⁊ ido.
põt intelligi ſi vterqʒ vouerat caſtitatẽ æ in⸗

tret religione· habita diſ· vtz ſit iuuenis vł ſe
nex. ſcòm ea qᷓ no. ꝗ̊. ð Duer. Diu· J. qualit põt
Duerti · Ideqʒ ſi fiat donatio in caſu depoe⸗

tationis vb exili futuri. vt. C. e. l. h̊ = ſi mo⸗s.

et · l. inter vnꝛ. / Qð dem̃ eſt de donatõihus

Phibitis.ide mtelligas ð vẽditõibꝰs ſimulatis

Si vero venditio vera eſt · h ð pᷣcio remiſſuz do
nationis cã· di · vr ille qui vendidit erat ał vẽ

Diturus æ tic tenet venditio.h reuocat' qð de
Pterito dimiſſum ẽ. vel nõ erat ałs vendituruſ

et tũc nulla elt vendi tio. vt.fr.e.ſponſus· S.cir

ca:. ¶Doero inter virũ a vxorẽ qdam donatõ⸗
nos ſunt oceſle · etiã ſi nõ ſunt collate in tꝑs ſolu

ti matrimonijq;uis donatoe fiat paupioe æ re⸗

cipiens locu plecioæ.ſ. in caſibus. 7/ Deimꝰ ca
ſus eſt ſi vir vxo⸗i dederit in refectõem domo⸗
rum combuſtarũ in
vt . ff. e. ꝙ ſi vir. ¶Scòs ſi donauit vxoꝛi an⸗
nuũ vel menſinu a tradiderit ad ſui ſuſtentatõ
nenm vſqʒ ad vires dotis. nam qð vltra tradit

tum extructõ expoſtulat

reuocat'.nec maritꝰ ex ꝓmiſſione poterit due⸗

miri ſiue dederit pecumia cꝰ vxoe lucrũ habeat

vel fructꝰ pᷣdij.vt · ff. e.ſi ex annuo PE. j. æ. 1.
ð fructibꝰ· æ· C. e.ficut Terciꝰ ſi vnꝰ ſeruiſ
vel animalibꝰ · vel veſtibs. alteriꝰ vſus fuerit.

vel mdomo ſua gratis habitauerit donationiſ

cauſa valet donatio · vt · ff. e. ſi vir ?/ Quart⸗ ſi

vV ꝙ vxoee vectigal ſoluerit· maxime ſi ca vi⸗
ri ꝓficiſcit' vxoe. vectões aũt vxoꝛeis ⁊ miſtro

rũ eius maritus ſoluens repetere non põt:non

eñ̃ donat qui neceſſarijs oneribꝰ ſuccurrit. vt

ff.e.ſi quis peo vxoee· ¶Quintꝰ ſi ſerui viri

vxoei opas p̃ᷣſtiterũt.vel q̊ͥ.nõ em̃ amare æ tan
inter infeſtos ius ꝓhibite donatõis tractan

dum eſt. ß inter diuges iunctos maximo affe⸗
ctu ⁊ ſolã inopiã timetes.vt · ff. e. ſi idð qð. ꝗ. ſi
qs⸗ Sextꝰ ſi vir ſoluit ĩ pñti qð in diẽ dz vxo
rie vt · ff. e.h ſi vir. J. quid ris. Septimꝰs qñ
vxoe donat marito grã honoꝛis vel dignitatiſ
adipiſcẽde. h eaten? eſt ratũ donũ quatenꝰ gra

nõ dico honoꝛis h quaſi oneris det· puta · gra

lati clanij· q̃ nõ mere dignitatis erat · vl vt eq⸗
ſtris oedims fiat · vel gra ludoꝝ · l. peeparando
rum autoꝛitate publica.nõ tñ dico ꝙ valeret ſi
Donar et vt in alea lnderet · vt. ff. e· qð adipi⸗

ſcende · X. l.nã.⁊.l.nup.æ accedit.ff.fam̃ .herc.
ſi filia. ꝗ. neratiꝰ aũt · ¶⸗Octauꝰ qñ fit donatã
inter impatoꝛẽ a auguſtã.qe imꝑialis ↄ tractꝰ
vice. l · obeinet · vt · C. e.l.p. =
Vatenꝰ reuoca. eatenꝰ quatenꝰ HG duo
Acurrũt. ſine in qꝙᷓtũ donatoe pauperio⸗

accipens factꝰ eſt locupletioz. vt · ff. e · ſpon⸗

ſus· ꝗ·. vl · ſi ergo ex pecuĩa ſibi donata vxoꝛ cõ
parauerit ſibi poĩũ nõ tñ vltra qð donatũ e · vt
ff·e. qð aũt·.idez diuꝰ.et· l.vxoe marito· et

lege ſi id qð · J. ſiex decio.ſecꝰ ſi maritꝰ ſoluerit
P vxoee creditoꝛi eiꝰaĩo donãdi.tũc em eatenꝰ

in⸗

dot
er
79.
u
t8
do
ve
de
ru
eit
to
l
er⸗

0:

videt loeupletioꝛ quatenus ere alieno libera⸗
ta eſt · vt · ff. e. ſi cũ mulier. cn ſi mulier pe⸗
cuniam ſibi donatam m rem ſibi vtilẽ vel neceſ
ſariã ↄſumpſerit · locuplet oe cideꝰſi ĩ volupta
riam nõ videt · vt. ff. e.̊ᷣ ſi vir· ¶.nõ vide . ⁊. l.
ꝙ aũt · ¶. ſi maritus Hoc aũt · ſ· ;ᷓtũ intelliga
tur locupletioe tpe litis ↄteſtate ↄſiderat· vt
ff · e· ꝙ aũt.in pein.⁊· . jtem diuus. Se e
no.qꝙ qꝙuis heres accipientis nõ teneat ſi acci⸗
piens in vita ſua ↄſumpſit in rem nec vtile nec
neceſſariã:tene tñ heres ſi ipᷣemet ↄſumpſerit ·
vt ·eff · ad · l. fal · qdð de bonis· I. ex donationibꝰ.
et hec omia vera ſunt ſi vnꝰ ↄiugũ alteri dona
nit pſe vel ꝓ pſonã interpoſitã · vt · ff · e · l. jij .· J.
nõ tm̃ · qʒ; ſi vterqʒ alteri donauit ⁊ vterqʒ lo⸗
cupletioe factus eſt. vtriuſqʒ donatio reuocatꝰ
Si vᷣo neut factꝰ e locupletio:.netriꝰ donatio
reuocat.Sm ãt vnus factꝰ ſit locupletioꝛ. alt
nõ· neutriꝰ donatio reuocat' compenſatõe hic⸗
inde admiſſa ſi mrimoniũ oſtat: vel p diuoꝛciuzʒ
ſit ſolutũ · Idẽ ſi ſoluat' moete illiꝰ qui non ẽ fa
ctus locupletioe · jᷣ ſi ſoluittur moete illius qui
factꝰ eſt locupletioꝛ reuocata eſt donatio in eũ
collata · vt. ff. e· q aũt.. ſi vir ⁊ vxoe.a.l: cũ B
ſtatus/ꝗ.qð ait. rMMc
Valiter reuo cet'. reuocat aũt donatio
in vxoꝛẽ collata directo:ſiue ꝑ obliquũ
i em̃ viro a alij obligata erat iĩiſolidũ.æ vir ac

cepto ferat mulieri.neuter libe rat.qe cũ *

ſim ſit innalidũ· nec valet qð tacite ineſt. i
aut accpto ferat cũ reo mulieris.ip̃e quidem li
berat mulier ꝑ pſequens nõ eſt obligata⸗
AHe generaliter tenedũ ẽ·: ꝙ inter virũ ⁊ vxo⸗
rem aut prcinentes ad eos ꝑ poteſtate.p ſe aut
P interpoſitas pſonas acta donatõis cauſa non
valeant.ꝙ ſi aliaꝝ extrinſecꝰ reʒʒ pſonarũve
cauſa cõmixta ſit ita ꝙ ſepari non poſſit · dona
tio ñ impedic. vt ecce·tenebat mihbi vxo⸗ mea

cũ alia ad rem indiuiduã pᷣſtandã ex cõmuni p⸗
dio · h in comam eoꝝ pᷣdio erat iã impoſita ſer⸗

uitus: puta.iter · vel actus · vel via.vt·ff. ad.l.
fal:l:j.ſi vſufructꝰ.Si aũt debet rẽ diuiduã.
põt ſepari ꝓſona ⁊ res · vnde ſcðm qð diſtinctũ
eſt dictũ liberari poterit extraneꝰ æ nõ muli⸗
er· vt. ff· eſi ſponſus.ꝗ.ſi maritꝰ.⁊.ꝗ.generali
ter ¶Eit etiam reuocatõ donatõnis ſi res co⸗
poꝛalis tradita fuerit ꝓ directã rei vendicatõ⸗
nem. ſi acceptilatũ eſt nulla eſt acceptilatio.et
iso peiſtina actõe agi. ſi fuit ꝓmiſſum nulla ẽ
ꝓmiſſio.ff.e.l.iij..ſciendũ. us aut re⸗
ſtituentur vbi donatariꝰ ſciuit donatõnez non
tenere· ſin ãt credidit eazʒ valere lucrifacit eog
vt : f-de vſur̃ ·l.fructꝰ.⁊· ff.e.de f ructibꝰ.
Eſt aũc no:ꝙ donatio qñqʒ ↄcurrit cũ iure
cõmani:⁊ ido tenet. reuocat·nã ſi donatõis

cã vir vel vxos nõ vtat ſeruitute decennio vel
vicennio amittit '.verũ pꝰ diuoeciũ.ſubaudi kł

ante· vel ſubaudi maxime ↄdicet · Itẽ ſi aliqua

exceptione in iudicio ſubmoueri voluerit dona

tioms cã.facta abſoluti one ꝓ iudicẽ valet qui⸗
dem h odicet · vt. ff. e.ſi ſponſus. ſi vxo⸗
Valiter inutiles ratihabitõne ↄfirmantꝰ
h no·eſt ꝙ donatio reuocat'exp̃ſſim. re⸗
cat a tacite.ERxpᷣſſim ꝓ penitentiazʒ.ſubaudi

—

verbis exp̃ſſam = ſupmam. nam ſi vxoei dona⸗
vuit · deinde penituit. mox deſijt penitere. vale⸗
bit donatio·qe h ſicut in legatis ſolemus dice⸗
re ambulatoeia eſt voluntas vſqʒ; ad vite ſupee
me exitum.⁊ heres donatoeis actõem hebit ſi
euidenter appareat donatoæs in vita ſua reuo⸗
caſſe · H in du bio ꝓcliuioꝛ erit iuðx ad ꝓnunci
andũ donatõem valere· nec dat heredi pote⸗
ſtas reuocãdi ex pſona ſua· vt ff· e.cũ G ſtatꝰ.
FG. ait. æ. J. penitentiã. ⁊ de hac materia.no· ple
nius.S.e.ꝗ.q donatões ſuh..ſed ⁊ ſi donato⸗
et · v· ſequentibꝰ. ſttem expeeſſim fit reuo⸗
catio ſi maritus rem obligauit donatã vel alie⸗
nanit quoquo mõ. vt· C· e.ſi maritus tiuus
Ded qd ſi adhuc eo aĩo fuit.vt donati vel⸗
let fingere mulierẽ in poſſeſſione p̃cariã reman
ſiſſe paratã ſatiſ facere creditoei. valet donatio
nam ⁊ ſi ab inicio rẽ obligatã h̊ aio dediſſʒ va⸗
leret. quia mulieri volenti ſatiſ facere dabitur
doli exceptio· qmmmo ⁊ ſi ſatiſ feciſſz.i. ſatiſ fa
cere ꝓmiſiſſet · ꝓꝑ doli exceptõem aſſequitur vt
credĩtoe ſibi mandet actiones ei dtra maritum
cõpetentes.vt.ff.ei cũ H ſtatus·I.ſi maritꝰ.
rarie⸗ aũt fit reuocatio ꝓ diuoꝛciũ: niſi in
diuoecio iterũ voluerit donatõem valere · pleri
qʒ enim cum bona gratia diſcedunt. ple riqʒ
cum amimi offenſione: h ſi nõ fuit diuoꝛciũ ſed
firmiſculũ.valebit donatõ firmiſculo quieſcen
te Quid tñ ſi diuoeciũ fem̃ eſt· deinde reſtau
ratur· qe eccbia reperit ſe deceptã ſcòz decre.
GS.de frigt. frfnitatis: ⁊ in diuozcio. vel muta
ta fint volũtas: ł eade durauit. nũqͥd tẽbit do
natio ſi donatoe decedat ↄſtante mrimonio· er
põt defendi ſic . ar · ff· e · H interim.ꝗ.ſi maritꝰ

et· l· cum hic ſtatus. J. diuoscium.et· C.ea ma
rito. em fit reuocatio tacite cum ſocer cõ⸗
ſocero donauit: alter eozum vel vterq; copu
latos emancipauerit. vt. ff.e. cum hic ſtatus.
C. ſicut· licet puenerit ad eum caſum a quo in⸗
cipere potuerit· ¶ Item tacite fit reuocatõ ſi
peius decedat is cai datũ eſt ꝙ ille qui donauit
nam ⁊ ſi ille qui donauit peios decedatofirma
tur donatio moæte · Quid g ſi ſimul moꝛiã
rur naufragio.ruina: vel incedio· vel ſimul ab
hoſtibꝰ capiant'.dici põt donatõem valere et
B ex ver bis oeõis defendit.ait em̃ oꝛõ ſi peioꝛ⸗
vita deceſſerit qui donatũ accepit.nulliꝰ mom̃
ti ſit donatio· h ſi innicẽ deceſſerint nuliꝰ peioꝛ
Idẽ ⁊ ſi ſimul capiunt . æ neuter reuertat.· ꝙ ſi
vnns redierit. alter nõ is videt ſupuixiſſe qui

redijt· ⁊ B eade in donatõibus cã moætis factiſ
locũ hũt. vt· ff e. cũ h ſtatꝰ..ſi ambo ¶¶ Et qð

dixi in pᷣnoeiente donatcee ſeruat' ſi Demna⸗
eus ſit in metallu.vel in ſeruile oditõem ex qua
litate pene deductꝰ. vtrobiqʒ em̃ firmat do⸗
natio ſi nõ excedat qꝙᷓtitate qngentoꝝ ſolido⸗
rum. vel ſi excedat æ fuerit inſmuata.ſ ſi ñ fue

rit inſmuata nõ ofirmat ſilentio donantis. im⸗
mo expᷣſſa ↄfirmatio neceſſaria eſt æ expſſa vo⸗
luntas.vt ſic nõ videat ab inicio valuiſſe.· nam
et vbi ſilentõ ofirmat'. fingit æ valuiſſe dona
tio ab mncio· vt. C·e donatõnes. Sin autez
maritus damnatꝰ nõ fuerit in metallũ·licet fu
erit depoetatꝰ.⁊ ſic retinuit libertatẽ· quis ci⸗

uitatem amiſerit · donatõnes adhuce manent in
pendenti · qe nec mrimonin his caſibꝰ diſſolui
et ſic ꝓp moꝛtẽ cõfirmat' vt· C.eres vxoꝛis
Hoc ſcom.l:nã ſcᷣm cañ. q̃ in caſu p̃ua⸗
let. idẽ ĩtelligas de damnato in metallũ ł ĩ ſer
nitutẽ qð ð depotato: qe nullłlꝰ caſus mr̃m ſe⸗
quens ipᷣm vinculũ mr̃imoniale ſoluere põt.vt
no.S.de mr̃imonijs:.quis ſit eff ectꝰ·⁊ de cõ⸗
iugio lepeoſoꝝʒ · v·ałs aũt.· ¶ Scðm ſupeadi⸗
cta intelliges·j·e·donatio · MH.j.a quidq̃d di
ctum eſt de dona· inter vi = vxoꝛẽ ꝓhibita.
eadẽ pene intelligas de donatõibus minter parẽ
tes æ filios factis ¶ Hee aũt iuris impoſſibi⸗
litate ꝓhibent · cũ vna cadẽq; pſona extime
filius ⁊ pater fictõe iuris · vt · C.de impub'· ⁊⸗
ali.ſub · l.vl.ſicut vir ⁊ vxoꝛ ſunt duo in carne
vna· vt.S̊.de Duer.iuiad apłicã.et ideo ñ vz
donatio facta a patre in filiũ:qe videt de vna
mann.nã manus filij eſt manus patris ſicut et
vxoꝛ · vt inſti · de inutib · ſtip · J. ei qui tuo iuri:et
de B no.õ·de ↄſan.ꝗ.vſqʒ ad quottũ gradũ · x·
et eſt ratõ. (I Eallit aũt in calibus ·ſ.in dote
donatõne ꝗpter nup. q̃ equis paſſibus ambu⸗
lant.vt.õ·/de do · ꝗpter nup · IJ. qualiter fiat.v.
fiebat.⁊ ſequen: deſcendũt de bonis patris:
vt · ff · de coll · dot . l · vl · tem cũ donat mo⸗
bilia filiofa ·eunti in caſtra.vt:C.fam̃ · herc · ſi
filiꝰ. tcem valet remiſſio vſufructꝰ in rebꝰ

aduenticijs .· Item donatio facta in alimẽtiſ

vtC de bõis q li:cũ nõ ſolũ ·ꝗ.vt autẽ ĩ vnũ.⁊
ſequen·.ał nõ tenet mero iure· Si tñ donauerit
pater fil io ↄferendo in eũ ſupꝛemũ iundiciũ vel
tanꝙ;ᷓ extraneoↄfirmat moꝛte cũ eadẽ deter⸗
minatõne qua oſtendi ↄfirmari donatõnem fa⸗
m inter virũ vxoꝛem· vt · C· e.donatões·
e qð dicit.l.donatõem trahi retro ſilẽtio
Ofirmatã intelligas ꝙtũ ad fructuũ ꝓcepeõem
vt eos intelligat ſuos feciſſe.vt · ff · dek · ij · cuz
pater · ꝗ. pr̃ filie · vel vt nõ teneat de damno da
to·nõ qꝙ;tũ ad G̊ vt dominiũ ab inicio videatur
fuiſſe tranſ latum.cũ em̃ expᷣſſa voluntas B; non
potuerit opari:multominꝰ tacita:quare remã⸗
ſit res in bonis donantis tpe moetis.⁊ idðo ve⸗
nit pᷣcipienda ĩ fam̃· hĩc · iudicio· vt · C. ð inof.
te · ſi pater. Sed ſi datũ eſſet vt ĩ peculio habe
ret . nõ veniret p̃ᷣcipienda h diundenda ꝓ here
ditaria poꝛtõe . vt · C. de colk · dot · ſi donatõz.
In ſumma B; nõ pᷣtermittes.ꝙ licet dixerim
ↄfirmari donatõnes diugũ inter ſe · vel paren⸗
tum in liberos.G̊ videt habere locũ tĩ in do
natione ꝓ traditõem completa · nã ſi ꝓmiſſio in

ſuis finibꝰ ſtetit · nã putauit papiↄueniri poſ

ſe dõatoꝛis heredẽ.lʒ durante volũtate dona⸗
eos deceſſerit· niſi vir pꝛomiſerit vxoꝛi aliquid
annuñũ ad ſui ſuſtentatõem dari · vt · ff· e · ſtipu⸗
lata· Sʒ foeꝛte opmio papĩani coerigit ꝓp oꝛõeʒ
diui ſeueri· qui ait donatõis obligatõem eẽ ci
uilem p̃ᷣmoꝛtuo donatoꝛe · vt · ff. e · l. hic ſtatus
poſt pꝛincipium

De dote poſt diuoꝛcium reſtituenda · Rubeica.

HN pꝛeima pꝓte rubꝛice ſatis expeditũ
eſt qualit ꝓmittat ⁊ cõſtituat doſ
et etiã donatio ꝓpter nup · vt patz in
ſpecialibꝰ rubeicis quas de hac ma⸗

teria poſuimꝰ.S. qe ſo · ma· ſicut ad mulierez
vel heredes eiꝰ redire debet dos · ſic donatõ ꝓ

ter uup· ad virũ vel heredes ſuos:niſi in caſi⸗
us · vt . · e.c.vl. vnico:⁊ no·õ·e.ſub rubeica

de do · ꝓpter nup·:ꝗ.qualiter fiat donatõ· v · dz

aũt dos:videamꝰ ð dote poſt diuoꝛciũ · ſubau
di · generaliter· ⁊ in caſu·etiã Oſtante mriꝰreſti
tuenda.ſ/pti mulieris:dicentes · Qua actõ⸗

ne repetit dos · ¶ Cui dat hec actio Et in
qꝙᷓtũ dat. ¶ Et qn competit· ¶ Quid ſit pᷣdiũ
dotale. ñ quo peiuilegio Peene

Et ꝗ quẽ det actio de dote · ¶ Et qualiter
emnatio in ea boemari debet ·
Va acꝛõe repetat dos vel etiã petatur
Aet quidẽ actõne ex ſtipulatu ſublata rei
ac.a attributo actõne ex ſtipulatu qð in ea

x*

bonuʒz viſum eſt.vt · C.de rei vxact .l·vnica.

Mt. j· vñ in hoc caſu eſt actõ ex ſtipulatu bone

fidei · q;uis ſit ałs ſtricti iur · vt · C.de rei vxo.
esect· ꝗJ. = ſi non ignoꝛamus:

—

Vi dat hec actio · marito vel eiꝰ patri.
ad H vt dos tradat.Si ei a donatõe doſ
inciperet:locũ G̊ actio nõ haberet ·licet quidazʒ
Dtradixerint.vt · C.de iur:dot ·l · j¶ ⁊ competit

actio ex ſtipulatu etiã ſi ſtipulatio ñ interuene⸗

rit · C. & rei vx · act · l.vnica · qð die vt no.õ· e·
ſub rubꝛeica de dotibꝰ ꝓmittendis ↄſtituẽdiſ

ꝗ.qualiter petat · Sed ⁊ iſta actio ex ſtipu

laru ↄpetit mulieri ꝓ dote repetenda/ ⁊ here⸗

die eis.˖ ſiue ip̃a dederit dotẽ ſiue alia pſona ex⸗

tranea: niſi extraneꝰ qui dotẽ dedit eandẽ dotẽ
incontinenti pactꝰ fuerit ſibi reddi. Sʒ ſi pr
auus qui filiã k neptem habʒz in poteſtate dotẽ

Oſtituit · cõmunis eſt actio patri æ filie ⁊ etiaz

pater pluſculũ hʒ · ſ.exercitiuʒ de cõſenſu filie
tpe litis ↄteſtate · q̃ tñ filia ſemꝑ videt oſenti⸗
re ſi nõ hʒ iuſtã cauſam ↄtradicendi. vt · ff. ſo ·

ma . ·.qij · ꝗ. vl.⁊.l.ſi pr ſine·⁊·l.non ſolũ.⁊.lido

tem ⁊· C.de rei vx· act·. accedit Qñqʒ etiã
agit pr̃ ſine dſenſu filie.qũ:ſ:filia latitat ne pr
Olentiat · h c arbitrari debet iudex vtrũ filia bo
ne opinionis ſit æ pr leuis:æ tũc repellat prem

vb econtra filia leuis pr̃᷑ bone fame ⁊ tũc ad

mittat.vt.ff.ſo ma.ilij.⁊.l-ſi ceũ dotẽ.eo aũt
tpe. ſt Pec ſi filia in poteſtate elſt:ałs ſi mãci⸗
pata ſit vł exheredata · ſoli filie incipit ↄpete⸗
re actio vt dos ei in quartã ↄputet · vł ↄferat
ſi deceſſerit pr̃ inteſtatꝰ.vt.C· de rei vxo · ac · J·
videamꝰ· ⁊. . ⁊ B. ⁊ eſt hic mirabile ꝙ actõ ex
ſtipu latu q̃ eſt ex ↄtractu nõ tranſit ad heredẽ
etiã li .ꝰ·ſicut ałs.ff.de opis libertoꝝ ſi ope⸗
rarũ.qð vix alibi reperit .nã ło pſonalis e B
actio · ⁊ Ppetua· heredibꝰ dat ĩ heredes. vt

½C.·de rei vx · ac· maneat · ¶ SEſt ⁊ alia diffe⸗

rentia inter prem extraneũ: vt extraneꝰ acci⸗

piat' oĩs ille q̃ non hz mulierẽ in poteſtate.qᷣ

Se ———

— — AN e — — —— —

pĩ intontinenti paciſcendo de dote ſibi ſoli red
denda · nõ ĩmutat actõem acquiſitã ꝓ·l· ipᷣi pri

⁊ filie:nec eã innouat. niſi ſtipło intercedat · ſe⸗

cus ſi ſtipule incõtinenti ·i. qñcunqʒ añ mr̃m.
poſtea nõ· vt.ff·ſo:ma.quotiens. St eſt ratio.
qꝛ ſtipulatões ↄſueuerũt nouare nõ pacta ſim
plicia:extraneꝰ aũt incõtinenti paciſcendo ac⸗
quirit ſibi actõem pᷣſcriptis verbis · St eſt ratõ

gqe ſibi erat ↄſultũ ꝓ.iᷣ· vt.ff · de nouat'’.cũ em̃.

nec ĩ h caſu eſt actio nouata vel ſublata filie ·
qe nulla queſita erat ·ſᷣ ſi incontinenti ñ paciſca
tur: mulieri videt donaſſe. vt. S· e · ſub rubꝛica
de dotibus mit · .fi · v. interponunt' etiã pa
cta · ¶ Datre aũt pᷣmoetuo agit filia.vt.C· ð
rei vx· ac. J. videamus· Item filia p̃ᷣmoetua
agit pr̃.vt· C· ſo· m · dos · nec di · ſi extet liberi k
nõ · vt. C.de rei vx.ac·.ſileat.ar: C.ð bo.q̃ li.
lij.⁊.ff.ð iur̃.do.iure ſuccurſum eſt.Sed h̊ ve⸗
rum eſt ſeðᷣm.m·⁊=p. ſi mr̃m ſoluat' diuoæcio.
ſecus ſi moete·qe tũc ſuccedũt liberi tanc ĩ ꝓ⸗

peium primoniũ mulieris.vt.ff. de mino. deni
H· I. ſed vtrũ. in fi · ⁊ inſti.de her̃.qua.⁊ dif..

ſin aũt.⁊ G̊ eſt veꝝ ſi filia erat materfa.nam ſi
eſſet filiafa · idẽ videbat ..ſ.ꝙ nõ poſſet ma⸗
ritus retinere dote etiã obtentu liberoꝝ.Sed
b. et · jo · indiſ. intelli gũt vt dixi · Conſuetu⸗
do tñ ſententie · . adheret.ſiue ſit materfa.ſi⸗
ue filia · Eic aũt no.eſt. ꝙ vbi redit ad pr̃eʒ
iur̃᷑ poreſtatis.nõ licʒ patri diminuere ip̃aʒ do
tem filie ſcdðᷣo nubere volenti niſi foꝛte ſubſtã
tia ſua aliqua clade foetuita diminuta ſit · qe tũc

nõ cogit vltra virtutẽ ſubſtantie · vt in aut.ð

equa.do·q.qe vero iamcolł.vij·qð dic vt no.
S·/e:ſub rubeica de dotibꝰ ꝓmit. ⁊ ↄſtit. . in
quibus rebꝰ..in caſibꝰ.a ſequentibꝰ. 8
ſi viuente patre filia nõ nupſerit· cuzʒ extraneo
inſtituta dotẽ pcipiet. ſi mſtituat heres cuz
fratribus · dotez oferat ·vt · C· communia vtri

uſqʒ iudi. l · fi.

. T in ꝙtum dat .ad id repetendũ qð da⸗
um eſt in dotẽ a eiꝰ acceſſiones.vt no:
· e · ſub rubꝛica · de dotibꝰ mt . C. ad quẽ P⸗
tineat comodũ. ¶ Nec põt obijci huic actioni
edictũ de alterutro ·ſ/vt vxoꝛ ſit dtenta vł re⸗
lictis a marito.del dote · debet em̃ vtrũqʒ con
ſequi niſi maritus ꝓ dote ei reliquerit. vt. C·
de rei vx · ac. J. ſciendũ . ¶ lltem non obijciuntꝰ

mali moæes vxoꝛis niſi ſint de ſpecificatis Pl⸗

P quos debet amittere doteʒ · vt · C· de rei vx.
ac· J.taceat · ¶ IHtem nõ obijcit᷑ amotio rerum
mariti niſi foꝛte hincinde qtitas conſillat · vbi

quidem poteſt dici fieri compenſatõem. vt· C.

de rei vx · ac . J. ſed nec. ⁊ de compenſa · neqz · ee
ff · ſo. m. rei indicate · J. j. ttẽ nec obijciunt

res donate a marito cũ ꝗꝓpꝛia actio ↄpetat. vt

C. e.ꝗ.taceat· ſſItẽ nõ obijciunt impẽſe fcẽ
diſ. cñ. Nã ſi neceſſarie facte ſmt ⁊ dos in ꝙtita
te et ſpecie conſiſtit· ipᷣo iure minuüt dotis ᷓti
tate expenſe in ſpecie facte. Qðò ſi dos in ſola
ſpecie oſiſtit. puta.fundus datꝰ fuit in dotem.
et tot expenſe facte ſunt ſemel vel pluries ꝙ fũ
di extimationi equiparant.ipᷣ̃o iure deſmit fũ

dous eſſe dotalis · niſi mulier ſponte. j. annũ ob⸗

tulerit viro extimatõem impenſe. Qð ſi ꝙᷓtitas
expenſarũ nõ eſt tanta quanta fundi extimatio
nulla ꝓpte deſinit fundi dotalis eſſe.h̊ tñ retine

ri põt niſi impenſe ſoluant᷑ · vt.ff · de iure dot.

ſi is qui ſtichů · J. pe · a vl · S ed ſi expenſe vtileſ
fuerint a ſine voluntate mulieris facte ſunt· hz

locũ actio neg g. Sin aut eius volũtate·actio

mandati locũ hʒ · ſi ſint veiles vel neceſſarie · In
voluntarijs aũt ſiue voluptarijs licʒ fiant vo⸗
luntate mulieris nulla actio dat ·h pmittit de
ductõ opis fieri · ſine leſione tũ peioeis ſpeciei
vt · C· e. h̊ nec ob impenſas. Een aut expẽ⸗
ſe neceſſarie quibus nõ factis res deterioꝛ fu⸗
tura eſt vel oĩno peritura · Vtiles vero q rẽ me
lioeem reddunt.ſ deterioꝛẽ rem eſſe nõ ſinunt
Volimtarie aũt ſiue voluptarie ſunt que dum⸗
taxat oenant ad delectatõem fiunt.nõ etiam
fruetum augẽt· vt viridaria.aque ſalientes.in
cruſcationes.picture: loeicationes. vt · ff. ð. v·
obli. impenſe.⁊ accedit.ff · de impenſis ĩ rebuſ
dotalibus fact.i·j.ij.ijij.⁊ inij. edum au⸗
tem competit B actio ad id qð datũ eſt in dotẽ
ſed etiam ad id qð exactum eſt imn iudicio nomi
ne dotis:quare ſi maritus ꝗꝓpt euictõem duplũ
conſecutus ſit.⁊ duplum reddet.vt. ff. ð iure
do quotiens:-

DSIE qñ competat.⁊ quidẽ regulariter.m.
ſo · vt dicit rubeica. in rebus immobili
bus ſtatim.ſecus ſi in pecunia ↄſiſtit.qð dic vt
no· j· e..⁊ qualiter ddemnatõ. atem diuoꝛ
cio facto quo ad choei ſepatõeʒ culpa viri · nã
ſi culpa vxoeis diuoæcij ſmia lata ſit dotẽ lucra⸗
tur vir · vt· .e.plerunqʒ.⁊ no.õde diuoecijs.
· quot mõis · x · libellus · ſe · ¶ Eit etiã qñqʒ
exactio matrimõio ñ ſoluto.puta.viro depoz
tato cuiꝰ affectõem vxoe non mutauit Un
quando maritus vergit ad inopiam vt · C. de
iure do · vbi · ⁊· l. in rebus· J. omnis autez · ⁊ de
ropudijs · · j.· æ. l ↄſenſus.. B niſi de qua tam̃
dz alere maritũ agentez. ff · de iur · do · maritꝰ.

AJ. manente · als non datur hec actio conſtante

mrimꝰ quis maritus ſoluere poſſit · niſi vt vx⸗
oꝛ ſe ⁊ ſuos alat:aut fundum idoneum emat·
aut in exilium vel in inſulam relegato parenti
pꝛeſtet alimoniã aut egentem virum. fratrem
ſoꝛoꝛemve.ſuſtineat.ff.de iure.do.mutus C.
manente · ⁊ ſoluto mrimomo.qꝙᷓuis. Qðò aũut
dixi dotem exigi poſſe conſtante matrimonio
vbi maritꝰ vergit ad inopiã. intelligas quan⸗
do euidentiſſimũ eſt mariti quondam ditiſſimi
facultates ſufficere non poſſe ad exactõem do⸗
tis ⁊ alioeum onerum que viro immmẽer. vt · ffH
ſo:ma.ſi conſtante. ¶ Vodie autem intelligi⸗
tur vergi ad inopiam quo ad exactõem dotis.
exquo martus incipit ſua ſubſtantia male vti.
vt in aut · de equali.do·ꝗ.illð quoqʒ. coł. vij.
Et dixit azo hoc exandiendum ſcðm opinionẽ
vel famam communem . ſ. quia communirer di

citur ꝙ male incipit gerere factum ſuum. vt

ff · de faundo inſtruc. lega. cum delamonis g.
aſinam · Gof · dixit hoc intelligendum ſi dilapi
Det. alias peopter ſolã inopiã non redderet · et

ſic intelligit autenticum · ¶ Sed hoc totum

vider deſtruere quedã decre. que dicit ꝙ mari
tus etiam pauper æ inops põt petere dotez ·
ei reſtituenda eſt ſub ea cautõne quã pt pᷣſtare
qꝛ latis pᷣt ei modicũ dotis credi cui creditũ ẽ
coꝛpꝰ vxoꝛis· vt.· e.p vr̃asſʒ die ꝙ ibi loq̃ct
qñ vir ab inicio paup erat · diligẽs tñ æ bonus
prfa:⁊ ido nõ het' ſuſpectꝰ.vt inſti · de ſuſpec.·
tu. S. pe.⁊æ vl · vñ in hoc caſu idẽ dicit · l· eꝰ au⸗

toꝛĩitate dñs inno·iij · pr̃ iur.· in hũc modũ rñdit

hancl. hẽs · C. ne fideiuſ.dot · dẽt · l. ij · ſupe⸗
rioza vero intelligu qñ pauꝑ e vel inops vicõ
Ppbdigalitatis. vt· S· de Oſue · c. pe · in HB em̃ caſu
nõ reſtituet ei ·ſʒ potiꝰ auferet᷑ ei · ⁊ mulieri re
ſticuet . vel ſi mulier ſuſpecta ſit · vel etiaz vir
ignotꝰ ⁊ paup.⁊ timeat ð fuga:cõmendari de
bet alicui mercatoei vt de ꝓte honeſti luc one

ra mr̃imomj ſuppoetent · negociatio em̃ hone⸗

ſta ẽ laicis.vt.ĩ.de raptoꝛibꝰ· excõmunicatõi.
et · C· ð ep̃is ⁊ cle · l. iij · Et B; e qð diſ. idem
dñs inno. in dcã decre.p vr̃as · ꝓe fiibi:b ſal⸗
tem alicui æc vñ ſupꝑ illo.vel · ſubaudiendũ eſt
vt p̃ᷣmiſi: Vbi em̃ maritꝰ ſuſpectꝰ E. nõ è ei tra
denda dos ec ſub fideiuſſoꝛia cautõe · Rt e du⸗
lex rõ⸗
muolũ nõ ĩ
me · ⁊ · ff· ð ſuſpec · tu·qe ſatiſdatõ Scða rõ ẽ
qe fideiſſoẽs dotiũ dari ꝓhibẽt. Sʒ cca B diſ.
vcn der a młiere marito ꝙ dote ſibi p̃ſtaãda ·
tũc vz. vt · ff· ð iur̃ dot · ꝓmittedo·æ lmutus·
Ht. vel a marito vxoei ꝓꝙ dote reſtituenda · =
tũc ſi añ mrm vel ↄſtãte mrimõio det nõ tenet

datio.ſiẽ ru beica innuit · C· ne fideiuſ ł mãda·

dot · dent · l. j. · .· e· p vrãs ¶ Quidã tñ dicũt
ꝙ maritꝰ nõ cogit dare· ſi tñ dederit tenet ad

exẽplũ ceſtamẽetꝗrij tutoeis vꝛ inſti.ð ſat᷑ · tu. J.
Sʒ3 certe rubeica ꝓBitoeia ẽ

ſed ⁊ ſi ex teſtõ
et ſic nõ vz qað 5 fem̃ elt · vt. ff· ne qᷣd i loco pu:
l. ij· H · jet · J. jæ no· S. vt bñ.ec·a ne ſeð va·
rubeica autez ꝓhibz marito ne det · vxoei aũt
ꝓhibz textꝰne petat · ꝙ fit vtriuſqʒ cã · ne.· ſ. cã

pPfidie genere ſi ge fit eiũ ñvʒ · C· ð legibꝰ.ñ

dubiũ. f..ð̊ donat· mt vi a vxoæẽ · l. iij. J. ſci
endũ. ⁊ de fideiuſ. cũ lex . ſimile . ff · de ar bitris
z ſi ĩ ſeruũ · J. . ¶ Sz = quidã dil · vt ex cer
ta ſcĩia renunciatũ ſit legi:⁊ tũc vʒ datõ · Jut p
ignoeantia.a tũc ñ vʒ· ff·: ſiquis caut'. ſʒ et ſiqs
q. p· ſj nõ eſt illud verũ in ꝓhibitis ex cã mr̃i⸗
monij·qe mrimõia debẽt ee libera · vt · · ſpõ·
gẽma.æ no.S.ð ſpon·. q̃d ſint ſpõſalia: nec fi
et fraus de pſona interpoſita:ſic no · S. ð̊ hẽ·
mp· . qualiter reſcindat ·ſub· ꝗ· illud aut ·
Ven dñs inno · videt velle ꝙ ſub cautione

tradat quã maritꝰ pſtare põt ··e ·ꝓ vrãs ergo

ſub fideiuſſoꝛia ſi ipam pᷣſtare poſſit · ſz expone

ſub ea cautõe · ſ· nuda . quã põt· ſubaudi defaci
li pᷣſtare.ł quã põt:i:dz·qꝛ aliã pᷣſtare nõ dʒ vt
dem̃ e·a ſic facit ꝓ.æ loqt de potẽtia iur᷑ ñ fa

cti · duplex ẽ em potẽtia· vt · S. ð r̃ſcrip · ſciſcita⸗
tus:ſʒ ſi maritꝰ ſo.m.fideiuſſoꝛẽ dederit· tenz

datio · vt · ff. ſo · ma . ſʒ Pſtante · J· qucẽ · ⁊ · C. de
rei vx·act.ꝗ. cũ aĩũt Licet auᷣt dixerim dotẽ
poſſe exigi ſo · m·⁊æ qnzʒ eo Oſtãte·aliter tñ æ ali
ter fit exactio · nã ſoem · ita fit vt mulier de do⸗
te exacta q̃dqd voluerit faciat · ſz vbi fit miri?

Dꝛiĩa.qe ſatiſdatõ aĩm tutoeis ma⸗
utat vt inſti. ð ſuſgec. tu/ ꝗ. nouiſſi

oſtante nõ hzʒ mulier licentiã alienãdi · ſʒ p̃t vti
fructibꝰ ad ſuſtentatõzʒ ſui.⁊ mariti: a filio ·
vt. C.de iur.dot᷑ . vbi. ¶ Mulier etiã qnz exi⸗
git dotẽ p rei ven · ſo · m · qñ res date fuerunt
inextimate: Idẽ põt mrimõio dſtante ſi marituſ
male inchoauit vti ſubſtãtia ſua · vt. C· ð iure
dot · in rebꝰ.dẽ dic ⁊ de rebus extimatis:qð
intellige qñ vir nõ eſt ſoluendo ad extimatõez
pᷣſtanda · ſicut ðe in re empta ex pecunia donata
qñ vir cui donata erat factꝰ eſt nõ ſoluendo · vt
.ff.de dona.inter: vi.æ vxo.l.vdxoe marito·
In his aũt rebꝰ habebit młier rei ven · vti⸗
lem. mariti eſt em dominiũ directũ de ſubtili⸗
tate.l⁊ de iur̃ naturali.vt inſti·de reꝝ di · J. P
traditõem. ⁊. C· de rei ven. dote · ⁊ ð iur̃ dot.
in rebꝰ.nec ob.ꝙ ibi dicit naturaliter res ĩ mu
leris dñio ꝓmãſiſſe · em̃ ꝓ tanto veꝝ eſt · ſ. ꝓ
ipᷣa intelligat dña rerũ dotaliũ de iur̃ natura⸗
li· qꝛ ex pis alit æ ſuſtentat.⁊ ꝗpter ꝓmiſcuuz
vſum vide dña ut ⁊ filij qdammõ dicũtur

dñi vmẽte patre vt nihil deſit eis pᷣteec; admi

niſtratio · vt. C.ð furt' · qᷓuis ff. reꝝ amo· l. j·½

et inſti · de heredi · ql . . ſui · ff · ð lib'.⁊ poſthu.
in ſiis.ſic ergo q;tũ ad hoc mulier dña intellii⸗

gitur qdammõ.⁊ 1mo dicit hac rei veritatẽ ñ
eſſe deletã ſine ↄfuſam ꝗpter ſubtilitatẽ · l. q di⸗

cit tranſ ferri dñiũ in maritũ · æ tam tał ſubtili

tas quo ad comodũ.ũñ qᷓ;tũ ad ſubtilitatẽ legis
notari põt : vt.ff.ad velł · aliqñ.¶ Nuic vero
vtili rei ven.q̃ dat mulieri mrimonio cõſtante
obijcit vſucapio triennij.⁊ pᷣſcriptio longi te⸗
poeis ex quo mulier põt mouere actõnem. ve

C.de iur · do.in rebꝰ.ꝗ.vl.ſecꝰ in dotali p̃dio

inextimato· qe illud nec alienari põt neqʒ pee
ſcribi· vt. C· de rei vx·act.. ⁊ cũᷣ lex · C. ð̊ fun
do dot · eẽ · ⁊.· ſi fundũ . Sup quo videndũ
Quid ſit p̃diũ dotale · ¶ Qñ ⁊ quo peiuile
gio gaudeat·

currãt · ſ.ꝙ mrm ſecutũ eſt.⁊ traditõ pᷣ⸗
dij interuenit ˖ vt no· õ· de dotibꝰ ꝓmit . J. quiſ
Oſtituat. S.traditõe:nec diſ.vtrũ pdiũ ſit ruſti
cũ ł vebanũ:nec vtrũ totũ datũ ſit in dotẽ vel
Vs eiꝰ · vt · ff · ð fũdo dot · i. dotale pᷣdiů · H· j·
2.· q. j. . S. dogale · ¶ Vide tñ ꝙ ſine traditõne
fiat dotale pᷣdiũ.dt.ff · de fundo dot · l. ſi fun⸗

dum.qꝛ alio poſſdente æc vſucapiete fundũ mu

lieris dedit eũ in dotẽ:æ ſic cepit eſſe dotalis
vt ibi ðe · ſz intellige ꝙ induxit eũ in poſſeſſiouẽ
volens ei dñiũ acquiri. ⁊ ſie acqſitũ fuit ei do
miniũ · licz nõ poſſeſſoꝛ ſit· ff.ð̊ acq̃ren.rerdo ·

lib' bõ i tñ · ⁊ de dona · inter· vir· ⁊ vxo.

ſi vxoe filio en regulare eſt æ frequentiꝰ
Oſueuit accidere · vt p traditõem vacue poſſeſſi
onis traſ ferat dommiũ in accipientẽ · vt · C· ð

diſtrac · pig. qᷓ p̃diũ:⁊ de ꝓba. cum res Flij di
cunt ꝙ in illa · l. ſi fundũ · fuit ceſſa actõ.ſʒ certe

tũc nõ diceret fundꝰ dotalis· ſʒ actõ ceſſa:nec
eſſet marito acquiſitum domimũ:vt/ff. ð̊ iure
ſi ſponſalibus. J. fi. æ· ff. fam. Herc. l. pla⸗
ſſItem dotale eſt peedium quando eſt in⸗
extimatum ·extimatum enim empticium eſt· vt
Cde rei vx·ac·.⁊ cũ lex iuł.niſi extimatum
eſſet vt appareret quanti factũ eſſet deterius·

Vid ſit p̃diũ dotale· ⁊ q̃dẽ cũ H duo co⸗

—

—,, —
— — ——
— —

— — — —

vel niſi ſic extimetur vt mulieris ſit electio qðᷣ
repetere malit · vt · ff. de fundo do·l.ꝙ ſi fun⸗
dus ·. . C· de zur do · ſi inter m . Nec refere
an muleir det in dote peediũ quod habet . vel
quod ticius ſibi debet. Sed ſi ticius debet pee
dium aut .· x. in poteſtate ſua eſt quod malit p̃⸗
ſtare · Si autem debet peedium. aut ſtichum⸗
moetuo ſticho peedium debetur˖ Si fuudum
coenelianũ aut ſempeonianũ· alterum p̃ſtando
liberat .j ſi coenelianũ alienauerit nõ dz ſem⸗
Paonianũ alienare.ꝙ ſi fecerit de facto. * pꝰea
coenelianũ recupet et ip̃ʒ p̃ſtet vide ſem Pnia⸗
num ab inicõ recte alienatũ. vt· ff. ð füdo do⸗
ſi marito ðbitoei.et · l· erit Wꝛedium aũt qua
ſi dotale cenſet qñ tradit ſponſo mrim̃ꝰ nẽ duz
ſecuto · Item ſy leget' dotali ſeruo· vt. ff. de fů
do do · · iij · et · iij. Itẽ ſo. ma.· nã et ſi maritꝰ ſie
in ſeruitutẽ hoĩs redact⸗ vel ſeruiture plene·
one eñ vl fiſeꝰ ip̃m alienare nõ p̃t.ꝙᷓuis fiſeus
ſpy idoneus ſit ſucceſſoꝛ ⸗ ſoluendo · ff. de fundo
dota.il· iiij.et:l.etiã directo
Vando ⁊ quo peiuilegio gaudeat. æ cer
e Peiuſlegiũ magnũ eſt. qꝛ nõ põt alie⸗
nari.vx· S̊.dixi.quod ven eſt niſi neceſſitate in⸗
ſtante· vt puta.ſocius qui habebat p̃diũ omu⸗
ne cũ muliere ꝓuocat maritũ ad diuiſionẽ . ip̃e
aũt maritus ꝓuocare nõ põt.ne alienatõ volũ
taria videat · vt. C. de fũdo dot'.mariti.⁊. ff-
de ddi. fur · l. iðᷣoi¶ Iteẽ alienat' de neceſſita
te·qñ maritus nõ vult cauere ð dãno infecto.
ed p vniuerſitatẽ trãſit ad heredez mariti cum
ſua tñ cã ne videlicet alienecur. vt.ff. de fundo
dot ·l.j Itẽ ſi expediat mulieri vt in pecuniã
Duertat. del vt cũ alio ̃dio pmutet. vt.ff. &

iure do.l. vlt . abs aũt nec p̃dium alienari põt.

nec ſeruitus remirti.ne P B dditio p̃dij deteri⸗
oe fiat. vt · ff. de fü. do · lex. x· l. ſeqũ. als eſt. F.
* incipit. inlianns · . l· ſed nec ¶ Et verbů alie
natõis late accipit quolibet ↄtractu P quez
dominiũ trãſ fert'. vt. C. de fũ · do · l. j. ·. ff. de
verbo.ſigni.alienatõis.⁊ no. S. de rebus eeck⸗
nõ alieñ · J. quid ſit alienatio.jĩmo largius acci
Pit ſcʒ ꝓ quolibet Otractu.ſcʒ ꝑ queʒ ius in re
Oſtituitur. vt. C.de rebus alie.nõ alie.l. fi. vñ
vſucapio p̃ſeriptio hoc noĩe tine . quod.ſ.
intelligas quo aò hoe ne inchoari poſſit. nam
ſi peius inchoata fuerit bene pficiet. xt · ff. de
fun.do. ſi fundũ. ⁊ de verbo- ſigni.alienatõig.
nee Pdeit ↄſenſus mulieris. vt inſti. quibꝰ ali.
licet vel nõ · . j. licet ſecus ſit m donatiõe
pter nuptias.vt.õ. de Otrahe emp.æ ven. per
nemt iæ in aut. vt immobilia añ nup. colł.v.x
equatł. dot ꝗ. vlt. colł. vij· quod die vt no. 5.
de iufiurg. quo cenſetur. vᷣnedum ſup vſur̃⸗
NQuid ergo ſi dotale prediũ fuerit alienatũ.
certe ↄſtante matrimonio p̃t ip̃m maritus ven
dicare · veniens H ꝓpein factũ ·qe ñ ꝓceſſit de
jur · vt. C. de agri. = cẽſi. quẽadmodũ. li· xj ma
trimonio aũt diſſoluto reuocabit muliee aliẽa
tionez. niſi ſoluto matrimonio paciſcat' ne pe⸗
tat · vel niſi heres extiterit marito· et deductis
legatis ꝓtitate dotis eſt habitura de heredita
te mariti · nã quod ex hereditate ſeruare ñ põt·
a poſſeſſoee vendicabit · vt⸗ ff · de fundo dot'. l⸗

dotale.ꝗ.ſi vxoẽ. Deodeſt etiã poſſeſſoꝛi ꝙ p̃din
dorale lucro mariti ceſſit. vt · ff. de fũ do dota.
fundũ dotale. 1 Sedð nũquid res mobilis do⸗
talis alienari põt.in ſeruo exp̃ſſum eſt ꝙ põt a
marito manumitti dů tũ ſoluendo ſit. vt · C · de
ſeruo pigno.da.l.j.æ idem foæte in alijs. als
fruſtra videt ſeripta.l. iub · in fundo dotali. ſi
idem eſſet in alijs rebus mobilibꝰ.⁊ qð in vno
vetat in alijs pmiſſum videt. vt. ff. de fundo
inſtruc · lega · queſtũ · J. jo ẽ reſpondeo. J/ Itez
no eſt deleta ſubtilitas.l.qꝛ mulier in rebꝰ do

talibus habet ypothecariam actiõem. vt. C.·

de iur do. in rebus. quare przʒ ꝙ nõ eſt Directe
dña. res em̃ ſua nemim obligari põt niſi alius
habeat ius in re. vt. ff. de excep:rei iudi.i:pe.
ꝗ· j· ⁊ ad tre belł.debitoe.æ de pig· act.ſi rem
alienã. vtile ergo dominiũ nõ impedit ypothe⸗
cariã actõeʒ ſicut ałs. C. ad trebelł.aut'· ↄtra
rogSatus Itẽ nõ eſt deleta ſubtilitas.l.qe ſo
lus vir põt iubere ſeruũ dotale adire heredi⸗
tatem non mulier. niſi reſtituat ei mii monio
Oftante. vt. ff. ſo· mr̃i ſeruus dotalis.⁊ ſolꝰ vir
vendicat rem dotalẽ.vt. C. de rei vendi. dote.

e maritus obligatus eſt ad reſtitutõzʒ rei dota

18 τ tenet de dolo. 2 culpa.x ſeuicia · quaſi
rebus alienis.æ theſauꝛz inuentũ quaſi in alieo
reſtituit ꝓ dimidia. vt. ff. ſo.mũii · diuoꝛtio ꝗ. ſi
fund. abs incipit . ſ vir · æ. l. ſi vſtãte. ꝗ. ſi maritꝰ
T5 quẽ det' actio ð dote. quidem actõ
que marito Opetit dat ↄtra Pmittentez.

ſiue ꝓ ſe ꝓmiſerit. ſiue alia. ſiue faciat anio

donandi ſiue nõ. ſiue putet ſe teneri ſiue nõ in⸗
telligitᷣ em̃ relictũ pietatis cauſa. ex qua ſolu⸗
tum repeti nõ põt.vt.ff · de Odi cã da.ſi dona⸗
turus· J. ſi quis indebitam · de iu re do. ꝓmit
tendo · Xαι. . æ l. quéadmodũ. pater · de cõ
di · inde. eum is· ꝗ. ſi mulier. atur etiam mu
lieri contra maritum ⸗ heredem ſuum ad dore
repetendã actio. vt no.g. . cui datur. xᷣ ß et ſi
iſta. in fi. Fctio aũt que datur mulieri ma⸗
Sis peiuilegiata eſt ꝙ; illa que datur viro. licet
em̃ vtraqʒ habeat tacitam ypothecã. tñ ypo⸗

theca mulieris pfertur creditoꝛibus tpe peio⸗

ribus in tacita ypotheca ·. vt · C. qui po · in pig ·
ha.l.vlt.quod dic vt no · ̊. de pig· J. qualiter

H contrahatur. S. ↄnentionalium. quod non re⸗
Peritur in ypotheca viri circa res Pꝛomiſſoꝛis

doris. item hoc peinilegiñ non datur here
di mulieris extraneo.h filio eius tm̃ vel nepo⸗

ti · vt · C. de peiuik. do.l. vnica.= qui po.j pig.

ha.l vlt. Item mulier habet aliqñ rei vendi in
rebus dotalibus · vt no. 5. J. æ qñ· v. mulier eti
m:· que non repitur in viro ita circa res ꝓmiſ⸗
ſas in dotem.
qualiter condemnatio in ea foemari de
eat · ⁊ quidem ſi res mobilis = inextima⸗
ta data fuerit in dotem incõtinenti fit cõdem⸗
natio.in rebus autem jmobilibus vel ſe moué

tibus . vel etiam in copalibus.poſt annũ. qð

tn ad funus neceſſarium eſt ſtatim exigitẽ.vt. ff
ſolumatrimo: ſi filia.videtur tamen velle hec
litera ꝙ continuo aSi poſſit. licet non ſoluatur

ance tempus olim autem ſoluebatur annua.

bmia. tnima die · vtr. de pact. dot · l· aliud ·

Si ergo immobilia ſtatim ſo.ma. non reſti⸗
nuntur- tenetur maritus beres eius ad frau
tus a penſiones in mobilibus autem æ ſe mo
nentibus tenetur ad vſuras poſt armum · ⁊ ve⸗
cturas namum ſiue iumentozum a operas ſer
uoꝛum . vel queſtus ciuilium annonaruʒ· vt. C-

de rei vx · act· . exactio 2 foꝛte dies domi⸗
no ſine muliere interpellat · vt ibi innuit ;
HNabet autem maritus beneficium ne con⸗
Aemerar vltra ꝙᷓ; facere poſſit· immo habeda⸗

eſt ratio ne egeat· quia abſurdum eſſet q mauli
er videret mendicantem quem tociens vidit
ſupea pectus ſuum exa gitantem non tamẽ de
ducitur es alienum. Item maritus aliquãdo in⸗
ſolidum condemnatur:ſcz ſi in odium mulieris
deſijt facere poſſe · vel diminuit ſubſtantiã ſuã
vel ſi mulier eum conueniat ꝙ dolo malo dimi
nunt res dotales vel eiuns dolo ĩterierit res do

talis · vt · C· de rei vx · act · J. cũ aũt in exactõe
et. ff. ſo · m · · etiã g. licet· æ· l· maritus · ⁊ de re

—

udi.non tm̃.⁊· l. ſcut autẽ·⁊ A · ſed hec · ⁊· l· in⸗
ter · in fi · X· . ſ cum ꝓcuratoee · 2. l · ⁊ ſi fideiul
ſoꝛ.. ſi maritus æ. l ſciendum ⁊ de reg; inr · l⸗
in ↄdemnatione .. Iks ãt habet pꝛedictũ be
a

neficium.nec ip̃

mittit ratione pacti · qe con

tra bonos moæes elſt tale pactum · vt · ff · ſo· m·
alia. J. Irem nec ratione ſententie · quia ꝙᷓ⸗
nis inſolidum condemat? ſit adhuc retinet be
ne ficium. vt · ff. de re indi .neſenmus. . vl. ca⸗
nere tamen debz de reſiduo ſoluendo ſi pueni⸗
at ad pinguioꝛèe foꝛtunã · vt · C· de rei vx · act·
.g. cum autem Ded maritus ahqñ obijcit
compenſatõem pter res amotas · vt· ff · rerum
amo.l.j· vnde videndum de act · rerum amota
rum. 7, Quando locum habz · Curdetur ;

St

contra quẽ · ¶¶ Et in tum Quando

intentetur . ½ Et qualis ſit ·

Sactione rerum amotarũ quãdo locum
pabz· æ quidem quatuoꝰ ſunt neceſſaria
ad h̊ vt locum Habeat · ſ· ꝙ res maritt ab vxoꝛe

dolo malo amoueatur vel econtrario· vt · ffere
rum amotarum . Item cũ.æ· l.mulier et·l·.
pmittẽdum vxoꝛem percipere nurũ ½ Pnurũ
ſi tñ vir ſuus ſit in poteſtate ſui patris · nam ſi
eſt emancipatꝰ. communi ijur tenebitur nurus

ſocero ſuo actõe fur ti

Hil . ¶. vxoꝛ? · ¶ Secundo requir ꝙ mrimomu
teneat de iure · Tercio ꝙ mrimonium dtra⸗
RKum ſit vnde dcubina actione iſta non tenet
vt · ff · e · ſi concubina · ſed non refert vtrum res
amote eſſent peopeie · vel pignoei date · vel do⸗
tales vtrum Peijs manibus amoueam.vl cõ
ſinum.del auxilium datum ſit vt amouerentur

et ſufficit ꝙ celate ſint

vb ↄtractate · vt · ff · e. ſi

Senubia . J. ſi res.⁊· J. vl · ⁊· . h ſi diuoæcij · æ· l·
ſi rem quam· ⁊· · ob reg amotas- Quarto re
quiritur ꝙ dolo malo fiat · ab ceſſat· cum naſca
tur ex de licto · id elt · ex furto · licet quidã ex⸗

timauerint coniuges inter ſeñ committere fur

tum ꝓpter communem

vite ſocietatem.quaſi vi

ciſſim res vnius ad alterum ptineat. Zed alij
melins ſenſerunt . ſ·furtum inter ſe facere · ſicut

inter patrem ⁊ filium ·

ſed non eſſe furti actoez

vt. ff. e · l. j. l · ſ mulier. J. vl. / Srgo genera
liter vbicunq; actõfurri inter extraneos com
petit. habz locum hec actio inter coniuges
In caſa tamen aliq nõ fit furtum. æ tamen
atur hec actõ · vt cum ſeruꝰ mulieris wſſu do
mine diuoæcij cauſa res mariti amouerit · hic eĩ
non facit furtum. quia nibil contractat cauſa
lucri ſui · uec vide opem ferre furtum facienti
cum mulier nõ faciat furtum · æ licet ſeruus in
facinoeibus dictis domine non deberet obtẽ⸗
perare · tamen hic habz locum hec actio · vt · ff·
e. ſi mulier- . ſi ſeruus ſ QS ſi ſolnto matri⸗
monio res mariti quondam amouean: locũ nõ
habʒz hec actio.ſed furti agitur · vt · ff· e. ⁊ ideo
H. j· in honoꝛẽ ergo marrimonij turpis actio
vel penalis · vt furti vel rerum amotarum non

dacur mrimomo conſtante · vt · C Ce . ¶. ij · ⁊· ff · e

l· ij Sxigitur iĩgitur ꝙ fiat amotio conſtan

te mrimomo a cauſa diuoæcij· ꝙ ſecutum ſie

diuoæcium.vel ꝙ fiat cauſa ſperate moetis· ſe

quatur moæs · vt · ff · e · ſi mulier. H.· · 2. l. reꝛz.

Si ergo mulier res amouerit cum de viri vita
deſperaſſet· ⁊ vir moetuus fuerit· datur heredi

ſuo actio rerum amo·æ peti · heredita· a ad ex⸗

hibendum. ſi motuo viro res amouerit añ

aditam hereditatem non facit furtum.idðᷣo ven

dicabitur res aut veniet in hereditatis pcti ·
vt . C· e.contra·. ſed ⁊ ſi moꝛte ·

¶ Wi detur quidem coniugi cujus res
mote ſunt.⁊æ heredibus eius · vt · ff. e ·
mulier habebit·. . l. marcellus · H· · a· l· ſi mu
lier . . vl. ðð „
T contra quem.⁊ uqidem contra coniu
gem quondam amonentem. ſine ex ꝓPe
perſone facto conuenia . ſiue alterius · puta · ſer
ui ſui vel alterius cui extitit heres · quod mira
bile eſt · quia lic deherz mihi teneri actiõe fur⸗
ti vxoꝛ mea· ſicut is teneba' cui ſuceſſit. Item ſi
ſeruus ſuus mihi furtuz fecerit · deberet mihi
teneri actione furti noxaliſed etiam in vtroq;
caſu ꝓpter reuerẽriam perſonarum furtiua tĩ
competit conditio.æ non furti actio · vt · ff · e ·
ideo· ¶. ſi ſeruus Item competit prem ex per
ſona filiefa · vt videlicz damne quatenus locu

pletioe factus eſt vel dolo malo fecit quo mi

nus fieret · ſed ſi agat de dote nomine filie · ĩ to
rum dekendere tene . vt . ff·e · ⁊ deo . J. vl · X. A·
de dolo. a. l-ticia.æ ſic multa conſequimur de⸗

fendendo. que non poſſamus conſequi agendo

ſic. ff. de cõpenſa. l· ſi cum filiofa.⁊ de redibit ·
act'. ſi ſeeuus mancipium: æ ſi certũ petat . cũ
fundum. ꝗ. ſeruus . / St quod di xi de filiafa·
ſeruatur æ in filiofa· amouente: tem heredes
amouentium tenentur cõditione furtiua · ſieut

peredes Furis. ſed tamen non oĩno ſic· quia he⸗

res furis tenet etiam ſi nihil ad eum perueme
ſed hic heres tenetur tñ̃ in q;tum ad eum per
uenit · vt · ff · e · contra · J. jtem heres · · C.e · l.

2
— ——

—☛= ⸗ —

— — — —

— —

Tin quamtum.⁊ quideʒ vt res reſtitua⸗
tur:nec diſ; an res extet vel deſierit exta
re:caſu vel ſine caſu· puta: mulier res amotas
diuoꝛcij tempoꝛe comedit.vendidit · vel dona⸗
uit. vel quauis alia ratione conſumpſit. vt. ff.

e:ſi concubina. ꝗ. non ſolum.et.il.et ideo · . Itẽ

verum eſt OQð ſi res non reſtituatur. extima
toa quanti actoe in litem iurauerit · ñ em̃ equuʒ
eſt inuitum peecio alteriꝰ ſuas res vendere: vt
ff:e.ſicut dos·. ſi mulier.et·l.non enim.
St ſiquide peeſtita ſit extimatio rei ab amo
uente · et poſtea deſmat poſſdere.habet actio⸗
nem in rem.quia emptoeis loco habendus eſt.
vt · ff · e · ſi peopter res NHoc ſi ille qui agit
rerum amotarum peobauit intentionem ſuam
ſcilicet res amotas fuiſſe: ſi autem non peo⸗
bauit.pmittit ei ·l.deferre ſacramentuʒz reo vt
iuret diuoꝛcij cauſa nihil amotum eſſe· dum tñ
actoꝛ peius de calumnia iuret · Jurare autez
cogitur reus ſi ip̃e dicatur amouiſſe.ſecus ſi di
cat ꝙ filius amouit.ex cuiꝰ perſona agitur cõ
tra patrem · G̊ enim pater de facto filij non co⸗
gitur iurare· cum ſit iniquum de alieno facto
alium iurare · idcirco nec heres eius qui amo⸗
uiſſe dicitur iurare cogitur.nec licet reo refer
re ſacramentum nõ magis ꝙᷓ ſi furti conuenire
tur · vt. ff. e · marcellus· ꝗ· qui rerum · et · ¶. vlti.
et · · non magis

G Vando intentetur. ⁊æ quidem ſoluto ma⸗

trimonio. ſed ⁊ ſi pendente ijudicio rein
tegretur matrimoniumſoluitur iudicium re⸗
rum amotarum · ſed ſi reintegrato matrimomo
iterum matrimoniuʒ accuſetur: facto diuozcõ
et iterum manet accuſatio rerum amotaruz ob

res amotas cauſa peioꝛis diuoæcij. Item ob im

penſas ⁊ donationes in peioei matrimonio fa⸗
ctas · vt. ff· e· reinte gratum. ⁊.· l. vl.

8 qualis ſit hec actio.⁊ quidem perſo⸗

nalis perpetua.a peetoeia.eſt.vt.ff.re
rum amo.il· ſi mulier.ꝗ. hec actõIn ſumma
non eſt p̃ᷣtermittendũ · ꝙ ſo. ma.debet reddi doſ
mlieri· æ donatio ꝗpter nuptias marito.⁊ que
communiter obuenerunt diudenda ſunt · ⁊ qui
cognouit de matrimonio.⁊ de his acceſſoꝛijs
cognoſcere debet · vt. j.e.c.j.et·ij.⁊.c de pꝛu⸗
dentia · .· c. vl. in fi- ſuper quo vide quod no.
Jð ·de donat inter virum ⁊ vxoꝛem. ſub rubei⸗
ca de do· ꝓpter nuptias .qualiter fiãt.S.de⸗
bet autem. Quod autem dixi ꝙ iudex debz
cognoſcere de dote · intelligas qñ fuit petita
et pꝛobata q;titas ante ſententiam.⁊= idem cre⸗
do ſi maritus petat mulierem in vxoꝛem quam
dicit ſecum cõtraxiſſe ⁊ dotẽ ꝓmiſiſſe.In vtro
qʒ em̃ ẽ ratio.quia cui committitur peincipale
et acceſſoꝛium.ff.de iur̃.o.iul·ij.õ̊.ð̊ of.deł.
Peeterea· ⁊ · c · peudentiaz· ¶.p.æ vl.⁊.c.ſuſpitio
nis cauſa · ⁊ eadem die poſt ſententiazʒ põt in B
iudex ſupplere · vt ar · ff. ð re iudi.paulus.ałs
ſi lapſa die petat· vel etiã eadẽ cũ ñ conſtet de
ꝙ̃titate· non videtur ꝙ iudex eccleſiaſticus de
beat ſe intromittere. ar · S. ð of · dek. in litteriſ⸗

comperto erroæee abſtinuerit ˖

ff · de re iudi. index · ⁊ ſeðᷣm hoc poſſunt intelli
Si iura qne contra dicere vidẽtur · j· e. c· ij · · ð
Diu · ſeruoꝛ · c· ij· In pleriſqʒ; tñ regionibus ec⸗
cleſia indiſ.has cauſas audit · etiam ſi peincipa
liter moueantur:quod poteſt ð ↄſu etudine · vt
ð ·de iudic · nouit · HC.j·ad fi.⁊ vide qð no· j.
de fo· compe..quibus ex cauſis.ſub.I.ex pee
miſſis patet · ſed ⁊ G de iure eſt.vt no.̊.qui fi⸗
lij ſint le giti · .qualiter et a quo .Sᷣ: poteſt et
illud dici ·

ſ Dos igitur reſtituenda elt mkieri matrimo
nio ſoluto.ſed ob.aliquando conſuetudo · · e ·
1c· fi· ꝗ·j· aliquando pactum· vt i bidem. quod

dic vc no. ̊ æ. ſub rubeica de donationibꝰ ꝗpt'

nup· J. j· x ·debet autem dos· ⁊ peecedentibus
Obſtat aliquando adulterium. vt.j.e. ple⸗
runqʒ· inde eſt ꝙ ſiquis nuptias inceſtuoſas ſci
enter contraxerit.dos donatio peopter nup⸗
tias confiſcari debet.ſi vterqʒ ſeiebat impedi⸗

mentü · vt · C· de ince . inutilibus nup. qui con

tra· niſi papa pꝛopter bonum pacis aliter di⸗
ſponat · vt.·ę.⁊ ſi neceſſe.vel diſ: vt no.j.e.x.
quid ergo · Iitem de bonis ſuis teſtari nõ po
teſt adultera in extraneos · ſed ſcᷣm ius codicis
m deſecendentes licet vſqʒ ad tercium gradum.
ſcʒ peonepotem.in aſcendentes vſq; ad ſecun⸗
dum gradum·ſ.auum.æ in perſonas linee col⸗
lateralis vſqʒ in tercium gradum · puta· fratrẽ
⁊patruũ ·ſed ab hereditate arcentur qui ince⸗
ſtis nuptijs contrahendis conſilium pꝛebueĩr̃t
alłs autem vocantur perſone iſte etiam ab inte⸗
ſtato · vt. C.de ince.⁊ inutił · nup · ſiquis Sx
cuſatur autem is qui in facto errauit. dum tñ
tem iuuatur
quis ohtentu minoeis etatis.dum tamen factꝰ
maioe abſtinuerit · vt· C. de ince. nup· qui con⸗
tra · ſin autem in iure erratum fuerit· quantum
ad penam adulterij non excuſatur mas vel fe⸗
mina:ſed mulier ab inceſtu excuſatur in totum
Item maſculus ſi errauit in gradibꝰ canonica
conſtitutione pꝛohibitis · ſiue iur̃ ciuili.puta.
quia credebat aliquam poſſe nubere ſuo tutoei

quod lex peohibet.ſed tamẽ canones minime.-

excuſatur in toto. ſin autem errauit in gradi⸗
bus vel impedimentis diuina lege peohibitis
tunc non excuſatur maſculus in totum. ſeð

quo ad penam releuatur.vt. ff · de adult'. ſi ad

ulterium · J. non nunc. in fi.·ibi:cum adulterio

xc· et · I. ſtupeum autem . in fine. nec obſ.in. C.

de interdicto matrimonio inter tu· et pu.l.j.

quia ibi clam fuit contractum vnde peeſumi

ſcientia·ſecus ſi palam. quia tunc peeſumitur
bona fides· vt. ff. de ritu· n. l. vl ima et. de
clamde . deſpon · cum inhibitio · ⸗ Quid ergo
ſi alter ſciuit impedimentum. alter ignoeauit;
vtiqʒ quantum ap ſcientem habent locum ſu⸗
peadicte pene. Item quantum ad mhiben⸗
dam reperitõem dotis vel donatõis ꝗpter nu⸗
ptias · ſufficit ꝙ is q vult repetere ſciuit ipedi⸗
meru a iure ꝓhibitũ. nã ſi ſciret ĩpedimetũ · H
errabat in iure.competit repetitio.non actõne
de dote ſed conditione ob cauſam vel ſine cau⸗
ſa · vt. C· de condie · ob. c · da l. j· et · ff · de ddic.

ſine cauſa:anuncnloet ſcòᷣm hoc poteſt inceiſᷣ

gi.· j. eea ſi neceſſe·ſed p.dixit· q ⁊æ ſi nõ erraſſet

in iure.repeteret- cum cauſa matrimonij data

ſit.æ cauſa ſecuta non ſit:et ſic non videtur da⸗

cum tam ob turpem cauſam ꝙ; ob nullaz · vt di⸗
cit e·l -auunculo.æ fotaſſe opinionem eius ſe⸗
cutus eſt papa.e:⁊ ſi neceſſe.ſed inſpecto iu⸗

re ciuili veriꝰ eſt ꝙ intelligatur quando erra⸗

uit in jure · ar .· ff · de condic · cauſa da · l. j. in fi · ⁊
.. jj“*τι C.ſolu.maſi ignoeans Item ignozanti

poteſt relmqui a ſciente in teſtamento.ſed igno

rans non poteſt ſcienti relinquereę. vt. ff· de ri⸗
tu.nup· peefertur.⁊ deł ·. l· vl.· Iure autem
autenticozum impomitur acrice pena ſeienti =

contabenti inceſtuoſas nuptias quia tam dos
ꝙ bona omnia confiſcantur. æ damnantur exi
7 „ . „. 2
lium- et cingulo denudantur ſi quo potiant

ſi viles ſunt verberantur .ſed ſi habet filios le

Siti mos ex peioei matrimonio tunc ſubſtantia
kilijs applicatur.et filij efficiuntur ſui iur̃. ſed
patrem alere tenentur· Sed filijs deficientib?
ommbus aſcendentibus a collateralibus exclu
ſis.contiſcantur bona vt dĩctuz eſt.vt in aut·

de inceſtu · et nefar · nup · M.· j· colb · iij · ſed per

aliud aut · videtur ꝙ vſqʒ ad tercium gradum
dz hereditas generi reſeruari vt in aut/ vt nul
li iudi.ꝗ. vl.colł.ix.excepto crimine leſe maie
ſtatis: in quo vetera iura peecipit ſeruari Vel
dic ꝙ illud aut · vt nulli indi · locum habet in

damnatis ad moztem naturalem. vel ciuilem.

vt quia damnatur quis in metallum.vel poe⸗

tatur in inſulam.et ſic dicitur peoſcriptus:ſed

vbi peopter delictum nihbilominus remanet ci

nis.imponitur ei pena confiſcationis bonoeũ ·

vel ommium vel partis: ſcᷣm qualitatem deli
cti · Vel quod dixi de confiſcatione · ſpeciale eſt
in hoc delicto inceſtarum nuptiarum in alijs

aut vt cum lͤnwi⸗,. generaliter eſt ſeruan

dum ſcom az.

Sed pone ꝙ maritus accuſa⸗

nerit vxoeem de adulterio: quo peobato fert
ſententia quo ad thoeum et quo ad dotem
quam amiſerat mulier. vt.je.plerunqʒ: demuz

mulier vel ahus petit matrimonium nullum ꝙ
nunciari peopter conſanguinitatem vel aliud
impedimentum perpetuum.quo peobato peo
nunciatur matrimonium nullum fuiſſe· nunq̃d
mulier poterit docem repetere nõ obſtante pei
ma ſententia· T. no.ꝙ ſic.quia nunc apparet ꝙ;
non fuit matrimoniumm. ergo per conſequens
neqʒ adulteriuzʒ commiſſum nec dos fuit · C. de

condic.ob cauſam.l.j.:e:æ ſi neceſſeibi.vtpo⸗

te cum in eos matrimonium æc· apparet ergo ꝙ;

decepta fint eccleſia in peima ſententia. ergo e
reuocanda.quia ex euentu pendebat. S. de fri⸗

gidis.fraternitatis· S. j·a . vl· witate mani⸗
feſtata non obſtat res indicata.· ð̊ purga. vul
gari.c.ij·et:viij·di· veritate · S.· qui filij ſint le.
per tuas..nos igitur ·ff de condic. ſine cauſa
ſi fullo.æ. l.auunculo.æ. C. de re iudi.l.j.nam
et per ſententiam ſecundam tollitur peima.õ·
de ſen. ⁊ re indi inter monaſterium · ⁊.c.ſe·⁊ ex
nona S de diuoe.ex litteris·j.e.et ſi ne⸗

Item quid obfuit conatus cum miu⸗
um Habuit effectum. S,/de ſpon. c · fiff.

ceſſe·
rianu

gquod quiſqʒ iur.l.j. in fi:· ¶ Sed contraquia
res iudicata peo veritate accipitur · vt. ff. 8 re

iudi· res iudicata · ſf·fam̃.herc̃ · cum putarem⸗
nam æ peima ſententia a qua appellatum non

fuit ius fecit inter partes etiam ſi contra ius
liti gatoeis lata fuerit:S de ſen:æ re indi: cum
inter vos· a. ffede liberis agno:ſiue contra ꝓ⸗
nunciauerit ideoq; æ ſententia ſecunda contra
hbanc peimam lata nulla eſſet · ij.q/ vj. . diffini⸗

tiua · Solutio:puto ꝙ non poteſt repetere

dotem.nec in hac materia conſidero veritatem

ſed mentem æ intentõem cum opere ſubſecuto·

ar · S: de bigamis ſuper.⁊. c. vltio: nam ⁊ ſi in
veritate aᷣulcerium non commiſit·tam̃ adulte

rata fuit intentione ſua conſiderata· ſcdᷣm quazʒ

iudicãda eſt. nã ex coede peocedòunt adulteria

et delicta·xv.q.vj.ca.j.ante mediumibi:cum
magis ſit inſpectoæ ac. ⁊æ. xxij·q: vqui periura
re. ⁊ de pedi.j.ſuper tribus:⁊. ff.de furt . qui
minrie. .ð̊ ſem excõ:cũ volũtate:⁊ ſliuria ex ał

fectu conſidera xv.q.jillud:nec enim nega⸗

ri poteſt qnin hec mulier ex affectu iniuriazʒ fa

ceret illi quem verum marituz reputabat· æ ſic

in dolo fuit ſine quo non committitur adulte⸗
rium. ff. de adult ·l. pe.xxxiiij ·q:ij in lectuzʒ·

ſic enim in dotalibꝰ bona fides excuſat. vt ibi

et. S· qui filij ſint legi· ex tenore · ſic æ mala fi⸗
des ſi aſſit conumcere debz · vt peobatũ eſt · et
in hac opinione fuit lau:æ gof·æ bar.⁊ iop
Et lcet peima ſententia·ſ.t· bemgmioꝛ ſit.
quia magnus fauoe attenditur circa dotem ·˖ vt

.·S.de ſententia ⁊ re indi · c.fi:ff.ſo:ma.l:j·tam̃
ſententia lau: verio eſt:quia delictum pꝛopei⸗

um omne peiuilegium excludit· C· vbi ſenae b

clari.il:j. in fi.per hanc eti am ſentẽtiam occur

ritur quarundam malicijs que foete falſas peo
bationes inducerent ad conſanguinitatem peo
bandam adulterio commiſſo ne amitterent do
tem ſuam.æ talibus occurrendum eſt · S· de di⸗
uoꝛ· quanto.ꝗ.fi.Et beeuiter ſatis puto ſolutã
hãc queſtionem in.l.dicente· ꝙ donatio facta
inter virum vxoeem non valet vbi matrimo⸗
nium non tenet.ne melioe ſit conditõ delĩqus⸗

tis ꝙ;ᷓ non delinquentis · vt. ff · e·l · ij · . ·· et ad
idem in aut . de reſtit. ⁊ ea qͥ parit in.xj· menſe

Jq.vnum ſiquidẽ· ⁊: ff .quod vi aut clam.ſeruꝰ·
et etiam ſi matrimonium putatiuum ſit tamen
quia nomen matrone aſſumpſit adulterium cõ⸗
miſit·: quare de adulterio accuſari poterit.quia

nec matrimonium nec etiam ſpem matrimonij

permittitur violare . ff. ð adult.ſi vxoꝛ. ⸗H· ·

et .· J. j. ⁊: ij . ⁊ adde quod no:S·ð re iudi.ſub ru⸗
beica de ſententia. . quot ſint ſpecies · ſub · J· h
nunqui eſt hoc ſimpliciter verum· .

. De ſecundis nuptijs. Rubeica;

Vdiuiſtis de nuptijs in genere q̊ va⸗
ent ⁊ que nonnunc in ſpecie vtrũ ſe
cunde nuptie licite ſint videamus-
NVeel ſic · diximus dotem poſt dinoæeci
um reſtituendã æ merito.dotatas enim eſſe fe⸗
minas ad ſobolẽ peocreandã ciuitatẽ libenis

— ⏑

— — — — A

— — — —

replendam publice intereſſ. vt. ff · ſo · ma · l. .· qe
ergo diuoæcio lato ⁊ dote ſalua facta aliquan⸗
do ſecunde nuptie contrahuntur ad Hanc lſo⸗

bolem peocreandam.dicamus. Qne dican

contrahere nuptias. Quare et qualiter pu⸗

tur ſecunde nuptie. ¶ In licitum ſit ſecundaſ
niantur enabd nubentes· Vtrum

et a quo hee pene remittant

Ve dicantur ſecunde nuptie · æ quidem
qnecunqʒ conſecuntur peimas ſecunde
Runtur etiam ſi milleſime ſint · vt. C· e. ſiquis

J.talem.licet vulgo ſcom dici conſueuerit qð

ſtatim poſt peimum ſequit.que autem ſit diffe

rentia inter hunc.t.et illum.S.de ſpon.duoeũ ·
dic vt ibi no. G

4
Nlicitum ſit ſecundas Otrahere nuptiaſ
ſic ſeᷣm aug.qui non damnat bigamos
nec trigamos .·nec ſi dici poteſt octogamos.vt

xxxj.qpaperiant.ſequitur tame irregularitaſ

et ideo ꝓmoueri non poteſt ao oedines ſacroſ

ſecundas contrabes nuptias. vt noS. biga·

Sed dtra. qę licet ſcdᷣm apoſtolum liceat ſecun

do contrahere:tamè ſcòm veritatis ratõem ve
re f oenicatio elt · vt · xxx).q.j.. ſed obicitur · in
fine · et tribus · c. ſequ entibꝰ · ſed dic ꝙ illud ve

rum elt qnando illicite contrahuntur. vel quo
ad oedines ſacros recipiendos · vel illud dictũ

eſt ad expoetatõem viduitatis non ad damna⸗

tionem ſecundarum nuptiarum. de hoc. 5. de

bigamis ꝗ. qualiter bigamus.v. in cellula qͥn⸗
ta · et · V· ergo bigami. ¶ ubens ergo ſecun⸗
do adulter non eſt. ſicut nec ſimpliciter voues
immo qui tales diuideret grauit' peccaret. vt
xxxj · di. c·jet comugatus dicitur in caſtitate
viuere.vt.xxxj:di.micena.et ſic licite ſunt ſcde
nuptie · vt.xxxj·q.j:deus maſculũ.et.c.ſeque⸗

tibus. Vel dic ꝙ illicite ſunt quo ad benedictõ

nem: quia niſi virgo cum virgine contraxerit

non debet ſacerdos intereſſe. vt.xxxj.q.j·ð his
1 eſt. non debet benedictõnem peebere · et ſic

deſponſatio debet fieri m virgimtate · vt no . S·

de cleri. iu . quam penam. Vel quo ad hoc
vt benedictio detur.de quo no.õ. de clamde.

deſpõ. ꝗ. quot mõis· S. j· 8 ſiue vir ſiue mlier
ab bigamiam tranſeat· quia notoeium eſt eum

vel eam coeruptam foꝛe.benedictio non p̃ſtac᷑

et quia cum abs benedicti fuerint non debz he

nedictio iterari.vt·j.e.vir.ſicut dicitur ð alijſ

ſacramentis non iteran.õ.de ſacra.non iteran
S. et que ſunt iteranda.non tamẽ eſt vis ĩ coe⸗

ſi duo contrahant matrimomum et

que no.j· e · · quid ergo ſi duo. ſSed quid

mbo bene

ruptione ſed in benedictione. vt difer in Hhiſ

dicantur· demum ante cõſummatum matrimo
mum fertur diuoæcium ꝗꝓpter impedimentũ cõ

ſanguinitatis peobatum vel aliuo canonicum-

et vterq; ipoeum cõuolat ad ſecunda vota. nũ

quid benedictio dabitur in his ſecũdis nuptijſ

et viderur e ſie. quia intentio peime benedictõ
ns deficit. per conſequens æ effectus. ar⸗6·8

of · del · eum ſuper abbatia.S.de pꝛebendis c.
fi · nunc enim apparet ꝙ peime nuptie que nulle

=SG

fuerunt non poſſant videri benedicte · ar. S. de
deſpon-impu.ad diſſoluendũ.ff· de iniuſ.rup·

ir · teſ. nam et li. cum ſimilibꝰ.e deficientet peĩ

cipali deficit et acceſſoꝛium· ff.de reg iur.cum
peincipale .nec valet quod ſequit' ex eo vel ob

id. S de elec qualiter nec obeſt conatus qᷓ ef⸗

fectum non habnit · S. de ſpon · c. fi. et videtur
in henedictione ineſſe conditio·ſ.ſi nuptie ſecu
te faerintſicut dicitur in dote.ff· ð iure dor'.
ſtipulatione· qind plura. non peohibetur bene⸗
dici niſi ad bigamiam tranſiens. vt.j· e. vir. h

tales non ſunt bigami· 6· de bigamis debituz.

xxxinjdi. valentino. Item benedictio videtur
magis reſpicere conſum matõem matrimonij q;
contractum.vnde dicitur · ſis fecunda in ſobo
le æc. Item decre · · e· vir. videtur loqui de coe⸗
rupta quando dicit vir vel mulier-et non dicit
virgo· ar.S·de acempti.et ven. ex empto. ſi
quis virginem.xxxmj.di. ꝗ. vi dua vero. S23
contra. quia mulieris appellatione etiam vir⸗

80 continetur · vt in euangelio. quid mibi et ti

bi mulier.⁊ iterum mulier ecce filius tuus. aò

idem. ff .· de ver. ſig· mulieris.· ff· de edik. edie.

queritur. ꝗ.mulierem.Deeterea. nuptie non di
cuntur peopeie benedici ſed ipſe perſone.æ non
poteſt negari quin benedicte ſint ipſe perſone.
ar:S·de tempoeibus oedi:conſultatiomi. ſpiri⸗

„

tualis enim benedictõ tante efficacie eſt P ſem
per tranſit.niſi inneniat obicem cõtrarie volũ

tatis · S de baptiſmo.maioees. in fine.etiam ſi

per deriſum vel ioeum fiat. vt · j. q. j. . ecce · et
no.S·:de ſpon.ſub rubeica de matrimonijs g.
qualiter contrahatur· S. quid ſi alter.et ſeque⸗

tibus · ⁊ de baptiſmo · J. quis ſit effectus. bene

dictio ergo ſemel recepta amitti non poteſt 5·
ð diuoe:qnanto.quia quod factũ eſt nequit ñ
fieri ·xxxi.q.v.ſi paulus.ff.ð cap.⁊ poſtli.re.
in bello · J. facte.nec obeſt ꝙ intentio videt⸗ de
ficere· quia licet intentio nuptiarum deficiat.
non tamen intentio benedictionis. immo dãſ
et recipientes intendebant dare benedictõem

et recipere: ⁊æ matrimoniu; tenere.ar· S. ð ſpõ
ſalibus. ex litteris · j.⁊.c: conſultationi.ideoqʒ

non caret effectu quod tali tempoæe datuz eſt
et receptũ · ar · C. de teſta. l. j ⁊· iij · q: vij. . tria
et opti.ar·õ· ð oediiab epiſcopo qui reñ 8epi.

c·j· ⁊ de ſacra vnc.c.vnico.æ de ſacra. ñ icerã.

c.fii⁊ de bigamis· nuper.⁊.c· fi:· ⁊ etiam ſi nõ
valet vt ago· valet tamen peout valere poteſt.
ſicut dicit generale beocardum.æ natura ma⸗
8is ſpectanda eſt ꝙ;ᷓ vicium tempoeale.ff. ð li⸗
beris et poſt.ſiquis poſthumos· h.j. etiam
acceſſoeium foæte foetiꝰ eſt peincipali.et ſic re
manet quis peincipale deficiat. ar. S. ð jur̃iur.
debitoees· Vel dic ꝙ alind eit in acceſſoeio ſpi⸗
rituali æ naturali ꝙ; tempoꝛali. vt patet ex ſu⸗
perioeibus.et in his que no.o· de ſpon.duoꝝ.
J· in qui bus.vᷣ. aut vcraqʒ ð pᷣſenti. ſequen⸗
tibus. et ſi conditio ſubintelligitur valet quod
agit. æ conditio Po non adiecta habet'. ar· 6.
dð ↄdic appo.c· fi.ĩ fi:nec obſtat qð dicit. J. e.

vir · ibi· ad bi Gamiam· expone em̃.i· ao ſecunda

vota· ]·e ·. c.j· ſed hBoc ideo dicit· quia p ſecun⸗
da vota ſepius contrahitur bi Samia ergo nõ

eſt vis niſi in benedictõne iam recepta ·que ite
rari non poteſt.ſicut apparet in illo c.vir · ibi ·
quia cum alia vice benedicti ſint· non debet eo
rum benedictio iterariet ar. S. de bigamis· qe
circa:quod verius puto quicquid alij dicant·.
e hac autem benedictione nihil exi gi dz
obtentu etiam alicnius conſuetudinis · nec peo
carta.vt.·de ſy·c.j:et.c:cum in eccleſie · j. q ·
ij· ſicut epiſcopumj.de ſi/ſententia. anal
quibus tamẽ eccleſijs obſeruatur de conſuetu⸗
dine peaua ꝙ indiſtincte benedicunt. in alijs
non inſpiciunt bigamiam viri ſed mulieris tm̃
dicentes ꝙ benedictio tantum mulieri peeſtat
ſed male dicunt:quia non ad imparia iudican⸗
tur.vt.õ·de diuoæ: gaudemns· I. ſane. in fi · ⁊ ſi
ue vir ſine mulier ałs receperit benedictõem-.
nõ debet benedictio iterari · communis em̃ eſt
vtriqʒ .neqʒ; vnus ſine altero eam recipere põt
et ideo ſi alter eozum ſecundo contrahat nõ da
bitur benedictio.nam caro benedicta trabet
ad ſe nõ benedictam·vt ſic tota vna ſimul effe
ctap carnis copulam.S·de regular̃ad apoſto
licam.cenſeatur benedicta· ar · S.de ſe⸗ eccle⸗
ſie vel alta:·quod in dubijs·ſanctificatur enim
vir infidelis p mulierem fidelem · ⁊ econuer ſo
vt · xxviij.q.j.j: ibi ·ſiqnis frater· ¶¶ No.tñ
bꝙ conſuetudo attendenda eſt et toleranda⸗
ſi ĩam papa ſciat non ałs: et facit ad hoc lqð
no· S. de cog·ſpua·ꝗ.quis ſit effectꝰ.xv.effectꝰ
vero tercie·et.v.alij dicunt:ſed certe in ſacra⸗
mentis et huiuſmodi non excuſat conſuetudo
niſi ꝓꝑ papaz vei per ins appeobetur.5S.ð tẽpo·
oꝛdi:c.ij. ¶ Gof· dixit ꝙ talis benedictio ite
rari poteſt ſicut exctrema vnctio.vt no.S.ð ſa⸗
cra.nõ iteran. . et que ſunt iteranda· quia bene
dictio que ſuꝑ homines fit nõ peohibetur ite
rari:j·q:jmanus.qd.hhec non fit ſuꝑ aſinos:
ſed certe nec aliqua benedictio ſacramentab ſu
per aſmos fit.ſed ſuꝑ homines · nec tñ ſequit
ꝙ quelibet valeat iterari · ꝙ ergo innuit illð ca
pitulum.manus· ꝙ benedictio que fit ſup ho⸗
mines iterari poſſit· veꝝ eſt niſi vbi in iur̃ ꝓhi
betur. vt · · eic. j · v iij · uid g ſi duo ad bi
gamiam tranſeant qui tñ nunqꝙᷓ fueruut bene⸗
dicti · vtiqʒ tales poterunt beuedici vt apparz
er pᷣdictis. ſic non eſt vis in bigamia ſed potiꝰ
in benedictione · vt ꝓbatur. .. e · c · ij · et ideo
teneas vt dixi quo ad futura.⁊ quod hactenꝰ
factum eſt.mediocriter tolerati põt.ar.S. de
ↄſecra:ecvel alta:aqua:quia facte cauſe infe⸗
cte fieri nõ poſſunt:f· de capti.⁊ poſtli reuer·
in bello.· J. facte · ¶ Capellanus iĩgitur qui be⸗

nedictionem dabit contra ea que peemiſimus ·

ab officio bñficioq; ſuſpenſus· cum teſtimonio
epiſceopi ꝗpeij litterarũ·ad ſe· ap · eſt mittenduſ
quare videtur ꝙ alius diſpenſare non poſſit · vt

— -

j.e.ca.j.Sed ꝙ dixi licitas foꝛe ſecundas nu⸗

ptias· verum eſt motuo pꝛimo viro. vel ſi cer
tum nuncium receperit aliqua de moete peio⸗

ris viri · ſcdᷣm ea que no· S.de ſpõ · duoeum . ꝗ.
an liceat habere· habes· · e· dñs ·
NVare et qualiter puniant ſcᷣm leges ſe
cundo nubentes · æ quidem puniunt' ꝓ⸗

pter duo.ſ. ꝗpter nimiam feſtinatõem· a ꝗpter
non ſeruatam affectõnem filijs peioeis matri⸗
monij. erimie feſtinatio in mulieribus tãtũ
punitur infra annum continuũ a moete mariti
computandum vnde ⁊ ignoeanti cedit tempꝰ

et ideo elapſo anno eadez die poterit lugubꝛia

ſumere et deponere · vt · ff. de his qui no. infa·
genero · triſtioꝛ autem habitus a alia inſignia
remittunt.æ loco iſtoꝝ annus abſtinentie ſub
rogatur. vt · C.in quibus.c· infa.ir · decreto ·
et hoc intelligas quando ſme culpa mulieris

matrimoninm ſoluitur. nã ſi culpa ſua· ꝓ quin⸗

quennium abſtinere iubetur · vt · C· de diuoe . l.
conſenſua. ꝗ. Hð miſi. Foc poteſt exaudiri p ea
que no.S ð matrimonio contracto ↄtra inter ·
ec . . quid iuris.et de eo qui cog · con· vxo · l. J.
quid muris · v. in fi· ſic ergo vxoe lugere cogit
virum · ſed maritus non luget vxoeem · vt . ff·
de his qui noin fa.vxoees:qualitercunqʒ ma⸗

trimoniũ ſoluatur ſiue dꝛiuoecõ. ſiue ꝓ moetez

vt. C.de repu:dſenſu· . vir etiã:· Ite ↄgti ł

asgnati nõ cogũtur lugere · vr · ff· de his qui no.
infa.l.liberoeum. ?. j.æ.· ¶· pareẽtes ¶ Cec au

tem feſtinãtia ꝓpter duo punitur · ſ. Pter tur⸗
batõnem ſanguims:ne videlicet de pꝛole du⸗
bitetur cuius ſit . vt. ff. ð his qui no · infa · libe⸗
roꝛum.ꝗ.ſi talis.et· C.de repu· conſenſu · ¶. qðᷣ
ſi peet hoc.ſi ergo pꝛegnans non eſt · vel pee

gnans remanſitet peperit: æ maritus talis fu

erit qui non erat lugendus· puta.hoſtis pduel
lionis. ſtati m nubere poteſt.vt.ff. de hʒis qui
no.infa-liberoꝝ· . ſi talis.⁊ . non ſolent · er⸗
8o in hoc caſu elapſis tribus menſibus a moe⸗

te peioais viri nubere poteſt· eũ em̃ neceſſe ſit

vt concepto partu ex peioæe marito pariat in⸗

fra menſes nouem æ dies octo · ſi nubat pꝰ treſ
menſes nunꝙ; poteſt parere ex ſecundo infra
nouem menſes a moæte peioeis computandos

cũ partum ex ſecundo marito ↄceptum haberi
opoeteat in vtero adminus p ſeptẽ menſes: vt
ff· de ſtatu ho·ſeptimo. ſftem punit hec fe
ſtinantia ſecunda rõne · ſnequid ſuſpitõis ma⸗
ligne cauſam pᷣſtet viro ſecundo.eo ꝙ velocit᷑
ad nuptias feſtinauit · vt in aut · de reſtit · ⁊ ea
que parit in.xj.men.q.vnum ſiquidez · ante fi·
colb.iiij. auͤeni aũt mimis feſtinantis pe
ne multe ſunt. licet mrimoniũ immaturatũ · id
eſt · minꝰ matix · teneat · vt in aut · de reſtit·
et ea que pa.in.xj.men..vnũ ſiquidem · ibi·ad
legitimas ⁊c nã punit in ꝓſona ꝓpeia:qę infa⸗
mis efficitur ipo iure · Itẽ in rebus ꝗꝓpeijs. quia
vltra terciam partem non dabit in dotẽ ſecũdo
viro:nec in vltima voluntate relinquet · vt · C·
e. l · j· H. j. ⁊. G. peeterea · ſecũdo viro:· ſed alij
dare poteſt ſicut voluerit ſcõm azʒ · Item pu
nitur in rebꝰ alienis · h di. in perſona relmquen
tis · an ſit peios maritus: vel alius.Si pꝛioꝛ ma
ritus aliquid reliquit excluditur mulier a reli⸗

cto oĩno:defertur autem.x.pſonis ð cognatio

ne ip̃ius peioꝛis viri: hoc eſt filio ⁊æ filie mari⸗

ti etiam ex alio matrrmonio habitis · ¶Scdo

nepoti nepti eiuſdem · ¶ Tercio patri æ mñi
eiuſdem. VQuarto auo et auie eiuſdem.

4

⸗
ſi⸗

de
6

Quinto fratri ⁊ ſoꝛoꝛi eiuſoẽ· vel foꝛte fra
. ⁊ ſoꝛoꝛ quia in eode gradu ſunt cum auo =
auia admittunt'. vt. C. e.l.j. G. his eciam. ibi.
quãq; G̊ͥ æc̃· Qð ſi relinquens fuerit agnat⸗
vel cognatus vſqʒ ad tercium gradum· bene
capiet ab eo.ſed in quarto gradu non capiet·
neq; ab extraneo.vt · C· e.l.- q. omnium.et. .
eandem quoq;. hec in relictis. nam donata a
marito inter viuos amittere debet fozte per
ſencentiam · C. e · l. ij. Sed nunquid appli
cabuntur et his quibꝰ diximus applicari reli⸗
cta · lex em̃ ñ expeimit · iõ dixit aʒo ad quoſlibʒ
mariti heredes ſuo oedine deuolui. EQuid ſi
cognati eiuſdẽ ei donauerint inter viuos. foete
capiet · quia ñ inuenit peohibitů.Pec locũ
habent ſiue liberos habeat ex peioꝛi marito ſi⸗
ue non habeat · ſed quo ad remiſſiqnem penarũ
eſt differentia. vt no..ꝗ. vtrum · ¶ Quas aũt

penas diximus ſuſtinere mulierẽ.j. tempus lu⸗

ctus nubentẽ.eaſdem patit mulier que contra
ſacramentum ſuſcepta liberoꝛum tutela legiti
ma nubit ſcòðo.anteqᷓ eis tutoꝛem fecerit oꝛdi⸗
nari · et quod eis debet ex geſtione tutele ſolui

turet in plus punit'.qꝛ non ſuccedit filius ab

inteſtato.nec ex teſtamento.ſeu ex vi ſubſtitu⸗
tionis· ſi foꝛte filius moꝛiat' in pupillari etate
ſed ſuperioꝛ ſuccedit vſqʒ; ad terciũ graduz ve
dictum eſt· ꝓbant hec · C· ad tertulbł· ſe. ↄ. om
nem. et in aut de nup·ꝗ.ſin aũt turęlam.quod
die vt no·j · de ðlie . pu · ſub · . ill ð Et heedẽ
imponunt᷑ pene ei que parit in · xj. menſe. vł. .
tempus luctus que ſtupeo cogmita eſt· qꝛ h de
cies milies plus pecrauit ꝙᷓ ea q̃ nupſit· vt in
aut. de reſti. ⁊ ea que parit in.xj.menſe · J. vnũ
Cuʒ autẽ młier poſt diuoꝛciũ culpa ſua factũ
nimiũn feſtinauit uubere.dicit·l. matrimoniũ
eſt ipᷣo iure nulluz. G̊ exaudias ſcòm ea q̃ no.õ⸗
ð matrimonijsq.qualiter impediatꝰ. aut mo
nialem · et ſequen.et ipſa eſt infamis et dotem

amittit · vt · C· de repudijs. conſenſu · J. hoc

Sie vidiſti ð pena q̃ imponit ꝗpter nimiaʒ
feſtinatõem:qua Ppeckalicer mulier aſtringitur
non maritus: reſtat videre de illa que imponit ꝰ
apter non ſeruatam affectõnem filijs peioeis
matrimonijque cõmunis eſt viro et mulieri-et
quã patiunt etiam ſi poſt tempus luctꝰ nubãt
in hoc em̃ caſu punitur parens m rebus ꝗpeijs
nec em̃ poteſt donare ſecundo marito ex cauſa
dotis vel donationis ſimplicis que moete con

firmari ſolet.vel in vltima voluntate relinque

re vltra ꝙᷓ vni filioeum pꝛiozis matrimonij cui

minoꝛ poetio derelicta eſt.nec tñ legittima ali⸗

quis ipᷣoꝝ defraudari debet niñ ex canſis que
de mofficioſo querelas excludũt·
yi de matre meaidem de auia mea· ſubaudi ſi
mater nõ ſuperſit.et de peoauia. et ð pr̃em meo
auo vel pꝛoauo.et ſi vltra ꝙᷓ vm ex filijs peio⸗
ris matrimonij det' ſecũdo viro vel ſecũde vxo
ri· ip̃o iure non valet donatio. ſed applicat fi⸗
lijs peioꝛis matrimonij. p.l.hac edictali. C. e-

Bed lex vltima vule ꝙ applicetur nedum libe
ris pꝛioꝛis matrimonij et ſecundi·autenticãũ

autem reſuſeltat · l: hac edictali. et dicit ꝙ ad

St qð di⸗

ſolos liberos pꝛiozis mrmonij peinet. et ſiquiſ
eozum moꝛit' relicta ſobole legittima · ad eam
defert. vt in aut·de nuptijs.. optime vero.
colł·iij · nec ob· C. de dona.añ nup.ſi liberis.
nec eĩ dico ꝙ mulier teneat ſernare dotẽ filijs
peioꝛis matrimonij· ſed tm̃ tenetur dare cuili⸗
bet ipᷣoꝝ vt dictum eſt ᷓtum dat ſecundo ri⸗
ro vndecunqʒ ꝓueniat · ¶ Sed illud queric·
quot tempus debeat ſpectari vt ſciamꝰ an tm̃
reliquerit · et dicit aut.ſpectandũ tempꝰ mo⸗
tis binubi vel bnube parientis. poteſt em̃ eſſe
ꝙ hic mulier legauerit vel inter viuos donane
rit ſecundo viro vltra ꝙᷓ vni filioꝛũ.ſed poſtea
reuocauit·qe ambulatoꝛia eſt voluntas · vt . ff.
de donat .inter virũ et vxoꝛẽ · cũ hic ſtatus.
ait oꝛatio· ¶ Item põt eſſe ꝙ omia dedit ĩ do
tem ſecũdo marito.h qe moetua muliere ad fili
os ſuos redire debet. nulla querela hic opus
eſt. vt in aut.de nup.q.qꝛ vero hactenꝰ. Sed
ſi ponas mulierem pactã de dote lucrandaibi
tempꝰ donatõnis dotis dſiderandũ eſt nõ tem
pus moꝛtis: cũ mulieæ ſimplici volũtate tale pa
ctum immutare nõ poſſit ſicut le gata. iĩmo et
ſi cum alterius voluntate vellet diminuere do
tem et dotis pactum in peeiudiciũ filioꝝ nõ
liceret ei · vt · C. de donat. ante nup.il· p.et vl.
nec dicas illã · l coeri gi per aut. immo cortir⸗
matur in aut'.de nup· G. de augmentis · Ttez
punitur hec mulier in his ommbus que dſecu
ta eſt a peioꝛi maritoqualitercũq; ad eã perue
nerit quo ad ꝓpeietatem· nam vſufructũ m die
vite ſue retinet· vt in aut .de nup. S. ſi vero ex
pectet. et. C.e · femine · et defertur ꝓpꝛeietas
filijs peioꝛis mrimonij.ſine ſint heredes vtriuſ
q; parentis.vel alterius: vel neutrius.licet oli
ſaleẽ poſterius moeientis opoꝛteret eſſe Bere⸗
des repelluntur autẽ ſi ſint ingrau veriqz pa⸗
renti: vel ſaltem poſterius moꝛienti· vt in aut⸗
de nup. ꝗJ. ſoluto igitur.ibi.⁊ dabuntur B. ac.
et. ꝗ. infirmas.ibi.æ ſuper his quoqʒ lucris =ẽ
et ſic qda ſunt ingti · alij Sti· ad Sra tos equali
ter defertur hoc beneficium. æ ſi res mobiles
fuerint:mhpilominꝰ conceditur mulieri vſufru
ctus.ſi tame idoneam fideiuſſionem peebuerit
P earum rerum pꝛecium vel eaſdein res reſſi⸗
tuat liberis peiozis matrimomſj. vel eoꝛũ filijs
et taxabitur pꝛeciũ ꝓꝑ arbitros a matre æ filijs

commuriter electos· ſacramẽeto peeſtito ð exti

matione iuſta facienda· ꝙ ſi fide uſſoeem pee⸗
bere non poteſt · vel nõ vult peodeſſe.res apð
liberos peioꝛis matrimonij manere debent . ſi
tamen et ipi idoneam fideiuiſſonem peebue⸗

rint mnlieri · ꝙ vſumfrnctum ve! Peo vſufru⸗

ctu ipſarum rerum peeſtent ſcm peecium ta⸗
xatum terciam partem centeſime vſure ſmguk
annis · vel ſi liberi omnes moeiantur antecᷓ ma
ter. res omnes mulieri reſtituant'. Sin autẽ au
rum erat in donatione vſurarũ cautio exponi
tur vt dictum eſt. nec exi gitẽ aurum ab heredi
bus niſi ⁊ vni ſubſtantia aurum habeat. idẽ
intelligas de qualibet re mobili. ad quam ſol⸗
uendam non ſufficit defuncti ſubſtanti a. ſed ſi
neuter hanc fideinſſionem peebeat vel offerat.
beedem res apud mulierem manebunt vſq;

—

in diem vite ſue; et bona ſua omnia tacite peo
Eis reſtituendis obligabuntur ex eo die ex ꝗ*
hee res ad eam pernenerint. vt· C· c· hac edi⸗
ctali. ꝗ. his illud:et in aut de non eligen · ſecũ
do nuben .· . aliud vero · colb · ]·. ⁊ de nup · ¶. quia
vero:ſed ſi vterqʒ off erat ſatiſdationem.aut in
ter ſe concoꝛdabimt · aut ſozte dirimetur:alias
mulier pᷣferenda eſt · ſicut peoxime dixi quãdo
neuter offert: quia contrarioꝛum eadem elt di
ſciplina· ſcðᷣm hoc intellige · S̊.de pĩgnor᷑ · cum
conſtet:quod autẽ dixi de tercia centeſime vſu
rarum hodie non tenet: eum vſure repeo bate
ſint vtroqʒ teſtamento et vtraqʒ lege vt dicaz
infra de vſuris.vnde hec et ſimilia ſupple et
interpeetare per decretalez · S. ti. j· per veſtras
ſcilicet vt pecunia ponatur ad qliquam mẽſam.
et ꝓte honeſti lucri accipiet mulier vſufructua
ria loco vſure · vt ibi dicit. vel dic vt no · . de
vſur. ¶. an aliquo caſu· v· ſeptimo· in fi · ¶ Qð
ãt dixi res reſtituẽdas mulieri moetuis liberis
omibus peiozis matrimonij intelligas ſi dece
dunt ſine liberis et ab inteſtato · als liberi ſuc⸗
cedumt liberis.⁊ liberi peioꝛis matrimonij poſ
ſunt teſtari inter fratres.cũ falcidia ſua nõ pei
uetur mater · ¶ Item ab inteſtato ſuccedit ma⸗
ter vnacũ fratribꝰ et ſoꝛoꝛibꝰ defuncti in viri⸗
lem poꝛtõem vt cũ in rebꝰ que ad defunctũ a
patre puenerũt habeat mulier vſufructũ tm̃·.
vt in aut.de nup·· hinc nos:et.. qm mater·.
in donatõne aũt ꝓppter nup · diſ . Si em nõ fe
cit pactum de lucranda dote idem elt qað dixi
de alijs rebus. Sed pone ꝙ pacta fuit lucrã
da tercia ꝓte donatõnis ꝗpter nupſi filios nõ
haberet:ſi vero haberet lucraret totã · ſi dece
dat. vnns ex filijs ſuccedet in terciã ꝓtem eiꝰ
partis q̃ Otingebat defunctũ ex donatõe ꝗpt'
nup.quaſi videat' equipollens ſiue nõ habeat
filios.ſiue heat:h decedat · et ſi mulier aliquid
ex his rebꝰ alienauerit. Ofirma alienatõ ꝓ ſu
peadcã poꝛtõe · ꝓ alijs aũt ptibꝰ in qᷓbꝰ ſucce⸗
dunt fres defuncti alienatio nulla ẽ ſi nulli
fratres ſupſunt ·et ſic mulier inſolidũ heres ex
tet.ↄfirmat' in totum alienatio.h a fratres ab
hac ſucceſſione repellunt ſi fratri defuncto in⸗
grati extiterint: volentes ei parare moetẽ. aut
cri minalem inſcriptõem.aut ſubeſt iactura· vt
in aut.de nup · ¶. qm infirmas·et ·.qm̃ ingra⸗
titudinem · et · ꝓ. hinc nos. vbi patet ꝙ non eſt
diſ· nubat mulier ante moꝛtẽ filij:an poſtea· ⸗
ideo coærigi aut de nõ eligen. ſcdo nubẽ. ꝗ.
cũ igitur ·que dicit indiſtinc: eam vocari in ple⸗
nam ꝗpꝛeietatẽ · et ideo illa aut. coerigebat · l.
.C.ad tertulł· in ſucceſſione.ſed peioꝛ auten·
coerigit ꝓ hanc poſterioꝛem de nup · et ſic. l.
C.xreſuſcitatur Vel nota tria genera rerũ·
dotem · er donatõem ꝗpter nup· in quibus tene
q; no.S.de dona:inter virum a vxoeez ſub.ru
beica de dona· ꝓpter nup: Iltem ea que obueni⸗
unt filijs ex hereditate paterna.m quibus nõ
ſuccedit mater niſi quo ad vſufructũ.vt ĩ aut.
de non eligen ſco nuben.ꝗ.hG̊ nos diu ꝓſcrutã
tes · Item que obueniunt filijs non ex heredi⸗
tate pr̃na h aliunde · et in eis ſuccedit mr̃ etiazʒ
quo ad ꝗꝓpeietatẽ · vt in aut. ñ eligen· ſecũdo

nuben. ꝗ. cum igitur reliquũ · Qnecunqʒ au
tem dicta ſunt de muliere ſecũdo nubente · ide

intelligedum eſt de viro ſecundo nubente ˖ pee

terqꝙ;ᷓ in cautione et ſatiſoatione: que non vider
poſſe interpom inter ꝓatrem et filiumfamil · vt
ff·. ad trebeł · l. imperatoꝛ.⁊.C.ð bonis que li⸗
ber . cum opoetet · J.non aũt · ¶ SZi vero nullꝰ
ad ſecundũ matrimoniũ conuolauerit · vir dotẽ
quam lucratus eſt a peioꝛi vxoꝛe ſeruare tene⸗
tur filijs pꝛioꝛis matrimonij: vt ĩ aut· neqʒ vi⸗
rum quod eſt ex dote · colbk · vij · ſed hodie cõce⸗
ditur viro a vxoꝛi virilis poꝛtio ſcòz liberoꝝ
numerum in dote et dona· pꝛopter nup. vt ali⸗
quid amplius habeat is qui ſecundo nõ nubit
eo qii ſecundo nubit.alia autem que lucratur

vir vel mulier a pꝛecedenti coniuge habz ĩ ple

nam poteſtatem vt in aut vt fratrum filij· ꝗ.
penub. coll · ix. et · C· e.hac edictali·ꝗ.· vlti · ſi tñ
lucra in alium expeeſſim non tranſ ferat·: pꝛeſu⸗
mitur ea ſeruare filijs pꝛiozis matrimonij · he
redem ergo extraneum inſtituendo non videt
filijs adimere· vt in aut de nup· J. ſoluto igit
ſed per · l. C. adimere videbatur extraneum in⸗
ſtituendo pꝛo ea parte pꝛo qua heres extat · vt
C.e.ſiquis. J. j. æ- ij. Iliud nõ eſt omttendũ
quia quod dictum eſt de ſucceſſione parentum
binuboeum non coærigi per aut · de hereð · ab
inteſta · colk. ix. quia vt ait· y:non fit ibi men⸗
tio ſecundarum nuptiaruz· vnde quod ibi diei⸗
tur indiſ· hic determinatur . vt · C. ad tertulk⸗
.Al. fi. in fi· L
Trum et a quo hee pene remittant⸗et
quidem ſcðm quoſdam pena infamie vł

alia tangens pſonam mulieris vel illius cui nu

bit· remictitur ꝑ apoſtolum · ſed pena rerũ mi⸗
nime remittit.quia nec pᷣſumitur ꝙ de mente
apoſtoli fuerit vdt ð his ſe intromitteret · licʒ B;

facere poſſz ſi vellet · vt apparet ex his q no.S.

qui filij ſint legi ·.qualiter et a quo ·v·ego⁊
ſequen· ſed hoc non eſt peeſumendum · ar . · ð
ſtatu mo· in ſingulisq.poꝛro:ſic intelligunt
.j.e.ſupꝑ illa. Vel die ꝙ pena que imponitur
pꝛopter nimiam feſtinatõem· de qua dictũ eſt
a peincipio ſumme vſqʒ ad ſub · J. ſic vidiſti de
pena· aliqñ remittitur a peincipe. Si enim fili⸗
os non habet ſolo reſcripto remittitur infamia
Idem ſi filios habeat ⁊ ſolius infamie remiſſio
poſtuletur.ſcòm azʒ · Sin autem poſtulet remil
ſionem ceterarum penarum.ſupplicare quideʒ
licet ei · non tamen habebit aliquam vtilitatez
reſcripti.niſi filijs ex pꝛioꝛe matrimonio natis
pure · et ſine conditione. ⁊ ſine retentione · me⸗
dietatẽ vſufructus ſubſtantie ſue dederit int
ipſos equaliter diuidendã· ꝙ ſi aliquis ipſoeuz
moꝛiatur relictis filijs.hij loco defuncti ſucce
dut. Si nullos filios habebat · tũc ſuccedunt

ei fratres matre excluſa.quia ſi omnes fratres

ſine liberis moꝛiantur · vltimo ſuccedit hec mu
lier · et ſic recuperet ſuum ſemiſſem ex moete vl
timi fratris. alia antem onera inter matres et
fratres viriliter diuid untur: et poterant eſſe
olim alij legitimi ſucceſſoꝛes: puta fratres con
ſan guinei ex parte patris tm̃ · vt· C.ad tertuł⸗
ſiquis · æ· l. ſiqua: ⁊ in aut de nup · ¶. peime ſi⸗

de
e

NR
Ii
ot
nen
din
ten
i
bit
tur
Pie
19.
iti
ſſu
he
det
it
mm⸗
de
du

li
a
ſſo
m
de⸗
re
ne⸗

e
n
es
nn
vl
et

,

quidem ſed hodie non ſunt legitimi: qe mater

peefertur fribus ↄiunctis ex altero parẽte tĩ
vt in aut. de heredi. ab int .ĩgit᷑ defunctus
ſi ergo a peincipe remiteitur infamia. vt. ff · ð
his qui noinfa.ſolet.et ĩ.de ſymo.ex diligeti
in fi · S:de ſnĩa et re iucũ te et etiã a ſenatu: vt
ff. poſtuł.l.j.ꝗ.de qna.multofoetiꝰ ab apko
vt · I. e.ſup illa.qe mulier moætuo viro ſuo ſolu
ta eſt a lege viri ſui:ergo iuxta p̃ceptũ apłi ſta
tim nubat in dño vt ibi dicit. ed nunquid
alie pene remittunt'iĩta videt .quia ſi circa peĩ
cipale diſpenſat.et circa acceſſoeiũ.ar.G· t. j.
de peudẽtia. als mulier autoeitate apłi decipe
retur · q; non eſt dicendũ. vt · C· ð his qui ve ·
eta · impe · l. j. nec dz eccĩa alicui imcere laque⸗
um.xxvij·qij.de viduis.ij.qe a in his ſacre·l.
nõ de dignant' ſacros canones imitari. et ideo
nulla iactura legalis if amie affici debz mulier
que oceſſa ſibi ab apło vtit poteſtate · vt · . e.
cũ ſcm.et h quidã vt da.indiſ.ſcripſerunt.&r
eſt ratio.qe hodie mrimonia iur̃ poli iudicant
nõ iur̃ foꝛi·ij.qiij. . hinc colligit. ccez quare
puniret ſi hat mr̃m · Nã etiã et talis dicitꝰ ca⸗
ſte viuere· xxxj·di.mcena- 1 ij vero 5. quia
nõ eſt veriſibe ꝙ vno verboò bĩa jura · õ. dcã et
ſic rõnabilia vol uerit apłs ſubuertere ar · de
elec · eecłia. et licet indiſtincte dicat apłs mu⸗
lier moꝛtuo viroſoluta a lege viri nubat ĩ do
mino: tñ cũ diſtictõe põt intelligi.nubat · ſ· pꝰ
annũ:nullo filio peioæis mrionij ſupſtite. ⁊ ſic
qð.l:omiſſum eſt nõ omittet religione iudican
tis.ar.ff.de teſtibꝰ·queſitũ ſcio.et ar. ij· q.iij.
·hinc colligit . ¶ Et h patet ex H ꝙ in. c.vl.
j.e:hec ver ba dtine bant ex.iij.cũ iĩgit ad ſe
cunda diſponas vota tranſire. ſciens ꝙ meliꝰ
eſt nubere ꝙᷓ vri.tuũ in dño ꝓpoſitũ cõmenda
mus.· et ne id tibi vel ei qui te duxerit in iactu⸗
ram vel infamiã ab aliquo imputet'. autoꝛita⸗
te pᷣſentiũ expesſſius inhibemꝰ.que hodie ſunt
reſecata ꝓ compilatoꝛẽ · quaſi voluerit intelli
gere ꝙ infam ia remittat ꝓ apłm ſ non iactu⸗
ra aliarũ reꝝ· el dic mediã viam tenendo.
pene quas poſui a peĩcipio vſqʒ ad ſub.ꝗ.
vidiſti · remittunt'. ſed alie locuʒ habẽt. ¶ ñ
de veritate et rigoee iur̃ indiſtincte puto veraʒ
opinionem da.quam no.õ.e. v.ſed nunquid.
Pai nihil ad impatoeẽ vel leges quo ad
mĩñimonia vel ex ip̃is ſequentia: vt apparet in
his que no.S. qui fi.ſmt leg· . qualiter et a qꝰ

S·et in ſumma B maioeitas.⁊ ſequen·et h̊ vide

eur.y· volu iſſe.vt no·̊·ð ſucceſ.ab inteſta · ſub
¶ꝗ· ſic vidi ſti.v.vbi nulla ſecundaꝝ. nuptiarũ

fit mentio · et. · e · J. ꝓx · ſub. J. vl. in fine.

Einis libei quarti.

.
E
.
—
R
4
—
.
A
3
— „ .
3 —
U—„

⸗
—
4
O
*
—

. „ „ „ . - „ 8 —
Incipiunt rubeice in libeum quintum·

e accuſationibusdenunciationibus et in
guiſitionibus;
De accuſatiombus.
De exceptionibus
De denunciationibus
De inquiſitionibus.
ODe criminibus ſine oedine puniendis;
De calumniatoeibus ;
De ſimonia æ ne aliquid pꝛo ſpiritualibꝰ exi
gatur vel peomittatur -
e peelati vices ſuas vel eccleſias alijs ſub
Annuo cenſu vel peecio concedant. .
De magiſtris æ ne aliquid exigatur peo licẽ⸗
tia docendi ⸗
Oe iudeis æ ſarracenis eozꝛum ſeruis;
e indeis ;
De ſarracenis.
Oe ſeruis indeozum et ſarracenoeum-.
ODe hereticis;
De ſciſmaticis·
De apoſtatis et iteranbus baptiſma·
De his qui filios occiderunt ·
De mfantibus languidis expoſitis ·
ODe homicidio voluntario vel caſuali ·
De toeneamentis.
De clericis pugnantibus in duello ·
De ſagitarijs;
He adulterijs æ ſtupeo æ alijs criminibuſ ad
neõtinentiã ptinẽtibꝰ æ nocturna pollntõe
De raptozibus incendiarijs violatoeibus
Iccleſiarum.
De raptoeibus;
De penis raptoꝛum coꝛpozum⸗
De meoendiarijs;
NDe violatoeibus eccleſiarum ·
De furtis:
Oe ſeruo cozrupto·
De condicione furtiua;
Ko legem flauiam de plagiarijs⸗
Oe crimine ſacrilegij ·
d legem mliam peculatus
Oe vſuris ˖
Oe crimine falſi:
Oe ſoetilegis ·
Oe colluſione detegenda ·
De delictis pueroꝛum ·
ODe clerico venatoee;
de clerico percuſſoꝛe ·
Oe maledicis;
Oe clerico excõicato depoſito vł interdicto
iniſtrante.
Oe clerico nõ oedinato miniſtrante.
Oe clerico per ſaltum peomoto·
Oe eo qui furtiue oꝛdines ſu ſcepit ·
He exceſſibus p̃latoꝛum æ ſubditoeum.
e noui operis nunciatione.
Oe peiuilegijs exceſſibꝰ peiuilegiatoꝛ ·
Oe purgatione canonica.
De purgatione vul gari ;
Oe iniurijs damno dato-
De damno dato ;
De pauperie .

e penis·

e penitentijs et remiſſionibus.·

e remiſſionibus·
e diſpenſationibus ·
e ſententia excõmunicationis ·
e verboꝛum ſignificatione ·
e regulis iuris·

Incipit liber quintus de accuſatõibꝰ.de⸗
nunciatõibus:æ inquiſitionibus.

Tinaz homines ſapent

ſima ꝓuiderent⸗ maioei
vtiqʒ ſtudio peccatoꝛꝝ
inquinamenta vitaret.

mus.ideoq; ⁊ peccato⸗
res ſumꝰ.In peeuarica⸗
B “ tione ſiquide peimi ho⸗
minis.ꝓmago dei in omnibꝰ cõmaculata eſt
hominibꝰ.ita etiã vt recepta in viſcera ptui
aptata humane viuida ſemina·peccati cõta⸗
Sione tabeſcant:qð in pſalmis cuiuſuis oee
moetaliũ deplangit dauid.Ecce inquit in in
iquitatibꝰ ↄceptus ſum.⁊ in peccatis ocepit
me mater mea· Et accedit · xxvij:q.ij.om̃e ita
qʒ ·⁊ · xxxnj.q:mj:vir cũ ꝗꝓpeia.Nedũ aũt alie⸗
no ſcelere peemimur.h ꝗpeia culpa ⁊æ mali⸗
cia:ſacraꝛx autoeitate literaꝝ polluti eſſe cõ
uincimur· ⁊ miſer generis humani defectus
vicioſius multo in ramoꝝ ꝗꝓpagine dilatare

cepit·quod in radice vicioꝝ germinauit In

multis em̃ ait ſcriptura deliquimꝰ om̃es æ.

Dececata vero ſeu maleficia nõ debent rema⸗

nere impunita. Dicamꝰ qualiter puniant' fi
lij ſuſcepti ex matrimonio de quo·S.pᷣmiſimꝰ⸗

el ſic · egimꝰ ſupea de cinilibꝰ actõibus.

nunc de criminalibus. geer ita· viſo de ac
cuſatione matrimoniali in ſpecie ſupea libeo
ꝓximo qui matrimoniũ accuſare poſſunt ꝓſe
quentes·nũc de accuſatõibꝰ plene ⁊ genera
liter tractandũ eſt · ſie videamꝰ de accuſatio
nibꝰ.denunciatõibus:⁊ inquiſitõibus dicen
tes. Quot modis puniatur crimen alicui⸗
* Ainom quinqz· ſe
do⸗¶¶ Denunciando. Inquirendò. Z me
oedine · vt in notoꝛijsvt..e.ſupꝑ his.æ.c.qᷓ
liter · ij· . penł.nec Otradicit illud.c.ſuꝑ bil
HNam veꝝ eſt ꝙ crimẽ tribꝰ modis poteſt op

poni vt ibi.Sʒ quinqʒ modis agit ſiue queri

tur de crimine vt puniat'. vt ſupea dictũ eſt ·
de ſingulis igit' ſingulatim ⁊ p ſe videamꝰ.
De accuſationibus.Rubeica.
Ic videndũ eſt. Quid ſit accuſa⸗

tio.Quig poſſi geuſero ] Auis

aceuſari·Qualiter ꝓcedat in ac
cuſatione·
ationis ·
Vid ſit accuſatio:⁊ quidẽ criminis ali
cuiꝰ hoĩs apud iudicẽ competentẽ in
ptione interueniete legittime facta dela⸗
tio· vnde accuſare michil aliud eſt ꝙᷓ reum
criminis aliquẽ ꝓ libellũ deferre vei facere
ad vindictã · vt h̊ colligunt..e.ſupꝑ his.C.
qui acen.nõ polſ.l.cũ ratiombꝰ.⁊.l.nõ igno.
rat· æ.· l. ſi quis ex familiaribꝰ.ibi.eiꝰ extima
tionẽ ⁊c·ff · de accuſatõibꝰ.libelloꝝ·ibi.reã
deferre æc.· æ de peiuatis delic.l.vl.⁊ ad.il.
iul · de adult. l. ij. S. ſi publico.vbi defecit
accuſatoe:qꝛ libellꝰ nõ fnit oblatꝰ.æ ar.ff.
de laſpec · tu. l· nj. . pᷣeerea.̊ G; fallit in caſi⸗

⁊ intelligerent ac nouiſ

Sʒ qe omes filij ade ſu

Fecuſando. Sxcipie

uis ſit effectus accu

bus in quibꝰ nõ cogit᷑ aliquis inſcribere.vt
no.j..qualiter.
Vis poſſit accuſare.⁊ quidẽ quicũqʒ nõ
beur de⸗ m edicto de ꝓeuratoee
e teſtibꝰ.⁊æ de matrimonijs·oſueuit dici.
vt · ff · de ꝓcur̃. l. mutus.ff.· de teſtibꝰ. l.j.S.ð
ſpon.cũ apud. Deohibent aũt quidã ꝗpt
ſexuz vt mulieres. vt · xx . q: nj.de crimine · ij.
q.ꝙhibent᷑.ff.e.l.fi ·⁊ B regulariter veruzʒ
eſt. Fallit tñ in caſibꝰ.admittunt' em̃ in accu
ſatione ſimonie.legis iulie de annona.⁊ ma
ieſtatis.⁊ coenelie:teſtameti·hereſis.frauda
ti cenſus. fraudate annone.æ ſuſpecti cerimi⸗
ne · xv· qnj:ſane.nemini.ff.ad.l.iuł.de an⸗
noñ.l.vl.⁊ ad.l.iuł.maieſtatis.inquiſitioni
bus.æ de accuſationibꝰ.il.ij.⁊ inſtitut'’.de ſu
ſpec · tu · S. j. qᷓ ꝓſequunt' ſuã iniuriã vel ſu
oeum.qe rũc ſup om̃s admittunt.ff.e.l.j.et
I· ij. i.· j.⁊ qui appellatõe ſuoꝝ ↄtineantur
ibidè legit.Sʒ ⁊æ hm iura cañnadmittit' muli
er in crimine fraudate annone.ij.q.j. ꝓhibẽ
urg Muliere⸗ imonie.j.de ſimo.tanta.
⁊ ide dici poteſt in exceptis alijs criminibꝰ.
puta dilapidatõe.ij.qvij.quapeopter.nã et
equipatur crimini fraudate annone in quo
mulier admittit vt dictum eſt.¶ Et no·. ꝙ; in
caſibus in quibꝰ mulier admittit' non inſeri
bit· nec in turpillianũ incidit · ff · ad turpilb.
1· j· ꝗ. accuſatõeʒ· æ. I. muliere.nec obſ.C.ad
turpillianũ·ſi femina.nã ibi deſtitit ab accu
ſatione pacto coerupta · 1 Flij ꝓpter etatez
vt pupilli.ij.q.j. ꝓhibentur.ff.e.qui accuſa
re· ⁊· . ij · ¶. pupillus:niſi mn caſibꝰ in quibus
admittuntur tutoee actoee . ff · e. l. j. S. j. er go
cũ pupillus ꝓhibeat.relinquit ꝙ adultus
autoeitate curatoeis accuſare valeat.ff.ð au
toeitate p̃ſtanda.l:datur · ar· ff. e.qui accu⸗
ſare · ⁊ de popu·actõe ·l.mulieri.C.de auto⸗
ritate tu: claꝛz . ſ̊ de adulterio accuſare non
poteſt etiã adultꝰ niſi velit thoꝛ ꝗpeiuz vin
dicare. ff · ad· l. iub. de adult'. ſi maritꝰ ſit in
magiſtratn. .lex. Icẽ ſecus in teſtimonija.qe
in crimmalibꝰ teſtificari nõ poteſt mino⸗:xx
annis · vt · ff. de teſtibꝰ. in teſtimoniũ. ¶ Ilij
repellunt' ꝗꝓpter bonũ publicũ.ne.ſ.ledatur
reſpublica.ut milites qui iurãt ſe nõ emtatu
ros moetẽ ꝗꝓpter rempublicã· vt. C.qui accu.
nõ poſ.l·nõ ꝓhibent. ⁊.l.ſi crimen. ſic æ hij
qui magiſtratũ æ poteſtatẽ habent ꝓhibent
alm accuſare durãte officio.qe nec ipſi inte⸗
rim ſine fraude Oueniri poſſent. ff. ad. l. juk.
de adult'. ſi maritꝰſit in magiſtratu.qð intel
ligas de his qui habent meꝝ imperiũ.ſecuſ
in modicis hm gof.ff. de imurijs.· nec magi⸗
ſtrati bꝰ.⁊ de accãt'.qui accuſare. Flij peo
pter crime·qe criminoſus criminoſum accuſa
re nõ poteſt · nj.q.vij·qui ſimme:⁊.c·poſtulatꝰ
1· · poero · ad fi.j.q.j.multi.etiã ſi modo nõ
ſunt criminoſi qe ſufficit ſi fuerunt. vj.q.j.ᷓ
crimen· xxv · di. e. vl. ſuper quo vide. S. de te⸗
ſtibꝰ. . quis poſſit eſſe teſtis.v. fama.æ ſeqn ·
NHac eadem ratione æ infames repellunt'.
vnde condemnatus de crimine repellitur cũ
ꝛinfamis ſit · ff. e.qui iudicio.h ſecundum· l. H

ven eſt ſi extraneũ accuſare velit· h aceuſa⸗
toꝛem ſuũ accuſare poteſt ſi ciuitatem vel li⸗
bertatem nõ amiſit:puta qe nõ eſt depotatꝰ
nec in metallũ damnatꝰ.h relegatꝰ.vt · ff. ð
public· iudic · is qui · qð mirabile videtur · ge
odemnatꝰ judicio publico infamis eſt · ff · de
public.ĩudic · infamem·łh foete ei remitti de⸗
bet ſi ꝓuocatus voluerit ſe vlciſci.ar. ff. de
be.liber.qui cũ maioe·. ſi libertꝰ.⁊ ſi obti⸗
neat nõ videt calumniari · ſecꝰ ſi ſuccumbat
ff.e.ſi cui· .j· æ de bonis eoꝝ qui ante ſente
tiam.l.j.hm az · B tame ſecundũ cañn.nõ ꝓce⸗
dunt . vt patet. J.e.v. eadem ratione.⁊ ſeqnti.
WSZed ⁊ illi gpter crimen ſuũ ꝓhibent qui
ad ſacrilegos magoſqʒ; cõcurrunt.ij·q;vnj·
quiſquig. Flij ꝓpter pᷣiudicium · vt ſi accu
ſo te de furto ſerui mei michi die martis ſub
tracti.tu accuſas me ꝙ ipſum pcedenti tem⸗
poee interfeci.Bᷓ em tua ſecunda accuſatio p̃
indicat mee peime.vt.C· qui accuſa·nõ poſ.
I. j. ¶Flij gpter ſuſpitionez calumnie vt qui
ſemel calumniati ſunt.ff.e.ſi cui.G. Hiſdẽ.ibi
ſi cauſam æτιπι vel quia ſemel deltiterit ˖ ff. ad
turpilb · I.ij. I· e· veniens.⁊ qui ſuboenati cõ⸗
tra me falſum teſtimoniũ tulerunt.quia tũc
peeſumuntur inimici mei:quare me accuſare
nõ poterunt.vt·j·e.cum p:manconella:æ.c.
memimnimꝰ .¶ Ergo inimici ⁊ ſuſpecti repellũ
tur: vt.nj·: q.v.quia ſuſpecti ·⁊æ cohabitantes
inimicis ſeu amici inimicoꝝn quia infeſtatio
nes blaſphemie affectõ ſolet amicitie incita
re · vt · · e. repellãtur .· ⁊· c cum opoꝛteat.⁊.C
de inok. teſ. liber. ff. de of · pee · ve. l.j. . cum
patronus. ¶ Sed que inimicicie repellunt.
dic iſtud eſſe arbitrarium: quia æ in fraudem
B poteſt quis aſſerere vt etiã a teſtimonio re⸗
pellatur · vt.j. e.inquiſitionis ·⁊ de ſimo·per
tuas ¶ Fadem ratione repellit hm canonel
accuſatꝰ æ Odemnatꝰ.ſi vellet accuſare accu
ſatoꝛem ſuũ qᷓ;nis asg.tra dixerit· vt no.· vᷣ
al ij ꝓpter crimen· certe ſuſpectꝰeſt ergo re
pellendꝰ . J. e .cum O· talis em infamis eſt·er
80 nõ audietur niſi ſuã vel ſuoꝝ miuriam ꝓ
ſequatur· S.de teſtibꝰ. c.· fi · ff · e qui ĩudicio·
mo nec pendente accuſatõne ip̃ᷣm reac
cuſare poteſt· nec aliũ accuſare · qe timenduz
eſt ne ſocios habere vellet.⁊æ tñ non minꝰ ar
deret · ij · q.j · multi · in fi · nj.q · xj·c · j· ã̊. de te⸗
ſtibꝰ.c.vl.ff · de public. iudi . is qui · h Hoc in
telligas quando vult me reaccuſare de pari
vel minoei crimine:nec ꝓſequitur ſuam iniu
riam vel ſuoꝝ · alias ðtra· vt.C.·.qui accuſa-
nõ poſ.neganda.⁊ qui poti · in pignoæee ha.l
fi · nam de maioꝛei poteſt· vt· nj ·qxj·negãda
patet.S. v. alij ꝗpter p̃iudiciũ · C· de adul⸗
terijs · I.adulterij · ¶ Xlij ꝗpter ſuſpitionem
turpis queſtusõ.qui matrimoniũ aceu.non
poſ.ſignificante. ac ratione repellit' is
qui duos in diuerſis iundicijs accuſauit.et
vult accuſare tercium iudicio nonduz finito
ſed aſi duos in eodem libello accuſet. ꝗꝙᷓuis
coꝛam eodem indicetercium tamen non po⸗
teſt accuſare niſi ſuam vel ſuozum iniuriam
ꝓſequatur · C· qui accuſa.non poſ.cum ratio

nibus. æ. ff · ð adulteri js · inter liberos.. vl.
zff. e. hos accuſare/ꝗ.l.iulia·¶ Et hac rati
one repellitur qui ob accuſandũ vel non ac
cuſandũ.vel teſtificandum vel non teſtificã
dum aliquid acceperit:in quo caſu peel biter
videtur ſimoniam committere · . de ſimo· ne
mo.⁊ talis in·l·iub·repet .incidit .vt · ff· ad
l· iul · repet · l. .· G. j.ij.⁊.l.eadẽ · ¶. fi·⁊ in.l.
coꝛneł.j.q.j.concuſſionis · ¶ Eli ꝗꝓpter par⸗
ticipationem eiuſdem criminis.j·de adul · e.
penlb · et vl · æ· S· de teſtibus · veniens · j·· C. de
libera.cauſa.ſi filium· vnde ⁊ maritus repel
litur ꝗpter lenocinium ff · de adult. l. ] . ſi
publico:⁊æ B itelligas:.ſcilicet participẽ nõ
admittendũu eſſe niſi foete denunciatiue ſeu
exceptiue agat'.Sõ.de teſtibusquoniã ·.de
adult'.ſingnificaſti.ſecundum gof· æ iunge
qð no.S.de cõtfeſſisq.qualiter·v· contra ſe.
et ſequentibus. lij ꝓpter reuerentiam ſi⸗
ue conditionem ſuam.vt quia ſunt liberti vł
liberi · vel ſerui vel familiares· quibus et im
ponuntur pene varie ꝓ varietate perſonax
ff · e· qui accuſare.in fi·⁊.·l ·hij tamen. .· j. C.
qui accu:non poſ iniquum.⁊· l.ſi quis ex fa
miliaribus. et· l. vlti. FJeo nec beneficiati
admitti debent contra eccleſiam-S. de po⸗
ſtulando.c.fi.nec liberti eceleſie contra ec⸗
cleſiam.xij ·q·ij · liberti · ⁊. c.octaua · ſecuduz
Sof·tamen familiares admittuntur ↄtra epi
ſcopum.j.e.nulli:⁊ canonici contra platum
ĩ.e-licet:.⁊· c veniens:⁊ monachi contra ab
batem. · eolim · I.V.⁊æ. D.⁊: c·ex parte.h̊ au
tem non eſt contra eccleſiam:cui expedit vt
malus peelatus remoueatur.vt patet .j.e.q̃li
ter.ij.⁊æ· c.peelatoeum. lij ꝓpter pauper⸗
tatem. vt qui minus ꝙᷓ; quinquaginta aureos
labent in bonis · vt · ff. e· alij.æ. l.nonnulli.
EFlij ꝗpter parentelam· ꝓximus putanãqʒ
frater & i de leui crimine accuſare poſſit· de
magno tamen non poteſt niſi peoſequat ſu⸗
am iniuriam vel ſuoeum.vt.C. qui accu · nõ
poſ.ſi magnum · ⁊æ· l.peopter · ⁊. l· ſi ſoꝛoeꝛem.
ff.e.hij· ſed B fallit in liberis · vt in · e. l.· . j.
Mec omnia inuenies ˖ ij . q. ·· ꝓPloibentur.
.ff.e.qui accuſare:mj.q.vlti·ca.j.⁊.c.omni⸗
bus;
Vdmittuntur omnes ſupea dicti excepto
inimico capitali qi nunꝙᷓ; admittitur· nj. q

v.c.ij·⁊· .de ſimoma.licet·⁊. c.per tuas.ett

am in except' criminibus:de quibus dixi 5.
H. peohibentur.æ eſt de exceptis hereſis in
quo frater admittitur · S· ̊ pꝛeſumpt'.literas
æ ſimonia. æ tamen non admittitur inimicus
ĩ.e · cum D.xv ·q·nj·ſane.a.c·nemini · j. de ſi⸗
mo·tanta·S.de confeſſis · e.jxl.diſ. ſi quis
papaalias autem etiam contra clericos qui
antea erant male fame admittuntur in hijs
criminibꝰ etiam layci criminoſi ·ij.q.j.in pei

mis.j· de ſimo.tanta ·⁊.c.per tuas.ihi.talis

contra talem. in alijs vero laycus vł quiuis
alius qui eundem oedinem non habet accu⸗

ſare non poſlet · ij · q· vij. ipſi apoſtoli.⁊.c.te⸗

ſtes.et per totum.niſi ſuam vł ſuoꝝ inmriã

ꝓſequant .in quo ĩ teſtimoniũ ñ admittũtur

dl.
rati
nae
S
iter
dene
a
m.
vqr⸗
.e.
de
pel
en
de
mge⸗
ab.
. ſt
tive
im
n
C.
efa
ati
po⸗
ec:

vt. S. de teſti. decetero · ¶ Koc autem qð di⸗
ctum eſt ꝙ nõ auditur ille qui minoe eſt oedi
ne volens accuſare maioꝛem. coꝛrigitur · ij · q
vij · latoe · ⁊. c.pᷣſumunt.nam clericus epiſco⸗
pum accuſare poteſt vt ibi:⁊ monachus ab⸗
batem· in quo caſu eum ꝓpeium non habeat
debet ei ꝓuideri de bonis monaſterij · vt · · e
ex parte:⁊. c. olim.H.V.⁊ .D. ꝗ. fi:Et idem vi
detur dicendũ in ſeculari ſi egeat · qe nichil
intereſſe videtur quo ad q̊ vtrum ꝗpeio care⸗
re debeat vel careat. immo plus eſt factis qꝙᷓ
verbis · ff· de legibꝰ. de quibus · S. ð appel.
vt noſtrum ergo ſubueniendũ eſt mendican
ti egenti·ar.S·de pᷣben.cũ ſecundũ apoſto
lum.S.de renunc· ad ſupplicationem.S.ð ſo
lut .odardus. ff.de furt.itaqʒ fullo ·xcm.

dil· dyaconi · igitur in ̊ caſu foetius eſt ſub⸗

ueniendũ ſeculari ꝙᷓ regulari qui foete ꝓpei⸗
um habet.S.de ſta.mo.c.ſuper quodam· ⁊æ. c.
cum ad monaſteriũ:. j.ideoqʒ regulari locu
los habenti dico occurrendum B auxiliuʒ
denegandum.S.òde of. oedi.quãto.S. ne cle
rici vel mo.c.ij:æ ſeculari egenti ſiue clericꝰ
ſiue laycus ſit de bonis cõmunibus ſiue in

quibus ius habere pᷣſumitur dico ſuhbuenien

dum.nam æ ;B volunt iura. C. de oedi· cog.l

fi· ff.de inof.teſ.ſi inſtituta:.G. vl.ff.de pet·

hereðᷣ.dĩuus.ꝗ. h̊ ⁊ ꝗpter familie.⁊.l.hs fu
rioſ. h ⁊ ſi.ff. de liberis agno.ſi quis ali.
CS·ſolent. ⁊.l.ſi neget.. de iur · deli.filius.ff
vt in polſ.le.l.penł · ¶ Quid ergo ſi contin⸗
Sat matrimonium accuſari.⁊ mulier non ha⸗
beat quid expendat.dico maritum compellẽ
dum a expenſas mulieri faciendas.vt ar.in
peedictis iuribus.⁊ potiſſime in duohus vl⸗
timo allegatis.æ in his que no.S·qui matri.
accuſa·pol.ſub rubeica ſi mulier petit in vi⸗
rum · v. qiid ergo de expenſis.in quarũ quã⸗

titate æ extimatione digmtatem æ facultatẽ?

mariti conſiderari opoætet.ar.ff.deł. nj. ſi fi
lie. ff. de alimen. æ ciba.relict'. cum alimen⸗
ta.ff.òe iur.do·quero.⁊.l.cum poſt diuoæci
um. J. geñ. Doteſt igitur monachus abba⸗
tem· ſiue peioeem vbi abbas non eſt.accuſa⸗
re· vt dixi · ſed al ium accuſare non poteſt.vt
I·. e·ex parte.qð intellige eontra voluntatez
abbatis · ſed de voluntate abbatis admittet
vtilitate monaſterij exigente/ar.S. de poſtu⸗
lando· ex parte. et · C.de bo·que liber.l.vl.
ij·q· vij:cum paſtoeis.alias niſi interſit mo⸗
naſterij non ſuffieeret licentia abbatis.cum
moetuus ſit mundo · xvj:q.j.placuit · q;uis de
nunciare poſſit ad penitentiam non ſolũ fra
trem ſed etiam extraneum quemlibet fidelez
etiam abbate contradicente.ad h̊ em̃ tenet
quilibet ſecundum hBiug. quia generaliter di
ctum elt · ſi peccauerit in te frater tuus æc. cu
ius dicti ſine peecepti executionez nulla ob⸗
ligatio iuramenti. vel voti· vel obedientie.
vel ꝓfeſſionis· debet impedire.cum magis
obediendum ſit deo qᷓ; hominibus · ad B xj.
qm:iulianus.S.de iuriuran quemadmodũ.
g. vl. æ de iudic · nouit · ij · q.j· ſi peccauerit·
6· de teſti. in omni · ſecundum T. de HB.j.in ru

beica de denunciationibus. . quis poteſt.
Flij vt ala.⁊ g. nalo intelligunt q; ᷓuis
monaſterij non interſit· monachus tamè ali

um accuſare poſſit de licentia abbatis.ij.q.

vij·cum paſtoeis· Iſſentio dicto · t.· ſcilicet q
non admittatur monachus ad accuſationem

alterius niſi interſit monaſterij· abbate nibil

ominus imꝑante· cum nec aliter etiam in ci⸗
uilibus admittatur.vt.õ· de ſyn. c· j. ⁊ ð po⸗

ſtulando. ex parte · ſſSuper eo autem ꝙ di⸗

ctum eſt ðᷣe laycis non admittendis contra
clericos· dixit bae. melendus. ꝙ layci bo⸗
ne fame admittuntur contra clericos.æ illa
ec · ij · q · vij · c · j . ⁊· ij . ⁊ per totum . intelligũt de
laycis criminoſis:ſed eis aperte Otradicit· S
de teſtibꝰ . decetero. miſi in exceptis crimini⸗
bus vt dixi. in illis enim dicunt quidã om
nes layci criminoſi infames admittuntur
ad accuſandum 2 teſtifi candum. etiam mere
trix · · de ſimo. tanta · ¶ Flij dicunt ꝙ null⸗

laycus admittitur contra clericos etiam ex

ceptis criminibꝰ.niſi grauata ſit eozum opi
nio: vel niſi quis ſuam vel ſuozum iniuriam
peꝛoſequatur: ꝓut no.ſecundũ da. S.· e .· V· ad⸗
mittuntur · æ ſic ſenſit gof.quia generaliter
ꝓhibentur layci clericos accuſare.ij.q.vij·
ipſi apoſtoli.⁊ ca.teſtes.⁊ p totum. Sed ſi
queras in quo ſint ergo crimina excepta.ihẽ
quia infames admittuntur contra laycos in
famatos & contra clericos infamatos.·ij.q.j
in peimis Item teſtes admittuntur etiã cõ
tra clericos atijs ãminiculis interuenienti⸗
bus· · de ſimo.licet.⁊.c·p tuas.ſcðm Zof·
an. vero mediam viam eligens dixit· ꝙ
omnos laici ſi ſunt bone vite ⁊ bone fame.æ
cłlerici ſimiliter admirtuntur. layci in except'
criminibus. in alijs minime niſi peoſequãtur
ſuam iniuriam vei ſuoeum.vel niſi in caſu.5.
de ſeruis nõ oedi. nullusalias ᷓ crimina ñ
videntur excepta Si vero layci ſunt crimino
ſi vel infames tales non admittuntur niſi et
clerici fuerint male fame.quia tunc admittũ
tur niſi ſint mimici · vt colligitur.j·e.cũ.D.

2 de ſimo·tanta.per tnas · licet help.õ. de te⸗

ſti · decetero. ij · q: j. in pꝛimis.circa finẽ. ltez
excipiuntur participes.vt.õ.de teſtibus.ve⸗
niens. j·. cõtra clericos vero ſimoniacos qui
libet indifferenter admittitur adð accuſandũ

⁊ teſti ficandum . vt · J. de ſimo · tanta · . j. et

c· pe ece.ſi ominus: et· c· licet. quia. ex⸗
ceptis conſpiratoeibus æ mimicis capitali⸗
bus. vt ibidem. . vl. ᷓixit tamen Io. lai
ci ſi bone fame ſunt poſſunt accuſare peelatũ
ſuum.quia ſua intereſt bonum habere peela
tum. ar. ij · q . vij clericos · xxnj.diſ.c.illud.h
ſecundum eundez cõmunide eſt opime ꝙ nõ
poſſunt niſi ſuam vel ſuoeum iniuriam peoſe
quantur æ. vt 6. Un fine no. regulariter
H verum eſſe · ꝓ quilibet admittitur ad accu⸗
ſandum ſi ſuam vel ſuoeꝛum iniuriam ꝓſequa
tur · vt no · S. e .v. pꝛohibentur.a peobatur · ij
j. peohibentur . ff. e. hij tamẽ.mj.q.fi · oĩbꝰ
IItem H regulare eſt ꝙ qui nõ p̃t accuſare.
nec denunciare. nec teſtifican·nec oedines

recipere poteſt · et ſie G̊ quattuoe regulariter
equiparantur. vt peobantur B.·e · cum opo⸗
teat · S. de telti · e · vlti · ij . q · vij · teſtes . Eal⸗
lit.quia aliquando poteſt quis accuſare qui
non poteſt teſtificari · vt · ᷓ· qui matri·accu.
non pol · e · vlti · ⁊ de teſtibus · licet vero. Itẽ
aliquando quis poteſt denunciare et nõ po⸗
teſt accuſare.õ.de deſpon:impube: ad diſſol
nendum. et de iur do · qu?z admodum · . vlti ·
Igitur ſi legittimis non fuerit accuſato⸗
non fatigetur accuſatus · j. e· c·· in fi · intan⸗
tum vt ſi foete infamatus ſit purgatio indi⸗
catur.j.e· veniens · in fi · S.· de cohᷣi · chi .·⁊ mu
lie. c. penk · S. de ↄkfeſ. c · j· in fi · ij · q · v· peel bi
teri. vel vt iudex ex officio inquirat· · e·qua
liter· ij: · de colluſio: detegen·crimina.ſecũ⸗

dum gof.
is acenſari · et quidem maſculus et ke

ina· peeſens tantum non abſens · vnde
et contra abſentem libellus off erxri nõ pote⸗
rit. C.e.abſentem· et de exhibendis vb trãl⸗
ferendis reis.l.ij · v.q: ijerelatum · Itez vi
uus non moetuus.xxnj · diſ.illud · xxxm · q· ij·
admonere:niſi in caſibus quos habes.:ff· e·
ex iudicioꝛum · et ad · l. iul. pecul. l. vl . tez⸗
de hereſi . xxmj · q.j·c.fi · vel ſi hereticos inſti
tuit heredes.·de hereticis:ſi quis epiſcoꝑꝰ
vel ſi in notoꝛio crimine deceſſerit. lxxxvnj·
dil · neqz · xxnj.q·v·placuit· Idem in crimine
apoſtaſie · C· de apoſtat apoſtatarum:et ad
l. iuł.maieſ.et repe· vt dicunt · l· ſuperioees.
Sed er ſi conſciuerit ſibi moetem.vel poſt li
tem conteſtatamvel poſtꝙᷓ depeehẽſus fuit
in ſcelere.auferuntur bona heredibus.quia
durius eſt ſeipſum occidere ꝙ;ᷓ peincipem tru
cidare . ff · de bo · eoꝛum qui ante ſententiam
moe.ſibi conſci · l.nj· C·. ſi reus vel act.moe·
fu·defunctis.Si vero pendente appellatõe
moꝛiatur.et bona expeeſſim adempta ſunt· p
ficienda appellatõ eſt. ſinautem tacite · extin
guitur crimen.per conſequens et queſtio bo
nozum.vt · C.ſi reus vel ac · moæ·fu.l.vlti⁊

vide ſuper hoc quod no· õ·de appell · quid

ſi pendente appellatione· et de clamde · de⸗
ſpon. . quam penam · ſub· ¶. pari modo · v· nũ
quid ergo · Iccuſatur pubes· et etiam im⸗
pubes dummodo capax ſit intellectu. vt . ff⸗
de re iudi·pupillum.No·de hoc.·· de deli⸗
ctis puero · S·patet ex ſuperioeibus·et ſequẽ
tibus et · v· ſed nunquid; vnde ex ingratitu⸗
dine in ſermtutem redigatur. vt inlti · quib?ꝰ
modis tutela finitur · . item ſi in ſeruitutem
et accedit ad hoc · C. de penis· impunitas·
Doteſt accuſari liber · poteſt et ſeruus · ſed
non de omni crimine · quia non de illo qo pe
cuniariam penam imponit cum peopeium nõ
habeat:ergo non accuſatur · l· iub · de vi pei⸗
peiua Item non accuſatur.l:illa que impo⸗
nit penam amittende ciuitatis · quia nec ci⸗
uis eſt. nec caput habet de iure ciuili· vnde
nec .l.pompeia de paricidijs accuſatur·quia
patrem non habet·immo ſpurius intelligit.
nt · C. de ſuis ⁊ legit · her̃.l.ex libera · Sed de

jure canonico qð a naturali oeiginem habu⸗
it poteſt· ar. in his que no.s· de coniugio ſer⸗
uo. C. j. æ &. et an conſenſus · ⁊ qui fülij ſint le
git· C. an vtrumqʒ Senus alatur· natura enim
omnium cõmunis elſt· ſic et deus ius cano⸗

nicum .· vnde maioei ſimplicitate gaudet qᷓ;

ciuile.õ · de iudiẽ · dilecti · Item nec · L. coe · de
iniurijs foete accuſari poteſt·. quia ſolet ple⸗
runqʒ; imponi pena amiſſionis ciuitatis arbi
crio iudicis. vnde coenelius actoe illiꝰ..ait
ne hac.l.accuſaret ſeruus· In hac tame.l
et omnibus ſupeadictis in quibus ſeruuʒ ac⸗
cuſari non poſſe diximus intelligas quo ad
penam ſtatutam oedinariam infligendam.
recipietur ergo accuſatio vt durioꝛem penaz
patiatur.ſcilicet cospoꝛalem· quãuis pecu⸗
niariam effugiat· Sed ⁊ illud certũ eſt ꝙ pe
na metalli æ« naturalis moetis ſeruis conue⸗
nit. ↄpeobantur hec ·˖ C· ad · · iuk · de vi pub ·
ſeruos qui. in fi ff · e hos.ꝗ. omnibus.Sed
dominus peo ſeruo poteſt defenſionem ſuſci
pere. ff. e· ſi ſeruum · et de public indiẽ · ſcien
dum. Nunquid igitur poteſt monachꝰ ac⸗

cuſari · vtiq; · vt patet· . de ſimo · dilectus fili

us . non tamen quo ad penam pecuniariã ;
quia peopeio caret · xij.q:j·nolo:niſi foeſan
abbas vellet eum defendere⸗ ſicut de ſeruo
dictum elt · · et adde qð no..de ſimo·· qua
pena.ſub · . per indicem · Picer autem do⸗
minus poſſit recipere defenſionem ſerui vt
peoxime dixi · aliud tamen eſt in libero aceu
ſato.cuius defenſionem quo ad peincipalezx
cauſam nullus recipere poteſt. ꝙᷓuis admitta
tur ad allegandas cauſas abſentie · liez mar ·
contradixerit. vt peobatur.j.e.vemens. C.· e
reos. ff· de publiẽ · indiẽ · l . vlti · S. · Vtrũ au⸗
tem hoc indiſtincte ſit veruz querunt aliqui
et dicas ꝙ non. immo diſtingue: vt no . S. de
peocur̃.. et in qua re.¶ De filiofa.certum ẽ
q; accuſari poteſt ſecundum az · ſed et ſeruus
mittendus eſt ad ſedem apoſtolicam ſi cleri⸗
cum percuſſit· ſecundum dil . decre · · de ſñia
excõirelatum.
Begulariter igitur verum eſt ꝙ poteſt q⸗
libet accuſari:·Fallic tamen in caſbꝰ.Dei⸗
mo excipiuntur quedam perſone imperpetuũ
ꝓpter ſumme dignitatis honozemet quia ſo
lute ſunt legibus · vt papa et impatoe.qui ſu
per ſe iudicem non habent · vt patet in his qᷓ
no. S.qui filij ſint legit· qualiter et a quo-
et de conſti · C. quando conſtitutio · w. ratio · h
dic ꝙ imperatoæ ratione peccati accuſari po
teſt coꝛam papa· cui omnes reges et peinci⸗
pes peccatoꝛes ſubditi ſunt · vnde et impera
toe in his ſubmittit ei caput ſuumet leges

ſuas.vt. C. de ſum · trini · l · vlti · et · l. · et in au

ten. vt cłici apud peopeios epiſcopos cõue ·
CG.ſi vero eceleſiaſticum · colł.vj·S.de indi ·
nouit.ſuper hoc vide qð no.õ ·de electq.q̃s
eligi · ſub · ¶. item ſciendum. S. nedum in pee
latis:et ſequẽ:papa ergo tanqꝙᷓ ſuperioe om⸗

nes iudicat et ipſe a nemine iudicatur · vt · ix

q·nj · alioeum · ⁊ e · ſequen . g · de elect · licet ·
in fi . et · e venerabilem· Excipitur vnum

um

ſolum crimen ſuper quo papa accuſari poteſt
Ouocato foete ſuper hoc concilio generali.
vt · xl· diſ: ſi papa:et patet in hiſ que no·S.de
ofleg. . quid pertinet.v.illud quidem· æ ſe⸗
quentibus: ſed et papa aliquando ſe ſubmit
tit iudicio impatoꝛis·ij.q.vij.nos ſi in com⸗
petentquia ꝙᷓ;uis maioe ſit.eſt tamẽ receptũ
ꝙ impio minoeis iudicis ſe ſubmittere poſſit
vt · ff de iur̃di . omniũ iu· eſt receptũ. lij
ad tempus excipiuntur ꝗꝓpter honoeem publi
cũ et adminiſtratõem ſibi cõmiſſam · vt magi⸗
ſtratus·qui durante officio accuſari non po⸗
teſt niſi circa adminiſtratõem delinquat · vt
ij·q:j.peohibentur·vnde ſi alias accuſaret.
ꝙᷓuis accuſatio admittatur·defertur tamẽ ex
aminatio vſq; ad finem honoeilſ ſui · vt.ff· ad
l·iub.de adult'. ſi adulteriũ · S. vl · et · ff. e. l.
hos · HC. j· Quid ergo de comitibꝰ et alijs
iudicibus oedinarijs noſtri tempis · dicit do
minus meus ꝙ poſſunt accuſari et conueniri
ne ius meũ imppetuũ amittã· nam· l.S. dicte
locũutur de his qui tempalem iurditõnem ha
bent · et· ff. de iudic. pars literarũ: et de in
ius vocã· l.ij: vnde quod diff erebatur tunc
nõ auferebatur.ff · de iudicijs·ſi debitoei ·qᷓ⸗
re nec ſibi nec ſuiſ poterat ius dicere.nec cõ
tra ipſum poterat dici. vt.ff.de iurdi. omniũ
iudi: qui iurditõni · Hodie ſecus.ne ius meũ
amittã · vel ipᷣ̃e vel ſui ſuũ:cum ꝓpetui ſint ⁊
oedinarij naſcantur non creẽtur.quod patet
ex mente.ilᷣ·que dicit.q; vbi piculum erat.ne
actio tempe periret audiebat vſqʒ ad lit'.cõ
teſt · vt. ff · de of. p̃ſið.ſenatus · Quare et epi⸗
ſeopi accuſant' a ſubditis cum ppetui ſint.
vt patet · S· ¶. ꝓxi.v. q̊ autẽ quod dictuʒ eſt.
ar:tamen eſt.ꝙ nõ poſſunt accuſari hi miſi p⸗
mo a peincipe fuerit impetratũ· ff. ð̊ fideicõ
miſ. liber . cum vero · S. vlti · et. l. ſequenti. S3
quod dicit dñs meus veriſſimũ puto. Legati
ergo domini pape vel impatoꝛeis vel alij tẽ⸗
poeales durante adminiſtratione non accuſã
tur · ff· e · hos. nec hi qui habent ius reuocã⸗
di domũ · vt · ff. de iudiẽ · l. ij · quod dic vt no.

5g· de except ·ꝗ. quis ſit effectus ſub. F. Item
eff ectus eſt aliquot'. et vide quod no. õ. de

ap· ſub rubeica de recuſatõnibus.ꝗ.ex quibꝰ⸗
cauſis.et de ſententia et re iudi: ſub rubeica
de ſententia · . quis debet ſententiam · v. ſed
nunquid ſins· et ſequentibus. Fliqui etiazʒ
imperpetuum excipiuntur. puta ſi qnis ſemel
accuſatꝰ fuerit. abſolutus ſuper illo crimie
nõ poteſt decetero aceuſari.j· e·de his ·xxxv
qix veniam · Quia de delicto vnius homĩs

ſepius querendum non elſt ff. nau. cau. ſta-li

cet· in fine · ̊. de of · lega: licet.ſiue abſolua⸗

tur ab obſeruatione iudicij · vt in. l. licet. ſiue

a parte vel per abolitõnem remiſſum fuerit.
vel abſolutus ſit accuſatus p ſententiam- ge
remiſſum ſemel delictum in vltõnem non re⸗
ducitur · vt · xxnj ·q.mj.ſi illic.et.ij.qnj·.no
tandum. ij · q:fi: in fi·niſi in duobus caſibus
ſcilicet ſi accuſatoꝛ ſecundus doceat peimuz
peeuaricatum fuiſſe · vt · ff · de peena : l· n. vel
pꝛoſequatur ſuam iniuriam vel ſuoæuʒ. et do

ceat ſe ignoꝛaſſe accuſatõnem a peimo fuiſſe
peopoſitam · vt. ff·eſi cui.. hijdem. ¶ Sed
nunquid pendente iudicio ſuper vno crimĩe
poteſt ab alio acculſari:dic vt no·g· de oedi⸗
ne cog· v·ſinautem vtraqʒ criminalis· et. ⸗
ſequenti · ¶ Item non accuſatur is cum quo
diſpenſatuz eſt · quod die vt no . · e. J. quis ſit
effectus· vx·ſed nunquid · Item ab alio de⸗
latus alium accuſare non poteſt.ij.q.j·peohi
bentur. quod dic vt no. S. peoxi · J. v· alij
pter ſuſpitionem calumnie-
Valiter peocedatur in accuſatione. et

Ati; vt dixi. 6. . peoximo. &. jqui debet
continere nomen accuſantis: et accuſati· et
crimen · et monſem. et locum· in quo commſi⸗

ſum eſt · quod die vreff · e. libell oꝛum er in

aut .de exhibenreis · . ſuſcepto.et no.̊. de
diuoe. quot modis. v.quantum.et ſequen·
Noc ſiue crimen ſit publicum ſiue ſit pei⸗
uatum. vt · ff · de peiuat delic.l.vlti · et po⸗
reſt dici ꝙ non ſit neceſſe inſcribere. quia na
turaliter ineſt inſcriptio. cum calumniantes
ad vindictam poſcat ſimilitudo ſupplicij · vt
Caꝛe. l. vlti· ſecundum azʒo.ij·q.fi · quiſquis· et
qnj. calumniatoe· et.c. qui non peobat: iu
uatur · · de calumniatoeibus.c.j.et.ij. Klij
dicunt ꝙ inſcriptio neceſſaria eſt.ar · C.de fi
de inſtru;l. nj. et de exhiben. reig. l. ij · ibi · ſo
lemni.l.aæc: m·q: vnjlibelloꝛum.v. Item ſub
ſeribere · quod ſecundum canones veriufſ eſt.
cum ſine inſcriptione accuſatio non admitta
tur/id eſt. reus reſpondere nõ cogatur.vt. ·
e. ſuper his · · ſed cum in modum. et. c. quali

ter · · penult.· Doteſt ergo dici ꝙ adueniẽ

te die ad deliberandum data· non cogerur re
ſpondere reus niſi accuſatoe inſcribat. h nec
accuſatoe mſcribere cogitur immo ſine metu

calumnie et pena aliqua poteſt ante inſcri⸗

ptionem reſllire · vt · j. e · licet · J. vlti · V · quia
vero. ij .· q.nj.ſi quem· et·c.ſi quis iratus. ſedò

poſt inſcriptionem non poteſt deſiſtere niſz

ex cauſa· C· de abolit᷑· lij.ijq. nj· paulum
ex cauſa autem poteſt peti abolitio.dum ta⸗

men reus non ſit paſſus aliquam iniuriã car⸗

ceris vel vinculoꝛum· C· de abolit· fallaci⸗

ter Item licet poſſit quis deſiſtere ab ac⸗

cuſatione citra inſeriptionem factaz vt d ixi ·
tenetur tamen actione iniuriarum illi cui li⸗

labeonem..ſi quis libello. Doteſt etiam
aliquando poſt inſcriptiones deſiſtere ð con
ienſu accuſati ·et aliquando h facit autoeita
te peincipis · quod die vt no · j. ð calum . S. q̃li
ter ſine metu calumnie. Sunt tame caſus in

bellum obtalit. vt. ff. de l Item apuò

quibus inſeribere non eſt neceſſe · ¶ Deimus

ſi crimen leue ſit · nam hoc de plano ſine ſeri
ptura iudex diſcutiet.vt.ff.e.leuia. quanto⸗
magis hoc in eiuilibus locum habet · vt no.
5· de libell . oblat'. S. vtrum libellus. v. et B
verum eſt. et ſequenti. ¶¶ Secundus. in his
que executoees denunciant. C. e: l. ea quide.
ff. de off i · eefec ˖ veb. l. . . penul.j.e· ſicut
olim · !Tercius quando mulier accuſat

quidem libello oblato in peeſentia ac

4

peoſequendo ſuam iniuriam vel ſuozum.xv·
q.m·de crimine. et no· e· . quis poſſit ac⸗
cuſare.G.æ& no⸗ Quartus in crimine apoſta
ſie. C· de apoſtatis.l:apoſtatarum. Quintꝰ
vbi cheiſtianus iudeam in vxoeem duxiſſe ac
cuſatur. C·de indeis · ne qni · Sextus · vbi
maritus acculat vxozem iure mariti de adul
terio·ĩ.lxdies:mj·q:mj ·· aliquando·C · de
adult. l. qᷓuis: et · l. iure mariti:de hoc tamẽ
dir vt no· j. de adulter · Set infra que tem⸗
poea.Sveitem maritus et pater · et ſequenti ·
4— Septimus· in accuſatione falſe monete:C
de fal· mo.l.j. Octauus vbi tutoees accu⸗
ſant de falſo peoducentem inſtrumentum cõ
tra pupillum ſuums niſi manifeſta calumnia
detegatur · C· qui ac:non pol·l.ij·et H ideo ·
quia hoc faciunt ex neceſſitate officij. mdez er
80 vbi heres accuſat de neceſſitate vindican
do moetez defuncti cui ſuc ceſſit.vt:ff· quibꝰ
vt indignis.ltutoæ. ſ¶ Nonꝰ.in crimine abi
geatus: C· de abigeis · l.· ¶ ¶ Decimus · in ca
ſibus in quibus ſine acenſatoꝛe aliquis con⸗
domnatur. puta in notozijs . Ceea quidem ·
mj.q· mj. G. aliquandoet de B·j· ſub rubeica
de criminibꝰ ſine oedi.punienò: vbi æ alios
caſus poteris reperire.
Oblato libello ſiecut peemiſimus·:dabun⸗
tur foete reo.xx· dies ad deliberandum ficut
in cauſa pecuniaria:naz ad diſponendas res
ſuas componendoſqʒ; meſtos penateſ dantur
ſecuduz. l· xxx · dieſ vt · C.de exhi.reis:nullꝰ

Fdueniente autem die ad deliberandum

data debent opponi exceptiones ab accuſa⸗
to ſiquas habet ante lit.conteſt.poſtea non
poteſt · cum nomen accuſati intee reos reca⸗
piatur.vel ſtatim vel poſtea incontinenti ſi⸗
ne contrario actu: vt: C· de adult': adul terã·
et · ff de adulte ſi maritus· . peeſcriptiones⸗
quod intelligas ſi dilatoꝛia ſit que repellit
accuſantem non tamen alios vel ſimiles In
peremptoeijs autez poteſt dici idem quod in
ciuil ibus · ſ. ꝙ poſt lit'.conteſt·poſſint oppo
ni· vt · C. ſententiam reſcin· non pol.l.vl⸗ Vi⸗
detur tamen contra in exceptione lenocinij
que peremptoꝛia eſt. et tamen ante non põt
opponi niſi ꝙᷓ nomen alicuius inter reos ſit
receptum.vt.C· de adult·quoniamet · l · ita
nobis . et. ff. de adulte · l. .· G. ſi publico in fi.
et de H no.õde except . et quando · ſub · ·
h de dilatoeijs· : item in ciuilibus et ſeãn.
Si ergo nullam exceptionẽ opponat reꝰ
iurabit ðò calum.S.de iur.calum.. in quibꝰ
et conteſtabitur lis: et ſi confiteatur planuz
eſt ꝙ habetur ei fideſ contra ſe · ij ·q·· nos in
quenqꝙᷓ;. ̊: de rerum permutatione: cum olim·.
et donec peonuncietur in publicis vinculis
detineri iubetur. P· l·ff · de cuſto· et exhi· re ·
ſi confeſſus · ¶Sinautem negauerit reus id
ſuper quo accuſatur:debet iudex in cauſa
cedere.non mendicatis ſuff ragijs decretoeũ
vel relationumquia talibus credere non de
bet. immo exigitur ꝙ accuſatoe habeat peo⸗
bationes luce clarioꝛes:v.q:vj.mennam.C.·
de peobat'.ſciant cuncti · C· e ·t· ſingulis · et

que omnino concosdent non diſcrepent . C.
de pen qui ſmazʒ. S·ð̊ cohabi clerico:⁊æ mu.
tua. ! Queſtioni autem iubetur adeſſe reus
rea- ſiue accuſatoz reus æ dat aduocatis
facultas intereogandi. vt . ff · de adult'. ſi po
ſtul auerit · SG. queſtioni · ſ Item ab accuſatoee
tantum peobationes requiruntur niſi in caſi
bas quos no · S· vt beneficia eccle · ſub·. J. da⸗
tur B; a alia regula. in quibus hincinde peo
bationes admittuntur.æ peobatur.C. de abo
lit.fallaciter.⁊ de falſis.l:vbi.ſemꝑ tamẽ
obtinet regula vt reus in dubio abſoluatur.
C·de edendo. qui accuſare· ⁊ ſemper obtinet
ſecundum omnes ꝙ qui non peobat quod in
tendit peeſumitur calumniari niſi peobet cõ
tra. C. de aduoc. diner . indi. l. j. æ dicetur. j.
de calum · C. qn debz. ih. j. ⁊ ſub · S. iudex · v
ego. Eallit tamen in caſibus · puta in mari
to accuſante iure mariti vxoꝛem de adulte⸗
rio.C.de adul᷑.qꝙᷓ uis.ff· ad turpilł · l.j· .· ca
lumniatoeibus.qð dic vt no·j.de adult. . ⁊

infra que tempoza. · item maritus et pater

ſequenti:
ec ſi vterqʒ veniat locum habent.aliaſ
ſi reus contumaciter ſe abſentet· citari debz
ter per interualla.xxx: dierum ſicut diximus
in ciuilibus · S· de dolo.⁊. ↄ./. qualiter dep̃ᷣ⸗
endatur· æ de iudicijs.ſub· . poerecto:non
ter per ſingnlos tres dies.licet quidam hoc

dicant per. l. ff.de public. iudi:inter accuſa⸗

tozem. nec enim dicit ꝙ ſic ſit facienduʒ. ſed
ſic factum fuit.immo innuit non faciendũ
Quid ergo ſi accuſatus citatus ſit legitti⸗
me æ nullo modo veniat annotabuntur bo⸗
na- nec feretur diffinitiua ſententia · vt · ff.
penis · l. abſentem · æ· C. de requiren· re.l.j.

½– no. 6. vt lit. non conteſ. v. item recipiunt

Fccuſatoee non veniente citabitur pꝛedicto

modo. Sed pena imponitur/vt · C· qui ac.
non poſ.qui crimen. æ vt infra certum tempꝰ⸗
cri. queſ.ag.l:.ij.⁊ ad turpilb.l. ij. Sed et
reum vocatum neceſſe eſt exhiberi vel tranſ⸗
mitti . ſi tamen iudex G peeceperit · ot · C. de
exhi. re · l. vlti. alias non debet hoc fieri ſine
peecepto iudicis niſi in caſibꝰ· Deimo fal⸗
lit in falſo monetario.vt.ff·de fal· mone. l.·
j. in peinci · ¶ Secundo in deſertoꝛe miitie ·
latrone publico.æ raptoee virginis· nam cũ
cales occidere liceat ſecundum⸗l.multofoe⸗
tius licet inuitos repᷣſentare · C· quando lice

at vnicuiqz. l. j. æ. i. ⁊ de rap·virg.· l. j. Idẽ

foete in fure · ff. de kur . interdum · ¶. qui fure ·
Tranſmittendus eſt autem quando accuſa
tur in loco m quo deliquit.⁊ ipe eſt alibi:vt
in auten. ut nulli iudic ; g. ſi vero . no · g · de
foꝛo compe. quibus ex cauſis· x · item rati
one delicti · ¶ Miles etiam ſi alibi deliquit
tranſmittitur ad magiſtrum militum. æ ſi eſt
militare delictum.puta quia alienauit arma

ſua.tunc magiſter militum ſolus cognoſcit

æ fert ſententiam. æ idem in ciuili cauſa.vt
C.de iuriſdie.o· iudi.de magiſterio.⁊ de of ·
magiſtri militum.l.j.in fi.⁊ de re mili.lvl.

M.· je li·xij. ⁊æ. ff. de re · mili · qui commeatus·

nſ⸗

ine
fal⸗
ea⸗
te ;
nci
foe:
lice
lde
te⸗
ſa
vt
de

it
ſ
na

vt
⸗
.
g

Qð ſi commune ſit delictum enoeme. ig

cognoſcit apud quem cõmiſſum eſt.quia om⸗
ne peiuilegium huiuſmodi reatus excludit ·
vt · C. vbi ſena.vel ela.l.j.⁊æ.ff.e·l.vlti ·als

peeſes habet cognitionem tantum. ſed traſ⸗

mittit ad magiſtrum milituʒ vt penam impo
nat · vt · C· de exhi. æ intro · reis.l.j.ff· ð exhi ·
reisde militibus:æ. l.non eſt.⁊ dere mili.

I.nj. H. j. nec di·ſinter caligatum æ non ca

ligatumquia a caligatum dicit lex remitet
dum. Reo exhibito vł tranſmiſſo æ oblato
libello vt dictum eſt refert vtrum conficea⸗
tur crimen· æ tunc cuſtoditur vt dixi. S. v. ſi
ergo nullam· eſt tamen velociter imponẽda
pena · vt · C· de cuſto · re · l · olti · vt ſcilicet eũ
modico tempoee ſteterit in carcere educatur

poſtea æ ducatur apud acta.vt appareat an

in confeſſione pſiſtat vel velit eam coerige⸗

re ·⁊ quaſi ſub publico teſtimonio cõmemo⸗
rantia admiſſi criminis fiet · vt iudicibus im
modice ſeuientibus freni quedam temperieſ

adhibita videatur.vt. C. de cuſto·re. ſi quis
in ea. Sed ſi crimen negauerit ⁊ eſt graue
accuſatus debet detrudi in carcerem.vt.ff. e
diuus · fiet ſtatiʒ inquiſitio crimims · ꝙ ſi eã
dem diff erri opoetet:cuſtodietur accuſatus.
vt tamen ferreas manicas æ inberentes oſſi⸗
bus non paciatur interim.ſed ſi qualitas cri
minis poſtulauerit ꝓlixioe es cathenas non
cruciantes habere debet.carcer em̃ ad cuſto

diendum non puniendum eſt inuentus. ff. ð

penis:aut damna.J. ſolentſed nec debet eẽ

in tenebeis.ſedò luce homini neceſſaria ſuble

unari debet · ⁊ in nocte euſtodia geminetur.
in veſtibulis carceris æ ſalubeibus.i.tutioei
bus ſiue ſalutaribus locis debet recipi.Dici
tur autem veſtibulum locus ante carcerem
vt posticus ante domum·.æ dicitur ab aue.
quia ibi ſalutabantur antiqui ſecundum azʒ.
ſed ſecundü dominum meum nõ eſt poeticus
immo locus in carcere conſtitcutus.ſic fote
dictus quia ibi veſtiebãtur.ad B. ff. cõmuni

di · arboꝛ · ¶. de veſtibulo · lix · di. ſi officia.Ite
rum autem adueniente die ad lumen reduci

debet incarceratus. vt· C· de cuſto.re:l.j.
Doſſunt plures eiuſdem ſexus in vno car⸗
cere ſiue clauſtro recipi · Sed diuerſi ſexus
diuerſos carceres requirunt.vtC· de cuſto.

re · I. quoniam · ¶ SZed mulier hodie in mona

ſterio includitur ſi grauiſſimum ſit erimen ꝓ
quo accuſatur:·ꝓ peinato autem fiſcali debi
to vel peiuato delicto.dato fideiuſſoee di⸗
mittitur · ſed ſi non poteſt dare ⁊ B; iurauerit.
iuret de iudicij obſeruatione· in debito autẽ

ſe aut virum ſuum aut queuis al ium legiti

me reſpondebit.⁊ ſi noluerit reſpõdere in re
bus ſuis legittime ꝓcedetur· vt m auten.vt
nulli iudi. mneceſſarium . Maſculi ergo ſo
li hodie cuſtodiuntur per ſtratoees qui eis
ſternunt lectos.⁊ cõmentarienſes qui comi⸗

tantur captiuos ſed cum humanitate ceuſto⸗

diendi ſunt non aff ligendi fame vel ſiti vel
fiigoee.nec ſubtralbenda eſt eis audientia.

adeo ꝙ neminem audiant. vł a nemine audi

4

antur clamantes.æ ſi euſtodes contra B; fece
rint:maxime interueniente pecunia: capita⸗
li pena afficiendi ſunt· alias iudex infamat
ꝙ& motu ſuperioeis iudicis periculum ſubi⸗
bit. ⁊æ cõmentarienſis ſingulis·xxx: diebꝰ de
bet ingerere inudici numeꝝ perſonarum vari
etate delictoꝝ elauſoeum.oedinem.etatem
q; ecunctoeum alias erario infert.xxx. libeaſ

auri · iudex circa hoc negligens peiuatur di-
gnitate mulctatur in.x.libeis auri.vt · C. ð
cuſto·re · l. vl · ¶ Quid ſi captiuus cuſiodiazʒ
euaſeritpatitur cuſtos eandem penã quã pa

teretur incarceratus · vt· C. de cuſto.re. ad
cõmentarienſes:niſi cuſtos pꝛobet ipſuz eua
ſiſſe caſu foetuito. vt.ff· de cuſto.re.l.nl.nec
tirom cõmitti debet cuſtodiaalias in culpa
eſt qui cõmittit· ⁊ duobus ad minus cõmitte

da eſt· alias pena imponitur . vt · ff. de cuſto.
re· l. vlti · In hac cuſtodia detinetur quouſ

qʒ cauſa finem accipiat · vt· C. de exhi. reis · ¶
1· in fi :· nec tamen ſtatim condemnatur ꝙ;uis
conſtet de crimine·immo iterum redit in car
cerem. æ poſtmodum adducetur τ audietur
ſi qu id obicere velit · vt· C· de euſto. re . l. ſi
quis:vel illud intellige quando confeſſus ẽ
vt no·S·e · ſub · S. reo exhibito.⁊ habes.ff.de
queſtionibus ·l·. .· · diuus · ⁊æ ¶. ſi quis.h quã⸗

do conuincitur per teſtes nichil expectatur

vt · C. de cuſto.re.l·j·⁊.l.vlti.m pein.niſi qñ
ſeuerioꝛ pena impoſita eſt· vt. C· de penis. ſi

vindicari · ¶ Sed ſi crimen Sraue non ſit nõ
incarceratur ·˖ ſed poteſt dimitti ſub cuſtodia
militum vei ſub fideiuſſoeia cautione.æ B in

dex extimare debet peo qualitate perſone et

cri minis.attento honoee.⁊ ampliſſimis facł
tatibus innocentia ſeu fama perſone.et di⸗
gnitate eius qui accuſatur. vt.ff.̊ cuſto.re.

1.j. æ damnatur fideiuſſos in certa quãtitate
ſi eam peomiſit· alias ſecundum conſuetudi⸗
nem ſi appareat:conſuetudine vero deficien
te arbitrio ſuo cui B cõmittitur.ſeò ⁊ extrao⸗
dinariam penam imponit fideiuſſoen ſi dolo
non exhibeat reum.vt.ff· de cuſto· reo.ſi qs
reum . ſed et dominus peo ſeruo poteſt fide⸗

iubere anteꝙ; recipiatur in vincula:.æ poſtea

niſi poſt longum tempus hG deſideret · vt · ff.
de euſto. re · ſeruus · Nec ſecundum. l. lo⸗
cum habent ſed et ſecundum canones ſi reꝰ
contumax fuerit excõmunicatur · qui ſi infra
annum non venerit. interpeetatione iuris
conuicto habetur · xj·qm·rurſus.j.de hẽti·
excõmunicamus.j·G. j· ⁊ idem eſt in cauſa ci⸗
uili · in qua locum miſſio non habet · xj. q.nj.
quicunqʒ · ſecundũ goł. Tu dic vt no.̊.ð of.
del · ¶. que iurditio · vᷣ · vb perſonalis.⁊ ſeqn.
Si vero infra annum venerit.ſatiſfactiõe

expenſarum peemiſſa aundjetur. ſic intellige

:de indic · c· j· Sed et ſi actos non vene⸗
rit excõmunicatur.v.q· j.quidaz. ſed et ſi poſt
modum vemat ⁊ de accuſatione peniteat au

dietur · .· e. licec · ij. q:nj. ſi quem penituerit.

qð dic vt no. S. e. J. H. j. · B ſijue crimen ſit

publicumet ſequen. ſed ſecundũ canones
clericus delinquens et incoerigibilis poteſt

ſub arta euſtodia detineri · vt · · de ſententia
excõi.vt fame.⁊ beeuiter in vtroqʒ foeo hãc

cuſtodiã arbitrariã puto.cõſuetudine appeo

bante et lege cooperante · vt · ff · de cuſto · re ·
Vis ſit eff ectus accuſationis.⁊ quidez
Jot reo conuicto imponatur pena oedĩa⸗
* certa ſi in iur̃ ſtatuta inueniatur nam
index qui mo llioeem aut durioꝛem penã im⸗
poſuerit ꝙᷓ ſeriptã reꝑit· grani infamia nota
turalias arbitrio ſuo pena cõmittitur· vt · C
de vi publica vel peiuata·ſeruos qui · in fi.
æ ne ſanctũ baptiſma iteret.l.nj.S.ð of · del
de cauſis · S. j. æ de tranſac · c · vl · in humanio
rem tñ ſemp declinare debz ſententiã · vt ibi·
Veꝝ vbi in modum accuſationis agitur ·
poteſt iudex penam legis mitigare ex caulſa ·
puta quando non ex pꝛopoſito led caſu · Pce⸗
dente culpa fuit delictum cõmiſſum. ita ꝙ;
delinquens dolo caret · ff · de penis · reſpici⸗
en dum . del inquunt . vel quia non habet
eff ectum iniuria.ff. de penis · ſi quis aliquezʒ
CG. teſtamentum. ⁊. G. inſtrumenta . ff. de fal ·
l. j. C. is qui. æ 6Betiam in maioeibus deli—
ctis ſeruandum elt. ff de penis . abſentem . J·
j. vnde ex eodez delicto aliquis plus ⁊ ali⸗
quis minus punitur· ſecundum ꝙ plus vel
minus eſt cõmiſſum delictum. ff · de offi · pſi ·
congruit. ih. j. ⁊.· ¶.· diuus · . penb· õ. de vita
et honeſta.cleri.c.clericoꝛum· . ne vero. iu
ſtum eſt enim ꝙ ſicut accuſanti ex cauſa par⸗
citur ſi non peobauerit qð intendit · vt no. j·
de calum.. quando debet.ſic accuſato ꝙ;⸗
uis conuicto vnde etati parcitur quo adò
ͥ vt pena mitioe imponatur· excepta pena ·
julie de adult. ſubandi vel conſimili. ff · de
minoz. auxilium ꝙ. in delictis.æ de B no. j.
de delict · puero · vY· ſed ſi conueniatur. ſe⸗
quen · Item parcitur ſenectuti. ff· de termi⸗
no amoto.l.ij. ſed aliter punitur nobilis.
aliter plebeus· aliter liberaliter ſeruusff.
de penis · ſi quis aliquid.ff· de re milita.non
omnes · S. fi. ff· de fal . l· falſi/ ꝙ ozdine⸗ vel
quia per laſciuiam deliquit · ff. de ſic. l. mjj.
F. j. de B no·j· de penis · S. fi · Sed ⁊ ex
cauſa augeri poteſt penaputaquando mul
tis craſſantibus opus eſt exemplo.ff · de pe⸗
nis.aut facta·. fi· B in oedinarijs crimini
bus. In extraoedinarijs autem tunc dice⸗
tur pena diminm vel augeri: cum iudex non
ſeruat id quod in talibus ſeruari conſueuit ·
ar.ff. de dam infect'. ſi finita· . j· ff · de flu⸗
miñ. l. j. C. de edifi · pei · ſi peeſes « melius.
ff.de var̃eæ exoedina:criminibusſacculanij
C. ſunt quedam ſecundum dominos · l· qui
ſic intelligunt ſupeadicta iura-æ. ff· de his
qui no· infam̃.quid ergo·. pena grauioz. C.
ex quibus·cau.infa ·irrog · poſſidoneum.⁊.· ¶
2z ſi ſeuerioe · Duto tamen de mente vtriuſ⸗
q iuris.qꝙ vbi quis cri minaliter accuſat·et
Oficet ſe cõmiſiſſe delictũ · poſſit ex cauſa iu
dex penam diminuere ˖ ar · C· ad · l. coꝛ. de ſic ·
L.j.⁊æ ar·S̊·de elec innotuit. multa.i.di.c.
nj.æ. lvj· diſ.qe ſimpliciter.⁊ ſic intellige · ff

ad municipa.oꝛdine · S. · niſi foete timoee ꝓ
bationum confiteretur. vt no . · e · ſub · . ſe⸗
quenti · queritur · V · ſi contfitetar.vel niſi im
mineat periculum eceleſie vel anime vt ap⸗
paret in inferioeibus ſjs Si vero negat ad⸗
Huc idem eſt vbi h̊ expeeſſum in iure repitur
æ ſic intelligas ſuperioea iura conſimilia.
aliag neqʒ mollioe neq; durioe imponetur
ꝙᷓᷓ iure expeeſſuz ſit.immo in H caſu ſic maioꝛ
iudicab itur ſicut minoæ· vt. S̊. de iudiẽ. no⸗
uit · J. ·· B. ceterum. nj · q· ix · c· fi · ⁊ excõmuni⸗
catus ſicut non excõmunicatus.S · de excep ·
cum inter peioeem · S. j· ſecundum hoc in⸗
tellige · S. de iudiẽ · at ſi clerici · ¶. j · ⁊· ij · · c ·
cum non ab homine. ad B ar· S: de ſolu . c·.

fi.ff. de peobationibus · cum de indebito . C.

de non nume pec· auten· contra qui peopei⸗
am.ſic non expedit alicui negare vel menti⸗
ri. C· e.l.fi. C. de calumniatoꝛibꝰ · l. fi. ff. de
tribut. act .illud· penb· minꝝ enim videre
tur æ iniquiſſimum eſſet ſi calumniã accuſa⸗
toeis diceremꝰ puniri ſupplicij ſimilitudine
vbi in ꝓbatione deicit · qdᷣ tñ veruz eſt. ⁊ ac
cuſati calumniã que ꝑ negationem ab eo fa
ctam pᷣſumitur diceremus exquo conuictus
eſt poſſe ꝓ iudicem moderari. cũ · l· apte in⸗
nuat ↄtra.ff · ad turpilł·l.j.. ſinaũt ꝓnunci
auit. ff · ad municipabł · oꝛdine · S. j. quas tamẽ
domim .l. intell igunt ſicut voluntdicut em̃
qꝙ; poſt ſententiã latam nõ eſt in poteſtate iu
dicis vt in ꝓximis.l. ⁊ · ff · de pems. Hodie ·
vel hoc nõ poſſunt iudices ſine cauſa.ſed ex

cauſa æ in ipſa ſentetia poſſunt de pena dimi

nuere ꝓPpter cauſas ſupea dictas · h certe nec
in ipſa ſentẽtia q̊ poſſunt· vt ꝓbant iĩiura in⸗
ducta. S. e· C. H.j.niſi cũ temperamento qð
̊ᷓ pono.excipe etiã fugientẽ ad eccleſiã · S· ð

emunit'. ec. inter alia:nã æ penas ob malefi

cia ſolui magna ratio ſuadet . ff. de fideiul · ſi

a reo·C. ĩid qð vulgo.æ idem intelligas ſi in

modũ denunciatõis agat᷑ vel ex officio · vbi
tñ miſi certa pena infligeret periculũ ecclie

vel anime immineret ˖ B em ſemꝑ vitãda ſüt.

ar. S· de his que fi.a maio.pꝓte ca· c. j· ⁊ ð iur
iuran.ſicut noſtris.ĩ·e:platoꝝ · S· de pſcrip ·

c.fi.⁊ de oſue.c.fi. vt ⁊ patet in his q̃ no·j·.

e.ſub rubeica de inquiſitionibꝰ..quis ſit ef

fectus · ⁊ de denunciationibus· . penl. ⁊ fi·

Sʒ ſi certa pena ꝓ ius nõ imponitur.arbi⸗
traria erit infligenda vt ꝓbant ↄcoe · ſigna⸗
te. S· e · C. H.· j. ¶ Vbi vero iudex ex officio

puro ꝓcedit. nec imminet in diminntõe pen
culum eccleſie vel aĩe·poteſt penaʒ ex cauſa
diminuere vl grauioꝛem imponere . ſic poſ
ſunt intelligi ſine calumnia mra quaſi om̃ia

ſupeadicta.vt tñ caueat ipᷣe iudex ꝙ vbi ver

titur piculum anime ſine delectu pſonarum
Pcedat · S. de ſta · mo · ea que F. j· alias aũt in
Hhis q;ᷓ ex officio pendent · vel vbi lex H pmit⸗

tit. æ penas diuerſas imponendo h; ar bitrio

iudicis relinquit: parcendum eſt ab initio di
gnitati pariter æ perſone ˖ 6. de of. del . c. pa⸗
ſtoeab. H?. j⸗ι & ſane qe ad fine hm B intel
lige. ff. de penis · reſpiciendũ · H. .· ff· ad . l ·

p:
ad:
tur
li.
tur
ſioe
ho:
ni:

in
*Ce
C.
C
pei:
mii⸗

efi
ſi
in
pbi
lie
ſt.
i

rbi⸗

eoeneł · ð falſis· l.antepenł.⁊ quod dicit ali
bi · l. ꝙ in incendio ſeu naufragio· om̃ino vt
in ceteris cauſis ex perſonarum conditione
* rerum qualitate· diligenter per iudicem
pene ſunt extimande.ne q̃d durius aut remiſ
ſius ꝙᷓ; cauſa poſtulauerit infligatur.ff. de
incen.rui· nau.l:mjꝗ. ns mel iut.
peculatus.ſacrilegij penam. Iudices ta⸗
men noſtri tempoeis non ex cauſa legittima
diminuunt vel commntant. ſed immiſericoe
diter * crudeliter agentes.atqʒ iuſticiam in
animarum ſuarum periculum puertentes.de
linquentibus parcunt qui puniri debent. et
peo pecunia iuſticiam vendunt punientes
pecuniam ꝓ delictis · qð die vt no.s.de of.
oedi · . quid pꝓtinet.v.de bet etiã punire de⸗
linquentes· ⁊ ſeq̃n.ſecundũ h̊ intelligas qð
no.ĩ ·de rap.ſub·ꝗ. in ſumma.⁊.·.ſub rubei⸗
ca de mquiſitõibus:.ꝗ.quis ſit eff ectus.v. ſi
vero dilapidatio· nn autem no.circa
hanc materiam.qꝙ vbicunqʒ aliquis cõmiſit
erimen ꝗpter qð merito decapitandus eſſet.
* mulctatur in pecunia:conqueri nõ poteſt·.

⁊ ſi index velit habere quicquid poſſidet te⸗

poeale·nam ſicut legitur Iob ij. pellem peo

pelle ⁊æ cuncta que habet homo dabit ꝓ ani

ma ſua: quinimmo æ talis dare debz quicq̃d
fuerit poſtulatum· Exodi.xxj·dominũ illius
occident.ꝙ ſi peꝛecium ei fuerit impoſitum.
dabit ꝓ anima ſua quicquid fuerit poſtula⸗
tum. EN ergo is eff ectus.vt clericus accu
ſatus conuictꝰ degradetur ſi qualitas cri⸗
minis B exigit · accuſatio em̃ ad degradatio⸗
nem intẽditur. æ ideo dicitur ꝙ iuxta fozmã
iudicij ſententia dictari debet. j.e. ſup his.
et · c. qualiter · ij · J. .· · ¶.penb · ⁊ de ſymo. licz
hely. F. j. ¶ Sed que ſunt illa crimina que de
poñitionem inducunt. ⁊ quidem non inueni⸗
tur expeeſſuʒ in canone:nam clericus tumul
tum faciens in ſynodo non deponitur. v. q.
m· in loco:nec qui cantauerit duas miſſas
ſub vna cõmunione.de conſe · di. ij. relatum.
nec epiſcopus ſi citatus ad ſynodum nõ ve⸗

nit ˖ xvnj· diſſi quis autem. ⁊z. c.decernimus

tamen quilibet peccat moetaliter.ſimiliter
Peo temerario iuramento nõ deponitur quis
JS.de iureiuran.ca:ſieut · Tradunt autem
quidam peo regula ꝙ quodlibet crimen moꝛ
tale inducit depoſitionem niſi ſpecialiter a
canone excipiatur.ar.:de iudic. cum non
ab homine et · c· at ſi elerici · Flij dicunt
ꝙ nullum crimen inducit depoſitionem niſi
ſpecialiter a canone expeimatur· que ſenten⸗
tia ma ioei equitate innititur ſecundum Io.
St gratia exempli dico tibi ꝙ h̊ ſunt capi

talia crimina que depoſitionem inducunt.

PBSacrilegium. Fomicidium. Fdul⸗
terium. Foenicatio. FEalſum teſtimoni⸗

um. apina ſub quo continetur vſura:

Furtum. Superbia. Inuidia. Rua
ricia ¶St ſi longo tempoæe teneatur iracun

dia SS ebeietas ſi aſſidua ſit · tv.xxv.diſ.
. alias. Item dilapidatio.vt.xij . q:ij.apo

ſtolicos · ⁊.c.peeſbiteri.ſed olim ſuſpende⸗

batur ab adminiſtratione:æ hodie ſecunduz

quoſdam cauſa pendente.nj:q:ij.quia ea.C.

de luſpect · tu · l. eum. quod verum elt ſi luſpe
ctus ſit· alias datur coadiutoe ad cuſtodien
dum . vt · . de ſymo⸗licet:. quia vero..e.p̃ᷣ⸗
latoeum.õ·de oł.dełl · venerabił.⁊ de ſolu·.
in quoeundam. et quilibet admittitur ad ac⸗
cuſandum.vt in auten.de non alie.re.eccłie
colb · ij. ¶ Icem periurium.õ.de tempo.oꝛð·

queſitum.õ.de reſcrip.c.ij.ſicut homicidiuz

⁊ inceſtus.vt.õ.de dolo et contu.veritatis.
Duplex contumacia.vt in clerico excom
municato vel ſuſpenſo miniſtrante vel inter
dicto · vt · S.de vita et hone.cleri.vt clerico⸗

rum. J. ſi quis i gitur.et no.j.de cleri.excõi.

mmi:noſtra · ¶ Symonia.vt.j. de ſymonia.

de B. et. c. ea que.ĩ ·e.cum dilecti. Et de⸗

mum publica crimina ſcilicet et capitalia.qꝛ

nec omnia capitalia ſunt.vt · ff. de publiẽ · iu

die · l. · et · ij · ¶ Sed et quedam ſunt crimina
peiuata que depoſitionem inducunt. vt fur⸗

tum et ſimilia · vt. · de penis· tue.¶ Et po⸗

teſt dici ꝙ crimina moetalia inducta a iure
naturali depoſitionem inducunt quecunqʒ
ipſa ſint · vnde et peopter inobedientiam de⸗
poſitus eſt adam · ſic et hodie inobediens de

ponitur · vt · S· de maio·et obedi.ſi quis.ar.

non tamen peo omni.ſcilicet quando inſur⸗
git ex his que ſtatuta ſunt in conſtitutione
canonica.vt patet · S.e · V. ſed que ſunt. et de
his apparent exempla.j. in titul is ſequenti⸗
bus. in fi · cuiuſlibet tituli. ¶ Ergo ſine ac⸗
cuſatoꝛe nemo damnandus eſt. id eſt de gra⸗
dandus. licet alias ſit puniendus. vt.j.de ſi
mo · dilectus filius *ι Vnde ait domins mu⸗
lieri · mulier vbi ſunt qui te accuſant. nemo

domine ait illi ihßs. nec ego te cõdemnabo

vade π deo traditur regula ꝙ nemo dam⸗
natur ſine accuſatoee.vt; S. vt benefi.ecc ki.
vt noſtrum. fallit in caſibus quos no.S. in
ſumma . e. t· ſub · Fitem traditur Hq̊ alia regu⸗
la⸗
Queritur autem.xv·q:vnjſi clericus cõ
fitetur crimen quod f ecit ante ſuam oedina⸗
tionem.vel conuincitur peccaſſe ante oedi⸗
nationem ſuaman poſſit officio frui:h̊ diſ.
an ſit tale crimen qð inducat depoſitionem.
aut non· SZi non inducit depoſitionem.acta

penitentia poterit remanere in oedine. xlvnj

dil. ſicut · Si vero inducit depoſitionem
⁊ confitetur m penitentia.non abſtinebit ab

officio· l.diſ. de his. ſimiliter ſi confitetur

extra ius·quia non obeſt.xv.q·v.peeſbiter·
et ; S· de ĩudic · at ſi clerici · verumtamen ſi in
publico confitetur·ſuſpenditur ab officio et

benefixio · vt · j. de exceſ· peela.qꝙᷓ; ſit graue.

et ar · · e.ſi conſtiterit.S· de elect’.per inqui
ſitionem· nam vndecunqʒ claruerint crimna
puuiri debent.xxmj.q.nj.ecce. ¶ Si vero cõ
fitetur in iure crimen foemcati onis· deponi
tur ab officio quod ſuſcepit illo crimine ce⸗
latoita tamen ꝙ nomen illius oedinis reti⸗
net. et in alijs inferioꝛibus miniſtrare poteſt
xv · q · vnj· c·j·et.c.ſi quis peel biter.

=Gð

S ofitetur adulterium vel ſimile omnino
ponitur · vt.lxxxj · di · ſi quis clericꝰ.xxxmj

di . c. vl. l diſ.ex penitentibus ·xxxj · diſ. ſi qs
ſine.æ. c.ſi quis ep̃s:ſed B capitula intelli⸗
git Io.quando confitetur timoee ꝓbationuz
tunc em ſiue ante ſiue poſt cõmiſerit idẽ eſt.

vt et apparet in his que no· j·de heretic · J. qᷓ

liter depꝛehendatur· vauerte tamẽ·æ ſeqᷓn ·

et tetigi · · e · ¶. · j· v. puto tamẽ·⁊· . e· ſub

rubeica de inquiſitionibus · S. et qualiter· v ·
ſed nunquid. ¶ Si vero ſponte confitet·ad

tempus debet ſuſpendi:et acta penitẽetia vel
parte · ex diſpenſatione epi reſtituitur.xv · q·
vnj. c · ij · et loquitut ibi de foemicatione ſine

qua hodie pauci inueniuntur.il.diſ.quia tua

ſanctitas · defectꝰ igitur noſtri tempoeis ac-
xxxmj · di· fraternitatis· et ideo remanet ĩ oe⸗
dine et peomouetur ex diſpẽſatione nõ als
ſi fuerit infamatus:alias per ſolam peniten⸗
tiam aboletur. vt · xxxnj · diſ. habuiſſe · et · S· ð
cleri ·diu · ſane · ij. et de tempꝛ · oꝛdi · e · vlti · et
qui cle · vel vo · c. j. ſed de iure cõmuni depo⸗
neretur ex nimio rigoee · vt · lj· di · ſi quis ep̃s
ꝙ die vt no · · de coha. cki · et muli · ꝗ. et qli⸗
ter.v·ſ̊ nõne foꝛnicatio:et ſeq̃n ·

Sed nunquid penitẽtia pacta de aliquo

crimine poteſt accuſari ſup eodem· . peo
moetali peccato duplex pena debetur · ſ·eter
na.et tempalis· vt dicam·j.de penitentijs·
C. quibus et quot dietis · ſub · S. illud. v. ſa⸗
cerdos igitur: et tempalis duplexſ ſpãlis
publica vel occulta · vt:·de penitetijs·oĩs ·
et per totum.et iudicialis publica · vt · · e ·
totum. Scire ergo debes ꝙ p cõtritionem
et penitentiam pena eterna remittit' et abo⸗

letur.xxxij ·q.j non erit.et.c.apud miſerico?

dem . . di · ferix · vj · q:j· illi qui:et· c.beatus.
Denitentialis vero occulta ꝓ ſacerdotem
ꝓpeium iniungit' et moderatur.j· de pnijs · ſi
gnifi cauit · et · c· deus qᷓ: et c.oĩs · h P ꝗpeiuz

ep̃m remittit ..de pñijs ·qð aũt · et·c· cũ ex

eo. . ad B et ꝓ eundẽ imponit' publicaqð

dic vt no · õ · de of· archip̃ſbi. ¶. que ꝓtinent ·

v̊ · quinto· et ſeq̃n.et.·de pñijs ·ſub ruheica
de remiſſionibus. quis poſſit facere · Der

diſpenſatõez autem pena tempalis iudiciał
remittit ergo ſi nõ eſt diſpenſatum accuſari

poteſt ad cpalem iudicialem penã imponen⸗
dam. ſecus ſi diſpenſatũ fuit · et ſic intellige
j.ð ſciſ.fraternitatis · õ · de fil · pſbiteroꝝ · ex

tua . xxv · di.c · vl · xxxnj· q· ij · admonere · j· q. ·

ventũ. xv· q· ij · F biter · C.de generali aboli.
p totũ.Der pniaʒ igit aiam ſaluare poſſumꝰ

ꝙß nõ infamiã abolere . ij . q· nj· Hinc colligi

*

—

tur. njiq:mj.oſanguineoeumſufficit ergo ꝙ
antea fuerit crimmoſus · vj· q.j· qu crimen·
ij·q · vij · querendũ · et · c · ſi qui ſunt. Tempo

ralis aũut pena iudicialis nulli occulto pec⸗
catoei imponitur-h nec pñialis niſi ofitenti
ſic intellige qð dicit· latentia delicta vindi⸗
ctam nõ habent · xxxij · ꝗ · v · xp̃iana · vj . q · j. ſi

oia.ij.q.v.dſuluiſti · xxxij·diſ. erubeſcant · in

4

fi . et ideo ſi quis ſit emendatꝰ de crimine ſic
ſcilicet ꝓ pniam egerit.ꝙᷓuis ſecũ diſpeſatũ

que fiunt a peela.quantoet · c · nouit ·

nõ ſit.nõ repellitur ab accuſatõe vel teſtimo
nio in cauſa ciuili.dũmodo ipᷣ̃m infamia nõ
comitet'· alias Gᷓ eſſet ei imponere penã cedi
nariã ſine ſentẽtia qð eſſe nõ debet · et ſic non
ob.õ.de teſtibꝰ.teſtimoniũ · et de except'.de

niqz· ꝙ tamen die vr no. S· de teſtibus. J. . G

infamis· Videt tũ ꝙ nemo poſſit accuſari ſu⸗
per crimine qð cõmiſit ante ꝓmotioneʒz ſuã·
ar..de pur:cañ:c·.fi.h dic ꝙ ibi nõ dicit G.
h nõ cogitur ſe purgare· n ſumma non eſt
ptermittendũ · ꝙ licet ſolus epCᷣs honoeẽ da⸗
re poſſic·tñ ſolus auferre nõ poteſt · vt · xv. q ·
vij. c:j·et· c. vlti ·ideo epᷣs accuſatus.ſine p⸗
ſentia · xij · epᷣoꝝ degradand? nõ eſt · h in de⸗
gradatione pᷣſbiteri requirunt᷑ ſex · ⁊ in deg⸗
dati one dyaconi tres · vt · xv · q· vij · ſi quis tu
midus . ⁊:c.felix·⁊. c·ſi aũt · de ſubð yacono
idem. quia peiuilegio gaudet eodẽ ˖ vt. · de
ſeruis nõ oedimiramuret ar· de eta· li.
a multis alios aũt inferioees ſolus ep̃s cum
conſenſu canonicoꝝ ſuoꝝ damnare poteſt.
vt.: e · c. ſi auteʒ· et · S. ſeq̃n· xxj · di· ſubmittitur

¶Hodie vero ep̃s ſine ſpeciali mandato pa

pe nõ deponitur· ꝙᷓ;uis metropolitanus cum
epᷣis poſſit exammare cãm vt.nj·q.vjq;uis
et · c. dudũ · et · S· de tranſla· ep̃i.c. ſIce ep̃s
poteſt condemnare nõ dico degradare ſacer
dotem et peiuare benekicio cum ſuis clericiſ
vt cõſuetudo generalis eccleſie ſeruat. xvnj
qij.ſi quis abbas.xvj·q·vij:inuentum.õ.de
iudi · at ſi clerici·xj:q:njſi quis epiſcopus.
Idem videtur in degradatione: vt ar. in eiſ
dem capitulis et.S. indic. cum non ab ho

minecum nec facile ſit tot epiſcopos cõöuo-

care · vel ꝙ dicit ꝙ degradare poſſunt epiſco
pi · verum eſt ſi legittimus numerus aſſit. als
nulla eſt depoſitio facta.ar de elect. trãſ⸗
mula · et · j. e · ad petitionem · S. qui filij ſint le
gitti · per venerabilem · S. j. et de H no. · de
penitentijs· . eui confitendum ſit · ſub · F. cui
epiſcopus · v· triceſimum nonuz qd enim nõ
mutatur quare ſtare peohibetur · vt . C. de te⸗
ſta ſanctimus·et de ap · peecipimus · in fi ·
[Sed in denunciatione et inquiſitione non
requiritur numerus epiſcopeeum ˖ ſed ſufficit

ꝙ m peeſentia clericoæuʒ fiat· vt no.j· in ſuiſ

ſpecialibus rubeicellis. De conſuetudine
tamen anudiunt epiſcopi per ſe vel offi ciales

ſuos omnes cauſas ad fozum ſuum pertinen

tes indiſtincte ſme peeſentia canonicoꝛum
ſuozꝛum.quod quo ad examinatõeʒz cauſe nõ
repꝛobo. ſed quo ad diffinitionem puto in
grauioeibus de neceſſitate iuris ipſozum ca
nonicoeum conſilium reauirendum. bis
BZSed
nunquid electus in epiſcopum et confirma⸗

tus poteſt audire cauſam clericoeum crimĩa⸗
lem. videtur ꝙ non. niſi foete vbi crimen in
modum exceptionis opponitur.qui enim nõ

poteſt oꝛdinare· neqʒ degradare poteſt · S. ð

parrochijs nullus· quod etiam de minoe ibꝰ
clericis eſt intelligendum. v. ꝗq . vj· quia iu⸗
xta:nam et tales degradantur · xj · q · nj · epi⸗
ſeopus.xv · q·vij:ſi autem· ſecundum gofre ·

nec etiam debet de B cognoſcere exquo non
poſſet iudicare.ar.õ̊.de cauſa poſ.⁊ peopei.
cum ſuper · ad fi · Magiſter meus dicit cõ⸗
tra:quia quãuis non poſſit diffinire · poteſt
tamen cognoſcere. ar:nj:q.vj.quãuis·⁊· c.du
dDum.t eſt ratio.quia cum cauſa criminalis
per biennium duret. C. de indic. peoperan⸗
Dum.⁊ electus conſecrandus ſit infra ſex mẽ
ſes.6: de tranſla:epiſcopi. inter coepoꝛalia·
. ſed neqʒ : patet ꝙ cognoſcere ad peeſens
⁊ peonunciare cum conſecratus fuerit nõ diſ
crepant ſed concoedant · ¶ Tn die ꝙ talis
poteſt cognoſcere ⁊ etia peonunciare ad de
Sradandum quãuis degradare non poſſit.
ar. ff · de dam. infec. l. nj· . duas. ⁊ de re iuð·
a diuo pio.⁊ de offi:eius cui manda.eſt iur̃.
I · penbł.C. vt poſſeſſio.vbi cognitio miſſionis
facienda demandatur.quia ĩuriſditionis eſt
poteſt ergo delegatus decernere ponenduz
in poſſeſſionem· ſed tamen ponere non poſſet
quia illud meri imperij eſt.ff.de iurdic.om.
iudie iubere ff · ad muñ. ea que · J. magiſtrati⸗
bus.ſic ⁊ electus confirmatus poteſt peonũ
ciare degradandumita tamen ꝙ in examina
tione legittimus numerus epiſcopoeum aſſit
* ad eius peeces poterit per conuicinos epi
ſcopos degradari.ſicut ⁊ oedinari poteſt.S.

de elect· ſuffraganeis· ⁊ ſic etiã videtur loq̃ᷓ

S8.de cleri · non reſi:ex tue· ante finem · vt de
Sradationis ſententiam non peomulget · ſub
audi ſentẽtiando.⁊ demum p epiſcopos exe⸗
quendo:nam ipſe non poſſet per ſe·loquitur
enim ibi de peeſ bitero cardinali qui nec oe⸗
dinare poſſet · ſecunduz H intellige⸗xv. q.vꝛij
epiſcopus:⁊.: c·ſi quis.⁊ ſeque.⁊.S· de elec.
tranſmiſſa:que peima facie contradicunt.
Qui autem nõ peobauerit qð obiecerit pe⸗
nam talionis patitur· vt no⸗j.de ealum. .
quando.· .
ODe exceptionibus Bubeica-
Ic beeuiter videndum quare oppo
natur crimen. « quãdo. ¶Si emm
opponitur vt quis ab accuſatione
remoneatur. in modum exceptõis
poteſt opponi de maioei crimine vel minoei
quia criminoſus criminoſum accuſare nõ po
teſt. vt dixi.õ. . quis accuſare.in ſupioꝛei ru⸗
beica.nec eſt neceſſe ꝙ tunc inſcribatur.quia
non agitur vt pena aliqua oedinana infliga
tur · · e· ſuper his · V· cum autem. Idem ſi
obicitur contra teſtem in modum exceptio⸗
nis · q die vt no.õ · de teſti · S. · ſuper verbo
infamis. ⁊. v· ſequen. Vnum tamen no. ꝙ;
licet excipiatur de crimine.tamen in caſu im

ſcribere opoetet:etiam oꝛdinarie · 5. de ofeſ.

c· ij · alicubi extraoꝛdinarie · in caſibꝰ ibidez
no:ar.·e.ſuper his. ¶ Doteſt igitur obijci

crimen.vt quis ab accuſatione vel teſtifica⸗
tione amoueaturſed non poteſt obijci ad B

vt rpellatur ab exceptione.quia cunlibet he

reti co.cuilibet excõmunicaro:reſeruatur le
gittima defenſio: ergo quantũcunqʒ; crimino
ſus ſit · poteſt defendere ſe · vt no.S.de exce
pt ꝗ. quando.S. illud.a ſe · ꝗ.æ a quibꝰ.

)Siwanrem obicitur crimen ad hoe vt qͥs
repellatur a beneficio ante confirmationẽ
non eſt neceſſaria inſcriptio.quia adhue nul⸗
lum ius acquiſitum eſt quo ad exercitiuz ad⸗
miniſtrationis · æ impedit ſolum peomouen⸗
dum nullus enim infamss admittitur ad be
neficia.vt.ĩ.e. omnipotens.lxxxj· diſ.tantis
daniel. ar . C.de peocur·reum·.j.de exceſ.pee
la.mter dilectos· S̊· de teſti · licet ex quadã·.
ſed non deijcit iam peomotum.quia ad hoc
non agitur·S· de oedi.cog: cum dilectus.=
ſine accuſatoze nemo peiuandus eſt poſſeſſi⸗
one ſua.vt no.õ.rubeica peoximaꝗ. vlti. S.
ergo ſine.ff.de liber. agno.l.jin fi· S. de te⸗
ſtibus· teſtimomũ.pumtur tamen aliquãdo
niſi purgauerit ſe.punitur æ in alio.quia ex⸗
quo ſemel repulſus eſt peopter crimen.repel
litur Hipſo in alijs beneficijs peopter infa⸗
miam ſi ipſum concomitatur æ diuul gata eſt
vt · S· de elect. ſuper eo · ij. q.j. pꝛohibentur.
4 Si vero obijcitur crimen in modum exce
ptionis vt quis a beneficio repellatur poſt
confirmationem puta tempoee conſecratio⸗
nis vel oedinatioms.neceſſaria eſt inſeriptõ
Et no· ꝙ vnus ſolus poteſt in B̊ opponere ſe
ſed calumnia eius punienda erit. vt in aute.-
quomodo opoetet epiſcopos· ꝗ. opoetet au⸗
tem ĩ ipſo oedinationis tempoæe.colł. j· jdeo
ſe debet obligare ad penam extraoedinariã.
quia crimen Gᷓ modo peobatum peiuat illum
cui obijcitur iure qð per confirmationem ac
quiſierat · vt.̊.de elec:trãſmiſſa.⁊ de trãſla
ep̃i.vel electi· inter coepalia.qð pᷣt locũ ha
bere in epᷣatibꝰ æ pſonatibꝰ.qᷓ certos oedĩes
requirũt· vt· S·de elec.cũ in cũctis.⁊ ð eta⸗
te ⁊æ ꝗ̃li:c.j.Idẽ æ in alijs foete ſi ad oedines
velint ꝓmoueri:niſi cũ eis diſpenſatũ foæet
ex certa ſcietia · vel niſi foete valde vtiles fo
rent eccleſie · ar. S· de eta. a quali.queris.et
c·tuã.⁊ in his que no.õ.rubeica ꝓxi · J. Vlti ·
ſub· J. h nunquid pnñia.⁊ ſeqn· v.vſqʒ ad.v.

in ſumma- Et eſt veꝝ ꝙ ſic remouet qᷓs cri

mine dtra ip̃m in modũu exceptõis oppoſito
⁊ ꝓbato·qñ is q̃ ofirmatꝰ eſt nõ erat in oꝛdi
ne in quo eſſe debebat:alias ſine accãtoee ñ
damnaret' poſt cõfirmatõez;. ĩmo æ ſi nõ defi
cit niſi coepalis poſſeſſio ·qe iã inueſtitꝰ erat

ſi ſit infamatꝰ is cui obicit'. non auditc⸗ ex⸗

cipiẽs quouſqʒ inneſtitꝰ pacificã poſſeſſionẽ
edeptꝰ fuerit.nec poſtea niſi accuſet.æ ſi ma
licioſe opponat in expenſis dodemnand“ eſt.
qð credo ↄſtare eojpᷣo ꝙ ꝗponentes crimina
Poſita nõ ꝓſequuntur·vel ꝓſequunt 2 ſue⸗
cumbunt. vt· .e· aceedens.⁊ ſic ar:ꝙ victꝰ
victoei in expeſis ðdemnandꝰ ſit indiſtincte

qð die vt no. S.de dolo ↄtu.ſub rubeica ð

—

Otu· . ꝗᷓ pena:ſub ꝗ. ̊ de expeſis.v.liczʒ aũt
ſe . hm B intellige ˖ 5· de ap: Oſtitutꝰ.ij.in
fi · S· de oceſ.pᷣben: poſt electõez.ad fi.⁊.C.
de edicto diui adei.tolł. l. ij. æ ad.l.coeneł.
de falſis·l.ij· ideoqʒ;.qe crimẽ in Hunc mo
dum exceptõis obiectũ poſt ↄfirmatõeʒ an⸗
te Oſecratõezʒ vel oedinatõem nõ pemat eum
cui obicit beneficijs q ante fuerat oſecutꝰ.

non inſcribit excipiens ad penã oꝛdinariã · h
qe amittit id quod acquiſiuit ꝓ ofirmatõem
ideo inſcribit ad penam extraoedinariag peo
motu diſcereti iudicis ĩponendã · et ſic ð oĩbꝰ
arbitrarijs recurrendũ eſt ad arbitrium viri
boni ie iudicis · vt · ff. de iur · delibe · l.j · ff · de
ver:obli.continuus· et melius ff· de iniurijl
ſed ſi vnus · S. ait. j· ad idem . õ · de ol · del · de
cauſis. et de tranſac.c.vlii :· et cum h queſtio
nõ ſit criminalis· licet queratur de crimie p
peocuratoeem rite tractatũ vt omnia G; peo⸗
bantur.j·e· ſuper his:et accedi tquod no.S·
de except . S. et a quibus · ¶ Que aũüt poſſũt
obici contra accuſatoꝛem no:S⸗ rubeica ꝓxi·
G. quis accuſare.
DOe denunciationibus Bubeicella.
Idimus qualiter puniatur crimẽ ac
— cuſando vel excipiendo⸗ videamus
qualiter denunciando⸗dicentes
Quid ſit denũciatio ¶ Quis p̃t
denunciare · ¶ Quis denunciari ·Quahli⸗
ter peocedat' in denunciatione · Quis ſit
eff ectus;
NVWVid ſit denunciatio: criminis alicuiꝰ
apud indicẽ ſine inſcriptõne legitime
a delatio: aò penitentiaʒ pagendam vel
aliam penam legitimã imponendã · vel etiaz
ad vtrunqz · vt colligitur · j. e · c . ij · et · nj · ⁊. e ·
ſuper his · et · c. dil ectus filius · et · · et ã̊· de
iudicijs nouit.
Vis poteſt denunciare:is qui accuſa⸗
Nre. et aliquotiens repellitur quis ab
eruſatione et tamen admittitur ad denun⸗
ciationẽ · quod dic vt no· õ· de accu· ꝓ. quis
accuſare. Sunt camen qui dicunt ꝙ quili
bet admitti ad denunciationẽ· ar · xlv. diſ.
ſed illud ˖ xxmj · q:j·quiſquis.et.q.nj· tam ſa⸗
cerdos:quia cuilibet h dictũ eſt ſi peccaue⸗
rit in te ⁊c ij· q:j.ſi peccauerit · et · q/vij. qua
Pteret · Sede teſti.in omni·et ſic quilibet te
netur ad denunciationẽ vt ꝓbant iura indu⸗
cta:et G̊¶ hug.de plano ceditvt et no· S· e.
ſub rubeica de accuſatõnibus/. quis poſſit
ſub · Sꝓ. admittunt . v. hoc autem. Sed quia
Hec opinio multos conſtitueret tranſgreſſo⸗
res: ideo alij hoc benignius interp̃tantes di
cunt ꝙ illud mandatum euangelicũ ſi pec⸗
cauerit nõ extendetur niſi ad illos qui in ma
giſtratu ſunt.ſed ad illos omnes extenditur
ſiue ſint clerici ſiue laici.ergo quicũqʒ fami⸗
liam habet tenetur coerigere· xxnj: q· v · non
putes arxxnj.q:mj: duo iſta nomiaxvij⸗q·.
mjde pᷣſ biteroꝝ; · quo ad alios vero conſi⸗
liũ eſt reſpectu peccati iam cõmiſſi - nam re⸗
ſpectu peccati cõmittendi quo ad omnes p̃⸗
ceptum elſt · xxij.q:v:hG̊ videtur:ſcòm gof:ar.
opt.ffide pactis:ſi vnus:.· pacta.et ſit p̃
ceptum quo ad peelatos: conſiliũ vero quo
ad alios·eſt ar ·xxm.q/mjc ·j. hm hoc poteſt
intel ligi · · de iudiẽ · nouit · H· j· et · J. j· ibi
eum em humane æc0 et ſic vel quo ad peece⸗
ptum vel quo ad conſiliũ cuilibet dictũ eſt
ſi peccauerit ac. nõ ergo refert a quo denun⸗
cietur · xxij·q; v·hoc videtur· nam et ꝑticeps

criminis et vilis pſona admittitur·· de ſpõ.
p̃terea..·õ̊. de cogna .ſpi · tua nos · et vbi de
bona fide agit᷑ ñ eſt diſputandũ de apicibꝰ
zur̃ · ff . mandati · ſi kidetuſſoe · ꝙ nunc ad⸗
mittentur niſi honeſte pſone · xxxv · q· vj. ep̃s
in ſynodo⸗õ · de teſti · cogen · p̃terea · quia ad
actiones populares nõ admittũtur niſi ho⸗
mines integre fameff· de popula :act· popu
laris· õ· de ſpon· cum in tua · ¶ Io.dixit ꝙ qᷓ
libet admittitur cum non agatur niſi ad coꝛ
rectionem.õS.de ſen et re indi·cum·j· et a · et
melius.S· qui matrimoniũ accuſare nõ peſ.
c· vlti. Tan.notauit ꝙ infames et crimio⸗
ſi: inimici et conſpiratoꝛes repelluntur a de⸗
nunciando · vt expᷣſſim no·j.e.cum opoꝛteat
ecꝰc: ſequen:quia legitimus actus mterdici⸗
tur infamibus.j · de teſti ·licet ex quadam· et
videtur ꝙ ſententia ſua hodie agpbetur in⸗
dil · x greg. S· de teſti . c · vlti lCo, nora⸗
quilibet admittitur dũmodo bono zelo de⸗
nunciet niſi ſit crimioſus.talis em̃ cũ crimĩia
ſua nõ coæerexerit non pᷣſumitur bono zelo h
malo denunciare.Diſtinxit tamè inter denun
ciationem de peccato cõmiſſo quazʒ dixit euã
gelicam et denunciationẽ que fit de cõmit⸗
tendo quam dixit canonicã.et ad hanc vlti⸗
mã quilibet tenetur.vt:S.no et quil ibet ad⸗
mittitur · S̊.de cogna · ſpi.tua:in qua quecũqʒ
notitia ſufficit · xxij:q·v: G̊ videtur et in qua
turpitudo ꝓpꝛia non obſiſtit.S. de ſpon·. pee⸗
terea: quã etiam iuramentũ peecedens non
impedit · xnj· diſnerni:ad quam nõ faciendã
iuramentũ ꝓpeium non aſtringit.vt · S de in⸗
reiur.queadmodum.ꝗ.fi que om̃ia in denun
ciatione euangelica non dtingunt. hm gof.
Zed certe domine gof· ſupeadicta iura
ſpealiter capitulũ ꝓxi · inductuz quẽadmoð
loquũtur in denunciatione quaz euangelicã
appellant.vnde in fi ipſius:c·quẽadmoduz
dicit ꝙ denunciare poteſt ipſam ad peniten
tiam pagendam ergo loquitur non de pec⸗
cato cõmittendo ſed iam commiſſo. Deni⸗
tentia em fieri debet de peccato p̃ᷣterito non
futuro.vt patet:jde cleri: excõ: miniſtran.
illud.. illud.vnde dico ꝙ denunciatio peni
ceétialis è euangelica:⁊ ad hanc quilibet ad
mittit. Iudicialis vero canonica eſt ad qnaʒ
non Ni bet admittitur · vt apparet ex ſeque
tibus · nS audeo aſſerere ꝙ crimen alicu

ius denunciatur aliquando ad ſpirituale pe⸗

nitentiam peragendam et coerectionem ſolã

aliquando ad aliam penam imponendã peo

ut innuit deſcriptio ſupapoſita · . quid ſit ·
et patet. · e· · quis ſit eff ectus: et peeceden⸗
ti. f2 Fut enim peccatum occultum eſt. aut
manifeſtum ſ. famanon dico notoeꝛium·
1 Quando occultum eſt non poteſt denun⸗
iari crimen niſi ad penitentiam pagendam.
et in hoc caſu quilibet criſtianus admittitur
et ſic intelligo autoeitatem domini ſi pecca⸗
uerit· quia non refert quis ſit denuncians.

dümodo anima ſalueturet ſic quo ad eum =

ad ea que ſolius dei ſunt non diſcernimus in

ter ꝓſonas · qꝛ apud ipſum non eſt acceptio

.

be

4*
od
ci
g
en

*

i:

pſonarum.S·de pᷣbenvenerabil· et de diu.
leruoꝛx · c·j· nec em̃ ferendꝰ eſt ꝑpeccatoe ſi in
hB caſu velit de iur̃ apicibus diſputare vt in
peccato ſuo remaneat: cum non agatur ad
aliquam tempoꝛalem penã · ar.ð·ð Oſue. ᷓto
et · e. vl. · de ſimo. non ſatis · ⁊· e· cũ m ecclie ·
⁊ tamen poteſt eſſe ꝙ is qui denunciat ſuam
peopeiam vtilitate B conſideret. pꝓuta.is quẽ
denunciat abſtulerat ſibi rem ſuam ⁊ pꝑ hHanc
viam eam recuperabitquia non dimittitur

peccatum niſi reſtituatur ablatum.xmj ·q. vj

ſi res.ĩ ·de vſur:cum tu.ſic · S.de iudi · nouit
B eſt etiam ꝙ dicit autoeitas domini · ſi pec⸗
cauerit in te· ⁊ͤ ſic intellige iura peo jo.indu
cta. 1 Qð ſi in h caſu vellet denunciare ad
H vt tẽpoꝛalis pena imponeretur.ſcilicet ꝙ;
amitteret beneficium ſuum.vel ſimile.in hꝰ
caſu repelleretur: quia tunc demum ad hoc
poteſt quis denunciare quando crimen ma⸗
nifeſtum eſt ſcilicet fama:non dico notoeiũ
NHuic tamen obſtare videtur.qð legitur.j.eę.
Jꝗ.· qualiter·⁊=. I. dl. ſed ⁊ tunc diſ.vtrum ſit
bone fame.nec inimicus.neqʒ conſpirato⸗·.
neqʒ ab eccleſia peeciſus.⁊æ tunc poteſt denũ
ciationem peoſequi alias repelletur.ſed iu⸗
dex ex officio ſuo peocedet.ar.j.de colluſio
ne detegen. crimina · xxmj·q.nj.ecce.⁊ in hiſ
que nota.j·e·ſub rubeica de criminibus ſine
oꝛdi:punienð · ſi per teſtes fidedignos in⸗
uenerit veritatem puniet eum. vt. · e· S. ſeqᷓn.
non obſ.ꝙ inimicus denunciauerit.⁊ ſic ma
nifeſte loquitur.ĩ.e.cum opoæeteat.æ.S. de
iudic· nouit.ꝗ. nos igitur.j.e.licet.in fi.⁊.c.
veniens.in fi:æ alia iura peo.t. inducta.õ.eę
vᷣ· ſunt tamen · ar · expeeſſum.S.de peeſumpti⸗
onibus· cum in iunentute · ęc.j. de purgaca
nonica.cum in inuentute. ffneem poteſt de⸗
nunciari peccatum occultum ab eo cuius in
tereſt.vt ſupea dixi:quo ad ſpecialem vtilita
tem. alias licet ſpecialiter non interſit.inter
eſt tamen generaliter æ etiam tempoealiter.
puta·peelatus eſt cuius intereſt habere bo⸗
num ſubditum ·vel ſubditus cuius intereſt
habere bonum peelatum.vel intereſt ratio⸗
ne reipublice·nam ⁊ tunc quilibet admittit
vtputa ſi bona eccleſiaſtica dilapidentur.vt

no· S: e · ſub rubeica de accuſa · . quis poſſit.

v · peohibentur· ⁊ ſequentibus. ⁊ peobatur ĩ

auten:·quomodo opoetet epiſcopos:ante fi.·

H. licentiam · colb · j.⁊ de non alie.rebus ec.
J·penb · qui ineipit.hq̊ nobis ·coll · ij. Vel ſpi

ritualiter intereſt· quia frater ſuus animã ſu

am damnat · vt dixit guil.naſo.ſed hᷓ̊ intelli⸗
Zo ſecundum peedicta.Ideo exponitur lite⸗
ra dupliciter.ſi peccauerit in te.id eſt ſi offẽ
derit te vel tibi miuriatur.vel in te · id eſt in
damnationem tui ſi peccatuzʒ celaueris.ergo
in te · quia te ſciente delinquit. ij. q.jlſi pecca
nerit. S: de iudic.nouit.ſic igitur erros cui ñ
reſiſtitur appeobatur · xj·q:m·qui conſentit.
xxmj.qnj.qui alioeum.xxvij.qj.ſi cuſtos·õ
de of. del · c. jæ ſic manifeſte loquit᷑.lxxxoj ·
di · culpam. ien vtroqʒ tamen caſu repelle⸗
tur.ſi ad tempbealem æ iudicialem penam in

fligendam denunciat. æ non monnerit eum
quem denunciat caritatiue ter·quando mani
feſtum eſt æ coꝛam teſtibus.vt..e.c.ij.⁊.c.
ſuper his.æ. c.cum dilectus filius.⁊.j.⁊. c.
quatliter·ꝗ. penł.⁊ de ſymo.licet heli ·et ſic
in ho caſu neceſſe eſt ꝙ hec tercia admonitio
peobetur per teſtes · quando ſcilicet denun⸗
cians intendit facere denunciationem ad B
vt denunciatus peiuetur beneficio ſuo vel
alias tempoealiter per iudicem puniatur. et
talem denunciationem iudicialem appello
canonicam.ad quã vt patet non eſt quili⸗
bet admittendus.ſed ſunt exceptiones legit
time admittende. 5. de offi · dek. ex parte. ij.
ſecus ſi velit denunciare quo ad hoc vt coe⸗
rigatur æ emendetur de peccato.tunc enim
cum nemini paretur tempoealiter peeiudici⸗
um ſufficit bina denunciatio. Deima.ſacra
mento denunciantis peobatur cum monea⸗
tur inter ſe ⁊ ipſum ſolum. Secunda per ſa
cramentum eiuſdem ⁊æ vnius teſtis vel duo⸗
rum. Tercio ſi ſe non coæripuerit fit eccle⸗
ſie denunciatio · vt. ̊. de teſti · in omni . et de
iudiẽ · nouit· ⁊ hanc denunciationem appel⸗
lo penitentialem æ euangelicam· ad quaʒ fa
ciendaz puto quemlibet admittendũ. vt no.
5S· e. v· Sof.no·ꝙ quilibet · Licet G̊ nounz ſit
e tamen veritas ſi dicere audeo recitatur
ErSo beeuiter ad peccatum expiãdum qui
libet admittitur.ſi vero alicui peeiudicium

tempoaliter pararetur. tunc qmi non admite

titur ad accuſandum nec ad denunciandum

qð dic vt no · g· de accuſa. . quis accuſare.et

ſic quando poteſt obeſſe maliuolus eſt. ꝙᷓuis
pPeodeſſe poſſet · ſi autem poſſit peodeſſe ⁊æ non
obeſſe non eſt maliuolus.vt ·xxij.q.v.h̊̊ vide
tur. Igitur ſi in modum accuſationis peo⸗
cedatur omnis ſubtilitas iur requiritur niſi

in exceptis · vt erff accuſa. ꝗ. quis poſſit
—

ſub · Sꝓ. admittuntur. Si vero ſimpliciter de
ponatur crimen in modum denunciationis
ad tempoealem penam infligendam. tunc ſi
iliter ſecundum rigoeem iuris peoceditur.
Qð ſi ad ſpiritualem penitentiam imponẽ
dam vel in modum inquiſitionis de plano =
ex officio queratur· tunc ſecundum equitatẽ
peoceditur. æ B diſ.j. de ſimo· p tuas. WVbi
vero ratione peiuati intereſſe is denunciat
qni accuſare non poteſt. index ex officio ſuo
peocedet.⁊ ſi nulla monitio peeceſſerit:exem
plum·õ̊·de deſpon.impube.ad diſſoluendũ.
⁊ in his que no.õS.de pig·ſub.. cum conſtet
A¶.·quiò ſit vſufructus · VS.eſt æ legalis:et· j.
e · v · ſed dico · et ſequenti · et talis denuncia⸗
tio iudicialis pura poterit appellari. ra.
men ſecundum.l. non videtur q; aliquis poſ
ſit denunciare niſi executoe vel officialis. vt
C. e · t. . ea quidẽ.et · ff. de of.pᷣfec.veb · l. j.
C. penb·nec tamen ſemper talibus credi de⸗
bet.quod dic vt nota.õ.de dolo et contu. ꝗ.
Aner depeehendatur ˖ H. dico · pᷣceden.
S= dico ꝙ; etiã hm. l. quilibet admittit' ad
denunciatõez. etiã ſeruꝰ ſi ſua int erſit.· vt. ff.
de of · pfec · veb. l. j. ꝗ. qd autem dictum eſt.

ꝓꝙ deſiſtere poſſit.ſicut dixi in accuſatione.S

Intereſt autem cuiuſlibet ne delicta remane

ant impumita · vt .· ff. ad · l.· acquił · ita vulne⸗

ratus· et· .de ſententia excõi:vt fame · VYeʒ
ſi non peobatur delictumtenetur denunci⸗
ans actione iniuriarum · Sinautem ꝓbatur.
nec bonum eſſe nec equum denunciantez ob
eam rem cõdemnare·quia peccata nocentiũ
nota eſſe et expedire ⁊ opoetere · vt · ff· ð in
jurijs · eum qui· uinimmo et ipſi iudices
ſeculares ex officio ſuo inquirãt · vt no · j. ſub
rubeica de criminibus ſine oedi · punienð.
ſſSed a ſi quis denunciauit crimen alterius
poſtea peoſequi noluerit re integra· videtꝰ
de accuſa. ꝗ. qualiter.v.̊ ſine crimẽ·⁊ ſeq̃n.
ſESi vero re non integea deſiſtere velit pu
niri debet:quia ðtractoees ab officio degra
dantur excõmunicantur.Xintelligas ſi accu
ſentur æ conuincantur · St ſi emendauerint ſe
quãuis reſtituantur ad cõmunionem:non ta
men ad clerum.xlvj · diſ.clericus · ⁊ · c · ſeqn ·
Sũma eſt enim iniquitas talium.vt · vj · q·j·
ſumma iniquitas.Hſt enim homicida interp
tatiuus · vt · vj · q · j. deterioꝛ es. ⁊.xj · qnj ·quiſ
quis: ⁊ de penitentia diſ. homicidioeum·
qð tamen dic vt plenius no.·de maledicis
qualiter qlibet genus.
Vis denunciar quil ibet. SZubditus em̃
denunciari poteſt. vt · S. de offi · archipee
biteri:c. vlti · Item dominꝰ ſen peelatus · vt
I·e.c.ij.⁊.c.cum opoꝛteat:.⁊a ſequenti · ⁊.c · p̃⸗
latoeum.i Seqnitur igitur ꝙ æ par denunci
ari poſſit niſi in vtroq; caſu denuncians per
exceptionẽ repelli poſſit:·qð dic vt no·8.e..
quis poteſt denunciare· ⁊· v. ſequenti· ⁊· · e.
· ſequenti ·v · ſmautem denuncietur et ſe⸗
quenti · .
Valiter peocedatur in denunciatione.⁊
) quidem diuerſo modo ·˖ Fut enim fit de⸗
ſunciatio ad coerectionem peccati tantum.
Fut ad peiuationem beneficij tantum· Fut
ad vtrumq;· ſcilicet tam ad peiuationem ꝙ;

coerectionem. vt patet in his que no.S. e. .

quis poteſt denunciare · v. ego audeo· Si
denunciatio fiat ad coerectionem peccati tã
tum.vocabitur peccatoe: æ peeſtabit iuramẽ
cum de veritate dicenda tam denuncians qᷓ
denunciatus·ſi tamen denunciatus peccatũ
negauerit ⁊ non ſit iuratus · vel mratus con
fiteatur crimen· cogetur penitentiam agere
⁊ ſatiſ facere ꝑer cen·ec. vt no· S.de ſpon. ad

audientiam ˖ Idem ſi neget peobetur per

teſtes.vt· .de vſuris·per totum.æ dicam.j.
de penitentijs. Si vero conuinci nõ poteſt
⁊æ nulle peobabiles coniecture apparent·ab
ſolui debet · æ iniungi penitentia denuncian
ti ex eo ꝙ iniuſte peeſumitur denũciaſſe.alłs
ſi non vult denunciatus penitentiam imun⸗
ctam recipere apparentibus coniecturis · vł
etiam denuncians contra quem peeſumit᷑.qe
non peobauit · debet index iniungere purga
tionem illi vel iſti. publicam vel peiuatam.
habita conſideratione peccati denunciati·

an ſit manifeſtum vel occultum . vt · . de pe⸗

—

nitentijs. c.j.⁊æ. c·queſitum.⁊ ſi renuerit pee⸗

ſtare vel defecerit in peeſtandapunietur tã
qꝙᷓ; conuictus · vt no.j·de purga ·cano.c· fi·
S inautem denuncietur erimen ad peiuati
onem beneficij tantum.vel etiam ad vtrũqzʒ
ſcilieet ad coꝛrectionem æ peinationem · tuc
ſiue iud ex ſit oedinarius ſiue delegatus ad
locum accedat ſi poteſt in quo degit is qui
denunciatur·et faciat poerigi libellum de⸗
nunciationis anteqꝙ; veniat ⁊ ipſum offerri
denunciato:aſſignata die vtriqʒ parti in qua
deſcendere debet. qua adueniente faciat ve⸗
nire partes et litem conteſtari· ſi tamen de⸗
nunciatus nichil obiciat contra denuncian⸗
tem.Naʒ et ſi vult obicere poteſt· puta quia
eſt mimicus.vel excõmunicatus·vł quia nõ
monuit ipſum.vel quia dicit non debere de⸗
nunciationem peocedere ex eo quia non eſt
infamatus ð illo crimine· in quo caſu peimo
de fama opoꝛtet inquiri · quod dic vt no · S.· e
¶¶.quis poteſt.et.v.ſequenti.poteſt etiã obi
cere contra iudicem.bt no.j.e. ſub rubeica
ſequenti· S. æ& qualiter.v. vnde ⁊ indicem. et
ſequenti. Sed ſi is qui denunciatus eſt ni⸗
chil obiciat:neqʒ iudex aliquid obicere de⸗
bet niſi caſualiter.vt.S·de except·exceptio

nem.æ ſic intelligo ꝙ non eſt ſubito peocedẽ

dum ad mquiſitionem exquo denunciatus
aliquiò obicit. quia quelibet exceptio iuſta
admittenda eſt. vt · · de offi. deb · ex parte. ⁊
de except'. cuʒ inter peioꝛem·⁊. ſ̊ · de deſpõ ·
impube.ad diſſoluendum.ſed ſi nichil obici
tur tunc peocedat · niſi foꝛte denunciatꝰ iter
arripuerit ad ſedem apoſtolicam ſine fraude
ſie intelligo.j.e.cum opoæeteat·Si non po
teſt accedere ad locum index. tunc citabit
partes.⁊ ſi denunciatus contumax appare⸗
at· etiam lite non conteſ.poterunt teſtes reci
pi ſicut dicam de inquiſitione.j.de inquiſic.
C.· et qualiter · ad fi ·v.ſunt etiam recipiendi
Flias lite conteſ.æ recepto iuramento fi⸗
ent poſitiones et peobationes:et recipiũtur

teſtes quos denuncians nominauerit · vt · . e

cum opoeteat · et.c· ſequenti ·¶ Sed denun
ciatozes videntur poſſe recipi in teſtes · vt ·
de teſtibus · in omni . · de ſimo · licet hely . ¶.
cum igitur · ibi · omnes monachos.qvi vel ꝓ

ipſo vel contra ipſum ⁊c · Secus ſi in moduzʒ

accuſationis agatur.quia qui ſemel apparu⸗
it inter accuſatoꝛes teſtis eſſe non poteſt· ot
ĩ· cum D.et h̊ go:intelligit indiſ.ſed dic ꝙq

peima concoedãtia intelligenda eſt ſicut lo⸗

quitur:ſcilicet quando fit denunciatio ad
penitentiam.in ſecunda agebatur ad ſimoni
am et contra regularem · quod dic vt no.j · ðᷣ
ſimo:G.qui ad accuſationezꝭ·v·ego.alias au⸗

tem oedo iudiciarius eſt ſeruanduſ.vt expeeſ

ſim innuitur.S. de dolo et contu:veritatis.
.tandem. et. S. nos iSitur. ꝗ Hec debet pꝛe
latus denunciatus grauioe exiſtere ſubdito
pendente cã denunciationis.vt.j.e.cũ dile⸗
ctus · et · c· oliz · et beeuiter hincinde ꝗpoſita
diligenter audiri debẽt ˖ vt. . e. cũ opoeteat
Iudiciaria enim grauitas ſemp ſeruari debee

nnmmnmmm

Prpprrrerrrer

vt . .· e. lieet..j.et ſi denuncians per con⸗
feſſonem denunciati vel alias ꝓbauerit qð
intenditferet ſñia otra denunciatũ.als de
nunciãs puniendꝰ eſt. vt· j.de calum.c ij . et
ibi dicam, Nec illud omittendum eſt. ꝙ ſi
denuncians peobauerit denunciatum male
fame foeepoteſt denunciatus ꝓbare ſe bo⸗
ne fame foæeę. vt· · e.licet · in fi· et · S̊. de ſpõ·
cum in tua./Qð autem dixi indicem citare
partes· verum eſt in oedinario indiſtincte et
in delegato:niſi certã foemã habeat accedẽ
di ad locũ.tunc em̃ alibi non poterit exami⸗
nare factum · vt.S.:de reſcrip.cum dilecta.et
de of · del · venerabil n. et · e. quoniam. et. j. e·
peelacoeum.
Vis ſit effectus· et quidẽ vt dennnciatꝰ
conuictus remoueatur a beneficio · vel
mterdicatur ei oedinis executio. vel miun⸗
Satur ei rei reſtitutio.puta quando quis nõ
poteſt agere perfectam penitentiam eo rete⸗
to ꝙ; vicioſe adeptus eſt et ſupꝑ quo denunci
atio facta eſt.ot in vicio ſimonie in oedine.j
qj.ſi quis neqʒ · et.q:vij.requiritis.vel be⸗
neficio.xnj.diſ.nerui.vel re furtiua vel vio⸗
lenta·xmjq.vj.ſi res aliena.vel per dolum
queſita quã ſicut violentam reddere quis te⸗
netur · S· de reſti.ſpoł.ſepe· vel quando peri
clitatur adminiſtratio a qua remoueri debet
admmiſtratoe etiam ꝓpter negligentiam diſ
ſolutam et incoerigibilem.vt.gõ̊. &̊ of:cuſto·
c·j·et de of.archidi.ea que:eſt ergo peccatũ
moetale in peelato negliglentia diſſoluta.
lxxxj·diſ.dictum.xvnj.q:ij abbas.C.de of.
peefec · oeientis.l.ſi quis. et in magiſtro to⸗
lerari non debet. vt · C. de peofeſ.et medi.l.
ij· li·x. Yt tamen regulariter feratur ſenten⸗
tia iuxta foemam mudicij. vt puta ſi agit' ad
coerectionem tantum.ſpiritualis pena tantũ
imponetur.et nichilominꝰ minngetur ſatiſ⸗
factio tempozalis in caſibns ſupeadictis et
ſimilibus ſi qui reperiantur. Si ad tempoea⸗
lem.et ipſa peonunciabitur. S ad vtramqzʒ.
et vtramqʒ infliget iudex. vt..e.qualiter.ꝗ.
vl · et de ſimo · licet · . j· ergo in H̊ caſu neceſſe
eſt ꝙ libellus offeratur ad Gᷓ vt ſciat index
qualiter debet peonunciare. pt ar.inſti.de

act. S. curare.ſed et in q̊ caſu habet denunci

atus exceptiones et contra teſtes et contra

dicta. vt no.q. e· . ꝓxi · v. ſmantem denunci
etur · ſicut et ſi ageretur in modum inquiſiti⸗
onis habita diſtinctione inter regularem et

ſecularem.vt.ĩ.e.c: qualiter.in fi.⁊ ð ſimo.
r tuas·et iunge qð no.S.ð of.cuſto.in fi.
Item effectus is eſt.vt is qui non peoba⸗

uerit qð intendit de calumnia puniatur. vt

no· · c. ·· quali pena.v· nedum autem.ergo
nõ licʒ iudici parcere· vt no.j.e.ſub rubeica

ſequenti ·˖ J. fi · et. S̊. e ſub rubeica de accuſa.

Fquis ſit eff ectus · v· puto.et ſequeti·
De inquiſcionibus. Gubæica.
Ictum eſt qualiter peocedatur ĩ mo
Dum denunciauonis- Mung de in⸗
quiſitionibus viendũ eſt Quid
ſit inquiſitio Quis poſſit inquire

re. Contra quem inquiſitio fieri poſſt
¶ Quando peocedatur ad inquiſitioneꝗ] Et
qualiter peocedatur · Quis ſit effectus.

Vid ſit inquiſitio.alicuius eriminis ma
nifeſti ex bono et equo iudicis compe⸗
tcentis canonice facta inueſti gatio. vt colli⸗

Situr in inferioeibus.
G Vis poſſit inquirere· is qui poreſt coeri
Sere et punire:vt epiſcopi.s · de officio

oedi·. c. j. ſed et archiepiſcopi de epiſcopis·⁊
Fatriarche de archiepiſcopis · vt patet · J. e·
qualiteret de ſimo.de HGet.c.dilectus fi liꝰ
.· er· c · licet heli. ¶ Sed et aliquãdo inqui⸗
rit is qui poteſt punire ad ̊ vt ſuperioei de⸗
nunciet· B tamen facit autoeitas ſuperioeis.
vt · jeſicut olim.S. de teſtibus cogen.pee⸗
terea· et · C· de accuſat'.ea quidem.et in con
coedan·. quas no· ᷓ· de denunciationibus .
uis poteſt denunciare · v. tamen ſecundũ. l.
Fin quo caſu intelligi poteſt ꝙ ſuperioe iu⸗
dex peocedit ad inquiſitionem ex officio de
nunciantibus non peoſequentibas. cum ta⸗
les debeant eſſe iurati.et publicati ſint quia
publice electi· et quãuis non ſit infamatus
18 contra quem fit inquiſico ſed non remo⸗
nebitur a beneficio· immo pena infligetur ar
bitrarie et occulte · vt · J. e. ſicut· xxnj.di. quo
niam quidem . et. j. de ſy. dilectus filius F.
ide⸗ autem peelatus ex officio inquirere
debet · quia ſanguis ſubditozum ab eo requi
retur in die iudicij. vt. S. de of.archidi. c.j · ⁊
c· ad B.et de of.archipᷣſbiteri.c·nj· et de of.
peimicerij· c· vnico.et de offi.oꝛdi.irrefraga
bili· et de regularibus·c.vl.et de ſtatu mo-
cum ad monaſterium.. peioꝛ. Vnde licet
hely ſummus ſacerdos bonus exiſteret ſeili⸗
cet quantum in ſe erat.quia tamen exceſſus
filioꝛum ſuoeum efficaciter non coerexit.eti
am in ſe vindictam diuinam excepit. dum fi⸗
lijs in bello peremptis · idem de ſella coeru⸗
ens fractis ceruicibus expirauit.vt in dicta
decre · licet · et · xxxvij.diſ.legant.ergo tanto

diligentius debet peelatus aſſurgere ad pu

niendos ſubditos quanto damnabilius oß⸗
fenſas eoeum deſereret incoerectas.vt. j e.
qualiter.ij:· penb⸗

Ontra quem inquiſitio fieri poſſit. patet
x ſuperioeibus ꝙ contra ſubditum.ſiue
ſit peelatus ſine alms.verumtamen facilius
fit contra ſubditos minoees ꝙᷓ; contra ſubdi⸗
tos epiſcopos · qui ex officio tenentur neduz
arguere· ſed etiam coæri gere.excommunica⸗
re · interdic ere · aut ſi uſpendere. ex quibus fre
quenter odium multoeum incurrunt. vnde
videndum eſt ne concuſſis columnis coeru⸗
at edificium.vt infra·e. qualiter.ij: .j.xij · q
ij· gloeia epiſcopi. IIn his tamen delictum
peobatum eſt ſeuerius ꝙᷓ; in ſubditis caſtigã⸗
dum. nam ſecundum beatum ggS.. Scire pee⸗
lati debẽt ꝙ ſi peruerſa vnꝙq; perpetrauerint
tot moætibꝰ digni ſũt.quot ad ſubditos ſuos
pditõis exepla trãſmittũt.vt · xj.q.m· p̃cipne

ſunt ſub dit repiri · ¶ Si ergo ſacerdos qui
eſt vnctus delinquat:faciet peofecto delin⸗
quere populuz· que enim a pꝛelatis fiunt de
facili trahuntur a ſubditis in exemplum.vt
5S·de voto et voti re · magne:nã ſi clerici vnũ
deum peedicant et alium colunt · dicent lay
ci vbi eſt deus clericoꝛum:vt ibi dicitur. de⸗
bet ergo peelatus eſſe ſpeculatoe et ſpeculũ
vnde in pein. tobie verſificati ·
Sccłie turonenſis apex.ouiũ ſpeculatoꝛ
Et ſpeculum·peeſul bartholomee· faue ·
ꝓPbatur.S.de elect· cũ in cunctis ·
Vando ꝓcedatur ad inquiſitione · æ qui
dem aut inquiſitio fit aliquo ꝓſequente
denunciante · ⁊ tũc die vt no ˖ S· de denũ ·
Fut ex officio: aliquãdo deficiente denun⸗
ciatoee etiã ex officio inquirit iudex · vt · ̊. de

ergo tot moetibus s ree numero polſ⸗

denund. . quis poteſt· S. quando occultum

St hic ſubdiſ.vtrum queratur de inquiſitõe
facienda cõtra regularem·de quo dic vt no⸗
ſ.de ſimo·.qui ad accuſationẽ ·v. ego dico ·
ſequenti· Vel contra ſecularem. æ tune aut
fit inquiſitio Ootra epiſcopũ·aut inferioꝛem·
inquiſitio fit contra epiſcopum · ſiue ſit
egularis ſiue ſecularis nunqꝙᷓ peoceditur m
ſi quando fama tanta eſt ꝙ nõ poteſt ampliꝰ
ſine ſcandalo tolerari ſine periculo dilapida
tiomis.vt.· e· . qualiter·ij· . ·· ꝗpe finem· et
c.pᷣlatoꝛum.⁊ de purg can.cũ ĩ iuuẽtute.S·
de pᷣſamp· cũ ĩ iunuentute . S· de dolo dtu. ve
ritatis. Si vero fiat inquiſitio ↄtra clericũ
ſecularem inferioeem epiſcopo · ſufficit kre⸗
quens fama æ clamoſa inſinuatio licet nõ in
ducat ſcandalũ · h nec ad peimam infamiam
moueri debet ſuperioe · immo tunc demũ quã
do ſepe a ſepius aures pulſat.compeobant
HB.j.e.ſupꝑ his:⁊· c·qualiter.ij. Hx? · · ⁊· ¶·j.et
I · de ſimonia.licet:G. j.⁊.lxxxvj.diſ.ſi quid ð̊
quocũq;·ij ·q.j·deus omipotens.h aliquo
tiens fit ex puro officio ſine fama · vt no.j.e.
C. ꝓxi · circa pein· ⁊· · e · ꝗ. quis poſſit·

T qualiter ꝓc edaturaliqñ ſecundũ iuĩr
rigozem vt quia fit aliquo peoſequente
ſiue denunciante ad penam tempalem impo
nendam. aliqñ de plano quando · ſ.ex officio
fit. licet tunc aliquis oeꝛdo ſeruet.vt · · ſe⸗
quitur. ¶Si fit aliquo peoſequente ſiue de
nunciante. lis ↄteſtabitur · ⁊ in alijs ꝓcede⸗
tur ſicut no.õ̊.de denunc· ¶. qualiter peoce-
datur · v. ſmautẽ denuncietur . qd intelligas
niſi generalis fiat inquiſitio tam in capite qᷓ;
in membeis tunc em de plano ꝓceditur ſi
ne ſtrepitu..e.olim.ſm gof·etiã ſi nulla fa
ma pᷣcedat.vnde ⁊ quolibet anno viſitat ep̃s
quãlibet eccleſiã: tunc inquirere debet ex
officio puro tam de clericis ꝙ;ᷓ de laycis· ſic
poteſt intelligi qð no·S· de of· archidi · F. qd
ſit eius officiuz · ſub · Sꝓ. patet.j.e·ſub rubeica
de crimiñ . ſine oedi · pu · is autem ordo. et
ſequentibꝰ · et · S· e· · quis poſſit.¶ Eit et ſe⸗
cunda diff erentia· qe quando cõtra ſingula⸗
rem ꝓſonam fit inquiſitio non admittuntur

teſtes niſi legittimi· vbi fit generalis inq̃ſi
tio ibi recipiuntur teſtes quantũcunqʒ crimi
nolſi· Et eſt ratio-quia ea que domi fiunt nõ
poſſunt defacili ꝑ extraneos h tantum dome
ſticos cõpeobariS:de teſtibus veniens ij ·
G. fi · C.de diuoæecijs et repu/oↄſenſu:. ſinau
tem aliter. Ideoqʒ tales admittuntur quales
inueniuntur.niſi ſint inimici capitales et cõ
ſpiratoꝛes.hij nempe fidem nõ facerent niſi

dicta ipſoꝝ p alios ꝓbarentur· hic ergo de
e

plano ꝓceditur · t tercia eſt differentia ·
qꝛ vbi agitur de crimine ſingularis perſone
iurãt teſtes plenã dicere verttatẽ .j. ð ſimo·
licet · ¶cũ igitur.v · qe tñ · quando vero agit
de ſtatu eccleſie tunc iurant de duobus. l. ꝙ
plenam dicant veritatem. ꝗq· d· nichil celent
de veritate· ꝙ dieant veritatem meram. ſ. ſi
ne adiunctione falſitatis ſup omnibus hijs
que ſciunt vel credunt in ſua eccleſia refoe⸗
manda.tam in capite ꝙᷓ in membeis.exceptiſ
omino occultis· que nullo modo ꝓbari pol
ſunt.illa em ſoli deo relimquimus qui ſcruta
toꝛ eſt coꝛdium.vj.q.j.ſi ommia.xxxij· di⸗:eru
beſcant.in fi ·et tunc ſtatur dicto teſtis ſme

iurati:ita ꝙ nõ licet ei ahquid addere vel di
minuere niſi fote incõtinenti coerigeret. vt

S8. de teſtibꝰ cogen. peeterea; el iurãt qp
ad interrogata reſpondebunt. in quo caſu ſi
ep̃ᷣs interrogauerit vtrum alienauerit bona
eccleſie· ſi dixerit ꝙ ſic.licet ei poſtea interp

tari ſcilicet ꝙ B fecit neceſſitate debitcoꝛũ vr

gente.Et ſi confeſſus fuerit ſe aliquos ſymo⸗
niace oedinaſſe · licer iungere · ven eſt igno⸗
ranter:Et ſi dixerit etiã ſe aliqua de naufra⸗

gio recepiſſe.licet declarare.verum eſt cauſa

cuſtodie · vt omnia G ꝓbantur · S· de ſentetia
re iudi.cum. · ¶· · et. J.e · c.qual iter·j.⁊·c

ſequenti·non tamen teſtificari debet ſuper

occultis:ſicut no:et peobatur in dicta dec.
qualiter · in fi·et ſi teſtificati ſunt non va⸗
let teſtimonium.quia non iurati deponunt ·
vt · .e · inquiſitõlis:G.j. v.ad G; reſpondemus
Et debet religioſis peouideri etiam lite
pendente cum peopeimum non habeant . vt · j.
e· ex parte·.et.c·olim.I.V.⁊.O·quod dic vt
no·S ·.e.ſub rubeica de accuſat. quis poſſit
ſub · ꝓ. admittuntur . v. H autem quod dictuz
eſt. St ſi quis confiteatur contra ſe.habe⸗
tur ei fides · vt · S· de elect · per mquiſitionem
ſed et ſi duo concoꝛdant contra alium ſuper

occulto crimme non condemnatur- cum nec
inquiri debuerit de occulto.vtS. no. v. eſt

et tercia · et ſequenti :nec eſt peocedendũ ad
inquiſitionem eoeum que in cedulis occul⸗
te traditis continentur. Sunt autem teſtes in
ſecreto exammandi:et eſt repellendus ſi cõ⸗
fiteatur ſe inimicum illius contra quem teſti
ficatur.niſi in fraudem h̊ faceret.qð erit per
iudicem ſubtiliter inquirendum· vt.j.e.inq;⸗
ſitionisJ. peimo⸗ ſPBeder dici poteſt ꝙ ñů
de ſtatu monaſterij vel eccleſie tantum que⸗
rat aliquo impetrãte et ꝓſequete· lis ↄteſta
bit. æ libellꝰ offerat ab illo q̃ ꝓſequi in q
ꝓonet ea in quibꝰ petit eccliaz refoꝛmandã

4

Nere

de

oſ
ta
n
ne
di
vt
uſ
ona
erß
zw
mo:
no:
ra⸗

nſa.

lla
1

C
d⸗

us
jte
1.
eve
ol
n
be
nem
wer
hee
10
u

N

N

vt . · de teſtibus · cum olim. Veꝝ quando iu
dex ex officio ſolo ꝓcedit·habet locũ qð di
xi ·· e:ſicut olim.etiam ſi ad inſtantiam ali⸗
quoeum impetrata ſit inquiſitio:exquo gene
ralis eſt.nec ipſi qui impetrauerunt peoſe⸗

uunt. vt · S.ò ſententia et re mdi.cũ I. et &☚t

Oð ſi alias ↄtra ſingulare pſonam inqui⸗
itio fiat æ iudex ex officio ꝓcedit · debet p̃la
tus cũ aliquibꝰ de canonicis ſuis deſcende⸗
re ad eccleſiã in qua degit is qui infamatuſ
eſt· nõ quidẽ a maliuolis vel inimicis.h ab
honeſtis ⁊ diſcretis · vt·xj.q.nj.in cunctis.
⁊z equaliter.ij:G.j.⁊·⸗H? ·j.⁊ vocabit illũ
Otra quẽ debet fieri inquiſitio niſi ſe ꝑ cõtu⸗
maciã abſentauerit · vt.õ · de reſtit.in integ.
c.ij.⁊ de dolo ⁊ cõtu·veritatis .in quo caſu

peimo inquiret de famaibi vbi conuerſatus

eſt.qe meliꝰ ibidem inuenit veritatem. vt · ·
de elect · poſtꝙ;ᷓ · æ· c· ſcriptũ eſt.xxnj.q·.j. pa⸗

1 e ratus · xm·.q.ij · ſuꝑ peudentia:talis em̃ exti

7

.

mationis habetur quis qualis eſt in ciuitate
ſua · vt · ff · de qſtionibꝰ.de minoꝛee.in fi /ſet in
quiret a bonis ⁊æ grauibꝰ an talis ſit infama
4Ntus de tali crimme. ſi dicant ꝙ ſic.recipiet
duos teſtes vel tres ·qui ſi iurati hocideʒ aſ⸗
ſerant cedet poſtea ad inquiſitionẽ/alias
ꝗꝓpter dicta paucoꝝ nõ iudicabit' infamatꝰ
is cuiꝰ fama apud bonos ⁊ graues leſa non
exiſtit · ſic intellige · · e.inquiſitionis.· vnde
non ꝓcedet ad inquiſitione cũ nõ debeat fie
ri ſup occultis · vt no.õ· e · v· vel zurant · ⁊ p⸗

ceden · nec obl. j · e. c · fi · vbi ad denunciatõez

quinq; mandant inquiri · qe ⁊ ſi ſupioe cãm
cõmittat.nichilominus eadẽ ⁊ quelibet alia
legittima exceptio ſalua manet hm gof.õ.de
of · del . ex pte · ij . ¶ Si vero pſens eſt is ↄtra
quẽ fit inquiſitio. vocandꝰ eſt ⁊ ſunt ei expo
nenda ⁊ ſcribenda crimina de quibꝰ inquiri
debet . v. qij· ſi peimates·⁊ ſi dicat ſe nõ eſſe
infamatũ· inquiret iudex pꝛimitꝰ de fama vt
5· dic vt bi. S dicat ꝙ penitentiã egit et
ſecũ diſpenſatu eſt· audiet quidẽ· ⁊ ſi ᷓ ꝓba
uerit abſoluetur.ſecundũ ea que no.õ.e.ſub
rubeica de accuſa· . quis ſit effectus.ſub·ꝗ.
hßͦ nunquid penitentia · ⁊ ſi petit diem ad deli
berandũ· dabo.⁊ quãlibet iuſtã exceptõem
tam vtra dicta teſtiũ ꝙᷓ; ↄtra teſtes ſibi reſer⸗
uabo. vt . · e · qualiter · ij · J. debet. Vnde et
indicẽ poteſt recuſare ex iuſta cauſa.ar.j.e.
ad petitionẽ.⁊.c.qualiter.ij..j.ad finẽ.ibi.
non ex odij fomite · æ exp̃ᷣſſum eſt· õ̊.de ap · cũ
ſpeciali. Vel poteſt dicere ꝙ criminoſus ẽ
ni·q · vij· iudicet.xxv.diiſ c.vlti.xxvj ·di.vna
tm̃.⁊ iunge ea que no.õ.e.ſub rubeica de de
nunciationibꝰ.ꝗ. qualiter ꝓcedat.v.ſinaũt
denunciet.⁊ ſequeti · Er ſi ↄfiteatur crimẽ
ad rationẽ poſitus:habetur ei fides ↄtra ſe.
⁊ remouetur ab admimiſtratione ſi crimen B
exigat··e.ſi oſtiterit: ⁊.c.cum dilecti.in fi.
⁊ de exceſ.pᷣlat.ex literis.⁊.ĩ.e.ad petitõezʒ
Gual·ij ·q·j ·nos in quẽqᷓ;.S.de confeſſis.c.
cũ nper 8 edðd nunquid mitiuns agendũ eſt
ſi confiteatur ꝙᷓ ſi conuinceretur.dicas ꝙ ſic
ſi anteqꝙ; videret peobationes paratas con⸗

feſſus fuerit.l.diſ.pᷣſbiterum· ⁊.e.ſi quis pꝛe
poſtera · ij.q.j: in peimis· xij.a.j·non dicatis
miſericozꝛdiam petens cum lacrimis veriſ nõ
fictis.⁊ iudiciũ non requirens.õ·de elect · in
notuit· . multa· S· de tranſla:epi.inter coꝛ⸗
poꝛalia:G.vlti.niſi habeat ſuſpectusar · ff·
de accula.ſi cui.. hiſdẽ:õde pᷣſumpt'.man⸗
data · xlv· di·diſciplina ·̊ ſi exquo vidit peo
bationes paratas confeſſus ſit ꝓ Duicto ha⸗
betur.vt in ſuperioeiĩbus concoedantijs · ⁊· ·
de ſimoð B. Vel dic in vtroqʒ eſſe arbitrariũ
inſpecta qualitate perſone æ criminis · vt · · e
inquiſitionis. H.j: æ. ꝗ̊.de tranſac. c · fi · ⁊ ap
paret in pis que no.S. ſub rubeica ð accuſa ·
D. gquis ſit eff ectus.v.puto tamen · ⁊ ſequẽ ·
Si autem crimen negauerit.tunc requirũ⸗
tur teſtes· qui non valent de auditu vel cre⸗
dentia teſti ficantes· vt · e.· inquiſitionis · ꝗ.
vlti · qui etiam cogendi ſunt vt teſtimonium
ferant.vt no.õ.de teſti · cogenð:.in quibus
cauſis.v·ſed cõtra iſtos.⁊ ſequenti Sunt
etiam recipiendi li.non con.maxime infama
to per contumaciam abſente.vt · S̊. vt lit'. nõ
cõteſ.quoniam · . in alijs:nec enim eſt cum
quo lis conteſtetur niſi conteſtaretur cum
fama vel iudice · vt patet · j. e · qualiter. ij . J. j.
ibi:non tanꝙᷓ idem accuſatoe ſit index ⁊c.· et
emendatus de crimine admittitur cum ciui⸗
liter agit vt quis ab adminiſtratione remo⸗
ueatur.vt· S. de teſti.teſtimonium.niſi ſint in

imici vel conſpiratoees.vt·j.de ſymo.p tuaſ

et vide qð no.õ.e.ſub rubeica de accuſa:ꝙ.
qualiter·ſub·ꝗJ. oblato.vᷣ.adueniente. et ſe⸗
quenti:et accedit · ·e · cum opoetet · et ſeq̃n.
ca:. ¶ Sed ſecundum gof · hanc diff erentiam
notabis inter inquiſitionem que fit ex offi⸗
cio· et laz que fit aliquo peoſequente.quia
iundex vbi ex officio pꝛocedit faciet iurare il
lum contra quez peocedit.dt ſuper eo ð quo
inquirit ad interrogata reſpondeatI.e.cum
dilectus · ſed quando fit aliquo peoſequente
tunc non faciet illum iurare contra quem ꝓ
cedit· ſed is qui peoſequitur pꝛobabit ſi po⸗
teſt· et ſi non pꝛobauerit punietur.j.e · cum
opoteat · et· cſequen. Ego tamen puto ꝙ in
vtroq; cogatur iurare dicere veritatem. vt
patet in his que no.S.e.ſub rubeica ꝓxi· .
qualiter. nec aliqð ius dicit ꝙ non cogatur
lurare.immo potius contrarium.õ. de ꝓba.
ſicut conſuetudo.et · c.ad noſtram. Sed et
ecundum gof · ſecunda differentta eſt. quia
Vbi iudðx ex officio ꝓcedit · publicatis atte
ationibus denuo ab alijs teſtibue inquire⸗
re potelt · ij. q· j· notum. et · q · v. habet HB peo⸗
Peiumet.c.mennam.vbi vero pꝛocedit ali⸗
quo peoſequente · tune non liceret alios reci
pPere:quia timeretur de ſuboznatione.ar.in
his que no.S.· de teſtibus: . ſuper quibs.an⸗
te finem · v· ſed nunquid. qð puto verum niſi
foꝛte eſſet cauſa in qua verteretur periculuz
anime · vbi quidem liceret iterum alios reci⸗
Pere.ar.S.de ſpõ.ſicut ex lñis.in fi·et patz in
his q̃ no·S.de teſtibꝰ..et vtꝛz poſt publica
tionem · x · ſi tangit piculum ae et ſequẽti ·

Qð:ſi index vult inquirere · ſubditꝰ vero
dicit nolo ꝙ inquiras·̊ pᷣfigas terminũ ac⸗
cuſare volenti bꝰ.⁊ ſi nullus apparet paratꝰ
ſum me purgarevidet᷑ ꝙ ſubditus audiri de

beat · qe qð petit oꝛdinariũ eſt·qð vero iux

dicit extraoꝛdinariũ · ad qð nõ eſt recurren⸗
dum cqdiu oꝛdinariũ ſupeſt . ar · ij · q · ·· multi ·
in fi.ff . de mino · in cãe . ij· Otrarium tñ tenẽ⸗
dum eſt. qe purgatio ſequitur inquiſitionem-
ar.ĩ.de purgat· cano.inter ſolicitudines:vt
⁊ apparet in his que no.·e.. fi. v· is ergo
eſt oedo · Sed nuͦquid infamatus poteſt ꝓ
bare innocentiã ſuam ꝓ familiares æ cubicu
larios ſuos· nõ videt .qe domeſticũ teſtimo⸗
nium repeobatur·vt no.õ · de teſtibꝰ.. quis
poſſit.v.item iur̃ ciuili:⁊ ſeque:h Otrarium
ven eſt · xij · q:ij .· manifeſte.ij.q: vij.cũ paſto
ris. ⁊ patet in his que noS.de teſtibꝰ.ꝗ. q̃s
poſſit· v·ſed quomodo ſciam Quid ſi is qui
nõ eſt de dyocimpetret fieri inquiſitione cõ
tra platum extraneũ:æ quidem pᷣſumit ꝙ nõ
caritatiue h odioſe moueat cum nõ interſit
ſua hm gof.ſecus ſi ſit de ececleſia vel dyoce
ſi.·xvj·q.vij.filijs :·S.de rebꝰ eccłkie nõ alie · ſi
quis pᷣſbiteroꝝ ·Quid ſi adiutoe inquiſiti
onis aliqua exceptõe repellat.nunquid aliꝰ
admittetur.vel iundex ex officio ſuo ꝓcedet ·

dic ꝙ alius admittetur.j.e:cũ opoeteat · ar·

ff.de inofiteſ.poſthumus· ¶.·j .·hm gof.dicit
etiã ꝙ, iudex ex officio ſuo ꝓcedet · vt no · ᷓ.
e.ſub rubeica de denuntiat ·. quis poteſt.xvx
qð ſi in B caſu.nam ⁊ hm goł:dic etiã ꝙ iuðx
cũ inquiſitio ex officie ſupioꝛis ꝓcedat ite⸗
rum iterari poteſt · ij · q· v ·habet· æ c. mennã ·
ꝙ tñ exaudias pendente inquiſitõe.vt no.S.
e· . vꝓ. vbi iudex·ſecus mi inquiſitione finita
qe nõ debet de delicto eiuſde hominis ſepiꝰ
inquiri · S.de oł.debł · licet · ff · nau ca.ſta.liczʒ
FC.fi · niſi ex noua foꝛma.vł niſi inquiſitoꝛes
vel teſtes de coeruptione duincerentur.j. de
collu·detegen:cũ eclamoe:æ ar in his ꝗᷓ no.
8. e.ſub rubeica de accu:. quis accuſari.v·
aliqui etiã in ꝓpetuũ Quid ſi fama habuit

oꝛtum a maliuolis dic nõ eſſe peocedendum

in inquiſitõe · · e · qualiter · ij · .· j. J. ð̊ purg.
cano:cũ in iuuentute:æ patet in his que no.
6· e· . v. qð ſi alias dtra ſingularẽ·h cũ dif⸗
ficile ſit ꝓbare hmõi oꝛtum:cum ab incerto
autoee ꝓcedat · de oſecra · diſ. mj:ſanctũ ·dici
poteſt ꝙ a ſi ceſſet inquiſitio · non tñ ceſſabĩt
purgationis indictio·j· e · inquiſitõis · ¶. fi · V

ad ꝙ hm gokb · dic vt no · S.· e · ſub rubeica ð de
nunciat. . quis p̃t · v· ego audeo:⁊ ſeq̃n.

WVis ſt eff ectꝰ · ⁊ qudẽ ſecundum gof.
aut agit' otra p̃latum· aut Otra pematũ

ſi agatur contra pᷣlatum·tunc remouendꝰeſt

ab adminiſtratione exemplo villici · · e· qua⸗

liter.ij:nec erit pena arbitraria:nam facti qᷓ

ſtio m arbitrio iudicantis eſt.pene vero ꝓſe

cutio nõ eius voluntati cõmittit.h legis ar

bitrio reſeruaturij.q: njꝗꝙ. notandum ff. de

xbo.ſig ſi ꝗ̊. Si vero fiat otra peiuatum-

tunc erit arbitraria pena.j.e.inquiſitionis.
M.j.in.fiet ar.j·de ſimo:.c·de regularibꝰ.

æ= c. diledtus excipiunt' tñ crimina que noS
e.ti · ſub rubeica ꝓxi · ¶. q̃s ſit effectꝰ.in pein.
ab ilo verbo vel interdicatur · vſqz ad llud
verbum. vel quãdo piclitatur · Tu vᷣo die

q; quãdo agitur de generali ſtatu is eſt effe⸗

ctus.ꝙ coerigenda refoemãda ſunt om̃ia.
tam in capite ꝙᷓ in membeis circa pſonas et
ſtatũ ipſiꝰ eccłie:ita ꝙ ↄſuetudines laudabi
les ⁊ pᷣſcripte non remoueant ·ꝙ loco irratio
nabiliũ vel nõ pᷣſcriptarum ponant' ſtatuta
rationabilia ſine cuiuſqꝙᷓ iniuria · vt ar . S· de
Oſtit · cum om̃s.in fi·⁊.c.cũ.)-⅛¶.vl ·g̊.ð ma
io:et obe.ſolite.et de cõceſ.pᷣben. ex pte · in
fi ·et de his que fi a maio:par·capᷣ.c.j.⁊.· S.
de ↄſue. cũ conſuetudinis.eęt·c.vl. ff · ð oſti.

pein · l.penł. et de legibꝰ. minime · Qð ſi in

quiſitio ↄtra ꝓſonas ꝓceſſerit · et tale crimen
ꝓbatum eſt qð etiã poſt penitentiã impedit

executionem.vt homicidiuzʒ·et ſymonia ſiue

in oedine cõmiſſa ſiue in beneficio· vt · · de
tempẽ·oeð · c· vl.⁊·.de ſimo.accuſatũ·et is
Otra quẽ inquiſitio ꝓceſſit eſt ſecularis.idez
eff ectꝰ ſequit qui et ſequitur aceuſationem.
ſic degradat cum nota infamie · vt . j.q · nj
c.vl.j.de ſimo:inſinuatum.ſecꝰ ſi regularis
ſit j.de ſimo.de HB.et·c·dilectus filiꝰ R. In
B ergo grauantur ſeculares.ſed in alio rele
uantur.q ex leuioeibꝰ cauſis remouent' re⸗
gulares ꝙᷓ ſeculares.vñ nec ſupeadicta foe⸗
ma vſqʒquaqʒ ſernatur in regulanbꝰ.j.e.q̃li
ter.ij.in fi.et.c·olim.I·V.et.D.Multe enim
exceptiones oceduntur ſecularibus que re⸗
gularibꝰ denegant.vt.ĩ.de ſimo·ꝓ tuas.h
tn oedone mnocens ↄdemuetur reſeruat're
gularibus.j·e· ad petitionem galterij· exem
plum·j.e.olim..V.et.D..j·et.õ̊.de exce⸗
ptionibꝰ.cũ inter peioꝛẽ · ¶ Si vo dilapida
tio ꝓbetur·que peeſumitur eojpſo ꝙ magnã
ſummam pecume quã inuenit expendit et in
aliam eccleſiaʒ obligauit: niſi foꝛte ꝓbaret
cariſtiamdefectũ fructuũ.expenſas neceſſa
rias · vel aliudò ſimile.vt··de ſimo.licet heli
¶. quia vero.debet remoueri a villicatione
ſecundũ euangelicã veritatẽ · vt · . e · quali.
Jꝗ.j· ſed ſi aliud crime ꝓbatum ſit.arbitraria
erit pena.vt.j.e.q̃liter.ij.G. .v.ſi cũ.⁊ G; oĩa
habent.j.e.inquiſitionis·ih · j· Nuic aũt
ꝙ dixi ſymoniacũ nõ habere executionem vi
detur cont radicere.j.de ſimo·ex tue:⁊.c.ma
theus.h̊ ibi loquit de occulto qui quantum
ad eccleſiam non eſt ſuſpenſuseſt tñ ſuſpen
ſus quo ad deũ quo ad ſe . · de ſimo · ſicut
in fi · et · c. ſequen · S. de cohi. cli. et mulie · c·
vl. Vel diſ. hm gof · vtꝝ ſit ſimoniacus in o⸗
dine ſuſcepto.et tunc q;uis occultus ſit ſu⸗
ſpenſus eſt quo ad ſe et quo ad alios·j· q.j.
reperiunt.ſicut notos ius foenicato.õ.ð co⸗
habi.cli.et mulie · veſtra·et·c.fi.Et eſt ratio
qꝛ talis ſimoniacus habet caracterem vicio
ſum:jq:m:quibuſdaz narrantibus:et a tali
non debet quis recipe oedines.j.q.j.ſi qui a
ſimoniacis · ¶ Vel ſit ſimoniacus in oedine
collato:et talis nõ eſt ſuſpeſus quo ad alios
ĩ de ſimo· ꝓ tuas· et ideo a tali poſſũt recipi

no
dein.
llud
ddie
ſfe⸗
Nig.
ſager
ddabi
atio
tue
de
ma
e in
1.5.
Dlt.
dſiin
nmen
pedie
ſine
de
et i9
dez
dem.
qnz
aris
.ln
rele
wie:
for⸗
eali
enim
nere:
o
atte
xrem
xce⸗
ida

1 in
aret
eſſa
heli
one
fanis
30a
auͦt
mvi
t,ma
tun

ſere
⸗

eedines ꝙ;diu ab eceleſia toleratur.ſecundũ

Sof ſuper h vide qð no.õ.de tpẽ:oꝛdi.G. æ a

quo· v · hoc igit. Si aũt de crimine ſuper
quo inquiſitũ eſt nõ conſtat p ofeſſonem ne⸗
q ? teſtes dumtaxat ꝑ famam.ſi enimen ð
quo inquiſitum eſt habet facti pſeuerantiaz.

puta adulteriũ erat vel fosnicatio.admonen

dus eſt peimo ſeoeſumpoſtea coꝛã teſtibus:
⁊æ ſi infamia adhuc durat ſuſpendit vſq; ad
ſatiſ factione ↄdignam·.ĩ,de purg. cañ.ſi 48
p̃ſbiter.alias nõ debet ſtatim ſuſpendi ꝗpter
infamiam niſi enozmitas delicti vel ſcanda⸗
lum h̊ expoſcat.ĩ.de purg.caninter ſollici⸗
tudines- Ceteꝝ ſi omnes teſtes dicãt ipſum
innocentem.nõ ſuſpenditur.nec purgatione

oneratur.niſi ex abundanti ad tollendã fa⸗

cti infamiã.ij.qv.habet.⁊.c.mennã.ſecun
dum gof.ergo ſecundũ ea que dicta ſunt ꝓ⸗
cedere debet iudex. exquo de infamia con
ſtat indicenda eſt purgatio:ad quã demũ re
currituraccuſatoꝛe.denunciatoæe.⁊ teſtibuſ
deficientibꝰ.⁊ ſi ipſam p̃ſtiterit abſoluetur.
alias punietur tanꝙᷓ ↄuĩictus · vt.j. de purgᷓ.
cañ.c·.ij·⁊· c.nos inter alia.⁊.c.ex tuaꝛz · et
c.cum D.⁊ de ſimo.de hoc.⁊.c.inſinuatum.
⁊· S· de cohi · cleri · ⁊ muli.tna·⁊ de ꝓbatio⸗
nibus. c·ij ·? e.ad noſtram.ij.q.v.omnibus
xv.q·v.c.j.¶Is ergo ẽ oedo:accuſator vdo
neus apparens pee omnibus anditur. ip̃o de
ficiente denuncians.iſto non apparente.fa⸗
ma publica exiſtente æ frequenter accuſante
iudex debitũ ſui officij exequetur.⁊ ſic ĩ neu
tro caſu erit idem aceuſatos ⁊æ iudex.vt ꝓba⸗
tur plene ꝑ iura pᷣ̃allegata.æ· I.e.qualiter.ij
C.·j⁊ de ſimonia.licet hely..j.in fi · om̃ibꝰ
alijs ꝓbationibus deficientibus aò purga⸗

tionem canonicam puenitur tanꝙᷓ ſuffragiã

miſeroeum. vt ⁊æ no.j.de purg.ca.G. quando.
⁊ ſic in inqui ſitione oꝛdo indicianꝰ qui pee⸗
miſſus eſt ſeruari bet. qui ſi omittatur totũ
retractabit.vt.ĩ.e.qualiter.j.⁊.c.ad petiti⸗
onem galterij· · qui filij ſint legit.c.p vene
rabilem. . j. Item is eſt eff ectus. vt qui nõ
ꝓbauerit qð intendit de calumnia puniatur
vt no· j.tc.j.·quali pena. v· nedũ aũt. ¶ Vn⸗
de dico ꝙ vbi fit inquiſitio aliquo ꝓſequen⸗
te vel denunciante.non licet mdici penam
ſtatutam in iure diminuere.vbi vero in iure
non reperitur certa pena ſtatuta.del arbitra
rie puniretur denũcians ſi in peobatione de
ficit. vel vbi index ex puro officio pꝛocedit.
nec eccleſie nec anime periculum imminet.
arbitraria erit pena.ſic intellige ſuperioꝛa.
⁊ qʒ no.ðõ.eęſub rubeica ꝓxima· ꝗ. quis ſit ef
fectꝰ.⁊ ſub rubeica de accuſationibꝰ..quiſ

ſit eff ectꝰ. v. puto ⁊ ſequentibꝰ.

De crniminibꝰ ſine oꝛdine punisdis Bu-
Vdiuimꝰ qualiter quattuos modis
crimina puniuntur.ſcilicet accuſã⸗
doexcipiendo.denunciando. inq;⸗
rendo.aliter tamẽ ⁊ aliter.⁊ in om

de quinto modo.ſcilicet qualiter pumantur

nibus his oꝛdo indicianus aliquis ſeruat.
in illo ſtrictius.in h̊ ſimplicius. nunc ponitt

ſine oedine. St eſt ſciendũ ꝙ notoeius pec
catoe:ſine accuſatoee. ⁊ ſine teſte · = ſine ali⸗
qua examinatione·pnnitur vt. ſ.e.euidentia
ij ·q:j de manifeſta·õ.de elect· bone memo.
mag·J. contra· C.ð accu:ea quidem . in aut'.
quomodo opoꝛtet epiſcopos· vl. ⁊. c· ſeqn·
Jꝗ.HG̊ notabis · S·de clamdeſt.deſpon· cum in
hibitio· æ. c· cum in tua:⁊. ff. qui ſatiſdare
cog.ſi vero. qui peo rei qualitate.et de in
integ · reſtit. l. j. S· de filijs peeſ biteroꝛum ·
quoniam.j.de purga:cañ.cum dilectus·ij.
q:j·ſcelus quod lotharius rex.5S. de teſtibus
cog·ſuꝑ eo.ideo in his eſt oedo iudiciarius
oedinem indiciarium non ſeruare vt. · de in
reiurã· ad noſtrã.nj.æ ideo abſens æ nõ cita⸗
tus condemnatur ab apoſtolo.S.de ap. cum
ſit romana.in fi·ſecus in manifeſtis · xj · q.nj
eoꝛ qui accuſantur.S. ̊ dnoæ.poero.quare
debet cauere iudex ne notoeium putet HG̊ qð
manifeſtum exiſtit.vt · ꝗ̊.de reſcriptis· cũ cõ
tingat · penb · ⁊ de appelł · puenit·. ⁊æ. c.con⸗
ſuluit · ſed diſ. quot modis dicatur notoeium
* que pena imponatur in quolibet = qualit
qð dic vt no·S·ð cohi:cłi.⁊ muli.G. quid ſit
notoꝛium. ⁊ de tpẽ· oedi. Item quo ad ex⸗
cõmunicationis ſententiam ferendam. ſemꝝ
debet monere ter delinquentem is ad quem
cosrectio ptinet qᷓtumcunqʒ peccatoꝛ noto⸗
nus ſit · vt · . de lententia excõi · ſacre · . de
ap· cum ſpeciali. ¶Sunt a alij caſus in qui⸗
bus fit condemnatio ſine oedine a ſine accu
ſatoꝛe · ¶ Duta in tutoe male adminiſtrante
ſuſpecto.ff · de ſuſpec.tu · l.nj. . peeterea.
n teſte cozam iudice vacillante vel male
teſtificante · C. de teſti :· nullum. In calum⸗
niatoꝛe · ij .q: nj . notandum. C. de calum.il.
· ff · de bonis liber. qui cum maioæ. G. ſi liber
tus · qd dic vt no.j·t.j· .fi. vᷣ · punitur.et p̃⸗
ceden · In marito accuſante vxoꝛez de leno
cinio conuicto m modum replicationis.ff. &̊
adult'. l.j· G. ſi publico. ſIn crimme falſi ſe⸗
cundum quoſdã . Cde fal. vbi.Sed æ. l.illa
intelligi debet quando de falſo non inciden
ter ſed peincipaliter agebatur.æ de his calſi⸗
bus plemus no·ᷓ· vt beneficia eccleſiaſtica
ſub. J. item traditur B alia regula. Xlias
regulare eſt ꝙ nemo patitur penam oedinari
am ſine accuſatoꝛe.ij·q.j.nichil.ff.de muñ.
⁊ hoñ·reſcripto·.ſi quis accuſatoæe · ſed pe⸗
nam extraoedinariam patitur multis modis
vt apparet ſupea in tribus peoximis rnbeicel
lis.Sed et clericus de delicto ſuo gloꝛians
ſine oedine punitur licet non accuſetur. vt
ĩ· de exceſ.peela.qᷓ; ſit.omnes etiam iudices
extraoꝛdinarie puniri poſſuntſecundum ea
que no.in ſequẽeti.vꝗ Is autez oꝛdo de quo
no.õ.in rubeica ꝓxima ſeruatur ſecundũ ea

que no·quãdo inquiſitio fit ad q̊ vt aliquis —
beneficio ſuc remoueaturſſed et ſecundum „

et cañ· ad quemlibet iudicem ptinet exceſ

1
ſus ſubditoꝛum laycozum et aliquotiens cle
nicoꝛum etiam ſine aliqua fama in quirere et
Eunire . hoe enim publice mtereſt.j. de ſñia

excõ·vt fame · j· ff · ad· l· acq:ita vulneratꝰ

tamen faciant in occultis non puto de rigo⸗

HG. fi⸗ff · depoſiti.bona fides.ih?. j. ff. de fi⸗
deiuſ. ſi a reo·G. fi.C.ad·.l.iuł ·repet '.l.j.et
no.S.e.ſub peoxima rubeica. æ qualiter.
circa pein.⁊ peocedetur in his de plano ſine
aliqua ſolennitate·ita ꝙ iudex malos expel⸗
lat æ bonos admittat/aliquando in pecuania
puniendo:aliquando cozpus toequendo.vł
excõmunicando.vel ſuſpendendo pꝛeout vi⸗
derit expedire·qe G̊ omnia arbitrio ſuo cõmit
to:attenta qualitate ꝓſone.delicti quãtitate
qualitate etatis.ſexus.conditionis.loci:cau
ſe: ⁊ tempoeis.vt.Sð tranſac·c.fi.ff.de of.
peefec · vebis.l.j.⁊.ij ⁊ ð̊ of.ꝓconſulis.nec
quicqᷓ;. de plano:⁊ de o.pᷣſidis.l.nj.et.l.
illicitas.a.l.ſequen.⁊ · l. congruit.⁊æ· l.d iuꝰ
1*C.de of.peefec. peetoz illir.⁊æ oei:l. nj. et
m autende collatoeibꝰ.. iubemꝰ . nj. colb ·
ix:a in auten domini noſtri· extra · ð cenlibꝰ
romana. . notoeia:æ de penis. romana:æ de
ſententia excõi.ſolet. in pꝛimaſ⁊ poteſt pe⸗
na imponi impedienti inquiſitionem fien. vt
ff. de fugi. l. nj:a.· l. j·. C. j·æ. G. B autezꝭ· æ 6 de
of.oedi:c:· c irrefragabili-æ de vi ho.
cleri.vt clericoeꝛum moees.hic etiã iudex de

occultis inquirit aliquo denunciante· puta

teſte ſynodali.vt.j·e.ſicut olim: iunge qð
no.de mcendiarijsꝗ.⁊ qua pena.⁊ pcede·
Datur em̃ cuilibet licentia denunciandi:ma
xime ſecundum. l. non ſolum officialibus ſci⸗
tra inſcriptionem aliquã · C. S accuſa ea qui⸗
dem. mj:q: mj. ꝗ. aliqnando ſſed etiam cuilibz
ar· ff. de pet · here item veniunt· ꝗ. a quo ff ·
de admini. tu. quidam decedens . S. fi ſneduz

libero · ſed ⁊ ſeruo.ff.de of.peefec.vebis:l.j

J.q autem.inſtitt.de his qui ſui iur̃.vł ali.
ſunt · S. fi · ..de collu.detegen.crimina.xxmj.
q:nj: ecce qui etiam denunciatoꝛes his que
denunciant aſſiſtere mbentur. vel ꝓhibent*
vt habet alia litera · ff · ad turpilł.ab accuſa
tione . nunctatoees.ſed nec ſtatim eis cre⸗
dendum elt ; C. de accuſat.ſinguli.¶Sinan
tem delinquens vocatus conkiteatur ad rati
onem poſitus.j.e.ſi conſtiterit· vel notoꝛius
eſt vt peobant concoꝛdantie peoxime indu⸗
cte.⁊.S.de coha.cleri.æ muli:c.fi.⁊ duobus
c.peecedentibus · vel alias iundex ꝑ ſe certifi
cari poſſit· ex mero ⁊ puro officio ſuo aliquo
tiens interdicet matrimoniũ fieri.S.de ſpon.
cum in tua.S.de clamdeſt.deſpon:cum inhi

bitio· aliquoties dirimet · 6· de ſpon. ſicut ex

lr̃is:aliquotiẽs pñiazʒ ĩponetS.ð ſpõ.c.mj.in
fi ·aliquotiens excõmunicatũ denunciabi ·
de teſti · cogen · puenitij. ⁊ compellet teſtes
dicere veritatem.vt no · S· de teſti · cogen. SF. ĩ
quibus cauſis· S.ſed contra·⁊.S.dico·.⁊. .
⁊ quare·vell'aliquotiens delinquens ꝓ ipſuzʒ
iudicem arbitrarie punietur.etiam ſi contra
ipſum iudicem vel familiam ſuam cõmittatꝰ
exquo notoeium eſt · vt in auten· domini no⸗
ſtri:extra de penis:romana. et ſicut de facto
ſeruant indices maxime ſeculares ſquicquið
re iur̃ ꝙ ſit alicui legittima defenſio denegã
da / ſed in notoeijs cum nec poſſit haberi le⸗

/

8

*

gittima defenſio· ꝑ cõſequens hecjpſa dene⸗

atur: C. de acculſa:ea quidem:et:l.ſinguli.

de peñ: qui ſententiam ſvnde qtumcunqʒ
ſit aliquis infamatus.ſemper ei legittima de
fenſio reſeruatur·õ·de excep. cum inter peio

rem. I.equaliter·ij· ꝗ. debet igitur·. In noto⸗
rijs poteſt delinquens puniri arbitrarie. et
ſic poteſt iudex eccleſiaſticus in pecunia pu
nire notoꝛium delinquentem · dũmodo ꝓpeiuũ
marſupium non fartiatur:quia auaricia in ta
libus repeobatur.vt.·de penis: licet.ar.õ·
de decimis ˖ c. j. ⁊ de cenſibus:.c.ex parte.et

e·ea que.ſed ſi G̊ facit bono animo:q peeſu⸗

mitur ex eo ꝙ ſibi non retinet ſed pauperibꝰ
erogat. licet quidem.quia pena que magis
timetur infligenda eſt.et contumacia creſcẽ
te debet augmentari et pena: vt · S. vt lit'. nõ
conteſ.quoniam: in fi:ergo ſiue plectendo
ſiue ignolcendo· h̊ ſoluʒ bene agitur vt vita
Hominum coeri gatur:vt· xxnj.q· v · peodeſt
ſeueritas· et.c.eſt iniuſta. conuertentes aũt

ad coæe ſuſcipit deus;: vt in auten. vt non luxu

ri :· contra naturam. in peincipio.colb.vj·qð
die vt plene no.õ̊.de o. oediI. quid perti⸗
net. Sꝓ debet etiã punire delinquentes ·
De calumniatoeibus Bubꝛeica;
Via calumniantes depoſcit ſimili⸗
tudo ſupplicij ad vindictam vt · C.
de accuſa. l. vlti:æ pleriqʒ calumni
ole accuſant· vt de pena iſtoꝝ ſciaſ
quid iuris ſit.poſt titulum de accuſationibꝰ
apponitur rubeica ðͤ calumniatoeibꝰ. in qua

videndum eſt . ]CQuis digatur calumniatoe

Quis tergiuerſatoæ· Quis peeuarica⸗
to.his enim tribus modis accuſatoeum te⸗
meritas detegitur · vt· ff · ad turpilb.ſe ·O.l.j
in peinci:ſubſequenter videndum.Quali⸗
ter ſme metu calumnie poſſit quis deſiſtere

ab accuſatione. Quando debet quis puni

ri de calumma-

uali pena calumniatoe
afficiatur·

) Vis dicatur calumniatoæ. is qui falſa

crimina intendit.ij· q. nj. notandũ ve
roet talis.l.remia punit⸗ vt.ff.ad turpilł.l
j· S. calumniari.⁊. . calumniatozibus intelli
gas quando ſcienter G̊ facit hm go.j.e.c.ij.
die vt · · e·. . quando·
Vis tergiuerſatoz iſ qui terga vertit ac
6) cuſato:et citra abolitionem in vniuer⸗
um deſiltit ab accuſatione· et tunc punitur
per turpilł.ff.adò turpilł.l.p . tergiuerſari.
1 C. ad turpilb.l. j.
Vis peeuaricatoz. is qui vera crimina
abſcondit peodita cauſa ſua.nam peena

ricatoe dicitur quaſi varicato⸗:qui diuerſam

partem adiuuat peodita cauſa ſua · qdð nomen
labeo a varia certatione tractum ait.nã qui

peenaricatur ex vtraqʒ parte cõſiſtit· quinim
mo ex aduerſa.vt. ff. de his qui no.infa·ad⸗

lethas · ¶.penł.et.ff. de peeuaricat .l.j.⁊ ta:
les extraoedinarie puniuntur · vt · ff. ð pꝛeua
ricat ·l.ij.et·l.accuſatoꝛ· et.l.ab imperato⸗

re · Eduocatus autem non peopeie peenarica

toꝛ dicitet ideo ſiue in publico iudicio ſiue

——

erl
ſul
co⸗

i.
nee
0
do:
eer
du
Peii
nta
F.5.
et
elu⸗
rib⸗
38i8
eſes
n5
endo⸗
dita
deſt
aut
lurn
S
rti⸗

in peiuato p̃uaricatꝰ fuerit extraoꝛdĩarie pu

nitur. vt . ff . de peeuaricat.l.pꝛeuaricatõis.

omnes leges iſte canoniſate inueniunturij⸗
q:nj:. notandum vero/æ. . peeuaricatoe:

deſiſtere ab accuſatione. æ quidem per
Abolitionem. Eſt enim abolitio accuſationiſ

alia ſpecialis · Generalis abolitio eſt il la
qua omnes accuſationes penmuntur.a hee
a ſolo peincipe indulgetur ob leticiã aliquã
vel ob honoeem domus diume.vb ex aliqua
alia cauſa.ex qua ſi accuſatoe intra pᷣſtitutoſ
xxx · dies non repetienit reum.nõ incidit in
turpilł.nec enim videtur deſiſtere qui exem
pꝓtum reum non defert.eximitur autem reus

abolitione publica interueniente:vt · ff. e · ſi

interneniente· ſed ⁊ aliquando peinceps re⸗
mittit penam non tamen remittit coepalem

infam:am.⁊æ ideo damnatum notat:i.notatũ

relinquit. vt. C.ò generali abol itione· l. vl ·
ij ·qnj· ¶. peeuaricato⸗:ad fi. Specialis au
tem abolitio eſt illa qua vna tantum accuſa
tio extinguitur.⁊ fit tribus modis. ſDeimo
pPer peincipem ſponte ſua h̊ facientem ꝗꝓpter
diem inſignem. aut publicam gratulationez
aut ob rem ꝓſpere geſtam. ¶ Secundo p ac
cuſatoꝛem G poſtulantem.
accuſantis vel accuſati.vel bienniũ trãſactũ

ſme culpa accuſatoꝛis.vt.ff.de abolit.abo⸗

litio · æ· l.vel ob rem. ⁊=.l.aut peiuatim. ⁊æ. C.
ſi reus vel accuſa.moæ· fu.l.ij.⁊.l.defunctꝰ

⁊:l·ſi vt ꝗponis. Ila auteʒ⸗ que a peincipe .

nullo poſtulante indulgetur inducit ferias
repentinas:Sed illa que fit accuſatoꝛe po⸗
ſtulante:a quolibet oꝛdinario qui de crimĩe
cognoſcit tribui poteſt · non a delegato.¶ Sʒ
oedinarius ꝙꝓ tribunali ſedens cognoſcit.

non de plano·h nec delegare h poteſt. vt· ff

e · l· j · ¶. abolitõ.ij.q.nj. . Puaricatoz.v:abo
litio pᷣuatim. ſſ FHec igit indul get cã cogni
ta vtraqʒ parte peeſente · verſatur autez ĩ cau
ſe cognitione an per calumniam accuſatõem
apoſuerit · ⁊ tunc abolitio denegatur.an per
erroeem. ⁊ tunc ſi reus carceris vel verbeꝝ
ſuſtinuerit iniuriam.non niſi eiuſdemlolſenſu
conceditur:ſed ſi non ſuſtinuit etiam eo con
tradicente indul getur infra.xxx· dies . miſi
coeꝑoea liberoꝛum hominum fuerint laceſſ

ta toementis:tunc enim etiam vtroqʒ volen⸗

te non concediturpoſt.xxx.autem dies non
datur · ſicre⸗ ſunt caſus in quibus nullo mo
do nullo tempoee conceditur abolitio. in
quibus tam accuſatoꝛi qꝙᷓ; accuſato incumbit
peobatio:puta in maieſtate violata.aut pa⸗
tria oppugnata vel tradita aut peculato ad
miſſo/aut ſacramentis deſertis:aut erimẽ fal

ſi· vt · C.e.fallaciter.⁊.l.penł.æ ad.l.coa.de

falſar᷑.vbi. Sciendum eſt autem ꝓꝙ ſi accu⸗
ſatos abolitionem petit ꝗꝓpterea quia ab ac⸗

cuſato pecuniam accepit vt deſiſteret· dene⸗
Satur. niſi cognatos accuſaſſet · vel pꝛoſeque
retur ſuam iniuriam vel ſuozum. vt. C. e· I.

vlti · ſed H qð dixi de cognatis intelligas qñ

Valiter ſine metu calumnie quis poſſic

pemptio· Ibolitionum autemalia generał.

Tercio ꝑ moꝛte

er fallaciam non accuſauit · Flij ̊ intel⸗
enune etiam ſi ꝓer fallaciam.nec diſ. vtrum
ſic erimen ſuper quo tranſigi liceat· nam pol
ſe vel non poſſe tranſigi reipectu accuſati di⸗
citur.accuſatoꝛi autem ſemper illicitum eſt
pecunia interueniẽte deſiſtere · vt. ff. ad tur⸗
pill · ab accuſatione·⁊=. C.ad turpilł.ſi femi⸗
na.nmiſi in duobus peedictis caſibus. AIbo
litione autem a peincipe indulta licet accu⸗
ſatoi repetere reum infraxxx.dies vtiles·
computandos ex eodie quo ferie finite ſunt
vt · C.de generali abolit.l.j.⁊.ff e.aut pei⸗
uatim/·xxx. Sed vbi aliquis impetrat ab
olitionem non admittitur poſtea niſi pein⸗
ceps ei indul geat.et ſic impetrat abolitio⸗
nem abolitionis. vt.C. e.l.j.⁊æ. ff.e. mulier.
vltim̃. Abolitio autem peincipis locum
non habet in iilis criminibus in quibus ac⸗
cuſatoæi æ accuſato incumbit peobatio · vt · ff
e. l. penł · ¶ Sed ⁊ citra inſcriptionem licet
deſiſtere ab accuſatione· vt no.õ.de accuſa ·
Hꝗ. qualiter peocedatur· v · ̊ ſine crimen.et
no. · e · J. ſequen · ſub · S. ſic patet· v.no.a lios
caſus in quibus ſme pena licet deſiſtere.
Vando debet quis de calumnia puniri.
Ca) * quidem ſi in peobatione deficiat. vt.
C⸗j.* C. de aduocat'. diuer· iudic. l. j. ff. ð
teſti · l.nj· ꝗ. diuus. C· de famo.libel.l.vnica
in fi · ⁊ ad · l. iulb · de vi publi.ſi quis fundum-
⁊ de fructibus ⁊ lit.expen. non ignoeat.et
de pena iudi.qui mab · iudi · auten · nouo iure
ij:q:nj.qui non pꝛobauerit.æ.q.vnj.quiſquiſ
⁊. c.qui crimen. Niſ al iud ſuadeat iudici
peeſumere officij neceſſitas.vt. C.qui ac.nõ
pol.l.ij· ff.quibus vt indig · tutoꝛem · Vel
perſonarum nimia peoximitas. vt. C. emat
⁊c l · calumnie · ¶ Vel eius cui ſucceſſit auto⸗
ritas. vt. C· ei mater.G. ſi extraneug. . ff. de
bonis liber.qui cum maioe.vlti.¶ Vel dã
ni rei fatalis vt · ff: de bonis liber.qui cum
maioe· I. ſi patris. Vel intimus doloe ad⸗
miſſi criminig.vt. ff · ad. l· ijul · de adult. ᷓuil
adulterium. †Vel delicti enoemitas. vt. ff.
de fal · mo. l. ½ Vel peomiſſionis teſtium
deceptio·ij ·q. nj· paulum. Vel temeritas
ſen caloe iracundie quo peruentum eſt ad ac
cuſationem. nam inconſultus caloe vicio ca⸗
lmmnie caret · ij · q.nj: G. notandum. in fi. æ. c.
ſi quis iratus: G̊ ſecundum cañ.nam ſecundũ
I. tenetur quis·licet rali motu deliquerit ex⸗
quo perſeuerauerit in motu.licet mitius pu⸗
niatur· C.de adul.gratus.niſi obſtet peeſeri
ptio· C.de iniurijs. ſi non conuicij.ſed ſi nõ
perſeuerauerit.ſine pena eſt.ff. de diuoe.l. nj
ff· de res · iur.quicquid.æ perſeuerare intelli
Situr.exquo fideinſſoees dat.ff.de public.xæ
vect. l. — Non ergo is qui in peo⸗

batione deficit peotinus calumnmiari peeſu⸗

mitur.vnde eius inquiſitio ſpectat ad iudi⸗
cem·qui reo abſoluto animi deſtinatione. ff.
de verbo. ſig· fugitiuus. cum poſt ſententiaz
abſolutionis B non liceat· C·e.t l.j. ð̊ accu
ſatoeis intentione incipiet querere · qua men

te videlicet ductus ad accuſatõnez peoceſſit

condemnabit eum ſice vel abſoluet quoꝛuz
alterum ex foema ſentetie apparebit . ij · q. m·
G.notandum vero· ſin ſupeadictis autem
caſibus a ſimilibus poteſt exaudiri· non eniz
vtiqʒ qui non pꝛobat peotinꝰ calumniari vi⸗
detur. vt · ff. ad turpilk. lj. . calumniatoꝛibꝰ
t C· e.qui non peobaſle · vel ſic intellige ˖ nõ
enim vtiqʒ ⁊æc: q:dò:non eſt neceſſarium argu
mentum.non peobat:ergo eſt calumniatoæ.
poteſt namqʒ trariũ eſſe· eſt tamen ꝓbabile
argumentum .
udex igitur ſi per peobabiles coniectu⸗
ras accuſatoeem erraſſe reꝑpierit.abſoluet eũ
puta quia ſemiplene peobat.Sinautem nul⸗
lo modo peobet.neqʒ famaz neqʒ aliquid· in
euidenti calumnia reperitur· ⁊ ideo legitti⸗
ma pena feriends eſt · vt · ij · q; nj · ꝗ. notandũ
vero· ⁊· ff. ad turpilł.l.j.. calumniatoeibus
Ie. c · j· ⁊· ij · ¶ Sed quidam dicunt ꝙ; nullus
peeſumitur calumniari niſi vuincatur.Flij
autem dicunt ꝙ ſacramento ſuo purgat calũ
mam accuſatoæ· ar · S. de teſtibus · peeſentiũ ·
Z c. vlti.æ qui matrimonium ac.polſ.c.vlti.
Flij aſſerunt ꝙ in illis cauſis in quibꝰ nõ
iuratur de calumnia peeſumitur calumniari
eojpſo ꝙ non peobatin alijs minime.XFli
diſtinguũt mter criminalia a ciuilia · Ego
puto generale ꝙ qui non peobat calumniari
peeſumiturſiue iuretur ſine non iuretur:ſiue
ſit ciuilis cauſa ſiue criminalis:ſed non ſem⸗
per punitur tanqꝙᷓ; calumniatoz immo ad ar⸗
bitrium iudicis B redigo.qui cõſideratis ꝓ⸗
babilibus coniecturis inter qualitates pſo⸗
narum ⁊æ criminum diſcernat ſic peonunci⸗
et.ar.in his que no.S·e · ¶. H. j5B· niſi · ⁊ ſe⸗
quentibus.⁊.e · ſub · ¶. H· j.⁊ de B noõ.ð do
lo Otu·ſub rubeica de contumacia · J. qua
pena .ſub.. illud autem· ¶ Qð ſi index peo⸗
nunciet accuſatoꝛem calummatum fuiſſe · cõ⸗
demnat eum. ꝙuis enim de pena nichil dixe
rit· tamen legis poteſtas aduerſus eum ni⸗
chilominus exercebitur.quia licet facti que
ſtio ſit in poteſtate iudicis·ſcilicet vtrum vi
deatur calumniatus vel nonpene tamen ꝙ
ſecutio non eius voluntati mandatur · ſed le⸗
gis autoꝛitati ſeruatur· Sed ſi iudex peonun⸗
ciet non peobaſti.pepercit accuſatoꝛi · vt· ff.
ad turpill · l· j. . calumniatoeibus · ij · q · n· .·
notandum vero· qð ⁊ ex cauſa facere debet ·
nam et iuſtam cauſam potuit habere venien
di ad iudicium vt dictum eſt · æ peobatur · C
e.qui non peobaſſe.Sed ſi iudex nõ queſiuit
de calumnia ſiue non peonunciauit · durante
pzimo iudicio adhuc peonunciare poteſt po
ſtea non poteſt.C.e.lj.niſi de nouo calum⸗
niatoe accuſetur· C. de adno⸗ diuer · iudi ·˖ l. j
vel incontinenti poteſt lata ſententia. quia
talia ineſſe videntur · vt no.j.e:i.quali pe⸗
na. S. punitur ergo· ſequen.
Seic patet quando quare punitur calum
niatoe. ſed tergiuerſatoꝛ per turpilł. ſe · o·
punitur · vt no⸗̊: . quis tergiuerſatoꝛ Ha⸗
bet autem locum turpilł.quãdo quis ab ac⸗
cuſatione publici criminis cauſa iam oꝛdina

ta deſiſtit. vt · C. ad turpilł.l · j. ſecus in pꝛi⸗
uato crimine: puta ſtellionatus· expilate he
reditatis furti- iniuriarum tunc enim ceſſat
turpillianum ſed tamen iudicis officio cul⸗
a accuſatozꝛis coercebitur.vt . ff · e · ſi quis ·

FG. ſi ſtellionatus Item cauſa oedinata ideo
dixi · quia ſi lis non erat dte · licet libellũ ob

tulerim. vel crimen minatus fuerim non te⸗

neoe h̊ ſe.conſultovt ·ff · ad turpilł.queſituʒ

nec enim accuſo ſed accuſare volui · vt · ff. rez
ra.ha. amplius.ſecundum az. Sed iob vi⸗
ſam eſt locum habere turpilb . ſi poſt libellũ
oblatum quis deſiſtat: vt. ff· ad turpilb. in
ſenatug.. qui poſt· ⁊.l.de calumnia · ⁊æ· l· pe⸗
nult'. PDominus innoc nj. diffiniſſe vide
tur.dicens ꝙ citra inſcriptionem licet deſi⸗
ſtere ſine pena legis:ergo a contrario ſenſu
poſtea non licet ꝙuis etiam lis non fuerit
Otel.pt.õ.de accuſat.licet·. vlti · v· quia ve
ro ·. ¶ Ie tamen deſtitiſſe videtur qui in totuʒ
renunciauit non qui diſtulit- nam ſi neceſſi-
tates ſuperuenerunt quibꝰ impeditus peoſe⸗
qui non potuit· eis ceſſantibus poteſt peofer
re accuſationem æ vindictã poſtulare · S3
qui infra tempus a iudice ſtatutum reum nõ
pertulerit.deſtitiſſe videtur.vt. C· ad turpil
lianum.l.vlti · ff · e ab accuſatione · ¶. deſti⸗
tiſſe · æ. l.deſtitiſſe ·⁊.l.in ſenatus· . qui poſt

2= C. qui accuſa:non poſ. non eaſed ⁊ qui

tranſigit cum aduerſario deñnſtit ·˖ vt · ff. e. ab
accuſatione:nec diſ.an liceat tranſigere · qe
licet reo redimere ſanguinem ſuum quocun⸗
qʒ modo poteſt. vtff.ð̊ bonis eoꝝ qui mo⸗.
ſibi conſci.l.j.⁊ de peeuat᷑.l.in omnibus · ſed
accuſatoe incidit in turpilb · vt · C·. e · ſi femi⸗
na.⁊æ. l.quãuis:⁊ ad.l.iuliam de adulterijs·
ſerui · ¶.j· tutoꝛ autem moꝛtuo pupillo cuius
nomine accuſationem inceperat ipſam peoſe
qui non tenetur · vt · ff · ad turnilt⸗ag ſ IFc
cuſare vero videtur qui accuſatoeem ſubie⸗
cit.vel ſubmiſit · vel inſtigauit.vel mandat
alicui a inſtruit eum ad accuſationem capi⸗
talem faciendam:dando pꝛeobationesalle⸗
gando rationes ſenbendo accuſationes · et
merito eſt B.nam diffidendo crimmi qð mo⸗
uet.et exuendo ſe periculo calumnie vel de⸗
ſertoeis: merito calumniantis ⁊ deſiſtentis
pene ſubici debet.niſi ſuboꝛnatus accuſatoe
peobauerit crimen qð intendere ſuſcepit · nec
intereſt per ſe vel per alium quis mandet ac
cuſationem· hic tamen qui miniſt erio vtitur
alieno.non ex verbis ſed ex ſententia ſenatꝰ
cõſul:punitur:ſubmiſſus autem accuſatoꝛ pu
nitur verbis ſententia · ꝓPter q̊ ſolum ꝙ mi
mſterium alieni timoꝛis ſuſcepit · vt. ff. e .l ·. ·

¶¶antepenbł · ⁊. l. in ſenatus · HE · j. Sʒ nec

is accuſat qui dicit aliquem in h̊ ſeo · inci⸗

diſſe · vt . ff · e. l. j. ꝗ. ante penł. Minoꝛ autez

xxv · an · impune deſiltit · ⁊ mulier . vt · ff · e. l.

Gaccuſationem · Sed contra · C· ad turpill ·
ſi femina. Doteſt diſ.vt ſi de iure admittatur

puta quia peoſequitur ſuam iniuriam vel ſu⸗
oeum tunc incidit · alias non incidit. licet Gᷓ

diſ. in alio accuſatoꝛe repꝛobetur in dictoꝗ.

„

— — — „ — —. —.

—
—

die

accuſatoeem. Vel dic · li deſiſtit pacto inter⸗
ueniente tunc incidit· alias contra· ſed ⁊ im⸗
pune deſiſtunt omnes hij de quoꝛum calum⸗
nia non permittitur agi · vt · ff. ad turpilb · in
ſenatus· . eos · ¶ Eſt autem pena huiꝰ legis
in ſenatus· infamia. ⁊=. v· lib.auri extraoedi⸗
naria pena.⁊æ quantitas peomiſſa peo exhibi
tione exigitur·vt.ff.de peeuar᷑.l.nj.⁊.C.de
exhi · reis.l.nj:⁊· C·ad turpilł.l.ij:alios au
tem caſus in quibꝰ ſine pena deſiſtere licet ·
no· S. e. ꝗ. qualiter.
Vali pena calumniatoe afficiatur.æ qui
dem pena calumnie eſt eadem vel ſimi⸗
is que imponeretur accuſato ſi conuictꝰ fu⸗
iſſet· ⁊ eſt H apertum ꝙ ſi crimen erat extrao⸗
dinarium. imponitur eadem que peo tali im⸗
poni conſueuit · vt· C· de calumniax.l.vl· ij.
q:vnj:quiſquis.⁊.c.qui crimen.ff.de pᷣuari·
ab imperatoee · ⁊. ff · ad turpilł.l.⁊ ĩ peiuatis
⁊ ſi foꝛte eadem pena imponi non poteſt·pu
ta quia ſubdyaconus accuſauit dyaconum.
vnde non poteſt amittere gradum quem nõ
habet · degradet ſubdyaconatu.⁊= in ſupple
mentum pene verberibus publice caſtigatꝰ
in exilium depoetetur.vt..e.c.j.⁊· v.ql vj.
quia.vnde decre: ſumpta fuit· Nedum au⸗
tem calumnians accuſatoæ punitur · ſed ⁊ de
nuncians.æ inquiſitionem impetrans· æ peo⸗
ſeques.peo arbitrio iudicis punietur. Vnde

ſi quis peelatum ſuum denunciauerit.æ non

peobauerit ſufficiẽter q intendit.ab officõ
⁊ benelicio ſuſpenditur.ne quis facile ad ſu
oeum infamiam peelatozum peoſiliat.⁊ B ſu⸗
ſpenſio durat quouſqʒ innocentiam ſuã pur⸗
Sauerit·qð intelligi poteſt iuramento ſolo ĩ
hoc caſu:ex eo ꝙ aliquid peobauerit licet ñ
ſuff icienter. vnde etiam non debuit ſuſpẽdi.
ſed hoc factum eſt ad terroꝛem · vt patet · · e ·
c.ij. Item quandocunq; pena oedinaria lo

cum non habet ad extraoedinariaʒ ſe aſtnin⸗

gere debet quilibet etiam ſi in modum exce⸗
ptionis opponatur crimen·habita diſ. quaʒ
no.õ. in rubeica de excep.ſub ſumma ð accu
ſat.⁊ ſic quelibet calumnia puniri debet ex⸗
traoedinarie· ſaltem peo motu iudicis.vt.S̊.
de accuſat'.ſuper his.⁊ patet · .e· J. H. j. C
de aecuſa: ea quidem . ff.ad turpillianum.ab
accuſatione· Jnunciatoees.C.de decur᷑.l.j.
li·xij. ¶ Dumitur ergo calumnia ſolo officio
iudicis· cum crimen intentatũ non eſſe cõmiſ
ſum ſententia declaratur · ſed poſtea ex inter
uallo non poteſt.vt.C.de calum.il.j.niſi foꝛ
te eadem die ar ˖ ff · de re iudi . paulus · .
vel incontinenti · vt.ff.ad turpillianum · l.j.
Jꝗ.calumniatoeibꝰ.ibi:reo abſoluto ⁊c.ſeò
intelligi debet animi deſtinatione ·˖ vt no · 5ᷓ.
e· · quando · Yꝓ. non ergo · ea enim que incon
tinenti fiunt ineſſe videntur · vt. ff. ſi cer. pe.
lecta.C.de pact'.petens.õ·de elect.officij.
ed videtur ꝙ etiam ex interuallo poteſt

de ealumna puniri . vt. · e · c. jeled die ꝙ illð
fit autoꝛitate pape:⁊ fuit factuʒ cauſa exem

pli vt ceteri terreantur.ſicut et dixi de capi⸗

tulo. ij · · e · t· et · e. v. nedum. vnde non eſt

trahendum ad conſequentias · vt inſti · de inĩ
natur F plane ſ dic ꝙ decretalis h̃ ſci
licet·. ·e.c.j intelligitur quando reus petijt
ante ſententiaz ꝙ puniretur calumnia aduer
ſarij·̊ iudices noluerunt exandire vt innuit
litera · vnde negligentia vel dolꝰ indicis nõ
debet peodeſſe calumnianti:et ideo punitur
poſtea.ſed·l.loquitur quando non fuit peti⸗
tum· et ideo reus debet ſibi imputare · ad 1o
ſupea de donatione inter virum et vxoꝛemð
peudentia·et · S. de teſtibus . per tuas · Sed

quomodo poteſt condemnari nullo libello

oblato contra eum⸗ih. quia factum eſt no⸗
toeium iudici·et ideo in hoc caſu nec accuſa
toꝛ nec teſtis exigitur · vt no· õ̊. de accuſat ·
ſub rubeica de criminibus ſine oedi.ꝓuniẽ;
nee emm iudicio meo lites ex litibus oeient'
C.·de · fide inſtru · l. vlti· in fi ·⁊.o· ð reſcript .
nonnulli.
De ſimonia = ne aliquidò ꝓ ſpiritualibus
exigatur vel Fmittatur.
ictum eſt ſupea de accuſationibus
in genere · æ quia ſuper criminibus
pꝛoponunturincipit tractare ð ip
ſis.peimo ponendo rubeicam de ſi
monia tanꝙᷓ de illo crimine cuius reſpectu

alia peo nichilo reputantur.vt · j. q.j.patet·

⁊·q · vlti · c. vlti · ⁊. .e.per tuas..ceteras.vn
de etiam et hereſis appeliatur.vj.q·.j· . ſed
licet· tamen aliquando dicuntur aliqua cri⸗
mina maioæa reſpectu maioeis pene que im⸗
ponitur · ⁊ ſic ſolue.j:e.per tuas.ad fi · H.j
⁊.· c· licet · . penł ·puta erimen leſe maielſlatiſ
ſed in veritate mmus eſt · quia plus eſt offen
dere diuninam maieſtatem ꝙᷓ; tempozalem. vt
j· de heretiẽ · vergentis · Fic videnduz eſt
Quid ſit ſimoma · ¶ St vnde dicat ¶ Qua
liter cõmittatur · Qui ad accuſationem ſi⸗
moniaci admittantur· ¶ Qua pena feriãtur·
Que diſpenſatio ⁊ a quo circa eos adhibe
atur †Cuid ð pecunia data occaſione ſimo
niace pꝛauitatis
Vid ſit ſimonia.et quidem ſtudioſa vo⸗
untas ſiue cupiditas vendendi vl eme
i ſpiritualia vel ſpiritualibus annexa ſecũ
dum da et alios doctozes antiquos. Sed B
deſcriptio non videtur bona.quia innuit qp
ſola intentione ſimonia cõmittatur. tamen
falſum eſt quo ad eccleſiam licet quo ad de⸗
um verum ſit. vt. . e· tua nos · in fis nam ſi q̊s
tali intentione ductus intrauerit monaſteri⸗
um aliquod. et receptus ſit ꝙ aliquid daret.

ſi tamen nullo pacto interpoſito intrauit. li

cet poſtea aliquid dederit.non cogitur renũ

ciare beneficio ſine conſoetio taliter acquiſi

tonec recipiens reddere quod r̃cepit.immo
talis ſimonia per penitentiax aboletur.quia
B non offenditur eceleſia ſedð ſolus deus · vr
ĩ· e.c.vlti ·qui ex intentione iudicat Bominẽ
xxij.q:v.qui periurare.ſed eccleſia non iudi
cat de occultis ſed ſolus deus. vt · ſ. e. ſicut ·
in fi· et. xxxij·qv.cheiſtiana.ideo dicitur q;
ſi omnia que in hoc ſeculo cõmittuntur per

eccleſiam punirentur: locum dꝛuina iudicia

*

non haberent . vt · vj · q:j.ſi omnia // Sʒ ↄtra

ĩ.de vſur̃.conſuluit·xmj·q: nj.c.j vbi ſola m
tentione ſine pacto committitur vſura· He⸗
falſum eſt m indiciali foꝛo ·vt.j.de vſuris/
in ciuitate:ſed in iudicio anime inducitur
vſurarius ut taliter recepta reſtituat.vt dicit
decretalis· conſuluit ¶ Quare ergo a hic nõ
eſt idemvt in iudicio anime inducat abbas
vt peecium reſtituat:⁊ monachus vt benefi⸗
cio ſiue conſoetio taliter acqmſito renũciet ·
Doteſt dici ·quia vſura vtraqʒ:l.condemna⸗
tur indiſ.æ ideo eſt peohibita in nouo teſta⸗
mento · quia condemnata eſt in veteri · Idẽ
ergo in peohibitis quia ſimoniaca. ſicut in
ſacramentisvnde dominuſ venditoꝛees co
lumbarum eiecit de templo.j·q.njex multis
⁊ ſic poteſt intel ligi·j·q.jqui ſtudet· ⁊.c.·re
periuntur.⁊·q:n·non ſolum·⁊.j.q.jeos:
Sed decretałb · Geeg· allegata·.e. c · vlti⸗
mo·loquitur de ſimoniacis quia pꝛohibita ·
emere enim benefieium in veteri teſtamento
non erat peohibitum. hodie igitur eſt ſimo⸗
niacum quia peohibetur· ſic no⸗ vin · · de
officio deł · ex parte .vnde ⁊ hodie ſimonia

cum eſt emere vicariam-caſtaldionatum ad

uocatiam· æ huiuſmodi.j.e.ad noſtram.j-q·
j·ſi quis epiſcopus:⁊: q:njſaluatoꝛ· ⁊ in his
non obeſt ſola voluntas:ſed requinitur actꝰ
ſecundum gof.verum eſt quo ad eccleſiam
vt dixi · ¶ Vel poteſt dici ꝙ ideo aliud eſt. j.
e.c.fi:vt ſi non reſtituatur ei id quod dedit.
quia monachus nichil peopeium habere po
teſt. vnde quantumcunqʒ reſtitueretur ſibi
peecium.ſemper monaſterio pecunia perma⸗
neret.õ.de ſtatu mo:cum ad monaſterium.hᷣ
ei qui dedit pecuniam vſurario ideo reſtitue
tur quia peopeium habet.ꝙ¶ St G̊ videtur · ꝙ
ſi epiſcopus tali ſpe ductus oꝛdinauerit cle
ricum ſecularem.⁊æ poſtea pecuniam recepe⸗
rit quam ſperauerat in iudicio anime indu⸗
catur vt pecuniam reddat.⁊æ clerico dici de⸗
bet qui eandem intentionem habuit ne ſuuzʒ
officium exequatur quouſqʒ ſecum fuerit di
ſpenſatum. Zed quo ad eccleſiam celebea
bit· quod ſatis admitti potelſt·quia ſicut di⸗

ctum eſt eccleſia non iudicat de occultis· vł
dic aliter vr dicam infra · quid de pecunia⸗
S⸗ennd ratione non videtur bona ſupea

icta deſeriptio:quia innuit ꝙ ſine ſtudioſa
cupiditate vendendi vel emendi ſpiritualia

non cõmittatur ſimonia quod falſum eſt. vt
patet in inferioꝛibus. die videtur ꝙ ſie

deſeribi poteſt. ꝗ¶ Simoma eſt ſpiritualium

vel annexoꝛum ſpiritualibus peecedente pa

cto peomiſſionis conditioniſ,modi · ſeruitij ·

pꝛecium vł cmuſuis temporalitatis receptõ
ſiue donatio· vt in inferioꝛibus apparebit·

¶ Voco autem ſpiritualia o-dinem vel eccle

ſiam aα quodliber beneficium ſpiritnale q

gratis neceſſario debet offerri . vt · 3· ð pben.

relatum. æ de of· archipeeſbiteric. vl· Spi

ritualibus autem annexa ſunt fructus peo⸗
nenientes ex hbis beneficijs ſpiritualibus· et

ita ſi emit alteꝝ iſtoꝝ ſine quo nec reliqunzʒ

nobis · 2. c· tua.

peouenit. neutrum inemptum derelinquit ·
Spiritualia namqʒ ſine tempoꝛalibus in nul

lo peoficiunt:ſicut nec anima ſine coꝛpoꝛe
coꝛpoealit viuit · vt · j. q:nj.ſi quis obiecerit·

ſecundum da ˖ B intelligo quando fructꝰ im⸗

perpetuum venduntur · id eſt ipſum ius per⸗
cipiendi · vt · S. de rebus eceleſie non alie· ad
audientiam. j. q.nj.ſi quis peebendas.j.e·nõ
ſatis· ſecus ſi ad tempus venduntur fructus
non ipſum ius percipiendi · vt dicam infra
ne peelati vices ſuas · v· item peelatus · ⁊ ſe⸗
quenti · Sed 2 B diſtingue· vtrum emat quis
perpetuo fructus a peelato qui habz ius cõ

ferendi beneficium eccleſiaſticum.æ tũc eſt

illicitum. In ab illo qui beneficium recepit

2 poſſidet · a quo poteſt fructus emere imper

petuum. id eſt ꝙᷓ diu vixerit beneficiatus ſe⸗
cunduʒz lauren. ar · ̊· vt beneficia ec.ſine di.
con.c.vnico..fi :⁊ que ſit ratio dixi infra ne

pꝛeelati vices ſuas · v· ſed quare · ¶ Item ⁊ ec⸗

cleſia poteſt dari retento ibi certo cenſu im⸗
perpetuum cum conſenſu epiſcopi æ capituli

vt. S. de religioſis domi· conſtitutus· ⁊. .e·

querelam.ſed peecedente pacto donationez
vel receptionez ſecutam.neqʒ ante neqʒ poſt
aliquid debet exigi vel recipi·vel etiã nullo
peecedente pacto exigi violẽter obtentu ali
cuius conſuetudinis etiam ſi conſuetudo ſit

vt detur aliquiò peo paſtu vel paſtillo. vel

peo voce vel peo calamo ſine ſeriptura · vt· ..
e. c.j.⁊.·jq:nj:ſi quis obiecerit.⁊ · c· ſi quis
peebendas. ſed gratis poteſt off erri gratis

oblatum.ſicut tenet curna:⁊ peobatur.j.e.

dilectus filius &.. in fi. æ. c a& ſi queſtiones.

J. vltim. /¶ Vel dic ꝙ annexa ſpiritualibus
ſunt iurapatronatus.que peohibentur vendi
ſicut ⁊ ſpiritnalia · vt. S·de iurepatro.c· ð̊ iur̃
⁊ ·c quia clerici·æ de rerum permuta · quelſi⸗
tctumæ de iudic· quanto.Dicitur autem ſpiri
tuali annexum peopter quandam conſequen

tiam. quia ſcilicet cad it in layxcum.æ a laico
quaſi poſſidetur: cum nullum ius ſpirituale
in lapcum cadat peeterqꝙ; ias funerandi. ff⸗

de moetuo infe .˖l. )· peeter ius eligendi ſi ex

peiuilegio competat·S· de iurepatro:nobis

ſecnndum gob. idem dicitur in multis alns
iaribus ſpiritualibus exquo a papa concede
renru: vexxxil, gverum. . de decimis· a

ed annexum ſpirituali
eſt ius percipiendi peouentus ratione cano⸗

nie vel peelature:nam licet ſpirituale ſit tale
ius tamen dicitur annexum peopter tempo⸗
ralitatem que ineſt percipienda ſecundum

gof · In his ergo omnis conditio · omnis

peomiſſio·omne pactum tempoæzalis commo
ditatis · inducit ſimoniam. vt · 5. de reruz per
muta. queſitum· ⁊ de pactis.c. vlti . ⁊ · · q· ij ·
ꝙᷓ; pio·ſecus ſi poſtea gratis off eratur · vt. ·
e.tua nos· MX. . ⁊. . j. ⁊ no.õ· e · v· item ⁊ ec
cleſia· qu edam enim ſunt que a ſi inhoneſte
petantur ac. vt.j.de magiſtris· S. vtrum a ſco
laribus·. S.· ſi vero magiſtro.ſed caueat quili
bet de intentione mala. vt no · 6. e · . H· ·
Item licita Oↄditio æ que de iure eſt apponi

—

poteſt · vt · c · dil · in ea . et. S de elect!. ſignifi⸗

T vnde dicatur et quidem a ſimone
maso dicitur ſimonia:qui peimus in
ouo teſtamento voluit emere grati⸗
am a beato pecro.Vocatur etiam cupiditas
Giezitica.inde Giezite·a Giezi ſeruo heli⸗
ſei qui peimo in veteri teſtamento gratiam
ſanitatis vendidit naaman peincipi aſſirio⸗
rum . vnde fuit percuſſus lepea qua naaman
laboeabat.et naaman ſanatus eſt. vt.j. qj.
qui ſtudet.et.c.cito turpem.et ideo dicitur
ꝙ tales cum giezi et ſimone accipiant poæci
onem·.e·:non ſatis.et.c.ſequenti·et.c.ſicut
peo certo.ſic et qui ſibi aſſumit honoeem ceuzʒ
dachan et abiron quos viuos terra abſoꝛbu
it participare iubetur· vt · S. de elect.licz de⸗
uitanda. J. ſi quis autem. ſe Ex peemiſſis pa
tet ꝙ peopeie loquendo venditoe ſpirituali⸗
um giezicus nominari debet. emptoe vera ſi
momiacus eſt· Seò vſus obtinuit qð vter⸗
q; ſimoniacus appelletur ſecundũ gotł·

Valiter committatur his verſibus com
peehende. M ðèð
unus-lingua.caro.timoe· atqʒ fauoꝛ po
Pularie.
Impediunt gratis ſpirituale dari.
Runus q triplex eſt· ideo dictum eſt · be
atus qui excutit manus ſuas ab omni mune⸗
re · nam eſt munus a manu·quia ſcilicet dat
pecunia· Ittem a lingua: ſcilicet fauoæ vt
ſequitur · ¶ Item ab obſequio.puta ſeruitus
indebite impenſa.j.q.j.ſunt nonnulli.intel⸗
ligas pacto peecedẽte in vtroqʒ caſu. Vn

de ſi pꝛomitto tibi eccleſiam vt negociuzʒ me

um in curia romana peomoneasſimoniacuʒ

eſt · infra· e.cuʒ eſſent· ſecus ſi ſeruio tibi hac

ſpe ductus · ſcilicet ſecundario ꝙ michi bene
facias:ſed peincipaliter ſeruio gratis.quaſi
diceret ſi peincipaliter ſeruio tibi gratis. ſe⸗
cundario a te ſperans beneficiuzʒ.non delin
quo.vt ar · lxj.diſ.quid paoderit · et.ff.de pe⸗
cit'. heredi.ſeò ſi hac lege:. conſuluit· Sedð
ſi ſeruio tibi peincipaliter vt beneficium mi⸗
chi des · ſecundario gratis.tunc delinquo.
ſed etiam in hoc caſu ſufficit michi per peni
tentiam ſatiſ facere creatoei.vt no.S. S. quid
ſit · et ſecundum hanc dillinctionem intelli⸗
Se ·.e.tua nos.ſecundum goł:et alia quedã
iura que peo et contra adducuntur. ſcilicet
ꝙ ſeruire poſſim.lxj:diſ.miramur.lix.diſ.ſi
officia · et.lxxmj.diſconſuluit.lxxvij. dil.in
ſingulis.vnj·q·j ·qui epiſcopatum.et contra
vnjꝓ·q.j:ſunt in eceleſia.xij.q:ij.habebat.
Vel aliter poteſt diſtingui ſecunduz gof ·
quia aut obſequium eſt cospoeale.aut ſpiri⸗
tuale· Si coepoeale ſit et honeſtum. vicium
non inducit· dum tamen pactum non inter⸗
ueniat. vt ſi quis ſeruiat epiſcopo ſuo in ho⸗

neſtis. puto eundo romam aduocando peo

eo·pꝛocurando ſua negocia· et H innuitur.j.
q·j·ſunt nonnulli.ibi:munus ab obſequio

eſt ſeruitus indebite impenſa et B intelli⸗
gas vbi dignus dignum et honeſtuz peeſtat

obſequium vt dictum eſt. Si vero indignus
dignum. vel dignus indignum. peeſtar obſe
amum. non caret vicio ſimonieQð ſi obſe⸗
quium ſpirituale ſit et ex pacto pꝛeſtetur vi⸗
cium inducit. niſi beneficio vel perſonatui
ſit annexum · S· de peeben. ſignificatum.ſecũ
dum gołf·⁊ niſi in caſu notato ·.j·e · V· et ſunt
B· BZed munus a manu ſemper ſimoniam
ind ucit.niſi adeo modicum ſit ꝙ animum ꝓ
mouentis non debeat mouere · inſpecta qua⸗
litate perſonaruzʒ.et cauſa.er tempoee. vnde
aliquando equus datus ſimoniam non indu
cit· multominus electuarium vel vinum que
alias modiei peecij ſunt· vt infra· e.ſi queſti⸗
ones:quod intelligas ſi pactum non peeceſ

ſit·alias etiam peo· vj.ſolidis ſimonia com⸗

mittitur: vt infra:e.ex tue·ſic et peo modi⸗
co committitur furtum·xmj.q.vlti.c.vlti.

Die ꝙ quidquid agant homimes inten⸗

tio iudicat omnesſcilicet quo ad deum. vt

nota. S · e · S· quid ſit.et iunge qnod no.j.e.v

qu eritur de extraneis:.et ſequentibus. ideo

dixit lann.

uis dans · quis ve petens·que res.que
cauſa petendi.
Vetus enim peouerbium eſt.neqʒ omnes
neqʒ; omnianeq; ab omnibus dare dari ve
poteſt nam valde inhumanum elſt a nemine
recipere velle. ſed et omnia et ab omnibus
viliſſimum ˖ vt . ff · de offi · peoconſuk · ſolent.
.· vltimo· ergo eſculentum et poculentum
quod infra triduum conſumi poſſit recipere
licet · vt · ff· de offi · peeſidis · plebiſcito. gt
beeuiter conſiderandum eſt quid offeratur.
xix · dil. ſecundam. Item quale offeratur.
xlix · diſ . c· penultimo et vltimo. Itè a quo
offeratur · ar· ni·q: vnj.in grauibus. ] Item
pꝛo quo off eratur ·.j·qj· dictum eſt. ij. rẽ
antequã offeratur.de conſec· diſ.ij.⁊ dixit.
. Ptrem qua intentione off eratur.vnj.q.j· in
ſcripturis · ſupea de elect · officij.· Itez quã
tum off eratur· xvij·q:j.ananias. Vnde ſene⸗
ca:quidam cinicus · id eſt ribaldus repeehen
ſoꝛ· dicitur enim cinicus a cinos ꝙ eſi canis
inde cinicus quaſi moedax ſiue caninus re⸗
peehenſoe:quidam ergo talis petijt ab anti⸗
Zono rege talentum.reſpondit plus eſſe ꝙ;
cimco debeat dari · Tunc cinicus petijt de⸗
narium:reſpondit minus eſſe ꝙᷓ regem dece⸗
at dare · et ſic repulit ipſum.Doterat ei tamẽ
dare talentum ranqꝙᷓ; rex:et denarium tanqꝙq;
cimco · In caſibus vero exceptis a jure po
teſt recipi munus.ſcilicet ſi gratis off eratur

q·jquidquid inuiſibilis. et. q.ij. ꝙᷓ pio.im

fine.et.c.placuitinfra.eidilectus filius. et

no· · e · ¶. quid ſit.· v. in his ergo.ltem quan⸗

do la concurrunt que no· . e. v. ſed munꝰ.
et ſequentibus· Item peo operis ſpiritualibꝰ
vbi quis ad h̊ ex officio non tenetur.xij · q. ij
caritatem· quod dic vt no.j.e. v. et ſunt HGᷓ.
ltem cum elemoſina dat peo vita eterna

Qunenrbus dandis attendas qttuoæ iſta·
Quis

24

æ remiſſione peccatoeuz que ſunt elemoſinis
redimenda · xnj· q: ij · amme· ſupꝛea de teſtibꝰ.
c.fi.j.q:j ipſi ſacerdotes· Item peo redi⸗
menda vexatione infra:e· dilectus · quod die
vt no. infra:e. ſub · lin gua · · ſed nunquid
licet. ¶ Sextus caſus eit in viſitationibus
ſupea de cenſbus · cum apoſtolus· in conſe
crationibus infra-e:cum ſit romana · ꝓ his
enim expenſas ſuas poteſt viſitatos vel con⸗
ſecratoe recipere· quia ner tenetur quis peo
peijs ſtipendijs militare· ſupea de peeſerip·
cum ex officije ſic non peccat:quia qui pec
cat non facit ̊ legis autoeitate:xxm. q: mj⸗
qui peccat · infra ð peiuił· vt peimlegia vbi
de licentia pape celebeatur ſine peccato in
eccleſia interdicta. Licet ergo conſecratoeꝛi
peocurationem recipere et ſic conſecrare vel
viſitare. et nichilominus G; videtur gratis
facere:ar.ſupea de vita et honeſtate clerico
rum. cum ab omni:mj.q. ni· S item venturis
N¶ Non tamen intelligas ꝙ peo ipſo actu
onſecrandi aliquid exigatur-alias contra-
j. q· j. ſtatuimus.ſed peo laboꝛe vie · xij ; a · ij ·
caritatem. Deo ipſo autem laboæee recipi po⸗
teſt · etiam ſi ecelena in ciunate ſit · ſupea de
cenſibus. venerabili: nam et ſi magis laboæz
eundo ad eccleſiam dioceſis- laboeat tamen
etiam eundo ad eccleſiam ci nitatis ſecundũ
Sof. Sed cum laboe talis ſpiritualis ſit quex
peelatus tenetur de neceſſitate ſubire et ex
officio ſibi in iuncto:melius eſt vt dicamus
ꝙ H̊ ius habet et dat conſuetudo infrae· ad
apoſtolicamet quia equum eſt vt qui ſemi⸗
nat ſpiritualia metat æ tempoæalia· ſicut pa⸗
tet per multa exempla · xnj·:q:. quia ergo·
qumimmo B; accidit ratione connexitatis · vt
ſupea · de cenſibus · cum venerabilis · vnde ſi
cut nec viſitatio.ſic neqʒ peocuratio ratione
viſitationis ipſius debita peeſcribetur · ſupea
de peeſcript᷑: eum ex officij· . nos igitur · ad
H.ſupea de conceſ.peeben:non vacantꝰ·po⸗
ſtulaſtis.ſupea· de conſtit.tranſl ato · ¶ Et
ſunt G̊ in argumento:ꝙ ſacerdos poſſit loca
re operas ſuas ſi alias non habz vnde vinat
vt. xcj · dil · c · . ij. ⁊. nj · et · j· q·j · iudi ces · et · j. q
iy.c.penult'.⁊ vlti.⁊·x·q· nj· relatum.xij.q.
il .caritatem.⁊. c.quicunqʒ · ⁊· · eceleſiaſticiſ
et arg. opti · xij · q. . illi qui. ⁊· · ei · j · e · fi · SZed
caueat ꝙ; pꝛincipalem intentionem ſuam ad
pecuniaz non referat · ſed ad remiſſonem ſeu
veniam obtinendam. Si vero ſacerdos eccle
ſie ſit deſponſatus æ intitulatustalis nihil
ex pacto debet recipere · etiam obtentu ſum⸗
ptuum.de c onſec·diſ.ij: ſufficit.ſunt tamen
parrochiani cogendi ad ſoluenduz id quod
conſuetudo laudabilis introduxit. infra; e ·
ad apoſtolicam. in fine · æ ſic ad dandas ob⸗
Lationes · xvj · q· j ſtatuimus· xxxij · diſ. peeter
B. in fine ; nio ſ oblationes non ſuffici⸗
antdice vt no.S. de parrochi. . in quibus:
ſub · C. hic tamen ſciendum. S.· vel niſi ſacer⸗
dos. et ſequenti · Quid ſi clericus peecio
appeeciatus vigilet cum defuncto et dicat
pſalterium. *⅝⅜ ſi ita fecit pactum.peo ſex de

narijs legam plalterium · ſimonia leſt · ſed ſi
ita dixit· peo ſex denarijs vigilabo cum defũ
cto hac nocte· non eſt ſimonia quauis tacite
inſir ꝙ debeat legere · ar · ſupea · de elect'. ſi⸗
gnificaſti · in fine · et de peeben · ſignificatuz
2ff· de Heredi inſti . ſi quis ſempꝛomium. et
ſic laboꝛem quem non tenecur ſubire ex ne⸗

ceſſitate ſiue * officio vendere poteſt nõ ſpi

ritualitatem. Sʒ nunquiò notarius vel fa⸗
mulus epi in oedinatione clericoꝛum.pao ca
lamo:i.ſcriptura quã oꝛdinatꝰ recipit ab oe⸗
dinatoee in ſuſcepti oꝛdinis teſtimoniũ.vel
peo carta vł peo laboee poteſt aliquid exige
re quibus efficitur ne de illius oedinatione
dubi tet. cũ ipſiꝰ etiaʒ ſaluatozis voce dictũ
ſit ꝙ mercede ſua mercennarius dignus ſit.
SHẽ. indil · ꝙ non · ſed epiſcopus ita peocuret
vt ſine muneris alicuiꝰ ſuſceptione ſcribatur
vt hec peobantur .j. q · ij ſicut epiſcopuʒ · nec
valet conſuetudo· ſi alicubi contraria repe⸗
riatur · Si tamen gratis aliquid off erat nul⸗
lo peecedente pacto.licite poteſt recipi · vt
in peedicto capitulo.ſi epiſcopum·Verum
tamen licet ſacramenta eccleſiaſtica gratis
ſint conferenda:nec quicqꝙᷓ recipi debeat ꝓ
ſepulturis aut exequijs moetuoeum. vel be⸗
nedictionibus nubentium. vb alijs ſacramẽ
tis eccleſiaſticis· vel benedictionibus con⸗
ferendis· nec pꝛo criſmate.neqʒ peo oleo.li⸗
cet nomen mutetur. vt infra· e· cum in eccle⸗

ſie . et in · c ea que · ⁊· c ad noſtram · et· c. ſuam

a c. intantum peecipitur tamen ꝙ lauda bi⸗
les conſuetudines obſeruentur · vt · j· q: nj.
queſitum·xvnj ·diſ. de eulogijs · in auten · de
ſanctis epiſcopis: peo conſuetudinibus ·
Sed contraquia nulla conſuetudo peo⸗
deſt. vt infra: enon ſatis: ⁊æ. c. ſequenti. nec
peo eccleſia conferenda vel conſecranda ˖ vl
abbate vel abbatiſſa ponenda in ſede aliqᷣd
eſt dandum. vt ibi nec peo inueſtitura eccle
ſie debet archidyaconus exigere marcham

argenti. vel archipeeſ biter vaccam albam

vel aliquam pecunie quantitatem nec ꝓ cõ⸗
ſecrationtbus epiſcopozum benedictionibꝰ
abbatum oedinationibus clericoꝛum-licet
de cosruptela taxatum ſit quantum ſit iſti vlł
illi tribuendumſicut quidam faciunt qui vo
lunt habere cacabos ſeu ſcutellas manu⸗
tergia · vt infra.e intantum · ⁊· c · ſicut ꝓ cer⸗
to.etiam peo paſtu nichil exigi debet · vt di⸗
xi. ſupea.e. . quid ſit · x. item etiam eccleſia·⁊
pꝛobatur infra· e· veniens · vnde nec canoni⸗
co de nouo recepto ſubtrahenda eſt peeben⸗
da. hac ratione ꝙ non vult dare peandium
quod conſueuerunt dare canonici de nouo
recepti. vt infra.e· iacobus · ¶ Solutio· ex
pacto nichil recipi debet obtentu alicuius
conſuetudinis · ſed ſi gratis offeratur recipi
poteſt · vt nota.õ· G. quid ſit. Sin his ergo·⁊
j· q ij· ſicut epiſcopum · Wi meliunsan
clerici exigunt a laycis obtentu conſuetudi
nis.a tunc non debent clerici retinere pignꝰ

ſpirituale:immo gratis debent ſepelire · vel

venedictões dare· æ poſtea veritate cognita

— —, —— —

ê— — — —

ſi
efu⸗
cite
, ſ
dtig
et
Me:
äbi
Aa:
oca
0:
del
g⸗
lone
idi
ſie.
euret
batur
ehec
fepe:
nl:
jede
rum
atis
1t
lbe:
ame
con⸗
.li:
decle⸗
ſuam
dabi⸗
ge⸗
enede
n.
peo:
nec

liad
ccle
ham
bam
co⸗
i
liot
ſaive
nido
jam
e
vron
es
voni
hen
jum

ex

vel

per epiſeopum loci cogentur lapei laudabi⸗
em conſuetudinem obſeruarepia deuotõne
fidelium erga matrem dei eceleſiam inerodu
ctam.vt infrae.ad apoſtolicam. Jut clerici
a clericis· et tunc ſi clerici petentes exigant
id in quo peopꝛia dtilieas æ peiuata veriatur
puta paſtum vel paſtillum.quia ipſoꝛum deꝰ
venter eſt.vel quantamcunq; pecuniam vo⸗
lueris peopeijs vſibus inburſandam:non va
let vt in concoꝛdan. quas ſignaui.⸗e. G.
ſed otra · ¶ Quid ergo ſi de conſuerudie ſit
ꝙ canonicus de nouo receprus debeat cap⸗
pam facere vel certam pecunie quantitateʒ
dare fabeice eceleſie· vł luminarijs.vbł alijs
que ad diuinum cultum pertinent. dico con
ſuetudmem ſeruandam tanꝙ laudabilem.
ar · ſupea de pꝛeben. ſignificatum.æ de hijs
que fiunt a maioei parte capituli.c. finali. et
de teſta mentis· officij· ⁊. c. vlti.et infra.e.
ad apoſtolicam.non tamen retineatur pee⸗
benda loco pignoeis.ar:eiuſoem decre. Vel
die ꝙ bene poteſt retineri.ſi ſit conſuetudo
ꝙ non aſſignetur peebenda quouſq; cappam
fecerit· in hoc enim caſu poterit deus a cle⸗
rico facto canonico ſpiritnale exigere:nt ſic
de ſpirituali ad ſpirituale quaſi quedam per
mutatio fiat · vt· S.ð rerum permuta.ad que⸗

ſtiones. ⁊ ſic in hac exactione. peiuata cano
nicoeum vtilitas repeobatur tantum non pu

blica.ar.S. de conſtitu.cum omnes · ⁊.c.cuzʒ
m.⁊ · c.ex parte:quia timetur de auaricia.vn

de nec clerici a clericis decimas exi gunt· 5.

de decimis ˖ c· · ⁊· ij · de cenſibus· ea que.xæ
de peeben· auaricie ·Laycis autem eſt gra

tis gratia conferenda vt infra. e intantum.-
J.j.⁊ infra ð magiſtris· pechibeas. Quid

de his qui habent diuerſa cimiteria. vnuz in

quo non intratur niſi canonicus ſit vł frater

Fliud commune.eſt tamen taxatum peo quã
to extraneus poteſt cenſeri frater ſiue peo

quanto extraneus in cimiterio fratrum pote

rit ſepeliri ·dico hoc ſimoniacum.infra.e.au
dinimus . 2c· ſicut.quia peo terra nichil re⸗
cipi debet · vt ſupꝛa de ſepulturis.abolende.
nec pꝛo officio funerandi vt dictum eſt.ã.x
in caſibus! Quid ſi maioz erux non depo⸗

tetur niſi certo peecio habito.æ hoc ſine du⸗
bio ſymoniacum eſt. æ ſpecies mali et auari⸗

cie ſignum. ergo repeobandum.vt infra.e.

andiuimus. æ no· S. e. v. quid ergo. in fine.
aais de his qui faciunt pactum ð lecto
re

imendo certo peecio anteqꝙ; cospus de⸗
poꝛtetur ad eccleſiam.certe ⁊ lectus ⁊ pan⸗
ni tempoꝛales ſunt.ergo æ vendi.æ redimi· ⁊
donan. ⁊ permutari ·poſſunt tam ab initio qᷓ;
ex poſtfacto. Quid ſi clerici nolunt coꝛ⸗

pus ſepelire niſi peimo interpoſito pacto &

lecto reddendo.ſpecies mali eſt· cum fiat pa
ctum a tempoꝛali ad ſpirituale.ſupꝛa · de re⸗
rum permutat'.c· vlei. Quid ſi depoetato
coꝛpoꝛe ad eccleſiam amici volunt recupera

re lectum ⁊ etiam violenter ipſum repoꝛtant
ad domum ſuam. . nichilommus debet
coepus gratis ⁊ honoꝛiſice ſepeliri· ſed cum

conſuetudo eccleſie generalis ſit vel quaſi

c lectus retineatur a clericis·poſſunt amici

per cenſuram eceleſiaſticam coerceri ad le⸗
ctum reſtituendum.quia talis conſuetudo

laudabilis eſt.⁊æ m B caſu æ ſimili poteſt in⸗

telligi:infra:e.ad apoſtolicam. Quid ſi cõ

ſuetudo ſit ꝙ ſacerdos debeat habere veſtes
quas deferebat moztuus tempoee moetis · vt
in caſtro clariaci vieneñ dyoc dico ipſum
Sratis ſepeliendumæ laycum coercendum.

ſcilicet heredem vel illum qui poſſidet ad
reddenda veſtimenta retenta : vt in peoxima

decretacuius autoeitate B indicam quãdo
eram cum domino Io-archiepiſcopo vienen

tunc apoſtolice ſed is legato eodem hoc ap

peobante ſed non debet ſacerdos retinere

loco pignoeis exequiuʒ quod gratis confer
ri debet. etiam ſi alias ei obligatus eſſet · vt
S.de ſepul.parrochiano:æ de natis ex liber.

ven.c. vnico. Quid ſi conſuetudo ſit ꝙ nu

bens benedictionem recipiens det ſex dena
rios vel qumqʒ ſoł ·⁊ ſecundum h idem indi
co vt gratis conferatur benedictio· poſtea
cogatur reddere per cenſuram eceleſiaſticã
quantum de conſuetudine dari ſolitum eſt.
non tamen occaſione ſcri pture quam non pe
tit laycus ·ſicut fit graſſe.quia ſicut non de⸗
bet manum vendere ita nec calamum. vt.j· c
j · ⁊.· q·ij·ſicut epiſcopum.ſecus eſt foete ſi
nubentes velint habere ſcripturam ipſam
petant a tabeltione layco vel etiam clerico
qui de ſuo non tenetur facere beneficium· x.

ꝗq.·ij · peecarie · Quid ſi peeſbiter noluit ba

ptizare puerum niſi peimo ſoluto cereo vel

Ddato denario ſuper B conſnetudineʒz allegãs

ſicut fit vapinci·ſuper H̊ coerexi peeſ biteroſ
quia gratis baptizare debent· æ poſtea coge
re patrinum vt ſoluat id quod conſuetudo
laudabilis introduxit.j· e· ad apoſtolicam.
ita h̊ decre.eſt quaſi centrum iĩiſttus tituli.
in hunc modũ infinitas queſtiones ſoluit.
NQueritur de exennijs vtrum ſimomam in
Ducant · a videtur ꝙ non.dum tamen non ꝓ
Ducantur ad munerum qnantitatem ff. & of.
Pꝛoconſub · ſolent · ꝗ. non autem.⁊. . finali ·
licite emm recipitur eſculentum ⁊ poeulen⸗
tum quod infra tridnum conſumi poteſt. ff.
de offi · p̃ſi · plebiſcito · vnde ⁊ que prophe⸗
te off erebantur.ſtipes magis extimabantur
tabernaculi ꝙqᷓ; munera peophete · j· q. j· indi

ces ſecundum gof.dic vt nota.ſupea· e. v.

ſed munus. et ſupea de cenſibus. F. fi. V. ho
die vero. ¶ Zed nunquid peo modico ſimo
nia committitur ·ſic· nam.xxx. ſolidi ipſam
inducunt.infra·e.deniens.et·. vj. infra:e.ex
tue.⁊æ quinq; obuli.j.q.j. iudices.alias inci
pPit duces· ⁊ tremiſſis.j·q.j.placuit vt nultulſ

epiſcopoeum. Dicitur autem tremiſſis ter⸗

cia pars ſolidi · inde dictus · quia ter miſſus

ſolidum conſtituit ſecundum yſidoeum. de B

tremiſſe legitur. C. de veſte milit'.l.foetiſſi⸗

mus. li ·x 1tem ſimoniacus comparatur fu
rni ·q: oꝛdinationes.et in furto non dillin⸗

SOuitur quantitas.xmj.q.vj.c.finali.

Leemi comparatur ſimonia crimini vſura⸗
rum.quia vtrumqʒ; ſola voluntate committi⸗
cur.vt nota Se· . quid ſit.a in vſura non di
ſtinguitur· immo peo cupella vini vel ꝓ po⸗
mo committitur · nam quidquid ſoꝛti accedit
vlura eſt · xmj. q· nj· pleriqʒ · Dic ꝙ ſi tempoꝛa
le quantumcunq; paruum vel magnum ſit
ex pacto detur· ſimonia eſt neceſſaria eſt re
nunciatio ſeo quantumcunqʒ; ſine pacto fue
rit coꝛrupta intentio· ſuffieit per penitenti⸗
am ſuo ſatiſfacere creatoei infrae:c finali.
vbi vero non conſtat de mente coerupta:cõ⸗
ſiderantur circumſtantie · de quibus Habes ·
eę.æ ſi queſtiones· ſecaundum gof·dic vt no·
56·ꝑ· C. quid ſit . æ. e · J. S· ſed munus · ⁊ ſequẽ ·
ate⸗ queritur vtrum committatur ſimonia.
ſi aliquio detur pao calice · vel veſtibus vel
tintheammibos benedicendis 2 dicunt qui
dam ꝓꝙ non. niſi vbi hoc muenitur expeeſſum
vt eſt videre in criſmate.baptiſmo· cõmunio
neeuchariſtia- balſamo. ſepultura:æ baſili⸗
cis dedicandis. j. q. j. dictum ij · . c/placuit
vt nullus. ⁊æ: c.placuit vt vnuſquiſq; ꝗ· e · cũ
in eccleſie·⁊ hocjdem ſcripſit frater Rai.Sů
gof.no · ꝙ in quolibet miniſterio eccleſiaſti⸗
co ſimonia committi poteſt.· e.ad noſtram.
quod verius puto. Sed nunquid is qui ſi
moniace beneficinum acquiſiuit tenetur ad
omnes fructus quos percepit æ qui percipi
potuerunt. ſic. eſt enim fur æ latro·j.q· j· oe:⸗
dinationes.æ ideo ſicut fur ſemper eſt m mo
ra. æ ad damna teneturC. qdᷣ me.ca.l· j· C. ð
condi · furti.l.ſi. C. ̊ furtis.ſubtracto⁊ ad
omnes fructus vt violentus. S· de reſti · ſpo⸗

liat.grauis. generaliter enim ſine titulo poſ

ſidens tenetur ad omnia damna ⁊ lucra per⸗
cepta ⁊ percipienda · ff · de rei vendi · ſi nauis
G. generaliter Idem eſt ſi habeat ritulum.
ſed talem qui peo nõ titulo ſit habendus.C.
de agriceł·æ cen.quemadmodum ff. qdð me·
ca· h ⁊ partus; .
Lingua caro æE- id eſt peeces carnales
que timentur vel quibus fauetur ſimoniam
inducunt · Hic tamen diſ. Si enim peomoue⸗
tur quis ſuis pꝛecibus ad peelaturam mæxi⸗

me que per electionem confertur· committi⸗

ctur ſimonia. æ in hbooc caſu mtelligo ꝙ nullꝰ
debet ſibi aſſumere honoeem. ſed qui voca⸗
tur a deo tanqꝙᷓ; aaron · vt õ·de elect· quali⸗
j·oꝛdinationes.· c· nullus itaqʒ; · nam hono
ris augmentuz non ambitione ſed laboee ad

vnumquenqʒ conuenit pernenire · vt · C. ð re

mili.contra publicam.li.xij· quantumcunqʒ;
dignus ſit · vt · . de inſtit · c· vlt. æ de iurepa

tronatus:per noſtras.æ de elect. per inquiſi
Deo ſimplici autem beneficio po

tionem.
teſt peo ſeſpſo peecęs off erre · dum tamen di
gnus ſit · vt · · e · tua nos· .j.in pein.⁊ de ele
rico excõmunicato miniſ·peopoſuit. Sin
autem alienis peecibus quis peomoueatur =
ſpiritualibus non inducunt ſimoniam arg.

lxnj.diſ.peincipali:jq:latoꝛemniſi cõſan

guimtas epiſcopos trahat · j· q:j· de oꝛedmati

me vero

cer. vm.q.j.in ſcripturis·jq· vj· ſicut is ·⁊· q

onibusar.· de pꝛeben · graue ˖ vt benefi⸗
eccle:vt noſtrum:quia iniuſtus amoe coꝛdis

ſimoniã inducit . · q· j· ſi quis neqʒ ſanctis ·
c.ſunt nonnulli.vbi dicit ꝙ ſuccedunt loco

pꝛecij · T. æ.· G.na· contra·quia nullo da⸗
to æc non committitur ſimonia.: ij· ; pio

quod intelligo quando conſanguineus indi

gnus elſt: alias peelatus foætius tenetur ei
ꝙ extraneo peouidere· ar· S· de coha · cleri. ⁊

mulier. c· j. ſanguinem igitur cuum' ſcilicet

dignum legittimum ne deſpicias · j·q · · ki⸗
Lium.⁊.c:quibuſdam · ad fi · Deelati vero no⸗
ſtri temposis hoc nimis amplectentes · pee⸗
ter ſuum ſangninem hodie quaſi nullũ re⸗
putant foꝛe digunz · vnde · b. mira res · habet
epiſcopi cui committant animas· cui autem
res tempoales committant non inueniunt.

nam epiſcopus alicui nepotulo ſuo defacili

committit multa milia animarum cui non
committeret duo pira · Sed æ ſi quis peo
me peeces vel pecuniam offerat vel peomit⸗
tat: cum expeeſſim contradixerim non obeſt
michi · vt infra · e.ſicut nobis. penulti·⁊ de
homicið.petrus·ſecus ſi me ſctente patien
te.tunc enim dicoe interponere voluntatem
meam turbatamz ideo quantumcunq; oc⸗
cultum ſit renunciare debeo ſi animam lal⸗
uare volo:memoe illius verbi nichil ꝓpdeſt
ho mini ſi vniuerſum mundum lucreturani⸗
e detrimentuz patiatur. vt · I· e ma
theus · Si vero hoc fit me penitus igno⸗
rante.⁊ ab mimico meo volente peomotionèe
meam de qua ſperatur impedire:non cõmit⸗
titur ſimonia quo adò me ne ex dolo ſuo re⸗
poꝛtet quod intenditvt.je. ſicut nobis J.
penł. ⁊æ. c. nobis fuit· .. ]. Qðò ſi amicus
meus pecuniam deditſimoniace peomoueoe

ſed non ſum ſimoniacus teneoꝛ tamen renũ⸗

ciare · vt · · e· de ſimoniace.⁊.c.de regulari⸗
bus. æ dicam plenius. j· e. ꝗ. qua pena. S3
ſi pꝛeces off erat ⁊ pꝛo peelatura.iniuſte ſunt
pꝛeces:maxime quando eſt laycus cuiꝰ vul⸗
tus timeri poteſt.vt· õ:de elect'’.oſius.⁊. c·
quiſquis.⁊ de iurepatrona pꝛopterea· xvj
q: vij.ſi quis deinceps.niſi foste peelatus
non habito reſpectu ad pꝛeces ex ſuo dumta
xat officio eum inſtituat: neceſſitate vel vtili
tate eccleſie exigente · vt · S· de etate τ quali
tatetuam. Vbi autem peo ſumplici benefi

cio.æ is pꝛo quo off eruntur indignus eſt. ſi⸗
monia commictitur..q.jde oꝛdinationibul V

. c: ſunt nonnulli. Sed ſi dignus elt et pꝛe⸗
ces pꝛincipaliter non ſequantur non eſt ſimo
nia· j.q.jquibuſdamar.ad hoc · ſupea ð eta
te æ qualitate· tuam. s icut autem ius ſpi⸗

rituale vendi nõ poteſt·ita nec redimi. vt · ].

e·querelam.nec peo peccunia reſignari · j· ꝗ·

.j· nullus epiſcopus: ij. nam in his omms
tranſactio· omms pactio · repeobatur · vt ſu⸗
p⸗a dixi· æ ꝓbatur.S: de pactis:cum peidez ·

æ de tranſact'.ſuper eo·xvj.q:vij.decimas

Sed nunquid licet michi redimere iniuri
am meaz ſme metu huius cniminis.pura epi

ſcopus miuſte excommunicat me. vel infert

—

peo
mit:
beſt
de

nt

minas ſuper beneficio auferendo qð juſte
poſſideo · do ei pecuniam vt ſententiam iniu⸗
ſtam reuocet · vel ab iniuria hac deſiſtat · et
quidem ego licite redimo ius meum. licet ip
ſe illicite recipiat.ar· j.q nj queſitum . j· de
magiſtris.peohibeas.ec de vſuris· c.j·redi⸗
mamus ergo tempus ſecundum apoſtolum-
quoniam dies mali ſunt.ar.infra. e.ad au⸗
res: ⁊.c.dilectꝰ.⁊ infra·⁊.C.mandati.per di
uerſas·et · ff · de bonis eoeum qui ante ſentẽ⸗
tiam moe · ſibi conſci ·.l· j.nec obſtat.j.e.qrelã
vbi videcur vtrunqʒ peohiberi:ſcilicet emi
et redimi · quia ibi exponitur redimi .id eſt
peo pecunia aſſignari· Item nec obſtat.jĩ.e.ne
mo:quia ibi non redimitur vexatio·ſed emi⸗
tur abſolutio ſecundum gof.vel aliter vt ſe⸗
quitur·Sed ſi iuſte excommunicatus ſit quis
vel iniuſte acquiſiuit beneficium.tunc hinc⸗
inde cõmittitur ſimonia . ar.j.e· nemo · j. q· j·
nullus epiſcopus ·ij.⁊=· I. peece· ergo redem⸗
ptio rei ſpiritualis permittitur vexato iniu⸗
ſte redimenti.ſed ꝓhibetur vexanti ⁊ peo
vexatõis ceſſatione recipienti ·
Vid ſ iudex non vult excommunicatum

aAbᷣſoluere niſi peius ſoluat certam pecunie

peeceden. Licet ergo epiſcopo redimere

quantitatem · dic vt no.j.de exceſ.peela· ꝗ.j.
v·quid ſi petitur ratione conſuetudinis· et

decimas de mann laycoeꝛum.j.de vſuris.c· j.
quod intelligas ſi redimat a milite.ſecus ſi
emat a vicinis.cum alias nolunt ipſas ſolue
re hi qui ad hoc tenentur .ſic no.lo·j.q.nj
peruenit:ſeò contra expeeſſim.xvj ·q.vij· de⸗
cimas·.j·q:nj·altare. ¶ ¶ Vnde fuerunt qui di
xerunt·: ꝙ illud intelligitur quando ſine an⸗
toeitate ſuperioeis redimit.ſed autoeitate ſu
penoꝛis licet.ar.Sꝗ.de peebenð. niſi eſſent. ⁊
c· in lateranenſi·⁊ de his que fiunt a peelatiſ
cum apoſtolica.⁊ de rerum permur'. c. j.⁊ ðᷣ
tranſact· ſtatuimus.⁊.c.decetero.⁊.c.veni⸗
ens.ff· de his qui no·infa.furt..qui iuſſu ·
Flij dicunt ꝙ ndeo peohibetur epiſcopis

a laycis decimas redimere. ne layci accipi⸗

ant exemplum ⁊ credant ſe ius Babere cum

tamen non habeant · vt.ꝗ·de peeſcri pt᷑· cum

cauſam. ¶ Hlud videtur derius ꝙ autoeita

te ſuperioeis hoc fieri poſſit. vt ⁊ cauſa mali

exempli vitetur.quia dicetur eis:ꝙ adeo de⸗
tinent eas contra animam ſuam cum ſpiritu⸗

ales ſint ꝙ etiam redimi non poſſuntniſi ſu

perioe interponendo autoeitatem ſimoniam

purget · que alias iſta occaſione committere

tur · ¶ Heeterea.quia inducendus eſt layp
cus per ſuperioꝛem.vt peopeie parrochie re⸗
ſtituat ⁊ benedicetur.ꝙ ſi inde vult pecuni⸗

am recipere ſimoniam committet.adeo · ꝙ eti

am ſuperioeis autoeitas ex parte ſua eam nõ
poterit purgare· ⁊ iunge quodò no.õ.ð deci.
¶. fi · ſub · ¶. duodecimo.· ¶ Quid ſi faciam
pactum pe eſentatoei ꝙ non inquietabo ipᷣm
ſuper titulo obtinendo.pꝛoculdubio ſimoni
acum eſt. vt. · e · per tuas · nj · de hoc.j.e. ꝗ.
qua pena.ſub· . per iudicem · vꝓ. ſed ⁊ epiſco
pus. Item peo omni beneficio acquiren⸗

do data pecunia del peomiſſione facta:ſine
ſit beneficium ſeculare · id eſt ſecularis ec⸗
cleſie · ſiue religioſum.ſimoniam inducit · eti
am ſi data ſit a parentibus peomoto ignoeã
te · vt · . e· ex inſinuatione.⁊ ·c·de regularibꝰ
c. ſicut nobis· . penult.⁊. e· nobis. ⁊· c·
tua nos·quodò dic vt no⸗õ. . j. S · michi autẽ
Sed ⁊æ notandum eſt.ꝙ ſicut ſimoniacum
eſt mediante pecunia vel pacto rem ſpiritua

lem acquiri · ſic æ reſignari.j. e. querelam.õ.

de teſtibus. veniens: nam dare intelligitur
qui quod ſibi debetur remittit.vnj·q.m· ta⸗
lia·ff. de calum.quin etiam.ff.de condi:cau
ſa da · ſi mulier · ¶ Licet ſit ar. contra · ff. qui
bus modis pig · vel ypo.ſol.il.j. . cum debi
toe · C· ad velł. etiam.ff. de his que in frau⸗
dem credi.ſi pignus.⁊ eodem modo ſimonia
cum eſt ob pecuniam peccatos em reconcilia
re vel non reconciliare· .e.nemo.⁊. c.ad au
res: Nec mireris ſi duo contraria in idem in⸗
cidunt·. nam ⁊ alias hoc contingit · vt ſi pee⸗
cium recipiatur ob accuſandum vel non.te⸗
ſtificandum vel non·eligendum vel non. de
nunciandum vł᷑ nõ · hec em oĩa eadem lege
pumuntur .ij.q.j·pꝛohibentur.⁊ accedit.j.q
j· J.· fi · æ· c.qui autem pecuniam.Sed obſtat

j· q·j·c· ſunt quidam qui violentia vel fauo⸗
re non permittunt eccleſias regulariter oedi

nari · hos decernimus vt ſacrilegos iudican

dos . ſed die vt ſacrilegos.ſubaudi. ⁊ nichil⸗
ominus vt ſimoniacos.ſecundum gof. æ om⸗
nes cõmuniter: quod intellige quãdo ex pa⸗

cto violentia infertur.alias non puto G̊ ſub⸗

audiendum · ¶ Sed nec omnis pactio ſimo⸗

niam inducit· ⁊ ideo penam non meretur.nã
⁊ poſſeſſio poteſt dari ut in ea oꝛatoeium con
ſtituatur · S.de reſti.ſpoł.olim.j.⁊ ſub certo

pacto poteſt dari licentia ipſum oeatozium
conſtruendi · xvnj.q · ij. eleutherius.õ. de re⸗

ligio· domi·conſtitutus.õ.de cenſibus.quã

to· ar.·e.ex inſinuatione· talia enim pacta

ſpiritualia reputantur ſicut ⁊ illud· g̊.ð pee⸗

benð.ſignificaſti ·õ̊.de ſeriis non oꝛdi.nul⸗

lus· Sde elect'.ſigniſicaſti · x. q· j. c· ij. ⁊ in
traditi one rei ſue poteſt quilibet vt placz pa

cctum apponere. ff. de pact'. in traditionibꝰ

̊· de condiẽ · ap · verum. Sed nunquid an
te peomotionem poteſt cautio exigi ſne vi⸗
cio ſimonie · non· ſed poſtea poteſt· vnj.q.nj.
talia.j·qij.q; pio.dummodo pactum nõ pee
ceſſerit · alias contra · vnj.q.nj·artaldus· po⸗
ſtea etiam peeſtatur cautõ que ex antiqua cõ
ſuetudine appeobatur.lxnj.diſ.quia ſancta.
excipe ſuperioeem qui etiam ante confirma⸗
tionem æ poſtea cautionem debitam poteſt
exigere.5.de elect'.ſignificaſti.xxnj.diſ.quã
ꝙᷓ · xxvnj · diſ.de ſiracuſane.õ.de iureiuran.
nullus. c. diſ· optatum.nam æ antoꝛitas ſu⸗
perioeis plerunqʒ vicium tollit.õ.de pactis
cum peidem.õ · de tranſact’.ſtatuimus.õ.de
pꝛeben· niſi eſſent·ff. de his qui no.infa.fur
ti · · qui iuſſu· non tamen ante electionem ſi⸗

ue peomotionem. vt ar · ᷓ. de elect'. officij.

4

Vi ad accuſatõez ſimoniaei admittant
æ quidẽ hm da.om̃s Plone.etiã irregu:
ares· j· e.tãta:.ſſi cłicus ſit male fame.cum
em̃ accuſatõ ſimonie adinſtar accuſatõis cri
minis leſe maieſtatis ꝓcedat · vt: xv · q · nj · ſa⸗
ne. C. de ep̃is æ cleri.ſi quenqꝙᷓ·æ in crimine
leſe maieſtatis criminoſi contra elericos nõ
admittantur · ſcilicet ſi ſint bone fame · vt · ij ·
q·j. in peimis ergo nec in crimine ſimonie ·
Eſt tamen certum ꝙ cum accuſatoe non pꝛo
bet ſed teltes · multi admittuntur ad accuſan
duz qui a teſtimonio repelluntur et ideo eſt
inter accuſatoꝛes et teſtes ſubtiliter diſtin⸗
guendum. vt · . e. licet hely ꝗ. penk · ad fi · er
So quilibet videtur admittendus ar . · e · ſi
ðommus.et.c· ſicut ſimoniaca·h de hoc die
vt plene no.S.de accuſa· S. quis acculare · et
vH· ſequenti · ⁊ maxime . v. t. vero · ¶ Id telli⸗

eai Nenten fa ſ monium autez non videntur admittendi eri

minoſi contra clericos contra regulares au
tem admittuntur ſi ſint infamati ilii regula⸗
res.et ſint teſtes emendati de crimine æ aga
cur ciuiliter ad remotionem ab adminiſtrati⸗

one.mſi teſtibus opponantur inimicitie ca⸗

„—

pitales vel conſpiratões · .· e · per tuas. ſecũ⸗
dum da. Ego dico ꝙ teites etiam crimino
ſi et maxime emendati de crimine qui alꝛijs

ãminiculis fulciuntur· qð credo neceſſarium

quando ſint criminoſi nõ emendati·alias ma
xi me non participes in ſcelere et munere · ze⸗
lo iuſticie teſtificantes· quibus minoea crimi
na opponuntur . vt · · e. p tuas.⸗h· · v· Pee⸗
terea: et ſequenti- et· v· ceteras admittũtur
contra regularem inferioeis gradus grauic
infamatum. qui ſine ſcandalo defacili remo⸗
ueri potelt. vt · · e · P tuas. H. · item vtx
et ſequen. et · ·llequidem· quando agit᷑ ci
niliter et ſecundum temperantiam equitatis
non vt deponatur ab oꝛdine ſed vt remouea
tur ab adminiſtratione · vt · · e· per tuas · H
j. H. vtrum is. et ideo tales cõtra talem tali⸗
ter merito admittuntur. quia et ex leuioeibꝰ
cauſis remouentur.ſicut quozundam religi⸗
oſoꝛum appeobata conſuetudo depolcit · vt

j· e· per tuas · S· li · et · S · de appelł·quia nos ·

et. S̊. de accuſat'.qualiter.ij.in fi · et ideo de
plano debet pꝛocedere inquiſitio regulariuzʒ
et ſine ſtrepitu:quia ſeruos dei his ſubtilita
ubus non decet inuolui. MWerumtamen ſi
alia crimina opponerentur.legittimas exce
ptiones ſibi ſeruare licʒ contra teſtes· ita q;
nullus crimmoſus contra eos admittat' eti⸗
am ſi amimeulis fulciatur · vt · 3· de accuſat·
olim I· V. et. D.õ.de ſta mo·c.monachi ··
peiozes. ¶ Et adeo dico ſeruandam diligẽ⸗
ter peedictam diſtinctionem · ꝓ ſi onum mẽ⸗
beum deficiat teſtem repello· et ſic crimino⸗
ſos ſme adminiculis et in crimine ſimonie.
etiam contra regularem inf erioꝛis gradꝰ nõ
admitto. Illos etiam qui non zelo iuſticie
ſed malignitatis fomite teſtificantur repel⸗

lo.vt inimicos capitales et conſpiratoæes ·

vt · j. e.per tuas J.nos vero. Ideo p̃dictos
repello ſi agatur ad depoſitionem gradus.

vel eciam ſi denuncietur crimen per aliquem
ad Gᷓ̊ vt quis remoueatur ab adminiſtratõne
quia tunc ſecundum juris ri goꝛez pꝛocedi de
bet. vt no.õ·de denunc · ſub ti. de accuſat·
IItem nec ipſos admitto ſi ſecularis accu⸗
ſetur vel regulans ſuperioeis gradus puta
epiſcopus · vel inferioe bone opinionis:vel
qui non poteſt ſme ſcandalo rmoueri· Flij

dicunt ꝙ H̊ᷓ decretalis cozrigitur per. S8 6.
de teſtibus · teſtimonium · ſed dico illaz intel

ligendam ſecundum peedictam diſ. etemm
abſurdum reputo extimare ꝙ dominus gS.
Hanc decreita equam et ſic rationabilẽ mul
tis vigilijs domini Innocẽtij patris iunris ad
inuentam vno verbo ſubuertere voluiſlet ˖ vt
5. de elect. eccleſia · ij · S. deniqz · ſ ĩtem par⸗
cicipes non admittuntur · · de teſtibus. veni

ens. et. c. perſonas· C. de teſtibus:quoniam

nj. q· mj . c . · i · · nj . ij · q· vij. eſtes . Sed Otra
5S.de teſtibus. e?. mediatoꝛesſed ibi loqui⸗

tur de mediatoæee qui admittitur. mn illa vero
decre.veniens.de illo qui ſocius eſt qui re⸗

pelletur · Glij dicunt ꝙ illa decre · veniel
loquitur de participe ſceler̃ ⁊ muneris · vt te⸗
eigi· 5. e. v· egeſed extra. de participe ſcele
ritgz tantum. S3 certe adhuce videtur ꝙ par
ticeps etiam criminis admittatur lxxix· di.
ſi quis papa·et/xv.qnj:nemini · vnde dicũt
quidam ꝙ; ad accuſationem admittitur vt ibi
ſed non ad teſtimonium vt in illa veniens.
Slij vt T· dicunt.qꝙ; criminoſi non admit⸗
tuntur etiam in exceptis. niſi accuſatus an⸗
tea fuerit male opiniomis · vt . ij · q. j.ĩ pemmis
et · j. e. per tuaset vide ſuper B qð no.õ.de
teſtibus. SC. quis poſſit eſſe teſtis · v. item ĩ cau
ſa cõmunis crimmis.mediatoæes autez ſimo
nie ſimoniaci ſunt · j.q:j.ſi quis epiſcopus:⁊
nota infamie percelluntur . j· q . m. c. fi · ¶ S
quomodo poteſt repelli particeps criminis
nam ſi dicat non potes contra me teſtificari
quia fuiſti meus ſocius in eodez crimine ſic

condemnabitur vt confeſſus. quia tanqᷓ fa⸗

tuus contra ſe confitetur · vt· ã.de donac · in⸗
ter dilectos · æ de conkeſſis · c · · et · i · et · ij · q ·
j· c.. ¶ Si dicat non feci quod michi imponi
cur. et ſi feciſſem tu non potes eſſe teſtis tan
qᷓ; eodem vicio laboeans· ſic mentitur.et lex

non docet mentiri · xxnj·:q:mj · qui peccat.do

cet tamen ſocium crimmis repellere. vt.· C. S
libera.cauſa.ſi filium.ſed ibi maniteſtuz eſt
ipſum eſſe participem.quia dicebatur ꝙ pa⸗
ter filium ſuuz vendiderat genero ſuo ·˖ vnde
vterqʒ deeſt accuſatoz· quia nullus tam peo
ximus comiunctus poterit ignozantiam alle
gare. vnde iudex ipſum poterit repellere ex
officio cum notoeium ſit. vt ar · ᷓ· de excep ·
exceptionem · Zecundum T. ſie poteſt pꝛo

ponere.ego excipio contra te· quia dico te il

lud crimen cõmiſiſſe ſuper quo vis accuſare
me. vel in quo vis teſtificari ˖ vnde dieo te
non foee audiendum. ꝙ vera ſit exceptio
off ero me peobaturumſi vero iudex talem
exceptionem non admittat iuſte appellabit
vt · S. de appelbk · interpoſita ·

deni
iam
dera
gui⸗
ero
re⸗
nel
te:
ele
par
di.
cüt
tibi
.
mit
an⸗
mmis
de
can
ſimo
8,7
ſ,
mis
cani
ſie
fe⸗
Hin
ſſg.

a pena feriantur. ¶ De hac materia
C Jſic no:gof᷑ꝙ ſimoniacꝰ in oꝛdine depo⸗

nendus eſt qualitercunqʒ de h̊ conſtiterit· ſi⸗

ue ꝓ modũ accuſatõis ·ſiue inquiſitionis.ſi⸗
une denunciationis · S̊.de accuſa.ſupꝑ his:⁊. c
inquiſitionis.⁊ no.õ.de acenſat.ſub rubeica
de inquiſitionibus· ꝗ. qis ſit eff ectus · v· q;
ſñ inauiicio⸗ Simoniacus aũt in beneficio
vel dignitate ↄuictus p accuſationem depo
nitur . ꝓ inquiſitionem amouet. S. de elec · p
inquiſitionem.⁊ idem per denunciatõnez · eñ
non poſſet agi vera penitentia illo vel illa
retenta · xnj · diſ. eruß ISimeniacus etiam
in dignitcate ſuſpenſus eſt ipſo iure ⁊ decipit
animas cum adminiſtrando nichil agat ar.
5. de elec · dudum . ij. ⁊ idem in beneficio cu⸗
ram animarum habente · qe de his idem iudi
cium habendũ eſt. vt in ꝓxi · decre · C. penk. et
ar · S· de filijs peelbi:c.fi.In ſimplici vero
beneficio diſtingue. Fut eſt occultũ.æ ſic ſa⸗
ſpenſus eſt quo ad ſe tm̃.ſicut ⁊ quil ibet in
moetali peccato ↄſtitutus. Gut eſt notoꝛiuz.
⁊ ſic ſuſpenſus eſt quo ad ſe ⁊ quo ad alios.
ar· S· de ccha.cleri:⁊ muli.c.fi. ¶ Si vero ſi
monia cõmittatur circa monachatum.ouicti
per modũ accuſatõis deponunt' tam recipi⸗
entes qꝙᷓ recepti · h̊ ſi de H ꝓꝑ inquiſitionem cõ
ſtiterit.recepti amouentur ⁊ in artioꝛibꝰ mo
naſterijs collocantur ad penitentiam pagen
dam. recipientibus aũt iniungitur penitetia
donec ipſam peregerint ab executione ſa⸗
croeum oꝛdinum ſuſpenduntur.j.e.dilectus
filius . Sed quare non remouentur peio⸗
res vel abbates recipientes monachos.etiã
p modum inquiſitionis conuicti · cum H̊ ſit
pena ſimoniacoꝝ oedinaria.nt no.õ. e.v.ð
hac materia·⁊ ſequenti . . illud locum ha
bet in ſimonia cõmiſſa circa dignitatẽ habẽ
tem adminiſtrationem.ſecus ſi cõmittatur in
beneficijs conferendis vel monachis recipi
endis in quo caſu loquitur illa decre.dile⸗
ctus · vel ibi multitudo erat in cauſa. 5. de
tempo:.oꝛdi · c.ij· vel non erat vtile monaſte
rijs veteres amouere p̃ᷣlatos.S. de renuncc
j hm Sof.de h dic vt no.j.e..ſub.. ꝓ iudi⸗
cem · v· h que eſt ratio · Tu vero ſi placet ðᷣ

pena ſimoniacoꝝ ſic notabis:q; ſimoniaci di

uerſas penas patiuntur. Nam ſimoniaci pe⸗
nam patiuntur ipſo facto. ſItem puniũtur
P iudigem aliquãdo ad tempꝰ.aliqñ imppe⸗
tuum.· Ipſo facto penam patiuntur ſimom⸗
aci ·qe ſi quis fuerit ſimoniace oꝛdinatus.ip
ſe oꝛdo intus oetus occidit.nec foꝛiſ diu ſta
re poterit · vt ·.q.jquibuſdam.j.e. accuſatũ:

⁊·c.quotiens.⁊ habet caracterem furtiuũ.j

q·j· oedinationes· ⁊ ita ipſo iure ſuſpẽſus eſt.
Ideo dicit ꝙ q;uis om̃is peccatos.ſubaudi
non pᷣſciſus ab eccłia ꝓ ſñiam iudicis vel ca
nons · æ ſic tollitur obiectio de excõicatis ⁊
ſuſpenſis qui excluduntur a peicipatẽe ſacra
mentoꝝ.· nj. q:mj.engeldeudã.S.de excep.

a nobis.j.de clen.excõi.ſi celebaat.tolera⸗
tus penitens· ⁊ ſie nõ obſtat qð obijci con

ſueuit de Oſtituto in moꝛtali qui ſuſpeſus eſt

rð

quo ad ſe vt ſequitur:ꝙ loenz habet in enoe
mibus etiam occultis· æ in non mediocribus
notoeijs: nam G; etiã poſt pactam penitentiã
executionem oeꝛdinis detinent impeditã 8.
de renunc.niſi cum peidem.l.diſ.de his.S.
de tempo:oedi.c· Fi: licet aũt talis peccato⸗
ſcilicet nõ pᷣſeiſus·toleratus.⁊ penitẽs.cele
beare poſſit· tamen ſimomacus non poteſt ·
vt·j.e·tanta. Sqʒ Otra.jĩ·e.tue.Dixit da.ꝙ ibi
loquitur ð occulto.ſ̊ decretalis tanta intel⸗
ligitur de notoeioaille em ſuſpenſus eſt.j.q.j
reperiuntur · xxxij.diſ. ꝗ. verum. ¶ Et hoc in⸗
telligas quo ad alios hm.t.naz quo ad ſe eſt
ipſe ſuſpenſus quantumcunqʒ occultus ſit · ſi
cut quilibet peccatoe. S. de cohi.cłi.⁊ muli.
c. vl· j·q.j.ſi ſacerdotes.Vel dic ꝙ ſi eſt ſimo⸗
niacas in oedine etiã occultus.ſuſpenſus eſt
quo ad omnes.quia non habet caracterem
intelligas quo aò exęcutionem.j. q.j. c. ij. et
ſic loquitur · c· tãta · ¶ Hec obſtat. J. e. ex tue
que dicit ꝙ non poteſt ꝓhiberi ab executõe.
ſubaudi facti.quaſi dicat·de facto poteſt ex
equi cum crimen occultum ſit. æa tu ſcias H
tanꝙᷓ ſacerdos · quare non potes eum ꝓhibe
re · vt · S.de tempo.oꝛð.ex tua nullũ.⁊ ð of.
oedi.ſi ſacerdos.St idez intellige hm. g. na.
in illo qui ſimoniace recepit beneficium qð

certum oedinem requirebat. ꝓut legitur. .

de etate quali: c.j. æ in homicida · vt. õ̊. de
accuſa.inquiſition ĩis.⁊ de tꝑẽ.oꝛdi ·queſitum
ſed ille qui dat oꝛdinem nõ eſt ſuſpenſus ni⸗
ſi auo ad ſe tantumnec ſimomacꝰ in religi⸗
one· vt.j.e.vemens.⁊.c.dilectus filius &.
Vnde ille qui confert oꝛdinem cum nõ ſit ſu
ſpenſus quo ad alios.ipᷣo iure executõeʒ dat
h ille q̃ ſimoniace recipit nõ poſſet eã dare.
qẽ nõ habet .j·q·vij. daybertũ.⁊ ideo nõ põt
celebeare · j·q.j eunuchus.⁊.c.quibuſdã nar
rantibꝰ.lij aũt G̊ poſſunt de poteſtate offi⸗
cij nõ de poteſtate meriti.vt..e.tanta.nam
de poteſtate officij ꝑoteſt hereticꝰ celebeare
vt · j. q· j · ꝙ quidã· ¶ o. tñ dixit ꝙ qui ſemel
ſimoniace contulit oꝛdinem.decetero execu⸗
tionem dare non poterit ꝙᷓtumcunqʒ occul⸗
tum ſit · ᷓtumcunq; recipiens ignoeet. vt. j.
q·j·ſi quis a ſimoniacis· et ideo dicitur ibi
miſericoꝛditer. et· e.qreperiuntur.æ. c. qui⸗
buſoam · h H videtur repeobari.j.e.p tuas.ij.
p quã videt dicendum ꝙ ſi recepi oedinem
ab illo que ſimoniacum ignoꝛabam:executi
onem habeo.ꝙᷓ;uis etiã a quibuſdã q audie⸗
rim niſi me cõſcientia remoederetſimile ha⸗
bes.j ·de ſñia excõi.cũ illoꝛꝛ .⸗x j. et. . fi.
vbi in eodem caſu ſecularis deponitur. tm̃
ſuſpenditur regularis. ¶Dicunt etiã qudã
ſimoniacũ q;tumcunqʒ occultũ ſuſpenſum eſ
ſe quo ad omnes.vt no·ã. ⁊ notoꝛium foeni
catoeem · xxxij · diſ· J.verum.æ. c.nullus.æ. c.
peeter hoc · Et ſi queras:quare iura canoni⸗
ca hec duo crimina adeo perſequuntur. Be⸗
ſpondeo.ſimonia eſt moebus cancroſus. et
ideo ferro ignito in eo opus eſt.Eſt etiam

malum vſitatum. j.q.j.reperiuntur. Item foꝛ

nicatio carnale vicium eſt.l.diſ. quia tua

ſanctitas in fi·et ideo ĩ his pena exacerbari
debet in vtroqz. ff. de penis · aut facta · J. fi.
Suſpenſus aũuᷣt vel excõmunicatus vel de
poſitus executionem officij non habet ꝙ;uis
caracterem retineat · vt.j·qj. S· opponitur.
TIIo⸗contra dicit ꝙ hereticus excõmuni⸗
catus vel depoſitus conficere poteſt æ alia
ſacramenta miniſtrare.vt·j.q:jdominus: et
c:non nocet. et · c · dictum eſt · j. et de dlſe · dil ·
mjnon m nobis. Deeterea · que eſſet ratio
quare damnatus a deo poſſet conficere ꝙ;diu
toleratur ab eccleſia· ſed damnatus ab homi
ne nõ.q.dò.nõ video:ſecundũ Io. ¶ Sz alin
dicunt ꝙ nuneꝙ; oficiunt tales· nec executio⸗
nem habent.nam vt dicit pelagiꝰ·ſi veritate
duceremur nõ eſt xpᷣi coepus qð hereticꝰ cõ:
ficit.vt·xxmj.q.j.ſciſma nam B ſacramentuʒ
vnitatis elt. de oſe · dil. ij.· quia paſſaus c ideo
extra vnitatem eccleſie ofici nõ poteſt.j.q· j
eccleſiam. et.c.ſacerdotes:.qð etiã verum vi
detur ſecundũ Inno·qe B ſacramentuz nemo
poteſt cõficere niſi ſacerdoſ catholicꝰquia
extra eccleſiam nullus ſaluatur rite ſecundũ
claues eccleſie oedinatus · vt · ᷓ de ſumma
tri·c·j· . vna. Eſt tamen verum ꝙ licet ta
les epiſcopi oedinando aliquã executionem
non tranſferant quã non habent· tamen ca⸗
racterem quẽ habent tranſferunt mozꝛtnum
nudum qualem habent ·et ideo ſi oedinatꝰ
ignoæans fuerit·poteſt cum eo per ep̃m miſe
ri coꝛditer diſpenſari · dũmodo ignoꝛantia fa
cti fuerit peobabilis non craſſa nec ſupina.
alias ſolus papa diſpenſare poſſet · vt.· ð̊ oe

dinatis ab epi. q roſi· epiſ· c·j.⁊· ij:·quare pa

tet ꝙ ↄficit.quia ſine miſſa oedines non cele
beantur. vt · S. de elect · ꝙ licut . . ſuꝑ eo · Et
q; excõmunicatus celebꝛeet et conficiat ꝓba
tur.S. de ſacramentis non iteran · a nobis · ſe
cundum b. et vide qð no.j.de ſciſmaticis · ·
quid iuris. et hm h; intellige iura que faciũt
peo hac via·ix.q.j.ab excõicatis·et· c oꝛdi⸗
nationes: et que faciũt ↄtra · ix · q; j·c·j.et de
oſe · dil · mj · quomodo· et · j. q:j·qui perfectio⸗
nem · et . c· ventum eſt · et · xxmj·q·j.audiuimꝰ
ar:· ad hanc di.j· e: per tuas· ij · ⁊· S de ap. ſi
duobus hac materia dice vt plene determi⸗
naui · S· de tpẽ · oedi · Cet a quo · öx· hec igitur
ſit fides tua · excipe tamen depoſitum ſecun⸗
dum gof · vt ibi no· ⁊. .de elerico excõi.miĩſ:
F. j. H· ſed nunquid depoſitus
Der iudicem aũt pena imponitur · ſed re⸗
ert vtrum querat' de crimine in modũ accu
ſationis. vel in modum inquiſitõis. Si in
modũ accuſatõis:et is qui accuſatur infama
tus eſt· debet eũ index ſuſpendere ab execu⸗
tione oedinis ad tempꝰ.ſ.quouſqʒ didicerit
an veꝝ ſit id ſup quo acenſatur . vt· · e.accu
ſatum. et.c·quotiens· Itẽ ſi occultus ſit ſimo

niacusexquo tñ habent' certa indicia aget

iudex vt in iam ꝓxi:ſupioei caſu:⁊ ſic poteſt
intelligi..e.ſicut ſimomaca vbł aliter vt ſta⸗
tim dicã.·Qð ſi accãtoꝛ intentionẽ ſuã peo
bauerit · ſiue ꝓꝑ ↄfeſſione.ſiue ꝓ teſtes.qꝛ non
refert de modo duůmodo crimẽ ſufficient' cla

reat. i. ſafficienter Pbetur⸗debet peotinꝰ? eli
minari ab eccleſia dei· i· extra limites poni.
t.j.e.ſieut · G̊ eſt cum graui infamia que ſe⸗
unetur debet deponi . vt · j. q · nj · c. vlti · j. q; ij
pſ biter · xx:q:nj·ſane · et · C. de epis et eleri ·
ſi quenqꝙᷓ;· Si vero in modum inquiſitionis
queratur de G; crimine·et infamatus ſit ſecu⸗
laris qui adeptus eſt beneficium ſimoniace
ignoeanter:cogitur renunciare h nõ deponi
tur. j.e.ex inſinuatione · Si vero ſcienter · ſi
militer deponitur · vt · ·de aecãt · inquiſitio
nis.Sʒ ſi regularis eſt et eſt ſimoniacꝰ in oe⸗
dine · idem erit · ar. in his que no · S. e · . H · ip
ſo facto:et ſequẽti · et · · e · p tuas:Si vero in
beneficio et ĩignoeanter ſunt ꝓmoti· renũcia
re tenentur · vt. J. e · de regularibus · in fi · dan
tes tamen et recipientes ſunt pena canonica
feriendi · vt · . e. ſicut nobis · ¶. penb · et vlti ·
bi vero ſcienter peomoti ſunt ad conſoe⸗

cium regulare:pena depoſitõnis remittitur ·

verũtamen recepti citra concilium generale
de monaſterijs que taliter adepti ſunt remo⸗
uentur.et in alijs monaſterijs artioeis regłe
retruduntur·.ſed cum his qui recepti ſunt an
te concilium miſericoediter diſpẽſatur.vt in
alijs locis eiuſdem oꝛdinis collocentur · VE
ſi pee nimia multitudine h; fieri nõ poteſt· per
mittitur vt in eodem monaſterio poſt liberã
reſignationem remaneant: mutatis peioꝛibꝰ
ſedibus et inferioeibus aſſignatis ſecunduz
H intellige.j·e.de regularibus · hH · j. ⁊.c.di
lectus filius & :et concilium generale· quo⸗
niam ſimoniaca labes · ¶ Sed et cuz his qui
citra concilium ſunt recepti aliqñ ꝓ papaz di

ſpenſatur:et ꝙ dicit de monachis etiam ad

abbates extenditur.h̊ non cogunt' monachi
renunciare ſpũalibus· vel abbates renuncia
re tempoealibꝰ que hincinde acquiſita ſunt
nullo pacto peecedente ſed ſola intentione.
qð die vt no · S. e · ¶. quid ſit · et habes · · e . c.
vlti · vbi dicit ꝙ tale peccatum per penitenti
am ſolam aboletur · et ſic collige ꝙ facilius
et citius remittitur iniuria facta deo ꝙᷓ; homi
ni·per quod patet ratio quam querit Io · õ ·e
C. ꝛ · j· x· ſuſpenſus autem · et ſequeti · ¶ Sʒ
que eſt ratio ꝙ ſecularis conuictus in mo⸗
dum inquiſitionis degradatur et non regu⸗
laris· H?.quia in inquiſitione ſecularis ſub⸗
tilitas iuris requiritur· et ideo in his crimi⸗
nibus exceptis de ſtricto iure pꝛonunciatur
ſed in inquiſitione regularis de plano pꝛoce
ditur et ideo de plano punietur · vt patet in
his que no.S:e· . qui ad accuſationemet
ſub ti.de accuſa:in rubeica de inquiſitioni⸗
bus AItem quia regula eſt appeobata · vt q̃ᷓ
in vno grauatur in alio releuetur.vt.j· ꝓxi·

v · ſed et epiſcopus · et eanonn: iis ſi
quis confert bona ſua eccleſie ſimpliciter ſi

ne pacto.hac tamen intentione vt per bona
tempoꝛalia que off ert ſpiritualia valeat adi
piſci ip̃a alias non daturus.nec ipſum eſſent
al ias cłici rcepturi · d G dicit dec̃.qꝙ tã ille
qᷓ; iſti apud diſtrictum iudicẽ q̃ ſcrutatoe eſt

coꝛdiũ culpabiles iudicant.j.e.tua.ꝗ.HG aũt

on⸗
ſt
to
Re:
in
dei
dan
hics
ti⸗
ſor
tur.

vnde cũ nõ dicat ſimoniaci iudicant. fuerũe
qui dixerũt ꝙ nõ ſunt ſimoniaci.tũ ſunt tãq;
ſimoniaci puniedi ꝗꝓpter peauã intentõez cũ
ope ſupſecuto · ar · S· ð̊ biga.nupꝑ · m fi.æ.c.a
nobis.Tu dic ꝙ ſimoniaci ſunt·qe ſola vo
lũtate oↄmittit ſimonia.qð dic vt no·õ.e.vᷣ.
ſi vero ſcient· et · S. e. J. · Quid ſi monaſte
rium non habundat · immo eſt tenue æ dep̃ſ⸗
ſum in ima paupertate.nunquid poteſt pecu
ma dari ⁊ recipi ſine vicio ſimonie.non.ſatis
tamen poteſt concedi ꝙ G̊ verba poſſunt di⸗
cere hij qui ſunt de conuentu volenti intra⸗
re· nos libenter et gratis recipimus re aò cõ
ſoetium noſtrum ſpirituale.ſed cum bona no
ſtra non ſufficiant nobis æ tibi.depoeta tecũ
vnde vinere poſſis· Vel ſic · ꝓuideas tibi vn⸗
de viuas:tnnc em ſi ingrediens aliqua tem⸗
poealia conferat nõ cõmittitur ſimonia.nec
obſ.ĩ·e.qm.vbi dicit: pauꝑtatis peetextu vo
lentes viciũ huiuſmodi palliare.nam illa in
telligenda eſt quando non ſic caute ꝓcedit'
immo recipientes pactum faciunt æ certum
foeum.æ cu ſic cõmiſerint.nituntur ſe pᷣtextu
paupꝑtatis excuſare.ſeò B p̃textu nõ parcitur
delinquenti.ff.de ritu nup.·palam.G. non eſt
ignoſcendũ.S.de diuoe.ex literis.nam eſſet
ſanctius moei fame · xxxij.q.mjſicut ſanctiꝰ
æ omia mala de mundo pati ꝙ malo qð eſſet
afflicturum aĩam cõſentire.xxxij.q.v.ita ne.
nec obſ.ꝙ a furto excuſat famis neceſſitas.
de oſecra.diſv·diſcipulos.qe tali tempoee
omia ſunt cõmunia: ff. ad.l.ro.de iac.l.j..

cũ in eadẽ naui·ſ ſi non ſit tanta neceſſitas-

nõ excuſat in totũ ··de fur.ſi quis ꝓ neceſſi⸗
tatem. Quidò de monaſterijs vbi nullũ pa⸗
ctum interponitur · eſt tame taxatũ quantum
puella ingrediens dare debet.æ quidẽ talis
taxatio repeobat.·e.ſient ꝓ certo.⁊.c.intm̃
in fi :ideoq; ſi pactũ interponatur de tali cõ
ſuetudine obſeruanda ſimoniacũ eſt. vt· . e.
veniens · ⁊.· c· incantũ.. euʒ vero:expꝛeſſus
idem eſt ſi gratis excipiatur.⁊ poſtea cõpel⸗
latur receptus ad talem oſuetudinẽ obſeruã
dam. e: audiuimꝰ.⁊.c. Iacobꝰ.Sinauteʒ
om ↄuentione·om̃i cõpulſione ceſſante.gra
tis detur id qð eſt ſuetum nõ cõmittit ſimo
nia quo ad militantem eccleſiã. ꝙᷓuis h̊ ſit ſi⸗

moniacum quo ad deũ:ar.j.de vſut᷑.oſuluit
.xmj.q.nj.pleriqʒ.⁊ eſt expᷣſſum.j.e.c.fi.qd

.

dic vt no · S.· e. J. ·· ¶ Sʒ nunqᷣd poteſt circa B
aliqð remediũ haberi.ſic.vt moniales puel⸗
lam gratis æ ſpiri tualiter recipiant.et ſi ita
paupes ſunt ꝙ nõ poſſunt eide in neceſſarijs
Sꝓuidere· agant ↄtra patrem ad alimenta⸗ad
que tenetur · vt no.õ.ð con.infi.⁊..̊ infã.

⁊ lan·expo:.⁊ ſi moetuus eſt agant ad partem

hereditatie ſue.vt in auten.ð ſanctis epiſco
pis· J. nullam· penu.columna.colł.v.?Sʒ
epiſcopus qui recipit peomiſſionem ſiue iu
ramentum ab oedinando ꝙ eum non mnquie⸗

tet ſuper petendo titulo.del repꝛeſentatoꝛ

qui ſimile pactum recipit.penazʒ habetquia

repeeſentatoe ipſo iure ab executione oꝛdi⸗

num eſt ſuſpenſus per triennium. cedinato⸗

vero æ oꝛdinatus ſine peefinitione tempoeis
a collatõne ⁊ executione oedinis ſic ſuſcepti
donec gratiam ſedis apoſtolice mereantur
ſuſpenſi ſunt · vt·e.ſi qius oedinauerit. gg-
S queras quare he diuerſe pene ſtatuunt
. oedinans oedinatus magis delinquũt
ꝙᷓ repᷣſentatoe:cum in poteſtate eozum ſit oe
dinem cõferre vel recipere: ideo magis pu
niuntur in h ꝙ tempus nõ apponitur. vnde
poteſt tempus triennij vel decennij excedi·
⁊ ſic plus puniuntur ſecundum regulam.S·
de trãſlat'.epiſcopi.inter coepoealia· G. vlt.
de elec.in fi · c.j.j.de cleri:excõi.mimiſ:
latoees· ſed ⁊ repeeſentatos magis punitur
alio ĩſpectu·.quia ſuſpenditur ab executione
ommum oedinum. ſed oedinans tantũ a col⸗
latione oedinig quã contulit.æ oedinatꝰ ab
executione eiuſodem oed inis:æ ſic pumuntur
in eo in quo deliquerunt ſecundum regulã.
5· de tꝑ?. oedi· literas:⁊æ de inrepatro.paſto⸗
ralis; Ffſtem quia in vno grauantur in alio
releuentur: nam hec eſt regula appeobata·
vt no.S. ꝓxi · v· ſed que eſt ratio.in fi.⁊ peo⸗
batur · S.· de parrochijs · c. ] et de tranſla epi
ſcopi.inter coepalia· I. vlti.et.ff.de iuriurã.
eum qui. ¶Sed quare omnes hij non degra
dantur cum ſeculares ſint. dicunt quidam ꝙ
non ſunt veri ſimoniaci:nam tempoee quo
pactum factum fuit non erat aliquid in obli
gatione · ſed certe q̊ reſponſio non peoficit.
cum ſpes eſſet debitum iri· ar. inſtit. ̊ vbo.
oblis: . ex conditionali. vnde non poteſt ne
Sari quoniam illa ſpes que etiã poſtea omm
no extitit remiſſa ſit.et ſic eſt ſimonia vera.
cum idem ſit remittere qð dare..e.querelã·
⁊·s· de teſti · veniens· nam epiſcopus ⁊ repee

ſentatoe in ipſa oedinatione vel repeeſentati

one obligatur ad titulum aſſignandũ oedia⸗
to.vt· ̊/· peeben· epiſcopꝰ.et.c.cũ ſecundũ.
ergo aliquod cõmodum ſentiret inde. ſi ta⸗
men pactun, valeret. et ſic eſt ſymoniacũ.ex⸗
peeſſum ar. ff· de calum. l. j· in fi · et · l. ij · ⁊· nj
R.· j· quare decre· gregointelligenda eſt in
foeo penitentiali:non in iudiciali.quaſi di⸗
ceret·caueat ſibi oꝛdinans.et oꝛdinatus.et
repeeſentatoe· tale pactum interponens æ re
cipiens · quia ꝙuis occultũ ſit et pꝛobari nõ
poſſit· tamen hanc penam ipſo facto a cano⸗
patiuntur. et ſic ipſo iure ſuſpenduntur.
ſBinautem crimen peobari non poteſt.indi
citur purgatio infamato: in qua ſi deficiat
punitur tanꝙ; conuictus · vt. I. e · de B. et. c.
inſinuatum.
Ve diſpenſatio et a quo cirea eos adhi⸗
eatur.h̊ diſ.vtrum quis ſit ſimoniacus
et ſimoniace pꝛomotus.vel ſimoniace ꝓmo⸗
tus ſed non ſimoniacus.vel ſimoniacus h
non ſimoniace peomotus.Item vtrum ſimo⸗
la cõmittatur in oedine vel in beneficio.
Si quis ſimoniacus eſt in oedine· quia de⸗
dit pecuniam ut oedinaretur in ſubdyaconũ
vel dyaconum vel ſacerdotem. B nõ poſſunt
epiſcopi diſpenſare.j e·nobis.qe nõ poſſunt
diſpenſare mſi in adulterijs et minoeibus-

vt · S.de iundic.at ſi clerici:quinimmo ſecũdũ
quoſdam etiã papa diſpenſare non poteſt cũ
tali.quia ſimoniacus neceſſe habet renuncia
re ei qdð ſimoniace acquiſiuit · vt · j· q·j· ſi q̃s
neqʒ ſanctis.ſed oedini aliquis non poſſet re

nunciare cũ anime impeimatur.xxxij:qvij.·
licite · neqʒ executioni·quia illã non habet.

ideo non poteſt vicium purgarexmj.ꝗq· vj. ſi
res. S ed B̊ non credo·immo poteſt papa
cum tali diſpenſare.qe poteſt ſe vltro offer⸗

re ad depoſitionemxxj:diſ.nunc autez· ſicqOꝛ

poteſt renunciare quãtum in eo eſt·æ ſi papa
diſpenſet ſecum purgabitur vicium oedinis·
jq:vpꝛeſentium:nam et viciuʒ furti purga

tur re furtiua apud furem manente domini
voluntate · ff · de vſuca . ſi fur · · q· j· qdð quida
v.ſi foete · idem in violento detentoee · ff · de

peecario· certe· iulianus· et compꝛobatur.
Ie.p tuas·ijet· nj·et· c.penł · Aultofoetiꝰ

ergo ſi non ſit ſimoniacus licet ſimoniace ꝓ

motus:ſcilicet quia eo ignoꝛãte data eſt pe⸗
cuniaet ideo foete in hoc caſu ſi tamen oc⸗
cultum ſit poterunt epiſcopi diſpenſare.ar.
e·de ſimoniace.· Sed ſi quis ꝙmotus ſit ſi⸗
momace ad religionem aliquã ·dic vt no⸗S·
ꝓxi · J. v· ſi veroet poteſt adhiberi diſpenſa
tio ab epiſcopo.ſi eo ignozante fuit pecunia
data · Rlij dicunt indiſ:ſtandum foæee conci⸗
lio generali.j·e.quoniam. as ſi quis ali⸗

qð beneficium ſimoniace adeptus fuerit et

erat ſimplex.poſt liberam reſignationẽ ipſiꝰ

poteſt recuperare ipſum beneficium ex diſpẽe

ſatione epiſcopi ·vel etiaz capituli epiſcopo
Oſentiente.õ.de elect'.ſi alicuius · in fi:j·e·
ex inſmuatione· Sed ſi peelaturam vel di⸗
gnitatem adeptus fuerit · et ſine aliqua ac⸗
cuſatione venerit ad epiſcopum et ꝗꝓpeio mo
tu renunciauetit · poſtulans humiliter vt ipſi
us renunciatio admittatur.facta renunciati
one poterit recuperare ipſam pęeelaturam ex

diſpenſatione ſui epiſcopi.qui in G̊ non deli
quit ſi tamen vtilitas vel neceſſitas eccleſie
hoc expoſcat · vt · j.q· v.peeſentium · et· c. qui

cunqʒ · Si vero in indicio contenderit vel
vocatus fuerit.et timoꝛe ꝓbationum oↄfeſſuſ
fuerit · nõ poteſt epᷣs cum eo illa vice diſpen

ſare· vt · S̊.de elect · ſi alicuiuset.· e.nobis

fuit · ¶. j· et ſecundum B intellige.j.q.j.erga.
vij · q·p̃ſentium. et · ·de elect.ſuꝑ eo.et.j.
q.j·c.j·et· c.vl .· Vel beeuius dic ꝙ in ſim⸗
plici beneficio diſpenſat ep̃s cũ capitulo cũ
cauſa et ſine cauſa·dum tñ p̃ꝛogatiua merito
rum iſtud expoſcat · ſic intellig ⸗de elect'.
ſi alicuius.in fi ·j.e.ex inſinuatione.In du
pliei aũt poteſt diſpenſare etiã ea vice ſi ne⸗
ceſſitas eccleſie hoc expoſcat·vt in.c.peeſen
tium. alias non poteſt ep̃ᷣs diſpenſare · vt in
c.nobis fuit.j veꝝ eſt illa vice· ſed ſecun⸗
da bene poteſt · vt in. c· ſi alicuiꝰ.in pein· et

ſic decretum antiquum determinat. gg: ſi ali

cuius· et &S& determinat · Inno.nobis fuit. ff
de legibus. nõ eſt nouü · et · l. lequenti. 08
aũt diyi epiſcopũ diſpenſare poſſe.intellige

dum eſt quando non ſibi ſed alicui de ſocij⸗

ſuis ipſo ignozante fuit pecunia data alias
ſi ipſe deliquiſſet indignus eſſet poteſtate di
ſpenſandi · ar · Z. de cleri · diug · diuerſis · et h

inuitnur · ·ꝗ· v · Pſentium. vbi dicit per pecu
niam nõ epiſcopo ſed cundam pꝛincipum eiꝰ

datam · St hec mtelligenda ſunt de ſimoni
ace gmoto nõ ſimoniaco:nam ſi ſimoniacus

eſſet · ſcilicet qe ſciuiſſet ſimomã interueniſſe.

nõ poſſet epiſcopus diſpenſare in duplici vl
lo modo.h foꝛte in ſimplici poſſet inſtãte ne
ceſſicate eccleſie alias nõ. SySen Otra· quia
calcedoneñ ↄcil ium adeo ↄdemnat ſimonia
cum in beneficio ſieut in oedme. vt · j· q.nj
ex multis:et tñ vim habet euãgelij.xv· di. ſi
cut.et ad B.j.q:jſi quis epᷣs ·So.illud quan
do ſimoniacus eſt · h̊ autem loquitur quãdo
ſimoniace ꝓmotus eltvt dixi. ))Sed nunqd
ep̃s poteſt diſpenſare in ſimonia cõmiſſa cir⸗
ca officia moꝛtuoꝝ· benedictiones nubenti
um.ſepulturas:criſmatis venditões:ſacroꝝ
vaſoꝝ ſeu veſtimentoꝝ benedictões. et cõ⸗
ſimiles minoees ſpes · dicunt magiſtri ꝓ ſie

poſt pactam penitentiã · eoq; non ꝓhibetut

ar· · de ſen· excõi.nuper.nec obſtat · j· q/j·er⸗
Sa ·qe loquit in ſimoniaco ĩ dignitate:ſcut
et · ꝓ· e.nobis·in fi ſecundum gof ·

ce peauitatis a certe videtur danda illt
ccleſie in cuiuſ iniuriã data fuit· vt· je · de
Hoc · et · c · oſulere·et·c: audiuimꝰ.et in aut'.
de ſanctis epiſcopis:S. ſi dero laycus.Sʒ cõ
tra·quia reſlituenda eſt illi qui dedit · vt · · e
veniens · So · ſecundũ g. na · die ꝙ vbi totum
capitulũ deliquit reſtituenda eſt illi qui de

dit; vt in illa vemnẽs. Sʒ ſi vnus vel duo vel

aliquis extraneus deliquit · tunc habet locũ
decre.de HB.et ſic turpia lucra ſunt ab heredi
bus extoꝛquenda . ff · de calum. in heredem.
ĩ·de vſur.tua. Sed ſecundũ · t. ſi is qui dedit

pecuniam vult remanere in ſeculo nõ reſtitu

itur ei·ſi vero vult intrare religionẽ tunc eſt
ei reſtituenda.ne ſit oneroſus monaſterio ad
qð tranſit.ar.xvj⸗q·vjde lapſis·xvij·q· mj·

ſi quis in atrio· xxvij:q.j·ſi quis rapuerit.S.
de ſepulturis · c· j · ff · de iur dot · iure ſuccur⸗

ſum eſt. et accedit ad B. ff· de calum.et gene
raliter· ¶. illud · et · l. in heredem . C. ſed etiam
Deelatus vero aliquid ab eccleſia extoe⸗
quens ꝓ ſimoniam debet reddere duplicatũ
I·e.andiuimus·ſed ſi ꝑ impᷣſſionem tunc red
det quadeuplicatum · xonj · di · qm quidẽ · j. q·
j. ↄcuſſionis: concutere aũt dicitur qui peete
xtu officij ſibi cõmiſſi cõminãdo aliquid ab
inuito extoequet . ff · de ocuſſiouibꝰ. l · · et · ij ·
xxnj. q: j· militar. S
Me pꝛeelati vices ſuas vel eccleſias alijs
ſub annuo cenſu vel pᷣcio ↄcedãt Bubeica ·
Vpea poſuit magiſter ð ſimonia in
genere.nũc in ſpecie· ideo apponit
rubeicam:ne plati vices ſuas ⁊c̃· in
qua notandum ꝙ non licet alicui

peelato maioei ſiue mmoꝛei vices ſuas. id eſt
iuriſditionem ſibj competentem alij ꝓ pecu

nia concedere: vt mn ipla rubeica patet.· et· ·

Vid de pecuma data occaſione ſimonia

lias

e.c.j. Gatio multiplex eſt. ¶ Deima ratio eſt

dulgens poteſt cenſum retinere peo tempo⸗

tdi quia ſi uriſditio vendi poſſet · emptoz maio⸗ ralibus que remittit. S. de cenſi · cum venera
h⸗ res faceret condemnationes æ ſic ſubditos bilis. quimimmo m traditione rei ſue poteſt
deen aggrauaret.⁊æ iundicia ſubuerterentur equita retinere qð placet · · de cenſi:quanto.nec re
nei te repul ſa.e.c.ij.ſi ergo hac ratione conſi⸗ tentio cenſus vicium ſimonie inducit · qe non
oni derata quanta pars pecunie dari ꝓhiberet'. retinetur tali pacto vt iuriſditio remittatur·
gens multomagis quotta quia G̊ etiam aduocato Hqͥ enim ſimoniacum eſſet · vt · S· de tranſact’.
niſe. dari non debet.cui tamen quotta datur· vt ptterea quarto loco.ſed vt antique ſubiecti⸗
jarl no.õ.de poſtulando · F. quis poſtulare · V· et oms peobatio inducatur. 5. de cenſi: omnis
lene illud.cunm em̃ condemnatio ſit m poteſtate anima. ⁊ eſt iudicium libertatis · · de peiuil ·
quia iudicis: ſaltem in arbitratijs magnã mulctã recepimus ſecundum gof · [Item peelatus
onig leuaret foere vt maius lucrum perciperet · er non debet eccleſiam vacantem ſub annuo ce
n⸗ So ſi inriſditio æ officium pᷣlature conducit ſu vel certa pecunia data concedere · vt· · e⸗
diſſ in grauamen ſubiectozum æ ſubuerſionẽ miu⸗ c.penb. ⁊· · de ſimo:non ſatis· ⁊ B intellige
anan dicioeum non eſt dubium redundare ˖ qe duz de eccleſia·id eſt de peelatura que nec con⸗
id ſumptus queritur peedo craſſatur · xxnj· q. j. ducticijs peeſbitenis cõmitti debet.
ni militare · ¶ Item ſecunda ratio eſt · quia taliſ peecipimus ſnãm eẽccleſiã· ið e
nar conceſſio continet ſimoniam. nam qui vicani uentiones ratione eceleſie pe
da am conſtituit curam tradit.S· de of. vicarij. illo qui eccleſam habet intitulatam vł co
en c.fi æ ideo peo vicaria pecuniã dare ſimoni mendatam vendi poſſunt ſub certo cenſu/et
eci acum eſt. S. t. j ad noſtrazʒ · Item alia ratione tuenda eſt pactio · vt · .· e · c. olti. non obſtaͤn⸗
e continet ſimoniaʒ; quia videlicet peelati gra te contrario ſtatuto dyoceſanoeum . vt · · D
tis debent iudicium reddere · · q· m. venden⸗ locato· veſtra · qd intelligas vſqz ad certum
tes =c-non ſolũ:æ in auten. vt iudices ſine tempus τ modicum.non imperpetuum . vel
. gquoquo ſuffragio· coll · ij. ſpiricualia eniz vẽ ad non modicum.nam talis habet ius in re ;
ut di peohibentur · ⁊ inriſditio ſpiritualis elt · j· agere poteſt æ defendere · ff · ſi ager vecti⸗
qnj·ex multis· vnde ⁊ vendere caſtalliona⸗ galis.l.j. . qui imperpetuum. ff.de ſuperfi⸗
Onna tum vel yconomatum ſimonnacum eſt.j· q.j· ciebus. l· j . qð ait.vel dic ꝙ. l. ille locũ ha⸗
an ſi qmis epiſcopus· a.qm·ſaluatoæ:omnis em̃ bent in rebus peiuatozum tantum. ⁊ ̊ Gᷓ̊ no.
e de iuriſditio· omms poteſtas.a deo ⁊ ſpiritualiſ S. de rebus ec. non alie ˖ S. j. . . quibus ex
ant. vid etur · Vnde illund emanauit dinino ſalua⸗ cauſis· ⁊ dummodo eccleſias vel decimas·.·
ge toeis noſtri oz-aculo.non haberes m me po⸗ q:ij ·peruenit: nen tradat ad firmam layco.
bt⸗ſee teſtatem niſi datum eſſet tibi deſuper:ꝗꝓpte⸗ ar.S. de etate ⁊ qualitate · c·ij · nec monacho
otun . rea qui me tradidit tibi maius peccatum ha⸗ ergo a contrario clerico ſeculari poteſt eccele
nide - bet.⁊ eſt h ar · ꝙ ſi quis det pecuni vt in im ſiam ſuam ad firmam tradere.vt.S.ne clerici
Neell peratoꝛem ꝓmonueatur.vel in poteſtatem vł vel monachi:ſecundum inſtituta-ſed mo⸗
locu rectozem alicuius ciuitatis:ſimonia cõmitti nacho poteſt nomme monaſterij. vt ibidem.
redi tur·quia ipſa iuriſditio ſpiritualis eſt.ð hoc · 6. de ſimo· querelam. Sed 2 videtur ꝙ
em. j.e.v.in ſumma.⁊..ſequenei.. Datet ex p poſſit fieri talis venditio layco rligioſo · ar ·
edit miſſis.ꝙ is qui recipit iuriſditionem non de⸗ S.de deci:ꝙᷓuis ſit graue· dum tamen admmi
ſtitn bet dare pecumam peo ipſa adipiſcenda.ecõ ſtrationem ſpiritualem non habeat.quia illã
ceſt tra autem is qui iuriſditionem cõmittit bene habere non poteſt· quãtumcunqʒ religioſus
oad poteſt debet dare ſalariuzʒ in quanta parte exiſt at· S̊. de conſtitutionibus:eccleſia ſacte
mj. z non in quotta vt dictum eſt.ar · expeeſſum marie.⁊ de rebus eccle:non alie:cum laicis
its⸗ 6. de of · oꝛdi· inter cetera·⁊ de appel · perue xc · diſ · bene quidem · xvj . q·. vij· c.j.⁊. . cũ
ccur⸗ nit . 1 de peeſcri pt'.cum ex officij · ⁊ de cleri · ergo · ⁊· c · noua · ⁊· c. ſequenti · vſqʒ ad..ſñ er⸗
M eegro. de rectoeibus. x· q.ij.peecarie· xij ·. q· ij gonec enim licet laycis eccleſias regere.
aam caritatem· æ ig habebit curã animarum.æ iu nec oblationes accipere · x· q.j.quia ſacerdo
toe⸗ riſditionem delegatã non oedinariam · et ad tes· ⁊ duobus cſequenti.æ videtur ibi dici.
atu tempus non imperpetuũ.mſi quando vicari⸗ ꝓꝙ tales ſunt excõmunicati:nec mirum. quia
te us conſtituitur· vel coadiutos perpetuus da nec etiam ſacra vaſa vel veſtimenta ab inſa⸗
4 tur · vt ſupꝛadictis iuribus Peoxime alle⸗ cratis Hhomimnibus tangi debent . ð conſecra·
en gatis · Tercia ratio eſt.quia cum peelatus dil. · in ſancta.⁊. c· veſtimenta · Generaliter
oe Zgratis debeat dicare. xmj. q v.non ſane. etiam peohibitum eſt omnibus laycis ꝙ ſpi⸗
i⸗ mundas ſeruare manus. nullumq; continge ri tual ibus ſe nullatenus intromittant · S. de
re lucrum·ſi iudicia venalia exponit · deum ⁊ elect'·c.maſſana.õ̊.de arbitris: contingit.õ.
is legem offendit · vt im auten.de man· pein · J. de iudiẽ · decernimꝰ . 8 de peeſcript'.cauſam
. opoꝛtet. colł. mj · xj · a · nj . qui recte. Sʒz op⸗ ſic intellige · S· de deci · ᷓuis·⁊· e.pꝛohibemꝰ
ni ponitur. nonne idem eſt remittere quod dare Nec videtur excuſare epiſcopi autoeitas in
quo ad ſimoniam cõmittendam. S.t · ꝓxi · que Hac parte.vt ibilxxxix ·diſ. mndicatum X* iun
4 relam. 5. de teſtibus· veniens.= tame video ge quod no. S. ne clerici vel monachi . S· que
in ꝙ epiſcopus poteſt iuriſditionem ſub annuo ſunt permiſſa clericis.ſub:.g. clericis· ante fi.

1 17

—

J fee remittere · S. de relig · domi . conſtitutꝰ

Solutio· dic ꝙ pꝛiuilegium libertatis in⸗

vᷣ·ſic æ multomagis.æ ſequẽti. Ooteſt igi⸗

tur illud dici . ꝙ fructꝰ eccleſie poſſunt vedi

—
. ʒʒ—ʒ— rMZMZB

lapco.non tamẽ ꝙ adminiſtret.ſed ponetur
alius qui ei reddet.ar· S·de locato:veſtra.j.
de iudeis ex ſpeciali:æ de B. S.·t.j· ¶. quid ſit
ſimonia.v· michi videtur:nã ⁊= q;uis fructꝰ
ex ſpiritualibus beneficijs ꝓueniant non tñ
ſunt ſpirituales· vnde vendi poſſunt · vt ta
men in hac venditione ſiue locatione nichil
ſpirituale cõmiſceatur · S·de rerum permuta·
ad queſtiones ·; Raie ſi quis peelatus fru⸗
ctus vendiderit dſqz ad·vij an.⁊ incontinẽ⸗
ti pecuniazʒ receperit totius ſeptennij. ⁊ poſt
receptionem moetuus eſt · nunquid ſucceſſoe
tenetur ſtare venditioniſic.ſi pecunia verſa
ſit in vtilitatem eccleſie · ar. S. de ſol. c · j· xij ·
q·ij ·H huius placiti:⁊.c.quicunqʒ ſuffragio
alias contra:S de peecarijsc.· .⁊ imputet ſi
bi is qui pecuniam tradidit· niſi foete a pein
cipe unpetratu eſſet ſpeciali peiuilegio: cau⸗
ſa foete theologie.vel peregrinarionis terre
ſancte vei alia quacunq; de cauſa.ad hoc. ·
c:j·ſuper ſpecula·tunc vm contrabens peiui

legio peincipis decipiendus nõ eſſer· C-·de

his qui ve eta:- impetral .j Go.vero no.
ꝙ locatio non excedit vitam locantis· qe cũ
beneficia ſint ꝓſonalia: contractꝰ circa illa
Habici ꝓſonas concedentium non excedunt .
ar.S: de peeben infi:S. de tranſact'. decete⸗
ro.æ. c· veniens· 6.ð̊ vſu palł.adò B nã ⁊ cle
ricus vſufructuario compatur.vt no.j· e · v·
hß quare nõ poteſt.h vſufructuarius rei vſu⸗
fructum que habet vltra vitã ſuã locare nõ
poteſt· vnde ſi ↄductoe circa ipſam rem ex
penſas fecerit ſibi imputabit ·quia h̊ euenire
poſſe ꝙ vſufructuariꝰ moeeretur ꝓſpicere de
buit.ff doca:= Oduc.ſi quis domum/.h ſub
iungi ·h̊ foete ab herede vſufructuarij repeti
poſſunt· ar.S.de rebꝰ ec.nõ alie· ad audienti
amhm Sof· certe ſi pecunia in vtilitatem
eccleſie verſa fueritneceſſe ẽ vt vel pecunia
reddatur vel rata locatio habeatur. ar.S. de
ſob. c · j.⁊ de fideiuſſoeibus.ꝙ quibuſdã.ff · ð
Odic. inde:nam hec naturaxvij.q.fi:c. vlti.
ideo tene vt· S. no .v. ꝓxi .¶ Quid ſi quis ob
ligauerit fructus eccleſie:obuentões.⁊ oĩa
ad eccleſiã ſuã ꝓptinentia· nunquid tranſit cõ⸗
modum iuriſditõis ſi eccleſia mriſoitionẽ ha
beat.dicas ꝙ ſic· niſi fuerit excepta:quãnis
ſpecialiter vendi nõ debeat.ve no. . e. ſic et
multa alia tranſeũt tacite cum vniuerſitate ·
vt no.S.de juxepa.. qualiter tranſ ferat.v⸗
venditioeg . S3 quare nõ pᷣt p̃latus fructꝰ
eccleſie vacantis vendere.h intitulatus põt
qui minoe eſt. .qe pᷣlatus nõ habet ius in
re.i.in fructibꝰ.vt patet · x·q:ij:ſi quis epᷣs.
æ habet neceſſe gratis ↄferre· vt noõ·ð of.
archip̃ſ biteri:c.fi ·⁊ de peeben.relatũ ·h̊ vbi
pecunia intercedit gratificatio remouetꝰ· vt
inſti. de mandato· . vlti:nec ad eterne retri⸗
butionis pᷣmium habet oſideratio.vt.j.e.c.
penb - Intitulatꝰ autẽ habet ius in re·ideoqʒ
poteſt fructꝰvendere q;diu viuit· ⁊ ſic fructu
ario compatvt · xvj.q· vj.illud:q.de pecuł.
cleri.c. vlt ·¶¶ Sʒ nunq; d pᷣ̃t rectoe eccleſie cõ
ducticijs pᷣſbiteris curã cõmittere· vel etiam

eonductoꝛi fructnũ eccleſiaſtieoꝝ ad tempꝰ
c. pauꝑ ſacerdos poteſt opas ſuas ad tem⸗
pus locare· vt no·5õ · t· j· · qualiter cõmittat
B. ε ſunt hec in ar. tem fructus poſſunt
vendi ad tempꝰ. vel ad firmã tradi.vt ſtatizʒ

no.vtriqʒ etia puto ꝙ poſſit cura cõmitti per

idem tempꝰ.gratis tamẽ æ ſine pactione ali
qua autoꝛitate ep̃i interueniente · 5· de offi .
vicarij.ad h. ſup quo vide qð no·Sde of.vi
carij· S. ⁊æ in quibꝰ caſibꝰ.⸗H·]⁊. S.ſequẽ.hᷣ
cauendũ eſt ne h̊ duo miſceantar ·õ· de rernz
permu.ad queſti ones · hoc em̃ ꝓhibitum eſt.
⁊ ſic intellige.xxj:q·ij ·pᷣeipimus.videt eti⸗
am ꝙ ſine autoeitate epi poſſit cõmitti cura
ad tempꝰ ꝓmodicumpeofectione neceſſaria
imminente. ar. ff· de of· eiꝰ cui man· eſt iur · l.
· 6. de arbit. c·ij · · e· querelam.q foete ad
mitti poteſt p vnum duos vel paucos dies.
alias contra · x·q:j.ꝓ tocum.qe nec peregri⸗
nari poteſt rectoe eccłie ſine licentia epiſco⸗

pi ·de dſe · diſ. u. nõ opoet et· nec in totum pᷣt

iuriſditionẽ ſuã cõmittere.ff.de of.p̃ſi:lega⸗
tus.qᷓ;uis in quibuſoã poſſit.ff. de iudic· cuz
pᷣtoe· S. j. ·de peniten eo oints.In ſumma
no.qꝙ is qui iuriſditionem aliquã ꝓ pecuniã
acquirit.ab officio qð taliter adeptus eſt et
a clero remouendꝰ eſt. ↄcedens aute peiuat
poteſtate ↄferendivt quiibet puniat' in eo

in quo deliquit · vt· I. c.j. ⁊æ· i· S· ð̊ iurepatro

paſtoꝛał.⁊ de cpẽ.oꝛdi.literas · qñqʒ etiã de
ponitur.lxxxj· diſ dictum· qñqʒ ad tempus
ſuſpenditur · vt · j·q j· quidquid. Secunduz

autẽ leges talis incidit in. l. iub: de ambitu.

nam B.l.locũ habet qñ quis ꝓ pecuniã ſe fa⸗
cit eligi ad aliquã dignitatẽ leun adminiſtra⸗
cionem. in ciuitate romana nõ vendicat ſi⸗
bi locum.qe peinceps eligit ſibi magiſtratũ
qui ſolutꝰ eſt legibus.ldeo dicũc ꝙ in curia
romana nõ cõmittitur ſimonia. ad idẽ ar·q
no·.j·t.j· . vtꝝ a ſcolaribus m.dico.habet
ergo locũ in ciuitatibꝰ alijs ⁊æ municipibus
in quibꝰ electio ad populũ vel clericũ perti
net vt · ff · ad · l· iub. de ambitu · l · j. HK. ·· · C
ad. l. iub · repet'. l. vlt.ſed quo ad iuriſditões
tpales eſt H intelligendũ:quando pecunia
datur clam alicui peiuato: qe ex hoc videtur
aſpirare ad pecumã publicã ſubeipiendã · le⸗
eus ſi ꝓmittitur in publica concione cinita⸗
ti vel municipio volens peodeſſe tantũmodo
nõ peeeſſe · vt · ff · de pollici · l. j. . ſi quis · ⁊ de
adminiſ. tu · non extimo · vnj · q·quicunqʒ · et
ff. de off · ptoẽ · barbarius ¶ Flabet etiã locũ
B.l. ꝓ nouo vectigali inſtituto·æ ſi quis in:
greditur domũ cognoſcẽetis de criminali cã
ſiue ſit accuſato·vel accuſatus:⁊æ imponit
Huic pena.c.ſolið.⁊ infamie.ſed ſi quis aliũ
conuincit in integrum reſtituitur· nõ tamen
pecunia recipit h̊ data in quadeuplũ repeti⸗
tur · vt. C. ad.l.iub · repetj'.l.vlti.in fii? Ttezʒ
habet hec. locum cum quis ſuſcipit digni⸗
tatem vel adminiſtrationem ſecundo quãa pei
mo rĩ᷑nuerat.⁊ imponi huic pena ðpoetatõil
vt · C· ad.l.iub·de ambitu.l.vnica.ſed fallit
in aſſeſſoee · ve · C.ð of.aſſeſ.liceat.⁊ ĩ ꝓcõſule

npe
ũ
ta
lune
tang
per
eali
oſi.
⸗
ne⸗
eny
eſt.
eti⸗
cura
karia
ur.k.
ted
dies.
ſegei
umpt
legr
eiy
mma
uma
ſt et
inat
n eo
atro⸗
iade
npus
morg
bitn.
ſe ſa⸗
iſtra⸗
t ſi⸗
tratu

tuna

rq
abet
bus
erti
10
ões
unia
detur
diſe
iuira⸗
nodo
,
loen
ion⸗
gic
oie
men
eti⸗
le⸗
gr,
are
No
Alt
ſal

qui · vj · kaſcibus · i · vicibꝰ poteſt ereari ·vt.ff
de of. ꝓconſuł.l.antepenł.vel dic· vj· faſci
bus · i. vj. menſibusqe non ampliꝰ durabat
eius officium ſecundũ azʒpauca tñ ex his de
conſuetudine hodie obſeruare videmus · D
¶ De magiſtris æ ne aliquid exigatur peo li
centia docendi · Bubeica·

⁊=.·· . vtrum a ſcolaribꝰ. ·⁊ tales.
S. quid ſi magiſtri.æ ideo tan ꝙᷓ ſpiritualiſ

nia Iubicit G rubeica ð magiſtris æc in qua

videndũ eſt is dicat magiſter. ¶ Qua

lis debeat eſſe. ¶ Qnã ſcientiã docere debe⸗

at. ¶ St qualiter debet docere · ¶Vtꝝ a ſco

laribus collectã leuare poſſit · ¶ Quid iuñ ſi
aliquid exigat vel ꝓmittat ꝓ licentia docẽ

di · Fn clericꝰ ſtudio inſiſtens debeat pci⸗

pere fructũ beneficij ſui.

ſiue negocij pᷣ ceteris curã gerit · vnde
agiſtratꝰ vocant' ꝑ deriuationez a magi⸗

ſtro veniendo. pᷣceptoe cuiuſlibet diſcipli⸗

ne magiſter vocari poteſt a monedo ſiue mõ⸗

ſtrando. vt . ff · de vbo · ſig· quilibet ergo · et

magiſter vocat qui regime habet pꝛe ceteriſ
vt. f ·de ex.act'.l·j. magiſtrum· æ generali
ter quicunqʒ aliũ inſtruit vel regit ab eo me
rito magiſter vocatur.vnde hoc nomẽ com⸗
petit carpentanijs · pelliparijs · ⁊ quaſi omni
bus ſimilibꝰ.quare doctoees legũ dedignã⸗
tur magiſtri vocari:⁊æ male:qꝛ ſic vocantur ·
vt in ꝓhemio.ff· C. penł.Dicit tamen placen
tius ꝙ ſi dico petrus magiſter venit⸗ intelli
gi debet de carpentario vel ſimili.h ſi dico
magiſter petrꝰ venittunc intelligitur ð ma
giſtro literaꝝ · Sicut ⁊ qñ dicitur bonus ho⸗

mo eſt.ꝛntelligit de ſancto ⁊æ honeſto.Si ve

ro dicat᷑ homo bonus eſt.intelligitur de vi
rili ꝓbo.
Valis debeat eſſe. ⁊ quide ydoneꝰ. ſ. ho
neſtus in mozibꝰ. æ diſcretus in ſcietia
guã docere intendit ˖ vt · j. c· j. ij · ⁊. nj · ¶ Ma⸗

Ziſter em̃ peimũ moæzibus demũ facundia il⸗

los quos docet pᷣcellere debet · vt · C. de pꝛo
feſſoꝛibꝰ.magiſtrosli·x:imperitus ergo ma
theſeos riſui patebit·vt.xxxvij· diſ.qui ð mẽ
ſa·nam qui alios docere debet · nõ debz que⸗
rere ab alijs edoceri · vt in auten·de ſanctis
ep̃isꝗ· damus · ideo neophitus ad G; onꝰ aſ⸗
ſumi non debet ꝙᷓums ingenioſus ſit · ſed is q̃
ſcientiã a maioꝛibꝰ ſuis traditam ſibi ſeruat
eo modo quo audiuit docet.vt ·xxxvij.diſ.
relatum.⁊.S̊·de elect'’.cũ in magiſtrum.qð
de theologia potiſſime intelligendũ eſt ⁊ ſer

uandum. q ibi Otra dicta ſanctoꝝ pata nõ
eſt dicendũ niſi antoꝛitate pape fieret ĩ qui:

buſdam.qꝛ ⁊ ſi papa contra fide ſcribere vel⸗

let non crederem eiin alijs aũt ſcientijs poſ

ſumus dicere dtra maioees· qð dic vt no·õ ·
in ꝓhemio · · j. O· qui ergo diuerſa ſcripta

Via ſcientia donum dei eſt · vt · xxj ·
Na-jrenertimini no-S in ꝓphemio
jin peima columna · vᷣ · de ipſiꝰ igit*

vendi nõ poteſt:ideo poſt tractatu de ſimo⸗

Vis dicatur magiſter· is qui alicuiꝰ rei

eerem aũt ſufficiens ſit magiſter vel non
defacili dep̃hendi poteſt in lectionibꝰ et di
ſputationibꝰ.inſufficientia em magiſtri nłla
poteſt tergiuerſatione celari.vt.õ·de eta · et
quali.c·penł .⁊æ. vl.a quolibet tñ debemꝰ ad
diſcere ſine indignatõe.vt no·S· in ꝓPHemio
Hẽ?. j. x.nec dedisnerrr l, nũquid religi⸗
oſus æ maxime monachus poteſt a debet in
magiſt aſſumi.nõ videt'.qe hm heronimũ
ad deſideriũ ripariũ · nõ docentis ſed ꝓplan
gentis habet officiũ:nec debet paſcere h pa⸗
ſci· vt · xxj · q.j· monachꝰ.⁊ multis ·˖ e· ibi ſeqn
tibus. Item qe ſecundũ Geeg· nemo poteſt
eccleſialticis officijs ſimul æ monachali re⸗
gule deſeruire· xvj.q: j. nemo. multominus
monachali æ magiſtrali. Et ſicut dicit' in cõ
cilio vſpalenſi.in vno ⁊ eodẽ officio non de
bet eſſe diſpar ꝓfeſſio· æ coherore æ cõiungi
non poſſunt quibꝰ vota a ſtudia diuerſa ſunt
xvj ·:q· vij·nouaigitur non videtur ꝙ clerici
ſeculares æ regulares quo ad officiũ docen⸗
di ſimul coniugi poſſint.quia ſecundũ aug ·

bonus monachus vdix bonum clericũ faciet

xvj · q·j · legi · H̊ ſi nõ facit bonũ clericũ.ergo
nec bonũ magiſtiʒ· tales igitur ĩpelli debet
ab officio magiſtrali.qe in talibus male con⸗
coꝛdaret cithara cũ pſalterio:ar.S·de cleri.
Om dinerſis · æ· c· ꝙ a te · 3 Otra · quia hm
hiero·ad ruſticũ monachum.multo tempoꝛe
debet diſcere monachus que poſtea doceat.
ſed caueat ne ſit miles peiuſꝙ; tiro.⁊æ ne pei⸗
ſit magiſter ꝙᷓ; diſcipulꝰ.xvj ·q.j.ſic viue.⁊.c
ſi clericatus· Itẽ ſi monachꝰ vdones eſt p̃ ce
teris : qe eminentis ſcientie eſt æ vite ſanctiſ⸗
ſime.nunqᷣd eſt meliꝰ ponere talem in cathe
deam ꝙᷓ; inhoneſtũ · vel nõ tam honeſtũ cleri⸗
cum ſeculare.ſic hm Io:criſo· ar.xl.diſ.multi
ſacerdotes.⁊ ambeoſiꝰ.xvj.q.j. doctos.⁊.c.
ſequen. maxime cũ gratis doceant.æ ſic in B
eccleſie cathedeales valeant releuari. vnde
nõ ſunt ꝓhibendi m lat'.⁊ generale ↄciliũ
ĩ·e.c.j·⁊ penłt'.nec em̃ ſunt ꝓhibendi ydo⸗
nei. ·e·quãto:ydone?ꝰ aũt dicit qui moꝛibꝰ
æ facundia alios peecellit· ſicut no.S. e. J.
¶ Solutio.aut talis ingerit ſe ⁊ ſic eſt repel
lendus vt in peimis concoe · aut a ſuperioꝛe
ſuo mittit' æ ab illo ad quẽ ptinet licenciat
⁊ ſic eſt admittendꝰ · vt · xxj · q:j · moderamine
C. ſunt nõnulli. æ c.ſi clericatꝰ.æ. c.mona⸗
chos: ⁊c : e:non autẽ. æ cin parrochia. c.
ſequẽti · dum tn a ſcientijs pꝛohibitis abſtine
at ·qð dic vt no·S.ne cleri :·vel mo·.q̃ pena
cum enim ſpecialiter peohibeatur religioſiſ
de quibuſdã ſcientijs · vt· S.ne clerici vel mo
nachi.non magno.de alijs B; conceſſuzʒ vide
eur · ̊.· de pᷣſumpt'.nonne.maxime de theolo⸗

gia ad quã indiſtincte admittendi ſunt tam

ſeculares q; regulares:quia generaliter æ= in

diſtincte hoñ.nj· hoc indicit.j· e.ſuper ſpe⸗

cula:hoc etiam requirit ſalus anmmarum et
publica vtilitas· vt apparet · S. ne cleri· vel
me · ſuper ſpecula.que peeferenda eſt peiua⸗
te.õ· de renun·niſi cum peidez· . nec putes:
igitur in hoc potiſſime obedire debet abbati

monachus cum non ſolum vtilitas peopeij
monaſterij h generalis eccleſie B expoſcat·
ar.xvj. q-j·monachi.õ.de poſtulan:ex ꝓte ·=
5S· de poltubk · peela · bone · · . nos igitur · ⁊ de
cłi.nõ reſi.ad audientiã·⁊ iunge qð noõ·de
ſtatu mo.. vtꝭ populũ.⁊.j.de heretic. . fi·
H. liquet ex pᷣmiſſis .⁊ ſeque · ¶ Mõ obſtat ꝙ;
monachus nõ docentis habet officiũ:quia
ilud ven eſt mũñ ad illud officiũ elrgatur.
ec obſtat illud ggSnemo p̃t æc. qe illud ve
rum eſt ſimul æ eode momẽeto:h diuerſis Ho⸗
ris poteſt exercere vtrãqʒ vitam · ſicut ⁊ ple⸗

riq; faciunt clerici ſeculares:Nec obſ.yſpa⸗

leñ ociliũ.qꝛ veꝝ eſt ꝙ ſub vno ⁊ eode tecto
nõ debẽt eſle diuerſe ꝓfeſſionis hoĩes · i · cõ⸗
trarie vt ibi h certũ eſt ꝙ ſub vna eadẽ vni
uerſita te diuerſoꝝ coꝛpoꝝ hominũ genera
ſunt diuerſa.h nec quo ad officiũ monalſterij
pPtinet.clericoꝝ ſeculariũ æ regulariũ ſtudia
Diuerſa ſunt.qe vtriqʒ ſtudent:vtriqʒ; docẽt.
eandẽ doctrinã. ſ. gramatici gramaticã· dya
letici dyaleticã:⁊ ſic de ſingulis· oero
ſi vniuerſitas magiſtroꝝ æ ſcolariũ ↄſtideret

certũ eſt ꝙ ſingulariũ ſcientiarũ modi æ ſtu⸗

dia ſunt diuerſa.⁊ tñ vnum coepus faciũᷣt · =
inſimul coherent-τ inſimul Siungunt' -nec
illud aug. obſ.ꝙ bonus monachul vix facit
bonũ clericũ.q ⁊ ſi fiat vixtñ fit · ſic · ff. ð iu⸗
dic.vix certis ex cauſis
Vam ſcientiã docere deb eat · ⁊ quidem
qꝙᷓlibet que ad inſtructionem anime vel
ꝛpoeis vel reꝝ faciat nõ impeobatã· ergo
gramatica· dyaletica · rethoeica· muſica · ge⸗

ometria.ariſmertrica:aſtronomi a:doceri poſ̃

ſunt·⁊ pee oĩbus theologia ·vt ·xxxvij · dil · ſi
quis gramaticaz. æ ꝓ totù quid aũt doceant
artes iſte his verſibꝰ compᷣhende·
Geamatica.
Quidqd agant artes ego ſemp p̃dieo ptel
Dyaletica.
Me ſine doctoees fruſtra coluere ſoꝛoæes ·
Bethoꝛeica ·
Eſt mic hi dicendi ratio cũ floee loquẽdi ·
Muſica.
Inuenere locũ ꝑ me modulamina vocum.
PGeometria .
HBeꝝ menſuras ⁊æ eaꝝ ſigno figuras·
Friſmetrica ·
Explico p numeꝝ que ſit ꝓpoetio reꝝ ·
Eſtronomia·
Kſtra viaſq; poli veras michi vẽdico ſoli.
rs etiã mathematica ad inſtructionem
doceri poteſt nõ ad exercitiũ.vt · xxxvij · diſ ·
legimus.⁊.c.qui ð menſa·ſed mathematica
quo ad vtrũqʒ legi poteſt:atheſis enizʒ cũ
aſpiratione ſignificat quadeunium.æ eſt pe·

ſillaba beeuis. Gateſis ſine aſpiratione eſt

ſcientia diumandi · vnde verſus ·
Scire facit matheſis h diuinare mateſis.
4 Inde mathematici qui capitali pena ple⸗

Ccti debent vt · C. de maleficis.nemo.æ ðð hac

dicitur ꝙ culpa ſimilis eſt tam peohibita di

ſcere qᷓ; docere.vt · C·de maleficis ·culpa·

Diuinant antem tales matematici · vel cir

lari⸗

cea ſomnia. vel garritum. vel volatum auium
obſeruant dies kabł·hoeas. lunam.puncta
æ tempoea· qð peohibitum eſt · vt · xxvj. q. vl.
ab illo.ce.non licet.vſqʒ in fi . ⁊ dicam· . de

ſorrleg ſennodlnrt i ſpecies.⁊ ſequenti·

Tales ſecundum.lad limen altaris acce⸗
dere non debent alias concremantur nec
aliquis debet eos ſuſcipere ſeu cõſulere · als
depoetantur bona omnia publicantur · et
diuinatos gladio vltoe feriri debet ˖ vt . C.
de maleficis· nullusa. . culpa.⁊æ lnemo.
t ſi quis tali arte muliere ad luxuriam ꝙ
uocauerit.beſtijs ſubicitur . vt · C.ð̊ malefiẽ ·
multi. Idem kfoete ſi aliquem veneno extin
xerit.quia HG̊ plus eſt ꝙᷓ; gladio pimere vt. C
de malefic . l. j.ch hij omnes · l· coz. recte tene
ri videntur tantũ.ff· ad · l.coꝛneł · de fal · l. j.
F. j. ¶ Quilibet autem admittitur ad accuſa
tionem talium ſicut in crimine leſe maieſta⸗
tis · quia et diuinam maieſtatem offendut et

ſi quis per teſtes cõuictus fuerit:eculeo de

ditus vnguliſqʒ; ſulcantibꝰ latera perferret
penas.C· de malefic. l· ⁊.ſi excepta. † Male
ficium autem nullius ꝗꝓpeia temeritate peo⸗
dat- quia peeſumitur ꝙ h; faciat ne facinoeis

reos ſocios publicaret· vel vt ſub H̊ pᷣtextu

inimicum occidat · vt· C. de malefic·l · vl. led
illi qui H̊ faciunt ne laboꝛes hominumven⸗
tozum grandiniſqʒ lapidatione ſternant. nõ
pena ſed peemio ſunt digni · vt · C. de maleki
cis· eoꝛum. Fec ars.ſ. matematica peohibi
ta eſt.quia iniqua ⁊ ilicita quo ad exercitiũ
vt dictum eſt. ſed eſt quedam al ia que ꝙq; uis
licita ſit quantũ in ſe eſt· tamen ilicita repu
tatur reſpectu quarundam perſonarum qui⸗
bus auditus ꝓbibetur.quod dic vt no.S. ne
clerici vel mo·S que pean.

T qualiter debet docere:peimo ponen⸗

Ado caſum ſiue dicendo ſenſum litere ·
SZecundo legendo literã æ exponendo. et
eti am conſtruendo ſi difficilis appareat.
Tercio inducendo ſimilia · ¶ Quarto indu
cendo contraria æ ſoluendo diſtinguendo
Quinto queſtiones faciendo ⁊ determinã⸗
do. ¶ Sexto dicendo notabilia ad que ⁊ q̃lw⸗
ter induci debeat decretalis. non tñ q̊ omia
ſemp p oedinem ſeruari poſſunt.vel qe obli⸗
joni traditur. vel quia non plene pᷣuidetur
Sunt etiã qui gloſas legunt ſicut textum.
qð vdeotis placet. a mouentur ex eo qę coe⸗
rigunt apparatũ. æ ſic curant de verbis tan⸗
tum. ſed certe quo ad intelligendam mentez
et eea e magiſtro expedit neqʒ ſco⸗
Magiſter autem non debet parcere ſi
bi nec alijs in cathedea:quo minus veritatẽ
dicat ſecundũ didicit ven eſſe credit . vt
xxxvij. diſ.relatũ.qe ſi veniret ↄtra oſcienti⸗
am ad gehennã edificaret ˖ æ grauiꝰpeccaret
ꝙᷓ; etiã aduocatꝰ.ar.xj.q:nj·peecipue.dictũ
em aduocati non ſequit h potiꝰ impugnat .
haddiſcentem eredere opoetet · ideo ſi magi
ſter male doceat faciet delmquere ſcolares
3S. ð voto voti re.magne·. USi vis ſcire an

vnsꝰ magiſter poſſit locar̃ ſcolas alij dtiguas

ſe

finmn
ncta
hol.
ode
ni⸗
gecer
ſe nee
1
uret
t,C.
no.
m p
efie.
extin
Vt.
tene
li⸗
ccuſg
eſtg⸗
Nütet
eode
erret
Rale
peo:
noeis
textu
l.ſed
ven:
. n
maleki
ohebi
greitiu
Uepe
n quit
ehe

nen⸗
re⸗
0et
at⸗
indu
lendo
mina⸗
qli
oi
obli⸗
detut
ttun⸗
ecoe
gtant
nente
ſo⸗
el
tute,
ede
nei⸗
Nret
di
1
ſagt
res
ean

nas

Trum a ſcolaribus collectã facere vel
Neuare poſſit · diſtinguüt doctoꝛes ⁊ di⸗
cunt in diſtinctõe ꝙ ſic ſi nõ pPcipiat ſalariuʒ
de publico· nõ em̃ tenetur ꝗpeijs ſtipendijs
militare · vt no.ꝗ. de ſimo· ꝗJ. qualiter cõmit⸗
tatur.v· in caſibꝰ.⁊æ ſequẽ·⁊ ar · xij · q · ij · qui⸗
cunq; · ⁊· ce· eccleſiaſticisxxvnj·qj·iam nũc
in fi ·ſicut ⁊ iuriſpitus poteſt vendere cõſiliũ
iuſtũ.xmj.q·v.nõ ſane·xjq:m·.nõ licet.⁊ ar.
5· de vi · ⁊ Ho:cłi ·cũ ab omni.⁊.mj·q.nj.v.
item venturis · Ideo ſtatutũ eſt ꝙ in omnibꝰ
locis in quibꝰ ſuppetunt eccleſie facultateſ
ſiue ſit cathedeabł eccleſia ſiue alia ponatur
magiſter in gramatica cui competens bene⸗
ficiù aſſignet.ſeu pcipiat fructꝰ vniꝰpᷣbende
nõ tñ ꝙ ꝓpter HB canonicꝰ efficiat .· e · quia
nõnullis · J. j· qð antiquitꝰ de om̃ibus locis·
* p alexandꝝy de eccleſijs cathedealibꝰ tm̃
ſtatutũ fuit · · e.c.j·⁊·xxxvij · diſ. de quibuſ⸗
dam · ¶ Quid ſi eo pacto recipiat' in canoni
cum aliquis magiſter vt ſeolas teneat.dicũt
hB ſimoniacũ:qe omnis pactio ceſſare debet ·
vacante tñ pᷣbenda poteſt iſtud onꝰ ei anne⸗
cti · vt · · de pᷣben · ſigmificatũ. Sed ⁊ videt
ꝙ tali pacto recipi poſſet.quaſi intelligatur
fieri ꝓmutatio de ſpirituali ad ſpirituale.vt
S. de re pmuta · ad queſtiones · vt patet in
his que no.S.e.in pein.in dtinuatione rubei
ce.⁊· · e.v.tales · ⁊.v·quid ſi magiſtri ¶ſEt
nunquid currit tempus · vj· menſiu canoniciſ
qui aſſignauerunt pᷣbendaz magiſtro·vt no.
5·e · · α j. ſi nõ eligãt.nõ.autoeitate ↄcilij
generalis.j.e.qe nonnullis.licet curreret ſi
fructꝰ retinniſſent ad tempus.ar.õ.vt bñfi·
ec:vt noſti.j.q · njſi quis obiecerit · et.c.ſi
quis pᷣbendas· ¶ Quid ſi nulla vacat p̃ᷣben⸗
da· expectet' quouſqʒ vacatar.S.ð̊ pꝛeben.
dilectꝰ filius.ij.vel quilibet de eccleſia det
tantũ do ſuo quouſqʒ ſiec datũ vnã pᷣbendam

4 dide qð no· S.ð ferijs ꝗ. vl.v· q̃d ſi magiſter.

faciat · ar. S. de his que fi:a ma· pte · capᷣ· c. fi.

⁊ ·ð · de ec · edi. c. de his.nec obſ.õ.de pᷣben.
c·antepenbł·.qe illa mtelligitur quãdo aliq̃s
peiuatꝰvolebat recipe·petens ꝙ ſibi aſſigne
tur p̃benda que defalcaret de pbendis alio
rum·ergo in diuiſione illa verſatur pemata
vtilitas. G̊ aũt publica que peiuate p̃ferenda
eſt · vt. S. de pol.pla. bonę:j· Jj.⁊x·õ.· ð renũc.
niſi cũ peidem· · poero · In metropolitana
aũt eccłia theologus ponat' ⁊z gramaticꝰ.ni
ſi de duobꝰ nimis grauata foꝛet· in quo caſu
debet ꝓuideri theologo in metropoli:⁊ per
aliam eccleſiam ciuitatis vel dyoc. gramati
co· Sc tales magiſtri clericos eiuſde eccle
ſie ⁊ etiã pauperes extraneos gratis docere
debent. ſed ab alijs extraneis. ſ.dꝛuitibꝰ ꝑolſ
ſunt collectã leuare· ſic intelligůt · j. e · c. j.
c.qꝛ nõnullis. Sʒ ↄtra.qe ſciẽtia dei donum
eſt · xvj.qj.reuertimini.circa finem.vnde vẽ
di nõ debet . · q· nj · nõ ſolũ. immo gratis eſt
gratia ↄferenda vt ibi.⁊· õ̊.de ſimo.intantũ
· · · .· e· ꝓhibeas.⁊ vere phyloſophantes
Pecunia Otemnũt.vt.xij.qij.gloꝛia ep̃i:als
incipit·ſocrates.⁊.ff.ð iure immunitatis.im

6

honoꝛibꝰ..phyloſophis.ltẽ doctoꝛes phy
loſophantes inter quos ſũt iuris ciuilis peo
feſſoꝛes · ff· de inſti.⁊ iur.l.j.ſi pecuniã exe⸗
gerint ↄtra ꝓfeſſionem ſuã facient·C.ð mu.
patri.l.ꝓfeſſio.li.x.¶ Dico ſi magiſter pan
per ſit. vel obligaeng liue pcipiat ſalariũ ſi
ue non· licite recipit collectazʒ. ſicut de ep̃o
dicit'. qui ꝙ;uis nõ poſſit exactiones vel tal⸗
lias in ſacerdotes facere.pmittitur tñ vt ſi
manifeſta cauſa a rationabilis extiterit poſ⸗
ſit eũ caritate moderatũ ab eis auxilium po⸗
ſtulare · vt · · de cenſibꝰ.cũ apoſtolꝰ.. inhi⸗
bemus.æ de ef.oedi:conquerente.m fi.ſic ⁊
ſcolares magiſtro ſuo ſubuenire debent · qe
cũ cuilibet in neceſſitatis arti culo aſtringan
tur· vt patet in his que no.S. de poſtulando
¶ꝗ. vlti · · itẽ om̃es · ⁊. v. ̊ nunquid poteſt.=
S · quid ſi clericꝰ.multofoetiꝰ magiſtro.ideo
dicit lex· ꝙ cũ ſabinus non haberer ampliſſi
mas facultates· ab auditoꝛibꝰ ſuis fuit plu:
rimũ ſuſtentatꝰ.vt · ff· de oꝛig· iur̃.l. ij · J. ⁊ vt
obicitur· vl · columnaeſt ergo docẽetis neceſ
ſitas releuanda·vt· .e.qe nõnullis.⁊ eſt ei
dandum mſpecta ſcientia.facundia:a labo⸗
re · ar · ff. de var · ⁊ exoꝛdi.cogni.l.j.. in ho⸗
noꝛarijs · S̊.de p̃ᷣben. de multa. ⁊ inſpecta di⸗
gnitate ⁊ facultatibꝰ ſcolaris.vt.ff.de ad⸗
miniſ·tu.cũ plures · . curatoꝝx · Idẽ videt; ſi
in vebe romana doceat:nam talis immunita
tem habet ſiue pcipiat ſalariũ ſiue non peipi
at . vt · ff. de excu · tu · in · l. greca.ſi duas. am
plius · ad idẽ ar.in his que no.õ.t.j.v.in ſũ
ma:⁊ · V. hm.l.auten·nã ⁊ qui pᷣſtat obſequiũ
debet aſſequi beneficiũ·xij.qij.caritatẽ · S̊.ð
pᷣben · cũ ſecundũ apł m.æ· c.extirpãde · C. cuz
1gitur: ⁊ ſcolares magiſtros ditare debent
ſuis munificentijs · vt.ff · de donac. acquiliꝰ.
⁊ vtiliter fiũt expenſe in mercedibꝰmagiſtro
rum. C. de nego · ge · ſi patrono.⁊ ſacerdotes
qui in templo erant aliqua recipiebant pꝛo
ſumptnu · j. qj .duces:alias iudices · ad idem
ff· de olf · pſið · plebiſcito· ff. de of. ꝓcon · ſo⸗
lent.ꝗ.fi·in tali em̃ articulo ↄſtituto intelli⸗
8⁰° B iura = ſimilia.¶ Si vero magiſtro nłla
neceſſitas immineat · et habet ſalarium quod
ſufficit ad victũ ⁊ veſtitum· nichil debet exi
gere · Idem dico ſi pcipiat beneficium ð quo
debeat ſuſtentari ⁊ poſſit.poterit tamen gra
tis oblatum reciperevt · S.de ſimo·dil ectus
filius · in fi · x·q:m.peiſcis·xij.qj·eccleſiaſti
carum · xvnj · di · de eulogijs · j · q · j. quidquid
inuiſibilis· ⁊æ· c·placuit.⁊ ſic accidit qð dici
conſueuit ꝙ; quedã ſunt que licet inhoneſte
petantur honeſte tamen recipiuntur · vt.ff. ð
var̃.⁊ exoe· cog · l.j.v.eſt quidem res ſanctiſ
ſima · Si vero non habet ſalarium neqʒ be
neficium · vel habet ſed non ſufficit.vel non
recipit in ſcolis.quãtum deeſt tantũ exi gere
oteſt · vt dixi.̊· v · dico. ⁊. e · J. ꝛ H. j.ſ̊ in nul
lo caſu debet aliquid exigere a paupere.cuz
ipſius pauꝑtati debęatc potius ſubuenire. vt
S· de cenſibus.licet· Et B; intelligas ĩ ma⸗
Jro qui aptus eſt pdoneus ad docendũ.
Ceten ſi quis tempꝰ p̃ueniat.⁊æ cathedeã

1

immature aſcenderit magiſtralem- intendes
magis addiſcere ꝙᷓ; docere:ſuũ negm̃ gerit ñ
alienũ · ff. de nes. S· ſi pupilli:. nj· æ tali æ ſi
ſua nõ ſufficiãt nõ eſt ꝓuidendum ex debito
in expenſis · h ſibi imputet qę⸗ ſaam wpieiem
non aduertit ·˖ ff. ad. ¶. acq̃l · idẽ iurisſecũdũ
Baße uin ſi magiſtri quibꝰ ꝓuiſum eſt cõ
petenter. nichilominꝰ a clericis eccleſiarum
in quibꝰ beneficiati ſunt æ alijs pauperibus
talnas exigunt· nunqᷓd ſimoniã cõmittunt.
dicas ꝙ ſic· nam in templo vendẽetes ſunt q̃
qð de iur̃᷑ quibuſdã cõpetit ad peemiũ lar⸗
giunt.j.q:j.in templo. Itẽ nõ ſolũ vendi⸗
toees columbaꝝ ſunt:æ domu dei domũ ne⸗
gociationis faciũt· qui ſacros oedines· largi
endo p̃cium pecume. vel laudis · vel honoeiſ
acquirũt.veꝝ hij quoqʒ qui gradũ vel grati
am in eccleſia ſpirituale.quã domino largi⸗
ente pceperunt.nõ ſimplici intentõe h cuiuſ
libet humane retri butõis cauſa exercent · vt
.q:m.nõ ſolũ :·ſecundũ gof·
Vid iuris ſi aliq̃d exigat vel ꝓmitta
Ipꝓ licentia docẽdi· æ certe exactũ reſtitu
tur. æ ꝓmiſſum remittitᷣ. vt· · e· pec hibeas ·
H?.j.ſic.S.de iuriuran:ex adminiſtrationis
z. I· de vſuris·p tuas.ff· qᷣ metus cauſa· me
tum · S. h ꝙ pᷣtoe · debet em cuilibet ydoneo
gratis ocedi docendi licentia ab illo qͥ hãc
poteſtatẽ habet de ↄſuetudine · vel de peini
legio· vel de iure·puta cancellario pariſieſi.
archidyacono bonoñ.magiſtro ſcolariũ:vel
ſacriſte · vel pceptoꝛi · vel epᷣo h ſi cõſuetudo
nõ appareat · ad ep̃m æ capitillũ ſimul ptine⸗
re videt. vt · J. e. qę · C. veꝛ · St ſi quis pdo
neum volentẽe docere impedierit ˖ vel ab eo
aliquid exegerit · officijs æ dignitatibꝰ ſpoli
ari peecipit'.dignum eſt em̃ vt nullũ fructũ
ab eccleſia habeat· qui cupiditate animi dũ
vendit docendi licentiam ꝓfectum eccleſia
ſticũ nitit impedire · vt ꝓbatur HB· J. e. c · · .
penł.æ vlti.⁊.c·quanto· 32½ ſi quis in lo
cis ↄgruis magiſtros ponere diſtulerit · ſupe
rios inferioeis negiigentiã ſupplebit · vt. · e
ꝓhibeas. Sz3 nundd ſi is ad quẽ de peiui⸗
legio.vel ↄſuetudine. vel de iure · ptinet da⸗
re licentiã docendi gpter B pecuniã exege⸗
rit ſimonia cẽmittitur.nõ.neq; em̃ venditur
vel emit᷑ ſpirituale vel ſpirituali annexũ.ſed
cõmittitur crimen ↄcuſſionis· cũ p̃textu offi
cij ꝓ imp̃ᷣſſionẽ exigit qdᷣ nõ debet.vt patet
in hijs que no · · de ſimo. .c fi · v · fi · z ideo qᷓ
exigit eſt dignitate æ officio ſpoliandꝰ · · e.
c.j·æ. c. quãto.in fi · hm gof· eſt tñ ↄtra ar· in
his que no· S.t.j . v. peima ratio:⁊æ ſequẽtibꝰ.
Et licet ex pte dantis recipiẽtis videat
turpitudo verſari.æ ſic videt potio? Oditio
poſſidẽtis qᷓ; repetentis.ff· de Odic · ob cauſã
I. nj.xmj.q v.nõ ſane.tñ in G̊ caſu ⁊ ꝓmitte
ti ſuccurrit' æ ſolueti..e. ꝓuideas.nõ in fa⸗
uoeẽ ꝓmittentis vel ſoluentis ſ in odiũ exi⸗
gentis · vel dic ꝙ non verſat G turpitudo ex
Pte ſoluentis.exquo em̃ ydoneꝰ eſt ydoneuz
æ iuſtũ eſt qð requirit.j.e·c.jiergo ſi impedi
tur vel nõ ꝓmittit' facere qð a re appec ba

—

tur.licet ei vexationè ſuã redimere ˖ S. ſimo

nia. dil ectꝰ. hm gof. ¶ ¶Quid ſi is qui habet

poteſtatẽ ↄcedendi vult in ꝓpeia pſona rege

re.nunquid poteſt alij licentiã denegare · ar ·
c ſice · xcnj· dil · illud · h otra credo etiã ſi val⸗

de ydoneꝰ ſit · ar · · de ol · archipeelbiteri · c ·
penb. nã adhuc impedit docentem addiſcere
⁊* diſcentẽ·talis em̃ foeſan audiret aliũ q̃ nõ
audiet ipᷣm.⁊ amoe magiſtri:⁊ modꝰ docẽdi.
et eloquentia· multũ in hmõi opantur.
N clericꝰ ſtudio inſiſtens debeat pcipe
fructũ beneficij ſui. ⁊ certe ĩ ſtudio the
ogolico ſic. důmodo licentiã habeat a p̃lato

Qui ſi malicioſe licentiam differat a ſupioei

poteſt peti.ar· ã. de iurepatro.nullus.Si
ne licentia aũt p̃lati ꝗpeij nullꝰ adire debet
ſtudiũ · vt · S. de cleri · nõ reſi ·relatũ ·⁊ no.S.
de cleri · nõ reſi· ¶.ij. q;uis ſtudens dicat' ab
ſens ex cauſa ꝓbabili vt ibi.⁊. ff· ex quibus
cauß.maio:nec nõ.St eſt ratio.quia nõ debz
dart licẽtia etiã in theologia niſi homini bo

ne indolis ſiue docibili.alij etem melius fa⸗

cerent ſi ſe inanibꝰ ſumptibꝰ non vexarent ·
ar. ff. de inof. teſ. l. jih docibiles etiã mitten
di ſunt ⁊ ad ſtudiũ theologicũ inuitandi · et
in h̊ caſu.ſ.qñ inuitant ⁊ mittunt debet mit
tens eis ꝓuidere in ne ceſſarijs. vt. · e · ſuper
ſpecula. iH?. j· 44 Flias aũt ꝗꝓpeia voluntate
docentibꝰ in theologia ſiue ſtudentibꝰ. non
ſubuenit' ab eccleſia ſua in oĩbꝰ neceſſarijs.

poſſunt tñ tales ꝑ quinqʒ annos integros p⸗

cipere fructꝰ p̃bendaꝝ ſuaꝝ autoeitate ſe.
apo. ſuff ulti.qᷓm habent a ↄſtitutõe: ſapꝑ ſpe⸗
cula.nõ obſtante contraria conſuetudine vk
ſtatuto.cum denario fraudari non debeant
in vinea domini opantes. vt · . e. ſup ſpecula
FC. j. In alijs ergo ſcientijs nichil pcipiet
ex debito a cõtrario ſenſu niſi gratia ei fiat·
vel hoc Habeat eccleſia de ↄſuetudine ſpeci
ali. Sed nec ſtudens in theologia quottidia
nas diſtributões pcipiet.vt · ̊.· de pben. licz
niſi ſpeciali peiuilegio impetret.vt · · de · v.
ſis· olim. ſel dic ꝙ in eccleſijs in quibus
ſunt diuiſe peebende non percipiet quotidia
nas diſtributiones . vt in · c · licet · ſed vbi ha
bent omnia in cõmun ſecundũ decre . · de
vita ⁊ hone· cleri :quoniam·extimabitur quã
tum poſſet expẽdere ſi peeſens eſſet tm̃ ⁊ per⸗
cipiet · vel ſaltem quolibet die dabitur Peu⸗
ratoꝛi ſuo id quod perciperet ſi peeſens eſſet
æ etiam quotidiane diſtributiones que dant
pᷣſentibus licet non interſint hoẽ canonic.⁊
ſic intellige . · de verbo · ſis· olim· alias ĩ ec⸗
cleſijs illis in quibus habent omnia cõmu⸗
nia H peiuilegium fruſtratoeium eſſet in nul
lo autem caſu quotidianas diſtributiones qᷓ
dantur tantũ his qui interſunt hoeis cano⸗
nicis peipiet ·niſi G impetret peiuilegio ſpe⸗
ciali: vide qð no.S.de cleri·non reſi:circa
pꝛin. Sed ⁊ ſi cui indultum fuerit vt in ſtu
dio fructus ſuarum pcipiat p̃bendarum. de
ſtudio generali intelligendũ eſt nõ ð ſtudio
ſpeciali alicuiꝰ caſfri.vel ville.cũ h̊ in frau⸗
dem fiat · vt · S;.de cleric·. non reſi:tue·qð dic

Ime

ege
qr.
val:
ue.
tere
ind
edn

ipe
the
ato
ſoei
gi
ber
0.8.
iab
ibus
deb
bo
3fa⸗
ne⸗
ten
et
me
pper
tate
non
niſs.
18
eſe⸗
ſe
e ve
cant
tula
biet
lat⸗
eci
dia
licz
P⸗
bus
idia
dibe
zde
qui
pen
pen⸗
eſſet
dant
ie⸗
ſec⸗
Gnnn
jl
es
zno⸗
ſpe
irca
ſtn
de
dio
dus
di

vt wi no · ¶ In ſumma no· omnes ſcolares ad
quemcũqʒ locum veniant cauſa addiſcendi
HB imperiali peiuilegio gaudere: ꝙ nullus iu
dex eis iniuriam inferre peeſumat· nec dam⸗
num ſuſtineant etiã ob alteriꝰ hominis eiuſ
dem peouincie delictum.quod aliquando ex
quoꝛundam peruerſa conſuetudine factum
fuiſſe reperitur.· Temeratoeibus autem hhu
ꝛuſmodi legis pijſſime.⁊ iudicibus ſeu recto
ribus illiꝰ tempoeis qui B vindicare negle⸗
xerint· ipᷣo iure infamia irrogatur. I.. om
nibus his res ablate in quadeuplum exigun
tur:⁊ dignitate ſiqua potiebatur imperpetu
um carent · ſi quis contra ſcolarem li⸗
tem mouere voluerit:datur ſcolari electio
vtrum malit coꝛã domino ſuoſiue magiſtro
vel loci epiſcopo·conueniri. i quis aũt
ipſum ad alium iudicem trahere attemptaue
rit.peo tali conamine a cauſa ſua cadit · etiaz
ſi iuſtiſſima moueretur.vt in conſtit'.frið.ð
ſceolaribus ⁊æ eozum peiuilegijs.l: friderici-
que incipit.habita:qð qualiter intelligatur
quo ad electionẽ iudicis pertinet plene no · ᷓ
de foeo compe. . quibꝰ ex cauſis .v.itẽ rati⸗
ne peiuilegij· æ ſequẽtibus.
IWDe iudeis ſarracenis æ eoꝛ ſeruis Bu.
S his qui ſpiritumſanctum ꝑ ſimo⸗
niam blaſphemant expoſuimus ſu⸗
pea Nunc dicamus de his qui deũ
male colendo inhonoeant. æ ſic de
iudeis æc. quia hec rubeica tripertita eſt·
peimo dicamus de iudeis· ſecundo de ſarra⸗
cenis·tercio de ſeruis eoꝛum videamus. peo
ſe quentes peimo·

ui dicantur iudei E⸗
vnde dicantur · In qui bus rolerentur · ¶ Et

in quibus grauentur. Que pena imponat
ipſoꝛ peiuilegia nõ ſeruantibꝰ.

Da indeis:
Vi dicantur iudei · hij qui ad literam
moyſaycam legem tenont.ſcilicet cir⸗
cumcidendo.æ alia legalia ad literam faciẽ
do.ideo hij qui nimis adherent litere iudai⸗
zare dicuntur. vt · S·de ſacra vnc.c.vnico· ꝗ.
penb ·qð cheiſtiani facere non debent. vt · v.
diſ · ¶. j. æ· vj · diſ. J. pnł.õ.de celebeat'.miſ.cũ
marcthe ꝓ. ceterum· ⁊ de ↄſti.tranſlato.
IT vnde dicant. a nomine dignioꝛis tri⸗
bus. ſcilicet a tribu iuda que inter ałs
bellicoſioe extitit.⁊ in bellis peimam aciem
⁊æ regni peiuilegium obtinuit · ſcilicz vt ð ea
ſola rex crearetur.ſicut ex tribu leui ſacerdo⸗
tes accipiebantur. Dicuntur etiam hebeei ab
heber cniꝰ familia cultũ tenuit vniuſ dei.ceę

teris ydolatria fedatis· hm da.

quibus tolerentur.⁊ certe vt habeãt
veteres ſynagogas· ⁊ eas reficiant ſecũ
dum peiſtinam foꝛmam ſi coeruerint.non al⸗
tius · non latius· non pꝛecioſius· peo magno
enim debent habere ꝙ in veteribꝰ ſinagogil
⁊ ſuis obſernantijs tolerantur.vt.ĩ.e ĩudei
⁊·c · conſuluit.· ⁊ · C.e.l.vlti:q. illud.⁊ in eã

vetantur cheiſtiani irruere. vt. C. e. in ſyna⸗

Soꝑꝶa.Sice no.ꝙ alind eſt reficere· aliud ð no
uo facere · vt · ff· de no · oxz. nunc · l· . ꝗ. opus

nouum. =. G. qui edificium.æ de itinere actu⸗
qʒ peiua.vnde:G. reficere· eſt tamen cõtrariũ
ar. ff⸗de moetuo inferendo.l.j. edificare ·
Atem permittitur eis matrimonium cõtra⸗
Here inter ſe.ſed addit lex ꝙ B facere debẽet
ſecundum.il.romanam non iuxta ritus ſuos·
ſed cauere debent ne cum cheiſtianis contra
hant · vt· C.e.nemo.æ.l.ne quis.ſed dec.per
mitit ꝙ; iuxta ritum ſuum contrahbant. vt · ꝭ̊.
de conſang · de infidelibus.et dixi in ſumma
de diuoetijs · ꝗ. quot modis · v.non ſolum.et
de conſang. . vſqʒ ad quottum gradum· v· ſi
vero infra hos gradus. Item permittit eiſ
agere ⁊ conueniri apud iudices noſtros oedi
narios.non apud ſenioees eozuz. ſed arbit
poſſunt eligere etiam iudeum.cuius ſenten⸗
tiam oedinarius exequetur qð eſt mirabile.
vt · C.· e · iudei romano · ¶ Sed nec in ſabba⸗
tis ſuis trahi debet ad iudiciũ.nec ipſi alios
trahent.quia feſtiurtates ſuas ab eis permit
timus celebeari.æ ſibi laudabiles quas ha⸗
buerint hactenus conſuetudines ↄſeruantꝰ
nec debent cedi vel percuti vel occidi.ſeu in
ſuis feſtiuitatibꝰ perturbari.nec pecuma vł
alie ree auferri ſine iudicio poteſtatis terre⸗
ne · nec ſepulcra eoeum eff odi obtentu alicu
ius pecunie · vt · E. e. die ſabbato. ⁊. j.e.ſicut
iudei · . j. . Dermittitur etiam eis ſua
peout melius poſſunt vel poterunt vendere
ſicut cheiſtiano·quia iuſtum eſt cuiqʒ ſua cõ
mittere · vt · C. de iudeis · nemo exterius. nec
debent cheiſtiani in eos ſeuire ⁊ ſi ſceleribꝰ
teneantur.ideo emm iudicialis vigoæ in me
dio poſitus eſt· ne quiſq; audeat ſumere vl⸗
tionem · vt. C.e ·nullus. Quid ergo ſi iudi
cialis vigoe in medio poſitus non ſit · dixit
pla ·vacare hic ar.a contrario ſenſu.Sed az.
contra:admittens ꝙ tunc poſſimus nobis di
cere ius cauſa tuitionis· vel noſtra recuperã
di · vel nobis debitum acquirendi.non vt vl
tio ſumatur mutilando vel occidendo. ar. C
de decunonibusgenerali.li. x. æ in auten.
vt indi · ſine quoquo ſuffragio.ſi quis autẽ
colł·.ij.⁊æ.· C.quando liceat ſine iuð.vindictã
ſumere · l. j. ff · ad · I acquił.itaqʒ.quemadmo

dum. ſiquidem · ad · l. uł. de adult'. marito.
ſi ergo iudex non ſit in medio· ad arma et ri⸗

xas poterit perueniriideo dicitur. cur arma
⁊ rixas ⁊c̃ · f · de vſuf · equiſſimum.⁊ paruum
eſt iura eſſe in ciuitate æc. ff · de oꝛig. iur. l. ij
F.· poſt oeiginem.nec refert vtrum iudex nõ
habeatur vel inutilis habeatur·S. de tranſ⸗
lat.epiſeopi· inter coꝛpoealia· . ſed neqz· et
ff · ꝙ euiuſqʒ vniuerſitatis· l.j.ff.qui ſatiſda.
cog quotiens.quod dic vt no· S.· treuga et
pace ꝙ. quid ſit mſtum bellum.et.õ.de reſti.
ſpoł.. quis ſpoliatus.ſub..intelligendum

⁊ · · ſequenti · ⁊· S. de ſententia re indi. ſub

rubeica de ſententia. . quis debet ſententiã
S. fallit hoc foete· er ſequen. Licet ergo P
peia culpa iudeos ſeruituti ſubiecerit · pſos
tamen tolerat pietas cheiſtiana. ipſi ingra
ti pẽo gratia reddũt contumeliam. peo fami⸗
liaritate contemptuzʒ:impendẽtes nobis illã

–w

6

retributionemquam iuxta vulgare pꝛouerbi

um mus in pera ſerpens in gremio-ignis in
ſmu.ſuis conſueuerunt hoſpitibus exhibere
xnj:q.j· his ita· v item pꝛecepit dominus.
nam ſunt quidam qui quod nephandum eſt
dicere nutrices cheiſtianas habentes.non ꝓ
mittunt eas lactare filios cũ coepus cheilte
ſumpſerint.mſi peimo per triduum lac effu⸗
derint in latrinam· quaſi intelligant ꝙ coe⸗
pus cheiſti incoepoæetur a ad ſeceſſum deſcẽ
dat. ſed falſum eſt. vt de conſec̃ · dil · ij · tribus
gradibus· æ. c· credere:a alia inaudita com⸗
mittunt a deteſtabilia.que a fidelibus ſunt
minime tolerãda.ne ſi cheiſtiani q̊ negligãt
que inducunt confuſionem fidei:indignatio
nem dininam incurrant.quia facientes æ cõ⸗
ſentientes ac.S.de offi · del. cej. J. de ſenten⸗
tia excõica.quante: H habentur.j.e·⁊ ſi iude
o8. H.· j· .j. Sed nonne peccat eccle⸗
ſia dum ſinit iudeos ritus ſuos obſeruare vt
ſupeadictum eſt.non.quia non appeobat ſed
permittit quoò autem permittimus noleétes

peecipimus: id eſt concedimus: quia malas

hominum voluntates ad plenum peohibere
non poſſumusxxxj· q..hac ratione: Item ſi
eccleſia eos non toleraret videretur eos ad
fidem pᷣ̃ciſe velle cogere⸗/qð fieri non debet.
vt no.. e · ꝗ ſequenti · v· hanc autem ·

T in quibus grauentur.æ certe olim an
Ttequam crucifigerent dominum hieſum
cheiſtum. non grauabantur in aliquo· immo
multis gaudebant peiuilegijs.⁊æ populus pe
culiaris ſiue ſpecialis domini dicebantur · h
HB ſuo delicto perdiderunt.ſic intellige.C· e
iuſſio- nam illud ꝓpemilegium de quo ibi lo⸗
quitur ſua culpa perdiderunt in moete pęeeci
oſa domini noſtri hieſu cheiſti · que ipſos ſer
uos.nos autem ſcilicet cheiſtianos.liberos
facit: vt infra:e.⁊ ſi iudeos.⸗H. j.⁊. G. finali
PFlanc autem ſermtutem æ grauamina ſe⸗
quentia vitant ſi ſponte voluerint baptizari·
quod poſſunt ſime contradictione cunuſꝙ; ſed
non coguntur.nam cheiſti fidem habere nõ
creditur qui ad fidem cheiſtianam cogitur
peeciſe venire · vt infra · e · ſicut indei · H. j.
ſunt igitur inducendi ad fidem ſuſcipiendaz
autoeĩtatibus· rationibuſ · blandimentis · po
tius qᷓ; alperitatibus:qmia coacta ſeruitia nõ
placent deo.xlv.di:qui ſincera· inducantur
ergo benificentie conſolatione · vel infoꝛma
tione doctrine ad colendum deum ˖ xxnj . q·.
mj:c: finali.nec timeant amiſſionem patrimo
nij· quia eis reddi pꝛecipimus in integrum·

nam ſi in iudaiſmo ipſum ĩtinet quis. multo⸗

foetius cheiſtianus· et ad hoc ſeculares po⸗
teſtates per excommunicationem cogi poſ⸗
ſunt. vt inkfra · e . iudei · ij · quod intellige niſi
ſint domus vel fundi de vſuris comparati
ad quarum reſtitutionem tenentur.vt no.j.e
HSe coguntur.in fine · æ ideo vendi debent et
reddi.vt infra de vſuris: cum tu:quãuis au⸗
tem non cogantur peeciſe fidem ſuſcipere.ta
men ſi ſemel ad fidem peruenerint.id eſt ba⸗
ptizati fuerint· etiam per ictuz coguntur pee
ciſe fidem ſeruare: ſic intellige ſupea de ba⸗
ptiſmo·:maioees·ꝗ.vlti ·⁊ · xlv.diſ · de iudeis ·
æ de hoc no:ſupea de conuerſione infidelinz
F. qualiter conuerti poſſmt.⁊ de baptiſmo·
maioees.ꝗ. quis ſit eius effectus·v.effectuſ
autem. Si vero fidem accipere renuunt.
Srauantur ipſi in multis. ¶Deimo. qe vni⸗
uerſitati iudeozum legari non poteſt· C.e.t.

I·. j. ¶ SZed nun quio ſingulis· foete ſic ſecun

dum 230. ar. ff · de rebus dubijs cum ſenatꝰ.
nulli tamen clerico hoc facere licet etiam ſi
iudeus frater ſuus ſit:alias poſt moetem ei
dicitur anathema.vt infra.t.j.ſi quis epiſco
pus.⁊. c.in eos.xxmj·q:ij- ſane peofertur· li

cet tamen paſcere eos:ar.lxxxvj.diſ.paſce.

quia adhuc poſſunt ad fidem peruenire.cum
de nemine ſit deſperandum. de peniten ˖ dil.
j· nemo pᷣt.xxxij.q:ij ancillam·xlijdiſ.quie⸗
ſcamus:xj:q: nj·quoniam multos·
do grauantur.quia ad dignitates eligi peo⸗
hHibentur · vt · C. e.l. vlti:niſi alicui indulgea
tur ſpeciali peiuilegio peincipis · ⁊ ſic ſolui⸗
tur.ff.de decurionibus· l.generaliter· . vl.
vel die ꝙ ibi non erat iudeus . ſed ſuperſtiti⸗
one iudaica laboæeabat . vel coeri gitur.quia
ad nullam dignitatem.ad nullum officium·
ad nullum miniſtertum admittuntur . ita ꝙ
cheiſtianos æ maxi me clericos ſeu eccleſias
grauare poſſint· ab his enim abſtinere debẽt
alias per peouinciale concilium quod ſingu
lis annis tenere peecipitur· vt.õ·de accuſa.
ſicut olim:· monitione peemiſſa eſt diſtrictio⸗
ne qua conuenit compeſcendum.nam cheiſti
anus peinceps niſi hoc coerigat vel coerigi
faciat excõmunicandus eſt:cheiſtiani omes
a participatione iudei in mercimonijs ⁊ alijſ
compeſcendi quouſqʒ iudeus ſatiſ faciat·ita
videlicet vt quidquidò occaſione huius offi⸗
cij adeptus fuerit: in pauperes chriſtianos
iuxta peouidentiam epiſcopi erogando offi⸗
cium quod irreuerenter aſſumpſit cum rubo⸗
re dimittat. infra/e.cuʒ ſit.⁊ in concilio toł.
de quo eadem decre:mentionem facit.quod
concilium toletanum habes.lmj.diſ.nalla.
xvij·q.mj· conſtituit.⁊ ar.infra·e·:ad liberã⸗
dam. anteę fi.ibi:niſi totum quod ex commer
cio· ⁊c.· FEann tamen peincipes redditꝰ
ſuos iudeis vendere· deputato cheiſtiano cu
ſtode eccleſijs vel elericis non ſuſpecto.per
quem iudei ſiue ſarraceni ſine cheiſtianoeum
iniuria iura regalia conſequantur · vt infrae

Secun

ex ſpeciali. 4 Eſt autem ratio huius peohi:
bitionig· quia abſurdum viſum eſt concilio
Senerali vt blaſphemus cheiſti. vim poteſta
tis exerceat ĩ homines cheiſtianos. vt infra
e · eum ſit · et. c. ]· in fine · debent ergo cauere
iudei ab iniurijs cheiſtianoeuz. nam ſi in eaſ
ſeuierint. maxime illos qui nouo cheiſua⸗
nati ſunt.ſcilicet neophitos. comburentur
ſecundum · l. vt. C. e. l. ij. ſed ſecundum cano
nes coguntur ſatiſfacere paſſo iniuriam.-
Qð ſi iudeus epiſcopo ſubditus clericuz
pereuſſerit · debet eum epiſcopus mulcta pe⸗
cuniaria punire ad arbitrium. vel alia que
magis videbitur expedire· puta fuſtigatõne
citra ſanguinis effuſionem. infra de raptoei⸗
bus· in archiepiſcopatu.æ leſo faciet ſatiſfie
ri· alias ſi iudeus non elt de ſeruo ſed de alie
no dominio.dommum ſuum moneat.ſubau⸗
di ⁊ compellat.ar.infra.e.iudei vero.in fine
in fra de maledicis: c. finali.vt eccleſie.i.
domine clerici.ſcilicet que per ipſum videtꝰ
paſſa iniuriam. vt ar · nj · q.j.nulii.in fine.et
ij·q:vij ·accuſatio.⁊.õ· de foꝛo competen.c.
ij.⁊ iniuriam paſſo faciat ſatiſfieri competen
ter· ad quod iudeus per ſubtractionem parti
cipationis cheiſtianozum in mercimonijs et
alijs compeſcetur.ſic ĩtellige infra·e.poſtu⸗
laſti · ¶ Et ſic licet dicat autoeitas. nichil
ad nos de hiſ qui foeis ſunt .· ij. q.j. multi.xlv
diſ. qui ſincera·⁊ ſupea de diuo⸗. gaudemus.
HX.]· illud intelligi debet quo ad religioniſ
eis muitis regulas canonicas imponendas.
vel ipſos directe ⁊ ſpintualiter puniendos.
tamen multum ad nos vt ipſos nobiſcum ſi⸗
ue ſub nobis habitantes in peemiſſis compe
ſcamus· et in ſequentibus.vt et apparet in
his que notantur ſupea · e. J. v. hanc antem.
et ſequenti. E Tercio vt ipſi a communione
cheiſtianoeum aſſidua abſtineant ne ſimpli⸗
ces ab eis coer pantur.xxvnj · q. j. ſepe. in
fra:e.ad hoc. ſſAuarro vt ab actis legitti⸗
mis repellantur.ij.q.vij.alieni · vnde non fe
runt teſtimonium contra cheiſtianum. vt ſu⸗
pea de teſti · iudei · quod die vt no. in ſumma
e.·t. ꝗ. quis poſſit eſſe teſtis. v. fides. Quin
to vt cheiſtiana mancipia nõ habeant.quod
dic vt infra ſub rubeica de ſeruis iudeoeum
S· canones.et ſequenti. Sexto vt in die⸗
bus lamentationum æ dominice paſſionis in
publicum minime peodeant vt infra · e. in
nonnullis C. j. vt in die paraſceues ho⸗
ſtia æ feneſtras clauſas teneant.vt infra.e.
quia · ⁊ ne in contumeliam fſidei noſtre aliqd
dicant.alias licita amittunt ſi ſe ab illicitis
non temperauerint.vt·C.e.iudeos quia pei
uilegium meretur amittere qui permiſſa ſibi
utitur poteſtate xj. q nj.peiuilegium·
Septimo vt tam maſculi ;ᷓ femme aliqð
ignũ apertũ deferãt in omni cheiſtianoꝛ ꝓ
uincia omni tempoee · vt ſic a cheiſti anis
pPopulis qualitate habitus diſcernãtur. Mar

ſilie deferunt rotam ſericam ante pectus ad

modum ſtelle. 2 mulieres oenalia in capite.
⁊ hec ſigna peecepit fieri dominus Iohãnes
archiepiſcopus vieneñ. tune apoſtolice ſe⸗
dis legatus in concilio manuaſche. ſic et ha
bitus nonicioeum diſcerni peecipitur ab ha⸗
bitu peofeſſoꝛum.ſupea de regularibus.ſta⸗
tuimus. ſic in qualitate veſtis diſcerni de⸗
et meretrix a matrona ff. de miurijs · l. j. .
ſi quis virgines.æ miles a peiuato.vt.ff.lo⸗
cati æ conducti:ſi ignoeans et mulier a ma⸗
ſculo per longum crinem diſcernitur · quod
eſt contra Peouinciales.xxx.dil.ſi qua femi⸗
na· ¶ Hec differentia eſt inter iudeos æ chei
ſtianbs ideo facienda. quia in quibuſdam
parti bus tanta confuſio inolenit.ꝙ peopter
ignoeantiam contingit ipſos aliquando car⸗
naliter adinuicem commiſceri ·que commix⸗
tio ſine comunctio merito condemnatur.et
ne ſub hoc velamine velint aliqui errozꝛem
ſuum palliarendeo eſt qualitas habitus di⸗
ſcernenda· vt infra. e. in nonnullis. . j. et
idem de ſarracenis· vt ibi.nam ſi cheiſtianuſ
ſarracenam vel iudeam cognouerit ignoean⸗
cer-non tenetur de iudaiſmo del paganatu.
argumentum.xxxmj ·.q.ij.in lectum.infra de
clerico exceommunicato.apoſtolice.a talium
igitur commixtione eſt omnino abſtinendnz
xxvnj · q· j. caue. ανο vt quantumcun⸗
qʒ boni medici ſint nil lucrentur cum cheiſti
anis quia nec ipſos vocare debent in ſuis
infirmitatibus.nec ab eis recipere medici⸗
nam · nec ſe cum eis in eiſdem balneis bal⸗
neare xxvnj.q.j.nullus.et. c omnes. ¶ o
no vt nec cheiſtiani cuz eis comedant · quod
die vt notatur infra ſub rubeĩca de ſarrace⸗
nis . J. qualiter. v. licet autem cheiſtiani.
Cum autem iudeus cheiſtianum blaſphe⸗
ans vel in eum ſeuiens puniatur.multofo⸗
tius ſi deum blaſphemauerit eſt per poteſta⸗
tem ſecularem pena legittima feriendus.nec
enim dehemus diſſimulare eius obpeobeia
qui peobꝛea noſtra deſenit 've infra: e.m non⸗
nullis · ꝓ. vltimo. ¶ſSed que eſt pena B. di⸗
cunt quidam pecuniaria. vt infra-e · poſtula
ſti · et eſt hoc verum in foeo eccleſiaſtico.ſed
in ſeculari hoc non credo verum. immo lega
li que eſt decapitatio etiam in cheiſtiano. vt
dicam infra de maledicis. g. qualiter quodli
bet genus puniatur·v. blaſphemantes au⸗
tem· ſuper verbo commenti. cui etiam ſi renu
erit recipere ac peragere ac. ſequentibus.
et legitur in auten. vt non luxurietur con⸗
tra naturam · J. vltimo.colł.vj. et H no· pa⸗
Pa quando diit· per poteſtatem ſecularem
condigne animaduerſionis adiectione. ſic
infra de falſarijs.ad falſarioeuʒ· . j. æ ſupea
de iudiẽ. ceum non ab homine infra.t. j. ad
abolendam· S. j. animaduerſio enim merum
impenum denotat · vnde in hoc caſa animadò
uertere eſt animam a coepoæꝛe vertere. vt. ff.
de iuriſoitione omnium iudicum. L. ni. nec
excuſabit ſe aliquis me mudice cauſa ludi:

quis enim ludos appellat ex quibꝰ crimina

eiuntur vt in oſti · ff. veteris · C. illud vo ſa⸗

ne. nam ludus noxiꝰ in culpa eſt. ff · ad. · ac⸗
quił.nam ludus:ad hoc · · de pᷣſumpt.c·· ⁊

C.de relig:et ſump.fuñæ alea luſu·l. gre⸗

ca quã quidã habet · et incipit aleaꝛ ludꝰ?·
Quid emm de iudeo qui coꝛam me redde⸗
bat computuz aquis in capella ſancti nutrij
domine comitiſſe peouincie:= iratus lenauit
manus ſuas verſus crucem = dixit · potiꝰ vel
lem eſſe ſuſpenſus ſieut ille fuit qui illic pe⸗
det. ꝙ vnq; magis vellem reddere computũ
coꝛam vobis dicebat enim ſe intellexiſſe B
de quodam homine qni pendebat in patibu⸗
lo extra ciuitatem.æ ex pte ſeptentrionis ſta
bat tam crucifixus ꝙᷓ; ſuſpenſus· merito quid

quid intelligeret. ſaltem vt alij terreant' fuit

in quingentis ſoł · regalium ðdemnatus· j· e
ad liberandam. in fi·æ de reg. iur̃.eſtote · nã
ſunt aliqua que mala ſunt in ſe·nec poſſant
bono animo fieri.vt patet.ẽ · de inñuran. et
ſi cheiſtus· . quedam.ſed de malo verbo ⸗
malo homine non debet peeſumi niſi malum
G. de elec.oſius.⁊ de cłi · nõ reſi · c· j· Duni
untur etiaʒ æ alijs penis indei ſicut heretici ·
de quibus dicemus.j.t.j. G. qua pena.⁊ · J.· ·
S·q qui nouam: æ p̃cedentibus cesanenr
etiam judei decimas ſoluere de terris ſuis
oblationes· ſubaudi · que a fidelibus peo
anniuerſario ſuper domo aliqua relinquunt
ſed domus poſtea ad eos tranſit cum onere
ſuo.alias offerre non tenentur · ⁊ ſic intelli⸗
ge.õ.de decimis· de terris . ⁊· . de vſur · quã⸗
to.vel dic vt no.õ.de ꝓꝛochijs:· in quibus
ſub. S. j. v. vel niſi ratione conſuetndinis· eo
dem modo coguntur ad vſuras reſtituendas
j.de vſuris:poſt miſerabilem· alias cheiſtia⸗
m iudeos grauare non debent . f· e · ſient · ni⸗
ſi foete circa penſionum exactiones · vt p hꝰ
compellantur ad rectitudinẽ feſtinare · xxnj
q:vj· iam vero⸗

Ve pena imponatur ipſoeum peinilegia
on ſeruantibus:et certe indeo non con
tento ſuis finibus non eſt peiuilegium ſernã
dum. vt · C. e. iudeos..e.⁊æ ſi indeos:xj·q.nj
peiuilegiuz · ſed ſi iundei quiete degant. ali:
quis eis res ſuas auferat· conuictus in du⸗
plum reſtituere cogitur·: ꝙ ſi index diſſimula
uerit eandem penam patitur.a idem in paga
no.vt. C·de paganis et ſacri:⁊æ templis chei
ſtianis.hoc ſecundum.l.ſed ſecundum cano
nes quicunq; venerit contra ea que no. 5.·
in quibus tolerentur. v. ſed nec in ſabbatis ·
honoeis et officij ſui periculum patiet.aut
excõmunicationi ſubditurniſi pꝛeſumptio⸗
nem ſuam digna coærexerit ſatiſfactõe · vt · ·
e·ſicut iudei: in fi / Sed ⁊a ſi indei delinquãt
in ſupeadictis vel alijs veniendo contra ca⸗
nonicas ſanctiones puninntur quandoq; in
perſonis · · e . in nõnullis.xxvnj⸗dꝛ. ſepe · quã
doaqʒ pecumariter · .e·cum ſit. in fi ⁊æ no.õ ·
C.æ in quibus S· qð ſi iudeus:æ ſequen · quã
doqz per penam ſpiritualem indirecte · quia

excõmunicantur fideles eis participantes.
I·e.æ ſi iudeos · in fi · S· de deci · de terris · · S
vſuris· quanto·
De ſarracenis· Rubeica.
Xaquo vidimus de indeis · videndů
eſt de ſarracenis. Qui ſint ſarra⸗
ceni:.l/¶ Et vnde dicantur. . Quali
ter erga ipſos xp̃iani ſe debeãt ha⸗

bere ·
Vi ſint ſarraceni · hij qui deos innume⸗
ros · deaſq;ʒ immo demones colũt ⁊ ado
rant- nec nouum teſtamentum nec vetus re⸗
cipiunt · quibus interdicitur ne ſub nobis de
gentes faciant ſacrificia. vel inſpecto iecoee
anmalis.vel extis id eſt interioꝛibus ꝓmit
tant vel dininent aliquid futurum. vr · C· de
paganis ˖ l. ij · Eoeum etiam templa claudi
pꝛecipiuntur ſub pena moꝛtis ⁊ amiſſione bo
noeum. vt. C· de paga ˖ l. j.· ſicqʒ nemo aperiat
delubea . i. templa · lic dicta·quia ibi deludũ
tur a demonibus nemo dico aperiat animo
venerantis vel adozantis multoma gis peo⸗
hibetur infandis. i. nefandis ſimulacris vel
ymaginibus.honoe reddi · vel impios poſtes
temploeum redimii · i · oenari. ſertis · i · coꝛo⸗
nis· vel peophanos ignes aceendi aris · i. al
tari bus.vel adeleri i.cremari in eis tura · vk
victima cedi· vel pateriſ.id eſt ciphis libari
vina . id eſt guſtari · ſicq;ʒ pꝛohibet ſacrilegiuʒ
religionem reputari · vt · C. de paga ·.l · ij · ⁊·
penb· æ vlti · feſtos autem conuentus ciuium
omni tamen ſacrificio ſuperſtitione explo

ſis non peohibet · vt· C· de paga · vt peopha⸗

nos omnia autem templa ſarracenoꝝ appli
cantur reipublice.vt imperatoe vbicũqʒ ve⸗
lit poſſit donare · ſicut fecit ceſar phoca.qui
dedit beato bonifacio templum quod voca⸗
bhatur pantheon · ad h· C. de paga· omnia.
Qð ſi pagani aliquod reſcriptum impetra
uiſſe peo euerſione o⸗namentozum publico⸗
rum operum que ſernãda ſunt ſicut ſacrificia
perhibentur · abſtracte huiuſmodi carte de
manibus tenentium ad pemcipem referant'.
vt · C. de paga · ſicut ſacrificia· hij etiã penas
patiuntur maximoezum hereticoeum · nam et
Heretici dicuntur. ot dicam · · t. j · · j · V· et qᷓ
nouam. et peecedentibus · . qua pena· v·
item dicit lex· ⁊æ ſequenti.et · V · quo aüt ad pe
nas. vbi loquitur de ſamaritams qui ſarrace
ni ſunt vt no. ſ. e· C. ſequenti · v. quidaz. ſſſcẽ
nõ debent tenere publica officia ſicut dictũ
eſt de indeis · · t· .· G. in quibus grauentur.
H· ij · æ ſequen.·
T vnde dicantur · a ſarra vxoꝛe abeahe
voluerunt nuncupariet tamẽ ab ea na⸗
ti non ſunt nec oeiginez habuerunt· Immo
ab agar ancilla ſare quaſi agareni ſiue aga⸗
riani deberent potius nuncupari · de B· xxxij
.q· mjrecurrat · et·c. dixit ſarra ad abeaham.
vnde competentius cheiſtiani dicuntur filij
ſarre que fuit legittima· quia in ſarra firma⸗
ta eſt eccleſia· et weo pagani vlł indei nõ de
bent ſub ſe xpᷣianos hre · ne filie libere · i. ſar
re.̊ eſt cheilti anifilijs ancille.i.filijs agar

de
lra⸗
wal⸗
tha⸗

me
ndo

de
oꝛe
mit
de
andi
ebo⸗
eniat
lud
nimo
peo:
vel
ſtes
o:
,al
ve
vari
ginz
.
ninm
xplo
pha⸗
ppli
zve:
qui
Nca⸗
,
tra
co⸗
icia
der
nt
nes
met
etq
⸗
dpe
ace
lte
Cti
tur⸗

n⸗

ſcilicet extra fidem catholicam poſitis fa:
mulentur · vt · . e · et ſi iudeos · ꝗ. penł. Qui
dam tamen ex his quinq; libeos moyſi rece

perunt.ſed peophetas reſpuerunt:qui ſama⸗

ritam a ſamaria ciuitate dicuntur et ideo in
euangelio dicitur non coutuntur iudei ſama
ritanis·hij autem ad fidem ſuſcipiendam in
ducuntur ſicut diximus· ã. de iudeis · J. in
quibus · v · hanc aũt. MMVN

bere · ?⁊ quidẽ degentes ſub imperio nõ
bent eos impugnare nec in eos ſeuire.als
puniunturvt no· S. de iudeis . vlti. Flij
dicũt ꝙ qui dominiũ romane eccleſie non re
cognoſcũt ſiue imperij romani: impugnãdi
ſunt.vt no.õ.de treuga ⁊ pa·. quid ſit iuſtũ
bellum.⁊ ð voto/ꝗ.in quo caſu ⁊ a quo crux
debeat peedicari:⁊. .de hereticis.ꝗq. qualit
deuitetur· · ſic eccleſia.⁊ pᷣcedentibus.æ ſe
quentibus.nõ ergo ſunt fouendi a xp̃ianis:
nam ꝓditioni ꝓximum eſt barbaros inſtrue
re qualiter validioees reddantur ↄtra catho
licos:quare nullꝰ eis uis tanq; legati ad
pPartes iſtas accedat· debet vendere kerꝛꝛ fa
ctum vel infectum.nõ ſenta.nõ arcus.nõ ſa⸗
Sittas:nõ cniuſcũqʒ generis arma · alias ſe⸗
cundum.ldecapitabit' xpᷣianus bonis ſuis
omnibꝰ publicatis.vt.C· que res expoetari
non debent . l. ij. Sed ſecundũ cõcilium la
terañ:tales excõicati ſunt ipſo iure.⁊ fiunt
ſerui capientium. æ bonoeum omniũ amiſſio⸗
ne mulctantur.quibus iungunt æ hij qui in
galeis·piraticis:ſiue nauibꝰ ſarracenoꝛ.re
Simen ⁊æ ubernationis curam exercent.æ G
ſententia ſolennis:debet p eccleſias mariti
marum vebium crebeo ꝓfern ſolenniter pu
blicari.vt.·e·ita quozæundã.¶ Sʒ æ ocilium
Senerale huic pene ſaubicit illos qui eis ven
unt lignamina galearum· vel naues.vł ga
leas:vel in machiis.vel in aliquibꝰ alijs.
ſubaudi ſimilibꝰ.oſilium vel auxilium ſarra
cenis impendunt in diſpendiũ terre ſancte.
⁊ licet bona ſua ſine ſpe recuperatõnis amit
tant ⁊æ ſerui capientiũ fiant.non tame abſol⸗
ui merentur niſi luerum qð pceperint ex cõ⸗
mercio tam damnato.æ tantudem ð ſuo.trãſ
mi ſerint in ſubſidiũ terre ſancte.⁊ ſi ſoluẽdo
non fuerit id in penam aliam cõmutatur. Vk
die ꝙ illud qð dixi ð ꝑena ſeruitutis æ amiſ⸗
nonis bonoꝝ locum habet qñ etia innitꝰ ca
ptus eſt ſi voluntariꝰ redit ad eceleſie gre
mium vitat penã ſeruitutis æ amiſſionis bo⸗
nozum:⁊ meretur abſolutione.ſi q lucrat⸗
eſt tantüdem de ſuo in ſubſidium terre ſan
cte tranſmiſit.nam hanc penam intelligere
non potes de ſerno facto:qe poſtea ð ſuo ni
chil ſoluere poſſet.qð v rius credo. ſic intel
ligo.ĩ.e:ad liberandã.¶ Nedũ autem Phi⸗
bentur xpᷣiani p̃dicta ſarraceniſ vendere . im
mo vinum oleũ ⁊ qðᷣlibet aliud liquamen·
nam h̊ ad eos deferenda non ſunt etiam cau
ſa guſtus.q.d.etiam iea parum ꝙ inde guſta
re poſſent.vt. C. que res.expoe. debent. l. j.

6 Valiter erga ipſos xp̃iani debeãt ſe ha⸗
de

4uid ergo de aridis. lex non pꝛobibet. et
ic videtur permiſſum.ar. S. de reꝝ pmu. ad
queſtiones.⁊ de of:archip̃ᷣſ biteri.c.ij.æ.ff.
de ꝓbat'.ab ea ꝓte hm azʒ:Sʒ pla:dixit ꝙ ra
tio liquidoꝛx etiã ad aridos fructus tranſit·
bene · vt apparet ex ſeq̃ntibꝰ.tñ in his non
imponit certã penam:æ ſic arbitrarie puniri
poteſt qui talia eis vendit:ar..e.poſtulaſti
⁊·S·‚de of.deł.de cauſis. Sʒq decre.tales
excõmunicat qui iam ampliꝰ cum ſarracenis
mercimonium habuerint · vel per ſe vel per
alios· aliquo ingemoaliqua ſubſidia⸗ mer⸗
cimonia:ↄſilia.vel alia:.tranſmiſerint qdiu
inter nos ⁊ ipſos Suerra durauerit . vt · J. e. q;
olim . ¶ Et ꝙ dieit in pein. ſane licet B fuerit
in laterañ cõcilio diſtricte peohibitum.ſcili⸗
cet ne quis lignaminaferrum. vt dictum eſt
ſupea· vẽdat·nos tñ oẽs illos qui nedũ que
uis alia ad ſarracenos depoætauerint excom
municamus vt innuunt ſequentia.nec hanc
excõmunicationem vitabit is qui tempoæe
guerre ad ipſos talia depoætat:nec piurium
ſi hB mrauerat.quia aliud eſt pax·aliud ẽ treu
Sa/vt no·S·de treuga ⁊ pa..quid ſit pax·h
callias licet depoetare cauſa captiuoeum re⸗
dimendoeumnon tamen armaet quod ea
non deferant debent coram indice antequã
iter arripiant firmare peopeio iuramento. vt
j·e·.ſignificauit · H.j.et· G. vlti. Ulud ta
men videtur ꝙ tempoee treuge poſſunt chei
ſtiani cum commercio adire alexandeiam.
dummodo caueant a mercibus peohibitis
de quibus ſupea diximus. vt.j. e.ſignifica⸗
uit: . j· ¶ Licet autem cheiſtiani non debe⸗
ant manducare cum iudeis. ſubandi ſub no
bis degentibus. vt·xxvnj.q.j.nullus.et.c.
omnes: cum ſarracenis tamen. ſcilicet no⸗
bis ſubditis poſſumus comedere · vt. xj. q.nj
ad menſam.Hatio diuerſitatis G; eſt.qmia iu⸗
dei pter abuſionem ſcripturarum contem
ptum ciboeum noſtroeum magis videntur fi
dem noſtram impugnare:ad ̊. xxnj.q.mj · in
fidel es. Cum alijs autem.ſarracenis ſcili
cet hoſtibus comedere non debemus niſ p⸗
dicatoees ſimus.quibus h; indul getur ſpeci⸗
ali peiuilegio·et poteſt quil ibet habita pee⸗
lati licentia eis peedicare. ſed tamen debet
abſtinere a carnibus diebus peohibitis. vt.
e · ᷓ ſit · ar · · de ſententia excõi.cum volunta
te.xj.qnj:ad menſam.dum tamẽ id quod ap.

ponitur non ſit ydolis immolatum. quia tũc

ſanctius eſſet moei fame Ftali cibo veſci.
xxxij: q· mj.ſicut ſanctius · Qð quidam in
telligunt quando fieret ad venerationẽe ido⸗
li.alias in ſumma neceſſitate famis cum hoe
roꝛe ⁊ execratione poſſet inde quis ad ſuſten
tationem nature ſumere.quia neceſſtas non
habet legem de conſe · di · j. ſicut. J. de regu⸗
lis iurisquod non eſt.æ neceſſcas cõtraria
eſt voluntati.ff.qð metus cauſa.l.j.et nul⸗
lum peccatum eſt niſi voluntarium. xv.q.j.c
j·⁊. c·illa:excuſat ergo neceſſitas ab eſu ido
latiei ſicut ⁊ a rapina.de Oſe · di. v. diſcipkos
⁊ a furto.j.de furtis.ſi qs:.⁊æ ab homicidio

J

j.de homicidio· interfeciſti· et a violatione
quadeageſimalis obſeruantie ſupꝛa · ð obſer
nat'.ieiunij.conſiliumꝗ.fi · ſecundum lo·
Vel dic ꝙ cum ſarraceni hodie diſcernãt
inter cibaria noſtra:non licet cum eis conue
ſci ſiue ſubditis ſiue hoſtibus niſi alicui con
cedatur ſpeciali peiuilegio.vt · · e · ᷓ ſit · vel
niſi in ſumma neceſſitate vt dictum eſt.⁊ ſic
coeri guntur ſuperioꝛa capitula que B; conce
debant. vel intelliguntur in peedicatoꝛibꝰ
vel peiuilegiatis. vt · S̊.no· et ſic intellexit
Lau:et Io.quia quãuis verba alioꝛum que ðᷣ
zudeis tantum loquuntur dełiciant mens
tamen et ratio duratad H· õ. de oſtitutõibꝰ·
tranſ lato.et.ff · de pet. hereð . itẽ veniũt · ¶·
ait ſenatus.
De ſeruis iudeoꝝ ⁊ ſarracenoꝝ · Rubeica
Via indei ⁊ ſarraceni de quibꝰ p̃mi
ſimꝰ plerumq; emunt mancipia · an
eis habere liceat videamꝰ · et certe
ſic ꝓhibitum eſt in lege ne xp̃ianũ
mancipiũ vel hereticus vel paganꝰ vel mde
us habeat · vel poſſideat · vel circũcidat · als
ad libertatem puenit ipᷣm mancipium ſi xpᷣia
nus erat anteꝙ ab eis poſſideretur · ſiue poſt
xp̃ianatum fuit·ſed hoce intellige qñ emit ip
ſum cauſa ſibi ſeruiendi:vt apparet ex ſequẽ
tibus · Hheretico aũt imponitur capitalis pe⸗
na HBjpſo ꝙ habuit · vel circũcidit · Sed ſi pa⸗
gani vel udei mancipiũ nõ xpᷣianum circum
ciderint. capite puniunt ꝗꝓpter circũciſionez
qð nõ fieret ꝗꝓpter ſolam poſſeſſionẽ · vt.C.ne
xpᷣianum mancipiũ· in ipſa rubeica·x· l· vni⸗
ca· ⁊ de ep̃is ⁊ cłi:l.vlti · ponit aũt pena ca
pitalis ꝓ pena exilij. vt · C· de indeis. indei ·
Canones aũt ꝓhibent ꝙ nullꝰ indeus ba
ptizatum vel baptizari volentem in ſuo ſerui
tio audeat retinere · vt · · e. c · vlti · in pein · h
diſ. ¶ Vt ſit vernaculus · i· de ꝗpꝛia ancil⸗
la natus æ domi nutritus·⁊ talis ſi velit fie
ri xp̃ianus ſtatim eripit᷑ in libertatem nulio
pᷣcio dato · C.de epi:⁊ cłic · desg nobis · I. his
ita.æ ar. lmjdiſ-fraternitatẽ. Vel emptici
us.⁊ tunc ſubdiſ.¶ Vtz iudeꝰ emat xpᷣianũ
⁊æ tũc eripitur in libertatẽ · vt:.e· multoeum
in pein· = Imjdi · mancipia. Similiter ſer⸗
u hereticoꝝ impune poſſunt dnos ſuos re⸗
linquere ad eccleſia ↄfugere ·˖ C· ð heretic
manicheos · Vel paganũ· ⁊ tunc ſi emit cã
ſeruiendi.qᷓ;eito baptiʒari deſiderat audien⸗
dus eſt. ⁊ in libertatẽ eripit᷑.⁊ baptizat' ſine
cuiuſqᷓ; calumnia · ꝙᷓcito voluntas ipſiꝰ fue⸗
rit patefacta.ſic intellige:lmj· di. fraterni⸗
tatem. C. de epis ⁊ cki · l · vlti. .· e · ſicut · ⁊· . e
c · j· in fi · ¶ Sed a ſi mancipiũ nõ xp̃ianuz em
ptum fuerit cauſa mercimonij· æ ipſum infra
tres menſes venalẽ exponatnec ꝓ ipᷣm ſtete
rit quo minus vendiderit qñcunq; deſidera⸗
uerit fieri xp̃ᷣianus.ſine infra tres menſes ſi⸗
ue poſt · poteſt quilibet ipᷣm redimere datis
xij·ſoł.æ xpᷣianus qui ipᷣm emit potelt euz li⸗
bertati donare· vel baptizatũ ſuo ſeruitio re
tinere.ſic intellige.j.e.c.j..h datis ffe Quiò
ſi infra tres menſes ipᷣm venalẽ non expoſue

rit · p̃ſumitur emptũ eauſa ſeruiendi · et ideo
ſi vult baptizari in libertatẽ eripit.ita ꝙ; iu⸗
deus nõ audebit ip̃m vendere nec aliuſ com
parare · ſequit igit ex pᷣmiſſis ꝙ ſi baptizari
noluerit poteſt ipm imppetuum poſſidere.eſt
ergo h̊ inductũ in fauoẽẽ fidei xpᷣiane· vt pa
tet. j.e.c· vl.⁊.lmj.di:fraternitatẽ· equi
tur etiã ex pᷣmiſſis ꝙ nuliꝰ poteſt habere xp̃i
anum in ſeruũ.nã nemo videc dñs ſuoꝝ mẽè
beoeum.ff.ad.l:acquił.liber homo.j.multo
minus extraneoꝝ · multommus eccleſie · 3. ð
rerum ꝓmuta.mancipia · ̊ omes xp̃iani ſunt
membea eccleſie · igit xp̃iano nemo poterit
dominari · Sʒ tñ otrariũ eſt.qꝛ xp̃ᷣianus bene
dominat xpᷣianis.vt patet in his que no·̊.
de ſeruis nõ oꝛdi. ⁊. . e · v. h quid ſi xp̃ianus
æz ſeqn. nec obſ.oppoſitio ſupꝛadicta/qꝛ equi
uocat' in dño ⁊ nõ in membeis · ¶ tẽ nemo
eſt dominꝰ membeoꝝ ſuoꝝ· ven eſt ad mu⸗
tilandũ vel eis abutendũ·ſic nec extraneoꝝ
ß bene eſt dñs quo ad nutriendũ ⁊ eis bene
vtendũ. ſic ⁊ extraneoꝝ · et iunge qð no · .· e ·
S.h nunquid ſeruus baptizatꝰ · et · S· e · V. ſed
æ ſi mancipiũ · in fi · ¶ Quid ſi aliquis emit ip
ſum emptu cauſa ſeruiendi · vł poſt tres men⸗
ſes infra quos ipſuz nõ expoſuit venale · H
ſi ſcienter emit:imputabit ſibi·qꝛ nichilomi
nus erit liber · ̊ ſi ignoꝛabat·agat dtra iude
um ad intereſſe qui ip̃m decepit· ar: ff· de eõ⸗
trahenò· emp· liberi hominis Sʒ cuiꝰ mo⸗
nete intelligunt'.xij · ſol · ſupeadicti. H · de
Oſueta h intelligunt quidã.j·de maledicis.
ſtatuimꝰ.. fi:reſpectu regiomis · ar. ff. deb ·
ſi ſeruꝰ pluriũ..ſi numerꝰ.æ delł · nj · nũmis·
et de ↄtrahen.emp· imperatoees · mj· dil · erit
aũt lex:¶ Flij quos ſequi gof · dicũt ꝙ erũt
aurei·et ſic exponũt ·xij.ſolidos ·i.xijiaureoſ
ſic inſti · ð̊ pena temere liti gan· . fi ·C.ð ſpoe
tuł.omibꝰ.C·de falſa moneta.ſi quis num⸗:
mos.nam et in ſimili caſu · l:dicit.xx · ſolidoſ
dandos ne libertas reuocet᷑. ff. de mãumiſ.
teſ.cũ ex falſis · alia dicit·xx·aureos.ff.ð in
of.teſ.papinianꝰ. ꝗ. fi ·dabunt' aũt hij ſolidi
a quocũqʒ xpᷣiano emptoꝛe· lmj · diſ. fraterni⸗
tatem· Quid ſi plures emptoees ſimul oc⸗
currant infra tres menſes.locus erit gratifi
cationi·ar·õ.de electione· venerabiilẽ · ¶ob⸗
ꝛectioni · et de mrepatro·cũ autem.et.ff.ad
ſił.ſe.oↄſnl.ſi quis in graui:.ſi cũ omes · ff

de relisg · et ſump · fuñ · l. fi · et hoc intelligas

vbi pares ſunt qui occurrũt· alias ep̃s debz
eligere magis ydoneum . ar. ff. de accula · ſi
plures.ff · de popularibꝰact'.ſi plures.Sʒ
nunquid redempt fiet ſeruus redimentis in
iſto caſu:non· ſed reſtituet ei p̃cium.vel ſerui
et ei aliquo tempoꝛee · vt no · · e · V. ſequenti ·
ꝓxi.mſi foete pᷣcium datũ fuerit cauſa pieta
tis non animo repetendi . ar. ff · de nes · g· ne
ſennius.ff.de relig· et ſump.fn.et ſi quis·
ſi piohibente ·Quid ſi nullus emptoe ap⸗

pareat. nichilominus erit liber·et queret pᷣci

um hHolſliatim. ff. & manumiiſ.l.mj. ſeruus:
vel ſi habet peecium ſoluat.inſti· de noxabł.
actł. ¶. dominus vel ſi nullo modo poteſt

— — — — —- ——— —

W

deg B
in habere. ſeruiat ei per quinquennium.ar. C. chhilominus cõpellendus eſt dominus· qe in
fom de capt'.et poſtli ·reuer.l.vlti·xxxvj ·qj.de dubio tuciꝰ eſt eligendů . . de res · iuf · eſtote
zari raptoꝛibus · Sic fauoe fidei peiuat aliquẽ ſic etiam poteſt intelligi.j.e.ſicut indei·ibi·
deſ ſeruo ſuo vt dictũ eſt · Itẽ peiuat aliquem abſq; calumma. nam æ alias talia ſunt ſupe⸗
Rpa fulio ſuo.vt.õ de ↄuer.infi deł.c.vlti.ſſItem rioeis arbitrio cõmittenda· ã̊.de regularibꝰ
ci peinat aliquem vxoꝛee ſua · vt · xxvnj.q:j· ſi in licet.talis ergo. Gquo circa. ſSes nun
rerp⸗ fidelis · S̊.de diuo.quãto.et.c. gaudemus. quid ſeruus baptizʒatus remanebit ſeruus ſi
uN ¶ Datet ꝙ nullũ xpᷣuanuzʒ mancipium iudeo cut peius.ſic· nam et ſeruitus de iure Siumno
lto ſeruire debet. vt · .· e.c.j.in pein· multominꝰ eſt mtroducta.xxxv. diſ. ſexto.⁊æ confirmata
d8 liberi xp̃iani iudeis ſeruire debent.ideo xp̃i de iure gentium.j.diſ.ius gen.et de iure ca⸗
ſant anos vel xp̃ianas non licet iudeo habere in nonico appeobata.xij.q.ij.ab illo:c.ſi quoſ
terit fra domũ aſſidue cauſa ſeruiendi.neqʒ tanq; de ſeruis ˖ vſq; ad· e eccleſiarum ſeruos· pu⸗
bene famulas.neq; tanꝙᷓ nutrices· neqʒ tanꝓᷓ; ob⸗ to tamen ꝙ non eſt ita deſeuienduz in eos ſi⸗
.·d. ſtecrices· alias xpiani ipſi cũ eis habitantes cut peius. immgo eſt inter alioſ ſeruos nõ xpi
anrn excõmunicant ſi diſcedere nolint·⁊ idem in anos tractandus leuiter et benigne ar. e „de
egni telligas de ſarracenis.vt. j· e · indei . ij · ⁊. e · maio·* obe. p tuas nam nec in ſeruum n
neno ad B. ISt ſi iudei ipſos xpᷣianos voletes di⸗ quem eſt nimis acnter ſeuiendũ. inſti· his
dmmn uertere nõ dimittant. ſub excõicatione inhi⸗ qui ſui iur vel lie⸗ ſunt · . dñ oꝛum. et iunge
neop betur omibus xpᷣianis ne cu eis cõmercium qd no·Se. ſoguieur: i8. Bube;
bene aliqð audeant exercere. vt·· e. ⁊ ſi iudeos . De dereticis . Hu eire.
be⸗ in fi. S B etiã qð dixi ꝙ inf᷑ra domũ nõ de dmimus de iudeis * arracenis
I bent xpᷣiane mulieres iudeis ſeruire vł filioſ qui per infidelitatem. et duriciam ·
bſid ſuos nutrire.videt' oceſſuʒ a otrario ꝙ extra et peauam intelligentiam ſeu ceci⸗
meip domü liceat habere · Vnde indeis licet habe tarem. deum non cognoſcunt . h ip⸗
men re aſeriptietos colonos a oeiginarios xp̃ia⸗ ſum potius blaſphemant æ inhonoeant. nũc
K nos·: qe exquo tales colendis terris diucius agendum eſt de heretic. qii apoſtataãdo a fi⸗
lom adheſerunt. oditionẽe loci ſequent.⁊ ideo in de in deum multipliciter peccare videntur.
lude poſſeſſionibꝰ iudeoꝝ remanet ad rura colen ioeo videamus. Quis dicatur hereticus.
de co⸗ da: æ penſiones ↄſuetas eis reddent.æ cun⸗ zne ſint ſecte hereticoꝛum · Qualit' de⸗
yno⸗ cta que de colonis vel originarijs iura pci⸗ peeebhendatur quis in hereſi. ualiter de⸗
Kode piunt pagent:⁊ nichil eis oneris extra h̊ in⸗ uitetur. Qua pena feriatur. uando et
diag. dicet . qe tales diſtrictõe legũ liberi iudicã⸗ qualiter eccleſie reconcilietur. Que pena
del⸗ tur·ꝙ ſi iudeus talem ad aliũ locũ trãſ ferre imponitur credentibꝰ receptatoeibꝰ fauto
inis⸗ voluerit. vel ad aliud obſequium deputare. ribꝰ. ¶ Que ſit pena falſi p̃dicatoeis.
lent ius colonariũ = ius dominij ſibi iuris ſeueri⸗ Vis dicatur hereticus. et certe qui fal⸗
verit tate damnauit. ij. ipſo facto ſibi abſtulit.vt am opinionem de fide vel gignit ve ſa⸗
mreol I·e · multoeum · S. j.et· ij. Et eſt ar.ꝙ ſi quis bellius· macedo· vel ſequitur vt macedonia
ſpo⸗ mutat pedagium de loco ad locuz: vel plus ntiſabelliani: nam quilibet apoſtatando a fi
num: ſueto exigit.peiuilegiũ pedagij amittit. ſi⸗ de in ſpiritumſanctuʒ peccare videtur.xxmj
idol cut curia impialis tenet. ⁊ bene.qe peiuile⸗ qm·.hereticus:et qui gignit hereſiarcha vo
mil. ig um meret æc. xj. q-.nj. peimillegium.et no. catur.vt arrius inde arriam. vt· e · q. quidam
5ð in de indeis · ꝓ. in quibus grauentur. . ſexto. anutem. ꝗ. ſabelliani.et· ꝗ. macodoniani.et· G.
lidi ui aũt dicant' aſcripticij.coloni.vbł oei⸗ arriani ·et.c·qui alioꝛum·et ideo ſtatuit che
terni⸗ ginarij· die vt plene no.S.de natis ex libero odoſius· vt eniꝰ ſcelus homines in deſeren⸗
aloe⸗ ventre · ſub. J. ſic fecimus. =· v· ſequen. Li do vel diſſerendo deum imitantur. eius vo⸗
Fitfi quet ex pmiſſis ꝙꝙ nõ obſ. autoeitas apoſtoli cabulum merito ſoetiantur.vt· C. edamnato
Coh⸗ dicentis · ſubditi eſtote dñis veſtris · non tm̃ ultis tamen modis dicitur hereticꝰ. lar
f. ad bonis * modeſtis · H etiã diſcolis · qe intelli⸗ So modo ſumpto vocabulo.dubius em̃ in fi
ge⸗f gi debet de his qui in gleba ſeruiunt nõ do⸗ de hereticus dicitur et infidelis · vt. J. e. c. 1
ige⸗ mi⸗ ſie · S· de cenſibꝰ. om̃s Enes quid ſi xpia⸗ — St ſimoniacus ommis. maxime qui ſacra⸗
de nus a xpiano mancipiũ emerit ſiue cauſa mer menta peruertit. j. q. j. fertur. et. c· quiſquis·
lri cimonij · ſiue cauſa ſeruiendi. nunquid poteſt et · c. eos qui · et · q. vl.patet.vj q · · S. h lieer.
13, ipſum ſeruũ ⁊ in ſuo ſeruitio rerinere · ſic. vt vnde et B ſimomacus heretico ponit C⸗
iein inſti · de iur pſonaꝝ · J. ſeruitus. ⁊ de vtrahẽ. e. A. j. Item excõmumcatas. nam qui non
ſni emp. J. ꝓ ſi fugerit ſeruus qui venit. et a con eſt membeum eoccleſie hereticus iudicat.in
* trario ſenſu.j· e. c. j·⁊. c. fi. et ar · . e · et ſi iu⸗ auten. de peiuib · do·here · mulie.nõ peeſ.poſt
en deos· indeum tñ ſecum in ſua familia nõ ha⸗ pein. ibi.et ad om̃s qui nõ ſunt ſancte apo⸗
8 — bebit.xxvnj·q. j·ſepe · et/c· nullus . ¶Quid ſtolice eceleſie ⁊c· coil · vnj. et ꝓbatur. mj· q.
. ſi talis ſeruꝰ emptus voluerit baptizari.ihẽ. j· c· ij. ¶ Et omnis qui male interpeetat ſa⸗
63 non debet peohiberi. quia vbi ſpũs ibi liber cram ſeripturam . i. qui ĩpſazʒ aliter intelligit
e tas·xix ·qij·due. ̊· de renunc. niſ cũ peidez ꝙ̊ᷓ ſpirituſſanctus eff lagitat a quo ſcripta eſt
ſa ¶ꝗ¶· ſed dicet · ¶ Quid ſi dominus nõ Pmittat · licet ab ecclłia nõ reeſſit. xxmj.q.nj· hHereſis.
us⸗ dicens ꝙ H̊ nõ facit ſeruus ex caritate.h ne ””!”M St qui nouã opinione ĩuenit.e.q.hereticꝰ
ſicut pꝛius verberetur vel male tractetᷣ. ni⸗ xxxvij · dil · relatů · et dixi ; . de mgnis: ꝙ. q̃tr.

et largo modo omnis qui non tenet articu⸗
los fidei hereticus eſt· et ſecundum H iudei

et gentiles heretici ſunt. æ ſecundum non
oĩs hereticꝰ eſt excõicatꝰ · ¶ Dicit etiã here

ticus qͥ peiuilegiũ romane ecckie ab ip̃ᷣo ſum
mo eccłiaꝝ capite traditum conat- auferre.
xxij. diſ E q̃ cõmunionẽ catholice ec
cleſie nõ recipit in autẽ · de peiuil · do · here ·
mulie. nõ peel · poſt pein · v· igit ſacrã cõmu
nionẽ ac · colł vnj. ſe q̃ traſgredit p̃cepta
ſedis ap · xix · diſ. nul . Fr q̃ vult ↄtraire de
cretis apoſtolicis · xix · di
uielt. Ax⸗ q̃ ea nõ recipit nec epłas decre⸗
tales ãplectit .xx · dil · de libellis· nã pari iur

cenſentur decreta a decretales · xix · di. c · · in

„

fi:⁊ peccatum paganſtatis eſt apoſtolicis
ceptis contraire · lxxxj · di · ſi qui ſunt pſbite⸗
ri. ¶ Sed ſtricto modo dicitur hereticꝰ qui

aliter ſentit de articulis fidei ꝙ;ᷓ romana ec⸗

cleſia·xxinj.q:j · HG eſt fides · ⁊· c· qmn eſt autez

fides de re non viſa · de pe · diſ· mj. in domo ·
de ole· dil · mj · venit · « qui non recipiut quat

tuoe concilia-C. e.quicunqʒ·⁊ de ſumma tri·
I. vl. æ in auten. de ec . titulis · · · eolb · ix · vn

de impatoe vult ꝙ ipſe = leges ſue in his ſe⸗
quantur ꝓ omnia ſacras regulas· vt no/· in
Phemio. . vnde habuit oe ginẽ· . eſt igitur

noſtra icientia· æ ſequenti · . · e· qualit
deuitetur. G. ſi quis etiã · =· · qualiter depee
Pendatur. v. attendenda eſt ſimplicitas.
æ ſequen. ad fi: Item ð euchari ſtia · penitẽ
tia. matrimonio:æ alijs ſacramentis eccleſie
non eſt aliter ſentiendum ꝙᷓ romana eccleſia
ſentiat· nec docendũ · Hij em̃ qui faciunt.
ſi notoeium ſit:et om̃es alijvel hij quis ab

initio occulti · exquo ſinguli ep̃i ꝓp dyoceſes

ſuas cũ cõſilio clericoꝛx vel clerici ſp̃i ſede
vacan cum ↄlſilio ſi opoetuerit vicinoꝝ epi
ſcopoꝝ · hereticos iudicauerint.ſunt perpe⸗
tuo vinculo anathematis innodatt · vt· · e.
ad abolendã . H· j. ¶ Flis annectunt᷑ 2 hij
qui aduerſantur fidei catholice. ꝓut ſtatuit

dominus Innonjpater iuris diuini canoni⸗

ci æ humani.S. de ſumma tri · æ fide catholi⸗
ca.firmiter.æ cdamnamus vnde cuz eis de
bet continuari· itaqʒ·poſitum.j·.e· excõmuni⸗
camus itaq; quia ex pdictis capitulis vt pu
to inferre intendit · ¶ Zed et his credentes
hodie p dominũ · g8 Diunguntur vt j.e.· ex
cõmunicamus: ij; vlti · Eereticoꝝ enim
alij perfecti· i. in erroꝛe ſuo firmi excecati ·
hij non timent moetem.ſciunt erroꝛis articu

los et exponuntet licet multa falſa pꝛedi⸗

cent. tamen nõ dicunt contra io qð credunt
nec contra mentem ſuam aliquid aſſerunt · et
ſic nullatenus mentiuntur.alij ſunt creden
tes errozibus eoezundẽ · et ſic poteſt intelligi

j. e.c. j. ¶ Dicitur aũt hereticus ab herciſcoꝛ
herciſceris · i · diuido dis ˖ Inde fanik · herc · i.
ijudiciũ ſubſtantie diuidende · inde àhHeremi
ta quaſi diuiſus ab alijs · ita hereſis dicit

diuiſio· i · ſepatio a fide catholica ſecũdũ az ·

Heretico igitur vel ſciſmatico· et poſt pauca
id eſt vt beeuiter me expediã · omni homni

iſ. nulli . æ xx · dil · de

qui nõ tenet eceleſie catholice vnitateni · ne
q; baptiſmus · neq; elemoſina q;tumlibet co
pioſa· ſcilicet quo ad ſaluationem valet · Va

let tñ quo ad minus ſuppliciũ tolerandum.
de peni. diſ. ni ad fi. · poteſt etiam · ⁊ vt citi

us conuert atur:ſeu bona tempalia peomere

daſubaudi valetxxij · q · ij · ſi quelibet · in fi ·

ideo dicitur ꝙ de nemine deſperandum eſt.
de pe · diſ . vi · nemo · xxxij jq · ij · ancillam · ſed
neqʒ peemiſſa · neqʒ moꝛs ꝓ cheiſti nomine
ſuſcepta. ꝓficere poterit ad ſalutẽ hm euge⸗
nium vt · .· e · firmiſſime ·
Ve ſint ſecte hereticoꝛum et quid em in
decretis · lxxx · ſpecialiter connumerant

*
ſpeciali. Et in fine ponit regulam generalem
ꝙ quicunqʒ aliter ſentit vl intelligit ſcriptu
ram ꝙᷓ ſenſus ſanctiſpiritꝰ flagitat a quo cõ⸗
ſeripta eſt: licet de eccleſia non receſſerit · po
teſt tamen hereticus appellari · vnde non te⸗
netur nec debet in talibus reſpondere igno⸗

rans. Ideo ait apoſtolus. vt peobati manife.

ſti ſtant· hij enim inquit a deo bene paobati
ſunt qui bene poſſunt docere · vt q̊ omnia ha
bentur · xxmj. qnj · quidam · et · V· ſequen . vl⸗
qʒ in fi:queſtionis·
Valiter depeehendatur quis in hereſi ·
et quidem ſi papa certam foemam man

lecta.et de ol· dek · venerabili · Sed ⁊ de 6

denunciationem ſuper quo vide in ſingulis
rubeicellis de accuſatõibus:æ denunciatio⸗
mbus. æ inquiſitionibus· Vt tamen ſcias
eſſe peeceptum ſingulis archiep̃is et epiſco⸗
pis vt quilibet per ſe vel archidyaconum
ſuum vel alias honeſtas vdoneaſqʒ pſonas
bis aut ſaltem ſemel in anno ꝓpeiam parro⸗
chiam circueat in qua fama eſt hereticos ha
bitare et ibi tres vel plures boni teſtimonij
viros vel etiã totam viciniam ſi expedire vi⸗
derit iurare compellat. ꝙ ſi quis hereticos
ibidem ſcierit· vel aliquos occulta conuenti

cula celebeantes quare habentur ſuſpecti ·

vt. C. de epiſcopis et cleri · conuenticula · et
j. e.cum ex iniuncto· H. j·s · de of · del · con
ſuluit · J. j. xj· qjeoniurationum. et no. · e ·
C. vlti · Y. ſi queras · vel ſi ſciunt aliquos a
cõmuni conuerſatione fideliũ vita ⁊ moeibꝰ
diſſidentes · id eſt diſcrepantes per quod ſim
pliciter habentur ſuſpecti ar · xlj · dil · quiſ qᷓs
et · ꝗ. vlti · et· lxxxvj · dil · inferioꝛum culpe·
xxm.q · vnj· peeterea · epiſcopo ſtudeant indi

care.xxij.q:j:ſi quis per capillum · S.ð ſimo ·

nemoaccuſatus autem ſiue indicatus ſi vo⸗
catus per epiſcopum ſe ab obiectis non pur

Zauerit . ſubaudi ad arbitriũ epiſcopi · vt no ·
jĩde purga·cano/. quotus numerus vel ſi

poſt purgationem exhibitam in pꝛiſtinam la
batur perfidiam canonice puniatur · vt .e.
excõmumcamus · I· adijcimus · duerte ta
men ſane mtelligendo· quia vocatus aut cõ⸗
fitetur erroꝛem ſuũaut negat · Si ↄfitet vo⸗

catus timoꝛe ꝓbationis· index videat ip̃m

5. xj. vltimas non nominauit autoz nomie

Det ipſa ſequenda elt · vt · S. de reſcrip · cuz di

queri poteſt ꝓ accuſationem. in iſitionem ·

ne
eo
Va
um.
citi
dee
nki⸗⸗
nled
nmine
nge:

min
an
dne
alem
ripen
noco⸗
nitpo
onte
jgno⸗
mife,
bati
Aba
n. vl⸗

reſi⸗
nman
cazdi
1deh
onen.
gulis
nano:
ſcias
piſeo⸗
onumn
ſonas
arro⸗
38 ba
noni
re vi⸗
ticos
uenti
hecti⸗
ularet
con
⸗
uose
eib⸗
d ſin
nuiſes
ulpe
ind
ſimo ·
ſvo⸗
pyt
no⸗
el ſi
n la
ſee⸗
teta
rco⸗
vo⸗
jn

Otritum et ſperet de duerſione ſua·p̃t ei par⸗
cere iniũcta penitètia ſalutari:et młtofoetiꝰ
hH facere debzʒ.ſi volũtariꝰacceſſerit ad pniazʒ
Item multofoetius ſi inquiſitos certum ter
minum appoſuerit. ꝓmittens ꝙ ſi infra illuz
veniret ⁊ peniteret miſericoꝛditer ſecũ agere
tur. ſicut de facto vidi.⁊ ſie p̃t intelligi:l.q;
poſt moetẽ patris heretici nõ publicati filiꝰ
ſponte vemes ⁊ penitenſ hereditatẽ habeat
vt · Cemanicheos.æ tunc purgat ſe.i.abiu
rat hereſim. ꝓut dicã ·I..qñ.⁊ ſi poſt talem
purgatõeʒ ſiue abiuratõeʒ in ipſam reciderit
tũc canonice pumetur.i.ſine aliqua audien⸗
tia·ſeculari iudicio relinquat' puniendus.
Idẽ ſi iam purgauerat ſe infamatus·⁊ poſtea
recidiſſe in hereſim ↄuincat.ſic intellige.j.e
ad abolendã · S. illos quoqʒ Si vero nega
uerit æ ouictus fuerit. ↄdemnari debet pꝑ ec⸗
cleſiaſticũ iudicẽ ad quẽ iſtud ptinet.vt· j.e.
að abolendã · F. j. H.. ⁊ · J. j. ⁊.ij.·⁊ no.j.e·
J¶·qualiter deuitet .pᷣſentibus poteſtatibus
ſecularibꝰ.vel eoꝝ baliuis ſiue baiulis vel
ppoſitis caſtellanis.caſtallionibꝰ ſeu mini⸗
ſtralibꝰ.vt aĩaduerſione debita puniat. vt.ĩ
e· excõicamus itaqʒ.:hc.j.i ¶ St qe inter ſolli
citudines noſtras illa debet eſſe p̃cipua· vt
vulpeculas.i.hereticos qui latent ad modũ
vulꝑecule capiamꝰ.vt..de purgatõe·ca. in
ter ſollicitudines.notandũ eſt ꝙ hereticus
dephendit etiã is qui leui ſaltem argumẽeto
a iundieio catholice religioniſ æ tramite ſiue
a fide catholica detegit deuiare. vt. C. e.il.
ij· ⁊ ſic indicia fidẽ faciunt.ar.ff.ne vis fi.ei
qui in poſ.miſſus eſt.ſi quis.. vl.⁊ ð carbo-
edicto· carbonianũ . cauſe cognitio.quid⸗
quid em̃ diſcrepat a fide xp̃iana fidei xpiane
Otrarium eſt.iuxta illud·qui nõ eſt mecũ cõ⸗
tra me eſt:C.de iudeis celicolaꝝ.in fi · xxmj
q:j·quomã vetus oeiens.in fi. BZed qð vo
cas tu leue argumentũ. intelligo leue.i.peo
babile · ⁊ qð defacili apparet.⁊ ſic vocatur
leue ꝓpter leuem ꝓbationem.puta.ſuſpectꝰ
eſt ne vualdenſis qui nõ iurat. ſi ergo nulla⸗
tenus vult iurare dicens ꝙ peccatũu eſt. vel
etiã hoc nõ expeimens. ꝓ Duicto habetur.vt
Ie.excõmunicamus itaqʒ. S.ſi qui aũt. Itẽ
ſi graui infamia laboeat de alio genere he⸗
reſis ·quocũqʒ volueris:puta.qe cõuerſatur
cum hereticis æ familiaris eſt eis.ſi clericus
ſit ab officio ⁊ beneficio ſuſpendit' ꝓpter im
manitatem criminis. æ purgatto arbitraria
Pbatione deficiẽte legittima indicit. qᷓm ſi
peeſtare renuit vel deficit in p̃ᷣſtanda. ꝓ ↄui
cto habet.⁊ ſic etiã poteſt intelligi.j.e.ex⸗
cõmunicamus itaqʒ. G. adicimꝰ.alias ſi ip̃az
peeſtet abſoluit.purgatione et abiuratione
recepta publice.ſic tamen vt ſi bonus cleri⸗
cus fuerit.p p̃dicationem ſuã publice here⸗
ticos quos familiares habuit deteſtetur. et
vbiqʒ deſtruat et confundat.ad qð etiam ex
officio ſine accuſatoee aliquo ꝓcedetur. vt
omia iſta ꝓbantur.j·de purgatione ca inter
ſollicitudines· et B intellige tam de clerico
ꝙ; de laico grauiter æ cũ ſcandalo infamato

Sinaũt ſola ſuſpitõe habent notabiles li
cet nõ graui tñ ꝓbabili.⁊ ſie nõ obſtat · ij. q
v.oĩbus.iuxta oſideratõez ſuſpitõis qualita
cemqʒ pſone indicet purgatio.q̃m ſi p̃ſtare
renuit excõmunicatur et ſi in excõmunicati
one ꝑ annũ vnũ ſteterit tanqꝙᷓ; heretieus con⸗
demnat.⁊ ſic intellige ſiue expone leui:i.ꝓ
babili argumento.vt.j.e.excõicamus ita qzʒ
·qui aũt.¶ Ioẽ de fautoeibꝰ.defenſoeibꝰ
⁊ receptatoeibꝰ hereticoꝛx.· ſi hac de cauſa p
annũ ſteterint excõicationis vinculo innoda
ti · ſ magna pena imponitur· vt no· j. e. ex⸗
comunicamꝰ itaq;. . credentes. a idẽ de cre
dentibus vt ibi. h Hodie credentes ſine aliqᷓ
exceptõe heretici iudicantur.vt.j.e.excõica
mus:·SS in fi.licet poſſet trahi ad innocenti
am · ̊ nõ puto de mente ꝙ trahat. nec tamẽ
ꝓpter h̊ innoc· abeogatur. nam inter creden⸗
tes credences diſtingui p̃t· ð h̊ dixi.Se.· &
j· v·h ſtricto.in fi · ¶ S nunqᷣd idẽ ſi ꝓ alio
crimine ↄdemnatus ſit · ſ. ꝙ hereticus iudice
tur ſi ꝙ alia cauſa excõicatus p annum ſtete
rit · non habetur tamen ſuſpectus de hereli·.
etiã ſi ꝓ Otumacia lata fuerit ſententia. ⸗Hẽ.
ſic · ⁊ ideo poteſt indici purgatio vt purget
ſe.niſi ꝓꝑ papã foete nobilitati parcatur· N cñ
ſatiſfacere vult.alias fideles ſi quos habet
a fidelicate ꝙ;diu dũs in ſñia ſteterit abſoluũ
tur · vt. J.· de penis.c· vlt'’.= ar.S.de eca.æ q̃li
tate· cũ bone. nec facias vim in eo ꝙ decre⸗
tales ille loquunt' ð̊ biennio æ triennio. nar
rant em̃ factum · qe ſic ↄti gerat· h idẽ eſt eti⸗
am ſi ꝑ annũ.vt·S. ꝓxi·v.æ dicũt ca.ꝙ ſi q8
criminaliter vel einiliter accuſatꝰ ſine ↄuen
tus.et Otumax excõicatus p annũ ſteterit:eo
lapſo peo conuicto habetur.vt.xj. q. nj. rur⸗
ſus · et· e · quicũqʒ ·ſuper G̊ vide qð no.j.e⸗.x̊
conſiderandum· ⁊æ ſequenti·in fi et quod no.
S. vt lite non conteſ G vlti.lex tũ bona accu
ſati cẽtumacis annotat.que reæuperat veni⸗
ens infra annum:eo lapſo bona confiſcãtur
licet ſi ſe velit defendere audiatur de cri mi⸗
ne · ſed bona non recuperat.vt.ff.de requitr̃.
reis· annus Ergo ſola p̃ſumptione vel ſu⸗
ſpitione· quãuis vehementi non tamen pPeo⸗
babili.de tanto crimine non condemnatur
quis·exquo negat æ paratus eſt eccleſie obe
dire · h ex ſuſpitione et obſtinatione et lapſu
anni per quem excõmunicatus ſtetit contem

nendo eccleſiam et etiam petri claues vt di

cit illa.j.de penis.c. vlti.et de exceſ.peela.
c·vlti·alias ſi ſola ſuſpitio Hhahbetur. quãuis
vehemens:et paratus ſit hereſim abiurare.
recepta tanta ſecuritate cum iuramento ꝙ ti
moæee pene tempoæealis debeat coerceri ad⸗
mittitur· et imponitur ei diſcreta penitentia
ex qua appareat vtrum in tenebeis ambulet
an in laceet ſi bene agendo penitentiam.
catholicum et vere conuerſum ſe ſtenderit.
non debet indebite moleſtari. liae ſi fi⸗
ctam penitentiam agat tanꝙ hereticus con⸗
emnaturet ſic nõ otradicit his que diximꝰ
ſed concoedat · ã. de pᷣſumpt'. literas.⁊ vide
qð no/s:de pᷣſumpt..vl.x.et eſt notandũ.

Conſiderandum etiã puto an erret in arti
culis fidei: quos quilibzʒ ſcire debet. maxime
clericus:⁊ ſunt.xij· vel · xmj · vt no·g · de ſum
ma tri· S. quot æ qui articuli.⁊ compeobant.
5de ſumma tri.cC.J· ⁊· C. de ſumma tri · l. vl ·
æ ſi ſuper his interrogatus alique articuloꝛ
denegauerit ſiue non crediderit niſi penite⸗
at ſaluus eſſe non poterit · qꝛ hec eſt fides ca
cholica Sed attendenda eſt ſimplici⸗
tas æ malicia in his que etiã in alijs attendi
ſiue aduerti conſueuit· ⁊ ſic leue argumentũ
ſufficiet vel ñ ſufficiet. ⁊ vehemens ſuſpicio
hm ꝙ dicũt iura alle gata · · de p̃ᷣſump · lr̃as
2. C: e:t. l: ij: nã ſi diſputando veritas que
ratur.vel aliquis liberuʒ fecerit in quo erra
uerit· ſi tamen aſſerat ſe credere id qð ſacro⸗
ſancta catholica romana eccleſia credit. et
paratus ſit coꝛrectionem recipere · ei merito
parcendum videtur ar · 5· ð ſumma tri · c. vl ·
F. ſi quis igitur: eſt enim romana eccleſia · vt
ibi dicit- omnium eccleſiarum domina a ma
giſtra.⁊ hoc idem aſſerit imperato⸗. C· de Iũ

. .

ma tri. L. vlti « in auten de ec · ti. HE· · · G. j·
colbł · ix. ¶ Et ſic debet iudex conſiderare qᷣs
eſt qui loquitur·⁊æ cui·⁊ quio· ⁊ quando:nam
ex pſonis dicta penſanda ſunt·quia ſi per er⸗
rozem aliquis lapſus ſit· venia dignus eſt ex
quo vere penitet intelligas · vt. C· ſi quis im
peratoei maledixerit . l· vnica. nec lubeicum
lingue dekacili ad penam trahendum erit ;
vt. ff. ad.l.iuł.maie:famoſi.ar· õ·ð tranſac ·
c.vlti· in fi· ergo ſi obſtinata mente ⁊ ex ſtu⸗
dio.dicas eccleſiam ſine eccleſiaſticos iudi⸗
ces non habere poteſtatem ſoluendi = ligan
di. vel cum eis de fide catholica contra arti
culos fidei diſputaueris. hereticus iudicariſ
vt · C. e· quicun q;· ⁊ hoc compeobatur.ff · de
re mili. l. mil ites . irreuerens· nõ tamen eſt
de fide catholica coadunatis turbis publi⸗
ce diſputandum.vt.C. de ſumma trini· nemo
clericus: eredere igitur apoſtolicam eccleſiã
2 ipſam ſequi · ⁊æ ei obedire eſt de articulis ſi
ue coarticulis quare rebellis hereticus in⸗
dicatur · vt in ſumbolo:æ. C· de ſumma tri · l. j
quia etiam iniuſte ligatus ſententiam excõ⸗
municationis ſeruare debet .xj.q · nj · ſenten⸗
tia. vnde poteſt dici ꝙ ſi ptalem eontemptũ
per annum in excõmunicatione ſteterit · ex
cũqʒ cã volueris debeat hereticꝰ iudicari.⁊
ſie intelligi poteſt · qð no · · e · V · ſed nuũquid
2 accedit ·˖ 5. e· g. j. x · dicitur etiã hereticus.⁊
ſequen. et iunge quod no. · e · J. ſequen · v · et
B intelligas.
Valiter deuitetur: eo modo quo eccłia
peecipit vt ſequitur · · e· g. etiã ſi ſit pa⸗
Eter. filius. vel maritus qmia in B; caſu nõ eſt
frater vel ſoꝛoæ huic ſermituti ſubiectus · et
deo ſi ifidelis diſcedit:diſcedat ſecundum
apoſtolum · vt . xxvnj · q· j · ſi infidelis · et no.
de diuoe . J. quot modis · ꝓ. non ſolumVita⸗
ri autem debet exquo eſt per eccleſiam con⸗
demnatus vel denunciatus ergo ante nõ te
neoꝛ vitare · vt a contrario ſenſu · .e. excõmu
nicamus itaq; ꝗ. ſi vero clericus· v·ſi qs aũt

ſfieut dicitur de vſurario. · de vſuris · quia in
omnibus· qð intelligas de occulto:nam no
toeius vitandus elt etiã ſine denunciatione
cum nulla poſſit tergiuerſatione celari·puta

quia publice peedicat contra fidem ad B.

de cohi. cleri:æ mulie⸗ c. vlti · ⁊· c· veſtra · vk
gqe impugmnt xpᷣianos·xxnj ·qviij · diſpar · et · e
ſequen· ⁊ ſecundũ hoc intellige.xxm:q· j·c.
j· ⁊. ij. æ· S. j.·⁊ · vnj.q·mj:nõne · Et licet B
decre.dil.inter hereſim damnata æ non dam

natam tamen hodie omnes damnate ſunt

quocũq; nomine cenſeantur · vt · · e · lcut ad
abolendam.æ. c. excõmunicamus itaqʒ · · de
purgatione ca · inter ſollicitudines · ſed occł
cus non eſt vitandus publice licet in occul
to ipſum indicem euitandum ar · · de ſenten
tia excõi: cum non ab homine . elt eceleſie
qᷓcitius nunciandum . vt dixi · · J. ꝓxi · N· j.
Srgo cognitio·examinatio· ⁊ condemnatõ
iſtius crimmis ad eccleſiaſticum indicẽ pti⸗
net peincipaliter non ad ſecularẽ · licet ſecu
laris executionem habeat · ad qð facit quod
no.5S. qui fi. ſmt legit· . qualiter ⁊ a quo.nã
ratione peccati eccleſia iuriſditionem habet
etiam in tempoꝛalibus · S· de iudiẽ .· nouit · .
non igitur · et ſequen NHoc em̃ indubitatũ
elt. ꝙ deus eſt omnibus poteſtatibus pꝛepo⸗
nendus vm. diſ. que contra moꝛes · in fi · xj ·
q· nj· iulianus · et · e · qui reſiſtit· ergo et eius
vicarius.S. de tranſ la·ep̃i · inter coepoealia

et .c.quãto/S. vt benefi · ee · e · vnico · vnde do

minus ad bieremiam ecce conſtitui te æc.
xxxvj · diſ S. ecce · S· de maio · et obedi ſolite.
G. potuiſſes.ſecunduz gof· ⁊ ideo ſeculares

canqꝙ; inferiozes. ſiue ſint tempoꝛales ſiue ꝑ⸗

petui: in peincipio adminiſtrationis ſue te⸗
nentur iurare publice. ꝙ de terris ſue iuriſdi
tioni ſeculari ſubiectis vniuerſos Hereticos
ab eccleſia denotatos ſtudebunt extermina
re bona fide et totis viribus · vt · · e. excõmu

nicamus iĩtaq;· moueantur ·Debent etiã

iurare vt requiſiti a iudicibus eccleſiaſticis
ipfſos bona fide et efficaciter iuxta officium

ſuum adiuuent contra hereticos · quod ſacra
mentum ſi peeſtare renuerint · vel pꝛeſtitum
tranſgreſſi fuerint· illo quo potiebantur ho⸗
noꝛee peiuari debent intelligas quando erat
tempoꝛalis poteſtas. nec ad alium honoꝛem
eligitur peeuaricatoz aut contemptoẽè Huiuſ
modi muramenti ci uitas autem que his mſti
tutis reſtiterit. ſi ad cõmonitionem ep̃i ſe nõ
emendauerit. aliaꝝ debet carere cõmercio ci
uitatuʒ · et epᷣali di gnitate peiuari · vt · J. e. ad
abolendã· J. ſtatuimns. et· . cluitas · / S3 ſi
dominus tempalis . i· ſeculans ſed perpetuꝰ
monitionem eccleſie ſpeeuerit· ꝓ metropoli⸗
tanum et ꝑ compeouinciales epos eſt excõ⸗
municandus · et ſi nec ſic reſipuerit · ſed in ex
cõmunicatione ꝑ annum ſteterit/ſignificanð

eſt ſummo pontifici.qui anno elapſo vaſal⸗

los ſuos a fidelitate denunciet abſolutos·=

terram exponat catholicis occupandam · ſal

no iure domini peincipalis · ſi ppſe particeps
non ſit.nec aliquod obſtaculum ſupꝛadictis

—–.

ain
1no
one
duta
H.
N
etec
ſe⸗
erh
1dem
ſun
t ad
ſ de
decl
cul
enten
cſeſie
Ri.
mnaö
et ſeen
tquod
no. na
babet
nitS.
itati
epo:
fi. xj.
t eius
ealia
ndedo
tert.
ſolite.
nlares
ſiuey
ſue te:
junſdi
eticos
fmina
cöm
t etia
ſticis
jclum
dſacta
AMitum
turho⸗
do erat
noren
prinl
s inſi
iſen
ercioan
je⸗0
9
pern⸗
koli
xco⸗
in er
rand
aſal⸗
0‧2
nſaul
ceps

ictis

epponatalias eandem penam patitur etiaʒ
ſi nullũ dominuz ſup ſe recognoſcat · vt · · e ·
excommunicamus itaqʒ . ſi vero dominus.
Sic eceleſia cõtra rebelles beachiũ inuo⸗
cat ſeculare·xj·q:m.ſi quis ſacerdotuʒ·⁊· c·
petimus· Hdeoqʒ manu militari ſunt hereti
cis bona om̃ia auferenda:qe ſecundũ yſido⸗

rum æ auguſtinũ alios ſanctos:ipſa bona

nullo mre poſſunt heretici poſſdere.Natura
li non:qe ſecundũ ipſum omia ſunt cõmunia
j· diſ. ius naturale.ec jure diuino ſicut fili
us dei oſtendit dicens· auferetur a vobis re⸗
gnum dabit' genti facienti fructũ· Itez la⸗
boees impioeũ iuſti edent· ¶ Itẽ omnia ſunt
iuſtoꝝ · vnj.diſiquo iur.xxnj.q:vij.c.j.ij. et
nj:ar· S̊ene cle.vel mo.relatũ:ſecundũ gof.
ray· Item nec ciuili nec canonico· vt pa
tet in his que no.j.e.ꝗ.qua pena. Sed nũ⸗
quiò catholici ꝓpeia autoꝛitate poſſunt here
ticos ſpoliare.videt ꝙ ſic.naʒ et eceleſia de
dit generalem autoeitatem peiuilegiũ cru⸗
cem ſumentibus contra ipſos · vt no.j.e.v.
hij autẽad idemxxnj:q: vd·ſi audieris⸗⁊.q
vnjom̃i timoee.xæ. c.ſeqnen. Beo uei⸗ eſt
ꝙ; ſemꝑ fiat ſpeciali edicto peincipis vel ee⸗
cleſie· ne alias ex cupiditate vel vltione po⸗
tius ꝙᷓ mſticia vel obedientia pugnare vide

antur. xxnj.q:j· quid culpatur.⁊=. q ij.c.j.et

q:nj·ſex differentie · ſecundũ ray.⁊ gof.⁊ iun
ge qð no.õ.ð voto.I.fi ¶ Vij aũt qui ſancte
crucis aſſumpto caractere ſe aſtrinxerint ad
hereticos exterminandos illa gandent in⸗
dulgentia.illoqʒ peiuilegio ſunt muniti·que

ad terram ſancta accedentibꝰ ↄceduntur · j.

e·excõicamus itaqʒ·ꝗ· cathol ici. ¶ Si quis
etiã epiſcopus nogligens ſuꝑ his fuerit vel
remiſſus.æ certis apparet indicijs ipᷣm negli
gentem circa exterminium fermenti heretice

peauitatis deponendus eſt æ aliꝰ ſubeogan⸗

dus qui velit æ poſſit qð dictũ eſt adimple⸗
re· vt· ·e.excõicamus itaqʒ J.vl.õ:de elect.
in cauſis: in fi ·non em̃ ꝓdeſt alicui peiuile⸗
Sium exemptionis vel aliud quo minus ſup
eo fiat inquiſitio æ puniat.⁊ ad p̃ceptum ec

cleſiaſticum teneat'.vt.j.e-ſicut ait·⁊.c.ad

abolendã. in fi.⁊.c.excõicamus itaqʒ·.ſane
clerici· in fi· Sʒ a ſi quis epᷣs p pᷣdicationẽ

ſuã aliquẽ locũ in hereſim lapſum ad fidem

catholicam ↄuertit.ſpacio triennij ip̃m pᷣſcri
bit.vt.Sde pſcript.c.j.¶ Eps aut debet eſ
eſ cautus:qe non debet ꝓ nichilo ꝓuinciam
pᷣtextu hereſis cõmouere:nec grauamẽ infer
re: vt in auten.de man.pein· S. neqʒ occaſiõe
religionũ·colł · m· St G; intelligas quãdo
nulla indicia apparent. æ qñ nõ eſt ꝓuincia
infamata: alias qui reſiſtere vellet excõicat
vt.S.nam ſecundũ aut'’.ad eccleſiã pertinet
hoc iudiciũ.vt in autẽ.de peiuił ·dot'.here.

mulieri.nõ pᷣſtan.colł.vnj.circa pein.ibi.et

ad h̊ omes æc.· æ totũ ſtudiũ impatoeis eſt vt
ſubditi deu recognoſcant honeſte vmant.
q:d· ſi aliqua lex inueniatur nutriens pecca⸗
tum moetale:non eſt ſequenda neqʒ tenẽda.
qꝛ non eſt intentionis noſtre · ſic intellige qð

—

legitur in auten.vt nõ luxu:ↄtra na.in pein
colł·vjæ quomodo opoæ:ep̃os· M.j.colb.
j:æ in auten.de eccleſia.ti.x.j.colb.ix.In
eccleſiaſticis em̃ negocijs æ examinatõ.⁊ pu
nitio.æ mulctatio.ad iudicẽ eccleſiaſticũ ꝑti
net.nõ ad ſeculares qui in nullo debẽt in ta
libus pticipare:quinimmo nec de his aliq̃d
ſcire debent · vt in auten · vt clerici apud peo
peios ep̃os conueni:. .ſi vero eccleſiaſticum
colł .vj. C. de ſum.tri.l.ij.⁊.l.vdictoe · ibi · ſu
ſeipimus aũt ac. Nõ ergo debet legiſta ð pec
catis moætalibuſ iudicare vel diffinire. quia

nec de eccleſiaſticis ad ipſum quicꝙᷓ ptinet

vt apparet ĩ his que no·S.qui filij ſint legit
timi. J. qualiter æ a quo· tum ratione natu
rali.æ ſequen.nec debet eccleſiã vel inrditi⸗
onem eccleſiaſticã impugnare· vnde quilibz
iudex ſecularis tenet' iurare B qd ſequitur.
Doſtqꝙ; em̃ eos iurauit articulos qᷓ ad ſui tri⸗
bunalis iuriſditionẽ tuendã expoſiti fuerint
ſubiungat vt ſequit .t cõmunicatoe ſum fi⸗
dei catholice apoſtolice eccłie.æ nullo mo
do nec vllo tpe aduerſaboe ei.nec aliuʒ quẽ
cunqʒ pmitto ſiue pmittam inqꝙ;tum poſſibili
tatem habebo vt in auten. iuſiuran· qð pee⸗
ſta· ab his qui adminiſ· ſuſci · circa pein.ibi ·
⁊ cõmunicatoe ac̃.colł.ij.ſed qui dicit quem
cunqʒ nullũ excipit.vt.õ̊.de maio.⁊ obe.ſoli
te · F. penb · immo ⁊ ipſe impatoe venerat pa
pam tanq; patrem.æ cupit augmentari fideʒ
catholicã:⁊ ſi qð dubinz mouetur ſanctitati
ſue deferre rekerre. æ credere ſicut credit.
deo noſtro gratiae agere.æ hereticos exter⸗
mmare. vt. C. de ſumma tri.l.vl.⁊.de of. pᷣ.
africe · l. j· ſi ergo videt' ſeculari ꝙ eccleſiaſti
cus grauet eũ:non debet violenter reſiſtere
ſicut quidã faciunt.hᷣ ſummo pontifici ↄque⸗
ri debet de B· · e · E. j · vx · dicit. et ſequenti. et
J. Pxi. v·ffi.
ͤTWa pena feriat'. æ certe magna·æ nõ ſo⸗
8 um vna ſed multis dinerſis. B ideo
ſe HPereticus omes offendit ˖ qdð em̃ in religi⸗
onem diuinã cõmittitur. in omniũ fertur in⸗

iuriam. æ ideo publicum crimẽ dicitur. vt · C

e·t· manicheos· nõ ergo debemus dimittere
inultum obpeobeiũ illius qui peobea noſtra
deleuit. vt · S· de iudeis · in quibuſdam . F. vlti
mo:quia longe grauiꝰ eſt diuinam qꝙᷓ tempo
ralem offendere maieſtate. vt.j.e.vergentis

2 in auren. vt nõ luxu. a na. coll · vj. ⁊ di

citur· · de maledicis · ¶ Quo auteʒ ad penas
pertinet· notandum elſt ꝙ leges diſtinguunt
inter hereticos: nam quidam ſunt qui turpio
ra peedicant æ in maximo ſunt erroze. vt ma-
nichei·. ſamaritani.barbarice.pagani. monta
niſte · taſcodeogi · æ oephice.quibus ꝑ legem

omnis legittimus actus interdicitur. vt. C. e

quicunq;. ⁊. l.quoniã multi.G. idcirco.vnde
cũ alijs homimibꝰ nichil ex legibꝰ vel mo⸗i
bus habent cõmune.hij nec inter viuos pa⸗
ciſci:nec in vltima voluntate aliquid alicuai
relinquere poſſunt· etiã filijs infid elibus ſe⸗
cundum aʒ. ⁊t. nec etiã fidelibus.ſecunduz
pla.Io:æ lau:· Deo aʒ. C. e. manicheos. a. .

cognouimns.æ auten ibi ſignato⸗ ide de ne⸗
ſtoeianis: vbi dicit ꝙ bona hereticozum de⸗
uoluentur ad agnatos æ cognatos oꝛthodo
xos:nec debet dici hm gof· ꝙ coerigantur.l.
p decre·ſ:e· vergetis: niſi in terris que tem⸗
poealiter ſubſunt iurd itioni romane eccleſie
vt in pein· decre. innuitur manifeſte· nam. l.
maioei equitate nitunt ꝙᷓ decre:nec em̃ pu⸗
niendus eſt filiꝰ ꝓ patre⸗C.ne filiꝰ peo pa
tre æ pena ſuos debet tenere autoæees · 6. de
his que fi:a maio.par·cap̃ · queſiuit:⁊ eccłia
omnes debet inuare: omnes amare.vnj. q· j·
clemens:nec alicui debet claudere gremiuzʒ
C.de ſumma tri ·l.fi:·ergo equitas legũ pᷣfe⸗
renda eſt iuri ſtricto ngosi canonico· C· de
iundic.placuit.l.diſ:eos:ff · ̊ penis ſi plures
Nec obſtat ꝙ in erimine leſe maieſtatis puni
untur heredes. gqe ibi timuerunt leges ne fi⸗
lij eſſent ꝓpaterni criminis imitatoees vj· q j
quiſquis cũ militibꝰ.qui timoe fallit-exquo
eccleſia ꝑ certa indicia videt ꝙ filij ſunt oe⸗
thodoxi·. ¶ Deo pla:j:e. vergentis· ꝓ qnã di
cunt magiſtri I0:a laur leges coeri gi⸗qe ta⸗
les omnino tanqꝙᷓ; crimine leſe maieſtatis te⸗
nentur· æ ideo hona om̃ia ↄfiſcant publi⸗
cantur· nec moueat te filioꝝ exheredatõnis
miſericosdia.qe in multis caſibꝰ filij etiam
ſecundũ diuinum iudjiciũ coepoealiter puni⸗
untur.vt patet.j:qmj/.item peccato iſrahe
litarum.j.q:j.cito:æ ſecundũ canonicas ſan
ctiones aliqñ fertur vltio non ſoluzʒ in auto
res ſceleris:h etiã in ꝓgenies damnatoeum
Vt:S de filijs p̃ſbiteroꝛ ꝓ totũ ·xv·q;/ vnj·
cũ multe. · de penis.in quibuſdã. vt ⁊ dicit
decre:vergentis St eſt ratio.qe foꝛte pater
magis verebitur exheredationèẽ filij ꝙᷓ ꝓpei⸗
am:arff· qð me.cã.iſti quidẽ .⁊ no·S· de pee
ſumpt'..quot eiꝰ ſpecies:i.alia nature·als
aũt regulare eſt ꝙ bona damnatoꝝ ad here
des Pueniunt. C· de bonis dam aut /bona·
½ 6 verius videtur⸗ ¶Verũtamẽ peima ſen
tentia ſaluari poteſt.qꝛ ſnia agʒo:æ leges ſue
i. ꝓꝙ eo inducte intelligi poſſunt quãdo he⸗
reticus moztuꝰ eſt ante accuſatõez æ denun⸗
ciationem cum occultus eſſet. Sententia
pla·locũ habet poſt accuſatione: vł ꝓpoſt cõ
demnationem. pel publicatõez⸗ ſecnundum ea
que no.õ·e.gG. qualiter deuitetur · circa pein ·
ibi· vitari aut debet· a . qualiter depeehen
datur. S. aduerte. Vel die ꝙ etiã poſt ſñiam
latam pᷣt intelligi vera lex æ ſñia azʒ intel⸗
ligitur loqui de miſericoꝛdia non de rigoꝛe
B dicit decre vergentis.ibi: nec ad eos æc
* ar. - e: excõmunicamus itaq;: · ſane. ¶ Wa
nichei auũt de ꝓfidoeibus ſunt ˖ vt · C. e· qui⸗
cunqʒ æ in apoſtatis idẽ dicitur ·˖ C· de apo⸗
ſtatis.apoſtata · hij etiã ſecundum.l · nedũ
gontra alios h̊ nec inter ſe teſti ficãtur.vt· C.
ęæ manicheos.: æ 1. quicunq;-*. . quoniã mul
ti · ad.l. iub. maie.l.penb· ſecundũ B intelli
ge ꝙ omnes heretici.ſ.occulti.teſtari poſſũt
in filios fideles non in infideles· qe ſi appa
ret de infidel itate parum eis ꝓderit teſtimo
nium: cũ bona ſint publicandalicet ſi ante

condemnationẽ reſipiſcant. ꝓſit eis quo aò
partem legitti mã ſine fructibꝰ tamẽ· ꝙ ſi om
nes intideles ſunt. ſuccedit fiſeus ·ſ.ipſis cõ
uictis æ publicatis· ⁊ B intelligit·l.de pdi⸗
ctis maioeibꝰ hereticis.De alijs aũt dicit ꝙ
cognati ſi inueniantur ſuccedũt·ſi non inue
niuntur ⁊ hereticꝰ laycꝰ erat:ſuccedit fiſcꝰ
ſi clericus infra annũ ſuccedit eccleſia·quo
elapſo fiſcus ſuccedit · vt· C· e· cognouimus
æ auten.idẽ de neſtoꝛianis:a in auten. vt cũ
de ap.co.. generalẽ. ¶ Iſti etiã heretici fili
as ⁊ neptes neceſſe habent dotare· ⁊ donati
onem pter nup. ꝓ liberis dſtituere · vt · C. e.
cognouimꝰ.ꝗ.vlti. Inter ſe etiã viciſſim teſti⸗
ficantur: h contra oꝛthodoxos teſtificãtur
in contractibus vltimis voluntatibꝰ.Iudi
cialia aũt teſtimonia.i · que fiunt ſuꝑ teſtimo
nijs vł ↄfeſſionibus expoſitis in iudicio·de⸗
negata ſunt hereticis contra catholicos· vt

C·e.qcunqʒ· ⁊ ꝙ dixi eos inter ſe teſtificari

poſle· intelligas de iudeis æ paganis:contra
ozthodoxos auũt nullo modo videntur admit
tendi · vt· S.de teſtibꝰ.iudei:⁊ no:in ſumma.
HCquis poſſit· v · fides: Dicũt aũt quidam in
nouellis ↄtineri·ꝙ contra oꝛthodoxũ teſti fi
cari nõ poteſt hereticus miſi vbi curialis ad
curiam reuocat Vel die ſupeadicta intelli⸗
gi poſſe de receptato:ibꝰ.ar.in his que no.j
FG.que pena.quibus legittimi actꝰ ꝓmittun⸗

tur infra annum computandũ a temꝑcee de⸗

nunciationis. poſtea ꝓbibentur. vt ibi di⸗
xi.S.hanc aũt· ¶ ſezʒ dicit · l. ꝙ ſi quis doce
at hereſim patitur penã depoꝛtatõis· h ſcola
res in· x· libẽ? .damnant.ꝙ ſi ouenerint in tẽ
plum vel ſacri ficiũ damnantur ad moætez. vt

ganis.l.j.¶ Cũ etiam taleſ penas pati antur
nullis gaudent peiuilegijs.vt. C.e.curialeſ
et auten· item peiuilegiu dotis.nec capiunt
ex alicuiꝰ vltima voluntate · vt · C· e· l · vlti ·
nec creant' mimſtri eccłie.nec alios poſſunt
creare · vt · C.e · omes·et de epi.audi:archige
rontas:nec ad regimen reipublice creari de
bent · C. de indeis · l. vl. q¶ in nullo aũt loco
Ouenire debent vt hereſim doceãt:alias do⸗

C tani Vagan⸗ hmõi libeos.a de pa

mini locoꝝ ↄſentientes peiuant'. æ eccleſie

aſſignantur locaQðòð ſi domini ignoeent. et
autoees eoꝝ viles h; ſcierint · fuſtigant. ſed
honeſti ↄdemnant' in.x · libẽ · vt · C. e · quicũ⸗
qʒ:· nemo hmõi libeos.⁊· ¶. ꝙ ſi·⁊: . eos ve
ro·et ſic loca que tenẽet heretici eceleſie ap⸗
plicant.ovt.C· e· cuncti · ¶ Sʒ otra· qe ofiſca
ri debẽt · vt · C. e.ſi quis oꝛthodoxe.certe ho
die eccleſia p̃fertur · vt in auten: de eccle·ti.
G. ſi aũt oꝛthodoxos: ¶ Canones aũt quibꝰ
in hac parte ſtandũ eſt.penã. i Excõicatõis
epostatõnis. ¶ Ben omniũ ablationis
Militaris pſecutionis- urie ſecularis
traditionis · imponunt. Nã omnes hereticos
tataros:patarenos·paupes de lugduno· paſ
ſaginos. Ioſeppinos:amaldiſtas. ſperoniſtaſ
æ alios quibuſeũq; nominibus cenſeantur.
qui licet diuerſas habeant.facies · i · diuerſi
generis ſunt⸗tame caudas habent adinui cẽ

= — —.. — — - —

☛ — —

0m
di⸗
hnne
fiſ⸗
n.
mus
tcu
fili

⸗
e

eolligatas: qe de varietate Oueniũt in idip̃m
id eſt ad eundẽ finem.ſ. infernalem tendunt
excõicantur ipſo inre anathematizãtur· vt
ĩ·e:excõicamus· C. j· SS· ita ꝙ exquo ð ip⸗

ſoeum erroæe ↄſtiterit. vel qe notoꝛium eſt q

Ouicti ſunt.ſi clerici ſunt degradati traduntꝰ
curie ſeculari ſi layci relinquunt' poteſtati
ſeculari aiaduerhone debita puniendi:ita ꝙ;
bona laycoꝝ ↄfiſcantur.bona vero clerico
rum eccleſijs a quibꝰ ſtipendia perceperant
applicantur.vt·j.e.ad abolendã ·⁊.c· excom
municamꝰ itaqʒ · · j· diſtinctione legali re
pulſa.que legit .C.e·qm̃:vbi diſtin guit in⸗
ter maioees Hereticos æ minoees · ꝙ ſi plure:
ſint eccleſie· inter ipſas ſecundũ ꝙ magis ꝑ
cipiebat ab vna ꝙᷓ ab alia diſtribuunt· vt ar ·
5S· de teſta· relatũij.in fi · ¶ Deponitur etiaz
hereticus.ſiue ſit clericꝰ ſiue laycus.vł pa⸗
pa vel imꝑpatoæ.vel alius inferio.ab omi di
Snitate·xl.diſ:ſi papa ·xxmj.q.j.qui cõtra pa
cem··e:ad abolendã..j.⁊.ij.⁊ degradatus
traditur curie ſeculari.vt ibi · ¶ Qualiter au
tem debet tradi poteſtati ſecułari clenicꝰ de⸗
gradatus.⸗H.dixerunt aliqui ꝙ eccleſia ma
nualiter æ coepaliter debz tradere depoſitũ
curie ſeculari:⁊ ſic intellexerũt · ·e.ad abolẽ
dam. S.de iudic· cum nõ ab homine·j.de cri
mine falſi:ad falſarioꝝSʒ iſte peauus intel
lectus coerigendus eſt.nam a eccleſia ꝓ ta⸗
libus intercedere debet. xxnj ·q· v. reos · C·
de ep̃ali audi addictos·quomodo ergo tra⸗
deret ip̃os manualiter puniedos.ldeo dic q;
pᷣſente ſeculari poteſtate eſt eis degradatio
celebeanda:⁊ cũ fuerit celebeata ·diceturei
vt in ſuũ foꝝ recipiat degradatũ.⁊ ſic intel
ligitur tradi · ꝓ eo tñ debet eccleſia efficaci⸗
ter intercedere.vt circa moetis periculuz eiꝰ
ſñia moderet ·vt · · de verbo· ſis · nouimꝰ. et
licet in hereſi leges imponãt penam vltimi

ſupplicij· vt · C·e· arriani · quã moztem inter⸗

pᷣtatur lex alia·ff.de pems:vltimũ ſupplici
um ˖ de Oſnetndine tñ tales cremant.qe ⁊ vi
ui crematio eſt vltimũ ſupplicium.ff · de pe⸗

nis capitalm. I St no:ꝙ licet quilibet des⸗

datus nõ ſit tradendus curie ſeculari ꝙcito
degradatus eſt.qe duplici pena cõteri nõ de
bet · vt · ̊. de indicat ſi clerici · in fi.tũ in tri⸗
bus caſibꝰ incõtinenti traditur.¶ Oeimꝰ eſt
in crimine hereſis · vt · e .· ad abol endã · J. ]· ⁊
ij · qd veꝝ eſt niſi incõtinenti poſt depᷣhenſi⸗

onem redire voluerit ad agendã perpetuam
penitentiã in carcere detrudendus ˖ vt · ·· e .

excõmunicamus·.damnati.⁊ eſt h foete cõ⸗
ueniens ſatiſ factio de qua loquit decre·ad
abolendã · Vel poteſt aliter intelligi · vt no·

S.e· ꝗ. qualiter dep̃hendat.v.aduerte · Qua

re aũt talis tradit perpetuo carceri · ratõ eſt
qꝛ ſi haberet libeꝛ aditũ ⁊ exitũ timendũ eſ
ſet ne alios coerumperet.⁊ de ſimoniacis ita

fit.que ⁊ hereſis vocat.vt no·õ· de ſimonia

LG.quis dicatur æ ſimoniacꝰ. Secundꝰ
caſus eſt in falſario literaꝝa domini pape · vt
ſ·de crimme falſi.ad falſarioꝝ · ¶ Terciꝰ ca
ſus eſt cũ quis ꝗꝓpter calumniã quã intulit ꝓ

pꝛio ep̃o deponitur.xj.q: j.ſi quis ſacerdotũ

Et eſt ratio.qe tale delictũ capite luendũ eſt
vt. ff. de re mili. om̃e delictũꝗ. Otumacia. et
l.milites irreuerens · ⁊æ qui nõ obedit epo
indubitanter reꝰ exiſtit æ repeobꝰ.⁊ qui ſcan
dalizat epᷣm deũ ſcandalizat·xenj·diſ· nulla
ratione.et duobꝰ.c.ſequen.vnj.q.j.qui vos
ſpernit:⁊ de G̊ no.ĩ.de maledicis: qualiter
qolibet genus.S ·. h̊ æ dicit capłm· S⸗de ma⸗
ĩio·⁊ obe· J. fi· ¶ Paciunt etia penã heretici
circa bona que publicanda ſunt.j· e.vergen
tis.qð dic vt no.S· e. . quo aũt ad penas:
2 G in nullo autem loco.¶ Iteʒ nec libei ta
lium recipiendi ſunt exquo autoꝛes eoꝝ ſũt
damnati · vt · ·.e.fraternitatis.õ.de teſtibꝰ.li
cet ex quadã:niſi autoꝛitate pape aliq̃d bo⸗
ni eliciat·ſicut fnit factũ de oꝛigenexxmj·
ij:ſane ꝓferturarõ · de ſumma tri.c · vlti ·
Nec tal ibus dandũ eſt ↄſilium vel auxili
um. vt · j. e· ſicut aitnec clerici aliquid eis re
linquere debent · vt · .· e · ſi quis.⁊.c· in eos.⁊
no.õ.de iudeisJ. ⁊æ in quibus grauantur· S
h nunquid · s ſequentibꝰ . ¶ Ibſolutos etiã ſe
nouerint a debito fidelitatis.homagij:æ to⸗
tius obſequij· puta qꝛ mercẽenarius erarxqui⸗
cunqʒ lapſis mamfeſte·i.notoeie in hereſim
aliquo pacto vel aliqua firmitate tenebãtur
aſtricti · vt· I. eabſolutos.immo etiã vaſalli
dominoꝝ tpalium qui requiſiti moniti ter
ram ſuã purgare neglexerint ab heretica fe⸗
ditate abſoluunt' a fidelitate:ſecundũ ea q̃
no· S. e· . qualiter deuitet. v·ergo·⁊ ſeq̃n·
ergo vaſalli nec ſtipulatõe ſpeciali vel iura⸗
mento tenent' aſtricti ·ar · xv.q.vj.iuratos.⁊
c.nos ſanctoꝝ · qe intelligit' ſacramentũ ha
bere ðditionẽ tacitã · hanc · ſ.ſi in fide permã
ſerit·ar · xxij.q:ij:ne quis:⁊ no.õ.de iuriurã.
g. nor ſhacies Dihahet aũt iuramentů · et
ſequen ·St no.ꝙ domini tpales non ſolum
ꝓpter ſuã hereſim̊ etiã alioꝛꝛ quos dũ poſ⸗
ſunt admoniti exterminare negligunt:excõ⸗
municari poſſunt.⁊ terre eoꝝ exponi catho⸗
licis occupãde·j.e.excõicamus..ſi vero do
minus. Idem ſi peinceps negligẽs inueni⸗
atur circa regni regimẽ ⁊ iuſticiã faciendam
xvij·q ·m· ſi quis deincepsxj.q.j.nullus.j.
xxnj.qv:peincipes.vnde zacharias papa lo
douicum regem francoꝝ p̃ꝗdeceſſoꝛe pipini

alius · Datiuntur etiã æ alias penas ð qui
bus dicam..e·. que pena imponat · no.S
e· C. qualiter deuitet.
Vando ⁊ qualiter eccleſie recõcilietur.
a certe ante ↄdemnationẽ.vt no.õ.e..
qualiter dephendatur .· v· aduerte. ⁊ ſequen.
vel etiã poſt incõtinenti.vt no.õ.ꝓxi · ¶. H.⁊
no:a illa reconciliatio fit autoꝛitate epi.ſed
poſt ðdemnationẽ ex interuallo nõ poteſt re
conciliari niſi autoeitate pape:ar.j.e.excom
municamꝰ itaq;· I. ſane.æ ſic intellige qð ec⸗
cleſia nemini claudit gremiũ ſuũ . C. ð ſum.

patris fio⸗ depoſuit hac de cauſa.xv.q.vj

tri · l· vl.j·q: vij.ſi quis omnẽ.æ del icti veniã

petentibus damꝰ.C.e.manicheos.⁊ ꝙ deus
qui nõ vult moetem peccatoeis coerigentez

ſuſcipite in ant'’. vt ñ luxu.ↄtra na. in pein.
colt᷑ · vj. ¶ Becõciliatio aut fieri debet pſtito
iuramento quo hereſis abiurat'. ⁊ fides ca⸗
tholica ad mandatũ eccleſie ꝓmittitur tene⸗
da:foꝛma aũt iuramenti habec.j.q: dij.quo⸗
tiens · ⁊ de ↄſe⸗diſij:ego benẽgarius:⁊ cleri
ci ſpontanee reuertentes recipiuntur in oꝛdi
nibus ſuis ex diſpenſatõe · j. qj· omnis. ⁊. q.
vlſaluberrimuqð ſi poſt B̊ juramẽtuʒ tanq;
canis ad vomita redeat-ſine aliqᷓ audientia
ſpe miſericosdie remota damnat.vt no·S.
G·qualiter dephendat . vS.aduerte:⁊ ſeque.
* cuilibet iniungenda eſt penitentia ex qua
appareat vtꝝ ſit vere vel victe cõn erſus.vt
no· S. . qualiter dep̃hendatur.v.ergo⸗. ¶ Sʒ
queritur an cũ talibꝰ vt ꝓmoueri poſſint va
leat diſpenſari . ⁊ patet ex pᷣmiſſs q; ſic.nam
de iur̃ cõmum tales exquo reconciliati ſunt
ad laycã cõmunionẽ recipiunt.j.q vij:c.· j·
qò notandũ eſt ꝙ circa eos quadeuplex

diſpenſatio adhibet. ſ-. Semiplena. vt reci

piant' in oꝛdinibus iã ſuſceptis·ſublata eis
impoſteꝝn omni ſpe ꝓmotionis · j. q.j· ſi quis
heretice ·Olena.vt poſſint ſacerdotes fieri
1*½ n6 vltra:j.q: vij. ↄuenientibꝰ. ¶ Olenioe.
dt poſſint eſſe ep̃i nõ tñ peimates:xij.di.nos
ↄſaetudine · ¶ Dleniſſima. vt ad omes oꝛdi⸗
nes ⁊ dignitates valeãt ꝓmouerixxnj ·q· mj
ipſa pietas.
Ve pena imponat' credentibus·recepta
Ebe— fantoeibꝰ.æ certe de credetibꝰ
ixi · S. e · . j · V. h̊ ſtricto·Fautoꝛes recepta⸗
toꝛes ſunt qui hereticis aliqð oſiliũ vel auxi

liũ.i.eos in domo vel terra ſua tenere.foune⸗

re:aut negociatõez cũ eis exercere pᷣſumpſe⸗
rint.⁊ tales ipſo iur̃ ſunt excõicati.⁊ ſia iſt o

peccato ðceſſerint. om̃i pemilegio carẽt. nec

oblatio ꝙ eis facta recipit'.nec inter ehoꝛiſti
anos accipiunt ſepulturã · vt.j.e.ſicut ait.et
q plus ſolet timeri qð ſpecialiter iniungitur
qᷓ; qᷓ generaliter impatur.xxnj · di · cp. ⁊.· ff
de iniur. Itẽ apud labeone. G; edictũ.ꝓhi⸗
bet aduocatis ⁊ ſcrinarijs·ĩ·tabellionibꝰ qᷓ
in ſcrineis inſtrumẽta reponũtne hereticis.
credentibꝰ.vel fautoꝛibꝰ eoꝛundẽ.in cauſis
vel factis vel ſub his itigantibꝰ pᷣſtent pa⸗
trociniũ.Oſil iũ auxiliũ · vel fauoꝛẽ· nec ꝓ ip

ſis ↄficiant ſcripta aliqua vel publica inſtru

menta.ꝙ ſi iſti aduocati vel ſerinarij otraue⸗
nerint · ab officio ſuſpẽſ ꝓpetue decernũtur
ꝛnfamie ſubiacere:vt · j.e.ſi aduerſus ·/FHãc

aũt penã patiunt' ſcrinarij ⁊ aduocati ſi pbe

ant ſuũ dictis receptatos ibꝰↄſiliũ exquo ſũt
P eceleſiã excõicatõe notati.i.excõicati de⸗
nunciati.vt ⁊ no.õ·e·ꝗ. qualiter de uitet .e⸗
lapſo anno acpe denunciatõis vt ſequitur.
Binaũt talis receptatoe vel fautoꝛ ad vni
tatem eccleſie redierit infra annum cõputan
dum a tpe denuntiatõis admittitur. quo ela
pſo nõ dico tanꝙᷓ; hereticꝰ h tanqꝙᷓ; rebellis
inobediens penas patitur ſubſequẽtes·ipſo

em̃ iur̃᷑ infamis fit. nec ad ꝓublica officia v?ł
oſilia:nec ad electõeʒ alquã· admittit. jnte

ſtabilis eſt · i · teſtimoniũ ferre nõ poteſt.nec

teſtandi.i.teſtĩ faciendi habet liberã pete⸗
ſtatẽ.nec ad hereditate accedit· ſubaudi ex
teſtameto vel ab inteſtato:æ ſic a dtrario in⸗
fra annũ iſta poterit exercere · hm qð poteſt
intelligi qð no·S· hm.⸗. ꝗ. qua pena.⁊.· v. ſe⸗
quen.⁊ ſic erit caſus ſpecialiſſimꝰ in quo cõ⸗
municabit' cũ excõicato ſine excõicatione.
qð auteæꝛitate pape fieri potãit.ſicut ſine pec
cato celebeat in eccleſia interdicta.vt· .ð
peiuił · vt peiuilegia.⁊ cũ excõicato cõmuni⸗
catur · .de ſñia excõi:.ſi vere.ſed ſic credo ei
poſſe participari in his ⁊ ſeque · infra annum
ſi ꝓmittat bona fide ſe recõciliatuꝝ ecleſie
ideo igit' in h caſu habene mollificant æ re
ſtringuntur · vt pᷣmijs ⁊ donarijs poſſit retra⸗
hi ab erroæe: qui em nimis emũgit elicit ſan⸗
Sguine vt.õ/de renuc· niſi cũ peidem· J. ꝓpter
maliciam. Vel dic ꝙ; elaplo anno repellitur

ab his infamia legali:i.ppetua-mfra annũ

vero repellit' ab his infamia canonica.que
aboletur ꝙcito rediit ad gremiũ eccleſie· ſi⸗
cut no.de apoſtata·ĩ.de apoſtatis quali'.
S · ſi vero⸗ ſequen.qð veriꝰ eſt.ltem elapſo
anno·pꝓppetuo omibus reſpondet in iudicio.
h nullus ei reſpõdere tenetur. ſic · S. de iudi.
intell eximꝰ.puto tñ ꝙ ſibi reſeruetur queli:
bet iuſta equa æ pemptoeia exceptio ſiue de⸗
fenſio· ax· S.de except'.cũ inter peices.ſecus
dicũt quidaz de dilatozijs · qe non ꝓmittunt
eis deiuris apicibꝰ diſputare·ad Bff. man⸗
dati. ſi fideiuſſoe·.quedã.niſi foete ſibi com

petat exceptio de ſuſpecto:ar.S· de ſimonia.

p tuas · ⁊ de accuſa.cũ opoeteat.njiq:v.quia
ſuſpecti· ⁊· c accuſatoꝛes.m. ¶ Sꝛ decre. nõ

diſ.S.de except'’.cũ inter peioꝛe.⁊: c dilecte

dilecti·ſignificanerũt· venerabilẽ. Icẽ ſen⸗
tentia ab eo lata nullius eſt momenti:nec in
ſtrumeta ab eo ↄfecta aliquã obtinent firmi

tatem cum autoee ↄdemnato damnant'. et

idem in ſimiibꝰ p̃cipitur obſeruariputa qñ
excõicatus notoꝛiꝰ ſñiam ꝓfert.S.de ſenten
tia re iudi ad ꝓbandũ.⁊ hec omia haben⸗
tur.j·e.excõicamus itaqʒ· . credentes · ¶ S3
ſi receptatoe clericꝰ erat· qe maioe peccatoꝛ
exiſtit · maioꝛi ꝓena ꝓpunit'. ⁊ ideo ab officio
beneficio deponit.⁊ ſi quis tales fautoeꝛeſ
exquo pꝑ eccleſiã nũciati ſunt vitare ↄtepſe⸗
rit. vſqʒ ad ↄdignam ſatiſ factõez excõmuni⸗
cationis vinculo innodat. vt.j.e.excõicamꝰ
itaq; · I. ſi vero clericus. Tales aũt recepta
toꝛes denunciatos etiã infra annũ nõ debet
admittere clerici ad diuina·nec eis pᷣbere ec
cleſiaſtica ſacramẽta.nec ſuas oblatões vel
elemoſinas recipe:aut eos tradere eccleſia⸗
ſtice ſepulture:alias ſuo peiuari debent offi
cioad qð nunꝙᷓ reſti tuentur abſqʒ iudicio ſe

dis ap · ſpeciali.et idẽ ð regularibus clericis
eſt ſeruandũ · quibuſ ⁊ G pena adiungtur.ot

ſibi ſua peinilegia minime obſeruentur i illa
dypoceſi in qua talia p̃ᷣſumpſerint ꝓpetrare.vt
I·eiexcõicamus itaqʒ· . ſane clerici.
Ve pena falſi pᷣdicatoeis · ad ̊ ſcienduʒ
guis dicatur falſus p̃dicatoz. debes
ſcire ꝙ quilibet laycꝰ etiã religioſus falſus

— — — m... - 3 --

—„e„, —

—

„ —— — — – – — ——

ote⸗
ex
oin⸗
deſt
deſe⸗
oci⸗
ione⸗
e dee
t,5
lunz⸗
o ei
num
leſie
re
tetra⸗
t ſan⸗
pter
llir
anni
que
je. ſi
Nlir'.
aplo
cio.
udt.
neli⸗
ede:
ſecus
ttunt
man:
ſcom
onia.⸗
uia
e.n
lecke
ſen:
ein
rmi
,et
qn
ten
en⸗
8,
toe
fiao
toeel
pſer
uni⸗
am
epe
eben
ee
hel
ſin
fi
ole
cis
bt
la
vt

—

dicitur · qe om̃ibus interdiciteur officiũ pdieà
di · vt · · e · ſicut in vno coepenã vt ibi dicit.
alios dedit dñs apłos.alios ꝗphetas.alios
doctoees · i ·populariũ inſtructoꝛes ſiue lay⸗
coꝛ.⁊ ſie patet ꝙ lapci audire debent obe
dire clericis.nõ docere vel impare.õ.ð ↄſti:
eecleſia.⁊ de rebuſ ee· nõ alie.cũ laycis · õ.q̃
fib·ſint legie.p venerabilem.. ratiombus.
Vnde ꝓꝙᷓuis layci vel etiã clerici ſcolaſtici
int · i. boni elerici:nõ tñ debent rephendere
platos ſuos ſiue ſacdotes ſimplices.q̃ ꝓpter
pᷣeogatiuã officij dij vocant᷑ · vnde in. l.ſcri⸗
ptam eſt· dijs nõ detrahes · nõ ꝙ ſit niſi vn⸗
deus ˖ ſine ꝙ ſint plures dij· qe plures ſunt
qui vicẽ dei gerüt in terris.⁊ G̊ intelligas ꝙ;
nõ debent rephendere p̃ᷣlatos publice vł eti
am in occulto cauſa rephenſionis ſeu detra⸗
ctionis.niſi ⁊ pᷣlatus ſpõte ſe ſubmitteret de
innorentia ſua ↄfiſus.in quo caſu intelligit
illud dominicũ.quis ex vobis arguet me de
peccato.⁊ ſi male locutꝰ ſum ie⸗ in oc
culto licet ipᷣm p̃latum inſtruere cauſa coere
ctionis.in quo caſu intelligit ꝙ aſma balaã
rep̃hend it. ij .· q · vij · ſecuti ſunt· ⁊.c.nos ſi in
competenter:vitẽ cũ balaam.G̊ ꝓbantur. j.
e· cũ ex miuncto:G e Sʒz nec debet aliqs
occulte p̃dicare · vnde illud. pᷣdicate euange
liũ om̃i creature·⁊ qð auditis in aure p̃dica
te ſuꝑ tecta.vt.j.e.cũ ex iniũcto.⸗E.j.¶ ¶ltẽ
ad pᷣdicandũ non admittic aliq̃s q;uis dicat
ſe vidiſſe deũ in ſomnijs qᷓ mittit eũ.licet G;
miſſio ſi de ip̃a oſtaret om̃s alias ſuperet.ſed
nõ credit' certa niſi ꝓbetur miraculo. vnde
cũ oñs mitteret moyſen in egiptũ ad filios
iſrahel. dedit ei ſignũ vt duerteret virgã m
colubecẽ.⁊ colubeem in virgã refoꝛmaretvt
de dle.di . ij · reuera · h nec cuilibet miraculo
credendũ eſt · vt. l · di · ſi qs pᷣpoſtera.⁊ no·õ.
de reliquijs æ veneratõe ſãctoꝝ · v. ideo etiã
dicit · h ſufficit ad miſionẽ ꝓbandã ſcripture
diuine teſtimoniũ · vñ Io. baptiſta · Ego vox
elamantis in deſerto diri.vi.do.ſieut ait ꝓſa

ias ꝗpheta. õ ergo admittit' aliqͥ etiam

cłicꝰ niſi mittat.vt..e:cũ ex iniũcto. J.j.q̃ſi
diceret. mſi licentiã habeat a ſupioꝛi ſuo.vt
5· de indeis · c · ꝙᷓ ſit· S. j.vel niſi habeat curã
qe talis hoc habet a lege reſpectu peochia
noꝝ. vt · 6. de eta⸗/⁊ qua· ꝗ. penł.⁊.je.cuzʒ ex
iniũcto· S. vlti:⁊. Sde of.oꝛdi.inter cetera.
7 Szʒ ⁊ ep̃i ex teſtimonio ſcripture vbiqʒ pᷣdi
care poſſunt.cũ eis dicat dñs.enntes in mũ⸗
dũ vniuerſũ p̃dicate euangeliũ om̃i creature
Math. vl · vnde ⁊ dicit decretũ. ꝙ nullus au
deat p̃dicare pᷣter dñi ſacerdotes · xvj.q.j.adi
cimus ·qð de ſacerdotibꝰ ep̃is ſpecialiter in⸗
telligi ꝑpoteſt· nõ'ergo refert qͥs ep̃oꝝ p̃dicʒ
h quid pᷣdicet.Sic pᷣt ſimplicit' intelligi·xix.
diſ. ſecundũ · qdð veꝝ eſt niſi ab illo cuius eſt
dyoceſis ꝓhibeant'.tũc em̃ abſtinere debẽt
vj·q· nj.ſcriptũ.vel illud intelligit nõ ð fal

ce pdicationis h̊ iur̃dcõis.Ilij aũt pᷣdicare

nõ debẽt populo ſibi nõ cõmiſſo.niſi a ſede
apoſtolica vel loci epᷣo hãc obtinuerint po⸗
teltatẽ . vt B ꝓbant᷑.j.e·excõicamus.⁊·. ge

4 2

dero nõnulli.ibi:om̃es.ſubaudi epi.qui ab
illo cuiꝰ eſt dioceſis ꝓhibiti · vel alij quicun
qʒ volueris.nõ miſſi pᷣter autoeitatẽ ac· Di
quet ex pᷣmiſſis qꝙ; oedodoctoꝝ· i:pᷣdicatoꝝ
pᷣcipuus eſt in ecckia dei · vt · e ˖ eñ ex inun⸗
cto· .j.in pein.æ peiuilegiatꝰ.vt.õ.de ſtatu
monach.ꝙ dei timoꝛe · ¶ Deimo peinilegia⸗
tus eſt vt laycus nõ admittat. Secũdo vt
nec clericꝰ niſi miſſus.nec miſſus niſi publi⸗
ce p̃dicet · vt patet in ſupioibꝰ. Tercio vt
vicariꝰ fiat ep̃i æ ei ꝓuideat ep̃s.¶ ¶ Quarto
vt in cathedealibꝰ ⁊ regularibꝰ eccłijs taleſ
p̃ᷣ ceteris eligantur qͥ coadiutoees ep̃i fiant-
vt · ᷓ· de offi · oe · inter cetera. ¶ Quinto vt ab
excõmunicatis elemoſinas recipiant æ vſura
rijs.j.de ſñia excõi.cũ volũtate.· SZexto vt
electio citiꝰ ↄfirmetur.S.de elee.in cauſis.
Septimo vt alteriꝰ ep̃atꝰ eccłia acquirat
ſicut no · S. e · I. qliter deuitec. v.ſi quis ep̃s.
Octauo vt cibũ gentiliũ comedat· Sj.ð iu⸗
deis ꝙ ſic ⸗¶K Nono vt liceat regłaribꝰdiuer
ſaꝝ ꝙfeſſionũ ſe in vnũ habitũ ·ſ.ſuꝑius cõ⸗
foꝛmare · S. de vi · ⁊ ho. cli · deꝰ ari. igen et
pᷣdicatoꝝn oedo ⁊ fratia minoeum tanqꝙᷓ fide
les clipei fidei oꝛthodoxe.⁊ expugnatoees
obuiantiũ ex aduerſo.ſpeciali ſunt hodie pei
nilegio decoeati . vt.j. de exceſ:p̃la.nimis in
iqua nimis peaua.Itẽ peiuilegiatũ è offici⸗
um pᷣdicandi · vt no.õ.de magiſtris . an ele
ricus ſtudio inſiſtens.⁊ de ſa g. vrn po
pulũ · x · ſciendũ eſt igit .⁊ ſeq̃n.Si queras
quare debet pᷣdicatio publice fieri.⸗H. qe cõ
munis eſt · æ omibus venire volentibꝰ patuzʒ
eſt regnũ dei vnde ⁊ officiũ pᷣdicatõnis in H
noſcit pe iuilegiatũ · qe tpe interdicti p̃t fieri
pᷣdicatio tã excõicatis q; etiã interdictis.vt
j de ſnia excõi.Rñſo · qð dic vt no.õ.ð dſe.
ec · vel al · J. qñ · v · nullꝰ ep̃s.⁊ ſeqn.¶ Eſt et
alia ratio.qe timet de cõuenticulis maxime
extra eccleſiã · vt.C.de ep̃is ⁊ cłi.ↄuenticła
⁊ no.õ.e · I. qualiter dep̃eendatur.⁊ p conſe
quens de oſpiratõibus ⁊ iuratõibs. maxĩe

hereticoꝝ · de quo no.S· de ſindico. ſub. J. qd

ſit ſocietas· v.⁊ Oſpiratoꝛes.⁊ p̃cedentibꝰ
ſequẽ.⁊ legit in auten.de interdictis colle⸗
Sijs hereticoꝛ.colł.ix? Dena aũt excõica
tionis imponit clericis pᷣdicantibꝰ ſine licẽ
tia· ⁊ ſi nec ſic reſipuerint.qᷓcitius alia cõpe
tenti pena plectent.vt. j.e.excõicamꝰ itaqʒ
Jꝗ. qꝛ vero nõnulli.Et eſt ratio vt ibi dicit-
ne ſub p̃textu pietatis vᷣtutẽ ipſiꝰ impugnet
⁊ ſic timet de fermento heretice pꝛauitatis.
vt.S. ꝓxi.dixi.⁊ cũ dicat cõpetenti pena ⁊ ñ
determinet. arbitrariã innuitar. S. de offi⸗

deb. de canſis.

De ſciſmaticis. Gubeica.
Ictũ eſt ſupea de hereticis. qe in⸗
terdũ ſciſma inducit hereſiz. qe om̃e
ſciſma mtendit ſibi oſtiruere eccle⸗
ia·⁊ vniuerſale eccłiaʒ impugnare
xxmj·q.j· loquitur. ſubicit de ſciſmaticis. in
quo videndũ eſt ·Quid ſit ſciſma · ¶ St vn⸗
dicat'. ſſoua pena ſciſmatici feriantur.
. Quid iuris de oedinatõibꝰ ab eiſdẽ factis

bitandũ eſt ſceleratiꝰ eſſe delictũ qðᷣ ſer

licitus ab vnitate vel vniuerſitate diſceſſus ·
ſecundũ gof · VYel dic · ſciſma eſt illicita di⸗
uiſio ꝓ mobedientiã ab vnitate eccłie facta

vt · xxm.q: njinter ſciſma ⁊ hereſim· Ideoqʒ

ſciſmatici volentes eccleſiã dei ſcindere pec
cant in fide·quo ad articulũ illũ.credo ĩ ſpi
ritumſanctũ:⁊ vnã ſanctã eceleſiã catholicã
ad B.xxmj.q: j.aduocauit· ⁊ q̃ttuoꝛ.c· p̃ceð ·
Tovnde dicat'. æ certe hoc nome ſciſma
grecũ eſt. ⁊ dicit a ſciſſura· vt · xxmj.q· j
ſciſma.cum em̃ fides catholica vna ſit tm̃.et
vnionẽ deſignet · vt no . · de bigamis · . q̃re
bigamꝰ.Sv. in cellula quinta:⁊ ſe ·⁊· v· in vn
decima:æ ſequẽ· patet ꝙ ſi quis ab hac vni⸗
tate recedat diuiſus eſt:æ ſic ſciſmaticus· ve⸗
ſtimentũ em̃ domini ideo ſciſſum nõ fuit.h ð
eo ſoetiti ſunt·qꝛ eccleſia ſcindi nõ debet. h
tota in vnitate ↄſiſtit · vt · xxj .q· vl⸗ſicut dñĩ
veſtimentu. iffert aũt ab hereſi in pemci
pio:nã hereſitz in ſui peincipio habet peruer
ſum dogma:qð nõ habet ſciſma·.h ſi ꝑdurat
cadit in hereſiʒ · qe fingit ſe ab eccleſia recte
dilſceſſiſſe· ⁊ ideo cenſetur hereticꝰ.vt:xxmj.
q.nj.inter ſciſma.æ ſic peccat in illũ articulũ
credo in ſpiritũſanctũ ac.vt no.õ· e· . quid
ſit ſeiſma⸗Vel eſt inter G duo talis differetia
qualis inter genꝰ ⁊ ſpeciẽᷣ · qe om̃is hereticuſ
eſt ſciſmaticꝰ ·̊ nõ ↄuertitur niſi ſciſma dura
uerit. vt· S.no·⁊æ vide qð no· S. de hereticis·
G.quis dicatur.· itẽ excõicatus · ⁊æ· v· dici⸗
tur autem⸗
a pena ſciſmatici feriantt.æ certe puni
ntur a deo.⁊ hominibꝰ.ut em̃ ſciret ho
ines ꝙᷓ graue ⁊ ꝙᷓ deteſtabile ſit B crimen-
oſtendit dñs in thoee datan æ abijron·quoſ

terra viuos abſoꝛbuit.Sʒz exemplo alio B

oſtendit.nam cũ decẽè tribꝰ ſciſſe fuiſſent a tri
bu iunda beniamin.æ relicto rege ſuo alium
ſibi foꝛis ↄſtituiſſent: ⁊ tandẽſret ad eos ei⸗
roboam vt peccata ſua expeobaret eiſoẽ:a vl
tionem futuram pᷣdiceret · panem apud illos
edere aquã bibere vetitꝰ eſt : ꝙ cũ nõ cuſto
diſſet ſtatim diuina cenſura ꝓpcuſſus eſt.æ in⸗
de regrediens impetu ac moeſu leonis in iti
nere necatus eſt.vij· q.j. deni qz · vnde nec du

uius vindicatũ.xxmj.q/j.nõ afferamꝰ † Nec
obſtat ꝙ alibi dicit·hereſim eſſe maiulſ inter
crimina/eoꝙ peimũ locũ tenet in penis · xxxij
q:vij· quid in omibꝰ.nam ⁊æ ſi crimèẽ hereſis

maius ſit nouo ſciſmate:tñ exquo ſciſma radi

catum ⁊ Ofirmatũ fuerit idẽ eſt cnimẽ.⁊ vtri⸗
qʒ eſt pena eade infligenda vt patet in his
que no · ã· e · ¶a vnde dicat · B. differt. ss
bhominibꝰ etiã puniunt'. nã excõicantur.æ ſi
nõ reſipuerint deponunt.vt.xxnj· diſ.in no⸗
mine dni. æ ſi aliter non poſſunt diſtringi in⸗
nocandũ eſt beachiñ ſeculare · vt . x. q.j. peti
mus:S·de of · oedi · qm in quibuſdã· . penł·. ⁊
fi ·¶ St dicit ꝗꝓpeie ſciſmaticꝰ qñ nõ recogno
ſcit poteſtate romane eccleſie. ſic em̃ efficitur
ouis extranea ab ouili. vt·S de maio. obe-

Vid ſit ſciſma.⁊ quidẽ illicita diſſenſio
eoꝝ inter quos vnitas eſſe debet· ſeu il

ſolite· S. penb.vñ ſi aliter occuꝑet cathedꝛaʒ
qꝙ; debeatputa minꝰ canonice eſt electꝰ.fur
eſt æ latro: vij.q:j· nõ furẽ· xxnj.q· mj·tres ꝓ
ſonas.a· ꝗ̊· de iurepatro.relatũ·etiã ſi de pa⸗
ſtoee ſe · ap · queras.⁊ ibi etiã mnltołoetiꝰ lo⸗
cum debet habere ˖ vt. S. de elec. licet deui⸗
tanda · xxnj·diſ.in nomine dñi.Ideo octauia
nus Iohes.maledicti.qui vocatꝰ fuit victoe
iniuſte cathedeam occupauit · vixit aũt in ca
thedea annis octo æ menſibꝰ. vij · ¶ Huic ſuc
ceſſit guido qui ⁊æ paſcalis vocatꝰ fuerat hm
gof.Hoꝝ facta damnant:je.c.jꝗOcta
uianus etiã otra papã alexandꝝ ſciſma mo⸗
uit ⁊ fouit · vt tractat p doctoꝛes·õ·ð elec·
qꝛ diligentia. epeobꝰ etiã ⁊ valdemariꝰ
ſciſmatici fuerũt.S.ð ſac̃ · ñ iteran.c.a nobis
IEridericꝰ etiã auus iſtiꝰ ↄtra inno.nj· ſciſ⸗
ma mouit Et otto rfite ſimiliter · quem

tñ inno· idẽ excõicauit PEridericꝰ impatoꝛ
iſte · nj.otra dñm gSSOπ tande p dñũm inno. mj
depoſitꝰ fuit in concilio lugduñ · debet er⸗
go quilibet ſciſmaticꝰ timere 2 aĩaduertere ·
ꝙ licz aliqñ nauicula petri fluctuet/ſubmer
gi tñ nõ p̃t·xxmj.q·j.nõ turbatur.

D Vid iur̃ de oedinatõibꝰ ab eiſdẽ factis.
⁊z ꝓcerto ſecundũ quoſdã irrite haben⸗
†

ut oꝛedmatões ab eiſdẽ ab oedinatis ab eiſ
vt · ix · q· j. oꝛdinatões.⁊ recipientes a talibꝰ
beneficia impetratis carent benekicijs · alie
nationes etiã reꝝ eccleſiaſticaꝝ ab eiſoè fa
cte irrite ſunt· ⁊ ad eas ſine om̃i onere reuer
ti p̃cipiuntur · xij · q:ij:alienatões · et· c.ſi qua
de rebꝰ. nec em talis pᷣlatus regere p̃t.Ideo
cpe talis p̃ᷣlati dicit᷑ eccleſia vacare · ᷓ̊. de p⸗
ſcript'.c.j.et de trãſ lat ·ep̃i·inter copalia·
G.h neqzʒ · Et nundqd ſi ex altera pꝑte al iq̃d
acqſiuit cõpenſari dꝛ damnũ cũ lucro.vt.ff.
de neg. S ſi negocia· nequaq;· ar. C.ð legibꝰ
qð fauoe. =. ff. de mi · ſi index · Si quis cõ
tra Hq̊ venerit oꝛdinatõibus vel alienatõibuſ
innitens: excõicatus eſt·et hij qui de tenẽdo
ſciſmate ſponte iuramentũ peebuerint.ſacris

oꝛdinibꝰ et dignitatibꝰ? ſuſpenſi manet. vt H

om̃ia habent.j.e.c·j. Et h; idẽ intelligas
qñ epᷣs ↄotemmit excõicatõez· et facta talium
irrita habent'. vt hodie poptime ꝓbatur. ·
de exceſ.pᷣla.c.vlti·vbi etiã ꝓbatur ꝙ hi q̃ a
talibus beneficia:que catholicis et obedien
tibus abſtulerant.ſcienter receperũt. etiam
alijs beneficijs ſi qua habebãt ſuſpenduntur
nec debet quis ꝓ aliquo metu moꝛtali pecca
co ↄſentire.õ.de his que vi metꝰ ve cauſa fi-
ſacris.xxxij.q: v·ita ne ·¶¶¶ Aedũ aũt oedinati
ones a ſciſmaticis facte irrite ſunt· immo ⁊ ſi
ab exeõicatis vł ab his qui reſignauerũt epi
ſeopatui fiãt.hij tñ om̃es caracterem recipi⸗
unt. et ſi ab hereticis oꝛdinati foeent· duůmo⸗
do oedines in foema eccleſie ↄferantur. vt.j
q·j· ꝗ. ꝙ;uis · xxm· q·j·.· his autoeitatibꝰ· ⁊ B
ſiue ſcienter ſiue ignoeanter quis receperit·
Bertrandꝰ. ꝓ tanto igitur dicuntur irrite. qe
executõe carent:j· q:j·qð quidã· licet Io.fa⸗
nentinus aliter ſenſerit. quaſi nõ recipiatur
caracter cum exytra eccleſiã collatꝰ ſit:ſicut

N— — — — 0 ——— õ

dey
fur
e8 1
pat
lo:
dee
tune
icto⸗
nca
eſue
In
cta
mo:
lee.
nard
bis
lal
quen
patoꝛ
om
eter:
tere.
mer

nis.
ben⸗
beil
we
alie
defe
reuer
ſigon
ldeo
deß⸗
ala.

.ff.

allegat gratianꝰ.j.q.j· opponitur.ſed fal⸗
ſum eſt. cum poſſit cũ talibus diſpenſari quo
ad executionemnec egent alia oedinatione
B diſpenſatio fit circa ignoeantes: nã ſcien
tes indigni ſunt ·˖ S· de oedi · ab epᷣo.c. ij. ix · q
j·c· j.⁊.ij·⁊.nj.⁊ de GB.j:q.j.dominꝰ declara⸗
uit.Qð aũt excõicatus ðferat oedines. ꝓba⸗
tur.S.de oꝛdi.ab epᷣo · c. ij · b. æ vide qð no· õᷣ
de ſimo. S. qua pena.v.ſuſpenſus.⁊ ſequen · h
diſpenſatio fieri debet ex certa ſciẽtia · vt · lj.
di · q in aliquoõ.de cłi · iug· diuerſis.lxxxj
di·quicunqʒ.⁊ ex cauſa ·vt·l.diſ.clerico iaci⸗
ente . lv.di ·peiſcis · xv-q:j cum ꝓ vtilitate·
æ ab eo qui habet poteſtatez diſpenſandi.vt
ꝓPbatur.j·e. fraternitati? Sʒz quis eſt ille qᷓ
in h caſu diſpenſare poteſt· dicunt quidaz ꝙ;
epᷣs· ar. ꝓx·ca:cum em papa ibi nõ retineat
diſpenſationem.cõceſſiſſe videtur alijs.õ.de
p̃ᷣben· graue.ĩ·de ſñia excõi.nuꝑ · Eln di⸗
cunt qꝙ ad ſolũ papam pertinet.ar· S· de here
ticis· excõicamus·j ſane:quia nec cũ oedi⸗
natis in apoſtaſia alius diſpenſare poteſt· vt
I· t.j·c· fi. Ego diſ. vtꝝa ſcienter receperit
quis oed inè a ſciſmatico heretico vel excõi⸗
cato.⁊ tunc ſolus papa diſpenſat.vel ignoeã
tia ductus ꝓbabili nõ ſupina.⁊a tũc pꝓ diſcre⸗
tum pᷣlatum cũ eo poterit diſpenſari.qe ⁊ oe⸗
dinati ab hereticis diſpenſatiue admittũtur
in oedinibꝰ.vt no⸗d·de hereticis. quando
2 qualiter·⁊ ̊ diſ.ꝓbatur.S.dòe oꝛdi.ab epᷣo

qui reſigna·epᷣa.c.j.⁊· ij hj ſi queratur de epi

ſcopatu.ſolus papa diſpenſat · vt.õ.de elec.
quia diligẽtia. 7Sunt tamen ⁊ aliqui caſus
in quibus nõ poteſt diſpenſare niſi papa.qð
dic vt no· S· de tpẽ· oedi.J. ⁊ a quo.v.dicas
ergo.⁊ ſequen· ⁊. de pñijs·ſub rubeica de
diſpenſatõibꝰ. . quis poſſit diſpẽſare. ſſaci
rum tamen apparet ꝙ taliter oꝛdinatus reci⸗
piat caracterem· depoſitus em̃ qualiter dare
poterit qdð non habet.vel excõicatus vol he

reticus vł ſciſmaticus. otra iura.j.q.vij.day

bertum. S. de iur̃patro.qð aũt.õ.de dſuetu.
quãto·in fi·ff · de of · ꝓconſul.l.mj· J. añpe ·
Mq;tumcunqʒ deponat'. vel excõmunicet.
vel etiã renunciet dignitati oꝛdini. caracte
ri tamè oedinis ep̃alis ſemel imp̃ſço renuncia
re nõ poteſt · ar. ff. de of. pſið ·legatuset de

pact'.ius agnatõis. =. C. de pa.po. abdica⸗

tio.æ ideo cu illo caractere ſemꝑ remanent
alique reliquie cedims ſicut dicitur de illo
qui cedit actiones ff· de peculio.quis ergo
caſus:⁊ ꝓ ſocio.l.ij.æ. nj·⁊.C.de nouat.l.
nj·hec em incoæpoꝛalia talis nature ſunt · q
poſſunt in aliũ trãſferri · ⁊ nichilominus reti
neri · ſieut doctoe trãſfert ſcientiã in ſcolareʒ
eam nichilominꝰ retinet· vnde nõ dat taliſ
oꝛdinans qð nõ habet h potius qð habet . ſ.
caracterem.nõ tamen efficacem trãſ fert · qe
nec efficacẽ habet·⁊ ideo quo ad executionẽ
neceſſaria eſt diſpenſatio.qꝛ nudus caracter

tranſfertur · pꝑ diſpenſacionem caloꝛẽ ſumit

⁊æ viuificatur· ſic ⁊ electio nuda veſtitur per
publicationem.S.de elec·publicato.ſic ⁊ pa
cta nuda veſtiuntur · vt no · S· de pact. ꝗ. que

==Sͤ

ſint diuiſiones · ſub; G. ſupeſt · S. veſtitur aũt
pactum.⁊ ſequen· Nam ⁊ aliquando trãſfert
quis actiones vł defenſiones efficacee ĩ ali
um.æ tamen penes ſe inefficaces eſſent. vt.ff
de fideinſ.cum is.⁊ ðð nouat.⁊ delegat'.do
li.ſic æ aliqui ſunt qui honeſte viuunt ſuſten
tati beneficio:quo.ſ.beneficio ab alio deten
to foeſitan alius eſuriret.vnde vulgarit di⸗
citur· neſcit homo ſtultꝰ ſiue peauus de quo
viuit diſcretus ſiue ꝓbus.nõ mireris ergo ſi
caracter iſte crãſ feratur a depoſito.æ nichil
ommus remaneat penes ip̃m. iſte em̃ cara
cter ſpiritualis eſt.æ inuimbiliter ſpirituſan⸗
cto coopante.confert per impoſitionem ma
nuum factam iuxta ritum ab apłis introdu⸗
ctum.ſ.petro.iacobo.⁊ iohpanne.quãdo mi⸗
ſerunt paulum barnabã ad p̃ᷣdicandum. vt
lxvj.di.poero.lxxv·di·qð die dominico.õ.ð̊
ſacra vnct·c. vmco:G.j.de ſacra.nõ iterã.c.
vl.⁊ de baptiſmo.maioees·I. item queritur·
2.. vlti · I. c. debitum. ¶ Eſt aũt a aliꝰs cara⸗
cter coꝛpoꝛeꝰ et viſibilis.ſ.coctura ferri can
dentis.que furum faciei impeimitur.de B.ꝗ̊.
ne cleri ·vel mo.ſñiam.⁊.j.de crimi.falſi ad
audientiam·ſed cum iſte coeposeus ſemel ad
miſſus nanqᷓ; admittat'. immo ſi delere crede
res potius augmentares.multominus dele⸗
ri poteſt peimꝰ cum ſpiritualis ſit·⁊ ſpiritua⸗
lia fostioea ſint coepalibus · vt.õ·de diuoe.
quãto.G· ij·⁊. S.de trãſlat'.ep̃i.inter coꝛpoꝛa
lia. H. j. tranſfertur igitur in caſibꝰ p̃miſſis
caracter inefficax· æ quaſi moꝛtuꝰ.̊ p diſpe⸗
ſationem viuificat vt pᷣmiſimus. Sic legi⸗
tur de leena que embeioneʒ emittit.i. fruſtuʒ
carnis · ſ.fetum foꝛmatũ ſine anima·h poſtea
per vlulatum in eum animam infundit · dici⸗
tur autem embeio partus foematus in vtero
antequã anima infundatur · ab e qð eſt ſine.a
beion ꝙ eſt menſura· ecõtra eſt de elephante
nam ꝓ duos annos partũ depoetat in vtero.
ſSr ſi queras quare leena moætuum ſiue nõ
viuificatũ emittat fetum · elephans autez p
duos annos fetũ in ventre deferat.ratio reð
ditur. qe leo eſt animal calide æ ſicce cõple⸗
xionis vnde ſi fetus in ventre viuificarec' p̃
nimio caloee extingueret. τ ideo embeioné

emittit. elephans vero animal melancolicũ

æ frigide complexionis.⁊ idᷣo ſi cito pareree
pan vinere poſſet. ſecaundum magiſtrum ray
nalòu· Sic patet ꝙ ſciſmaticus ↄfert ecele
ſiaſtica ſacramenta·et de hac materia inue⸗

nies plene no.õS. de tpẽ · oedi· J. æ a quo.v. B

igitur ſit fides tua · ¶ Depoſitus etiã cõficit
ſecundũ gof.vt ibi no.⁊ non conficit ſecun⸗
dum eundem. vt no.j.ð clerico excõi.miniſ.
.· j·· V · ſed nunquid depoſitus. ⁊ ſequen.dic
ibino⸗† In ſumma no.qꝙ licet ſciſmatici
cum veſtimentis ſacerdotalibus benedictis
⁊æ in altaribas cõſecratis celebeauerint. non
ꝓPpter hB erit benedictio vel conſecrati iterã
da· vt·S· de ſacra: non iteran.c· ij. ſe⸗ no⸗
ꝙ eccleſia ſciſmatica exquo conuerſa eſt æ re⸗
conciliata omia iura ſua recupare debet.S.ð
elect.quia diligẽtia.a de maio·et obe· inter

ſit pe .;—
OHen ſit apoſtaſia:⁊ quidẽ temerarius re

quattuoꝛ · in ſi·xv·q: vj.iuratos·⁊i cnos ſan
ctoꝝn Sciſmaticꝰ aũt voles redire ad vmi⸗
tatem eccleſie admittit':h ad mandatũ epᷣi ſa
tilfacere tenet .⁊ debet recipi cũ manꝰ impo
ſitõe·vt accipiat ſpiritũſanctũ qui extra ec⸗
cleſiam nõ eſt.nec dari poteſt·xxmj· q/j·dici
mus· æ c pudenda. æ· c. ſciſma · Sz ſi qs
reconciliatꝰ dicat ſecũ cirea oꝛdinem miſeri
coediter diſpenſatũ . hoc tenet? ꝓbare · ſecũ⸗
dum ea q no· S. e · . v. nedũ autẽ · ad fi · ibi . h
diſpenſatio fieri debet . . ſeqn-qui inci
pit · H quis eſt ille ·
De apoſtatis ⁊ iterãtibꝰ baptiſma Hcella
Voniã heretici ⁊ ſciſmatici de q̃bus
autoe p̃miſit ĩ apoſtaſiã cadũt·ideo
ponit de apoſtatis annectẽs de ite
ruantibꝰ baptiſma: dicamus igitur·
uid ſit apoſtaſia · Quot ſpecies apoſta
1e. ualiter puniahtur apoſtate · Que
na iterantium baptiſma-

ceſſus a ſtatu fidei.obedietie · vel religi
is ·quã quis ꝓfeſſus eſt ſe tenere:.a dicitur
apoſtaſia qſ poſt ſtatꝰ.i.retrogradꝰ ſtatus.

ideo apoſtaſia eſt retroſtatio vel retrograda

tio:vnde apoſtata dicit quaſi retroſtãsxxvj
q: vlti:nõ obſeruetis· is nõ eſt aptus regno
dei · cũ ad arati manũ appoſuerit ⁊ reſpiciat
rtro·vt ·xij·q.j·ſcimꝰ.⁊·q̊.ð̊ voto.magne. .·j

Hda ſpecies apoſtaſie· a quidẽ tres · pfi⸗

dei. inobedietie · irre gul aritatis ¶ Ipo
ſtaſia pfidie dicit'. qua quis puertitur æ rece
dit a fide.ſicut iub·apoſtata de hac·ij.q.vij.
nõ poteſt. ¶St ſcias ꝙ ſi quis iudeꝰ ad fidẽ
noſtrã ſpontanee duertat'.cogitur dimittere
ritus ſuos · vt.õ.de ↄſti :trãſ lato·qe maledi⸗
ctus homo qui terrã dñi duabꝰ vijs aggre⸗
ditur · nec debet quis veſte indui lana linoqʒ;
Otexta · vt.S.de elec ·cũ cãm que:meliꝰ eſt eci
am.i.minꝰ malũ eſt viã dñi nõ agnoſcere qᷓ
poſt cognitã retroire.vt.j.e.quidã. Sʒ apo

ſtaſia inobedietie dicit qua quis pᷣceptũ ma

ꝛ0:is ſui tranſgredit' ſpontanea volũtate. vt

adam ⁊t eua:⁊ qui ſacris nolũt canonibꝰ obe
dire ·˖ vt · S̊. de maio⸗ ⁊ obe.ſi quis·⁊æ· c.illud.
ij·q·vijalieni:nj·q:mjalieni.⁊ de hac no.
8· t. ꝓxi · J. j· v· dicit. ⁊ ſeq̃n · Itẽ apoſtaſia
irregularitatis eſt.qua quis a ſtatu aſſumpte
religionis ⁊ ꝓfeſſe· vel a ſacris oedinibẽ re⸗
cedit ⁊ tanꝙᷓ lapcus conuerlſatur.vel habitu
poſtpoſito tanqꝙᷓ; clericus ſecularis · vt mona
chus.clericus cõuerſus.de qualibet iſtaruzʒ
habes.l ·diſ.c.fi·xlvij:diſ:quantũ libet.xvj.
q·jlegi ·nj.q:mj.beatus· Fit ergo q̊ plunbꝰ
modis dmittendo tonſuramvxoeem accipi
endo:exquo is qui ↄtrahit eſt in ſacris.⁊ dic
vt no.õ̊.qui clerivł vo:G.quis clericꝰ.veſtẽ
religionis abijciendo.ad ſecularem habituz
redeundo. vt. S· de vita. ⁊ ho.cleri.ex literis
I· de ſñia excõi.in audiẽtia⁊· c.perpendimꝰ⸗
xx · q:m.c ij:⁊. nj.xxvij.q.j·omnes femine.j
e.c.j.⁊. c·quidã·⁊ penł: ⁊æ vl.

◻W Valiter puniantur apoſtate.ſi ſit apoſta

ſia perfidie tanꝙ; infames omnino repel

luncur . ij · ꝗq. vij · non poteſt.vj.q.j.infames.

⁊ de dſe · diſ · mje celebeitate · ⁊ accuſari poſſũt

perpetuo cum libello ⁊ ſine libello.⁊æ viue⸗
te apoſtata nõ tollit accuſatio tpe· eo moe⸗

tuo tollitur quinquẽnio.æ accuſari põt poſt

moꝛetẽ ſicut in crimine leſe maieſtatis.⁊ cõfi
ſcantur apoſtataꝝ bona niſi habeãt liberos
vel cognatos · ut · C. e · l. J·.· ⁊.ij. ⁊· ¶.apoſtata⸗
rum.de his bonis dic vt no.õ.de hereticis.
Jꝗ.qua pena feriatur·v.quo aũt ad penas·⁊
ſeans.ſſ Bliem ſunt etiã apoſtate a teſtamẽ⸗
cis æ teſtimonijs- nec in ſtatũ peiſtinũ reuer⸗
tuntur etiã acta pnia· qd intelligas quo ad
indignatione peincipis.nõ quo ad ſaluatõeʒ
qe eccleſia nulli claudit gremiñ. vt no . S. de

hereticis· . quãdo ⁊ qualiter.· Expellentꝰ

aũt de ciuitate.niſi quia pena maio viſa eſt
impatoei verſari inter homines.æ hominum
carere ſuffragijs.vt· C·e·hi qui ſanctã· ¶Sʒ
vbi apoſtate clerici ſunt: ne peedicatione ſua
falſa in gregẽ domini ↄtagionem generent .
expellunt' de ciuitate ſicut æ om̃es heretici.
vt · C. de ſumma tri· æ fide ka.l.ij.C.e.l.vl.
ſic ouis moebida eijcitur ab ouili ne inficiat
ſanas oues.5S.de ſta.mo.ea queG.ij. ⁊ beeui
ter cũ tales heretici ſint. vt patet in his que
no. S. e · · ꝓPxi · S. j· de pena moꝝꝛ dic vt no. S
de hereticis ꝗ.qua pena. Si vero ſit apo⸗
ſtata inobedientie · infamis efficit durante
apoſtaſia: a teſtimonio repellitur.æ excom
municat'.nj.q:mj.ſi quis a ſuo· xj·q:nj.ſi au
tem nobis.⁊ ſi nõ reſipuerit degradat vt in
ſequen : Y· ⁊ iunge qð noõ:de maio:æ obe.
ꝗ.fi.· Qð ſi fuerit apoſtaſia irregularitatiſ
ea durãte ab accuſatione æ teſtimonio repel⸗
litur.⁊ infamis eſt ipᷣo iur̃ · iſ q:vij:alieni.nj
q:mjb eatus.⁊.c.ſi quis:nec ad dignitatem
eligi poteſt.xvj·q:j.legi:⁊ cleriens admoni⸗
tus ſi ſe nõ coerexerit deponendus eſt · xxj. q;
mj ſine oenatu.æ.c.pꝛecipimus ·xj·q · nj.ſiue
autem. ⁊ duobꝰ. c·ſequen. Et caret peiuile
gio clericali · vt · · e·c · j. Fec locum habẽt ſi
conſtet de apoſtaſia:ſed ſi quis fuerit de
hac grauiter infamatus · deficiẽte ꝓbatione
ad purgationẽ pᷣſtandam eſt cenſura eccłia⸗
ſtica coercendus · vt.j·e.tue.⁊..de purgat'.
cano:accedens.õ·de ꝓhat'.ad noſtrã . ⁊. c · ſi
cut. Sʒq ⁊ exquo apoſtaſia ↄſtiterit ·⁊ vł mi
nis vel blandimẽtis nõ poteſt mduci ad ma
le dimiſſum habitum reſumenduũ · poteſt ſub
graui cuſtodia ĩcarcerarti·ita ꝙ ſibi vita mi
ſera reſeruetur.⁊ ſic teneatur quouſqʒ a tan⸗
ta nequitia reſipiſcat· ve.j.e.a nobis · et ſic
oderint peccare boni virtutis amoze mali
foemidine pene . ff. de inſticia ⁊ iure. l.· ij. q
j·ſi peccauerit·xmj.q.vlt.ſi res·xxvij ·q.j.c·
vl ·˖ S. de tpẽ · oꝛdi · c. vl.xlv. diſ.qui ſincera·
xxnj:q: mjdebet loomoideo etiã reſeruatur
ſibi vita.vt vita ſibi penam exiſtimet.ſic in
crimme leſe maieſtatis · S· t· j· vergẽtis· lxxmj
diſ.quoꝛundam. /Sic et clericus vxoeem ſu
am ligare poteſt ſi cum alio deliquerit · vt pe
docente reſipiſcat.xxxnj.q·ij:placuit.
Psed et ſi monachus apoſtata in apoſtaſia

mes.
ofſiü⸗
diue⸗
wor:
R poſt
edi
bezon
ſtata⸗
neis.
1ae
ame:
euer:
no ad
ato
Zede
Allenet
viſack
minumn
6
ne ſaa
rrent.
etici.
l.vl.
fieiat
beeui
que
no⸗
tapo:
nrante
excom
ſtan
pein
kobe.
nitaril
epel⸗
hi⸗nj
atem
honi⸗
jeq⸗
ſine
zuile
betſi
it de
gtione
cckia:
gat.
ciſi
demi
dme
tſub
ami
tan⸗
eſe
nali
i⸗
e⸗
ra⸗
tur
in
emj
ſu
pe

0

õ

oedinem ſacrum receperit.quantumcunq; re
concilietur abbati æ penitentiam egerit. nõ
tamẽ poteſt abſqʒ diſpenſatione ſe·ap· mini⸗
ſtrare in oꝛdine lſic ſuſcepto ·vt · .e.c.vlca· ſe⸗
cus ſi tranſiens ad aliã religionẽ ibidem oe⸗
dinetur in p̃ſ biterum.vc· .de tpẽ. oedi · ¶. ex
pParte · Sunt æ alij caſus in quibus nõ poteſt
diſpenſare niſi papa.quos no:õ.de tpꝛ.oeð.
Hꝗ.et a quo·⁊.j·de penitentijs.ſub rubeica ðᷣ
diſpenſationibꝰ.. quis poſſit diſpenſare.ſub
C. ſunt aũt caſus. Sʒ nunqund talis eſt ex⸗
cõicatus·dicunt quidam ꝙ ſic· ideo dicitur.
ꝙ talis refutandus elſt.nj.q.mj. beatus.j· ð

fñia excõi·cũ nõ ab homine· S. ij· 5. ð vita et

hone.ecleri.c · vl.j.e.c.j.h dic ꝙ refutandus
eſt in accuſatõne ⁊ teſtimonio:æa ſie intellige
pmiſſa· et ſic etiã intellige ꝙ p̃ᷣmiſſa trina mo
nitione nudatur peiuilegio clericali. vt a· j.
de ſñia excõicatioms: in andie nttã.⁊.c.otin
git:eſt tamè excõicandus nõ excõicatus.vt
j. e · tue · S.de regnlaribus.c.vlti.xxvij.q.j·
om̃s· et·c.et qe·̊ hodie religioſus relinqns
habitũ excõicatus eſt ip̃o iur.ot in auten.do
mini noſtri.ex· ne cleri · vel mo. grauis. ſ Li
cet aut monachꝰ vel monacha pluries exie⸗
rit monaſt eriũ·abbas tñ cogendus eſt eũ vo
lenti reuerti recipe · vt · xxvij.q· j· puenit · et
cnee aliqua·et.c· et qe.xvj.q.j.quidam mo⸗
nachi. qð intellige hm determinatõez. S. de
regularibꝰ.c.penł. ¶Sz et ſi peimum mona
ſterium ſit de diſſolutõe ſuſpectũ.tunc cum
omnibus bonis que peimo monaſterio obtu
lit detrudendus eſt in monaſterio artioei. vt
xxvij·q.jſi qua monachaꝛx· et.c.ſi quis ra⸗
puerit.h ſecundũ monaſteriũ nõ habebit bo
na niſi quo ad vſufructũ tantũ in vita detru
ſi ·xvj·q:vj:de lapſis.ideoq; ipſo moetuo re⸗
dibunt ad peimum monaſteriũ.ſic· C· de epi
ſcopis et cle.raptoees.ſicqʒ delictũ pſone in
detrimentum monaſterij nõ redundat·quia ĩ
vita detruſi onera pſone nõ ſubijt.nec obſtat
ꝙ; foꝛte redditus bonoeum ad onera pluriuzʒ
pſonarum ſufficiunt · quia et poſſet eſſe ꝙ nõ
ſufficerent · lex autẽ debet eſſe cõmunis:mj
diſ.erit autẽ lex.hoc tamen intellige m dil-
quã no.õ·de cleri.diug·. et in quo releuan⸗
tur· vᷣ · ſolutio. et ſequentibꝰ. Veꝝ in alio
clerico aliud eſt.nã ſecularis clericus ſtatim
poſtqꝙᷓ deliquit poteſt deponi.xlvnj.diſ.quo
niam multa. †ſQmid ſi clericus qui peimam
tantum tonſuram accepit ipſam dimiſerit.nũ
quid eſt cogedus ad ipſam r̃aſſumendã.ſic·
nam per peimam tonſuraʒz clencalis oedo cõ
fertur ·õ.de eta.et quali.cum contin gat.ta⸗
lis ergo clericus eſt.xxj·cleros · lmj. diſ. ex
antiquis:ergo compellendus eſt ad tonſurã
male dimiſſam deferendam.õ.de vita et ho-
cleri·ſi quis clerieus.xx.qnj.eos. ſecundũ
Sof·qð intelligas niſi vxoꝛẽ duxerit vł alið
interueniat.Quid ſi ducat vxoꝛem.dicunt
quidam ꝙ ſi coeruptam vel ſecundam duxit.
non cogitur deferre tonſuram.qui talis irre⸗
uecabiliter a clericatu receſſit· xxxij. di. ſeria
eim et omne peiuilegium amiſit. lxxxmj diſ.

14

R

quiſquis: ceterum ſi virginem dueat compel
li debet peeterꝙᷓ in tribus caſibus⸗ Deimꝰ
eſt quando clerieus nullo modo vult retine⸗
re peiuilegium clericale.· Secundus ſi ſine
ſcandalo vxoeis non poteſt deferre tonſurã.
Terecius cum iuſta de cauſa expoſcit ton⸗
uram luxuriari æ habitũ tranſ foemari· S. ð
cleri:coniug. Iohes.õ.de vita et hone.cle.
clerici.ar.q̊.qðᷣ me. caulſa · c · j·· ſecunduz Hug·
et rapnal.u die clericum coniugatũ non

eſſe cogendum niſi ratione beneficij eccleſia

ſtici · vt dicit illa decre.Iohs.ad finem. ſi ta⸗
men ſua ſponte deferat tonſuram et habituz
peiuilegiu retinet clericale.non quo ad res
vt ; 83. de vꝛca et hone · c.fi.et. ã. de cli · diug ·

ex parte. et.c · Iohes.ſed quo ad perſonam.

xvij:q· mj.ſi quis ſuadente.qð peiuilegiũ in⸗
dultum eſt in fauoeem clericoeum et odium
aycoeum. j. de ſententia excõi:contingit. ij.
Qð ſi conſtitutus in ſacris de facto ducat
vxoꝛem· demum ad clericatum redeat. nun⸗
quid poteſt cum tali epiſcopus miſericodit
diſpenſare · non videtur · Nam clericus aſſu⸗
mendo ſacrum oedinem votum continentie
ſolennizare videtur · xxxij· diſ. ſeriatim. ergo
ſi poſtea contrahat et vxoꝛem cognoſcat ma
gis delinquit votum ſolenne violando. ꝙᷓ ſi
adulterium cõmitteret · ar· xxvij.q-j. mulierel

et c · ſequen . h ep̃s non poteſt diſpenſare ſu⸗

pea adulterium.S.de indic.at ſi clerici · G. de
adulterijs · ergo nec in iſto caſu vbi delictũ
elt maius adulterio.poterit diſpẽſare. Tu ta⸗
men dic contra.vt expeeſſim ꝓbatur.S. cłi.
coniug· ſane ſacerdotes. Sed cui acquirit
monachꝰ fugitiuus.ſuo monaſterio.ſicut et
ſeruus in fuga conſtitutusxvnj · q.ij. abba⸗
tes · ff · de acquir. pol.l.j.. per ſeruũ · Quid
ſi talis ingrediatur ſecundum monaſterium
rite et canonice:cuius erũt queſita tempoee
exquo in fuga fuit.ſecundi.niſi aliud actum

ſit. xvj· q vj· de lapſis· in auten. de ſanctis

eopie⸗7. ſi monachus.colbł. ix · et.xvnj.q
jc.vnico. Quid ſi ſine licentia abbatis ſe
cundum monaſterium ingreſſus fuerat.ſi pei
mum monalterium ipſum vagabunduz negle
xitcedunt bona queſita ſecundo monaſterio
quia peimum monaſterium ipſum peo dereli⸗
cto habuit:ideoq; ei non acquiſiuit.ſicut di⸗

citur in ſeruo peo derelicto habito·qui peio

ri domino nõ acquirit: C. de latina lib'.tolł.
l. vnica. J. ſanctimꝰ.hſ̊ app̃hendenti eũ.ff. de
ſtipuł · ſeruo· qe ſeruꝰ. Ceten ſi peimũ mona⸗
ſteriũ nõ neglexit h ip̃ᷣm vagabundũ repetijt
paimo monaſterio acquiſiuit.in aut.ð ſactiſ
epis · J. ſi monachꝰ.hjm gof.dic vt no. f. t. ij.
g. fi · V. fi · ¶ Qð ſi fugitiuꝰ reductꝰ in mona
ſteriũ noluit raſſumere habitũ. H. de bz ſub
Sraui cuſtodia incarcerari.j.e.a nobis.
Ve ſit pena iterantium baptiſma. et qui
dem ſecundum canones clerici deponẽ
ĩſunt· ar.de conſec.diſ.mj.eos quos· et.c.
quibus.layci vero excõmunicandi et pena
plectendi grauioꝛi. vt ibi. nec poſſunt oedĩa
ri · lj· diequi in aliquo · j.q.vij:qui in qualibet

rrl

vnde nec acolitus qui miniſteriuʒ peebuit ca
pellano rebaptizgamti fratrem ſuum. vſum in⸗
ſano ſoetilegaram mulierum conſilio· vt ab
infirmitate Sraui liberaret'.ſi publicum ſit
non poteſt ad altioꝛes oꝛdines peomoueri;
niſi mtret religionem cuius fauoee cum eo
diſpenſetur · ſed ſi occultum ſit et agit peni⸗
tentiam. peomoueri poteſt· nec releuatur in
totum peetextu etatis tenere vel fraterne ſa⸗
lutis. vt ifrae.c· ex literarum . Secun⸗
dum leges autem cum reiteratio baptiſmi ſit
quedam ſpecies hereſis:rebaptizanti æ reba
ptizato:qui dolo malo fecerunt · i:ſcientes
pzohibitum aliter non intelliguntur dolo⸗
ſi. C.e.l.ij: imponitur pena vltcimi ſupplicij·
qð moztem interpᷣtamur.ff.de penisvltimũ
C.ad.l.coꝛ · de ſic.l·.j.¶ Spiſcopus autem ſa⸗
cerdotio ſpoliatur· vt:· C.ne ſanctũ bap:rei·
l.j. Seo ſecundũ azʒ· ideo non excuſatur a pe
na moetis. immo grauioei pena afficiendus
eſt· cum ĩ officio ſibꝛ deputato peccauerit in
quo plurimnz honoeis ſibi extiterat collatũ
vt. C.de epiet cleri.p̃ſbiteri · et · ff. de capt.
et poſtli.reuer.lł·nmj·. ¶. in bello/et ar.S.t· ij.
excõicamus itaqʒ. S. ſi vero clericus: lz alias
dicatur nobilitati parcendũ: vt · C: de penis
decurionuũ. S: de of. deł .paſtoꝛzalis.xl· dĩ · ho
mo cheiſtianus. Sed contra· S. de indiẽ · at ſi
clerici ·p quã dicas ſufficere penã depoſitio
nis · Hoc quando certum eſt aliqueʒz bapti
zatum foæe: ſecus ſi dubitetur· q dic vt no.
G.de baptiſmo· . fi · v· ſed ſi dubitet. Iſtez
hec vera ſunt quando perfecte baptizatus
erat· Sinautem erat catecuminus vel cathe
ʒnʒatus.ſeu initiatus monaſterijs oethodoxo
rum.et poſtea ſecundũ moeem hereticoꝝ re⸗

baptizatus fuerit· imponitur baptizanti ⁊ ba

ptizato pena exilij: et· x. libeaꝝ auri· vt · C.
ne ſanctum bap . l· vl · ¶ Queri conſueuit an
in reiteratione baptiſmi caracter recipiatur·
et dixerunt quidam ꝙ ſic: et idem in reitera⸗
tione oꝛdinis· alias ? reiterationem male et
impeopeie diceretur imuria fieri ſacrameto
qð tamẽ dicit .ſ.e.ex literarum ·.jqj:ꝙ; qui
dam.de conlſe· di · m· oſtenditur. Item quia
actus qui effectũ non haberet nõ induceret
irre gularitatem: nam et alias non peeſtat im
pedimentum ꝙ de iure nõ ſoetitur eff ectum
Sde deſpon: impuber̃᷑literas et·.c· acceſſit
dic tamẽ ꝙ caracter nõ iteratur· lxvnj
i. . qð ergo conſecratur et caſualiter p̃ſtat
impedimentuũ quod de iuð non ſoetitur effe
tum.vt patet.õ.de bigamis:nuꝑ.⁊.c. fi · ẽ·

de ſpon. ad audientiam. ꝙ etiã dicitur in B ca

ſu iniriam fieri ſacramento per reiterationẽ
ad intentionem iterantiũ non ad veritatem
refertur. B
De his qui filios occiderunt · Rubeica.

Oſt illa crimina que in deũ peinci
paliter cõmittuntur. reſtat videre
de his que in hominem et nichilo
minus m deum patrantur.ſed et qe
inter B homicidiũ grauius reputaturde pi

X

ſo dicendum eſt ˖ ven qe omia hamicidia ex⸗
cedit patricidium vel fratricidium grauiꝰ
reputatur:de ipſo p̃mittit autoꝛ apponens
rubeicam de his qui filios occiderũt · ⁊ quia
tales incidunt in. ·pompeiam de parricidijſ
videamus · In quibꝰ caſibus pena.l·pom⸗
peie de peicidijs locũ habeat · Que ei? pe⸗
na· ¶ Quãdo et qualis penitentia impona
parentibus quoeum filij ad latus ſuff ocati
reperiuntur.
quibus caſibus pena.l.pompeie de
. parricidijs locum habeat.et quidem lo

cum habet vbi quis occidit parentem vł ali

quem filioeumnam in aſcendentibus et de⸗
ſcendentibus in infinitum locuz habet.æ no
mine parentum omnes aſcendentes. nomine
vero filioꝛum omnes deſcendentes continẽ⸗
tur.vt.ff · de in ius vocanð · quiqʒ:· vl· et· ¶.
ſed ſi hac· I. liberos · Sed et in collaterali
bus quibuſdam locum habet.vt in fratre pa
truelivel conſobeino:et in ꝓximioꝛibus eiꝰ
et in affimbus quibuſdam . ſcilicet vxoee · vi⸗
ro.nuru· genero:vitrico:peeuigno·ſocro·pa
trono⸗ vt · ff · e· l. ]· = l· ſed ſciendum · Sʒz et
qui peeſtiterunt opem eadem . l. tenentur · et
etiam durius pumuntur ꝙ; ſi ipimet B cõmi⸗
ſiſſent · qð eſt notandũ · vt · ff · e vtrunqz · æ· l·
ſi ſciente · Sed ⁊ ſi quis venenum emerit vt
patri daret· qᷓuis non dederit · e.l. tenetur ·
Erater autem eius qui tantum cognouerat h
patri non indicaueratrelegatus eſt· medicꝰ
ſupplicio aff ectus:Etiam eadem.l.tenet pa
ter qui in venatione filium ſuum occidit · et
qui nouercam adulterauit· Sed in HB caſu de⸗
poꝛtatur tantum pater·quia magis moæe la⸗
tronis ꝙ; iure patris eum interfecit. nam pa⸗

tria poteſtas in pietate debet conſiſtere non

in atrocitate· vt · ff· e. l. j. in fi · et · l. jj. et: l· di⸗
uus· nec ob · peedictis að dicitur. ff· e · l· pe⸗
nult. qui alias ꝓpſonas occiderint peeter pa⸗
trem et matrem auum et auiam. capitis pe⸗
na aut vltimo ſupplicio plectuntur· ꝙ em̃ di
cit pꝛeter patrem æc. ſubaudi vel ſimiles. Vk
dic illos ſolos verbis et ſententia · l· pompe
ie contineri.ſed alij multi continentur ſentẽ
tia vt in dicta.l.ſed ſciendum.Vł poteſt ali
ter intelligi vt ſtatim dicam · j· e · · ſequen · ·
immo B ideo dicit ·
Ve ſit eius pena:et certe vt patricida
virgis ſanguineis verberatꝰ · in culleo
id eſt ſaceo coeij cocti inſutus· cum cane et
gallo gallinatio id eſt capone iuxta vulga⸗
re.et cum vipera et ſimia in peofundum ma
re iactetur. vel in amnem peoximum mxta ſi⸗
tum regionis. vt omnium elementoeum vſu

viuus carere incipiat· et ei celum ſuperſtiti.·

terra mostuo.auferatur · Sed ſi mare vel am⸗

nis peoximus non inuenitur . beſtijs ſubijci⸗

tur. vt B pzobantur. C.· e.l. vnica. et. ff. e. l.

penult. Et eſt notandum · nulla alia pe⸗

na imponi debet . vt · C. e · l · vnica · et ideo mi⸗
rabile eſt qð dicit. l. ff· e · l. j locũ habere.l.
coꝛ · de ſic · h dic locü habet · ge reꝰ ea tenet
h non accuſat. vel die illud immutandũ eſſe

cert

tun

ert
del
Po
bl
ni⸗

der
au
nens
gui
tdd
Porm
hat
gezii

ede
mio
Kaln
Kde⸗
1 o
omine
mine:
etl
terali
tepe
88 eis
e⸗ di⸗
pa
Zzet
ar-et
töci:
l
ent ve
etur⸗
erat⸗
edic⸗
et'pa
iteet
iude⸗
ela:
npa:
non
di:
pe⸗
pa⸗

vel locum habet quia vtrobiqʒ imponit ea⸗
pitalis pena:hm aʒ ··Immo h ideo dꝛicit · qe

aliqui pᷣdictoeum tenent' hac.l.Fliq̃.l coꝛ/
de ſic · vt · · no · ꝓxi · ¶. V. h ⁊ ſi quis· Nec ob·
ff· e h ſciendum. dico em̃ ꝙ hij qui . l. coe · de
ſic · accuſantur æ puniunt.ſententia huiuſ.l.
Otinentur.qe moeiuntur ſicutet iſti. licet nõ
eodẽ modo.æ ſic nõ verbis h̊ rebus inſpectilſ
eadẽ.l.puniuntur.ſ.vltimo ſuꝑplicio.C.cõ⸗
munia deł.l.nj· in fi.ſecundum h̊ expone in
ſtit .de public indic· alia demũ lex.cũ pei
ma facie contradicere videatur.
Vando et qualis penitentia imponatur
,;Nparentibꝰ quoꝝ filij ſuffocati ad latꝰ re
periuntur: et certe aut certũ eſt ꝙ ip̃imet in⸗
terfecerunt ſcienter diabolo inſtigante· ⁊ ſic
impenenda eſt peniteua maioe et grauioe ꝙᷓ;
ꝓ alio homicidio· ar. in ſupioeibus.et.j ·de
homitidio· cũ iuramento· de pe · di. j·e aut fa⸗
aiflin h tñ caſu maritꝰ vxoꝛẽ recupat quã
coactꝰ abiurauerat· et ip̃a penitentiã agit ſe
cundũ arbitriũ ep̃i:ita ꝙ ſi alios habet fili⸗
os ipſos poſſit ꝑpacifice gubernare.vt.j.e.in
telleximus.Sʒ ſi maritũ nõ habet.inducen
da eſt vt aliquã religionẽ intretad qð ſi in⸗
duci nequiuerit · tutiꝰ eſt ei dare licentiã nu⸗
bendi in dno vmi ſoli.ꝙᷓ; ſi multos æ inbone⸗
ſtos admitteret amatoees.vt.j.e.veniẽs.ſic
8. de duerſi: diu·veniens· et ̊ eſt veꝝ qñ ti⸗
metur ð incontinętia vt dixi.ałs ↄtra.vt no.
S.de ſponſa.ſub rubeica ð matrimonijs· J. qᷓ
liter impediat .xᷣ · ſponſate. et de eo qui cog·
Oſan · vxo · ſue · J. quid iuris ſit · Jut certum
eſt ꝙ non interfecerũt nec in culpa ſunt.h ca
ſu foꝛtuito dtigit iſtud.et tunc de ſtricto iur

in nullo tenent'. ar..de homicidio.ex lite⸗

ris · Iohes · et· c. vlti.niſi ad cautelã velint pe
nitere · qd ſemp velle debent ꝗpter duplicita
tis ambignũ· et q exquo de periculo anime
agitur eſt via tutioꝛ eligenda· ad B.xxnj.q
dexcõicatoꝝ · xxxmj.q.ij. i lectũ.nam ⁊ bo
naꝝ mentiũ eſt c vt . S.· de obſerua ieiu · oſi
lium · ¶. cũ aũt · et · v. dil· ad eiꝰ vero. ů̊. ð ſpõ
ſa · inuenis · ideo dicitur ꝙ nee debent penteſ
omnino eſſe ſecuri ð moete taliũ.quare ſempꝑ
pcipiuntur penitere · vt · · e.de infantibꝰ.tñ
in dubio p̃ſumitur ꝙ nõ ex certa ſcietia h po⸗
tius ex incuria Hq; venerit.õ.de p̃ſumpt'.affer
te · Vnde et repentini caſus iniqtas.p diectu
ram pietatis materne emendanda eſt · C. ð in
of·teſ.ſi mater.Nã quomodo poteſt mater fi
lium obliuiſci · ij·q· vj ·ad romanã:h et om̃ez
aff ectũ vincit paternus:C.de eura.furi.l.j.

in pein · ideo ſemp aliquã penitentiã debent
agere velle. qe exquo agitur de kerorſſi

me ſecurioe via eligenda eſtvt.S̊.no. RFut
certum eſt ꝙ nõ adhibuerũt cõmunẽ diligen
tiam quã debuerũt · et ſic culpa pᷣceſſit caſuzʒ

et tunc ſi grauis ſit culpa impomitur pñia.v.

vel · vij · annoeum ſecundũ arbitriũ penicẽtio
narij · l.di · ſi qua feminaet.c⸗ſequen·ſi quis
ſponte·occulta ſi occultum ſit.publica ſi pu
blicũ ·et maioe ſi in lecto ſuffocet.ꝙᷓ ſi in cu
ms:et maioe ſacerdoti greco ꝙᷓ layco · vt · · ð

pñijs.queſitum.et licet diſpẽſetur quo ad pe
nitentiam que arbitraria eſt.vt ibi · nõ tamen
quo ad homicidiũ qð enoeme delictum eſt =
indiſpenſabile · l. di · miroe · Fut culpa que
peeceſſit caſum lemis fuit.et tunc imponitur
pñia triũ annoꝛʒ · ſecundũ h̊ intellige. j.e.de
infantibꝰ.Cleri ci etiã pentes ſi pꝑ induſtriazʒ
occiderint deponuntur · vt. · de pñijs · queſi⸗
tum · Monẽdi etiã ſunt pentes ꝙ tã tenellos
ſecum in vno nõ collocent lecto.ne negligẽ
tia qualibet interueniente oppeimantur vel
ſuff ocent.vt.inj.q.v. ↄſuluiſtli.

De infantibꝰ æ languidis expoſitis.Gu.
Valiter filij a parentibꝰ inſtigante
Dyabolo ꝗꝓpeijs manibus occidant'
pᷣmiſimus ſupea.nũc ponit qualiter
interfeciſſe videantur ipſis expoſi⸗
tis et alimentis denegatis.et ſic videamꝰ de
infantibꝰ et languidis expoſitis.ſubaudi eti
am maioeibꝰ·xxv.annis·tam filijs.qᷓ; ſeruis.
ſen libertis.vel cuiuſuis ↄditionis.dicetes.
Ipud quem filiꝰ moeari debeat et nutriri
diuoecio facto · Qui parentes alere teneã
tur · Quibꝰ exceptionibꝰ filij ab alimentilſ
repelli poſſint. uid iuris de infantibꝰ? et
languidis expoſitis ·
ud quem filiꝰ moeari debeat et nutriri
diuoecio facto.⁊ certe ſi filius ſt mino⸗
trimo. id eſt triennio. regulariter ven eſt ꝙp
penes matrem debet remanere.maioe aũt tri

ennio penes patrẽ ·ſj et iundex extimare debet

apud quem commodius moæetur. vt tamen
poſt triennium apud matrem expenſis patriſ
alat᷑.vt.C.ſolu.matrimonio:l.j.et de patria
po.· nec filium· ¶ Vnde quia ̊ ad arbitrium
iudicis ꝑtinet· minoe: triennio apud patrem
conuerſum educatur in fauoꝛẽ fidei · ne mat'
que in iudaiſmo remanet ad infidelitatis er⸗
roeem ipᷣm trahat.vt·õ.de duerſi.infideł.e.
l. et no · in ſumma. e · ti · J. quid iuris de ꝓYle
Hodie tamẽ di:dinoecio facto.vta pater
pᷣſtiterit diuoæcij cauſam.an mater. Si pater
pᷣſtet expenſas matri filioꝝ: que non puenit
ad ſecundas nuptias.apud quã filius nutrie
tur.⁊ ſi pater non ſit ydoneus paupes filij a
matre lotuplete ſunt alendi.queadmodum
egens mater a filijs locupletibꝰ eſt alenda
et qð dixi · ᷓ· de patribus et filijs.in aſcendẽ
tibus et deſcendentibus m infinttũ extende
Qð ſi mater cauſam peeſtiterit.tune apud pa
trem alendi ſunt·ſubaudi expeſis matris eti⸗
am ſi maioees ſunt triennio· vt q̊ omnia peo⸗
bantur in auten.vt liceat matri ⁊ auie · ꝓ. ill ð
quoqʒ.colł .vnj.

Vi parentes alere teneãtur. patet ex ſu⸗
erioꝛibus ꝙ aſcendentes et deſeenden

tes· et ad inuicem debent ſibi alimẽta pᷣſtare
certe et omnia onera innicem ſufferre. exce-⸗
pto ere alieno.vt.ff.de liber.agno.ſi quis a
liberis ꝗ. non tantum.et.G. parens. B em peo
uemt a natura et officio ſudicis expedit. vt
no · · de offi . indi · F. j· 4 Eſt tamen diſ. inter
patrem et lineam paternam aſcendentem-

X

æ matrẽ τ lineã maternã aſcendentem nã pa
ter a& linea ſua ita demũ tenet᷑ ſi legittimꝰ ſit
Mat'ãt æ linea ſua cogi etiã ſi vulgo dcepit
Item mater nõ cogitur alere filiũ legittimũ.
niſi patre ſuo ·ſ.filij ⁊ ſupioꝛibꝰ dełiciẽtibꝰ
certũ eſt em id qð filia parit· nõ auo mater⸗
no h paterno oneri eſſe · vt · ff · e. ſi q̃s ali a li⸗
beris · ¶. vt · ⁊.· nõ Aedaomoo⸗ * ma
ter p̃ᷣt expẽſas a patre repetere.exceptis his
que materno affectu erogaſſet etiam ſi apud
atrẽ educaret᷑. vt in dicta · l.ſi q̃s · · ſi mat
Sune æ alie diff erentie in paere · vr notari
pᷣt ex his q̃ dixi · õ.ꝓxꝗ. ð autẽ dixi pa⸗
trem ita demũ teneri ad almèta filioꝝ ſi le
Sittimus ſit.ſecundũ·l.intelligas:nã ſecun⸗
dũ canones om̃es tenent᷑ ſine legittimi ſiue
illegittimi· vt no·S.q̃ fi·ſint legit:· an vtrũ
q;ʒ genꝰ alatur· ..
Vibꝰ exceptionibꝰ filij ab alimẽtis re⸗
pelli poſſunt.⁊ quide his. 6 teneoe
tibi pſtare alimenta qe accuſaſti me · Vr qae
tibi potes ſufficere in alimẽtis:vel ex boniſ
tuis· vel artificio tuo.et intelligas ſiue pa⸗
rentes agãt ↄtra filios vel ecõtra · vt. ff · e . ſi
quis ali a liberis.I.h̊ ⁊ filiꝰ.⁊· ¶ idem index
extimare · Itẽ ſi pater agat dtra heredẽ ex⸗
traneũ filij ſui · repellit᷑ mſi in ſummã egeſta
tẽ deduct? fuerit · vt in dicta.l · ſi quis · C. itez
reſcriptũ · ¶ Sz nec diſ. in liberis · vtz ſint ĩ
poteſtate vel nõ.vt in dicta.l.ſi quię· H.j.
el dicet pater nõ teneos tibi · qe nõ es fi⸗
lius meꝰ.in quo caſu ſummatim debet iudex
cognoſcere d filiatõe.⁊ ſi ꝓbetur · decernet
alimenta p̃ᷣſtari.alias nõ·h ⁊ ſi iudex ꝓnun⸗
ciauerit ali opoztere non p̃iudicat veritati.
nõ em̃ ꝓnunciat ip̃m filiũ h ali debere · vt in
dicta · l· ſi quisꝗ.ſi vel parens: ¶ Et eſt foe⸗
te illa ratio.qꝛ ſuꝑ incidenti queſtione nõ fit
plena ̊ ſemiplena examinatio.alias ſi plena
fieret pᷣindicaret᷑.vt· C.ð oe · cog.·l. ij. ¶ We
foete eſt ila ratio:qe qñqʒ pater cogitur ale
re etiã nõ fil iũ ſuũ nã ſi vxoꝛe denũciante ſe
pᷣgnantem.maritꝰ vero denegauerit.nõ vti⸗
q; ſuꝰ efficietur ille partꝰ.ceteꝝ ſi eſſet ſuꝰ.
ſatis in iurioſum foꝛet.ſi q̃s longo tpe abeſ⸗
ſet· æ reuerſus vxoꝛẽ peegnantẽ inueniret · et
idcirco reiceret· cogit' tñ alimenta pᷣſtare do
nec eõſtet de filiatione ſicut dictũ eſt · Vt. ff ·

de liber. agno · l. j. . idẽ iulianꝰ ſcribit · Iu⸗

dex etiã qui huic rei peeeſt· debet iubere ali
menta pᷣſtari ꝓ modo faculcatum.vt. C. de
alen. liber . l. ij · et · ff. e·l.ſi quis ſicut no.de
ꝓcuratõe que debetur pᷣlatis · S.de cenſibꝰ.
.ex quibꝰ cauſis·⁊. ꝗ. Mualirer, ſi alim
ta non pᷣſtantur exquo decretũ eſt · captis pi
Snoeibus et diſtractis. is cui iniunctum eſt
alimenta pᷣſtare ſatiſfacere cogitur · vt ·. ff · e.
ſi q̃s· .ſi q̃s ex his.
Vid iuris de infantibus languidis ex
poſitis · de merito videndum eſt. expo
unt emi:extra ſe ponunt aliqui infãtes lan
guidos ante eccleſias.pietatis officio rele⸗
gato.vt alij eos videntes pietate moti r̃col
agant et educent · Ixxxvij . di ˖ ſi expoſitus ·

exponuntur filij· ſeruĩi.æ liberti..e.c.vnico
Eſt tamen dil · inter infantes et languidos.
¶ Si em̃ infans · ſ. ſeptennis ſiue paruulꝰ pu
er . vt · C: de iur · delibe · ſi infanti · C. e.l. ij. et
vlti · exponatur a patre ſciente domino vł pa
trono:vel ignoeante h̊ poſtea ratũ habente
filij ſui iuris efficiunt'.ſerui ·coloni.liberti.
aſcripticij · libertatẽ cõſequunt .⁊ de ſuo ad
voluntatem teſtari poſſunt.et ↄtrahere.⁊ ſi⸗
bi acquirere.⁊ oĩa ſicut liberi agere · vt ple⸗

ne habetur. C.e.l. vltim̃. iderur tñ ꝙ pa

ter capitalem penã pati debeat · vnde dicun⸗
cur filij ſangumolęéti in rubeica ·˖ C· e. ⁊ de pa

tribus qui filios diſtraxerũt.l.ij ·qe GB crimẽ

ſanguims pena expiandũ eſt.ad B. ff. ð̊ libe.
agno. necare.lxxxvj· diſpaſce:ideo dicitur
pater G facere exploſo.i.relegato officio pi

etatis paterne:quã nulla vincere poteſt ꝙ;⸗

diu habitat infra limites regni ſui · vt no.ꝗ.
de p̃ſumpt · S. j..v·.alia nature.ſecundũ h in⸗
tellige . I. e · c· vnico· in pein· ⁊· v · nam ⁊ in B
caſu · i vero expoſitus ſit ab extraneo eo

ignoæante nec ratù habente dixit hug. ꝙ cõ

teſtatõe publice facta in ecceleſia auditur in
fra.x.dies· quibus elapſis ſi quis eũ petere
vellet· tanꝙ; homicida tenetur.⁊ diſtringit
eccleſiaſtica ſeueritate.ſic intellexit.lxxxvij·
diſ. c· vlti.iet aũt ; ↄteſtatio in epiſtola
Otinente vt quicũqʒ ius habet in tali puero
exeat ꝓbet.⁊ ſic filiũ recupet.⁊ in loco pu

blieo ponet. ar · v·q·j.quidã ·in fi:hm gof.
de Oſimili ↄteſtatione legitur.ff. ð nlſoen

hß a ſi pupillus.. de quo palã:⁊ ſeq̃n. Doſt
talẽ oteſtatione habitã · elapſisx· diebus ne
mo anditur vt dictũ eſt · ꝙ poteſt exaudiri ni
ſi iuſta cauſa abſentie vł ignoꝛãtie petentem
excuſet·hm tenoeẽ decre.ſ.qui matri.ac·poſ.
c· vl.⁊ ideo dicit dictũ.c.lxxxvij.di.c.fi.ca
lumniatoe extiterit.⁊ ſic ſi audiuerit dteſtati
onem ⁊ ſciebat vxoꝛẽ enixã · debet puen pe⸗
tere infra.x · dies.alias videtur expoſitioneʒ

ratam habere.⁊ ſic non audit·hm ea q̃ᷓ no·S

ꝓxi · vx. EHi em̃ dies a tpe ſcientie cede e
debent. ar · S̊. de dcel. p̃ben · qe diuerſitatem ·
⁊ de ſupplen.negl.pᷣlalicet mag·⁊ ſic iuſto
impedimento detentus is qui petere debuit
reſtituendus videt' ex generali clauſula. ff.
ex quibꝰ ca · maio· in integreſti · l. j. Alij di⸗
cunt ꝙ vtiles ſunt nec currunt.nec petẽes co
piam expiundi habeat · ff · de edil · edic · cum
ſex. ff. de diuer ˖ ⁊ cpẽ . Pſcript.l.j. Sed ſi
nulla dteſtatio facta fuit · vel etiã fuit facta
ſed pater vel dominus ignoæauit : m nullo p
iundicatur ei · multominꝰ ſi eo inuito expona⸗
tur.⁊ ideo repetit infantẽ.ſed reſtituet expẽ
ſas factas niſi a fure repetat:ſic intelligo⸗C

e. l. j.ij· et.nj.ſed ⁊ quo ad expenſas dici põt

vtrum facte ſint circa eruditionem pueri:et
tales indiſtincte repetuntur · vt⸗C· e · l. j. Vk
circa alimẽta.⁊ tunc ſubdiſ:quo animo facte
ſunt · vtrum voluerit de ſuo expendere · vt B
fecerit anmmo humanitatis et pietatis ne pe
riret:et ſic non poteſt · alias poteſt repetere
arg ff · de religioſis et ſumptibus funerum-

— — ————UMNUN

= — r ☚ —

Por
ſol
us

vmie
ndog.
ulo pa
leiſe
ode 1
Nbene⸗
lbbeni.
ſio 6
eſe D
dple⸗
dicun.
de pa
erime
oͤhbe⸗
dicitar
ficio
dteſt 6
dtno.
dühin
n ꝛinh
neo en
cco
itur in
petere
ningit
pwij⸗
piſola
i puero
loropt
in go⸗

ſheact.
ebus he

udirin
tenten
e poſ.
.fi.ca
teſtati
en pe⸗
tionez
qno⸗
cedee
tatem⸗
ſe ſto
debine
ſeluf
glijdr⸗
etes eo
je⸗cum
ged !
tfacht
ullop
pon⸗
erpe
go
pot
ni·et
Ve
acte
veb
epe
tere

et ſi quis S. interdũ. Legiſte tamen diſtenctt
onem quã feci de decem diebus non habent
ſed nec. l. eoꝛum contradicunt.et ideo ip
ſis.l.omiſſum eſt. non debet omittere religio
inſtruentis · vt . ff · de teſtibus · que ſitũ lcio.
4 De languidis autẽ indiſ.dic.ꝙ ſi patervei
dominus filiũ vel ſeruũ lan guidum expoſue
rit cniuſcũqʒ etatis ſit.ſoluitur pacria et do⸗
mmica poteſtas· et efficitur ſui iuris æ liber.
ſi em̃ eũ in totũ adiuuare nõ poterat.ſaltem
debuit eũ in xenodochiũ mittere. vel eo mo⸗
do quo alias melius poterat adiuuare.⁊æ nõ
exponere.vt.C.de latina lib'.tolł.l.vnica.
S. ⁊ ſanctimꝰ.a.j.e·c. vnico.v. ꝙ ⁊ de pdi⸗
ctis · Quid ſi xenodochiũ nõ inuenit'.nec
ip̃m iuuare p̃t ⁊ ſic exponit eũ neceſſitate cõ⸗
pulſus · dieas ꝙ ipſum poteſt repetere quan⸗
docunqz · C· e. l · j.⁊æ H innuitur·j.eic.vnico·
vbi dicit·relegato pietatis officio.æ in fine
vbi dicit· alimenta impie denegari.⁊æ in hpis
caſibus in quibꝰ inuitus quis exponit. habet
locũ qð no.de ↄteſtatione.5S.e.v.ſj vero ex⸗
poſitus.ſecundũ gof.⸗ Sʒ quid ſi domnus
vel pater filiũ ſuu vel ſeruũ maioze młfante
nõ exponat.h alimẽeta deneget · hic videntur
leges ⁊æ doctoees adinuicẽ Otradicere. Scri⸗
pſit em̃ aʒ: in ſumma ſua ꝙ nõ ſit liber . h ha⸗
betur ꝓ derelicto.⁊ ideo occupanti ↄcedit
vt exp̃ᷣſſim legitur.ff. ꝓ derelicto.l.vlti. h ⁊

fecit vim in eo qð dñs dixit in ꝓxi:l.ancillã
Patri foꝛe reſticuendã. ⁊ fruſtra.qe exquo ſer

uus habetur ꝙꝓ derelicto nõ efficitur liber.
nec ſibi acquirit· ſi quis eũ occupanerit ſu⸗
us fit æ acquirit ei ſtipulatõez. vt.ff. ð ſtipu.

ſeruoꝝ.qð ſeruꝰ.ff.de noxa.ſi ſeruus · patet
igitur ꝙ talis nõ efficitur liber. ideo dixerũt
quidã magiſtri legibꝰ æ ſumme azʒ . adheren⸗
tes.;. &. tra textũ. l. ſcripſerat. j. e. c. vni

co·v. ꝙ ⁊ de p̃dictis:ibi · vel ſi alicui. Sed
ſecundũ rogeriũ is cui alimenta denegãtur

liber efficitur.ideo dixit dictas.l.cozrectas

per auten· de nupt . ſi pero ab initio puta⸗
bat. S.æ multofoetius · ¶ Vel diſ.ſcᷣm ala.
vtꝝ denegentur alimenta ſano:æ tunc occu
panti ceditur · vt in. l.antiquig.vł denegé
tur alimeta languido.æ tũc enpitur in liber
tatem· ſicut ⁊ quãdo exponitur.et ſic mani⸗

feſte loquitur auten.⁊ G̃ eſt qð dicit. gg· ſ. e

c· vmco· v · q et de pᷣdictis.ibi.vel ſi alicui
eor · ſubaudi languidoꝛ⸗h ſi exponas eoꝝ

ſcilicet filioꝛ· libertoꝝ.vel ſeruoꝝ · tũc fir

matur ſñia rogerij· ⸗ l.antique coeri guntur
et B̊ innuit dictũ auten.vbi dicit.et ſecunoũ
ꝙ derelicto titulũ ſui et nõ alioꝝ exiſtentes
q·d:l.vlti.ff · ꝓ derelicto.volebat ꝙ occu⸗
Panti ↄcederetur· et quo ad ̊ habebant ꝓp
derelicto·h nos nolumꝰ in fauoee libertatis

hodie ꝓ derelicto habeantur uo ad hoc
vt ſui fiant et nõ alioꝝ exiſtant. Binautez

ſñiam alani tenere volueris. ſie expones au⸗
ten· illi nãqʒ . ſ.languentes derelicti ſiue ex⸗

poſiti ·vel quibus alimẽca denegata ſunt· ab
ſoluti intelliguntur a nexu dominice poteſta

tis· vtpute iam oſtituti liberi:ſubaudi eonpſo

7

ꝙ languidi expoſiti ſunt. vel eis alimõta de⸗
negata· et ſubaudi.nõ eſt mi in i̊ caſu ſi li
beri fiant.nam et ſi ſeruis nõ languidis h̊ ſa⸗
nis alimenta denegentur. ꝓ derelicto habe
turſecundũ ꝙ legitur in ti. ꝓ derelicto.ta⸗
les ſerui.ſ.non languiti.ſui exiſtentes · ſ.oc⸗
cupantiũet nõ alio. ſ. antiquoꝝ domino⸗
rum qui alimenta denegarũt.non in poſteꝛz
inquietabunt · ſ-occupantes ab his Xc· id eſt
ab antiquis dominis qui eos neglexerũt· et
ſic ꝓmptum erit.l.legibus ↄcosdare.vt. C.
de inof· dotc'.l.vnica:et is videtur eſſe intel
lectus. ggS. Secunduz ͤ magis ſubuenitur
languido eni alimenta denegantur ꝙᷓ; ſano.
mouentur em̃ iure viſeera pietatis. cuʒ pter
languoees ſeu infirmitatis miſeriam. tum
pter fauoee libertatis cui p̃ᷣtoꝛes fauent. vt
ff · de alie.iudi.mu.cauſa facta.l· nj. õ.de ſen
tentia et re iudi.c.vlti:et ideo H̊ opinio ma⸗
gis placet.quia equioꝛ eſt· et iur Ocoedant
que ſecundũ alios coeri guntur. ¶ Suſcipien
tes aũt talem infantem expoſitũ vel langui⸗
dum cui alimenta denegabãtur. nulium ius
acquirũt in ꝓſona ipſins·q;uis ab initio eos
B animo nutrierint et educauerint.ne videã
tur quaſi mercimonio ↄtracto pietatis offici
um geſſiſſe · vt · C. e.l. vl. et · . e.c.vnico.v.ſa
ne · Fauet tamen ius in quodã alenti.nam
et ſi quis volens donare expenſas· expoſitã
filiã a patre aluerit.et ipſam filio copulare
deſiderauerit. pater vero contradicat de fa⸗
cto·:quia de iure nõ poteſt.tenetur pater ex
penſas reddere· vt · C. de nup · patrem. et ni⸗
chilominꝰ matrimomũ perfeci poteſt.ꝗIn
ſumma notandũ:grande peccatũ foꝛe expo⸗
ſitionem infantiũ ·quia cũ multotiens igno⸗
retur eiꝰ ↄſanguinitas· poterit ↄtrahere cuzʒ
ſoꝛoee vel conſanguinea.et ip ſam in vxoꝛem
habere · qe nõ deficit ius ſed ꝓbatio.ſicut et
de HB no· S· de conſanguinitate· C. j. et. v. ſe⸗
quen·ideo exponens de hq̊ peccato tenetur et
puniendus eſt.ſicut expoſitus ſi ſcienter cuz
tali cõtraheret puniretur. ad B.xxxmj. q.ij.
in lectum · et. . de penitẽtijs.officij. Waid
ſi abbas non vult recipere monachum fugi
tiuum. q tenetur ſalua diſcipl ina regulan.
vt·S. de regularibus.e.vlti.et no.ã. de apo⸗
ſtatis · J. qualiter · G⸗licet.dieũt doctoæes p
ſi ſie deceſſerit et aliqð lucerum reliquerit.de
negatur monaſterio repetitio.exquo malicio
ſe denegauit alimenta · ar.j.e.e.vnico.C. de
latina liberta.tol.l.vnica.ꝗ. ſed ſcimus.ſr̃. p
derelicto.l.vlti:lxxxvij.dil.c. vlci. quod ad⸗
miti poteſt ſi in hoc totus conuentus deli⸗
quit· alias delictum perſone nõ debet redũ⸗
dare in damnum eccleſie · xxj · q. vj. ſi epiſco⸗
Pum. aliter tamen ſoluitur ſecundum alios
5 de apoſtatis ꝗ. qualiter. v. ſed cui aequi⸗
rit monachus· et· H. quid ſi ſine licentia.
De homicidio voluntario vł caſuali Bu.
Aaquo de homicidio in ſpecie dixi⸗
mus· audiamus in genere.plerũqʒ
em peemiſſa ſpecie ſubicitur genus
vt · S. de reſcript'.ſedes apoſtolica.

et plerũqʒ peemiſſo genere ſubicitur ſpecies
dvt · S̊. de of·oedi·ad repeimendã · ⁊· c· cum ab
eccleſiarum.dicentes igitur ð homicidio in
enere· videamus · Quid ſit homicidium.
Quot ſpecies homicidij· uis dicatur
homicida · ſQua pena feriat· Que diſpẽ
ſatio circa eum adhibeatur ·
Vid ſit homicidiũ:æ certe occiſio homi
um.intelligas ab homine facta·nã ho
mieidiũ ſonat in actũ hoĩs ſecundũ gof.Eſt
aũt homicidiũ ab homie ⁊æ cedo cedis dictũ
nam cedo facit ceſſi:cecidi cado:cedo cece⸗
di. ergo dicit' homicidiũ · quaſi hominis ce⸗
dium. vnde in animali poſſet dici animaliſci
dium. Ideo cũ homo ex duobꝰ conſtet · ſ· coꝛ⸗
poee anima. vt.5.· de celebea· mil · in quadã
æ de hereticis.cũ chꝛiſtus.patet ꝙ nõ iudica
bitur homicidiu ſi ictu meo mulier aboztiuit
id eſt aboetũ fecit:⁊æ puerperiũ adhuc ñ erat
foꝛmatũ.ſiue erat inanimatum.i·ſine anima
nam terra · i. vulua qð ſuũ eſt recipit · receptũ
confouet.ↄfotum coæpat.cozpoꝛatũ etiazʒ in
membꝛa diſtinguit . æ inter illas ſecreti ven⸗
tris anguſtias manus dei ſemꝑ opatur.æ ſic
anima infundit. nam idẽ eſt creato⸗ ES

æ anime.ſecũdũ hiero.vt.lvjdiſ· naſci Sʒ=
ſecundũ aug·cũ de anima magna ſit queſtio ·
non eſt pᷣcipitanda ſñia · illud tñ aſſerit · ꝙ ſi
puerperiũ adhac nõ eſt foꝛmatum:qe adhuc
nõ eſt amma infuſa.nõ eſt homicidium. poſt
infuſionem aũt anime homicidiũ iudicatur ·
vt · xxxij.q. ij:q; vero non foꝛmatũ · ⁊.: c.moy
ſes.ᷓ diſ. in monacho.qui cũ cõmatre ludẽs
eam aboꝛtixre fecit · .e.ſicut ex literaꝝ S3
ↄtra· quia ſi alicui factũ ſit vel datum àd po
tandũ quo minus poſſit generare· concipere
vel parere · Bvt homicida tenetur · j. e· ſi ali⸗
quis. ¶ Solutio.dicũt quidam illud habere
locum quo ad penã legalem nam quo ad il⸗

lam poteſt homicida cenſeri · ſicut et is ſcᷣm

lI. Homicida iudicat qui poculũ amatoeium
dedit · ſic intelligunt · ff· de penis . ſi quis ali
quid. J. qui aboætionis.⁊· ff · ad · l. coꝛ · de ſic ·
ſi mulierem.æ iunge qð no.j· e· . quis dicat
S. tenet' etiã is.nõ tamen eſt irregularis tał
homicida:æ ſic nõ ꝗpeie dicitur homici da h
ↄditionaliter. vnde etiã penitentia ſpiritua⸗
lis ei iniungenda elt·lxxxvj·diſ.paſche · lxxx
vij · di. c. vl · ff ð liber · agno· necare · lv · di · ſi
quis abſciderit · Szʒ certe talis etiam ſecun
dum.l.non dice ł Homicida verus ſed inter
peetatiue· nam ſi puerperiũ infozꝛmatum erat
tenet' ꝓcutiens.l·acq̃ł.tanꝙᷓ de coerupto·nõ
tanqꝙᷓ de occiſo.ſic intelligoff · ad · l· acquibł.
ſi ſeruus ſeruũ..ſi mulier·⁊· l.quintus muti

us.ſicut dicitur de olina vel ſegete immatu⸗

ra collecta · ff · ad· l.acquił.ſuſeruꝰ ſeruũ · S. ſi
oliuã · In B; etiã caſu intelligo ꝙ mulier qᷓ
ſibi vim intulit· ſ.ante puerperiũ infoꝛmatũᷣ
ne parere poſſe. tnõafficit vltimo ſupplicio
ßͦ in exilium pomtur.ff · ad · l. coe · de ſic · ſi mu
lierem.ſi em̃ foꝛmatũ eſſet damnaret' ad moꝛ
tem. æ B eſt ꝙ voluit diſtinguere alia. l. di⸗
cens·ſi aute homo ex ea caula perierit · ſũmo

ſupplicio delinquẽs afficiet.alias aũt humi
lioꝛes in metallũ damnant· honeſtioees ο
amiſſa pte bonoꝝ in inſulã relegantur: qe li
cet nõ ſit homicidiũ· res tñ mali exemxli eſt
B manitfeſte diſtinguit. ff. de penis. ſi quis
aliquis · I. qui aboetioniſ·ſic ergo leges ca
nones quo ad h nõ diſcrepãt h ↄcoꝛdãt · liez
diuerſas penas indicẽt faciendas · ſicut et · S
no. de his qui fib · occi · ¶. q ſit eiꝰ pena · ⁊· ·
quando ⁊c.
Vot ſpecies homicidij. due ˖ ſ· ſpiritnal
cospalis Spiritualis.vij · modis cõ
ttitur. nag inter homicidas ſpirituales cõ
numerant' detractozes frati · æ eos odien⸗
teg · Item iniquitatẽ · oppeeſſionẽ · et imuſtici
am facientes Icem fratribus nõ ſuadentes
vt G ꝓbantur de pe · dil . · homicidioꝝ · om̃is
iniquitas.⁊æ c. noli:⁊ generaliter om̃is mi⸗
quus motus ad nocendũ fratri in homicidij
genere computat.de pe · dil. j· lHomicidium ·
Item homicida cenſetur qui tpe neceſſitatis
denegat alimẽta· lxxxvj · dil.paſce · ¶ Coepo
rale vero homicidium eſt copis Pemptio ·
de pe. dil. j. homicidiuz. huius ſunt ſpecies

due.ſ voluntaria:.⁊ caſualisvt apparet ĩ ip

ſa rubeica. Voluntarium antem homicidiũ
peccatum eſt.qe contra ꝓhibitionem dminã
eſt dicentẽ·non occides ·xxnj.q·v.ſi nõ licet
niſi fiat iur̃ pmiſſione:qua iudex licite occi⸗
dit malefacto:es:qe beati qui faciunt iudi⸗
cium ⁊& iuſticiã in omni tempoæee· ſecundũ da
uid. ideo non cenſetur homicida iuſticiã faci
ens quo ad penã ·qe lex occidere videtur de
linquentem non iudex · vt · xxn.q · v· iudex·
Excuſatur æ is qui aliquem ſe ⁊ ſua defen
dendo occidit · e. c. ij. Item ſi in iuſto bello
laicus aliquẽ interficiat ſine pena eſt · xxnj·
ꝗ· j· quid culpatur · Qð ſit iuſtum bellum · vi⸗
de. 5. de treu · ⁊ pa · S. qd ſit iuſtũ belluů.
Vis dicatur homicida is qui interficit
ominem.vt patet · S· . quid ſit homici
Dium. qui æ ſiccarius appellat᷑ · j· e · ſicut di⸗
gnum · . hij quoqʒ · ſic dicti a ſicca·i· enſe vl
cultello ab vtraqʒ parte ſcindente · vnde di⸗
citur.Eſt ſicca mucro latens · ¶ Eius tamen
interp̃tatio larga eſt· vt contineat telum.=

lapidem.æ lignum·⁊ quodlibet ferrum.ta⸗

lis ergo homicida ſiue ſiccarius tenetur.l·.
co.de ſic. ve omnia h̊ peobantur · inſti · ð pu
blic. iudic · S. item lex cornelia de ſiccarijs ·

Secundum. l. autem quo ad hᷓ vt quis te⸗

neatur . l. coꝛ · de ſic · dicitar homicida quicũ⸗
qʒ hominem occiderit · Quiusve dolo ma
lo incendium Ffactum erit. uive homini!
occidendi furtiue cauſa cum telo ambulaue
rit · ¶ Quide cum masgiſtratus eſſet. publico
ve indicio peeeſſet · operã dediſſet ꝙ quis fal
ſum iudicium peofiteretur · vt quis cõtinere
tur vel condemnaretur. ¶ Item = is qui ho⸗

minis necandi cauſa venenũ confecerit· ha⸗

buerit. dederit · vendiðit · ¶ Qui ve falſuz te
ſtimoniũ dolo malo dixerit· quo q̃s publice
iudicio rei capitalis damnaret? Quive ma
giſtratꝰ.iudexve·queſtionis ĩ capitali cauſa

thum
des vo
uſege
wliec
ſiqhin
degrc
darig
leutet.
i.

intnal
ddis cö
dles c
dienn
maſtici
adented⸗
ofnis
mis inn
onmeidi
cldium.
eſſtatis
epo
mptio⸗
pecies
neti ip
micidin
dwini
no heer
ite oeci⸗
mnt indi⸗
undüͤ da
icii faci
etur de
inder⸗
1defen
bello
xxnj ;
um⸗vi:
1.
rkicit
vomei
eut dir
erlevk
ndedi⸗
gtamen
telum⸗
umta⸗
eturl⸗
li⸗öyn
eanis⸗
nigte
genen
wlon
vnin
Hplaue
igfe
inere
ui ho⸗
ithe⸗
lizt
ble
e ma
uſi

pecuniã acceperit: vt publica. l.reus. fieree.
Et qui hominem occiderit punit. non ha⸗
bita differentia cuiuſmodi hominẽ occiderit
vt · ff · e· l. j . j. ⁊. J. j: et. l. m. ꝛH. j. Z cũ
homicidium ſine dolo nõ cõmittatur.neceſſe
eſt ꝙ dolꝰ interueniat. nec accipit hec lata
culpa ꝓ dolo · quare ſi quis ſe pᷣcipitãdo ali
um occtderit · vel licet putatoe iactando ra⸗
mum nõ clamanerit ad cohertioné. l. coe. ð
ſic · nõ ptinet · ait em̃ impatoe voluntatẽè ſpe⸗
ctandã non exitũ · vt · ff· e. in lege · et · I. diuꝰ.
4faine eſt ꝙ infans vel furioſus hac.l.non
tenet'. qe alter conſilij mnocentia tuet'. al:
terum fati infelicicas excuſat.vt · ff. e infãs.
ac de cauſa excuſantur a iudex et execu⸗
toees · vt · · ¶quot ſpecies.¶ St qui deſerto⸗
rem occidit. vel latrone publicũ.ſeu noctur
num ſine diurnũ cum telo aggredientem nõ
tenebitur reus homicidij · vt · C. quaãdo licet
vnicuiqʒ ſine iuò vindic.ſi u. l. j. et · ij · ff. ad
l.acq̃ł.l.nj..vlti.et.ff e.furẽ·j.e.c.ij.⁊æ. nj.
Vel eranſ fugat.vt.ff.e.l.nj. . vlci.et.C.eæ
is qui·et·l.ſi vt.et ſic tempꝰ alleuiat pecca⸗
tum vel aggrauat· vt. C. de adult'. gratus ·
lIgitur ſi ad defenſionẽ meam alium occi⸗
dero.non teneoæ· vt no.õ. . quot ſpecies. v.
excuſatur · qð dic vt no · ̊. de reſti .ſpoł.. qs
ſpoliatus.ſub.ꝗ. intelligendum eſt aũt. ⁊. v.
ſequenti.¶ Item ſi q̊ fecerim ad opinionẽ me
am ſeruandam.vt ſi occi di eum qui michi vłk
liberis meis ſtupeum inferre volebat. vt. ff.

e. l.j. . idem diuus. ed et ſi quis per la

ſciuiam moꝛtem dederit vel meò:cus maluz
exemplum pᷣbendo aduerſa medicamenta de
derit· vel etiã ad conceptionem · ſed que ac⸗
cepit moetua fuerit.a tanto excuſatur.non a
toto.nam talis per quinquenniũ relegat'. vt

ff.· e · l. mj · J. . et. l. n.· J. ſed ex ſenatꝰ cõſulto

g8 autem qui hominem caſtrauerit.ſi ſer⸗

uus fuerit vltimo ſupplicio damnatur · is eti

am qui paſſus eſt querimoniam exponens au
diri inbetur. qe nemo liberum vel ſeruum ca
ſtrare inuitum debet.nee aliquis voluntarie
ſe ad caſtrandũ p̃bere · medico aũt qui cõtra
uenerit capitale erit.et his qui ſe ſponte pee
huerint ad caſtrandũ.h et hij qui tibeas.i.in
ſtrumenta ferrea quibꝰ quis leuiter caſtrat

faciunt: in eadẽ cauſa ſunt. vt.ff.e.l.mj. . ij

et · l· hij quoqʒ.ſecundũ azʒ. Sʒ H intellige⸗
dum eſt de his qui cauſa mercimonij G faci⸗
unt vel cauſa libidinis. ſ.qꝛ volunt ꝙ cuſto⸗
diant vxoeem ſuã. vt.ff.e.l.nj/. qui hominẽ
ſecus ſi ex cauſa infirmitatis.ſup quo vide
qð no.S.de coepoee vici · . et que impediat.
v·quid em̃ ſi maritus:et ſequen. 1 kenerur
etiã is qui pigmentariꝰeſt.ſi cui.ſ.teme.et ci
cutam ſalamandeaʒ cõmirum picuo campas
aut bubeoſtiz mandeagoꝛam vel luſtramenti

cauſa dederit catharicidas. æ is cuiꝰfamilia

ſeiente eo adipiſcende recupande ve poſſeſſi
onis cauſa arma ſumpſerit.et qui actoꝛ ſedi⸗
tionis fuerit.et qui naufragiũ ſumpſerit.qui
ve falſa nddicia confeſſus fuerit. confitenda

ve curauerit. quo quis innocens circũuenire

tur · vt·ff.e.l.mj.G. alio ſenatus ↄſulto.¶Ieẽ
⁊ is tenet' qui filium ſuum circũcidit.niſi iu
deus ſit cui G permiſſum eſt.ſ et tenetur qui
mala ſacrificia fecerit vel habuerit. vt · ff. e⸗
circũcide· et.l.ex ſenatus Ooſulto. uãuis
aũt ſecundum.l.omnes ſupeadicti homicide
reputentur ſicut expeditũ eſt.tame ſecundũ
canones aliud quo ad oedĩes ſpectat recipiẽ
dos· et executionem ipſoꝝ · nam quo ad hoc
dicitur homicida quicũqʒ homine interfece
rit ſcienter. vel occidi fecerit vel ind icauerit
vt. · diſ. de his clericis:etlj.di:aliquantos
et dixi · ů· ne cleri vel mo· . que ſunt permiſſa
ſub · . clericis etiã in ſacris.v.poſſunt tñ cle
rici · et ſequen.et de obligatis ad ra ci · J. quis
dicatur · v· item execuroz. ſ.ſententiax. et. S
e · J. )· V. ſolutio· et G̊ ſiue voluntarie occide
rit ſiue caſu·cum diſ· poſita·j·e.. qua pena.
· ſed et ſecundũ ca. h et dici poteſt ꝙ licet
ſupeadictos dicant.l.teneri.l.co.de ſic.nõ

tamen eadem pena imponit.et ſic alio alio

modo renetur·vt no·· e· J. qua pena.ꝙ Quo
autem ad deũ pertinet et penitentias. volun
tas hominis ſpectatur non exitus. vt dixi
5· v. ſed cum homicidiũ. nam ex coede homi
cidiaꝓceduntadulteria·blaſphemie.æ alia
peccata.quia deus nõ ex operibus indicat h

ex coede et animo· xxnj· q.vnj.occidit.xv. q

vj · c.j ·xxij ·q· vqui piurare.xvij.q mj·om̃es
et iunge qð no·j· . qua pena.v·quid ſi neceſ
ſe habuit. et ſequen · et. v. lin gua· et. vx. quid
ergo ſi quis in rixa· ed canones quo ad
oedines non animum ſolum ſpectant niſi ex
itus ſequatur.quo ad homicidiũ Ptinet · j. e.
ſicut dignum F· j·xv· q.j·. ſi quis non iratus.
ideo quo ad oedines aliquãdo vtrunqz inſpi
ciendũ eſt. et volũtas et exitꝰ.vt · · e.ſignifi
caſti . j. et · ij · et. c. exhibita·
a pena feriatur.et quidem ſecundũ.l⸗
Jaltioees depoætãtur· ſed humilioees be
j8 ſubijciuntur · ff. e · l. nj . J. vlci. et. I. penł.
ſecundum az. Vel die ꝙ ſi quis accuſetur.l.
coe · de ſie. et Ouincatur· capite punietur. qñ
accuſatur ex eo ꝙ hominẽ mterfecerit. vł .
P eum non ſteterit· vt inſti.de public .judi.
G.· item · l. coenelia:et ſic in vero homicidio
quilibet capite puniẽdus eſt.juxta illuò do
minicum· qui gladio peutit gladio peribit.
Sedò quando accuſatur ex eo ꝙ homicidium
interpeetatiuum cõmiſit.de quo habes varia
exempla.S.e. quis dicatur.vel quãdo con⸗
ſtat de B iudici ꝑ inquiſitionem. habet locũ
dictum az· et vide ſuper B qd no.õ. e: . quiò
ſit homicidium⸗ Sbeunde canones autem
iniungenda eſt enitentia. v. del. vij. anno⸗
rum. vt dicam.j.de penitentijs. ¶. que peni⸗

tentia · Y. vndecimus. et ſequen. et no. S. de

his qui fił · occi· ꝗ. quando et qualiter· v. p.

m ſi facere renuit.ſi ſit laicus excõmunica⸗

tur · ſi vero ſit elericus ſine per accuſationem
ſiue per inquiſitionem conuictus ſit degra⸗
datur · niſ cum eo miſericoediter diſpenſetur
vt · l. diſ. ſi quis voluntarie.et· c·ſi quis vidu
am. et ſupea de accuſationibus inquiſitõis.

e ᷣ intelligas quando iniuſte volunta
rie homicidium eſt cõmiſum.in quo caſu cle
ricus deponitur . l. diſ· ſi quis viduaz nec cũ
eo diſpenſatur · vt. J. e· ¶. que diſpenſatio· vᷣ.
cum voluntario. Si vero laycus fuerit ad ia
nuam eccleſie ſemꝑ iaceat:et cõmunionez m
exitu vrte ſue ſuſcipiat .l· diſ.ſi quis volunta⸗
rie · Quid ſi neceſſe habuit interficere.ſi ne
ceſſitas fuit euitabilis tanꝙ; homicida peni⸗
tentiam aget.ſi ineuitabilis nõ peccat.j· e ·
c.ij. nec artatur ad penitentiam niſi peopter
duplicitatis ambiguumxxnj.q/v. excõmu⸗
nicatozum.ſed interius debet dolere · ⁊ pec⸗
catis ſuis impntare ꝙ ad tantam neceſſitatẽ
deuenerit.2 penitentiam agere bonum elt.
quia bonarum mentium æc. j. e. interfeciſti ·
v. diſ. ad eius · in fi · ¶ Quid ſi caſa committi
tur Si dabat operam rei licite.⁊æ adhibuit di
ligentiam quã potuit non imputatur· Si da⸗
bat operam rei ullicite· vel non adhibuit di⸗
ligentiam quã potuit·tanꝙ,ᷓ homicida tenet
boc per iura poſita. · e · v· ſi vero facto·
Licet autem frater. rap · ſeripſerit ꝙ volun
tarium Homicidium ſemper eſt mostale-non
aſſentio. quia aliquotiens eſt voluntarium =
iuſtum.⁊ in nullo imputatur · vt patet in his
que no·ĩ.e:v. lingua. Item ꝙ dixit tribus
modis cõmitti homicidiuz. ſcilicet peecepto
conſilio.⁊ defenſione· æ quodlibet iſtoꝝ eſſe
moetale:intelligas quando peeceptum eſt in
iuſtum.vel quando is peecepit qui nõ habet
autoeitatem.alias contra.xxnj/q:mj.queſitũ
Idem iutelligas de conſilio iniuſto vel coe⸗
rupto· xxnj·.q: mjillud. Idem de defenſione
illicita æ& rebelli:-alias contra vt patet:xxnj
q:vnj.ab illo.. hiſ ita.vſq; ad:ꝗ.in regiſtro
4. C. vnde vi.l. j. C. ad. l.coe.de ſic.l.jlicet
in peimis duobus caſibus indil. fiat irregn⸗
laris.vt ſequitur · · e··.lingua: Sed er ſe⸗
cundum canones ipſo iure patitùr penazʒ Ho⸗
micida. quia fit irregularis· vt. . e. petitio.
quare quantumcunqʒ; occultũ ſit· quãtumcũ
q;ʒ penitentiam egerit:nec peomouetur: nec
ſuſcepto oedine vtitur · vt · S· de tpẽ · oedi · que
ſitum.æ de accuſationibꝰ.inquiſitionis.G̊ au
tem diſ. opꝰ eſt q̃ pᷣt his verſibus cõphendi.
Eingna sülie Feento Vois * actu.
Nulle neces caſu duo bis diſtingne ſupee
ma.i .duo ſupᷣmaſcilicet neces ⁊ caſu diſtin
guuntur · ſ̊ ſupeemũ ſcilicet caſu diſtingues
bis.a ſic ſubdiſtingues⸗/ Fd euidentiã ꝛgi
verluum peecedentiũ a totius tractatus no⸗
tare debes ꝙ homicidiũ duobus modis cõ⸗
mittitur·limgua:et facto: Lingua:cõſilio.

vt aſſeſſoꝛ vł quiuis aliꝰ exhoetatoe vel inci

tatoz p̃ceptoæ. vt iuðx vł quiuis aliꝰ pᷣcipi
ens· ꝙ ſi iuſte fiat peccatũ nõ eſt. neqz qꝰ ad
pᷣcipientẽ · neqʒ qꝰ ad exequentẽxxnj·q/v.mi
les: eum miniſter. cũ homo· æ. c.ſi homicidi⸗

um: qð etiã intelligas cum non fit ex odio · h

zelo iuſticie· vt cum odio habentur peccata
non homines.lxxxvj.diſ odio· cunqʒ non ex
delectacione fundendi ſanguinem hHumanuz

non amoꝛee ſpolioꝛum.non peecio:hᷣ peo ſola

ebedientia lhooc fit: eum doloee coꝛdis·æ ani
mi compaſſione.nã vera iuſticia compaſſione

habet.falſa dedignationem vt in ſupioꝛibꝰ
2· xxnj.q: v· lex eterna · officta.non eſt crude⸗

lis.qui malos percutit · et.xlvj · dil. vera iuſti
cia.tñ ſiue imuſte ſiue iuſte hoc contigerit:
in vtroq; caſu impedit ꝓmouendum. deij
cit iam ꝓmotum.vt.ildiſ.ſi quis viduam·et
de pe. dil. · piculoſe.⁊.j·e·ſiecut dignum · I.

qui vero·⁊. C. vlti · ⁊.c.ſignificaſti · ij· j · V.· ⁊

ſi pcuſſo. ̊ eſt ꝙ dicit peimꝰ verſus.lingua·
conſilio·p̃cepto.pdis.⁊ actu.⁊ H etiam ſi an
te baptiſmum cõẽmiſſuz fuerit · qe in baptiſmo
deletur peccatũ æ omis irregularitas ex pec
cato contracta.h illa que ſine peceato ꝓne:
nit vt B eſt.nõ deletur.in baptiſmo enizʒ cul
pa dimittitur non tamen lex aboletur.xxvj·
diſ. deinde . ⁊ c. vna tin· ſecundũ bar · Wri
dicunt ꝙ homicidium cõmiſſum ante baptilſ⸗
mum.ſiue cum peccato ſine ſine peccato.ve
in exemplo poſito.nõ impedit poſt baptiſmũ
ad h̊ inducunt.ilj:di: aliquantos:⁊. c·ſi quis
poſi acceptum · et · l.di·ſ quis vduam.ſecun
dum hug. æ hbanc vltimam opinionem putat
gof.verioꝛem eſſe · ¶ St ſi opponas ex eo ꝙ
legitᷣ.xxvj · dil · e. deinde et · c· vna · H· aliò
ibi. aliund hic· Batio diuerſitatis Bᷓ eſt.ibi lo
quitur de irregularitate Otracta ex matrimo
nio:qð ſacramentum eſt apud omnes licet
apud infideles ratũ non ſit·S· de diuoæ· gau
demus. et. c· quantoibi:infidelis ergo Otra
Hhens cum ſecunda vxoee non peccatirregn
laritatis tamen notã incurrit ipſo facto · que
baptiſmo deleri non poteſt· cũ nec ex pecca⸗
to qð non fuit ꝓceſſerit vt ibi dicit. hic autẽ
loquimur de lege iuſticie · cui? exercitium in
fideles non habent.carent em̃ iurditione tẽ
poꝛali iuxta illud: auferetur a vobis regnũ
c. — iuxta illud- cum venerit ſanctus ſancto
rum ceſſabit vnctio veſtra: nec ſpiritualezꝭ ha
bent · vt · S· de cõſti·tranſ lato.igitur cũ omni
jurditione careant:iudicare non poſſunt nec
debent · 5. de iudiẽ · at ſi clerici · ffo de iurdi⸗
om . indi · l. fi· ⁊. .⁊ qe:nam æ infames ſunt q̃
noemam legis xpᷣiane abijciunt · vj· q:.j· infa⸗
mes.infamibꝰ aũt ſunt om̃es actꝰ legittimi
interdicti · S.de teſti.licet ex quadã · EC.· j·ad
fi..de exceſ.pᷣla.inter dilectos · H.· j· in fi ·
Ideoqʒ ſñia ab eis lata ꝙᷓᷓuis in ſe iuſta ſit.tñ

ratione pſone ꝓferentis qᷓ iudex non eſt nec

eſſe poteſt. nulla eſt. ̊.de accuſa· ad petitõez
F.cũ igit .S.de · of · del · venerabili . I. fi · pa⸗
tet ergo p ↄſequens· ꝙ ſi quis ante bapciſmũ
alique ꝓnũciauerit coæpaliter punienõ· pec
cat ꝓnunciando.qe vſurpat qð ſuũ non eſt·
ex q̊ peccato ſequit' irregularitas que in ba
ptiſmo deleri nõ poteſt · – ergo ſi infi⸗
delis qui neceſſe habet obedire ad pceptum

iudicis exequit' ſniam ipſius rite latã· homi

nem ſuſpendendo v aliter occidendo. qui
dem nullũ peccatũ ̊ᷓ cõmittit· nec video re⸗
ſponſionem quare in h̊ caſu ſma · b· nõ vendi
cet ſibi locũ:nec qᷓre almd ſit in hac homici
dij nota ſiũ macka ꝙᷓ ĩ irregłaritate bigamie

tut

ſen

ur

ex
flixe

Dai
fone
orib⸗
einde⸗
mici
dai
hamner
ſeb
ngua.
nſian
ptiſmno
expee
0 Pwe⸗
ehenl

⸗ .
cato⸗dt
ptiſmi
quis
ſecun
putat
reog
Cealid
ibilo
attimo
8g.lieet
oe en
godtn
imegn
go⸗ ue
peccr
e auti
ium in
one te
regnu
ancto
lez ha⸗
omm
nt nec
jurdi⸗
ſun

finke⸗

gitum
Rin
aſicetn
eſt nee
etitöe,
fipt⸗
piſni
noper
0n iſt.
einbe
ſinti⸗
eptum
pom
zai
o le⸗
end
mici
mie

nec obſtant ca: ꝓ alijs inducta. aliquãtos.

ſi quis poſt acceptũ·ſi quis viduã a grio ſen

ſuiqe intelligi poſſunt in homicidio volunta

rio ⁊ iniuſte cõmiſſo.⁊ ſic etiã vident loqui
ſicut ipſoꝝ lectio innuit manifeſte.⁊ ſic in⸗

tellige ꝙ& quidquid ab homine dictum · et fa

ctum · ⁊ cogitatũ.eſt tpe illo quo eidẽ coneu
piſcentie mete ſubiecta ſeruiuit. ſubauòi ho⸗
mo.ſ.ante baptiſmũ·qualitereũqʒ. verbo. vl
ope · vel cogitatu.peccando· ꝑ baptiſi mü ſuh

ſequens totũ aboleat'. æ quaſi nõ factum ſit

lud aũut certũ eſt. quicũqʒ poſt baptiſ⸗
um in cauſa ſanguinis iudex fuerit.vel aſ⸗
ſeſſoꝛ.vel notarius.vel executoe.vel adnoca
tus:ſiue ꝓ actoꝛe ſiue ꝓ reo.licet aliqui diſ
ſentiant · vt no.S.de poſtulãdo⸗. quid perti
net ad officiũ· v illud tñ ſciendu. æ generali
ter quicũqʒ; aliqðò miniſterium in iudicio ſan⸗
guinis pᷣbueritirregularitatẽ ineurrit.lj.di.
aliquãtos.⁊.c.ſi q̃s poſt acceptũ.õ.ne cle
vel mo.ſnĩam· j. ð exceſ.p̃la.ex literis.¶ ¶ Ve
rum circa hane materiã hoc nocabis. q; ſi cli
cus tradat latronẽ poteſtati ſeculari: petẽs
qꝙ ipᷣm puniat citra effuſonẽ ſangumis · licz
poteſtas in latrone aĩaduerterit.nõ Pter B
irregnlaris efficitur· Nec etiã nocet ſi ſeola⸗
ris ad ↄuincendũ latrone tradiderit interſi⸗
Sna· lIdẽ ſi ſimpliciter deponat querelã de in
ruriantibꝰ ſibi ⁊ eccleſie.q;uis tales vix abſ⸗
qʒ; ſanguinis effuſione valeãt coartari. ſic lo
quitur manifeſte·j.e.tua nos. ad vltimũ.æ
c.poſtulaſti·ad idẽ·xxnj· q.nj. maximianus.
xxnj.q·v.c·j·. ⁊æ· c.vnũ.⁊: c.pena.⁊. e cũ nos
ar:ff. de bonis lib'. qui cũ maioe.ꝗJ. j. Sʒ Hᷣ
iura queſo nõ fatue intelligas.qe q̊ veꝝ eſt
qañ nõ intendebat ꝙ moeeret .nec iſtud gere
bat in animo·h expᷣſſim inſtabat vt fuſtigare
tur citra effuſione ſanguinis· j.de raptozibꝰ
in archiep̃atu · vel poneret in exiliũ·j.ð̊ ver
bo.ſig̊.nouimꝰ.vel ꝙ detruderet in perpetn
um carcerem.S · de heretic· excõmunicamus
S8S· . penb.⁊ de apoſtatis· a nobis.xxnj.q· v
non vos:ad fi· ⁊ maxime h fieri poteſt qñn eſt
leue crimen qð non ducit in moꝛtẽvt. ff. de
bonis liber̃ · qui cũ maioe·.j. G̊ em̃ ⁊ ſi iudex
ex officio vel ꝓ impeudentiã penã moetis in
flixerit michi imputandũ nõ erit.h potiꝰ de⸗
bet delinquens B imputare duricie ſue.. e.
poſtulaſti · in fiar · ff· de euic. ſi p impeuden
tiam· Sᷓ· de otrahen· empt'.c· vlti.abſit em̃ q;
ea que ꝓ bono x licito facimꝰ.ſi p̃ter volun⸗
tatem noſtrã cuiꝙ; malũ ↄtigerit nobis debe
at imputari.vt·xxnj·q:v.de occidendisʒ.No.
ꝙ dicit p̃ter voluntate:nã ſi intentio noltra
erat vt ad moetẽ damnaret'. irregulares ſu⸗
mus quibuſcuqʒ verbis fuerit intentio vela⸗
ta:licet ꝑ eccleſiã nõ ꝓhibeamur .niſi ei con

Faiias de dſecra · diſ. mj. c. ij. . l. di⸗ ferax.

ſtet p ofeſſionem vel ꝓbationẽ. vel qꝛ nichil
velabamꝰ ſ apte q̊ dicebamus· ſic intellige

Otrana.j·de exceſ.pᷣla.ex literis ·xxnji ·q v·c
ij· æ. e vnũ ſolũ.⁊ de pe · di · j. piculoſe. et ſic
ꝓbatione debficiente dicas ipᷣm relinquendũ
Oſeistie ſue · ſicut dicã · e · · itẽ H̊ mtelligaſ

ꝙuis quidã aliter ſenaar Iduin ergo ſi pla
cet tibi in mente ꝙ ſuſpenſus eſt æ ratum ha
bes:certe ratihabitio retrotrahbet æ manda⸗
to compabitur.qæ iſtud in maleficijs genera
liter traditur.ff. de vi æ vi ar.l.j. . quotiens
B intelligas veꝝ ſi gandeas de moæte pſo
ne· ſecus dicendũ eſt ſi letaris æ das gratial
deo qe malificiũ punitᷣ.licet doleas de pſo⸗
na: et ↄpatiaris figure dei:⁊ triſteris qe vnqᷓ
fecit vel cõmiſit quare tam grauiter eſt pnni
ta · ar. · e:c· ij · C.de penis.ſi quis in metallũ
·de ſnia excõi:vt fame.ideo dicit gladius
regi cõmiſſus ad laudẽ bonoꝛ a vindictam
maloꝝ j.e.poſtulaſti.ꝗ̊· de maio⸗ ⁊æ obe ſo⸗
lite· F. jih ꝓpter ratihabitionẽ nõ efficietur
irregularis cu factũ defici at · in nuo lex pꝛo⸗
motionis cõſiſtit. xv.q.j.c.fi. FEacto aũt ſi
ue actu cõmittitur homicidiũ tribꝰ modis.
aut voluntate·:aut neceſſitate:aut caſu· G̊ di
cit finis peimi verſus æ ſecundus · Si quis
actu cõmittat homicidiũ a voluntate ſpon⸗
tanea:deponitur · vt· j.e. ſicut dignũ. . vlti⸗
etiã ſi ſarracenũ interfecerit · vt · l. diſ· clericũ
qui paganũ·.⁊æ.· cde his.⁊.ĩ·e.c·penł.in quo
caſu ſi magiſter vel ſacerdos diſcipulũ vł fa
mulum ſuũu coærigendo vulnerauerat. q; uis
vulnus letale nõ ſit.ſi tamẽ ex eo infirmitatẽ
moetis incurrit:homicida a irregularis iudi
catur·quia qui oecaſionẽ moetis p̃ᷣbet moetẽ

dediſſe videtur . Secus ſi alia infirm itate

nõ ſecuta ex vulnere deceſſiſſet.vt· J.e.pᷣſbi⸗
terum · ?· c· decetero.æc·ad audientiã. ſic
pᷣceptoꝛis nimia ſeuicia in culpa eſt.ff. ad· l.
acquilł · l mj· in fi ⁊· l.p.⁊.ff. loca.⁊ Oduct·
item aerd ue iak Fiiren ſecꝰ ſi ꝓpter im
peritiã medici vel ſui negligentiã moeiatur.
vt.j·dicam. . que diſpenſatio. Et qð dixi
de caſu ſiue occaſione moetis· intelligas de
ꝗꝓpinqua.ſic intellige.ff·e.nichil intereſt· et
ad· l· acquib.qui occidit. I. penł.ſecus de re
mota:nec em̃ ideo qꝛ faber cutellũ fecit ho⸗
micida iudicat ar · ff. Iloca· ⁊ Odu·qui domũ
habebat. m fi.⁊.j.e.c.tua nos· H.· j. .c· ex
hibita: Itẽ h intelligas ſi certũ eſt ꝙ is ð
quo querit homicidiũ ppetrauerit in dubio
aũt relmquo ipſum ↄſcientie ſue. vt.j.e.exhi

bitaet · c. petitio· ⁊æ. 6. de iureiurã. mulieri.

xxxnjdi · habuiſſe.S·de eta.⁊ quali.ad aureſ
Tutiꝰ tñ faciet ſi in dubio ſe reputet homici
dam vt ſic abſtineat·cũ nullũ periculũ ſit ei
abſlinere . h celebeare piculum poſſert eſſe. H2
ſi oſtet ꝙ pPeuſſerit.etiã ꝑ officium iudicis re
pelli poterit. ſic intellige· j. e.ad aundientiaʒ
⁊:c· ſignificaſti.ij· . ꝙ ſi diſcerni hm.t. ar. õ.
de ſpon· iuuenis.j.de cleri: excõi. illud. . li⸗
cet aũt · de H dic vt in ſequenti. · h nunqnid
om̃s: ⁊. S. tñ ſatis poteſt dici. Quid ergo
ſi quis in rixa moætuꝰ fuerit· æ neſcitur quis
interfecerit· nunqd om̃s rixantes iueicabun

tur homicide. æ quideẽ quo ad peccatũ. hij qᷣ
PVeuſſerunt·et qui voluntate occidendi vene
rut ꝙuis no peuſſerũt: æ qᷓ venerũt vt occiſo⸗

ribus auxiliũ pᷣberent:om̃s hij tanc; homici⸗

de tenentur. diſcretus tñ ſacerdos maioeem

penitentiã dabit pꝛimis qᷓ; ſecũdis . ſecundis
ꝙ;ᷓ tercijs · ̊ nec illi ſunt immunes qui potue⸗
runt eripe = nõ eripuerũt ꝓbant' B· xxnjq ·
fi.ſi quattuoe· j·e· ſicut dignũ · xxnj·q· nj· non

infereda · c. fi nunq̃d om̃s hij ſunt ir⸗
D

regulares æ« ab dedimbꝰ repellunt · videtur
ꝙ ſic · qꝛ om̃s homicide indicandi ſunt · admi
nus quo ad ꝓmotione oedines indiſtincte
4pter incertitudine· ar. xxnj · q.vlti.c · vlti · ff
ad.l. ac quił. itẽ mela ꝗ. i ſi plures· ⁊ de his
qui eie vel effu. l. ij · ¶. vl.⁊. l.ſequẽ.niſi foe⸗
te certũ ſit ꝙ ex ictu alteriꝰ interierit· tunc
em̃ tenet is tanꝙᷓ ð occiſo· alij vero tanqꝙᷓ ðᷣ
vulneratoæ ideo quo ad penã · l· c · de ſic ·
vulnꝰ cuiuſq; dtemplandu æ inſpiciendũ eſt
vt appareat cuiꝰ ictu perijt · vt· e · ſignifica
ſti. ij. S.j · · · olti · ¶ Johes tñ dixit omes re⸗
pellendos. ſufficit em̃ ꝙ ſumpſerint arma· lj.
di. aliquãtos licet alij interfecerint· vt · ·· de
cleri.peuſ. Otinentia. lj· di · ſi qs poſt · ⁊· c. Pp⸗
ceden· licet nõ imputet' ſi aliꝰ interficiat me
muito.cũ ego nõ vulnerauerim. Etiã ſi amici
mei ↄtra ꝓhibitõez meã aliquẽ interficiãt in
zuri antẽ michi. nõ teneoæ. vt· · e · petrꝰ · ·· q ·
mj. qe p̃ſulatus · ;· de ſimonia. ſieut · h ſi volũ
tas turbata ſit. puta.q? nõ ↄſenſi expᷣiſʒ nec
Otradixi· imputat · vt · S· de ſimo: matheꝰ . id ẽ
videtur ſi amici mei interfecerint me ignoeã⸗
te. ar.S: de ſimo.nobis.⁊· c. ſicut nobis· ⁊· ·
de regularibꝰ.¶ Guil.na.otra ⁊ dicit nemi
nem in dubio repellendũ · ar . · e · petitio · et

dicta deere · ſignificaſti.nec ob. j· de cleri · p⸗

euſ otinentia:qe intelligeda eſt qñ oſcientia
remoedet eũ qui ſumpſit arma alias em̃ non
eſt repellendꝰ niſi ipe repellat ſe · ar · · ð cle.
peulſ· pᷣſentium lato:⁊ G̊ compeobat extraua
Zans/5· ð tpẽ · oedi . nullũ eox · ¶ Flij dieüt
ꝙ ſi oſtet ꝙ peuſſerit is qui oedinari deſide⸗
rat. ⁊ moetuꝰ ſit vulneratꝰ.ſemꝑ in dubio re
pellatur · · e · ſignificaſti · E. ſi diſcerni · h ſi
negat ſe peuſſiſſe · relin quit' oſcientie ſue · vt
in exuagan:nullũ.⁊. ĩ· de cleri · peuſ. c· pnt.·
æ fi ¶ ITñn ſatis poteſt dici ꝙ ĩ vtroq; caſu ſit
ſue ↄoſcientie relinquendꝰ.qe nec· . ꝓxi.cp ſi
diſeerni . dicit ꝙ cogatur abſtinere ˖ h ꝙ debz
H facere quaſi ↄſulendo · Itẽ qꝛ in decre· peti
tio.conſtat ꝙ peuſſerat.et hoc quãdo plures
ſunt· ſecus ſi vnꝰ tantũ percuſſit · vt no · S· e ·
vH. item intelligas · vel dic ꝙ in vtroq;ʒ ca⸗
ſu relinquitur eõſcientie ſue· niſi tanta labo⸗
ret infamia que graue ſeandalũ generet · vt · .
e.ex l̃is: æ accedit qð noS·de cogna:ſpũa:.
F. quis ſit eff ectꝰ.v· alij diesee iino aurs
certũ eſt.ꝙ ſi clericꝰ ꝓcuſſit nõ letaliter nec
animo occidẽdi.nec ad occidendũ venit ·˖ nec

alios ꝓnocauit· æ locꝰ ſuus diſcerni poteſt.
nec de occiſo tenet. nec oꝛdines recipe hi⸗

betur.licet alij peuſſerint æ occiderint · vt in
dicto· S.ꝙ ſi diſcerni · hm gof · 6 Si vero q̃s
facto homicidiũ cõmittat nõ voluntate h̊ ne
ceſſitate. aut neceſſitas fuit euitabilis· aut
jnemtabilis. Si neceſſitas euitabilis erat
ad maioees oedines non aſcendet · nec in ſu⸗
ſeeptis tolerat .niſi ex magna diſpenſatione

Flij dieunt ꝙ poſt pactam penitennã de iuf
cõmuni poteſt exequi oꝛdines officij iam ſu⸗
ſcepti h ad ſupioꝛes nõ aſcẽdet. niſi ex mag
diſpenſatõe. ſic intelligũt diuerſimode · l. di ·
de bis clericis j. =. ij Sinaũt fuit inenita⸗
bilis. dico ꝙ in nullo imputatur · vt eſt expᷣſ⸗
ſum. l. di .· quia te · j. e. c. ij · æ nj · ⁊ · c. latoꝛ · licz
Io.hanc decre · ꝓx:ex diſpenſatõe intellexe⸗
rit· dicens ꝙ ad ſupioꝛes oedines nõ aſcen⸗
det. niſi ex diſpenſatõe · ⁊ H idẽ innuit gof: li
cet em̃ in ſuſceptis cedinibꝰ toleretur · ad ſu⸗
perioꝛes tñ aſcendere nõ poteſt· nam ⁊ ſi ne⸗
ceſſitate· voluntarie tñ occidit · et lex ꝓmoti⸗

onis in facto ↄſiſtit · xv· q:jec: fi · Hug etiam

dixit ꝙ homicida in nullo caſu ꝓmouetur·⁊
ꝙ potius debz quil ibet pmittere ſe occidi ꝙᷓ
aliũ occidat:xxxij.q.v.ita ne· S· qð me.cauſa
ſacris. ⁊æ verbũ ↄſuluit qð ponit᷑.l.di.ð his
ponitur ꝓ pᷣcipit · vt · xxvnj · q · · ſic emi¶ Ve⸗
rius credo ꝙ in nullo imputetur in ̊ caſu·ſ·
quãdo nõ potuit vitare· puta fugiẽdo defen

debat ſe·timens moetẽ ſi capetur.æ aliꝰ inſe⸗
quebatur eũ iniuſte· ſecus dicendũ eſſet ſi iu⸗

ſte.ar. ã.de eta:·⁊ q̃li.c.j.¶ Flij ponunt tale

exemplum.clerieus tenehat gladiũ in manu

ad dekenſlionẽ ſuã · paganꝰ irruit in eũ ita ꝙ;
clericus nullo modo potuit vitare. et ſic pa⸗
ganus moetuꝰ eſt cũ gladio quẽ clericus te
nebat p̃ter ꝓpoſitum ipſiꝰ clerici · h in B exe⸗
lo potius poteſt dici homicidium caſuale.
1 ggo intelligo vt dixi.S. qñ fugiendo defẽ

debat ſe · ⁊ dicit · . e· c. ij. in fi . peniceat · ex.

ponei. penitere bonum eſt ar in Ocoæ. qual

no. 6:e G. quis dicatur homicida· Hac de

cauſa.ſ̊ h̊ intelligo qñ imminebat piculum
coepis- ſecus ſi timebat de rebus·= ſecus ſi
figere potuit· H em facere tenet ſi poteſt. ſi⸗
cut dominꝰ fugit in egipto quãdo herodes
ipſum que rebat interficere.vt:xxnj·q· nj· J· i-
ſic intelligo verba apoſtoli dicentis nõ vos
defendentes h date locũ ire · xxnj · q. · S · j · et
ꝙ pati debemus. e.q· miſi bella. Ideo imputa
cur monachis qui fures lĩigauerũt timentes
periculũ reꝝ · quia expediebat potiꝰ poſt tu
micam relinquere palliũ a aufugere . ꝙᷓ re⸗
bus vilibns æ tranſitozijs tam acriter in eoſ
exardeſcere · vt · .. e. ſuſcepimus Si vero fa
cto cõmiſerit quis homicidiũ caſuale·⁊ adhi
buerit diligentiã quã potuit æ debuit · da⸗

bat opaʒ rei licite· puta: pulſando campanaſ

vel reficiendo eccleſiã· cecidit tintinabulũ ·

vel lapis ex muro.vel lignũ et ſic aliquẽ in

terfecit-h qcito vidit caſũ clamauit alta vo

ce. caue caue fuge fuge in nullo imputat
ſ9i»aſus fostuitos non pᷣuidit. qꝛ nec p̃uideri
poſſunt ſecundũ H intellige· . e. dil ectus fi
lius· ex literis.ij.ſignificaſtli.j.⁊· e·lohhãnes
x·c. vlti ¶ ¶ Ideo licet medico imputetur cul
pa ante factum · puta· qui intromittit ſe de
medicina cum ſit ydeota. / St culpa in ipſo
facto.puta:quia licet diſcretus ſit in arte ·
nõ tamen ſequitur traditionẽ artig h capita⸗
neam voluntatem. ¶ St culpa poſt factum.
puta:qꝛ peritꝰ erat· traditiones artis ſequit .

quis
icue
Alat
Wen
duun
bu
diſl
ſce

ui
ſun
35
di⸗
lta
p
ie
ore⸗
ten⸗
fli
ſ⸗
he:
otin
am
di
anſa
bis
de⸗
ſu.
efen
nſe⸗
ju⸗
tale
ann
pa:
ate
exe⸗
ale⸗
defe
,er⸗
qal
e de
llum
us ſi
,ſi⸗
des
g
vos
et
uta
nes
Nitn
prr.
ne
rofit
adbi
da⸗

hanal

nl⸗
nen
nro
utct
dden
naſi
jnes
cul
ede
pſ⸗
te⸗
itan
im⸗
;

ſed nõ adhibet diligentiam cirea euſtodiam
infirmi · Si tamen neqʒ ante factũ neqʒ; in
facto.neqʒ poſt factum.in culpa dep̃henda
tur· non imputatur.ſi infirmus alias fatuita⸗
te ſua· vel auaricia· vel caſu foetuito.moꝛia:
turRecurrat ergo quilibet medicꝰ ad conſet
entiam ſuam.vtõ.de eta.⁊ quali.ad aures ·
j· e ·tua.⁊· ff.de of·p̃ᷣſið· illicitas.ꝗ.ſicuti.ff·
ad · l· acquilidẽ iuris · inſtit.ad.l.acquił · ·.
imperitia.⁊ arj·e:exhibita.h ⁊ in q̊ caſu pꝛo
pter graue ſeandalum interdicetur ei execu⸗
tio ꝙ;uis nichil deliquerit · .e.ex literis·j.⁊
a cõtrario ſenſu:j.e.ſhignificaſti · ij· J.j· ad fi
Eſt etiã conſiliuʒ goł᷑.q; ꝓmoti ⁊ maxime
Pmouendi ab ope pꝛacticali æ potiſſime ci⸗
rurgico qð inſciſionem æ aduſtionem requi⸗
rit: abſtineant.ꝗ̊.ne cle.vel mo·ſententiã. j.e

entia ꝓmouendi ·xxxnj.di.layci .· Quid de
pᷣſbitero qui dixit infanti ſibi cõmendato.
duceret equã in quadã ripa flummis.h cane⸗
ret a flumine:infãs intrauit flumẽ ſubmer
ſus eſt · ꝓculdubio hunc pᷣſbiteꝝ culpabilẽ
indico:quia debuit ſuſpicari euenire poſſe
ſicut imputatur dyacono qui nõ remouit fal
cem cum qua accinctus erat · cum ſciret ludi
conſuetudinemvt .j·e.continebatur.⁊ ſacer
doti qui non remouit cultellum a coeigia cũ
qua verberabat famulũ.dt.j.e:ad audienti⸗
amita ꝙ non aſcendit ad maioees.nee vtit
iam ſuſceptis.vt ibi:miſi cum eo ꝓ papam di
ſpenſetur· vt in illa:otinebatur.⁊.l.di.cłico
iaciente · ad H. l. di · ſepe · . c · hij qui arboꝛez
c-ſi duo · Quidã tamen dicunt ˖ = ſi in
caſuali homicidio homicida adhibuerit om
nom diligentiam quã potuit.ei tamen impu⸗
tatur quo ad irregularitatezʒ. licet non impu
tetur quo ad culpam quia lex opus requirit
deus voluntatem · xv·q.j.ſi quis nõ juratus
ß verius eſt ꝙ in nullo imputetur. Sed ſi
dabat opam rei illicite ſemp imputatur.ſine
adhibuit diligentiam ſiue non. l.di.clerico.
ſi quis voluntate.j·e·Otinebatur.in qua de⸗
cre·. eſt illicitus ludus:quia ludebat cuzʒ lay
co.ar·ij.q:vij.laycos.xxnj · di.his iĩgitur.et
ideo ludus noxius in culpa eſt.S.de pᷣſump.
c.j.ff ·ad:l.acquił ·nam ludns.ff.de furt.in
furti actione: cum eo.Sʒ clericus cum ele⸗
rico ludere poteſt.j.e.latoz.oxhibita.ſic et
yſaac ludebat·xxxij.q.mj.recurrat:⁊ ioſeph
xxij·q:ijꝙ ait fratribue ſuis ioſeph.j.qj· G.
ecce:illicita igitur res nocet.ff. de reg iurᷣ.
culpa.j·e·dilectus filiꝰ.in fi.⁊ tua nos.ihx

tua nos. cum in nullo vacillare n Oſci⸗

j. v · H̊ notabis.quia non congruebat mona⸗

choo q;uis perito alienum officium vſurpare
xv·.q·j. · vt itaqʒ :⁊ facit ad hane dil.l.di. ſi
quis viduam.æ. j.de cleri·pug.in dueł.here
ticus Quid ſi quis vadat ad interficiendũ
aliquem·.⁊ tu te illi ſcienter aſſocias.non ta⸗
men ipſum incitas ad perpetrandum homici
dium.nec cum ipſo ſuper h̊ aliqua verba ha
buiſti · nec ipſe tecum.vel habuit æ tu ex aĩo
diſſuaſiſti ei :tamen cum nolnit tibi acquie⸗

ſcere timens de ipſo michilominus te ipũ aſ⸗

ſocias.⁊ eius animi es.vt ſi foꝛte inſequere⸗
tur eum defendas. a ſic per te aſſociatus ho⸗
micidinm cõmittit· æ quidem homicida es · ·⸗
e· ſicut dignum. nec poteris peomoueri.ſic in
tellige ꝙ; defenſione cõmittitur homicidiũ.j
de cleri ·pugin dneł.henricus ·l.di.ſi quis
viduam.æ iſte caſus non cadit ſub aliquo mẽe
beo dicte diſ. ¶ Alud notandum · ꝙ quãms
clericei poſſmt inducere milites ad bellum ꝓ
pter defenſionem reipublice.vt.xxnj·q.vnj
igitur· hetatu: omni timoee. vt peidem. æ. q
·dommus.lxnj.di adeianus.non tamen in
pPeopeia perſona pugnare debent . vt · xxnj q
vnj· quicunqʒ·l.dOi.clericum.de his clericis
ĩ·e·c·penł.æ in auten. domim noſtri·ð ſen.
excõi:extra.dudum. Sed nunquid imputa
tur clerico ſi quis ibi moꝛiatur.non.vt.xxnj
q· vnj.de occidendis · · e.c.penł.licet ſit ar
cõtra · xx · · nj.eos qui ·xxnj·qvl.c.vl.S3
nunquid epiſcopi a& alij clerici incurrunt ir⸗
regularitatem· hoꝛtando laycos æ monedo
ꝙp iunent eos arma ſumant peo fide catho⸗
lica·vel etiã peo iuribus eccleſie ſue detfen⸗
dendis vel repetẽdis ˖ dicas ꝙ non. immo ſe⸗
cundum raymun:peccaret talis peelatꝰ gra⸗
niter ſi ſileret · ar · xlnj· di.ſit rectoe· ⁊ hoc ꝓ⸗
bant iura inducta.õ·e.v. ꝓxi ·⁊.v.pꝛecede.
⁊æ· HS. verum circa hanc materiam.⁊ ſequenti
bus· ⁊· S̊.de hereticisꝗ. qualiter deuitetur.
S.· ergo cognitio.⁊ ſequen · ⁊.v.ſic eccleſia.
æ ſequen.⁊.Sde voto·. in quo caſu.⁊ .õ.de
treuga ⁊ pa · . quid ſit iuſtum belluz ante fi.
in· v · qui incipit:alij dicunt indiſtincte.⁊ ſe
quentibns:quinimmo ſi epiſcopus nõ poteſt
aliter ins ſuum recuperarepoteſt ipſum con
cedere in feudum aliem peincipi potenti qni
ipſum recuperet · ⁊ G eſt caſus in quo non ob
ſtante inramento ſuo poteſt hoc modo bona
eceleſie alienare · vt · ᷓ·de feudis. c. ij.⁊ no ·
de alie · iudi · mu · cauſa fac· S. an actio.v.do
nari poteſt etiam inter viuos ·¶ Quid ſi epi⸗
ſeopus fuerit peeſens in bello.a in ipſo mul
ti fuerunt hincinde occiſi nũquid eſt irregu⸗
laris:ita videtur ſecundum ray·qui in conſi
mili materia ſequitur opinionem Io.nec ob.
ĩ·e.petitio·quia ibi hij cum quibus erat pᷣſbi
ter ab infidelibus graniter inuade bantar. h
tales male concosdant cũ domino·C.archi⸗
epiſcopo coloñ. Tu dic ð hac materia vt no.
S6. e · S· quid ergo ſi quis in rixa.æ. ᷓ. de cleri.
perculſ. que penav.ꝙ; ſi quis in conflictu
Mec eſt peetermittendum ꝙ non eſt immu
nis ab homicidij culpa qui potuit hominem
a moete ſed noluit liberare· j.e.ſicut dignũ.
CG.illi aũt.arlxxxvj·di ·facientis·alłs culpã
xxnj.q:m.ñ infereda.⁊. c. qui p̃t.⁊.qv.reoſ
2 B conſtat illum iniuſte occidi.ðde pe.diſ.j.
periculoſe.xxnj·.q.nj.c.fi:⁊ licet Gq̊ aliqui in
telligant in iudice qui ex officio G̊ poteſt de
fendere.quia ille ſolus vt dicunt ex pᷣcepto
ad B tenetur · xxnj.q; v.qui malos· ⁊. q: mj.
foete.in fi ·eſt tamen ſanum conſilium vt eri
am quilibet peiuatus idem faciat ſi ſine peri
culo ſui coꝛpoꝛis Gᷓ facere poteſt.ſecundum

dum gol

„

7
gof·quia ⁊ ad q̊ͥ teneri videtur· vt in auten.
ð.n.de ſententia excõidilecto.. æ quidam-
æ Ige qð no.j.de ſentẽtia excõiq.quis poſ⸗
excõmunicare · v· quintus·
Ve diſpenſatio circa eum adhibeat.HG̊
ſcias ꝙ ſi quis animo interficiendi ali⸗

quem vulneranerit·q;uis vulneratus moetu

us non ſit.irregularis efficitur peutiensSie
* ſi vindictam ſanguinis dictet.ſi tamẽ non
perueniatur ad detruncationem membeoꝛuz
quãuis ſanguis eff uſus ſitpoteſt diſpenſare
epiſcopus·ad Ghj.epetitio.æ de cleri ·pug.
in duel. c. j·.aæ. ̊ene cle:vel mo:ſententiã ſan
guinis· ¶¶ Sin vero pueniatur ad detrunca⸗
tionem membeoeum ſine homicidio.papa di
ſpenſare poteſt.a ipᷣe ſolus.õ.de coepe vici.
c.j:⁊ de cleri ·debil · miniſ pᷣſ biterum Cuz

voluntario autem homicida nõ licet diſpen

ſareetiã pape·vt.il.di:miroꝛ·j·q:vij.ſi quis

omnemetiã ſi paganum interfecerit.l.di.ele

ricum qui paganum-i.non decet eũ ꝙ diſpen
ſet·poteſt tamen ſi vult.vt.õ.de conceſ.pee⸗
ben· peopoſuit ·niſi ſit homicida iuſticie · qui
ex cauſa in ſuſceptis oꝛdinibus toleratur ꝓ

papam. licet non diſpenſet ꝙ ad ſuperioꝛes

alcendat·. vt.lj.dialiquãtos.æ: ꝙ. peeceden.
b. ¶ Circa homicidium neceſſitatis euitabił
non facile diſpeſatur·ſed ſi neceſſitas fuerit
ineuitabilis datur conſiliũ ꝙ non miniſtret
l.di · de his clericis· non tamen ideo deponi

tur · ſed ſuo oedine te leratur de iure ⁊ abſq;

diſpenſatione. ſecundũ lau.⁊ ſic loqnitur.j.e
c:ij.qð dic vt no·õ·e. . ꝓxi ·v. ſi vero quis·
ſequenti· Sed cum caſuali homicida li⸗
cet: ſecundũ ea que no. lanrrz. vero q̃s

facto.in diſ.ibi notata ?¶ Eit autez circa iſtũ

triplex diſpenſatio· agna vt peomotns

ad ſacros oꝛdines nõ in eis ſed in minoꝛ ibꝰ

tol eretur. vt.j.e.continebatur aice. vt ĩ

ſacris toleret.l.di.clerico.j·e.tua nos.:hx

Sed ⁊ cum voluntario homicida
poteſt diſpenſari circa beneficia · vt.j.de cle
ric · pug:in duel.henricus ·in fi.ar/xxvnj.di.
peeſ biterum·xcnjdi dyaconi · S̊.de renunc ·
ad ſupplicationem. Quid ſi quis in infan⸗
tia homicidium committat ·videtur ꝙ admi⸗
nus per papam diſpenſabitur.cum nec talis
teneatur.l.coz.de ſic. ff· e · infantem. de vſe.
di. mj · eos · xv.q·j·illud · ff · de acquir̃.poſ.l.j.
G.j·. .de delic· pu:c·jeæ de ſententia excõi.
c.j·⁊= c. plti. C.de fal.mo.l.j.ff.qui ⁊ a qui⸗
bus ma.lib’.non fiant/pupillus/ar⸗contra.

14 i ee⸗ peomoueatur. . e-latoꝛ.ſecũ

xv:q:jſi quis non iratus:credo ꝙ poſſit et
deceat ipſum in hoc caſu canonice diſpenſa⸗
re:quia potius videtur caſualis ꝙᷓ volunta⸗

rius· ⁊ cum caſuali diſpenſare poteſt.vt no.
G. De neceſſario euitabili æ ineuitabili dic ut

P/e. ꝓxi · v·ſi neceſſitas.⁊. vſeqᷓntibꝰ.

De tozneamentis · RHubeica.
Epe contingit ꝙ in toeneamentis
perpetrantur homicidia de quibus
ſupꝛa diximus.ideo ſubicit rubeicã
de toꝛneamentis: ſubaudi peohibi

tis. GB videamus · Que dicantur toereamé⸗

. ta. ſ Quare peohibentur Que pena mro⸗

bedientibus infligat.
Ve dicantur toꝛneamenta.æ certe nun⸗
dine quedam ſine ferie in quibus mili⸗
8 ex condicto. vel conducto.ſiue edicto·.

gquia triplex eſt litera:ad oſtentationem ſua⸗
rum virium audacie temere congregantur

vt eolligitur · j.e·c.j.⁊ vocat h̊ decre:ferias
tales deteſtabiles:licet:l.permittant aliq̃d

facere ad oſtendendas vires. ſiue haſtam vi

beando. vel pilum iaciendo · vel currendo ·
vel ſaliendo. vel luctando ·˖ vel pugnãdo. in
his etiam caſibus ex·l.ticia.publicia:⁊ coe

nelia· ſponſionẽ facere licec: vt.ff.de aleatj
ſolent: ⁊ l-ſequen:Sedò ⁊ veſcendi cauſa liczʒ

ludere · vt in · l. ſequen.⁊ ſi quis in colluctati
one ſiue in publico certamine damnum de⸗
derit.non tenetur.lacquił.cuz virtutis glo
ria æ non animo miuriandi hᷓ factum ſit; vt
ff · ad ·l.acquił.qua actione.a.ſi quis in col⸗
luctatione · vt de his no·.de exceſ.peela:.
li · ſub · J. licet tamen ludere · ⁊. vſequen·nec
cales infames fiũtvt·ff· de his qui noinfa.
atlethas.G̊ ſi pugnet q̃s cauſa virtutis oſte⸗

dende. ſecus ſi GB facit cauſa auaricie.ſciliczʒz
operas ſuas locandotunc enim ſiue pugna⸗

uerit ſiue non infamis efficitur.vt· ff· de po⸗
ſtuł.l.j/ꝗ. beſtias· NHec autem toeneamenta

ſecundum carepeobantur ꝗꝓpter cauſam que

ſequitur:non obſtancte ꝙ cauſa ludi facta di
cantur:nam ludus noxius in culpa eſt. ff· ad
acquił · nam ludus:S·de peeſumpt'. c.j·.
quis enim ludos appellet ex quibus crimina

oeinntur · vt in peohemio· ff · veteris. A. illud

vero ſatis neceſſariũ·
Vare peohibentur·pꝛopter moetes ho⸗
minum æ animarum pericula que inde
lepe pꝛoueniunt.vt . ·e·c·j· debent enim fu⸗
tura pericula pꝛeuideri · ⁊ debet quilibet di⸗
ſcretus ſibi peoſpicere in futurum.quia de⸗
bet cogitare h̊ euenire poſſe· vt · ̊. de elec. li⸗

cet:æ de ſeruis non oꝛdi · c. j. ⁊ de oblig· ad

racioc· c.j· xxnj· di:in nomine domini · xxij · q·

j. in nono.⁊ de conſe · di. ij⸗/ peruenit · S. de iu
reiuran.⁊ ſi cheiſtus. quedam.ff. loc· ⁊ cõ
Due ˖ ſi quis domum ·. B ſubiungi.v.ſed an
ex locato.

Ve pena inobedientibus infligatur · et
quidem ſecundum.l.nulla:vt no · S· e· ꝓ.
Jed ſecundum ca . is qui occidit debet penã
pati homicide voluntarij· qð dic vt no· S. t. j

FC.qua pena:⁊ ſequen./Sed nunquid in

toeneamento neceſſitas imminens excuſabit
vt no · S· t. j· penb · vx. ſinaucem fuit· non · ge

ad hanc neceſſitatem vltro æ ex peopoſito ſe
ingeſſit. ar.ff. qð metus cauſa.ſi mulier.H.·

nam ab initio fuit enitabilis:ergo ſibi impu

tet · pt patet in his que no· S.eę· . peoxi.indu
do&.
tur carere debet eccleſiaſtica ſepultura. ꝙᷓ uiſ
ſi ibi moetuus fuerit. i:moztale vulnus acce
perit · ei poſcenti penitentia non negetur.vt
ſ:e.c.j·ad fi:per conſequens nee viaticuʒ eſt

8 autem qui in tozneamentis occidi⸗

2 – — — — — —

11

Npeame⸗
ena ro:

ente hun⸗
dus mili⸗
edicho
onem ſuz⸗
Negann,
ge⸗fenias
nraliqd
aſtam vi
rrendo.
l. co⸗
e aleat.
auſa lie,
olluckzni
mnumde:
tutis glo
um ſiove
peela⸗g.
nen. nec
1jnfa.
tis oſle:
erſeilicz
P pusna⸗
depo:
eamenta
nam que
facta di
eſt .ad
ptcij.
cnmina

Gillud

tes ho:
ne inde
mimfu⸗
bet di⸗
uia de⸗
llec li⸗
ol⸗ad
rriſ,
8,de in
lor⸗aco
b⸗ſedan

arur
etpen
no,64
guid
renibe
non.
oſtol
X
impn
imn
ccd'
acct
ur,t
9 Al

negandum · vt ar · xxvj·q· vjli quis de eoꝛpe
l.di. penitentes. ⁊. . de pemtentijs.qdᷣ in te
æ ſic conceditur qð plus eſt.⁊ qð minus eſt
denegatur · ſimile · lxxxvnj·di· epiſcopus gu
bernationem. j.q:jſi qui ep̃i·⁊a.xxxnj.qij:la
toꝛem.lxxx · di · epiſcopi non in caſtelł.ff. de
ritu nup·l.oeatione.⁊· C.quando imp·inter
upil · indi . l· vnica. Contra.xlmj.di.nulli
iceat ·xxnj · q:vl.ec.vl.xxxij.q:vij.apoſtolꝰ.
in fi · xxmj:qj·miramur.õ:de decimis.ex par
te.·de ſententia excõi.cum illoꝛum.ff. ſer
uis expoe · cni pacto: ſSolutio:contraria ve
ra ſunt æ regulam faciunt:qð vero in ſimili⸗
bus dicit ſpeciale eſt. Et eſt Bᷓ rario ſpeciali⸗
tatis· vt terroee deſiſtant milites ab his fe⸗
rijs:ſic· ·de raptoꝛibꝰ.c.ij nam quo ad ani⸗
mam nil obeſt vk ꝓdeſt vilis aut peecioſa ſe
pultura · vt.õ.de ſepulturis:ſacris·xnj.q.ij.
animehij antem ſoli hanc penam patiũtur.
qui animo ludendi veniunt æ ibidẽ decedũt.
ſubandi vel vulnus letale accipiunt· vt no.
6· ꝓxi.v. circa pein· ¶¶ Sinautem cauſa repe
tendi debita ſua ibidez aliquis veniens mo⸗
tuus fuerit caſu foetuito:non denegabit' ſe⸗
pultura:maxime ſi coepus cheiſti ſuſceperit.
æ ſacri olei fuerit vnctione punctus · vt.j·e.
c.ij.ideo dicit maxime:quia ſufficiunt certa
indicia pemtentie · vt · · de ſententia excõi· a
nobis· ij·⁊ ſic voluntas ⁊æ peopoſitum diſtin
SZunnt maleficia:j.de ſententia excõi.eũ vo
luntate · ff· de furt · qui iniurie.ih. j.⁊ ſemp
eſt ad animum recurrendum.xxij.q·ij · is aut
c homines. Item ſi clericus moꝛiat ibi
dem non videtur ſepultura peiuandus:qᷓ;uis
peo eo non oeetur · nec oblatio peo eo fiat.vt
xxm:q:vl:quicunqʒ· certe ſi ludendo moetuꝰ
eſt non videtur ꝙ penam vitet.ſecus foete in
ſequenti queſtione que incipit.quid ſi aliquiſ
illuc accedat · Quid de militibus qui illue
accedunt animo pugnandi:non tamen occi⸗
dunt nec perentiunt tamen ab alijs aliqui

ſunt occih.nunquid tales milites poterũt

monueri · dixit gof:ꝙ noneoꝙ ad rem damna
tam æ peohibitam acceſſerunt · ⁊ idẽ dicit de
illo qui intereſt bello illicito· impeditur em̃
talis peopter culpam p̃cedentem · vt · xx.q.j.
c· fi.⁊ de pe.diſ.j.ſi qu is cum telo.⁊ ar.a cõ
trario ſenſu.j·de clen.pꝓcuſ.peeſentium.⁊æ. c.
continebatur · ſecundum gof. æ meliꝰ.lj. di.
ſi quis poſt acceptum.⁊.c·pᷣcedenti.¶¶ Quid
ſi aliquis il luec aceedat cauſa videndi Huiuſ
modi ludum. Si ſit clerieus · videtur ꝙ ean⸗
dem penam debeat pati:.ar.õ. de vita æ bo.
cleri.v · ad alias·⁊ in auten.de ſanctiſ.epis
JC. interdicimus.colł.ix:ſed laycis h̊ videt
cõceſſum.vt · ff· de his qui no.infa.l.ij.G. ait
peetoe · ar · ad B. S.ne cleri.vel mo:ſententiã.
Sed contra.quia hij ſolum patiuntur penam
qui animo ludendi illue accedunt · vt dixi·
cum ergo conſtitutio penalis ſit à odioſa.re
ſtringenda eſt æ non dilatanda.de pe.dil. j.
J.· pene. ff. de penis · ꝗ. ſi peeſes.⁊x·l.interpee
tatione.æ alex· nj.qui vtrunqʒ fecit.ſ.tam cõ
cił · laterañ. ꝙᷓ decre · potuit interpeꝛetari per

decre.concił᷑.quia eius eſt interpeetari euiꝰ
⁊ condere · vt . .de ſententia excõi.inter alia
ſed foete habet locum pena decret .xxnj.q.
vlti · quicunq;· j· vt no. S̊. v.itẽ ſi clericus mo
riatur ibidem.
De cłicis pugnãtibus in duello.GBubꝛica
— H ſuperioei titulo diximꝰ pugna
voluntaria cauſa etiã virtutis peo
bande peohibita. nunc dicendum
N.eſt de pugna peohibita. que ab ali
quibus offertur æ recipitur peobatione defi⸗
cienteæ ſie apponit autoe de clericis pugnã
tibus in duello.Vel ſic.diximus de toenea⸗
mentis in quibus multi pugnant.nunc ð cle
ricis æc· in qiibus duo pugnant dicamus:
Videndum igitur · ¶ Quid ſit duellum Fn
ſit offerendum vel recipiendũ. Ii Que ſit pe
na clerici in dnello pugnãtis.·
Vid ſit duellum . quidez ſingularis pu
gna inter aliquos ad peobationem veri
is inuenta- nam qui vincit peobaſſe intel⸗
ligitur.⁊ ſi non vicerit in peobatõne defeciſ
ſe · ⁊ dicitur duellum quaſi duozum bellum-
Monomachia autem dicitur pugna ſmgula
ris inter duosa monoſ qð eſt vnuũ.æ machia
qð interpeetatur pugna:æ B peobantur.j.e.
e·· ⁊.ij ·⁊ ĩ.de purga· vul gari.ſignificãtibꝰ

„„

J· ij· q: v.monomachia·
ſit offerendum vel recipiendum.⁊ cer
te nequaꝙ; · Immo etiam ſecundum. l. ro⸗
manam repeobatur . vt · C. de act. ⁊ oblig. ne
gantes: æ de gladiatoeibns.l.vnica:quãuiſ
enim dauid 2 golias ſimul pugnauerunt.nõ
tamen peo.l.teneri debet · quia in talibꝰ de⸗

us temptari videtur ˖ vt · ij · q: v. mennam. ibi.

vnlgarem deniqz · ⁊ videtur · ·· de purg. vul.
· quare ſit peohibita·deus a utem temptari
non debet · xxij.q ij·querit.nec obſtat ꝙ cri
men leſe maie. dicitur crimen perduellionis
ff · ad · l· iu · maie.l.vlti·non ideo enim dici⸗
tur perdnel lioms.vt duellum admittatur in
eo.ſicut quidam intellexerunt ⁊ male.ſed di
citur perduellionis· i:·crimen hoſtis vel ho⸗
ſtile · ff. de verbo · ſig. quos nos hoſtes·æ no.
ĩ.ð maledicis · J.j.ſub· J. alij maledicũt pein
cipem· v· aliquando vero tales· /¶ Nec excu
ſat conſuetudo loci ſieut quidam dicere vo⸗
luerant· inducentes peo ſe illud.mos quan⸗
do erat crimen non erat xxxij.q:mj.obijciũ⸗
tur:quia illud conceſſum fuit diuina reuela⸗

tione · qui mos ſcilicet diminitꝰ a deo quã⸗

doqʒ inſpiratus interdum etiam fas cenſet
per quem ſicut iacob a mendacio.iſrahelite
a furto.ſampſon ab homicidio.ſic ⁊æ patriar⸗
che qui plures leguntur habuiſſe vxoꝛes.ab
adulterio excuſantur.S. de diuos:gaudemꝰ
C: quia vero pagam: ¶ Nec admittas dilſ. il
loꝛum qui dicunt referre.vtruz quis offerat.
vel oblatum ſponte ſuſcipiat.⁊æ tunc moetali
ter peccant· Vel inuitus iundice peecipiente ·
cum aliter euadere non poſſit. vel res ſuas
ſaluare:æ tunc excuſaturar.g. de homicidio
interfeciſti · J.j.ff. de iuſti · æ iur.æ vim. nam
⁊ ſi peeceptum indicis a tanto excuſet: non

tamen a toco-ar · 5· q metus cauſaſacris · et
56. de tpẽ. oedi · dilectus · ? potius debemus
jacturam rerum ſuſtinere ꝙᷓ huic malo ↄſen⸗
tire.̊·de homi:ſuſcepimus.æ om̃ia mala pa
ti.xxxij·q:v.ita ne ad G etiam ptinet qð no·
j. de loetileg· · . quid ſit ſoes · ideo clericꝰqui
duellũ offert vel oblatũ ſponte ſuſcipit · ſiue
victus ſit ſine victoe.de rigoꝛe iuris deponi
debet · vt · j. e· c · j·. licet cum eo diſpenſari pol
ſit. ſecundum ea que no · S. de homicið · · que
diſpenſatio. fEt ſi homicidium contingat fi
eri in duello.omnes irregularitatem contra
hunt qui duello conſenſerunt.ſiue pugnan⸗
tes fuerint· ſiue iudices peecipientes · ſiue al
ſeſſoees. vel conſiliarij· vel ſcriptoees · vł ad
uocati · vel quiuis ali ar.õ · t· ij · ſicut dignũ
2z. j. e c. ij·æ patet in bis que ne.S· de homi.
q.qua pena.vᷣ.illud autem· ⁊.· je· ¶. peoxi:
ſr, tame lombarda: æ municipalis. in mł
ds caſibus admittunt duellum. æ conſtitutõ
frið · dicit· ꝙ ſi quis hominem mnfra pacez cõ
ſtitutum occiderit/poteſt ſe per duellum de
fendere ꝙ ad tuitionem ſui copoꝛis eum oc
cidit. ⁊ ſic abſolnitur· mſi notceium eſſet ꝙ GB;
impugnando feciſſet · vt in conſtit.feuð.de
pace tuenda:c ſi quis hominem.ſed non de⸗
bet aliquo caſu admitti vt dictum eſt.quia
ꝓbatio deceptoꝛia eſt.⁊ ideo ſententia in rẽ
ud icatam non tranſit immo veritate cõper⸗
ta retractanda eſt · vt · · de purgat⸗· vulgari.
c. ij ·
Ve ſit pena clerici in duello pugnantis
æ quidem irregularitas æ depoſitio. vt
no. S. . peoxi. æ ar. Ij· di . ſi quis poſt æ tales
pugiles homicide indicantur. licet non in ꝓ
peia perſona ſed per alios pugnent · quia ho
micidium tam facto ꝙᷓ peecepto · conſilio ſi⸗
ue defenſione · non eſt dubium poſſe cõmitti
vt . J. e.c.ij·qð dic vt noõ.de homici·ꝗ· qua
pena:⁊· · ſequen. ⁊. .peoxi · v.ſi tamen · ⁊ ſe
quen·cum ergo ex hoc facto ſequatur mo⸗s ·
eadem eſt cauſa peohibitionis de qua dixi⸗
mus · S.t.j· . quare.⁊ plus.quia deꝰ hic tem
ꝓtari videtur · vt ſu pea dixi · ¶ Si tamen neqʒ
moæs neq; mutilatio interuenerit· poteſt cuzʒ
pugnante quo ad beneficium miſericoediter
diſpenſari · .e · c. j. ⁊· ij· in fi ſic · xxvnj · di · pee
ſbiterum.l.di.ſtudeat.licet ergo cum homi
cida non diſpenſetur ˖ vt no.õ· de homici · ꝗ.
que diſpenſatio⸗v.cum voluntario · illud eſt
verum quo ad officium.ſecus quo ad benefi
ciuzʒ. vt peobant iura peedicta ſecundũ gof ·
immo nec quo ad beneficium curam habens
animarum diſpenſabit inferioe papa · ſi ſit ho
micida voluntarius:ſecus quando nec homi
cidium.nec mutilatio interuenit · vt ſupea di
ctum eſt. Sed nunquid talis habebit bene
ficium vt titulum aut vtſtipendium· dicunt
quidam ꝙ vt ſtipendium · vt ſic quaſi laycus
habeat.⁊ extra eceleſiam ſit.xxxij · di · ſi qui
vero: a B innuitur ſatis · l· di . ſtudeat ˖ Flij in
ter quos eſt gof · dicunt ꝙ vt titulum vt · · e ·
c. j. ⁊. ij · in fi·
De ſagittarijs · Rubeica.

Voniam homicidium de quo ſupꝛa
peemiſimus grande delictum mudi
caturideo artem illam moꝛtiferam
æ odibilem baliſtarioꝛum æ ſagitta

rioꝛum aduerſus cheiſtianos catholicos ex

erceri decetero ſub anattsemate peohibemꝰ.
vt · j. e.c· vnico. NHoc autem intelligenduʒ

eſt de bello voluntario a indiciali · ſecus de

romano:qð dic vt no⸗õ.de treuga ⁊ pace · J·
quid ſit iuſtum bellum. æ ſic contra ſarrac e⸗
nos non peohibetur · g · de jndeis · ita quoeũ⸗
dam. ⁊c c.ad liberandam · unquid ergo
contra ipſos conceditur · ita videtur · ar · xxv
diſ. qualis · S. de peeſumpt · nonne · qdð non
admitto.ar.S. ne cleri· vel mona ſententiaz·
licet ſit ar· contra in his que no ··de homi ·
F. penbł · v. illud · nam vbi iuſtum eſt pꝛeliuz
non refert qualiter pugnetur · vtrum occulte
vel ex inſidijs · xxnj·q.ij:dominus noſter iu⸗
bet.iuxta illud. Nichil refert armis contin⸗
gat palma doliſve:æ alibi. Dolus an virtus
ſit. quis in hoſte requirat · ſed foꝛte nichilo⸗
minus baliſte æ arcus peohibentur apter ni
miam duriciam ſubitam moeus illationem
Vel melius in bello iniuſto omnes indiſtin⸗
cte peohibeo · In iuſto vero perſonas clerico

rum cohibeo.ſed legem laycis non impono

Sedò nunquid qui venit contra hunc cano⸗
nem eſt excõmunicatus· eum B peohibeatur
ſub pena anathematisita videtur · ar. lxnj·
di.ſalonitane.⁊. · de eo qui furſuſ oeꝛdines
c.j· Dicunt quidam illud habere locum quã
do peohibitio fit ab homine · ſecus ſi a lege ·
xxx · di. per totum ar · ff· de arbi · celſus / Sʒ
die ꝙ etiam ſi ab homine B verba dicantur
non eſt excõmunicatus qui venit contra · h
exeõmunicandus. niſi ita dixerit quicunqʒ
furcum fecerit excõmunicatus ſit· ideo peo⸗
hibemus ſub pena anathematis ne furtuʒ fi⸗
at· vel niſi appareat ꝙ pꝛoferens h̊ verba ꝓ⸗
ferat animo ferendi ſententiam. ar. j. de ver .

ſig · in his· tunc enim veniens contra eſt ex⸗

cõmunicatus · ſic intellige æ ſolue contra.S·
de loca.⁊ oduc · c.j.⁊ de iur᷑pa · relatum · ꝑ de
ere.õ.de ſimo.ſicut nobis.⁊ ſic quãdo canon
late ſententie non peecedit vel non intendit
hᷣ peoferens qð peemiſi.cõminatio eſt· vt· C
cõmina:epiſtolas in rubeo ⁊ in nigro· S.de
ap · cum ceſſante·ſed quando peecedit vł hoc
intendit peoferens · facit ſententiam. vt.jj· de
ſen.excõi.a nobis.j Sed qualiter cõſtabit
de intentione peoferentis· dic ꝙ quando HB
expeeſſit:aliaſ a verbis non recedam. ff· deb.
nj: non aliter:æ de exercito · act · l. · · ſi is

nauem. . in re igitur dubia. Sed nunquid

in dubio debet quilibet ſe reputare excõmu⸗
nicatum.vt.j.ð cleri·excõmu · miniſ· illud · ·

licet · ſic.quando factum dubium eſt . ſed hec

verba certa æ clara ſunt. ex quibus non po⸗
teſt elici ſententia lata niſi alie circumſtãtie
appareãt · Quid igitur ſi iudex monuit ter
malefactosem ꝙ emendaret.æ quarto HGᷓ; pꝛe
cipit ſub pena excõmunieationis · foete ̊ de
bet ñputare ſe excõicatũ ·ar · xij · q · ij · mdigne

— e e.

— —. — ———————

ſipe
nndi
feram
agitn
oer
dbeng.
Sendyy
cus de
eng.
mrace⸗
noru⸗
ergo
rexxv
5ð non
tiqz.
hom.
peeling
beculte
Uerin
contint
wirens
chilo⸗
ter ni
ionem
diſtin⸗
lerico
npono
ccano⸗
beztur
rlenj.
dines
umqui

cantur
ntra⸗F
cunq;
opeo⸗
ti fi
bay⸗
ever ⸗
eſtex⸗
ra⸗⸗
ocanon
ntendit
tbt⸗
·5de
vl hoe
dr de
öſtabi
andoß
.del
ſſisi
unqnid
rcont⸗
llud⸗
ſedbee
onpo
nſtäte
nie ter
35
ßtde
jne

⁊· de ſen.excõi:ſacro:ergo tutuʒ eſt ꝙ abſti
neat.⁊ ſe execõmunicatum reputet donec cõ⸗
ſuluerit peoferentem. ar.S·de ſpon iuuenis
· de reg· iur·eſtote · nam excõmunicatio me⸗
dicinalis eſt non moetalisij.q.j.multi.Dici
mus autem ꝙ canon iſte non eſt late ſenten⸗
tie ſed ferende · Hec debz aliquis ſe reputare
excõmunicatum per verba talia.niſi aliquid
appareat de p̃dictis:ad h.S.ne cleri.vł mo.
clericis· S. j·⁊ iunge qð no·.j.de ſentẽtia ex
ꝗ. qualiter peoferatur · S· ſolutio:⁊ ſequen·
unt tamen qui dicunt referrevtrum di⸗
cat in penam excõmunicacionis·æ tũc eſt ca⸗
non late ſententie · vel dicat ſub pena.⁊ tũc
eſt cõminatio.ſed G̊̊ ex ſeipſis habent.æ con⸗
tra textum.lxnj·di.ſalonitane ·⁊· S.ð locato
c·. j · Ilij dicunt referre vtrum iudex peeci
piat diffiniendo. ⁊ tunc veniens contra eſt
excõmunicatus:an conſtituendo.⁊ tunc eſt
excõmunicandus. Flij dicunt referre vtz
index peecipiat aliquid fieri ſub interminati
one anathematis.⁊æ tunc non eſt canon late
ſententie · · de iure patro. relatum.vel ſub
diſtrictione. ⁊ tunc eſt canon late ſententie.
6· ð̊ immunit'.ec:non eo minuſ.in fi. Tu dic
vt no⸗õ· e · v· ſed die · vſq; ad. vᷣ· ſunt tũ ·
POe adulterijs ⁊ ſtupeo.æ alijs criminibꝰ
ad incontinentiam pertineẽtibus.⁊ de noctur
na pollutione · Rubeica·
Gimus ſapea de homicidio.æ quia
in decalago peohibito homicidio
ſtatim mechia peohibetur. Ideo et
nos hunc oꝛdinem ſeruemus.ſic di
camus de adulterijs · Quid ſit adulterium
Quis admittatur ad accuſattonem. Etc
intra que tempoea.Quis poſſit accuſari de

adulterio · Qualiter in accuſatione ſit pꝛo
cedendum · Que pena ſit imponenda. Fn⸗
nectentes · Quid ſit ſtupeum. NRusndo
cõmittatur.· nter quod tempus puniatur.

qnualiter — — ſit inceſtus
Et qualiter puniatur · ¶ Quis dicatur le⸗
no. ¶ Que ſit pena lenocinij Sub quo no.ð
pollutione nocturra.
Vid ſit adulterium. quidez alieni tho
ri violatio · bt.xxxij.q: v.non mechabe⸗
8adulteriuz enim peopeie in nuꝑpta cõmit
titur.ff · e.inter liberas/. lex iuł. Et dici⸗
tur adulterium quaſi tranſitus ad alterius
thoꝛum.vel tranſitus thoei vnius ad alteꝛz
vnde non eſt adulterium ſi maritus aliquam

ſolutam cognoſcit.vel etiã non ſolutam ea

ratione quia ab vxoee ſua deceſſerit.h ea ſo⸗
la.quia thozum alterius maculauerit. nec
enim dicimus maritum coerumpi vt feminã.
quare mulier maritum ſuum accuſare non po
teſt de adulterio ea ratione.q ſuum thoeum
vel etiam alienum violatum dicat · quia ĩ pu
blico iudicio non admittitur mulier niſi ſuazʒ

vel ſuoꝛum iniuriam peoſequatur.vt.C.e.l·

I·⁊ qui accuſa:non poſ.de crimine.¶ FHoc qꝰ
ad penam legalem infligendam.ſecus quo
ad abſolutionem mutne ſeruitutis.ſcilicʒ vt
fiat ſeparatio thoei.ibi enim dicitur aoulte

rium alieni thoei violatio vt dictum eſt. vel
ſui thoꝛi deturpatio.⁊ ſic quandoqʒ cõmitti
tur adulterium reſpectu vtriuſqʒ· ſcilicet co⸗
SZnoſcentis = cognite.vt cum vterqz coniu⸗
Satus eſt. quandoqʒ; reſpectu cognoſcentis
tantum.vt cum vxoatus ad ſolutam accedit
tune enim peopeium thoeum æ vxoeem ſuam
comquinat . xxxij ·q.j.in coniugio·quandoqʒ
reſpectu cogmte tantum.vt cum ſolutus a

conmgatam accedit nam æ illa ſmiliter in⸗

quinat virum ſuum. quia vir æ vxoe non de⸗
bent ad imparia mdicari. vt no.S. de diuoe.
. quor modis · v. qtum ad thoei.in fi.
Vis admittatur ad accuſationem. = qui
dem ſi accuſetur coeam eceleſiaſtico iu⸗
:nullus admittitur niſi maritus vt no.
89· qui matriaccuſa.poſ.ſub rabeica qui ad⸗
mittantur ad accuſationem. Sed ſi accuſa⸗
tio fiat coeam ciuili.tunc admittitur maritꝰ
pee omnibus nam maritum genitalis thoei
vindi cem eſſe opoetet. C. e.quãnis· is etiam
patri mulieris peeferendus elt. niſi pater do
ceat generum infamem.aut arguat eum ma⸗
gis colludere cum vxoee qᷓ; ex animo accuſa
re. alias autem peefertur maritus vt dictum
eſt.qui peo pẽſione iuris ⁊ maioei doloꝛe mo
tus aceuſatione exequitur.etiam ſi pater pei
mo libellos obtulerit · nec diſ.teneat matri⸗
monium aut non.ſit vulgaris vel non: nec
em̃ ſoli atrides vxoꝛes ſuas amant· Inde vir⸗
gilius ·Coniuge peerepta non ſolos tan⸗
Sit atrides · ff.e.ſi vxoe.. plane:nec ob. C.
e.ſi ea que · · l. que adulterium. quia ibi nul⸗
lo modo erat vxoe:æ ponitur ibi adulterium
peo ſtupeo.pꝛomiſeue enim vtimur bis ver⸗
bis· licet peopeie adulterium in nuptam cõ⸗
mit tatur · peopter partum ex altero conceptũ
compoſito nomine · ſtupeum vero in virginẽ
idnamqʒ cõmittitur.vt.ff.e. intor· G. lex.
Nedum autem maritus · ſed ſponſus ad
accuſationem admittitur.quia nec matrimo⸗
ninm nec ſpes matrimomij permittitur viola⸗
re:niſi foete ſponſus velit accuſare illũ qui
peimo cum ea matrimonium contraxit . vt · ſf
eiſi vxoꝛ·. diuus.⁊.G.ſi minoe.⁊.l.miies. .
querebatur. ⁊.· C.e·peopter violentiam. Szʒ
nec obſtat ꝙ maritus ſit filiuſ fa.nam æ taliſ
etiam inuito patre. adulterium poteſt argue
re:⁊ conſeqii vindictam peopeij doloꝛis.vt
ff· e. inter filios.⁊. l.filiumfamil ias. / Fic
autem videtur conſiderandum an ſit liber an
ſeruus· nam ſeruus etiam violatuʒ rontuber

nium non poterit vindieare.vt. C.e. ſerin · et

hoc eſt verum quo ad penam legalem ſecus

puto quo ad abſolutionem mutue ſeruitutis

ar· in his que no· S.de coniug· ſeruo G. je et
fi. Stas vero mariti non eſt conſideranda
ar·S· de reſtitut .ſpoł.ex parte:· nam æ mino⸗
xxv· an· admittitur curatoee ſuo actoee peo
ſuo thoꝛo vindicando non alieno. vt · ff. e· ſ
maritus.. lex.C.e. ꝗꝓpter· .h ⁊ ſi ipſa⸗
T intra que tempoea.æ quidem poſt ma
NAritum admittitur pater mulieris iur̃ ma
riti · id eſt vt peeferat' iur mariti ceteris infra

lx.dĩes· ⁊ eſt mirabile de his· lx· diebꝰ. quia
qæ marito patri dantur:vtriq; tamẽ ſimul ce
dunt q;uis vnus alij peeferatur · vt.C. e · ma⸗
ritug. nam æa ſi neuter eozꝛum accuſet· tamen
vtriqʒ cedunt · ſed cũ infra:lx· dies occupat
maritus accuſationem.idò qð reſiduum eſt de
lx:diebus non cedit patri donec ceperit ac⸗
cuſare poſſe:dt.ff·e.ſi maritus peeuenerit· ⁊
l.ſi maritus ſit in magiſtratu· in pein. ¶ Dee
fertur autem maritus infra. lx · dies etiã ce⸗
teris poſt mehoantibus accuſationem · ſed
his elapſis p̃ᷣfertur tantum concurrentibꝰ et
non peeuenientibus niſi foste patrem cõcur⸗
rentem excipiamus:poſt maritum autẽ pater
eodem modo ceteris peefertur · vt. ff. e. l· j· ¶·
vlti · 2. l. ij·. Item maritus ⁊ pater infra· lx·

dies iure mariti accuſantæ ideo quãuis non
peobent qð intendunt.non tamen peeſumũu⸗

tur calumniari niſi calumnia euidẽs eſſet · vt
ff. e⸗quãuis· ⁊.l·is cuius:. vl.⁊.mjq:mj··
aliquando.æ. . e. maritus · ¶ Doſſunt tamen

hij accuſare mure ſpeciali æ iure cõmuni:ꝗ Iu
re ſpeciali.i.iure mariti:ſcilicet ſine inſcripti

one:nec ebſtat · S· de peocur̃.tue.m peinci·qe

loquitur cum accuſat poſt.lx:dies ſecunduz
Sof·accuſare etiam poſſunt æ ſine metu calu⸗

nie · vt dictum elte ex ſola ſuſpitione:mj.q:

mj· S. aliquando.C.·e:quãuia. ·e.maritis nõ
tamen ex ſola ſuſpitione mulier damnabitur·

vt . ij .· q:j.peimo.ff· de penis·ahſentem· HC.j

niſi lit ſuſpitio iuris · C.e.auten. ſi quis ei · 3
de cohi.cleri.⁊ muli.c:ij⸗æ noj· ¶. qualit in
accuſatione· S. item ure nouo.ſecundũ hoc
intellige· xxxij.q.j.dixit dominꝰ. ¶ Sed foe⸗
te hec que dicta ſunt ð calumnia æ de inſeri⸗
ptione hodie coꝛriguntur.quia Bipſo ꝙ non

paobat maritus peeſumitur calumniatae. ve
in autẽ · vt liceat matri ⁊ auie· ¶quia o plu
rimas.æ. S. cauſas. ⁊. S.ſi vir de adulterio.et
ij ·q: vlti· c.ij .·⁊. nj.vel intelligitur quando

elapſis· lxdiebus nõ iure ſpeciali ſed cõmu⸗

ni fit accuſatio· ſecundũ gof.qð non placet
ſed dic vt no.j:e .que pena ·v.iure vero.no
uo: ¶ Deſiſtentes autez ab accuſatione ĩ tur
pillianum incidunt.vt: Ce. abolitionem:ſi

ſine abolitione deſiſtant.vt ibi · ⁊æ . ff· e. l. j.· .

j· æ. l.queſitum.nec obſ.ff.ad turpilł ·¶l. in ſe
natus.eos:quia illud in patronis eſt intel

ligendum. æ B intelligas quando extraneus

accuſat· De calumnia autem mariti agitur ſi
ſit aperta.¶ Item poſt ̊ tempuſ æ quandoqʒ
intra. vt ſi infra:lx.dies negauerit ſe actu⸗

rum de adulteriopoſtea iure mariti non au

ditur. ſed iure extranei admittitur infra: mj.
menſes vtiles. vt · Ce.mre mariti · ff· e.l.nj⸗
Jq.BG in maritis⁊. l.ſi maritus·· ſi negauerũt
ozte iure mariti admittuntur quedam
enumerate perſone.ſcilicet ꝓater.frater.et
auunculus ·˖ vt · C. e.quãuis ·ar.op.j.de ſentẽ

tia excõi.ſi vero/ꝗ.nec ille compellendꝰ eſt.

poſtea alij omnes admittuntur cum publicũ
crimen ſit · vt dicit · l· dictaquãuis ꝗͥ Compu
tantur autem. vj: menſes a die diuozcij com⸗

putati in ea que nupta eſt:tempoee autem cõ

.

niſſi eriminis in vidua compnutatur quinquè
rmum continuum:quo elapſo quil ibet repel⸗
litur:niſi impediatur per pꝛeuenientis ⁊ per
ꝓſeuerantis accuſationem. Tamẽ Iob viſum
eſt quinquennium foꝛe vtile a ſui peincipio.
vt . ff e · mariti · S.· ſex · æ· .peeterea · ⁊· J. quin⸗
quennium · ⁊· l. quinquennium· ¶ Sed ð hoc
dubitari poteſt an extranei habeant . vj · men
ſes in nuptaan.m.æ.l.videtur innuere de
mj. ff · e. l.nj· ꝓ. hoc in marits····
Vis poſſit accuſari de adulteno.æ certe
Jis qui dolo cõmiſit adulteriũ ſine dolo
enim non cõmittitur.vt · ff · e. l. penł.is ergo
qui ex certa ſcientia maritalem thoeum vio⸗
lauit accuſari poteſt · dum tamẽ libera ſit mu
Lier que paſſa eſt adulterium:nam quo ad ſer
uas attinet locum habet actio imuriarum. et
de ſeruo coꝛrupto·⁊ l acquil · vt . ff · e. l. pe ·
æ l. miles ꝓ. penb. æ. L. inter · C. de diuoec ·
vxoꝛe · dic vt no · S.· e · ꝓ. quis admittatur · x · HB

autem. ccuſatur aũt tam adulter ꝙᷓ; adul

tera.⁊æ quandoqʒ non coniugata velut coniu
gata tenetur:ſcilicet vbi coniugata miſit li⸗
bellum diuoscij marito ſine cauſavt poſtea

cõmacularet viduitatem ſtuper quadam peo

cacitate · vt · C. e . l · penb · ¶ Item tenetur et is
qui vel que domum ſuã pꝛebuerit vt ſtupeuz
adulteriumve cum aliena matrefamił.vł cuũᷣ
maſculo fieret ſciens·vel queſtum ex adulte
rio ſue vxoꝛis fecerit: nam cuiuſcũqʒ conditi

onis ſit velut adulter punitur.⁊ appellatio⸗

ff.e.qui domum. ¶¶ Sed ⁊ tutoꝛ qui pupillã
ſuam ducit in vxoæez contra ſenat: cõitanq;ᷓ
adulter teneturſecundum ca.credo contra

ne domus i igrnree continet.vt

ar:· in his que no.õ·de ſponſalibusJ.æ qua-

liter impediãtur · Y · vl· ſed ſi ſtupeauerit eaz
ſine matrimonio tunc iſtud admitto· ⁊ patic᷑

maiozem penam ꝙᷓ alias imponatur peo ſtu⸗

peo.minoꝛem tamen ꝙ; raptoæ· ꝙᷓuis tantazʒ

debuerit pati :⁊ ſic illud quãuis ponitur ad⸗

uerſatiue non eoꝛrectiue· vt. C. ſi quis eam
cuius tutoæ fuerit coæruperit. l:vnica· Idem
in cutatoee ſi adultam ſuaʒz ſtupeauerit · vt · ff
e · qui pupillam· ¶ Magiſtratus ettam in ho
noꝛe poſitus ſeu quocunqʒ miniſterio publi⸗
co reus poſtulari poteſt.ſed differtur eius ac
cuſatio⸗⁊ cauet iudicio ſiſti in fine honoeis.

ff. eiſi adulterium ꝓ. ···
Valiter in accuſatione ſit pꝛoced endum

æ certe dicunt quidam maritum admit⸗
kendum ſine libello · ar · C. e. quãuis · ſed ꝙ; di

cit eum non teneri vinculo mſcriptionis. nõ

dicit ideo quin teneatur libellum ſcribere.

ideo quia ſi non peobat · nõ peopter hoc pe⸗

ſumitur calumniari ſecundum.l.antiquã · vt

no. 6. e. . inter que tempoæea. item mari⸗
tus ⁊ pater.⁊ ſequenti ·:dic ergo ꝙ neceſſe ha
bet inſcribere ſe ad penam talionis aſtrin⸗

gere · vt · S· de peocur · tue · ⁊ iunge qð no· e

ꝗ. qua pena· v· ijure vero nouo· nſtituit

autem accuſatio de adulterio ſoluto demum
matrimonio niſi peimitus quis lenocinio

maritum acceuſauerit-hodie autem etiam ma

trimonio eonſtante poteſt inſtitui.æ ſi aceu⸗
ſatio vera oſtenditur.tunc repudium poterie
mitti.vt in auten.vt liceat matri ⁊ auie.: ꝗ. qe
vero plunmas.colł.vnj. ¶ Debet etiã accu⸗
ſare peeſens pᷣſentem. non p peocuratoꝛeʒ· vt
no:ã· de aceuſationibus:. quis accuſariet
iurgia cinilia vel criminalia que ſunt de eo⸗
dem crimine debent poſtponi.vt. C.eę.adul⸗
terij accuſatione· ¶ Doſſunt autem in peinci⸗
pio opponi dilatoeie exceptiones.i. anteq;
quis inter reos.peeſens non abſ. ens⸗ꝓbabili
cauſa ⁊ neceſſaria:recipiat᷑.vt. ff·e e · l. ſi mari
tus.ꝗ. peeſcriptiones·⁊ · J.j.⁊ vt no.qᷓ.de ac⸗
cuſationibus · . qualiter·ſub· .oblato. v. j.
uta dicit nupta a ſe non eſſe inchoandazʒ
accuſationem niſi nuptias peeceſſerit nuncia
tio.ſ.q; non nuberec.qꝛ de crimine adulteri)
volebat eam accuſare nee diſ. p quẽ fiet nun
ciatio.libeꝝ vel ſeruu. vel qualiter fiat.ſ.in
iudicio vel extranam in ea que dinertit nee
adhuc nupra eſt poteſt aceuſatio ineipi.vł a
vidua.vel ab aduttero.ꝗ Item excipe poteſt
ꝓ non rite accuſat iure mariti ·cum.lx.dies
lapſi ſint· vel qꝛ plures non ſunt admittendi
ad accuſationem.licet ſeeus ſit in crimine in
ceſtus. vt om̃ia G peobantur.ff.e.ſi maritus.
iy S· penł· æ vl.⁊.l:qui vxoei:⁊. l.denunciaſſe
⁊· l.vim paſſazʒ. duos.⁊.G. inceſti.⁊.l.nihil
vl ·¶ Deremptoꝛia aũt exceptio quãdocũ
q; opponi poteſt· vt ſi dicat.v.annos vb. vj.
menſes elapſos · de quib⸗ no · S. e · J. æ intra q̃
tempoꝛa.v · deſiſtentes aũt.⁊ ſequẽtibus.vt
C.·.e.adulter. poſt quinquenniuʒ.ff.e.t.ſi ma
ritus peeuenerit.vel ſi maritus dicat deſtitiſ

ſe · vt. ff. e. l. j. G. j. . l.abolitionem.vel ſi di⸗

cat mulier adulteriũ abſolutũ foꝛe.tunc em̃

exceptionem ſemꝑ habet mulier niſi pꝑ collu
ſionem abſolutus ſit.ſi em̃ colluſio detegat

licet dum nupta eſt defendat.diuoæcio tñ fa

cto accuſari poteſt.⁊ tñ ↄdemnato adultero

nõ pꝛeiudicat' adultere.nec ↄfeſſio vniꝰ no⸗

cet alteri.vt.ff.e.denunciaſſe· G. querit. et.l.

adulter . J. penk. ⁊ vl. . . e· ſigmficaſti. ¶ ẽ
excipit qe maritus impudice viuens nõ fuit
vxcæi autoe colẽdi bonos moees. que res po
teſt etiã vii damnare:non rem ob compen⸗

ſationem mutui crimims in vtroſqz cõmuni⸗

care · vt.ff·e.ſi vxoe.I. iudex · · e.intelleximꝰ
et·c.tua·ꝗ.de diuoæcijs.ſignificaſti.ff.ſoł.
matrimonio.viro atqʒ vxoæe.õ.de iureiuran.
tua · xxxij.q.vj.per totum. ¶ Bepellit etiam
vxoe maritũquia cuʒ expuliſſet eam pꝛopter
adulterium de quo accuſat · poſtea reconcili⸗
auit eam ſibi:vel ſcienter retinuit · vel eã co⸗

Snouit.⁊ ſic ſero accuſat moꝛes eius quos ſe
mel peobauit . vt · ff. e. ſi vxoe. F. vl. ſi em̃ reti⸗

net eam puniendus eſt tanꝙᷓ patronus turpi

tudinis.xxxij.q.j· ſi quis vxoꝛem. et · c. j. . C
e.l. ij · quia moetaliter peccat ſi eam non de

nunciet ad penitentiam.ij.q.j.ſi peccauerit.
non obſ.iuramento ſiue penurio in contrari⸗

um peeſtito · ſcilicet ꝙ non denunciaret.vt. S

de mreiuran. quẽadmodũ .ꝗ. vl.et quamuis

etiam penitentiam egerit.nichil ominus tñ

—

litas vite tale nõ patit
ri · vt. C. e.qui adulteriũ.B tñ hm canones ñ

..

eam accuſare poteſt ad ̊ vt ab eius coha bi⸗
tatione diſcedat:xxxnj. q:ij.admonere · puni⸗
tur ergo tanꝙ; patronus turpitudinis ſi ante
pñiam eam ſcienter cognoſcat.ſed poſt peni
tentiam eam reconciliare poteſt.non ſolũ ſe⸗
mel. ſed ſeptuagies ſepties· i. in infinituz.nã
ſic exponenda eſt illa autoeitas poſita.6. de
iuriuran.quemadmodũ. J. vl 4 Bed contra
quia non debet eam ſibi ſepe reconciliare.vt
·e · c.mj.in fi · So.non ob.quia illud dici
tur ad terrozꝛem et quia ad interceſſionem ec
eleſie non reconciliabit eam ſepe.ne eceleſia
videatur ei dare licentiam peccandi. nee eſt
intercedenduz ſi incoerigibilis appareat · qe
iam conſuetudini deputauit. C.· de epᷣali au⸗
dien. l. m. et· ff. de re mili. l. nj. C. ſi tironibꝰ.
et. ff · de penis·l.mj ·xxv.q.ij.ica nos.xxxv.
q· nj. extraoedinaria: immo nec in B caſu re⸗
conciliare debet. vt patet in his que no. fe
ꝗ.· que pena · v ·quid ergo ſi maritus certꝰ eſt
igitur vxoee reconciliata poſt pñiam non
Punitur maritus tanꝙ; patronus crimminis
ſi eam retineat · ¶ Sed nunquid bigamꝰ effi
citur· ſie · vt.xxxmj · di.ſi cuius· et ſic videtur
decipi maritus autoeitate iuris.xxxij ·q·j.q;
autem. et · c. non erit.et peimuat' jure ſuo ſine

culpa ſua ſed non ſine cauſa.quia ſacramen⸗

tum matrimonij ſemel diuiſum. p pnñiam rein
tegrari non potuit· nec etiã per baptiſmum

q;uis peccatum abolea'. vt. xxvj.diſ.deinde

et.c.vna tantũ.et no.S.de bigamis.G. quare
bigamus · v. tercio:et· S.nono.ar. contra. .
de bigamis. c· penk. ſcðm B intellige.j.e· ſi
vir ſciens · ¶ Item obſtat viro ꝙ accuſations
factam ei remiſit.xxnj.q:mj. ſi illic. 4 Item
poteſt mulier obicere marito lenociniũ hac
em̃ exceptione mulier æ extraneus. repellũt

maritum accuſa ntem et peeterea ipſum pene

ſubieiunt · Et h̊ eſt ratio quare ſeruꝰ domino
eam obicere non poteſt· quia videtur obtine
re quandã ſpeciem aceuſatõnis.nam = ex ea
imponit pena.vt.C.eę· l.qm.a.l.ita. ãt ita
demũ ven eſt ſi obiciat hB exceptio ab mitio

anteqꝙ; nomen accãti recipiat' inter reos.po⸗

ſtea em̃ nõ repelleret. młr eñ ip̃aʒ poſtea ma
rito obiciens ipſum onerat licet ſeipſam non
releuet.nec maritũ ſubicit pene.dt.ff.ę. j.
ꝗ.ſi publicoet eſt ar · violentũ. qꝙ exc eptio
pemptoꝛeia nõ opponat in criminalibꝰ quã⸗

docũq; ante ſniam.mſi dicatur G ſpeciale in
crimine lenocinij.qð dic vt no·ã. & except.

Jꝗ· ⁊ q · ſub · J. ̊ ð dilatoeijs.vitẽ ĩ eiuilib⸗
et ſeqᷓntibus. ¶ De quibuſdã ex his excepti⸗
onibus et multis alijs no.S· de diuoecijs . .

quot modis.ſub.ꝗ. generaliter ergo auditur

maritꝰ eet · v.ſeq̃ntibꝰ. C”BSz3 et ſi marnꝰ vxo
rem caupom ꝗpoſuerit nõ p̃t aceuſari.qe vi:
legũ laqueis atłli 8a

Peedit · hm gof· S nunqd marito aceufan
ti de adulterio carnali.obſtat exceptio ð ſpi

rituali adulterio ab eo cõmiſſo.nõ videtꝰ.nã
* iſte foenicatões diuerſaꝝ ſpecieꝝ ſũt · ergo
no compenſant'eff. pig· act'. ſi cõuenerit⸗

Dicas contra.nam idem opantur quo ad ma
crimonium ſeparandum xxvnj.q:j· ydolatria
gciam nunc: de B no plenius 5 de diuoꝛ⸗
cijs: quot modis· · quid ſi vnus comugũ
VFlie autem exceptiones que oliʒ habebãt
locum in ſolennitate verboeum exiſtentes;
vt ſi caderet aſillaba cadebat a cauſa · hodie
non habent locũ.eſt em̃ indignum vt peeſti⸗
gia verſuti iuris excludant vltionem pudo⸗
ris.i-caſtitatis violate que retinetur pudoꝛe
vt. C.e-ita.⁊ dicitur pꝛeltigium quaſi pꝓſtrin
gens aciem oculozum.ſ.obumbꝛatio quedã
quia videtur alicui videre id qð non vddet·
vt in mimis æ incantatoeibus patet inde di
cebantur peeſtigia qauedam obumbeationes
verboeum quibus obumbeantur delicta. et
ideo dicebatur ius verſutumquia ꝑ quaſdã
verſutias. i-machmationes verboeum repel
lebatur quis ab accuſatione ſecundum azo⸗
vel ſecundum mar.dicitur verſutuzʒ ad exem
plum veſtimenti·quando illud eſt mtus qð
debet eſſe extra.⁊ ecõuerſo:ſic erat verſutuz
jus qꝛ qð erat puniendũ abſoluebatur · ⁊ qðᷣ
erat abſoluendum puniebatur. ¶is autem
exceptionibus vel ſimilibus non obiectis.
admittitur accuſatio ſi lege non peohibeatc
accuſatoeis perſona: ſecundũ ea que no.S. S
accuſationibus.. quis poſſit accuſare:⁊ affe
rentur pꝛobationes per teſtes extraneolſ· h =
domeſtici ſpecialiter in B crimine cum queſti
one recipiuntur · vt .· C· e in adulterij· de di
uoe:conſenſu. S. vir· ⁊æ. ff· e. vim paſſam. J. vl.
peohibetur mannmiſſio ſeruozum vxoeis;
etiam ſi eos non habuit in vſu ſuo infra.lx·
dies . ⁊ poſtea quandoqʒ · vt ſi tam beeui tem
poee accuſatio adulterij) non potuit termina
ri · Sed patris ſerui æ extranei ita demuz peo
Hibentur manumitti ſi habuit in vſu eos mu
lier. vt · ff · qui æ a quibus manu.peoſpexit · et
C.e.l.nj.⁊æ·l.vlti ·⁊ publicantur ſerui accu⸗
ſati· vel accuſate:æ accuſantis patris mulie⸗
ris non extranei · vt · ff · e· ſi poſtulauerit · · iu
bet.⁊. G. ratio:⁊. S. haberi·⁊ · S· ð eo · peouide⸗
tur tamen domino ſeruozum per cautionem
que exponitur in ſimplum vt ſi moꝛiatur in
queſtione ſeruus accuſati · peo ſe computet
vnam medieratemquia a eius gratia toeque
tur accuſati ſeruus· aliam vero medieratẽ pe
tet ab accuſatoze conditione ex · l·. vel ſi fiat
deterioe peedicto modo· petat pꝛecium dete
rioꝛationis:·æ ſerui ſic deterioꝛati peeciuʒ ha
beat a fiſco⸗vt · C.peo quibus cauſis ſerui ꝓ
peemio accipi · lib.l· penb · ſed vbi ſeruus ac
cuſatus tosquetur.peeſtatur duplum · ita de⸗
mum ſi fuerit abſolutus · vt. ff · e · l m . ⁊. l. ſi
poſtul auerit.Hc.j·⁊· . penb.⁊ vlti.⁊·l.q; au
tem. ¶Dlerunq; tamen per peeſumptiones
L. connincitur adulterium · vt ecce ſi quis de
adulterio fuerit accuſatus · æ obtentu peoxi⸗
mitatis ſe excuſauerit:ſi poſtea cum ea con⸗
trahbat habetur peo conuicto vt · C· ei ſi qui
adulterij · ¶ Item iure nouo cautum eſt · ꝙ ſi
quis ei quem de vxoee ſuſpectum habet ter
in ſcriptis denunciauerit ſub pᷣſentia teſtium

⸗

fide dignoꝛeum ne cum ea conuerſetur · ſi po⸗
ſtea inuenerit eum conuenientez vxoei ſue in
domo ſua.vel vxoꝛis · vel adulteriaut in po
pina·aut in ſuburbanis · ſme periculo pnmnet
eum · ſed ſi alibi eos ſimul innenerit · tribꝰ te
ſtibus conuocatis tradat eum indici · qui nł
la alia peobatione queſita habet puniendi
licentiam.ſi tamen in ſacro oꝛatoeio inueni⸗
antur loquẽtes · poſt trinam denunciationezʒ
dictam. licet merito vtrãqʒ perſonam deken⸗
ſoꝛi eccleſie.id eſt peelato tradere:aut alijs
clericis.⁊ ad eoꝛum periculum hij duo ſeruẽ
tur diuiſi · donec iudex hec cognoſcens mit⸗
tat ad epiſcopum ciuitatis. quatenus iſti tra
dantur ei vt debeant ſuſtinere toꝛmentũ · vt
in auten.vt liceat matri æ auie· . his quoqʒ;
æ= ·G. quia vero ita ccempiuntur . colb.vnj · de
Hᷓ tamẽ dic vt no·S.ð̊ immunit · ec · · in quã
tum. in diſ.que incipit:cum quis ad eccleſiã
confugit · æ· v· ſequentibus · Mualitercũqʒ
autem ſiue per pꝛobationes apertas·ſiue ꝑ
peeſumptiones violentas.vt dictum eſt.peo
bato crimine ſententia ferẽda eſt vtraqʒ par
te peeſente.niſi accuſatoz patefacto crimine
ꝛuſta de cauſa abſit. vt. Ce⸗quamuis indu⸗
bitati ·
Ve pena ſit imponenda:⁊ certe ſecũduz
ca.clericus deponitur-lapcus excõmu
Rcatur.lxxxjdiſ:ſi quis clericus · ar · vj · q . j·
illi qui.⁊ vide qð no:õ·ð cohᷣi·cleri· æ muli.
F. quam penam patiuntur. Sʒ ſecundum .
moyſaicam mulier lapida batur · vt · xxxnj:q
v· B ywago an kor⸗ etiam penitentiali in
iungitur aliquotiens reſtitutio facienda ſe⸗
cundum ea que noj.de penitentijs:.quibꝰ
æ qualiter · ſub · .quid de muliere que fel ium
ſulcepit de adulterio · Secundũ vero⸗li ci
uilem talis tenetur.l.iub.de adulterijs⸗æ eſt
miruz ꝙ vocatur iulia cũ lata fuerit ab octa
uiano augulto · vt .· ff · e. l. · qui non reperitur
vocare iulius · ſed auunculus ſuꝰ dictus eſt
gaius iulius ceſarqui autoꝛitate ſua nõ po:
puli annuentia habuit imperium ß foete ob
reuerentiam auunculi voluit octauianus le⸗
gem iuliam ab eius nomine nuncupari vel
Ffoꝛte cepta fuit h. liab auunculo·ſed nepos
perfecit. PDena autem huiꝰ.l.capitalis eſt
ſic tam maſculus ꝙᷓ; mulier moei peecipiun
tur. vt inſti · de public .· iudic · C. item lex iub. ð
adultenjs · æ· C. e: caſtitati:vel dic ꝙ in ma⸗
ſculo G verum eſt· nam imponit' pena quaſi
ꝓ ſacrilegio · ⁊ ſic ſacrilegos nuptiarum gla
dio puniri opoetet · vt ·˖ C· e. quis adulten).
ure vero noue auten mulier verberata in
monaſterium mittitur. quã licet viro recupe⸗
rare infra biennium.quo tranſacto: vel viro
peius moetuo. mulier tonſa in monaſterio ꝑ
petuo remanet in habitu monachali · duabꝰ
partibus ꝗpeie ſubſtantie liberis ſi habet ap
plicandis tercia monaſterio- liberis autem
non extantibus deuoluetur tercia ꝑs ad pa⸗
rentes huiꝰ iniquitatis ñ ꝓticipes ſeu oſenti
entes.due monaſterio tradi debent· parenti
pus vero deficientibus om̃is eiuſ ſubſtantia

ſe
ſt

mo
ſtin
ſdu
peo
dan

cidi
rer
pe⸗
mi
era
diſ
po⸗
der
ſi⸗
no⸗
ſan
de
dat
eſi
w.
nſa
tepe
par
her

po⸗
ein
W do
mer
die
ni
nendi
wem
none,
efen:
aliſg
erus
mi⸗
itra
idt
nocß.
ſede
nqui
cleſi
gei
ſuey
lpeo
3par
mine
ndu:

uduz
comn
34
muli⸗
duml
nſeg
aliin
daſe⸗
gunb⸗
lium
let
velt
oct
ritur
8eſt
po⸗
eob
le⸗
iwel
epos
ſgelt
piun
ul⸗d
me⸗
guſ
ng11
en⸗
ain
pe⸗
nro
p
by⸗
ap
em
;
nti

monaſterio queritut pactis dotaliũ inſtramẽ
toeum omni caſu ſeruandis. vt in auten. ve
nulli mdi.. ſi quãdo:colłix.C.e.autẽ.ſed
hodie.et ſi maritus in peobatione deficiat te
netur ad talionem.vt in auten.ve liceat ma⸗

tri et auie· ꝗ. qe xo plurimas.et.. cãs.colł.

vni· in aut’.vt nulli iudi:ꝗ. adulſterã.colł.ix
Ses opponitur:ſecundũ hq̊ vir volens re⸗
cedere ab vxoee indirecte conſequetur inten
tionem ſuã·quia eo deficiente in peobatione
in monaſterio detrudetur.⁊ ſic ſeparabitꝰ ab
vxoee · .raro contingit caſus iſte.⁊ ideo ñ
eſt curandum.ff.de legibus.nam ad ea.Vel
die ꝙ index aliter eum puniet in caſu iſto. vl
in bonis ſuis· vel aliter caſtigando.arS. de
accuſationibus · ſuper his.. poſt confirmati
onem.⁊ de calummatoeibus.c.j.Vel meliꝰ.
vir non conſequetur intentionem ſuam niſi
vxoꝛi placuerit · quia poterit ipſum ſibi inui⸗
tum reconciliare·ſicut ⁊ maritus vxoeem cõ
uictam.ſicut poteſt recon eei = ac
cedit.ã.de peocur̃ · tue. Ergo per publicã
perſonam imponitur pena ſecundum peemil⸗
ſa.ſed ⁊ per peiuatam imponitur lege pPmit⸗
tente ·˖ Dater enim qui habet filiam in pote⸗
ſtate· occidere poteſt omnem adulterum euz
ea inuentum ſine pena aliqua.ſed Gᷓ; in domo
peopeia vel generi:debet tamen vtrunq;ʒ ſi⸗
mul incontinenti occidere.non alterum tan
tum · vt. ff. e · . ꝓater.æ. I. nec in ea lege. a. l.
ꝙ ait. ⁊. ·nichil intereſſe.maritus aũt adul⸗
terum depeehenſum in domo ſua tantum. et
humilem.æ cui non debet reuerentiam.ecci⸗
dere poteſt · vt · ff. e. marito. .j.⁊.l.ſi adul
terium · . liberto.vel retinere per.xx.hoeas
vt teſtes mnducat · qii poſtea accuſatoꝛi teſti
monium ferant · vt · ff · e. capite . ſed H genꝰ te
ſtimonij non multum aꝑpeobat placẽ.niſi cũ
adulcera detineat adulterum ſociatum.æ eſt
pꝛo eo.ff .qð metus cauſa.metum autem nõ
vani hommis. ⁊.· l.ſequentibꝰ.hhodie autem
etiam m alijs locis videtur adulter poſſe oc⸗
cidi · ſecundum ea que no. S. ꝓxi· G. v. item iu
re nouo.Qð ſi alius· vel in alio loco qᷓ lex
permittat fuerit occiſus.pena imponitur. h
mitigatur vel ratione tempoeis · puta.qe nox
erat· vel ratione doloꝛis.quia iuſtus dolo⸗
difficile temperat'. ideo imponitur pena de⸗

poetationis · vł relegationis.peout iudici vi

debitur temperanda.vt.C. e. grams.æ. ff. e.

ſi adulterium. . ſi maritus·¶¶ Vxoꝛem autez

non licet occidere q;uis in abulterio dep̃hen
ſam · ſed ſi quis B̊ fecerit non punitur.l.coꝛ.
de ſie · ſi enim humſtis eſt in opus perpetuũ
datur . ſi honeſtioe in inſulam ręlegatur.vtff
e·ſi adulterium.. ſi maritus. ANoc tamen
no·ꝙ non poteſt quis penam relegatõnis in
inſulam vel depostationis inferre miſi pein⸗
ceps.vel papa ·vł is qui beneficio peincipiſ
peiuilegium cognoſcendi vice peefecti obti
nere mernerit. vx. ff · del. nj . l. ·. Hij quibus
⁊· J.a peefectis.Lex autem diuina h̊ conce
dit de gladio ſpirituali ñ materiali.vt · xxxnj
q · ij· interfectoꝛes.⁊·. G. ſequen.⁊.c.incer hec

Sed = ſecundum. l. diuinam licet marito
vxoeem dimittere ob cauſam foenicatioms.
illã em̃ cauſam ſolam excepit dominꝰ.xxxij.
q:vij·dominus.⁊. c.omnes cauſationes.als
omnes accuſationes· ¶ Sed nunquid h̊ fieri
poteſt ſine licentia eccleſie ·quidaz dicunt q;
ſie · Husg̊. vero ⁊ quaſi omnes moderni dicũᷣt
P non · Tu dicas ꝙ h̊ aliquando fieri poteſt.
non tamen neceſſe eſl.quia dominuſ domino
rum H̊ permiſit non iuſſit· ſecundum auguſti
num · xxxijq·vij.c·j.⁊.ij.⁊· c.apoſtolus.⁊·c
ſequen.æ per totum.⁊ ſecundũ Io.vbicunqʒ
eſt foenicatio vel fosnicationis ſuſpitio libe
re vxoe dimittitur.xxxij.q·j.dixit dominus.
ad idem. S. de eo qui cog· conſan.vx · ſue · di⸗
ſcretionem. nam ⁊ ſi.alias ſi eam adulterã
ſcienter cognoſceret non reconciliatam nec
penitentem· puniretur. vt·xxxij · q·j· ſi qiis
vxoeem· ⁊· c·ſequen. Ergo quo ad carnale
debitũ non reconciliate ſed inpenitenti red

dendum iubet dominus ipſam dimitti p in⸗

terpꝛetrationem ſanctoeꝛum qui dicta ca · fe⸗
cerunt.vt et appareat in his que no· S; e. ꝓ.
qualiter · v· repellit · ¶ Sed et H pmittit non
iubet quo ad aliam mutuam ſeruitutẽ.ſic in⸗
tellige· xxxij.q:vijiapoſtolus.et quo ad hꝰ
intellige ꝙ licz viro ⁊ nulli alij.ſubaudi eo
inuito·vxoeem iudicare.vt.vij.q.j.ſicut alte
rius· vt ⁊ apparet in his que no · ̊.qui matri
monium ac.polſ.ſub rubeica·quis admit· ad
accuſa · ¶ Sed nec h̊ iubet neqʒ permittit.
quia nec de G loquitur quo ad lucrandaʒ do
tem vel penam aliam que non eſt ſine indice
infligenda. vt apparet in his que no. 6· de
ſponſalibus:G.fi:ad fi · ¶ Verumtamen ſi di⸗
mittitur ſine autoeitate eccleſie· ipſi agenti
obſtat exceptio foenicationis tantuzʒ. nec ad
huc quo ad h̊̊ vt eccleſia ipſam nõ andiat ali
qð ſibi peeiudicium peeparatur.immo ipſam
ſemper audiet eccleſia cum effect quouſqʒ
de crimine ſibi fuerit facta fides·Qnuid er⸗
8o ſi maritus certus eſt de adulterio ſed nõ
poteſt vxoeem cõuincere · et ideo ab eccleſia
que de occultis non iudicat excõmunicatur.
ſuſtineat excõmunicationem ſi ipſam incoeri
Sibilem ſentiat.aut coerigibilem reconciliet
vt.S.ad B.j.de ſen,excõi: inquiſitõi.et.õ.de
reſti · ſpoł·lras · S. pe.nã ſi ſciat ipᷣaz incoerigi
bilẽ · puta.qe ipſam cuz adultero dep̃hendit.
et dixit ei effrons ꝙ peopter ipſum maritum
non dimitteret quin cum illo et alijs pecca⸗
ret et voluntatem ſuam faceret eundem ma⸗
ritum quo ad deum talis ſententia non liga⸗
bi · ad H. . e. ſi vir ſeiens.xxxij:q.j.ſi ꝗᷓs vxo
rem.et. ꝗ.ꝙ ſi in adulterio.ergo ſi contra au
tozitatem eccleſie ipſam licet dimittere. vt
patet ex peedictis· multo foztius ſine autoei
tatequando ſcilicet non contradicit.nec P⸗
cepit· licentiam enim datam a domino aufer
re non poſſumus.qe nec apoſtolo qui mino⸗
eſt·xxvnj.di·de his.ad fi.nee obſ.ꝙ nõ licet
ſine autoeitate eccłie ob aliquã canſam vxo⸗
rem dimittere.qꝛ hec cauſa ab illa regła exci
pit. vt pz ĩ his q̃ no.S,.de ſponſa.. vl.in fi.

Vbi vero coeam eccleſia Gonitur.⁊æ auto
tate eiuſdem dimittitur· ob. ſibi nedum fo⸗
nicationis exceptio·ſed etiam rei iudicate.q̃
æ litis conteſtationem impedit · vt mm auten·
domini noſtri de lit.conteſ:extra·exceptõis
Doteſt ergo vir ob cauſazʒ foznicationis ab
vxoee cõmiſſe ipſam d imittere vel iudicio ec
cieſie · vel peopeia voluntate· nec mirumnã
æ ipſa adultera B facit· vt· S·ð donat'’. inter
viruz ⁊ vx:plerunqʒ·⁊ in vtroqʒ caſu obſ.mu
lieri exceptio etiã quo ad dotem.niſi æ mari⸗
to replicatio obſit· vt ibi.⁊· · e.intelleximꝰ
que decretał hanc ſatis determinat queſtio⸗
nem ſecundum h̊̊ intellige unge hic que
no.õ·de diuoecijs · J. quot modis · ſub · J· ge⸗
neraliter.
Vid ſit ſtupeum . æ? quidem ſtupeum eſt
illicita deflozatio virginitatis · xxxvj· q
IJ. jevbi dicit que ſit differentia inter coituſ
illicitos· Dicit enim ꝙ foenicatio pꝛopeie cõ
mittitur cum concubina ſcilicet vidua ſine
coærnpta. Sed ſi virgo volens cognoſcatur
parentibus non contradicentibus · tunc pꝛo⸗
pꝛie dicitur ſtupeum.ſed ſi innita vel paren⸗
tibus contradicentibus matrimonio non in⸗
terueniẽte tũc dicitur raptus:ſecus ſi matri
monum interueniret ˖ vt · . t. j· c. penł.adul⸗
terium vero cõmittitur cum vxoꝛata · vt dixi
6.· G. j· De inceſtu habeſ.j·e.ꝗ.quid ſit in ceſtꝰ
Dicitur tamen ſtupeum ꝗpeie cõmitti cũ vir-
gine tantum.licet impeopeie dicatur cõmitti
cum vidua.vnde largo modo poteſt dici ſtu
peum cõmixtio turpis illicita coꝛpozum ſo
lutoeum.
Vando cõmittatur: æ certe committitur
quando quis habet rem illicitam cũ vir
Gine vel viduaniſi ſit meretrix vel licita cõ⸗
cubina ſecundum · l · Item cõmittitur in pue⸗
rum. vt . ff. e · inter · J. j.· ⁊.· ¶. ſtupeuz · H · . ⁊· ¶.
j·ſed æ ſecundum canones concubina nunqᷓ;
eſt licita · vt patet in his que no·S. de eo qui
cog: conſan.vx·ſue:. quot modis· S.ill icite
æ ſequentibus;
fra q tempus puniatur.æ certe infra
quinquennium admittitur actio quãdo
ſine vi cõmiſſum eſt ſtupꝛumſi autem ꝓ vim
ſit oppeeſſus maſculus vel femina · ſine peefi
nitione tempoeis admitut · vt.ff.e:mariti·ꝗ.
quinquenniũ.⁊ · · vlti ·
qualiter puniatur.⁊ quidez ſecundũ
ſi honeſti ſunt qui deliqueruntpars
dimidia bonoeum ſuoeum publicanda eſt ſi
vero humiles ſunt relegantur æ in copoee
coercentur · vt inſtit.de publiẽc· indiẽ · J. itez
l· iuł.de adulterijs.⁊ hoc intelligas quando
ſine violentia cõmittitur.nam ſi violeter op⸗

peimatur quis imponatur pena capitalis· vt

inſti · de public iudic· . ſinautem p vim · Idẽ
quando cõmittitur in puerum etiã ſine violẽ
tia aliqna· vt. C. e⸗cum vir· Item ſi tutoe ſtu⸗
pꝛauerit eam cuius tutoe fuit:depoꝛtatur et
eius bona publicantur.vt.C.e· ſi quis eam
cuius tutoe fnit coerumpit. l. vna- Mulier

etiam que cum ſeruo ſuo occulte rem habuiſ

ſe detegitur ſubicitur ſententie eapitali·h bo
na perueniunt ad cognatos: licet alias ap⸗
plicentur fiſco · C· de bo · dam · l. fi · ſeruꝰ euã
manumitti non potelt. vt · C· de coll · dete g·
l. jet · ff de here · inſti. his verbis · S.· j. immo
comburi peecipitur · vt · C. de mulieribꝰ que
ſeruis ꝗpeijs ſe immiſcuerunt.l.vnica · ſed ſe
cundum ca · ſi quis virginem defloauerit do
cabit eam · ſic· ff : de donat'. inter virum vx ·
ſi quis vxoꝛi·⁊æ. C. de dote cau:non nu. l.q ij·
aut eam ducet vxoꝛem ſi pater pnelle cõſen⸗
ſerit· ſed ſi pat renuit· ſubaudi et puella:alła
contra ·.vt. . t.j.c · vl. H · j. xxvij · q· ij. ſuffici⸗
at.õ· de ſponſa· cum locumtenetur aſſigna⸗
re dotem iuxta modum quem virgines acci⸗
pere ↄlueuerunt · vt · · e · c · ·· ſcilicz · cõſidera
ta conſuetudine regionis.et facultatibꝰ aſſi
gnantia: et dignitate puelle· iuxta arbitrinʒ
boni viri · ar · C· de epᷣali audi.l · penb · et · ff· ð
iur̃ dot · quero·et.l.ſiue generalis:et deł.nj

ſi filie.et:xxx.q.v.nullum. et ſi ſtupeato⸗

ipſam accipere renuit in vxoꝛem·caſtigatꝰ ſi
ne verberatus excõicatuſq;:ſ· quo ad cõmn⸗
nionem ſacramentozum·quouſqʒ videbitur
indici reuocandum. in monaſterium ad agẽ⸗
dam perpetuã pñiam retrudit.de quo nunꝙ;
exibit · vt. · e. Puent ·

Vid ſit inceſtus.æ certe illicita macuala

tio cõmiſſa cum conſanguinea vbł affine
ine ſit matrimoniũ.ſiue non . vt · ff · e · ſi adul
terium. H · j. et de H ſatis dixi.S.de eo qui
cog · conſan.vx · ſue · Set quid iutr᷑ ſit ſi cogno
ſcatur conſanguinea vxoꝛis· et cõmittatur in
ceſtus cum filia filie vel filij oxoeis · vt in le
uitico.c·xvnjet vmcit adulterium·xxxij.q·
vij · C. ſunt enim et. c· adulterij malum.⁊ no-
ſ· e.· ¶. ſequen · V· illud tñ certũ eſt ·
qualiter puniatur:ſiquidem cõmitta
Kkur contra.l.ſcienter.eadezꝭ pena impo⸗
nitur ſecunduʒz · l· que peo adulterio · Si vero
per ignoꝛantiam iuris a marito cõmittit pe⸗
na miti gat · et ſic exaudiri debet qð dici pu
mendi coerectione inceſtũ excuſari · vt · ff · e·
ſi adulteriũ. nõnunꝙᷓ· et · inceſtum· Sed ſi
cõmittatur a femina ꝓ ignoeantiã iuris natu
ralis vel gentium punitur vt maſculus · ſi p
ignoeantiam iuris ciuilis excuſatur in totuʒ·
et idem in minoee · vt · ff · e ſi adulterium · F. j.
et. ¶. idem imperatoees· ⁊· C. inceſtum · ſed ⁊ ſi
diſtrahat illicitam coniunctionẽ anteq; accu
ſetur.non tenetur hac pena.vt.ff. e · ſi adul⸗
terium · ¶. idem pollioni:et eſt B peeſtitutum
quinquennium vt in lencinio · vt · ff. e·l · ma
riti· S. ̊ quinquennium. Illud tamen certũᷣ
eſt ꝙ ſemp maioea ſunt peccata ſcientiũ ꝙᷓ; ig
noꝛantium.et ꝙ inceſtus maioe eſt adulterio
ſ foenicatio ab adulterio vincitur · licet etiã
vſus naturalis in meretrice ſit mostalis“ in

vxoæe tamen venialis · ſed ſi contra naturam

meretrix cognoſcat execrabiſis eſt. m vxoee
aũt execrabilios indicatꝰtxxxijq vij · quẽ
admodũ⸗et/cadulterij: et ab illo quèadmo⸗
du vſqʒ ad· S. his autoꝛitatibꝰ tractat' q̃ᷓ cri:
mina incõtinetie maioa vł mioꝛa iudicent⸗

Km
pdo
poßl
ergo

nen

ver

erti
io
tia
in
am
ee
nne
,!

tradicit lex. æ ſequenti. —
nenit a cogitatione peecedent peccatuʒ eſt.

Vis dicatur leno.et quidem qui adulce
rum vel adulteram ſubiecit· vel ꝓP com⸗
PPerto Rupeo pecuniam accepic vel damna⸗
tam de adulterio duxit · vel queſtum ex adul
cerio vxoeis fecit. vel depeehenſam adulte⸗
ram retinuit.ſecus ſi ſuſpectam habeat.⁊ p⸗
textu incredulitatis ignoeantiã ſuam valeat
obumbeare. ſed pena tenetur is cuius opere.
vel conſilio.dolo malo.factum eſt.vt depee
henſi in adulterio pecunia.vel ractõne alia
interueniete. ſe redimerente.vt. C. e. l. ij. æ. l.
caſtitati · et.ff. e. is cuiꝰ. Hc.j.et..ſi iure.et
l· mariti: h. j·et ¶. j. ec ij. et· m.
Ve ſit pena lenocinij/eadem que adul
rerij· vt · ff· de minoeibꝰ.auxilium. eſt et
F' quinquennium p̃ſtitutuz · vt.ff. e· mariti · J. H
quinquennium.
Ifine videndum eſt de pollutione no⸗
cturna.de qua dixi.S.de ↄſecra.ec.ſub
dil. ij. G. a quo. ſed B plenius.Dicunt au

tem quidaʒ ꝙ quando ex infirmitate Peedit

non eſt peccatum.vt.vj.diſ.c.j.ibi.omnino
HB illuſio non eſt timenda.quia hanc c· gg-

B pollutio paſſio eſt.æ potius imputatur ad

penam ꝙ; ad delectationem.æ ideo in ſ̊ caſu
non peohibetur quis a confectione euchar⸗
ſtie: multominus a perceptione ſecundum
bug⸗: ¶Illa vero que peocedit ex craputa ẽ
vemale. vnde in. e. e. habet exinde anim⸗ ali
quem reatum. æ in B caſu non peohibetur q̃s
a perceptione euchariſtie.peohibetur tamen

a confectione.qma plus eſt conficere ; per
cipere · nazʒ quicunqʒ; conficit ⁊ percipere de⸗

bet· non econuerſo.de conſe.di.ij.relatũ.ni

ſi foete neceſſitas immineat.puta.dies feſtꝰ
concurrat in quo non conſuouit celebeare ni
ſi peelatus.vel non eſt alius ſacerdos.ar.ð
dle · di. 3 ſicut· lv.di ·peiſcis.xxj. q.j.c.j ſic in

tellige · vj. di. teſtamentum. æ. c. ſequen. et in
telligas peccatum H̊ peouenire ex ingurgita
tione non pollutione:quia nullum peccatuzʒ
committitur dozmiendo. vt no j· e..ſed cõ
Sed illa que peo⸗

.

B; tamen dii.quia ſi illa cogitatio non peeceſ

ſit a conſenſu tunce veniale eſt. alias moetale
Et ſecundum opinionem iſtoꝛnz accidit ſe
cundum lauꝙ aliquis neſciens peccat moe

caliter æ venialiter. æ opatur euam bonum. æ
meretur vitam eternamquia a ſi coepus doe
mit anima tamen vigilat. vnde illud. co⸗ me
um a te deus vigilat . ¶ Idem dicunt in fu⸗
rioſo ſi culpa ſua inciderit in furozem.xv.q

jſi quis·in fi.Immo neſciens peccat.xxxij.q

vij. quẽadmodum Sed cõtradicit lex que
dicit ꝙ neſciens non peccat.ff. de act.⁊ ob.

ex maleficijs.J. ſi quis õ videt?

P doemiens nõ peccet.xv.q.j. ſi concupiſcẽ

tia · ⁊ doemiens furioſo compatur . ff.de acqᷓ.
poſ.l.x-.adipiſcimuret ita nõ peccat? / St

ergSo in nocturna pollutione homo nõ venit
ad conſenſum.nullo modo peccat
uenit.peccat moetaliter. Hanc opmionem fo
uet hug·a peobatur. vj.di. non eſt peccatũ.

S3 ſi p⸗

.

tempus in q

*

ibi. luxurie xc̃.· ⁊.xxij:qv.qui piurare quia
voluntas ⁊ pꝛopoſitum ⁊c. j. de ſententia ex⸗
cõi:cum voltuntate.¶ Et dicit augꝰ. q; om̃e

peccatum eſt malum voluntarium adeo p ſi

non eſt voluntarium.non eſt peccatum.xv.q
1· J. cui ſententie. Prem beatus leo dicit in
ſermone epiphanie qui incipit dies·eirea fi
ſine delectatione nullum eſt peccatum-
Gee g. tamen videtur dicere ꝙ; peccatũ ſit
in pollutione nocturna.vdt ſupea dictum eſt.
vnde m deutronomio · xxnj.c.dici t. q ſi doe
miens peccanerit.lauatur aqua 3 Tu dieas
ꝙ ſi vigilando æ ex peopeia ſollicitatione ac
cidat moetale eſt.ſi doemiendo non peccat
moetaliter.niſi cogitatio pꝛecedens ad con⸗
ſenſum perueniat vt dictum eſt. tunc etiã re⸗
Putatur peccatum moætale non ipſa poltutõ
que dozmiendo accidit· ſed ipſe conſenſus.
quia qui viderit mulierem ad concnpiſcen⸗
dum eam ⁊c̃.xxxij.q.v.qui viderit.Multi ta⸗

men quocunqʒ caſu accidat abſtinent Apter

reuerentiam ſacramenti· æ eſt bonum conſili
um·non tamen peccat moetaliter contraue⸗
niens.niſi vbi peccatum cõmiſſum eſt. vt no.
ar · xmj.q.j.quiſquis.Sed æ de honeſtate de⸗
bet ſe pollutus etiã ſi non conſenſerit repu⸗
tare peccatoaem.q totum peobat vſidoeæusg

vj⸗ diſ. non eſt peccatum. quia talis pollutõ
ſolet peocedere ex immundis cogitationibꝰ⸗

p̃cedentibꝰ.⁊ hͥ debz ſuſpicari.qe bona mẽ
tium eſt æc. v.di.ad eiꝰ vero dceubitũ. V
De raptoeibus. mcendiarijs· æ violatoæi
bus eccleſiaꝝ. Rubeica·
Voniam crimen adulterij de quo ſu

Pea plene tractauimus ſepe cõmit⸗
titur mulieribus raptis· ſubijcit HB
rubeicam de raptoeibus. addens 8ð
ncendiarijs æ violatoeibus eccleſiarum. et
ideo peimitus videamus de raptoeibus re
Secundo de pena raptoeis ceoꝛpoꝝ .¶ Ter
cio de incendiarijs · Quareo de violatoei⸗
bus eccleſiaꝛx ·

De rapto⸗jbus.Gubeic.
lae Qni ſit rapto·¶ Quis p
do4 4 ua actione teneat raptoe.
1. nando locum habet
t St contra quem
ntum.] Qualis Gna
pena teneat' raptoe crimmaliter accuſatꝰ.
Vis ſit raptos.⁊ quideʒ qui res alienas
mobiles vł ſe mouentes dolo malo ali
aukert vel etiam mulieres vt patet ex ſe⸗
quentibus.⁊æ h de rebus pematoeum non ee⸗
cleſiarum. nam in illis diceretur cõmitti ſa⸗
crilegium.xij.q.ij.nulli liceat · et. c.peedia.
ð ·de fo.compe.conqueſtus.Dicicur tamen
peopeie cõmitti rapina in rebus. raptus in

Infra qð

mulieribus. vt. . e. c.j.⁊.·xxxvj.q.· j. . j.
⸗ Vis peedo. is qui alios peꝛedatur.vt qni
lJitinerarijs ſine itineranubug aukferunt

Bona ſua. 4 1 Secundo dicitur peedo miles qᷓ

vltra ſtipendium ſibi taxatum querit· dcir⸗
co enim ſunt militibꝰ ſtipdia oſtitutaene dũ
ſumptꝰ querit p̃ᷣdo craſſet.xxnj.q.jimilitare

wrercio dicitur peedoe peelatus qui vltra ꝙ;
legato ſeruiat extoequet a ſubditis querens
potius peedam ꝙᷓ ſubſmdiu in ſubiectis · S.· de
cenſibus · pleriqʒ · ¶ Quarto iudex pecunijs
ſeu patrimonije inhians qui alienam jurgiũ
reputat peedã ſuam. C.ad.il.mł · repet.· oma
Va actione teneatur raptoæ vi bonoꝝ;
aptoeum. G em ꝓ rapina ſeu depoatio⸗
competit· = ꝓ damno dato.iᷣ· vbi quis col
lectis hominibus damnum dederit · tenet
collectos ſeu collectoꝛes ex peimo edicto p
coeis infra annum in duplum. poſtea in ſim⸗
pluz · h nec credit azʒ.collectos excuſari quo
minus teneantur de iure cõmuni ſi damnum
dederint · Ex ſecundo aũt edicto agit Otra
eum. qui ꝙᷓuis homines non collegerit:tame
collectis hominibus a quocunq; vel quacũ
qʒ occaſione turba collecta ðᷣdit alicui dam⸗
num in ea. æ agitur dtra eũ qui dedit damnu
infra annũ in duplum.poſt annũ in ſimplũ;
turba aũt ꝗpeie dicitur · x aut· xv-hominum
non paucoꝝ Item et h̊ ſecundo edictotene
tur ille cuiꝰ dolo malo in turba damnuz da
tum elt. vt · ff · e · l. ij · H. j. . l. p̃toe ait cuiꝰdo
lo malo⸗et qð dixi ſecundum az ꝙ teneatur
homo collectꝰ ſiue coactꝰ.nedũ qui coegit

ꝓbatur . ff. e. l. ij · S. ſi quis nõ hoĩes·

Vando locum habet hᷓ actio: patz ſupea
. 2„ in deſcriptione ꝙ ſpecialiter locum ha
bet in rebus mobilibus vł ſe mouentibus et
ꝓhbatur inſti · e · . qne nõ ſolũ:non ergo babz
locum ſi res immobilis paꝝ occupata ſit ni⸗
ſi in caſu.ſ.quãdo expelloe de fundo in quo
ſunt mobilia:nam gratia mobiliũ hac actõe
agi poteſt.a nichilominꝰ interdicto vnde vi
gratia rei immobilis · vt · ff. de vi vi arel· j·
F. ſi fandus· Dicuntur antez immobilia peo
peie inuadi.mobilia vero occupari vel rapi:
vt inſti · e. . que non ſolum· ſed impeopꝛie do
mus dicitur etiã occupari · vt · C; de rei ven ·
domum. Vis etiã interuenire debet ablati
ua non compulſiua:nam ſi aliquo modo etiã
tacite dephendatur patientis voluntas:ceſ
ſat B actio.⁊ plures ſunt ſpecies violentia⸗
rum. vt no.õ.de his que vi metuſve cauſa fi:
F. quid vis.⁊. I. ſequẽ .¶ Item opoetet ꝙ do
lo malo violentia inferatur· nam ſi quis rem
ꝓpeiam violenter rapuerit credens ſibi lice-
re.ceſſat G̊ actio.licet mulctetur per conſti⸗
tutionem.ſi quis intantam inſti · e · C. h neduz
talia:æ peeceò:æ iunge qð no· j· de furtis · J·
quid ſit furtum. v.frauduloſa · vis enim ſine
dolo non cõmittitur · ſed dolus bene cõmitti
tur ſine vi.vt.ff.e.l.ij.· doli ·⁊· J. hac actio
ne. et habet locum nedum ꝓ pluribus rebus
ſed etiam Flste modica · vt · ff · e · l· ij · J. qᷣ

ait peecos·BSi etiã publicanus pecus meũ
abduxerit dum putat me aduerſus·l.vectiga
lis aliquid cõmiſiſſe æ ſic moeiatur.nõ tenet
q;uis errauerit:ſecus ſi ideo incluſit ne pa⸗
ſcatur vt fame periret.qe tunc tenetur. ff; e ·
L. ij. . ſi publicanus·
Vi datur. certe ei ex cuius bonis res
rapta eſt. licet non eſſet in bonis· ſufficit

des tenentur iuxta facultates defuncti · vt.

enim ꝙ interſit non fuiſſe raptam puta⸗ quia
erat ei cõmendata:vel locata:vel pignoæata
vel depoſita. vel vſufructus conſtitutus in
ea. maxime ſi interſit ſua eam non fuiſſe ra:⸗
ptam.non vt accipiat dominij extimationem
ſed H ſolum ꝙ eius bonis · id elt ex eius ſub⸗
ſtantia res dicitur ablata cum pena · ſcilicet
trplici-Et generale eſt ꝙ cui dat᷑ actio fur⸗
ci in re ſurrepta clam.eidem datur in re abla

ta.ac pꝛo re depoſita datur actio furti depo

ſitario·ſi in re depoſita culpam admiſit · vel
pꝛo cuſtodia pecuniam recepit · vel ſe depoſi
to obtulit. Vtilius tamen dicitur ꝙ ꝙᷓuis cel
ſet furti actio⸗-hec tamen competat: cum non
minima ſit differentia inter furem qui ꝙqtum
poteſt crimen ſuum celat et raptozem qui ſu
um delictum publicat · vt · ffee · l. ij · J. in hac
actione ·
contra quem.contra raptozꝛem⁊ eum
ui ei peebuit opem vbł conſiliũ vt no.
·de furt᷑· . ↄtra quẽ · S· dat etiã · ⁊· e. ſub
rubeica de pena rap. coꝛ· .1s autem raptoæ:
æ ſequen· nõ tame videtur teneri furti qᷓ pee⸗
ſtitic opem rapine ·. vt · ff · de furt · eum vendi⸗
dero. F. cum raptoe · In heredes vero non
datur etiam in eo qð ad eos puenit . qꝛ ſuffi⸗
cit ꝙ ceneantur dditione furtiua vel peeto⸗
non eſt hanc actionez pollicitus in heredẽ·
competit tñ ſecundũ naturam aliaꝝ actionũ

que inſur gunt ex maleficio.heredibꝰ aute ra

pinaz paſſis· ⁊ eiꝰ ſucceſſoꝛibꝰ datur B actio·
vt · ff. eel· ij· J. vlti . Sed ſecundum ca· here

„

e. in literis. q dic vt no.õ·de ſepultuna: ·

quibus interdicaturꝗ/ Nec eſt p̃termittendũ

ꝙ raptoe nedum hae actione · ſed rei ven. cõ⸗
di. furtiua:æ act· furti: conueniri poteſt· Fur
ti dico non manifeſti niſi in caſu:ſcilicet quã
do quis ex domo ĩ qua nemo erat rapuit · tũc
enim tenetur iſta actione de bonis raptis in
quadeuplum· et furti nec maniteſti actio tol
bcur vt.f. & furt'.ſi quis ex domo:ſecundũ
pla. Sʒz ſecundů azʒ. foete tollitur actio fur
ti facta ex actõe per hanc actõez · nõ dico ꝙ
impediatur natiuitas vnius per alteram · vñ
ſi peimo agitur actõe furti:G̊ nõ denegat in
eo ꝙ plus eſt in ea · vt . ff · e. l. j. ¶ Doteſt ⁊ il
ludò dici raptozem nõ teneri furti nõ manife⸗
ſii ſi dephendatur in rapina.licet p·dixerit
contra.ſicut innuit.l.peedicta· ſi quis ex do
movnde ſic potelt intel ligi ꝙ dicit. l· cũ ra⸗
ptoꝛ omni modo furtuz faciat.maniſeſtꝰ fur
extimandus eſt ſua publicatione · æ ex dñi de
p̃henſione· ⁊ ideo tenet vtraq; actõe · h ille
cuiꝰ dolo raptum eſt. nõ tm̃ furti· ſ.manife⸗
ſti · qe nec eſt dep̃ᷣhenſum· vi bonoꝝ rap· teę
netur et cur nõ teneatur furti non mamffeſti
cum illud ab initio ſit cõmiſſum nõ video.li
cet.l.videat dicere ↄtrariũ ·ff· de furt'. ecum
vendidero. . cũ raptoe ·
WAra qð tempꝰ et in quantũ·⁊ quidé in
]fra annũů vtilem datur in quadeuplũ in
ꝗquo quadeuplo ineſt rei perſecutio· Lludei tñ
experniũtur in duplũ tra xpᷣianos raptoees ·

com
488
conl
nult
(.en
be 6
peln
hagn

p
lor

guis
Ngtz
ugin
kenn⸗
dem
ſih⸗
tliee
ofun⸗
abl
depo
tpel
poſi
8cel
non
Prum
gunſn
nhae

Teum
e no.
.ſub
ptoe⸗
jpee⸗
endi⸗
non
ſuffi⸗
deto⸗
nede⸗
Nioni⸗
ntefa
ctio⸗
here
tie⸗
nqd.
tendi
n⸗co:
.Pur
tqui
tüe
tig in
0 tol
undo
ofur
co
Amedi
gan n
dl
anife⸗
drent
erde
cüre⸗
ſofur
dinde
Fi
mife
pte
Felti
eo⸗li
cum

dein
üͦin
eitn
es⸗

vt no:.qð metus cauſa ꝗ. qualiter retracte
tar · ſab · ꝗ: puniuntur.⸗H.j. ei ſub· . habet

autemet:v. ſequenti:poſt annum autem in
ſimplum datur · vt · C. e · t. l· j⁊. ij. et vltim.
4 Vtilem annum accipies.ccclxv.dien · in
quibꝰ habet poteſtatẽ expiundi dtra rapto⸗

rem vel dñm raptoeis.⁊ ſi cũ domino actum
ſit infra annũ æ ab eo exactũ:deinde agatur
cũ manumiſſo·obſ/exceptio rei iudi.vt.ff. ·

I. nj.

Otinet rei pſecutionem ⁊ pene. actio

3
Tũurti otinet penãà tm̃· vt inſti · e · J. quadeuplũ
Item actio furti ſemp eſt pꝓpetua. vt inſti. de
perpe·⁊ tpẽ· act.in pein. Item furti actio

qñqʒ datur etiam furi.vt no·j.de furt ..cui
detur · v. ex honeſta cauſa.h de hac nõ repic
qð raptoꝛi detur · Itẽ de furto alij facto qnqʒ

repitur ꝙ alms agit· nõ ita in rapina.Itẽ fi⸗

lio rapto.licet rapina cõmittatur · vt· j. e· in
archiep̃atu.nõ tñ aget pater vi bo:rap·quia
fulus nõ eſt in bonis nec ex boms· h furti ex

perietur/ vt inſti · de obli. que ex delic · naſ. ¶
interdã · Doteſt ⁊ illud dici·vt ꝑ rapinã etiã
modicam creditoe cadat a iure crediti nõ ita

foete cadet etiã p furtũ magnũ.ſm az.

Va pena teneatur raptos cnminalit' aa

cuſatus· et certe aut queris de raptoꝛe
ſue pᷣdone renz aut coꝛpum. nã copa qñq;

rapiuntur. vt patet. S. in· ꝗ. quiò ſit raptoꝛ.·

Generaliter igit' videamꝰ de penis mferẽ
tis violentiã:ſubſequenter ſpecialiter de pe⸗

na raptozum virginũ ſiue coepum.¶ Eſt er⸗
8o ſciendũ ꝙ ſi quis cum armis cõmittat vi⸗
olentiã.ſecundũ.l.poteſt.il.iuł.de vi pu.ac
cuſari · que locũ habet etiã ſi quid fiat qdð ꝓ

violentia reputet puta ꝙ arma in domo ha
buerit cauſa ſeditionisſecus ſi cauſa venati
onis:vel itineris.vel nauigatõis·vel cauſa
mercimonij· vel qe hẽditate obuenere habu
it. vt · ff · de vꝛ pu. l.· j. ij · æ. nj.:H. .⁊. S. j. Sed

quandoqʒ non punitur violentia puta ſi fiat

ad ſai defenſionem.vt no.õ̊.de reſti.ſpoł. .
quis ſpoliatus.ſub/ꝗ. intelligendũ eſt auteʒ
1. V· ſequẽ Ilias ille qui eſt expulſus cuzʒ
aliquid fecerit ad vindictam. vel cum ex in⸗
teruallo poſſeſſionem ſuam recuperauit pee⸗
donem de ea expellendo.criminaliter æ ciui
liter punitur.vt· C.de vi pu.ſi quis: et inſti.
de public · indi. J. ꝛtem lex iub · de vi · ¶ Sʒ ſin
aliquis incontinenti legittime reſtiterit. ceul
pas ommum delictoeum tempoee violentie
cõmiſſoeꝛumſiue ex parte aggredientis ſiue
agsreſſi aliquis occidatur· m aggredientem
conſtat redundare debere ˖ vt. C· e. quoniam
multa facinoea. ⁊.· ff· ſi qua.paup.fe · di. l.j·
ꝗ. cum arieres · ¶ Plac autem· l. tenetur pu⸗
bes eum telo in publico anbalane e qui
peſſimo exemplo duocata ſeditione dillas ex
pugnauerit. Ec qui cuzʒ telis æ armis bona
rapuerit etiã ex incendio peeter materiam.
Et qui puerum. vel femmam vel quemcũ⸗
q; per vim Qupaauene ſE. qui incendio: te
lo.vel armis capiendi auſa interfuit. ¶ Ve

Nanis ſit· perſonalis eſt ⁊ ex maleficio: 6

dominam voleneem res ſuas ſeruare peohi⸗
buerit.¶ Vel quemuis poſſeſſoꝛem de domo.
agro ſuo.nauive deiecerit vel concuſſerit⸗
Vel ad B; faciendũ homines cõmodauerit
Vel hominem dolo malo incluſerit.obſe⸗
deritve HVel ſepeliri hominem ꝓhibuerit·
Vel aliquẽ ſibi ꝑ violentiam obligauerit.

q;uis obligatõ·l.reſcindatur · vt. ff. e.l.nj. J.
eadem. l. æ. 1ſequen. H&. † Sadem. l. tene⸗

tur qui cum imperium poteſtatemve haberet

ciuem romanũ aduerſus ꝓuocationem neca⸗
uerit· verberauerit.vel h̊̊ fieri iuſſt. ¶ Vel ot

toequeatur aliquid in collũ iecerit.· Vei le
Satos·oeatoeꝛes. comiteſve.pulſauerit:vł in

luriam irrogauerit. Vel reum vinctum vel

alio modo impedierit quo minus rome infra

certum tempꝰ aſſit · Et qui executionẽ mdi

cij vel ꝓnunciationem impedierit. Vk ali⸗

ter ꝙᷓ maioe inſſerit· decreuerit. impauerit.fe

cerit. ¶ St qui noua vectigalia exercuerit.

vt.ff. e.l.lege iulia·⁊·l.ſequen.⁊.l.qui dolo

æ. l. vlti. Ippellatione aũt teli omne id cum

quo noceri poteſt accipitur.h licet telum ha

bere cauſa ſalutis ſue tuende.vt· ff.ee arma⸗

tos:⁊æ. l·Hij qui edes/Dena autem hHuis. l.

B eſtliberi depoꝛtantur.ſerui vero cccidun

tur ſi inſeio domino vim cõmiſerint.nã ſi eo

iubente in metallũ damnãtur · vt. C· e.ſeruoſ
h vbi homo pulſatus eſt vel verberatus non

tamen occiſus:aquę ⁊ igni interdicitur.vt.ff

e · qui dolo.· vlti. Smautem violentia ſi⸗

ne armis cõmiſſa ſit· tenetur violentꝰ.l. iuł.

de vi peiua.⁊ ideo peiuata dicitur quaſi ſim⸗
plex:non ꝙ erimen huiꝰ.l.ſit peiuatum. ĩmo
publicum eſt. vt.ff · de publi. indi. l. j. De
na vero huiꝰ.l.eſt.tercie ꝓgartis bonoꝛum ad
emptio · vt · C·e· tutoꝛis· ⁊ amiſſio dignitatis
pena infamie· ſ̊ ex oſtitutioni bus peincipũ
qui ex naufragio aliquid dinpuerit extraoe⸗
dinarie punitur . vt ·. ff · e. l. j. ¶Sed et poteſt
dici ex hac ·l.penam relegationis imponi in
alijs caſibusar · ff. de termino ameto · l. ij · ⁊

C·e.quoniam.niſi homicidiũ occaſione vio⸗

lencie perpetretur.vbi capitalis pena infli⸗
Situr.vt ĩ dicta·l.quoniã :· Sed ⁊æ is qui in
itinere rapit cuʒ armis capite punitur.ſi ſine
armas depoetatur.vbł in exiliũ mittitur: vt. ff.
de penis: capitalium. ꝗ. craſſatoꝛem. /Sed
ſi in loco peiuato ſine armis:tercia parte bo
noeum mulctatur · vt dixi · ſi cuʒ armis.depoe
tatur· vt inſti · de publi.iudi.G. item.l.iulia.
de vi. ſecundum dil . quã poſui . S̊· S. pena au
tem ·/Tenetur hac· lis qui tenetur.l.ſupe⸗
rioei dũmodo ſine armis fuerit·vt patet · ff. e
·j· ij · ⁊· nj.· ⁊ per totum.⁊ hij qui impeobe in
alienam litem coeunt · vt quidquid ex coneẽ
natione in rem ipſius redactum fuerit cõmu⸗
nicetur. vt. ff· e. ex ſenatus:· ¶ SZed et is qui
res debitoꝛis ſui ſcilicet non obligatas ſibi
ſine autoeitate iudicis occupauerit.tercia p
te bonozum mulctatur æ mfamis fit. vt · ff. e
l. penbł · ſi vero obligate erant.ius crediti a⸗

extat edictam.

mitttt · vt. ff. e. l. penult'. ff. qdð metus cauſa.

„

De penis raptoꝛx coepum GBubꝛica ;
Xquo vidimus de pena raptoꝛis re
rum· bene eſt vt videamꝰ de pena
raptoꝛis coepoꝝ · Vnde ſciendũ eſt
ꝙ; ſi quis mulierẽ rapuerit.penam
pati debet · ita demũ ſi mulier honeſta erat.
ſecus ſi inhoneſtaputa meretrix · qe tunc nõ
tenet. vt. C· de raptu virgi· l· vnicain pein.
ff.de furt · ven eit. Nud aute ſecundũ.l
nõ diſtinguit'.an mulier volens fuerit an in
uita.ſponſa ꝗpeia an aliena: oiugata vel nõ
h acerbius punitur G̊ crimẽ ex adulterij adie
cttione.vt. C.de rap.virgi ·l· vnica· ¶. que mł
tomagis· ⁊· J. ceteros Beo ⁊æ crime raptus
excedit.l.iuł · de adulterijs: poteſtatẽ.vt.ff·
de vi publica .· qui cetu· in fi · Quid dicat ra⸗
ptus vide · · de adulterijs · . quid ſit ſtupeũ
Cõmittitur aũt raptus nedu in virgine · h
2 in vidua. æ ſanctimoniali. xxxvj . q· ij · rapto
res· æ. c.ſi quis viduã· Iſidoꝛꝰ vero generali
us accipit raptum.ſ.ꝓ quolibet illicito coi⸗

e rrviicapene eſt . h ſicut pᷣmiſi ꝓpeie

dicitur raptus · ¶ Ilud enim no ꝙ al ind eſt

foznicatio.al iud ſtupyꝝ . alið adulteriũ:alið

inceſtus. ⁊ aliud raptꝰ· vt patet in his q̃ no.
. de adulterijs.in ſuis ſpecialibus · ¶. h ho⸗

rum omniũ peſſimũ eſt qð ↄtra naturã cõmit
titur.qð execrabiliter fit in meretrice· h exe⸗

crabil ius in vxoꝛe.xxxij:q·vij.adulterij:ſed
excedit G̊ om̃ia cũ vir nubit in feminã· C. de
adulterijs · cũ vir. Dicitur ergo raptꝰ peo⸗
peie cũ puella de domo patris abducit' vio⸗
lenter.vt coꝛrupta in vxoꝛẽ habeat.ſiue pu
elle tm.ſiue parentibꝰ.ſiue vtriſq;ʒ · vis infe⸗
ratur.xxxvj·q.j- . eſt ergo· Is autẽ raptoe
capite punit.nec patit bonon diminutõem
ſi rapta ancilla erat vel libertina.ſi vero in⸗
genua capitali pena raptoꝛi impoſita eiꝰ bo
na rapte applicant· que tñ hodie amittit ſi
raptoeis oloætiũ eligat· vt in auten.de muli
eribus que ꝗꝓpeijs rap: nubunt:. ſanctimus.
colk. ix. ee eade pena imponitur om̃ibꝰ
qui raptoꝛẽ ſunt comitati· qui alias opem
pſtiterunt penã ſubeunt tatũmodo capitalezʒ
Serui aũt et ancille æ huiꝰ facti culpabileſ
comburunt'. æ denegatur ↄdemnato appel⸗
landi facultas.vt.C· de rap· vxirg·l.vmica:.
ſinaũt poſt cõmiſſum.⁊. .et ſiqundez. et · J. ſin
autem. et. . penas.⁊· G. vlti· et quoꝝ appel.
non reci.obſeruare:et in auten/de raptis mu
lie.que raptoꝛibꝰ nubunt.coll · ix· Hoc an
tem del ictũ vindicare poſſunt pentes rapte
ↄſanguinei · et tutoꝛes · et curatoees · foꝛte et
comites eozundẽ · ¶ Idẽ foete et ſi femina ra
puerit viꝝ · ꝓuis G̊; praro contingat· nec po
teſt pater iniuriã iſta remittere · vt · C·. e. J. pa⸗
rentibꝰ.qð venꝝ eſt pᷣcio · h̊ p̃cibus remitti p̃t
t· ff · de vi publi:qui cetu/. qui vacantem.
Sz quis puenꝝn ingenuũ rapuerit: æ inclu
ſum fame verberibꝰve affecerit · eſt ſeueriſſi⸗
me ꝓ iudicẽ puniendꝰ.vt. ff · de vi pub. l. et
eum.raptoees vero pueroꝝ abuſionis cauſa
exquiſitis penis capitaltbus puniunt · C. de
adult .· cũ vir. ff · de ſiccarijs · l. nj · ꝗ. qui libi⸗

dinis. Canones aũt ſupeadictã penã tem⸗

perantnam raptoe efficit' ſeruꝰ rapte niſi ſe

velit redimere · xxxvj · q:j· de raptoꝛibꝰ · Item
debet cũ ſuis fautoꝛibus excõicari ·xxxvjq·
ij.c. j. et · mj · Sʒ et inter tales.ſ.raptũ et ra
ptam.matrimoniũ admittunt q;uis parentes
otradicant· vnde crimen raptus nõ cõmitti
matrimonio pᷣcedente: et ꝓpeia vxoe de mo⸗

naſterio rapi poteſt æ extrahi · vt · . e· cauſã qᷓ

et · e · vlti. qd die vt no · · de matrimonijs · ¶.
qualiter impediat'. v.raptꝰ.et · S. de eo qui
cog · ↄſan · vxoeis ſue · S. et quid iur . v· illud
no. et ſequen · et · S. c. .· E. et qualiter puniatꝰ
et quidẽ ſecundũ · l · v. h ſecundũ ca · ¶ Sed
nunquid ſi puella otrahat matrimoniũ cũ ra
ptoꝛeperdet ſubſtantiã raptoeis ſibi datam
a lege · ſicut expᷣſſim legitur in auten· de rap.

malieribꝰ.colł.ix.dicas ꝙ nõet aſſeras ꝙ·¶

illa abeogata eſt hodie ꝓ canones.⁊ quo aòd
interdictõez matrimoniet quo ad penã con
tracti · hm gof.ſic no·de ſimili materia · S· de
ſecundis nupt · G. fi · ¶ In ſumma noꝙ coer

tio rapine ptinet ad iudicẽ.infra cuiꝰdyoce

ſim cõmiſſa eſt·quis aliũde venerit · et illue
remittendus eſt ſi recedat.nec ꝗꝓpeius ep̃s eũ
debet recipe ad diuina· exquo admonitꝰ eſt
p eũ infra cuius dyoceſim deliĩquit · quouſaʒ
bidẽ redierit; et plene cuncta emendauerit ·
vt. . e. c. j.j · de verbo. ſig. ex pte · et ſic ratõe
delicti ſoꝛtitur quis foꝝ · .de ſñia excõi·a
nobis.vj ·q.njplacuit.qð dic vt no.õð fo ·
compe· F. quibꝰ ex cauſisv.itẽ ratione deli
cti · Doteſt etiã coertio rapine coꝛpoꝝ epi
ſeopis delegari a peincipibꝰ.qui epᷣi cũ non
poſſint infligere penã ſanguinis· xxnjq· vnj
his a quibꝰ.sS.ne cleri.dł mona.ſñiampote
runt penã legalẽ in pecuniariam cõmutare·
vel circa effuſione ſanguinis fuſti gare · ſeili⸗
cet ſi nõ accuſant' . ſi accuſarentur tũc non
poſſent penam diminuere et ideo debent re
ſeruare vindictã regie poteſtati ·ſic intelli⸗
ge.j.e.in archiepᷣatu · ſic. xmj · q· vj. c· ij · xij · q
ij fraternitas · S·de iudeis· poſtulaſti · quãdo
igitur quis accuſatur·pena oꝛdinaria impo
nitur· non mollioe neqʒ durioæ· C·ne ſanctũ
bap · rei . l · nj · et ſic intelligas · õ.de iudiẽ · at
ſi clerici · I. j·ſeilicet ſi certa inueniat.alias
arbitraria equitate penſata imponitur · vt · 6.
de of.debk . de cauſis · h ſi ex officio ꝓceditur
poteſt imponi mollios vel durioꝛ ꝓut iudici
videbitur. ſecundũ H̊ intellige ep̃m diſpenſa
re poſſe·vt no·õ.de indic. at ſi clenci · . vlt ·
et ſecundum H̊ intellige · ff. de his qui no · in
famia.quid ergo·. pena grauioe · et · C· ex q
bus cauſis infa.irro.et ſi ſeuerio⸗· h̊ et crimi
ne ecraſſante debet maioꝛem imponere ad ter⸗
roꝛem. et ꝗꝓpter ſeandal um imponere mitioꝛẽ
et ſeueritati d etrahere· ut.õ.de tranſac.c.fi·
et de cohi.cłi·et mulie.c.clericos · et. ff · de
penis· aut facta · et · C. ad · l. iub. repet · l. ]· de
hac tamen materia dic ut plene no.õ.de ac⸗
cuſatõibus..quis ſit effectus..j.et.v· ſe
quen. ltem ſecunduz canones pena rapto⸗
ris eſt vt excõicet' ab illo epᷣo in cuiꝰ dpoc ·

Ni ten,
te niſ⸗
h en
metn
mnenneg
(Otnnn
den⸗
onig.
eo gi
vüllud
pumiat
(Sed
nütün
Rdatan
vdenap.
ſns
1gnoed

veni ton

̈coer

dyoce

et illue

eps eü
mitd eſt

gnonſ
danent⸗

ſieratoe
exco

,ðfo⸗
one del,
von epi
cü non
gedi
mmpote
nutare⸗
eſeili⸗
je non
bent re
mtellr⸗
ſeri⸗
quado
ſandi
ndrtd
r vt⸗
cedin⸗
t iudic
igun
nnon
ℳ.
Nenm
Peer⸗
iticee
coli
fde
Kſde
dei
b
i⸗
.

deliquit. vt no. ̊. e· . .H. j· æ habes. · e· e.·
ſi admonitus in vita vel in moete emenda
re noluerit. vel emendandi firmã æ plenã ſe⸗
euritatem pᷣbere cũ hoc facere poſſet renuit.
ei penitentia denegat' dum viuit in hoc pec
cato · vt · j · e · ſup eo.ꝛ.j.Denegatur aũt pe⸗
nitentia ſecundũ quoſdã generaliter tam de
illo peccato ꝙᷓ de alijs.quia ⁊ ſi de alijs da⸗
retur non eſſet fructuoſa· q dicas veꝝ eſſe
quo ad penam eternam vitandã valet tame
quo ad minus ſuppliciũ tolerandũ.vt ð pe.
diſ. nj · . vlti. ⁊.c· vlti · ⁊ ideo dic penitentiaʒ
dandam de alijs ſiue conſiliũ.ſed de iſto de
negatur exquo nõ vult ſatiſfacere cũ poſſet ·
ſic · xxvj·q:vj cognouimꝰ.⁊ de pe · dil. nj. ſůt
quidam.⁊. j.de penitẽetijs.q; quidã:ſed ſi nõ
pPoſſet ſaniſ facere non denegaretur. dũmodo
SPmitteret ſe emendare ſi pueniret ad pingui
oeem foꝛtunã.cũ actio inanis eſſet vt no·.õ.
de ſolutiombꝰ. ꝗ. quis ſit eiꝰ effectus.⁊.j.de
pemtentijs.·quibꝰ ⁊ qualiter.ſub.q.quidò ð
rapma · ⁊ ſub· . quid d ã ementibus et
ſub. ꝗ. ſed que foꝛzma· frice⸗ aũt in vita ſua
ſatiſ facere renuerit.⁊ ſempꝑ contumax appa⸗
ruerit. in moate tame nõ negact' eccleſiallica
ſepultura nec penitentia· důmodo iuxta foꝛ
mam eccleſie fuerit abſolutꝰ ⁊ ſatiſ fecit. vel
ydoneęam ſecuritatem pᷣbuerit · vt· I. e · ſup eo
.1.Oui ſi in moete contritus fuerit ſed
emẽdare nequiuerit · cũ in vita potuiſſet.uiſ
eidem penitentia parum ꝓſit. ſcilicet quo ad
penam tempoꝛalẽ qᷓ nõ remittitur niſi ꝑ ſatiſ

factionem. infernalis tame ſiue eterna ſola

cõtritione aboletur.⁊ peo quolibet peecato
HB duplex pena debetur.de pe · di.j· in peinci.
xxvj·q: vjicognouimꝰ.xxnj.q. v.quid ergo-
⁊= ideo quia contritus eſt- viaticũ non negat
Vconſequens nec penitentia xxxvj.q.oj.ſi qs
de quocunqʒ :di:penitentes· .·de peniten⸗
tijs · ꝙ in te · Si queras quare deneger ſe⸗
pꝓultura cum viaticũ qdð eſt maius om̃ibus ſa
eramentis ocedatur.ð cõſe.di.ij·nichil. H
HB fit ad terroꝛem. æ ꝗpter inobedientiã ⁊ cõ⸗
tumaciam ſuam in qua longo tempoæe fuit.
quia B; conſiderandu puto ſecundũ ea q̃ no.õ
de heretic. . qualiter depᷣhendatur. S. ſinan
tem ſola.⁊æ. x·ergo ſola p̃ᷣſumptione· æ ar. õ.
de homicidio.ſicut dignũ.ꝗ. penł·ideo non
debet clerici ſepulture talis intereſſe.nec ele
moſinas eius ſiue oblationes accipere · vt. ·
e ·ſuper eo..ꝙ; autem.ſic·õ.de toꝛneamentis
c·j·de vſuris·quia in omnibus · xvij ·q mj·.
miroꝛ · xxxnj ·q·ij.latoꝛem.Si vero ſuper H
nunqꝙᷓ fuit admonitꝰ· vel fuit ſed modico te⸗
poꝛe contumax ſtetit abſolutuſ ꝓ ꝓpeium ſa-
cerdotem erit ſepeliendus.⁊ heredes cogen
di per cenſuram eccle· vt iuxta facultates de
functi ſatiſ faciant his quibꝰ defunctꝰ dam
unm dederat vel iniuriã irrogauerat.vt· j. e.
in literis.⁊ no.õ.de ſepultur᷑ ib? inter⸗

dicatur. S. itẽ B locũ habent. Clerici autẽ

qui contumacibꝰ in vita penitentiã dederint
vel pemtentes in moete qui diu ſteterãt con
tumaces ⁊ non erant inopes ſepelierint.vel

elemoſinas receperint. vel rapinam els parti
cipauerint·. beneficio eccleſiaſtico careant.=
oedimis ſui damnũ irrecuperabiliter patian⸗
tur.vt.j.e.ſuꝑ eoq.vl. Gof · vero ſic diuer⸗
ſificauit iura.dixit em̃ ꝙ; ſi raptoꝛ ſatiſ fa⸗
cere nolit cum poſſit. vel emendandi plenaz
ſecuritatem pᷣſtare.denegatur ei beneficiu pe
mtentie Si vero vſqʒ ad obitũ in obſtinaci
one perdurauerit: æ tunc emendationem vel
emendandi ſecuntatem p̃buerit.penitẽtia et
ſepultura eccleſiaſtica conceduntur. ß ſi in
moete ſati ſfacere nõ poſſit.contrito viaticuz
conceditur ſed ſepultura denegat'. j. e.ſuper
eo·: ¶ Si vero in moete cõſtitutus ſatilſfacere
ꝓmittit ſi conualeſcat·. æ ante ſatiſ factionem
deceſſerit. nõ negabitur ſepultura.ſeò ad ſa⸗
tiſfactionem heredes compellentur· j· e. in
literis · hm gof · Tu dic vt· ꝭ̊.no. Sʒ a ſi qͥs
romanos aut alios cheiſtianos ꝓ negociati⸗
one vł alijs honeſtis cauſis nauigio vectoſ
aut capere aut rebꝰ ſuis ſpoliare pᷣſumpſerit
excõicationi ſubdatur·i:ſubditus ſit ipo iur
ſi monitus non ſatiſ fecerit.vt..e·excõicatio
m.⸗H· que ſubaudi ꝑ·. ſequentem.a vide
circa B̊ q no.S. ð treuga ⁊ pace· . quot ſint
ſpecies · vx· item canonica.a de pegrinantibꝰ
CG·⁊æ quo peiuilegio·
De incendiarijs. Bubeica.
N hac ſecunda parte tituli iungen⸗
dum eſt de incẽdio ruina. æ naufra
SZio · HG̊ videndum elt. 9 Quid ſit in⸗
cendiũ· Qud ruina:¶ Quid nau
it.

fra ium. a actione tenet' is qui ex his
ali uarreſhtan derur.“ Corra quẽ
in naned Qua pena tales afficiant
t qua pena incendiariꝰ teneatur.
Vid ſit incendiũ · ⁊ quide ꝗpeie incenſuſ
ſiue accenſus ediũ. vnde incendiarius
eſt qui domum vel hoereũ alicuius incendit
abſqʒ; iuſſu eius qui habet poteſtatem mdicẽ
di bellum · ſup quo vide qð no:S. de treuga
pace. I. quid ſit iuſtũ bellũ. Incendin igi
tur ꝗꝓpeie cõmittitur in domibꝰ.grangijs.⁊ ſi
milibꝰ · ꝓuta.omibus p̃dijs · vebanis ⁊ ſubur
banis· ſi in ruſticis ponatur ignis dicit cõ
buſtio.vt · ff · e · l. j artamẽ ꝓmiſcue videt hiſ
verbis vtendũ eſſe.vt.ff.e.qui edes. Eiut
aũt incendia plerũqʒ culpa inhabitantiũ. vt
ff · de of p̃fec · vigilu.nã ſalutẽ. hE.· j. ꝛbi. ⁊ qe
plerũq; ac · Aliqn aũt contingit caſu foætui⸗
to ita ꝙ nichil imputari p̃dit · vt. ff. e. l. penb.
Fliqñ vᷣo dolo malo data opera. Ideoqʒ in
cendiarius eſt.qui domos alienas.arboees.
vel ſegetes incendit·. igne appoſito ex odio
vel vindicta · xij · q; ij. cuz deuotiſſimam.xxnj.
vnj. peſſimam.
Vid ruina. æ quidem caſus domoꝛeum ſi⸗
ue parietum que vi æ plerunqʒ caſu con
nit peopter materie vicium Olerunqʒ fit
erio bona fide cauſa reedificationis. Olerũ
qʒ dolo malo cauſa deſtructionis. plerũqʒ
bona fide canſa vindicte.puta ſi edes alieu⸗
ius delinquentis ad pꝛeceptum iudicis diru
antur

Gid naufragium quidem nane fracta

¶NAubmerſio reꝝ a coepoꝛz.qðᷣ plerũq; cõ

tingit caſu foztuito.puta peopter vim tempe
ſtatis vel fluminis· vt· ff · ad · I. rodiam de ia
ctu.depeecatio:alias domine impatoe.lex ẽ
greca.⁊ ꝑ totũ Fliquãdo dolo malo a pirat
vt ſimlibus. quibꝰ legitur.S·de mmdeis. ita
quozundã.⁊. ĩ · de penis.ꝙ in dubijs · Fliqñ
a piſcatoeibꝰ lInmen oſtendentibꝰ vt nauigã

tes fallant quaſi in poetum aliquẽ delaturi

ſic nauigantes m periculũ deducunt.æ ſibi
execrandaã peedã acquirant · qð debet religio
ſa conſtantia pᷣſidis ꝓꝙuincie euitare · vt · ff · e ·
ne piſcatoꝛes · MD
Va actione teneat' is qui ex his aliqᷣd
WMdiripuerit:actione in factũ ex edicto de
incendio-ruina: nanfragio. vt. ff· e. l.j.
Vi detur. certe damnum paſſo · vt · ff. e ·
j.⁊ Hheredi ſuo.vt.ff. e.l.mj.in fi·⁊ in⸗
cipit in aliquibꝰ libeis meuiꝰ in alijs libeis
menius · ¶¶ Sed ⁊ hij qui ex miſerrima foætu⸗
na naufragioꝝ aliquid rapuerint vel lucra⸗
ti fuerint dolo malo min q;tum edicto p̃ᷣtoeis
actio datur·in ti etiam fiſco ſunt aſtricti.· vt
ff· e.quo naufragiũ in fi.
Ontra quẽ.oↄtra illum qui ex incendie·
nina:naufragio· rate.naueq;expugna
ta aliquid rapuiſſe.recepiſſe dolo malo.dam
nive quid in eis rebuſ dediſſe dicet' ſubaudi
Ouincetur.vt.ff· e.l.j.in pein:ſic non ſuff i
cit aliquid dicere niſi æ ꝓbetur· S. de conceſ.
pᷣben · cum ſup · ⁊z.· c.· ex parte.⁊ de his que fi.
a ma:par.capᷣ·c.j·ff.de ꝓcur̃.que omnia et
quãuis ex his cauſis criminales actiones cõ
petant · vt · ·e.. qua pena.tamen recte fecit
peetoe qui æ foꝛenſes:i.ciuiles actiones cõ⸗
ceſſit.quia ex his cauſis publice intereſt ni⸗
chil rapi.vt· ff. e. l. j. ꝗ. j. ¶ Ex incendio raptũ
accipere debemus:ſiue in loco imn quo incen
dium eſt factũ rapiatſiue in adiacentibꝰ p̃⸗
dijs · ſufficit em̃ ꝙ cauſa incendij ꝗprer tumb
tum vel trepidationẽ raptũ ſit.queadmodum

ſolemꝰ dicere in bello amiſſuʒ qdð occaſione

belli eſt amiſſum. vt · ff · e · l. j. ꝗ. ex incendio.

idem in ruina · vt · e · l. J. it rune · ¶ S æ illð

videt ex naufragio raptũ.qð ipᷣo naufragio
durãte captũ eſt.nam ſi poſt naufragiũ.ſex
magno interuallo raptũ eſſet.nõ haberet lo
cum iſta actio:h potiꝰ delinquẽs furti aſtrin
geret .vel vi bo.rap.ſicut ⁊ is qui rem alio
loco repoſitam ſubtraxit vel rapuit. De naui
aũt vel rate expugta interpᷣtamur· Expugna
tur aũt nauis cũ ſpoliat'.aut mergit'.aut diſ
ſoluit.aut ꝓtunditur.i .pfoꝛatur aut funes
eins p̃ᷣſcindunt'. aut vela aut anchoee inuol
ununtur de mari. vt . ff. e. l. j. C. vl. ⁊æ. l. ij. ⁊. nj.
M.j· ⁊=: l.ſi quis ex naufragio.⁊ ſeque. Se
cundũ B intellige ꝙ qui accipit res ex nau⸗
fragio cõmittit furtũff· de acquir · ren do.

qua actione · in fi· ⁊. C.de furtis · in eea d

H aũt vt h edictum locuz habeat ·neceſſe eſt
ꝙp incendiũ.ruina· vel naufragiũ.in veritate
factum ſit· ſuſpicio enim non ꝓdeſſet.vt.ff.e
l.j. G. ſi ſuſpicio.ſimile.ff · qdð metus cã.metũ

ij · M. j. ⁊ ð̊ vi æa vi ar· l.nj.ſi quis aũt iuſſiſ
q Noedũ aũt i8 tenetur qui ex naue vel rate
expugnata aliq̃d rapit æ expugnat immo et
is qui alijs expugnãtibus rapuit · vt · ff · e · l.
m. . deinde · ¶ Cu autem is demũ teneat' ꝗ
dolo malo occupat.patet ꝙ ſi facit ̊ ideo vt
vero domino ea reſeruet.vel ſi ignarus h̊ fe⸗
cit. non tenetur hoc edicto.vt. ff·e.l.nj.. ſi
enim aditũ eſt.ſicut no·S.:de accuſa.ſub rn⸗
beica de inquiſitionibꝰ. ꝗ. ⁊æ qualiter · v · vl in
rant ꝙ ad interrogata: vnde 2 cuilibet licet
ex naufragio res ꝗꝓpeias recolligere·qe dolo
caret.vt.ff·e.l.vlti.iH&· j. ¶Ignoeantia aũt
excuſatur vt dixi niſi luxurie aut dolo ſit peo
xima.vt. ff. e. I. penb· 3 ex hoc ꝓpcedit.
ſi defendendi mei cauſa.vicini edificiũ in
cendio oeto diſſipauerizʒ ñ teneoꝛ ſibi:æ ideo
vulpianꝰ repeobat labeone.qui ait in hꝰ ca⸗
ſu æ meo nomine = familie iudiciũ dandũ. vt
ff. e · ¶ . nj · S.q ait pᷣeoæ Vel dic labeonis ſen
tentiã veram vbi iuſtus nõ fuit metus·puta
qe adlouc nõ puenerat ignis vſq; ad domum
vicini quã deſtruxi.tunc em teneoe in ſimplũ
ac ·L.ac quił ·ſed ſi puenerat.vel ꝛiuſte dubita
bam an pueniret.qe foete tempus ventoſum
erat.habet locũ qð vulpianus dixitneqʒ em̃
damnum dare videoe eque pituris edibꝰ?. vt
ff· ꝙ vi aut clam.ſi alius.S. eſt æ alia exceꝑtõ
[Duauie etiã non peruenerit · ſi tamẽ iuſie
putabã ignem puenturum.adhuc ceſſat actio
ſic intelligitur:ff.ad.l.acquił.ſi quis fumo
g. ꝙ dicitur. Eie parcitur ei qui gratia
merciũ ſuarum ſeruandaꝝ alienas ꝓiecit in
mari · vt . ff · de Plerpt'. verb'.qui ſeruanda
H. j· ¶ S nunquid a vicinitate debet emen
dari domus vicino in p̃cedenti caſude ſum⸗
ma equitate conſulo iudici vt ᷓ officio ſuo fi
eri faciat · axr · ff · ad. l. ro · de iactu · l. j. . equiſ
ſimuz. ⁊ qui po · in pig·ha · interdũ · ⁊. l.ſeq̃n.
ff. e. ne quid· inge qð no.j
ſequẽ · õ ſolũ tenetur is qui rapuit·ſed
* is qui recepit receptatozꝛes em̃ non minus
puniũᷣtur ꝙᷓ; aggreſſoꝛes. qe nec minus delin
quunt.datur ideo G; actio ↄtra ilum qui ra⸗
puit ſcilicet vi :⁊ datur cõtra illum qui amo⸗
uit ſcilicet ſine vi: qui etiam ex eiecta naue
vi foeꝛte ventoꝝ quid rapuit.G edicto tenecꝰ
vt · ff. e l. m· I. nõ tm.⁊. . nõ ſolũ:⁊. qui eie
cta. ¶ Si tamẽ ratis tua vi fluminis in agnꝝ·
meũ delata ſit.nõ aliter cogoe tibi dare po⸗
teſtate extrahẽdi niſi a de pᷣterito damno mi⸗
chi caueas.vt.ff.e.ratis:⁊· ff ad exhibend.
celſus.. h ſi ratis· ⁊ de dam · infec · p̃toe ait·.
.· HB edictũ:⁊. l.·G̊ amplius I. neratius· ¶ Il⸗
lud aũt eſt nodignum.ꝙ ſi nõ inueniat is q̃ᷓ
rapuit res ex naufragio· hij qui iuxta littoea
maris in quo nauis infixa vel fracta fuerit
infra fines agri cuiuſqʒ; p̃dia poſſdent ſine
moæꝛantur.ex edicto diui adeiani tenent'. æ a
peeſidibus condemnari debent damnuũ pal⸗
ſis · vt ſic poſſeſſoꝛeſ territoeij:q;uis etiã nihil
rapuerint in omni eo qdð damnum paſſi ſibi
naufragio ademptuʒ ꝓbauerint ↄdemnent

De bis etiã quos aliquid diripuiſſe ꝓbatũ

e. S. llud aũt

faeri
ſente
admi
ſtos⸗
fevt
juſſ⸗
quog
juſſo
züt n
peinci
gendt
denan
ſkune
N
tlo na
fiane
inig
tum
lum.
nio in
eudeb
gnoꝛ⸗
ſdem
beris a
derhi
liara
nerint⸗
ſumpt
q.⸗
fef
patrie
lns ce
adduc
certis
noome
omo tel
le/
oſß hi
Aliarate
ſosſi
dent q
tlamde
wanes
nerarn
ſenten
tatis
radulp
comitt
lirepe
coͤmmn
lefac
mnt.
ſued
Ppuig
beo aj⸗
nmari
larüen
ſſrſe
Poſtid
ae
ng
turhe⸗

6

dte
det
de.

iu
cet
dlo

peo
di.
üm
ddeo
e:
ſ
ſen
uta
zum
plü
dita
ſum
em
evt
epto
uſle
clio⸗
umo

tis

itin
dan
men
um⸗
ofi
ul

jn⸗

auüt
ſed
nus
Ain
nta⸗
mo⸗
ane
net
ele
3

m

lit⸗

fuerit a de latronibus ius dicet ſine granis

ſententia? St vt faciliuſ ꝓbatio huiuſmodi
admittat'. ꝓmittit damnũ paſſis adire peefe⸗
ctos.⁊ coꝛã teſtibꝰ nunciare·eoſq; reos pete
re vt ꝓ modo culpe etiã vincti vel ſub fide⸗
iuſſoꝛ ibꝰ ad p̃ſidem tranſmittantur.? dno
quoqʒ poſſeſſionis in qua h̊ admiſſum eſt fide
iuſſoꝛes exigunt'ne indiciũ fugiat. Nullꝰ
aũt miles vel peiuatꝰ.liber vel ſeruns ·etiazʒ
peincipis· debet interuenire naufragijs colli
gendis.vtff · e.ne quid ex naufragijs.⁊.C.
de naufragijs · l. j· li .xj.⁊ Ocoe· C. de fide in:⸗

ſtrumentoꝛx iudices:⁊ de hereticis·qm̃ mul

ti · Quare aũt poſſeſſoꝛes hij teneant eſt ra
tio naturalis:qe ſic debent cuſtodire territo⸗
ria ne etiã ab extraneis ibi aliqᷣd diripiatur
innigilent ergo & ponãt cuſtodes ne detrime
tum patiant.hm ꝙ legit. ff. de of· p̃fec. vigi
õ Sic ⁊ tenet' dñs poſſeſſio⸗
nis in qua falſa moneta ↄflata eſt.ſi tpe quo
cudebatꝰ pᷣſens erat.non obſtante ꝙ dicat ſe
ignoeaſſe · vt · C. de falſa mo.l.j.·j· Sic et
ſi de ruma aliqᷣd in tuas edes ceciderit · tene
beris ad exhibendũ.licet nõ poſſideas.vc · ff
ad exhiben celſus; S.ih ſi ratis in fi · ESſt et
alia ratio:qa nõ eſt p̃ſumendũ ꝙ ipſi ignoea
uerint · vel ꝙ extranei G; fecerint.ar.õ·de pꝛe
ſumpt.qñ:⁊.c.quoſdã.⁊a de poſtulãdo.c · j. ⁊
q⸗j. ꝙ dicitis.ff· de qſtiombꝰ.de minoee · in
fi · ¶Et cu incertũ ſit quis ex vicinis ſiue cõ⸗
atriotis B feceric·qeꝛ quilibet negat ſe ſce⸗
ls cõmſiſſe.nec poteſt ꝓbari.qꝛ nec fures
adducũt ſecũ teſtes ꝓꝑ quos conuincant.ſedò
certis mdicijs conuincunt · vt.ff.de re mii.
nõ omes·.a barbaris·ratione incertitudiniſ
om̃s tenent' ex ſumma equitate·ſicut no·ſimi
le · ̊ · ð̊ homicidio · ¶. qua pena · v ·hj nunquid
em̃s hij·⁊ ſequen · ⁊· S· e v. h nunqᷣd· /Eſt
alia ratio naturalis.qe multi celarẽt vicinos
ſnos ſi nullã penam aliam paterent᷑.qui ſi vi
dent ꝙ ipſos ſoluere opoꝛteat:ſuam ↄſcien⸗
tiam denudabunt · fit igit' G ne maleficia re⸗
maneãt impunita · vt. ff. ad. l.acquił.ita vul
neratus · in fi. ⁊ de fideiuſſo · ſi quis a reo.j.ð̊
ſententia excõi.vt fame Plis iuribꝰ ponde
ratis æ ↄſideratis· fecimꝰ ſtatutum in caſtro
radulpho vbi multa talia fiebãt.⁊æ incendia
cõmittebantur.nec qui feciſſet poſſet de faci
li reperiri·ꝙ ſi de cetero tale quid acecideret
cõmnnitas caſtri ſatiſ facere teneret vbi ma
lefactoe reperiri nõ poſſet·que poſtea ceſſaue
runt · Mec p̃ᷣtermittendũ ꝙ ſi quis ð domo
ſiue de villa expugnantis aliquid raptꝰ ſit ·
qꝙ;uis verba edicti deſint· tamen ex mente la
beo ait huic edicto locũ foꝛe.nec em̃ minus
in mari ꝙᷓ in villa vel ecõuerſo poſſumuſ per
latrũculos iĩfeſtari · vt.ff.e.l.nj. . labeo ſcri
pſit · ſic ⁊ ex mente edicti diui adei.õ̊.ꝓxi.S
poſiti dici poteſt·ꝙ ſi quis extraneus in ciui
tate aliqua vel eius territozio fuerit ſpoliatꝰ
vel res ſuas furto amiſerit. cõmunitas tenea
tur hac actione.⁊ contra heredes dat'.vt · ff

e.l.· mj · in fi ·
— in quantum.æ certe contra illum qui

damnũ dedit infra annum vtilem in quaden
plum.lapſo anno in ſimplũ.vt.ff.e.l.j. ?.· j
heredes aũt tenentur quatenus ad eos pue⸗
nit non vltra · vt . ff · e pedius. in fi·ſ Zedeet
ex ſenatuſconoclaudianis tempoeibꝰ facto
ſi quis ex naufragio clauos· vel vnum ex his
ſubaudi duobus clauis· duo enim claui ſunt
in naui peincipales qui eam rectam tenent.⸗
ſi quis vnũ ex his abſtulerit omniũ reruzʒ no
mine tenet. Item aliud ſenatuſcõ.factum
eſt· vt hij quoꝝ fraude aut conſilio naufra⸗
gi · id eſt naufragium patientes · ſuppeeſſi per
vim kuiſſent· naui ſibive periclitantibus opi
tulentur· afficiantur penis.l.co · que de ſic ·
lata eſt.æ hij qui rapuerint lucrative fuerint
dolo malo in ꝙq;tum edicto peetoeis actio da
tur.in tantũ fiſco teneantur.vt.ff.e.l.nj· in
fi ·⁊ dixi · S.e · . cui detur ·
Wa pena tales afficiantur:æ quidez plu
C rimuz intereſt· an pitura collegerint · an

que ſeruari poſſent flagitõſe inu aſerint · ideo

qʒ ſi grauioe pꝛeda vi appetita videbitur.li⸗

beri quidem fuſtibus ceſ ſunt in trienniũ re⸗

legandi.ſoꝛdidioꝛes in opus publicum eiuſ
dem tempoeis ˖ id eſt qð erit eo tempoee. vel
id eſt ꝓ triennium.dandi.ſerui flagellis ceſi
in metallum damnandi.G ſi magna pecunia
fuerit· alias liberi fuſtibus.ſerui flagellis·
ceſi.ſunt dimittendi ſi iudici videatur.omni
no enim vt in ceteris cauſis ·ſic in huiuſmo⸗
di · ex perſonarum conditione rerum quali⸗
tate diligenter ꝓ iudicem pene ſunt extiman
de. ne quid durius aut remiſſius ꝙᷓ cauſa po⸗
ſEglauerir infligatur.vt · ff · e.l. mj. ꝗ. diuus.
Et intelligas hanc penam locum habere
quando delinquentes ſunt non ſoluendo · vt
ff · e · qui edes · ⁊· ff. de penis . l · j. ?ẽ quãdo in⸗
dex ex officio ſuo ꝓcedit·nec eſt accuſatus.
ſecundũ ea que no ·S. in ꝓxima rubeica ſupe
rioeiſub·. in ſumma: nam ⁊ tales accuſari
poſſunt · l. iuł · ð vi.ſcilicʒ qui rapuerũt quid
ꝙᷓ ex incendio peeter materiam · vt no· ̊. ꝓxi.
rubeica · ¶. qua pena · vᷣ.hac autem lege · et a
iudicibus extraoedinarie puniuntur ˖ vt. ff.
ad.l.iuł.ð vi peiua.l.j. Secundũ canones
autem tales niſi ablata reddiderint · ſubaudi
competenter cõmonitiexcõicati remanẽt ip
ſo iure · cũ ſecundũ regulã fidei.ſ.qua pᷣcipi⸗
mur ꝓximũ diligere ſicut noſipſos· vt ĩ pein.
decretoeum. 2. l · di · ponderet · a de peni. diſ.
ij · earitas·potiꝰ debeamus patientibꝰ nau⸗
fragiũ auxilium pᷣbere ꝙᷓ; impugnare. vt. j. e.
excõicationi.intereſt eim hominis beneficio
ſuo ꝓximum afficere. vt · S.de comodato.c.
vnico · ⁊æ. ff. de ſeruis expoæ·ſeruus ea lege.
deoq; nec fiſcꝰ ſibi aliquid vendicat cum ca
lamitate alteriꝰ.vt.C.de naufragijs.l.j.li.
xj·æ iunge qð no·j. de penitentijs. ꝗ. qui bꝰ =
qualiter · ſub· J. qᷓd de naufragijs · ¶ Nec poſ
ſunt ſe excuſare homines obtentu alicuiꝰ cõ
ſuetudmis vel potiꝰ coeruptele.quia lex ro⸗
dia indicat nautes· ſine conſuetudo eoꝛzũ in
his in quibꝰ impatoꝝ leges non aduerſant
ſubaudi quo ad ſupioea · vt · ff · ad · l. rodiã de

= 4

—

iact.l. greca:domine impatoe:als depᷣcatio
æ ar.in li.feuðò:de ſcolaribꝰ æ eoꝛum pemile
Sijs ·.l.vnica:⁊ de pace tuenda ⁊ eius viola⸗
toeibꝰ. l. j.
qua pena incendiariꝰteneac.⁊ quidẽ
Aſecuudũ.il.quicũqʒ in ciuitate data opa
incendiũ feceritſi in humilioei loco ſit be⸗
ſtijs ſubicit.ſi in aliquo gradu capite punit
aut in inſulã depoetat.vt.ff.e.l·vlti⸗ Qui
vero alibi puta in villis vel in caſtris:edes ·
aceruũve frumenti iuxta edes poſitũ cõbuſ⸗
ſerit.vinctus verberatuſqʒ igni necari iube⸗
tur.ſi dolo malo h fecerit·ſubaudi = hHumiliſ
ſit· ſinaũt negligentia ſua ̊ ↄtigeritaut no⸗
xam.i.damnu ſartire iubec aut ſi minꝰ pdo⸗
neus fuerit leuiter caſtigaturappellatione
aũt edium omnis ſpecies edificij continet'.
vt. ff · e· qui edes.· Incendiarij igit doloſi
capite puniunt' crniminaliter accuſati · h ne⸗
gligences puniunt ciuiliter.vt.ff · de penis ·
capitaliũ.. incen diarij. Foætuita tñ incẽdia ·
ſi cũ euitan nõ poſſent:pꝑ negligentiã tñ eoꝛ⸗
apud quos oeta ſunt damno vicinis fuerunt
ciuiliter exercent.vt qui iactura affectꝰ eſt·
damni diſceptet. vel modice iudieet. vt ibi.
·ff · ad.l.acquił .ſi ſeruꝰ ſeruũ:C.ſi quis in⸗
ſulam.cũ tribus.. idi ſequẽ:j/ Iudex etiã ali
quando negligętes caſti gat.Gliqnñ ſeuera in
terlocutione cõminatus fuſtiũ caſtigationez
remittit·debet etiã admonere ſubditos vt cũ
armis æ dolabeis curã adhibeãt. ſed cuſto
des ½ inquilinos admonere ne p eoꝝ negli⸗
gentiam incendium cõmittatur.⁊æ vt vnuſq̃ſ⸗
qʒ in cenaculo aquã habeat ad extinguendũ
ignem vt B ꝓbantur.ffede of⸗p̃fec.vigi·l.j
ij.. niſ Sed ſecundum canones incendia⸗
rij peedicti excõmunicantur:nee abſoluunt
niſi damno relartito:⁊ iuramento peeſtito· ꝙ
ignem vlterius non apponant.vt.xxnj.q.vl.
peſſimaʒ.æ heredes cogunt᷑ ſatiſ facere dam
num paſſis.ſecundũ ea que no:S. rubeica ꝓ⸗
xima·ſub·ꝗ. in ſumma vitem ſecundũ cano
nes · Sed nunquid ſunt ipſo mure excõmu⸗
nmicati:ita videt.vt.jĩ.e.ſuper eo:⁊.c.in lite⸗
ris ·xij·q:ij:cum deuotiſſimamxxnj⸗q:vnj.ſi
q̃s membeoꝛ·xj.q:nj canomica·Sʒz cõtra
xxnj.q.vl.ꝓpeſſimamxij.q:ij indigne⸗xvij.q
mjquiſquis· Solutio ſecundũ magiſtros:.
incendiarij eceleſiaꝝ qui ſcilicet eccleſiã.vł
locum religioſum.vel cimiterium.vel ea que
infra ſpacium peinilegiatũ.ſicut legit.xvij.
q;: mj ſicut antiquitus· incenderint vel effre⸗
gerint.ſunt excõmunicati ipſo iure·ita ꝙ ex
quo denunciati ſunt in eccleſia:non poſſunt
abſolui nin ꝓ papam.vt.j.de ſen.excõi:tua
nos.⁊. c conqueſti:æ ſic loquuntur peime cõ
coedantie.excipit moetis periculũ imminẽs
vt · j. e· ſuper eo. ⁊. c. in literis. Flij autem
non ſunt excõicati ſed excõmunicandi. vt di⸗
xi. S. .· ſed ſecunduz ca.ſecundũ ala.nec ob
ſtatxvij.q:mj.oms:ibi enim lucius excõmu
nicauit incendiarios ſui tempoeis ſecunduz
Zaob:q·d·eodem ſcilicet lucio moꝛtuo canon
ceſſauit·quia nec vꝑltra tempus ſuum extede⸗

batur.ff. de penis.l.fi · ¶¶ Sed lo · dixit om̃s
excõicatos exquo ſunt publicati · Conſue⸗
tudo aũt appeobata ipſos reddit excõicatos
ipſo iure q;uis denunciati nõ ſint·ſiue in ec⸗
cleſijs· ſiue in villis: incendiũ cõmiſerint do
lo malo·q̃m dicas ſeruandã · vt optima ſit le
gum interpees · vt no. S. de oſue · J. ⁊ ð virtu⸗
te v.ſecundo.⁊ qe excõmunicatio medicina⸗
lis elt · ij · q · j. multi.⁊ qe bonaꝝ mentiũ ⁊c ·
v.di · ad eius vero. ⁊ ar · mj · di · . leges · ⁊· xj ·
q.nj.c.j.⁊.ijõ.de ſpon.iuuenis.j·de cleri.ex
cõmu.miniſillud.. licet autem.⁊ · S· de ho⸗
micið · ſignificaſti · ij · ¶. qðᷣ ſi diſcerni.h ſi con
ſuetudo non apparet de iure ſtricto ſentias
cum alano. L
De violatoeibꝰ eccleſiaꝝ · Bubeica ·

Xquo vidimꝰ de duabus partibꝰ.c

videamꝰ de tercia:æ ſic de violato
ribus eceleſiaꝝ dicentes. Quis
dicatur violatoe eccleſie Qua pe
na ſit afficiendus ·
Vis dicatur violatoe eccleſie·quicunqʒ
ARpſam eccleſiã frangendo hoſtia. capiẽ
do res ſuas.vł inuadendo.peinilegia ſua nõ
cuſtodiendo vel coerumpendo. offendit . de
quibꝰ habetxvij ·q: mj.pꝓ totum·
Va pena ſie afficiendus · die vt no · ᷓ· ꝓ
Vxima rubeica. . vl · S· ſolutio.⁊. 8.8 im⸗

( munit ·ec. . in quantũ.⁊ ad quos:ꝑ totum.

⁊ C. que ſit pena:⁊ legit .e.ſuꝑ eo.⁊.·c · in li
teris · ⁊· xvij.q:mj.ꝓ totum.
De furtis.Rubeica.
Idimus ſupea de raptoeibus qui fu
— res poſſunt appellari · vnde omnis
raptoe fur eſt.he̊ non conuertit .ne
mo em impeobioe fur eſt qꝙᷓ; qui vi
rapit · vt inſti · vi bo· rap.⁊ ſic videamꝰ ð fur
tis in genere· exquo vidimus in ſpecie· enu⸗
cleantes · Quid ſit furtum. nde dicat
furtum. Cui detur actio furti? Cõtra quẽ
detur actio furti Et in quantũ detur /Et
qualis ſit ipſa actio· Iᷓpponẽetes rubeicas ðᷣ
ſeruo cozrupto.Et de cõditione furtina · Do⸗
ſtremo videntes. Qua pena fur afficiatur.
NVVid ſit furtum. ⁊ quidem frauduloſa cõ
C. tractatio rei aliene.mobilis:coepalis.
que fit inuito domino.animo lucrandi.ſ. rezʒ

(vei poſſeſſionem.vel vſum·qð in iure natura

li ꝓhibitum eſt · vt · ff . e. l. .· C. vlti. ⁊ inſti. de
oblig: que ex delic.naſ..j.nam ⁊ diuina te⸗
ſtatur autoꝛitas:qð tibi non vis fieri c. vt
in pein. decre ) Item h̊ eſt vnũ de peeceptis
decalogi· furtum non facies iſ Erauduloſa
ideo dixi ·qe ſi credat ſibi licere p vim rem ſu
am ſurripere non tenetur furti pech vi bo.
rap.vt inſti · vi bo·rap tamen. ¶ Item nec
tenetur ſi credat ſe facere domnmi vooluncate
quia nõ fecit dolo.vt.j.e.dicetur.v.que fit
inuito domino:⁊ peobat inſti · de oblig · que
ex delic.naſ.I. placuit:ad idem.ff.ad·l.fla⸗
uiam de plagiarijs· l·legis flauie·æ q no.j
e.t.ſub rubeica:ad.l.fla.de plagi G.j..ſedò

qui ſupeadicta:æ ſequen·⁊ · S· de rap·ꝗ. quan
do lecũ habet. v item opoætet.· ᷓ. ð adul.

cun
lene
fimn.
e
noͤc
bun
.
cta
len
uen
ſecue
e
cons
ial an
unun
een
noje
diezit
areqn
dje⸗
linarn
plener
ſtalin
ſocins

.%

ßfur⸗
llto⸗ .
crediee
den fun
Afur⸗
gno⸗
1pen
ig kit
furti.
xteff.
naſg.
cunq;
ggatn
quia
hon P
detin
vlufr
ciuita
ciuita
tur fun
dereh

edce
ſupeß
baeed
feg p
onbe

—„

dns
ſue:
to
ec
do
ſtle
irtn:
lna:
c.
).
le
con
tias

boet
lato
Aus
ape

inq;
pie
no
de

3
.
tum.

inli

nifu
nnis
,ne
iri
fur
mu⸗

· quis poſſit· ⁊ de bomicidio: : quis dicat'.
v. ſed cum homieidium.⁊æ. j.de crimine falſi

ꝗ· j · nam ſicut ꝓbatur in peedictis · nec furtũ

nec erimẽ plagiarij. nec violentia:nec adul⸗
teriũ:nec homicidiũ.nec falſitas: cõmittitur
ſine doloſa intentione:ergo.quidquid agãt
homines intentio indicat omnes tame quã⸗
doqʒ teneoe ſine intentione: vt ſi ſurripio ſac
cum peeunia plenumetiã ſacci nomine furti
teneoe. ꝙᷓ;nis ipſum ſaceum furari nõ intende
rim. ſolam pecuniam.tff.e.qui ſaccum·
Contractatio ideo apponitur: quia ſine ea
nõ cõmittitur furtum. licet voluntas.vł ver
bum · vłb ſeriptnra.interueniatvt· ff. e.l. j·· .
I·a. l ſi qunis vxoei J. neq;. æ. l: inficiando. et
l.falſus:. ſi quis michi. ed ſufficit Otra
ctatio interpᷣtatiua.vt ſi falſus ꝓcuratoe vo
lens indebitum exigere. alij delegauerit ſol
uendum ſe p̃ᷣſente:nam ꝗpter peeſentiã ſuã in
ſe contractata videtur · vr.ff.e.falſus· G. h ſi
is· Vel ſi dico ſeruo tuo apud me manenti ·
ade vadit; veni æ venit. vt. C. e.alienum.
EfSoneractano etiã ſignificat omnem abdu
ctionẽ vel baiulatione puta equum vł alind
aial abducit · vt · ff. e · ſi quis vxoi· G. ſi quis
aſinum .BNMec augetur aſſidua ↄtractatõne
⁊ ſic ex ꝑeima tantu agitur ·vt.ff.e.ei qui.et
no·· e·.æ qualis: ¶ Gei.intelligas ſiue mo

dica ſit.ſiune magna.nam in ̊ caſu nõ rei fu⸗

rate quãtitas h̊ mens furantis attendit᷑.xmj
q · vj · c · fi· ad idem inſti ·de rerum diui. J. gal
linarum. ¶ Fliene ideo dictum eſt · qe in re
plene mea nõ poſſum cõmittere furtũ.ſecus
ſi alius habet mecũ rem cõmunem.vt. ff e. ſi

ſocius. niſi foete ꝓteſter iure potius meo vti

ᷓ furti conſilium inire.vt.ff· peo ſocio.me⸗
rito ·Sinaũt alius in re mea habet ius.vł
ereditoe eſt. vel bonefidei emptoe.facio qui
dem furtum æ teneoe actione furti. ſ̊ res nõ
eſt furtiua: vt· ff · e. cum es · J. j. æ· l. ſi is qᷓ re⸗
pignoei · in pein·æ de vſuca · ſequitur . J. ſi rez
⁊ emptoee · l.ſi rem · Bed econtra quãdo
ꝙq; fit furtum ⁊ res eſt furtiua.nõ tamè agit᷑
furti: vt cum filij a ſerui furtũ nobis faciũᷣt.
vt. ff. e. ſerui · ⁊ inſti · de oblig. que ex delict.
naſ. S·hij autem. ¶ Begulare tamẽ eſt.ꝙ vbi
cunqʒ furtum cõmittitur.⁊ res furtiua ſit.⁊
agatur furti. Ideo etiã dicitur · Fliene.
quia ſi nullius eſſet. puta quia hereditaria.
non poſſet in ea furtu cõmitti:niſi ab aliquo
detineretur iur̃ cõmodati.vel pignoeis· vel
vſu fructus·vt · ff. e. hereditarie Sen rei
ciuitatis non romane.id eſt ſi res ſit alicuiꝰ
ciuitatis alterius q; romane.æ ſurripiat· agi⸗
tur furti · vt· ff. e. ob pecuniam⸗.St qð dixi
de re hereditaria idem de re illius que moæ⸗
tuum puto· ff.e · ſi quis ex bonis eius.ihc.j.
Mobilis ideo apponitur.quia immobiliũ
furtum non fit· abolita eſt emm ſententia cõ
tradicontiuz. vt mſti.de vſuca· J. quod aute.
ſuper ̊ vide quod no.ã.de peeſcript'.ſub ru
beica de peeſcript.ren immobilium GG. que
res: res vero non niſi iuſtis titulis æ tradi
iomibus . ¶ Ded ſi cretam abſtuli de fundo

tuo furtum cõmiſi: non quia fodi h quia ab⸗
ſtuli. ff. e.ſi crete·æ· l.verum eſt qp pleriqz ·
Coepoealis ideo adicitur· quia incoepoea
lia tradi.vel poſſideri.vel contractari.non
pPoſſunt.vt.ff.de acquirre·do · ſeruus qui bo
na fide. . incoepalis. CQue fit inuito domi
no merito dictum eſt.qnia ſi credit dommuz
conceſſurum non cenertur. ſed in culpa poteſt
eſſe eſtimatio· vnde tenebit' comodati vk de⸗
poſiti·ſi peeceſſerat comodatum vel depoſi⸗
tum, niſi valde ſupine id putabat · vt. ff. e. ꝗᷓ
re · Qð ſi puto dominum conceſſurum fuil⸗
ſe. ſiue vere ſiue falſe G; putem.non cõmitto
furtum· quia nichil dolo facio:ſed ⁊= ſi nolẽ
te domino contracto ſed puto contractare
eo volente. furtum quidem fit ſed non cõue
nioe furti: ff.e: inter omnes conſtatS. penb.
ASed nec poteſt dici inuitus ſi ſemel michi
conſenſit.vt quia rem habuit peo derelicto.
vel peciecit · vel dedit michi poteſtatem ac⸗
cipiendi vel vendẽdi peo debito vt · ff. e . fal
ſus.I·ſi quis.⁊· ¶ſi iactam.⁊=.· l.cuz creditoꝛ
C. de pignoẽ creditoees. ¶ In caſu tamen
non teneoe etiam ſi dominus non conſenſit.
puta ſi cauſa famis nimie accipiam rem ſuazʒ
⁊ comedo.vel veſtimentũ coactus nimia nu
ditate. in quo caſu non teneos de altari ſpoli
ato veſte vel pecoꝛe · de conſe · di . v. di ſcipu⸗
los· quia furtuʒ non cõmittitur ſine dolo· ve
no.S·e·v.frauduloſa.⁊ quia in tanto piculo
redimus ad ius naturale ſecundum qð omia
cõmuma ſunt.vt inſti·de iure naturali:gen.
2 ciui · M.· · xlij.di · S. j. xij. di. c. j. xij. q.j. di⸗
ectiſſimi.ff. ad.l.rodi.ð iact. l· ·. ide · xxnj
q:vij ·qð autem.xlvij.diſ.ſicut.⁊ ideo debeo
credere dominum permiſſurum ꝙ;uis nõ per⸗
mittat: ⁊æ ſic non cõmitto fureum ve inſtt. de
oblig · que ex delict · naſ. S. placuit. ZSed ſi
eſſet modica neceſſitas non excnſoe in totum
ſed teneoꝛ reddere: vel tribus ebdomadis ie
iunare. vt. j· e·ſi quis per neceſſitatem. S3
queritur quare excuſetur quis a furto in G̊ ca
ſu.⁊ mulier in caſu conſimili non excuſetur
a foeænicatione.ff.de ritu nupt.palam. . nõ
eſt. H· quia tempoee famiſ reſ neceſſarie að
viuendum fiunt cõmunes vt dixi. qd in muli
eribus non contingit ſecundnm gof ſimmo
ratio eſt qu ia in peimo caſu ius naturale ſub
uenit.⁊ excuſat ratio naturalisſin ſecũdo iuſ
diuinum contradicit. æ accuſa turpitudo et
hoeroꝛ peoueniens ex peccato. vt peobãt in
ra inducta · S.· e · x· in caſu.æ dicta.l.palam.
2 in auten de reſtit'⸗n ea que pit in. „men⸗
ſe · ꝓ. vnum banmdem celt, nflten in peimo
caſu ſalus coepoealiſ adimeretur miſi liceret
rem alienam occupareſin ſecundo vero ſi fo⸗
nicari concederetur: ebepoæalis vita debili⸗
tareturæ ſpiritualiſ adimeretur/cũ ſine mo⸗
tali cõmitti non poſſet.ad G.xxi q· mj. J. illi
citum · vx· ex modo iurandi tunc eſt illicitum
iuramentum c. ¶Sed quare excuſatur quis
ab homicidio ꝗpter neceſſitatem lenaner

—

onis cõmiſſo.vt· S̊.de homicið. c. ij * non ex
cuſat mulier a foenicationevt.· S.n 1H. ꝓxi

HS. quia is qui alium aggreditur animo oc⸗
cidendi .ſi occidatur.ipſe qdãmodo ſe occi⸗
dit. æ ideo alius excuſatur.ar:ff. ſi quadeu:
pa.fe·di · · .· . cum arietes· ſecundũ gof. S3
æ omnia iura ꝓpmittunt defenſionem ff. de iu
ſti.⁊ iur.vt vimat mulier impeoba non defẽ
dit ſe ſed impugnat · vt patet:õ·de eo q̃ cog.
conſang. vx·ſue· Ioꝛdane.ideoq; mulier cum
peccet voluntaria non excuſatur ſed defen⸗
dens ſe cum inuitus ad tuitionem ſui coe⸗

poeis cõmittat bomicidiũ rcuſaen ui

ergo ſi mulier inuadatur. ⁊æ inuita remtẽs
coactione abſoluta cognoſcat .certe excuſa
tur. quinimmo a ſi virgo fuerit cozona dupli
catur.xxxij·q v.c.j.ij:⁊. nj⁊æ ſequẽ?. tcem

in caſu fit furtum cq;uis contractatio flat do

mino volente.vt ſi ſeruus volente domino
conſentiente michi depoæetet rem domini ſe⸗
cundum ꝙ ſibi direxeram · vt. C· e · ſi quis et
ſic voluntas ‿ oſitum meum diſtingnunt
maleficium. ff. e qui in mre· Sed æ dicit
dominus inuitulſ etiam ſi videat rem auferri
quãuis non ↄtradicatvt · ff. e.l. penk. XFni

mo lucrandi rem.vel poſſeſſionem vel vſum

ideo dicitur: qma ſi quis habee ammũ dam⸗
ni dandi τ— non lucrandi vel habet animum
libidinem exercendi cum meretrice ancilla
aliena- nam ſecus eſt in non meretrice ancil⸗
la.quia tunc mulieris volũtate non videtur
fieri. ſed licet meretrice ſit vſus:quia tamen

non fit ad aliquod pecuniarium comodũ cõ

ſequendum.non agitur furti · vt· ff. e verum
eſt. .fullo:æ. l.ſarcinatoæ: qui ancillam
Item eoeum tantum que quis voluit lu⸗
rari tenetur furti. vt dicitur de eo qui vnio
nes tantum de archa voluit auferre · ð acer
uo aliquid expoætare.vt. ff. e vul garis.xæ. l.
ſi quid fur.⸗H.· j. ⁊· J. j. ⁊ ij· -l. verum eſt.
rse ⁊ dbi voluit Iluerari vſum rei tantũ:
tenebitur extimatio ſolo vſu non ꝗꝓpeietate
ſecundum quoſdam. lij dicunt ꝓpeietatem
plenam extimandamquia non poteſt ſic ſe⸗
parari vſus rei a re:ſicut ſeparatur frumentũ
ab aceruo.a cum iure dominij teneatur fur
domino actione furti·debet plena ꝗpeietas
extimari.vt ff·e.qui iumenta:⁊.l.ſi vendide
ro.G. cum autem.· Poteſt tamen aſſignari
quandoqʒ fieri furtum ſine animo lucrandi-
vt ſi ſeruum tuum quem de furto ſuſpectum
habeo michi tradas vt eum m queſtionez ha⸗
beam.⁊ ego trado peefecto vigilum quaſi in
facinoꝛe depeeheſumteneoꝛ G furti· niſi do
minium in me tranſtuleris · vt· ff· de con.ca·
da: eum ſeruus·¶ [Qð de iure naturali ꝓhi⸗
bitum eſt.ideo iunctum eſt.vt magis foeti
us intelligas repeobatumquandoq; tamen
furtũ punitur ð mure ci.vt ſi fiat ei apud quẽ
luditur in alea.vt ff·de aleatoꝛibꝰ. l. j·
de dicatur furtum.a furno id eſt m⸗
Igro. eoꝙ clam a obſcure plerunq; de
nocte fiat· vel dicitur a fraude·vel a feredo
id eſt auferendo. vt · ff. e. l. j. vel dicitur a fur
no in quo fur plerunqʒ latet· vnde verſus·

Eur latet in furno. latro ſe pparat vltro ·
4

Vi detur actio furtiei cuius intereſt ex
lhoneſta cauſa:que regula nimis eſt lar⸗
ga. ⁊ multas exceptiones recipit· nam = eiuſ
cui debetur res ex ſtipulatione vel ex cauſa
emptionis intereſt ex honeſta cauſa.Idemqʒ
in fideiuſſoꝛibus colonoeum.⁊ creditozibus
in rebus ebligatis.⁊ mulieribus in rebꝰ do⸗
talibus.⁊ in tutoꝛibꝰ curatozꝛibus ⁊ nego
cioꝛum geſtoeibus:qui tamen non agunt · vt
ff.e.is cui ex ſtipulatu·⁊.l eũ qui.⁊.l ·inter⸗
dum ac cidit. ⁊. l. qui iniurieS. qui alienis·
l· is8 cuiꝰ intereſt non ſubeipi · Ideo talem re⸗
Sulam tradit aʒ · ¶ Ectio furti datur ei cuiꝰ
intereſt ex honeſta vel peobabili cauſa. rati⸗
one domini vel quaſi: vł ratione poſſeſſionis
vel cuſtodie quã debet domino cmus volun
tate rem detinebat. Ex honeſta vel peoba⸗
bili cauſa ideo dicitur. quia licet fur̃ interſit
rem quã ſurri puit ſaluam eſſe non tamẽ agit
furti · ſed ſi ab initio iuſte detinuerit· puta ex
cauſa comodati vel depoſiti· ſed poſtea fur⸗
cum cõmittit alij concedẽdo. vel al iter cᷓ de
beret vtendo.nichilominus aget furti inſpe
o iuſto initio:⁊ G̊ eſt caſus in quo fur furrti
agere poteſt.vt · ff· e. itaqʒ · J. ſed furti · ⁊. l· qᷓ
vas. . quid ſi ego: licet videatur contra · ff · e
eum qui: S. is autem apud queʒ. Zed poteſt
dil · ſurripiatur comodatario eidemqʒ furi:
tunc non agit. vł ei cui conceſſit ⁊ tunc agit
Vel an cõmittat furtum vtendo.⁊æ tunc non
agit-ſeu alij concedenòo a tunc agit. Ra⸗
tione dominij ideo dixit:quia dommo datur
actio cõmiſſo furto in re ſua:ſi tamen ab ali⸗
quo poſſdeatur vel detineatur:alias contra
vt no.in re hereditaria.S. e.ti · J. j. w. al iene ·
æ ſequen. Idemqʒ; æ poſt aditam hereditatem

ante appeehenſam poſſeſſonem . vt. ff. ð vſur

ſi bomo. Ve quaſi·vel ratione poſſeſſionis
per hq compeebenditur vſufructuarius.bone
fedei emptos.pater ratione operarum vel af
fectionis.cui filio ſubtracto datur actio fur
ti non conditio· ſed mater non agit Item cre
ditoe etiam ſi debitoꝛ ſuus ſoluendo ſit· ſi ta
men res ſit ei tradita vel ſpeciali pactione
obligata·ſecus ſi generali ſecundum quoſdã
Vel dic ꝙ ſpecialis ponitur peo expeeſſa ſe:
cundum az. vt . ff. e. ſi quis vxcei. S. ſed ⁊ ſi rẽ
æ.l.ſi is qui rem pignoei. æ. l. ſi filius. a. l. ma
ter.⁊ inſti ·de oblig:que ex delict· naſ.I. in⸗
terdum. v. F. furti autem. ¶ Immo = domini
tenentur habentibus ius in re. vel ex hone⸗
ſta cauſa tenentibug · ſi eam ſurri piant· cũ in⸗
detinentium foæste peopter im⸗
elius erat per retentionẽ de⸗

ducere e vlt ſo agere: vt. ff. e. ereditoeis · ⁊. l
n iniurie· ¶vl· ⁊· l. ſi is qui rem comodaſ⸗
et.æ de pig. acti. ſi pignoæe ſed B ſi res in

qua vnus habe dominium alius ius· puta

vſufructum vel obligationem pignoꝛis· ab

extraneo ſurripiaturpoteſt vterqʒ hanc acti
onem intentarevt. ff· e inter eos · ſi ſeruus
vſufructuarius.⁊· ꝗ. B actio. e cuſtodie
ideo dꝛictum eſt· quia coloni qui per nummoſ
colũt acfurti·⁊ Odic: furtiua a gũt:partianiꝰ

R

bee
eer
ſte
liſ.
ſeen
ictie
che
hent
tarun
ber⸗
etv
cio
nun
olti
exd
lij⸗
citd
min
ſe ·di
de de
nuse
lri
domn
deru
tum
ager
liten
Re
ſplan

tener

viles
dican
feſpie
lumq
mo.
flin
n
moꝛ
bern
mad

vero agit contra dominuʒ vt agat contra fu
rem.æ qð exegerit ſibi reddat·foete quia fru
ctus nonduʒz tenuerat domini voluntate · Ite
fullones æ comodatarij agunt quia eoꝝ in⸗
tereſt. ſed non agunt eoeum fideiuſſozes vel
patres · quaſi patrum videatur intereſſe ratio
ne peculij: agunt tamen patres ex perſona fi
lioꝛum· Deecario autem arrogantes ⁊ depoſi
tarij. cum de culpa nõ teneantur.non agunt
furti:niſi peius contra eos lite cõteſtata res
foꝛte fubꝛipiatur.vt · ff. e · l. eum qui · . pe ete
rea.⁊æ· an pater· ⁊· . is qui peecario·⁊æ· J. nõᷣ
ſolum. ⁊=. l.ſi quis vxoꝛi ſi ſeruꝰ cuꝰ.

GC Ontra quem detur actio furti. otra furẽ

letiam ſi impubes ſit· duũmodo ſit doli ca
pax · vt · ff. e · l. impauberem · Rgit etiã pater
contra filium ſuum ſi caſtrenſe peculium ha
beat.alias non eſſet iudicium inter eos · vt · ff
e. ne cum filio· 1s ex eodem peculio ca⸗
ſtrenſi ſi pater filie ſubeipiat. tenebitur fur⸗
ti.ſeò eum teneri actione in factum tutiꝰ eſt.
Item vir contra vxoeem vel econtra nõ agit
actione furti matrimonĩio conſtãte· leò datur
actio in factum.⁊æ qui opem tulerunt furti te
nentur. vt. ff· e· ſi quis vxoꝛi· ⁊· C. ren amo⸗
tarum.l.ĩj · ¶ St tamen in fure dil. vtrũ ſit li

ber.æ⁊ is indiſ.tenetur.vel ſeruus.⁊ is verbis

et verberibus poterit caſtigari ſed non iudi⸗
cio conueniri.niſi rem cõtractauerit poſt ma
numiſſionem.vt.C.·an ſeruus ex ſuo facto.l.
vlti ·⁊ de noxab· act · l·j·⁊ inſti · de oblig. que
ex delicto naſ ꝗ. hij antem· ⁊.ff.e.ſerui ⁊ fi⸗
lij. ¶ Videtur tamen ꝙ ꝓ furto qð ſeruus fa⸗
cit dommo dum in fuga eſt:poſſit agere do⸗
minus contra eũ qui cepit bona fide poſſde
re. vt . ff · e. ſerui · G. vlci . ſed die e ibi loquitur
de domino. i. bone fidei emptoꝛe qui domi⸗
nus eſt ð iure peetoꝛio:æ B patet ex eo.quia
loquitur de vſueapione ſerui.ſi ergo verus
domimus eſſet nõ ageret · dt ſupeadictum eſt.
Agit ergo bone fidei emptoe ſerui contra
verum dominum ſeruiſi tamen patiatur fur

tum eo tempoæe quo eſt apud peopeietarium

aget bone fidei emptos contra dommũ noxa
liter.cum ipᷣe alijs teneatur ſi alijs ſurripiat
Eſt em regula ꝙ is qui tenetur noxali actõe
iplam non poterit exercere · ot· ff· e.l.penł.
Sed ſi ſeruus extraneus michi ſurripiat 4
in eum nullum ius habeocertum eſt michi
teneri dominũ.vel bone fidei vel male fidei
poſſeſſoꝛem.vt·ff· de noxał ·l.j.⁊.l.non ſolũ

¶Liberi autẽ noſtri ⁊ mercẽnari)nobis ſur

ripientes furtum quidem cõmittunt. ip̃os
actione furti non poſſumus conuenire ſi res

viles fuerint nec ſut talia furta publice vin

dicanda ˖ vt· ff.e.ſi libertus patro.⁊ ð penis
reſpiciendum/ꝗ. furta:ſ Dactur etiam cõtra
eum qui tulit opem vel conſilium furi dolo
malo·nec diſ.ſint ſocij vel nondat autẽ con
ſilium qui perſuadet æ inſtruit aliquẽ ad fur⸗
tum faciendum. opem qui miniſterium ads⸗
iutozium peebet.ille igitur qui pannum ru⸗
beum oſtendit. fugauitq; pecus vt in fures
incideret · tenebitur furti ·ſed ſi fugauit ꝓ la⸗

ſeĩuiam tenebitur actõne in factum peo dam
no dato in pecudibus.vt inſti.de oblig que
ex delic · nal · ꝓ. interdum · · ff. e. in furti · . pe
nult'. æ vlti. = 1nam à ſi Ica demum tame
tenetur quis ope æ conſilio ſi furtum ſecutu
ſit. vt. ff· e. ſi is qui. . ſi tu Solum aũt con
ſ.lium non aſtringit me furti actione niſi fur
tum alias perpetrandũ non fuiſſet2a conſili
um meum peeceſſiſſet.nec diſ.vtrum fur pol⸗
ſit conueniri actione furti vel non.ſatis eſt
enim ꝙ furtum cõmiſſum ſit.vt ſi ſeruis vel
vxoeibus furtum facientibus quis dederit
opem vel conſilium.ſedò ⁊ ſi duo ſerui ſibi ꝓ⸗
ſuaſerint vt fugerent: alter alterius fur nõ
eſt · ſecus ſi ſe adinuicem celauerint. vt. ff· e.
ſi ſeruo.ſſ Item qui peeſtat opem quandoqʒ
tenetur ſicut is qui peeſtat opem = conſiliu.
vt ſi tu ſciens me velle furari cõmodaueris
micbi ferramenta ad hoſtium frangendum-
vel ſcalas ad aſcendendum licet nullũ pein
cipaliter dederis conſilium ad furtum faciẽ
dum. vt · ff. e · ſi pignoee · J. penk. no. q;
is qm opem tulit tenetur furti in duplũ tan⸗
tum etiam ſi manifeſtum ſit. nec tenetur con⸗
ditione furtiua · vt · ff. e · is qui opem · ⁊ de ce⸗
ditione furtiua · ꝓPpinde ·
T in quantum deturad dupluz.vł qua
Adeuplum*τ in decuplum ſecundum. I.
lombardã h̊ hodie nõ extenditur vltra qua⸗
deuplum. vt · xij · q · ij. in legibus.⁊ inſtit .de
act'. . omnes:⁊ no.õ.de contrahen·emp·ꝗ.
ad quid venditoꝛ. diſ.habita inter furtũ ma⸗
nifeſtum. æ non manifeſtum. Eſt autez ma⸗
nifeſtum furtum quando fur depeehenditur
cum re furtiua anteꝙ;ᷓ peruenit ad locũ deſti
natum locus autem deſtinatus intelligitur
in qno eodem die manere diſponebat.æ non
refert per quem depeehendatur. vtrum pꝑ do
minum vel per almm · vet · ff · e. qui deſtinauit
1. furem. Idem erit ſi ad eum compeehen
dendum occurſum eſt.niſi ſubeipientis ſtatꝰ
mutatus ſit ſeruus ergo mihi ſurripiens ma⸗
numiſſus de pꝛehenſus tenebitur michi furti
non manifeſti · ¶ Sed 2ſi cum tibi furtuz fa⸗
cerem h̊ vidiſti · abſcondiſti tamen te ne te oe
ciderem. erit tamen tibi furtum mamfeſtum-
vt. ff · e. ſi quis · ⁊· · pnł. Sʒ nec refert vtax
fur capiatur in furto· vł relicta re fugiat cu
viſus eſlſet · vt · ff · e. ſi quie in ſeruitutez:. vl.
¶Fliud autem furtum eſt non manifeſtum.
qð ex peedictis intelligi poteſt.ſcilicet quan
do non eſt depeehẽſus nec viſus.vt.ff· e· nec
manifeſtum ˖ Ex furto manifeſto agitur in
quadꝛuplum· ex non manifeſto in dupluʒ· vt
duplum dicatur reſpectu rei. æ vtilitatis ex⸗
trinſece a intrinſece·quidquid enim ſimplan
dum eſt per conditi onem. duplatur p actio⸗
nem furti. In conditione autem extimat res
quanti plurimiqʒ cepit eſſe poſtea a tempoee
mnare⸗ Item extimatur ꝙ; potui iuſte lucra⸗
ri ſine alterius iniuria.vt hereditates vel ie
gata·que per ſeruũ acquiſiuiſſem ſi michi nõ
fuiſſet bernetug Item extimat' damnum
penarum vel conſimiliuz in qð mncidit ꝗpter

furtum.hqͥ tamen damnum non extimatur q;
vſucapionem non compleuerim furto impe
ditus·vt om̃ia G̊ ꝓbantur .ff.ð̊ odic · furtiua
in re furtiua. æ. ff. e· ſi quis vxoꝛi · J. vlti· æ. I.
inficiando· S. j · ⁊· ij · ⁊.· l. is cui:q.vltiꝙ/ In ta
bulis autem vel cautionibꝰ amotis non ſolũ
ipſarum peecium/ſed ⁊ ſumma que m eis cõ⸗
tinetur extimanda eſt ſi tamẽ alie ꝓbatões
deb ne pecunie nõ ſuꝑſunt · vt · ff. e · qui tabu⸗
las Doteſt autem ̊ ſubici regula generał
qꝙ; vbi defertur alicui actio furti ratione do⸗
minij. dominiũ a peedicte vtilitates extiman
tur.ſed vbi competit ratione intereſſe.ſolum
intereſſe extimat .vt.ff.e.ſi venditio · G. cum
autem/ergo creditoe aget actione furti ere⸗
ditotenus ſi ſine culpa ſubeipiat ſibi pignꝰ
ab extraneo.ſi vero culpa ſua:aget ad ſum⸗
mam pignoꝛis cum ipſe teneatur debitoei de
culpa.ſed vbi ðbitoe ſurripit creditoꝛi.aget
creditos ad ſummã debiti tantum etiam ſi in

culpa ſit:quia debitoꝛ cuiꝰ dolus peeponde

rat ei non poteſt obicere culpam.vt.ff.e.cre
ctia.e.l-rronicoe: Fullones autem vel
conſimiles agunt furti ſi culpa ſua interue⸗
nerit· æ⁊ non doninus cuiꝰ non mtereſt non
peri re rem cum iudicio locati eam a fullone
recuꝑet · ſed ſi fullo nõ ſoluendo eſt. aget do
minus:quia eius periculo qui nichil Habet
nichil eſſe poteſt.⁊ ſic in B; caſu eſt actio iſta
ambulatoeia.vt.ff·e.iĩtaqʒ fullo.⁊.l.euz qui
G idem ſeribit.æ inſti.& oblig· que ex delic.
naſ. item ſi fullo. ¶ Furto autem in re co⸗
modata admiſſo:habet dominus electionem
an furem cõueniatan comodatariumh vna
actio per alteram tollitur.niſi dominus fur⸗
tum ignoæzans elegerit agere contra como⸗-
datarium. ſed vbi ſcienter ipſum eligit.tene⸗
tur fur comodatario.qui comodatarius. vel
ſarcinatoæ· vel fullo.non ĩ̃ſtituit domino id
qð conſequitur actione furti.cum ꝗpter fur⸗
tum incomodum ſenſerit· ſed ereditoꝛ reddit
debitoei ſi qund vltra debitum ſuum exegit·
quia rem vſus gratia non habet ſient ſuperi⸗
oꝛes: ⁊ B intelligas quãdo extranens ſubei⸗
pit creditoei · Si em̃ ei debitoꝛ ſurripiat · tũc
ei non reſtituit nec indebitum computabit.
vt . C. e. l · vlti . · .·æ. G. j. ⁊ inſti.e. . que de
fullone.⁊.ff.de pig. act.ſi pignoꝛe.⁊ loca.
⁊ Oduc.l·is qui · Datur etiã contra furem
rei vendicatio.qua qᷓ;uis actum ſit nõ tollit
conditio.ITudex tamen non aliter condemna
bit · ꝙᷓ ſi ſibi conditionem remittat que ſuper
eſt ei gratia vtilitatum.Sinaũt petitoꝛ conſe
cutus eſt ꝑ conditione extimationem lit' fu⸗
re non poſſidente·⁊æ poſtea incipiat poſſide⸗
re · poteſt dominus rem vendicare ſi paratuſ
ſit lit extimationem reſtituere. ff. e. l. eũ qui
Nedum ſupioees actiones competunt con
tra furem·. immo actio comodati ſi foete rem
ſibi comodatam ſubeipiat.ſed ſi peimo cõue⸗
niatur furti. id eſt conditione furtiua. extin⸗
Suitur actio comodati:ꝙ ſi peimo conuenia⸗
tur actione comodati · conditio furtiua ipſo

iure non tollitur. ſed per exceptionem. St eſt

ratie quia minus continetur in peima ꝙᷓ in

ſecunda·.ſic intellige.ff · e.ſi is cui.actio aũt
furti penalis non tollitur ꝓ aliqaum ipſaruzʒ
vt:ff.peo ſocio ·rei cõmums · Impliꝰ peo
uidetur domino qui per furtum rem ſuã ami
ſit.ſcilicet ꝙ res furtiua nõ vſucapiatur quo
uſqʒ res peruenerit in poteſtatem eiuſdez do
mini ſcientis vere vel interpeetatiue. puta.
quia litis extimationeʒ rec epit.vt · ff. e · qᷓuis
⁊:· l·ſi ad dominum.⁊ de vſucap̃ᷣ.ſequitur.
ꝙ autem. OQð ſi ex re furtiua puta ancilla
partus editus ſit· ⁊ ancillam peegnantẽ ſub
ripio.vel non peegnantem ſed apud me con
cipit ⁊ parit.furtiuꝰ eſt partus.⁊ teneoꝛ acti
one furti. Si autem pariat apud alium bone
fidei poſſeſſoꝛem. ꝙᷓuis partus furtiuus ſit·
non tamen agitur furti.qð ⁊ intelligas ĩ vac
ca furtiua·ꝙᷓuis contradicat.ff. de vſuca.ſi
aliena· S.j· quia illud cosrigitur ſecundũ aʒ-
ff. e·qui val.. ſi ancilla.⁊ in his caſibus cer
tum eſt partum vel fetum oſucapi non poſſe.
ſcilicet quando peperit apud furem.vel con
cepit apud furem ⁊ peperit apud bone fidei
poſſeſſoeæem· Sinautem ↄcipiat ⁊æ pariat apud
bone fidei poſſeſſoꝛem.non eſt furtiuus. nec
datur actio furti:· Sed nunquid impedit
vſucapio · dic ſi ſciat matrem alienam anteqꝙ;
concepit impeditur. h poſt æ ſimpliciter ſci⸗
uit alienam non furtiuam.⁊ ſic ignoeet vici⸗
um rei · non impeditur vſucapio· vt. ff. ð vſu
cap̃ᷣ.ſequitur..· de illo.⁊· .ſi anteq;. ⁊.l.iu⸗
ſto·.. ſi poſſeſſonis.⁊.C.de furt'.ancille.et
P emptoæe. l.ij.ſed ſi anteq; pariat ſciat fur⸗
tiuã ĩmpeditur vſucapio·ſi vero G ſcient poſt
partum interpellatur vſucapio.niſi dominũ
certi ficauenit ſe habere ancillam æ partũ eiꝰ.
Si tamen ipſum certificauerit.poteſt ⁊ denũ
ciare debet ꝙ veniat æ agat contra ipſum ſi
ius habet · quia ipſe paratus eſt reſpondere.
SEt h valde no.eſt.ꝙ poſterio⸗ ſcientia in
partu impedit q̊ vſucapionem · quia in partu
cõmittitur furtumcum in ipſum non habeã
titulum licet haberem in matremvt. ff pꝛo
ſuo.ſi ancillam⸗ſecus ſi in eo haberem titu⸗
lum ſecundum aʒ? IFgitur autem contra ip
ſum furez duobꝰ modis.ſ.ciuiliter.⁊ crimina
liter 4 Ciuiliter agitur ad penã pecuniariã.
ſcilicet dupli ſi ſit non manifeſtũ:quadeupli
ſi fuerit manifeſtũ · inſti.ð̊ oblig.q ex delic.
nal. pena · IFgit ⁊ ciuiliter ad ipᷣaz rẽ ꝑ cõ⸗
ditionẽ furtiuã:vt no.j.e.ſub rubeica ð ↄdi.
furtiua.⁊.S.e· . v.ex furto manifeſto.æ ſe.
Criminaliter mo agit ad penã legalẽ infli
Zendã · qð dic vt no.ĩ·e.q. qua pena:.poſt ru⸗
beicam de ↄdifurtiua · ⁊ iunge qð no.j.ð pe
nitentijs · ¶. quibus ⁊ qualiter.ſub· J. quid de
funbus.
I Ölis ſit ipſa actio.famoſa · vt inſti · de
Apena temere litigan:.ꝗ. penł.vnde nõ p̃t
facere pᷣſes ꝓuintie quo minus condemnatũ
hoac actione conſequat infamia.ff.e.nõ p̃t.
h̊ ſi in ꝓpeia pſona cõdemnatus fuerit.Ideo
ſanum eſt ↄſiliũ vt fur ꝓcuratoꝛem oſtituat.
ſic tam ꝓcuratoꝛ condemnatꝰ ꝙᷓ; dominus

ſi

ttu
e
0
itu⸗
i,
ina
ii⸗
pli
co⸗
di⸗

fli

infamiĩã vitet ff. de his qui no infa.fur. . ſi
ꝗòs alieno SZ3 2 caueat ꝙ ſup furto ſine iuſ
ſu indicis ñ cõponat:nec pacta faciatalias
infamiã incurret.quã euaderet ſi iuſſus iudi⸗
cis ſine conuentione partiũ interueniret · ff·
de his qui no· infaathletas.. fi.æ. l.ſequẽ
⁊· ¶· furti· h.j.⁊. G. qui iuſſu. Eſt etiam H
actio pſonalis.⁊ ex legi bꝰ datur actio furti
non manifeſti. actio furti manifeſti ex edi⸗
cto peetoeis:ideo annalis videt. ſed tamen
ppetua eſti.duratura vſqʒ ad·:xxx.an.a tem
poee furti cõmiſſi computandos.quia ex pei
ma tantum ↄtractione non ex ſequentibꝰ do
mino compenit h̊ actio.ſic intellige qð no.õ
e· · quid ſit furtnm · v· contractatio.q; locuzʒ
habet niſi dominium rei mutetur.tunc enim
ex peima contractatione que fit mutato do⸗
minio dat G actio nouo domino.ſed ea que
competit teſtatoꝛi.heredibus.⁊ ſucceſſoꝛibꝰ
eius vniuerſalibus datur · vt.ff.e.ſi domini⸗
um.⁊ de ſeruo coe.ſi heres.⁊ accedit qð no.
S8e. . ↄtra quem.v.eſt tamen in fre Vee
actio.ſ.furti in heredes nõ datur niſi lite cõ
teſtata contra defunctum.etiã ſi ad eum ali⸗
quid peruenit. eum penalis ſit. cõditione ta⸗
men furtiua tenerur heres æ ſi nichil ad euz
peruenerit· Sed ⁊ illud no. ꝙ actio furti
ipſo iure ꝓꝑ pactum tollitur · vt· ff. de pact'.ſi
ti bi · ⁊æ· l.ſi vnus.pactus.

De ſeruo coerupto.
i datur actio ð ſeruo coerupto.do
ino cuius ſeruꝰ coeruptꝰ eſt dire⸗
cta· vtilis datur illis qui habent
ius in ſeruo · ut vſurarijs. vſufructu
ariſ itoꝛibꝰ.⁊ bone fidei emptoꝛibus-
nee obſ. ff · e. l. j. C. j. vbi dicit bone fidei em⸗
ptoꝛem non agere.qe illud verum eſt ratione
ꝗꝓpeietatis.h ratione oparum bene agit vt di
ctum eſt. ⁊æ ratione incomodi qð paſſus eſt.
nee poſſunt duo ratione ꝗpeietatis expiri · h
parte experiun duo ſocij · ff. e.ſi quis ſer⸗
uum. 5. j G) Sonmnin autem ſeruꝰ
ſiue de bono fiat malus:ſiue de malo deteri⸗
oꝛ · ⁊ fit hoc ꝓpſuaſione.eſt autem perſuadere
pluſiꝙᷓ compelli ⁊ cogi ſibi parere. ff. e. l. j· ꝗJ.
pſuadere.] In hac actione extimat' quanti
ſeruus deterioꝛatus eſt. in coepoee vel ĩ ani
mo:ex perſuaſione mala æ opere ſubtracte.ſi
ue damnum q dedit incontinenti poſt coe⸗
ruptionẽ· vł poſtq; ↄfugit a domino·ß dam
num ex interuallo datum nõ extimatur.æ re

ſtituitur damnũ datũ in duplum. nec diſ. vi⸗

uat an moetuꝰ ſit. ſeruus vel manumiſſus.ff
e.ſi quis.ꝗ. vl.⁊.l.in GB.æ.l.neracius.⁊.l.do
li.ꝗ.h̊ actio.⁊.vl. Eſt autem h̊̊ actio quã
tum ad rem foæte pyetua.heredibꝰ datur. h

nõ in heredes.qe penalis eſt.ff. e.̊ actio pe
nalis.⁊ etiã nõ datur viro in vxoese matrimo
nio oſtante. ff. e. l. vl. S⸗ illud no.ꝙ pa⸗
tri datur ꝓ filio vel filia coerupta in eã ſum
mam quã ſuo iureiurã. extimauerit.vt tamen
iudex extimationem refrenare poſſit · ſicut in

actione iniuriaꝝ dicitur. mſti. de miurijs · J.

pena .ff.de iniurijs.oſtitutionibus.vł foꝛte
iudex extimabit ſummã vſqʒ ad quã cõpetat ·
ar.ff· de cuſto.reoꝝ · l.ſi quis.immo hodie
iudex extimabit ſummaz vſqz ad quã mret ſi⸗
cut dicitur in expenſis· vt no.ã.de dolo ⁊ cõ
tu · ſub rubeica de contumacia ꝗ. qua pena-
ſub . ¶. ergo eſt modus v. extimabit ergo in⸗
dex · ⁊ ſequentibꝰ.datur igitur patri ̊ actio
vtilis officio iudicis extimanda.quoniaʒz in⸗
tereſt noſtra animũ liberoꝛx noſtroꝛꝝ nõ coꝛ
rumpi. ff.e.vt tm..de filio ·

De conditione furtiua.Rubeicella.

E conditione furtiua p quã res ſub
epta repetitur · videamus. Cui
detur. ¶¶Et dera quem. St in quã
tum. Et qualis ſit.
Vi detur · ſoli domino heredi eius. vt
Aff. e.l·.æ.· l.ſed nec.licet de herede du⸗
bitauerit pla. dixit dari quaſi ſit alter ipſe.
B ita ſi dominium non mutetur. nam eo mu⸗
tato facto.⁊ ſpontanea volũtate domini · ex⸗
pirat h̊ cõditio.nec diſ.dtrum inter viuos vł
in vltima voluntate alienauerit.dũmodo pu
ra ſit alienatio. nam ſi conditionalis.condi⸗
tione pendente agit dominus æ beres eiꝰ vt
res vemat in condemnationẽ quanti empto⸗
rem inuenire poſſet·h ſi pendente lite condi⸗
tio extet abſoluitur reꝰ.ſi non extet ddemna
bitur vt dixi:nec cauetur ei ð reſtitutione fa
cienda conditione foete exiſtente.vt. ff. e. ſi⸗
ue manifeſtus· J. vl. æ· l.ſi ſeruus furtiuns.
[Sinautem mutetur dominium non volun⸗
tate domini ſed neceſſitate.nichilominꝰ du⸗
rat conditio · vt ecce res cõmuniſ michi tecũ
ſubeeꝑta eſt· tamen interim conuenis me cõ
muni diuidundo.qð poteſ.licet non poſſide
amus.ff.famil · Herc· item labeo.F. vl. ſi qui⸗
dem me pꝛouocante tibi res eſſet adiudicata
duraret ti bi conditio.quia non amiliſti do⸗
minium eiꝰ partis que tibi competit iu re cõ
muni. mic bi autem duraret in parte mea. cũ
pars mea me inuito tibi adiudicata foæet. et
deo in caſu ſatis eſt aliquando interfuiſſe
mea-licet nune non interſit. ſed in actione
furti eſt ̊ generale.vt· ff. ð furt'.l.inter om
nes. 4 Sed ⁊ ſi michi peouocato res adiudi⸗
cata ſit.peoculdubio durat conditio:maxime
ratione partis mee.quia nec eius deſij eſſe
dominus · vt · ff. e. l. ideo · Quod ſi is cni
res ſurrepta eſt non eſt dominus.ſed habet
ius in re.puta credito⸗ eſt. datur ei actio in⸗
certi· vt. ff. e.⁊ ideo.q. vlti· ¶ Sed ſi nõ erat
dominus· nec habebat ius in re.ſed ſolam
poſſeſſonem.dabitur ei conditio triticaria.
vt · ff · de condi. tritica. l. j. . ij Sed vbi ſo
lam detentationem habebat · puta.comoda⸗
tarius erat vel depoſitarius.videtur om̃i au
xilio deſtitutus.vel foete dabitur ei actio in
factum.ar. C. de agricolis æ cenſitis.l.ſ.. co
loni·ſecundum aʒo.Flij dicunt agendum cõ
ditione ex illa. l. C. de furt'.et ſeruo coꝛrup.
l· vlti · . ſed cum in ſecunda. vbert. ð bob.

Fee aũt actiones ita demũ competunt ſu⸗
periozibꝰ ꝓſonis ſi innonate non fuenint· vt
puta.ſii pulatꝰ ſum a fure ꝙ michi ꝓ cõditio
nem neceſſe habebat reddere 2 Banimo no⸗
uandi ↄſtat em tale ſtipulatõez valere⸗ licz
ſi rem ipam ſtipuler nulla ſit ſtipulatio·æ tñ
ſuꝑioe ſiue pemma ſti pulatio ide otinere vide
tur. ff de verbo:oblig ſcire/ꝗ. vl · ⁊· ff e.par
ui:æ ideo exp̃ᷣſſa nocet:nõ expſſa nõ nocent.
Itẽ ſi nõ ſtipulo: animo nouandi nõ fit no
uatio·h nec res furtina videt oblata vt pur⸗
getur moeaniſi in pᷣſentia fuerit:vt. ff · de ſo
lutionibꝰ.qui decẽ. j. ¶¶ S = ſine ſtipulati⸗
one ſi fur obtulerit rè.purgat moꝛã · ſecus ſi
paratus ſit excipere actiones· vt· ff· e· parui.
4. 1. vl. æ. C. e. l. vlti·.·
GE Otra quẽ. Otra furẽ æ heredes eiꝰ. ſi
plureſ ſint quilibet ꝓ hereditaria parte
te net . vt.ff.e·ex furtiua·⁊.l·ſi ꝓ fure· · Odi
tio. æ l. in Oditõe.h ſi foete ad vnũ ex heredi
bus res ip̃a inſolidũ ꝓpuenerit · ip̃e in totũ po
terit Ouemiri · ff . comodati.l. nj· ꝗ. heres aũt:
Smautẽ plures ſint fures· quilibet tenet
inſolidũ dditõe furtiua:h vno ſoluente cete
n liberant in actõe aũt furti vnꝰ aliũ nõ li⸗

berat.miſi aliud ſpecialiter dicat in plibus

tutoꝛibꝰ.qui de rebus pupillo ſubtractis te
nent in duplũ actõe de ratõibꝰ diſtrahediſ
vno em̃ ſatiſ faciete alij liberant.qe nõ tã vi
dent rem innito dno Otractare ꝙᷓ; pfide age
e· Nt. C. e. l.j. ⁊æ.· ff. de adminiſ.tuto· l.tres:
Dat z oditio dtra raptozem. vt. ffe. ſiue

manifeſtꝰ..ei.ſ̊ non cõpetit dtra eũ q̃ͥ tulie

Oð aũt diximꝰ furẽ Odditione furtiua tene⸗
i- intelligunt quidã de fure non mani feſto-
manifeſtꝰ em̃ nõ tenet niſi in tri bꝰ canbꝰ· ſ.
cũ rem nſ Seerevit fregit · vel eſfu

fte in rapina vel furto. vt · ff. e. peoinde ·

dir. ff. e. l. ſue · 3 die ꝙ Ula tria ponuntur
cauſa exempli.qᷣd em ſi fur nõ occidit ̊ vul⸗
nerauit · ¶Itẽ quid ſi nõ fuerit captꝰ cũ re hj

viſus. ⁊ ad eũ apphendendu occur ſuz eſt. nã

manitfeſtꝰ eſt. vt.ff.ð furt’.ſi quis in ſer uitu⸗
te:h quis negabit eũ teneri ↄditione furtiua
cũ rem mich ſurreptã habeat. vel eiꝰ furto
mihi abſit ¶ Comperit etiã in dñm ſerui ſur⸗
ri pientis de eo qð ad en pnenite ꝓ reſiduo
dat' noxatiter. hic æ dat' otra patre mpi tñ fi⸗
liofamił.otradici poteſt.vt.ff.e· ſi ſer uus · et
inſti.de noxałact. G. vltiſed ſi ſeruus manu
miſſus ſit.nõ datur directa Oditio furtiua cõ
tra manumiſſum. niſi liber factus Otractet.
vt · ff. e ꝙ ab alio:alias eſt.ꝗ. vlti:illius.l.ſi
ſeruus.qð nõ ſeruat in actione furti vł alia
noxali⸗vt ibi dicitur·
AT m quantum- ad rem reſtitnendãa. eti az
ſi melioꝛ facta ſir inpenſa ipſiꝰ furis.vt
ff. e. ex argento.æ extimac quãti pluris fu⸗
erit res a tempoee furtietiã ſi ſine culpa fu⸗

ris eſſe deſierit: qe ſemꝑ intelligit fur in me⸗

ra eſſe · vt · ff. e. in ve ·¶. ſi ex cauſa:⁊. il·qui fur
tum¶ Cõſiderat' etiã intereſſe meũ.puta·qe
nõ potui habere hereditatẽ in qᷓ ſeruꝰ michi
ſurreptus interim inſtitutus fuit. vel incurri

penam quã ꝓmiſeram.niſi ipſum ſeruũ infra
certum tempus traderem.ſedò a fructꝰ pcepti
veniunt iure actionis pcipiendi officio mdi
cis · vt · ff· e. l.· n · æ· l.m re .· vlti · de H no.ã·
ſub rubꝛica: furt'. ꝗ. ⁊ in ꝙtum · vꝓ · ex furto·
S3 nunquid ſi fur rem furtiuã ſuis expen⸗
ſis melioeauerit:expenſas ipſas repetet· nõ⸗
vt no · S.· e.· . H /'j·nec is qui a fure mala fi⸗
de emit .˖ S. de rebꝰ ec. non alie · ad audientiã
xvj.qnj vnmerſos·x· q:ij·HG̊ ius poerectum.
in fi·niſi ſibi de euictione ꝓſpexerit · vt tũe
contra ſuum actoeem agere poſſit · C. ð euic·
ſi fundus.emptoꝛ aũt bone fidei expenſas re
petet· S· de reſtit· in inte S· c· j· xij · q· ij · valte
rane.in auten de nõ alie:aut ꝓmut'.rebꝰ ec.
JG.ſi quis igit. colb·ii.
6 ☛☚ qualis ſit· ciuilis æ perpetua· heredi⸗
us dat æ in heredes:⁊ licet turpis ſit·
nõ tñ infamat ſicut nec cetere dditões · ſed ⁊
ꝓſonalis eſt:ad Hͥ inſti . oblig· que ex delic.
naſ . vlti.⁊· ff.de obſequijs.l.honoei:⁊.l.li
cet:⁊ de act·⁊ oblig.ceſſat:inſtitt.:de act.q.
appellamus · Tenent' auͦt heredes fur in⸗
ſolidum· nõ quatenꝰ ad ipᷣm ꝓpuenit ſi ſolus
ſit· ſi plures heredes fuerint quilibet tene
tur ꝓ ea pte ꝓ qua heres eſt. ff· ee m oditõne
dum tũñ intelligas ꝙ ſi res furtiua in totum
ad vnũ ex heredibꝰ puenit. videt' ipſazʒ nõ ſo
lum ꝓ pte reſtituere h̊ totam ff. comoda- l.
nj· . heredes· ſecundũ gof. ¶ Conſueuit aũt
queri vnde na ſcat' hec actio· Et dixerũt qui⸗
dam eam naſci ex maleficio. lij ex varijs fi
Suris cauſax·i ex quaſi maleficio vel quaſi
ↄtractu:æ ſie intelligũt.ff.de act. ⁊ obli.l.j.
Sʒ ſ̊ nõ poteſt dici ꝙ ſoꝛtiat naturã actio⸗
num que dant' ex maleficio vel quaſi.qe ille
dant' noxaliter in manumiſſum. ſß B otrari
um eſt · vt no.ã.e·· . ⁊ Otra quẽ v. competit
eciã Ite ille nõ dant᷑ in heredẽ ſi ad eũ ni⸗
chil puenit. vt · ff ex delic · defunc · . vſed Nᷣ
dat. vt inſti · ð ob lis:que ex delic.naſ .: vl.
ſ Nec obſ·ff.de compenſa ꝙ ambo.S. quoti
ens-cum em dicat compenſatonem locuũ ha
bere in actionibꝰ que ex maleficio naſ.⁊ ſub

iꝛjcit · idẽ in cõditione furtiua· bene innuit ꝙ

non oeit ex maleficio.HG̊ em̃ ꝓnomen idez in
diuerſis ſolet notare eandem iuris cenſuraz

Aa nec ꝗꝓpeie imitat' actiones que ex Otra
u

naſcunt vł quaſi.qꝛ ille nõ dant' noxali
ter h peculiotenus· vt · ff · de his q eie · vl etf·
I.j. . cũ ſeruꝰ.̊ Gq̊ da vt dixi.̊. J. ⁊ otra quẽ
S. cõpetit etiã· Dicas igi hanc actionem

foæe anoemalã: ex varijs figuris cauſaruzʒ
nalſciquia varia a diuerſa habet inſigniacũ

omnis generis actionibus aliquid cõmunicz
partim cuʒ his que ſunt ex contractu vł qua
ſi.partim cum his que ſunt ex delicto vel q̃i
ergo omnis obligatio tripertite naſcitur· qa

aut ex cõtractu ſubaudi vel quaſi:aut ex ma

leficio· ſubaudi vł quaſi: ſient ſubaudit qua
ſi per totum.ci. inſtit de oblig: que ex quaſi
contractu:aut ex variis feguris canſarum ſi
cut iſta anoꝛmala.ſic intellige · ff · de act· es
oblig. l.· j·

6

492
mit
oec
ten
ſito
e
com
cerit
hus⸗
timns
pele
dell
mol
ini
tali⸗
crim
lie⸗
tonl
vela
tur.
datur
io.
penſe
e cor
kamk
pact
oꝛdi⸗
tame
feck
tuum
ante
ſbite
nega
placu
tonmie
ditur⸗
non at
endun
harten
opem
qaee⸗
ſuam
ſeſſo⸗
pt.
ſteff.
bet te
ex qu
defu
peele
quir⸗
quta
ſalani
conde.
peeſen
dum 1
ſu
det
in
nalig
en

indie

deof.

Nn
tepei
udj
0.6,
urto⸗
pen⸗
t,no⸗
1 fi
ntl
um.
tüe
ic⸗
8 re
Ute
Hec⸗

redi⸗
ſ⸗
ſedz
elie⸗

14
ſt
ſ1
1

6 Va pena fur afficiatur· ⁊ quidem aut ſur
ripuit rem peiuati: æ tunc ſi criminaliter
asgatur . ſcᷣm.l.vł fuſtigabitur.vł in exiliũ
mittetur ſecundum arbitrium udicis . h non
occidetur·nec membꝛeis mutilabitur vt ĩ au
ten · vt nulli indi.. qe vero nos.colł.ix · po⸗
ſito.C·de ſeruis fugi :l.nj auten.h̊ nouo iur
Qð intelligas quãdo occulte æ ſine armis
cõmiſſum eſt crimen:alias ſi aggreſſuram fe⸗
cerit.ſiue cum armis ſiue ſine arms· in domi
bus · vel itineribus. vel in mari· penis legit:
timis ferietur. vt in· e. auten. Sunt autez pe
ne legittime ꝙ fures ipſi capite puniantur.
vel ſuſpendantur.ſi ſepius B; cõmiſerint ⁊ fa
moſi ſintceteri in metallum damnantur vel
in inſulam relegantur.vt.ff· de penis · l. capi
talium: ꝗ. famoſos.⁊. J. craſſatozeſ.⁊ qui egit
criminaliter nichilommus poteſt agere ciui
liter.vt·ff · de furt. l. vlti· Sed ſecundum
conſtitutionem.frið.ij.ſi quis.v.ſoł.valens
vel amplius furatus Ffuerit laqueo ſuſpenda
tur · ſi minusſcobis ⁊ foepice excoꝛiet' a tũ
datur . vt in li · feuò:de pace tuenda.cõſtitu⸗
tio · Z. c· ſi duo hominel . J. ſi quis · v.ſoł.Ta
men ſecundũ ca·ſi furtũ occultum eſt.æ ſpõ⸗
te confeſſus ſit: poſt reſtitutionem ſi tamen
eam facere poteſt· intelligas æ penitennam
pactam vel partem penitẽetie.recte ad ſacroſ
oedines ꝓmouetur · vt· I·. e.c.ex literis. Si
tamen quis in ipſo peccato dep̃henſus inter
fectus fuerit· cum cõſtet eum m moætali moe
tuum:eccleſia non oeabit peo ipſo. ſecus ſi
ante mostem pᷣſ bitero.aut dyacono.ſ.ſi pee⸗
ſbiter non adeſtconteſſus ſit.qma tunc nõ
negatur cõmunio·vt·j.e.c.ijiad B.xxnj.q.v
placuic. ¶ Iccuſatus autem æ confeſſus vel
conuictus deponitur æ in monaſterio detru⸗
ditur · vt · S.· de iudic. at ſi clerici·. j.⁊.c· enz
non ab homine.⁊. · ð̊ pems.tue.· Allud ſci
endum eſt .· ꝙ qui cum fure partitur.ſcilicet
partem capiendo.vel ipſum occultando.vel
opem·.vel conſilium.dando.vt inſti · ð̊ obli.
que ex delic.naſ.ſi vero ope · occidit animã
ſuam. rens autem indicatur qui querente poſ
ſeſſoꝛe furem non indicat · vt. . e.qui cũ fure
Et accipe poſſeſſoee m quelibet cuius inter
t· ff de verbo. ſig. interdum. Et ſic quili⸗
bet tenetur indicare furem · ar.ff.de iur fiſci.
ex quibuſdam. ꝗ. diuus: C. de fal. maioee.· et
de furtis · eiuile eſt . æ de his qui ad ec.ofug.
pꝛeſenti · ⁊· ff · de recept · l. j. x· j.⁊. C. de his
qui reos· vel latro⸗oceulta.l.j. ¶ Sed cõtra
quia non teneoe indicare ſine iudicio.id eſt
ſalario · nec enim turpiter accipio.vt.ff. de
condic.ob turpem cauſam l.mj·ꝗ. vlti·⁊ de
peeſcript'.v·ſolent ¶ Quibus.l.dicunt ſtã⸗
dum legum doctoees:dicentes ꝙ nullo iur
ſpeciali cogitur quis indicare furem.tamẽ iu
dex ex bono regimine ⁊ ex equitate quã debz
habere pee oculis.dt.õ·de cauſa poſ·paſto⸗
ralis·ĩ fi·⁊· ff.de eo qð certo loco dani opo⸗
tet.ꝙ ſi epheſi · compellet ſcientem ad furem
indicandumar · in ſuperioeibus iuribus. æ=. ff
de of. p̃ſidis.l. nj:æ. l.congruit:⁊ de fugiti⸗

uis ˖ l.]. ij. æ. nj. Magiſtri mei dicunt al iud ſe
cundum. l. aliud ſecundum ca. Doteſt di⸗
ci ꝙ in foꝛo iudiciali.ſiue canomico ſiue ciui
li refert. vtrum nolit indicare ꝓpter lucrum
qð inde ſentit · vel quia participauit· vel qe a
fure pecuniam recepit ne indicaret. et tunc
tenet ſicut fur.et h̊ ẽ q no.decre·J.e.qᷓ cuzʒ
fure partitur·talis enim turpiter recipit. eti⸗
am ſecundum.il.vt · ff.de condi.ob turpẽ cau
ſam. ſi a ſeruo meo·¶ Fut non vult indicare
Ipter amiciciam et humanitatem quã cũ eo
habet·et tunc non eſt cogendus. ſed eſt ĩ po
teſtate an velit vendere amiciciam peo dena
rijs· ſicut quidam faciunt aduocati amicos
quoſcunq;ʒ habeant pꝛo pecuma impugnan⸗
tes· et tales turpiter accipiunt.vt.ff.ð Odic.
ob turpem cãm· idem eſt.. ſi tibi indicium.
turpiter aũt acciperent ſi indicare tenerẽtur
vt ·ſff · de condic · ob turpẽ cauſam.l.vl.et.S.
de ſimo.c.nemo.¶ Pico tamẽ ꝙ ꝙᷓuis tales
non accipiant turpiter: inponeſte tamen pe⸗
tunt vel exigunt · hac de cauſa · vt legitur · ff
de var̃.⁊ extraoedi·cog.l.j. ꝗ. eſt quidem res
ſanctiſſima · In peimo ergo caſu doloſe nõ
vult indicare; et deo cogendus eſt. et ſi qᷣd
datum eſt per actionem de dolo repetitur.
in ſecundo licitum eſt.et ideo non repetitur
H eſt qð diſ.l.ff.de peeſcript’.verbis.ſe lent
et ſie parcitur amicicie:et vicinitati.vel ꝓxi
mitati · ar · ff · de recept. l. ij · et de verbo · lig·
late:. amicos. es in iudicio anime peo⸗
culdubio reus iudicatur.et ſic loquitur.j.e.
qui cum fure.v.non fur ſolum ac· et accedit
C.de famoſis libellis.l.vnica. Illud aũt
repꝛobo:.ꝙ iudex ex officio eum cogat ꝓut
no. ſecundum dominum meum . S.· e · V. quibꝰ
legibus · ſed et quãuis non cogatur aliquis
indicare·cogetur tamen contra indicatũ te⸗
ſtificari · vt patet in his que no.õ.de teſtibꝰ
cogendis· . in quibus. .Et ſciendum ꝓ ſi
furi dedero vt michi reddat rem meam vel
indicet:vel etiam ſocio eius· per conditionẽ
ſubaudi furtiuam ſecundum dominum meüũ.
repetitur:vt.ff.de condi.ob turpem cauſam.
1. mj in fi. Fut ſurripuit hommem. et ſic
cõmittitur crimen plagij.Rut rem ſacram.
et ſic cõmittitur crimen ſacrilegij. Iut rem
publicam et ſic cõmittitur crimen peculatꝰ.
vt· xxnj · q: mj· quid ergo.De ſingulis igitur
apponamus rubeicas ſpeciales

d legem flauiam ð plagiarijs · Rubeica

Ie videnduz Eeereid hec lex
4

ocum habet. t que ſit pena hu
Rus legis.
Vando hec lex locum habet · tũc q̃dezʒ cũ
quis liberum hommem. vel ſeruum alienum
ſciens vendit. vel aliter alienat. vel ipſum
vinctum retinet · vel celat· vel ei ſuadet vt a
domino fugiat.vt · ff. e.l.j.et.l.f̃ᷣama.et.l.eũ
et. l· penult.. vlti·multomagis ſi quis libe
rum vel ſeruum de ciuitate in ciuitatem vel
queuis aliũ locũ expostauerit. ve: C eit:qm̃.

ZSed qui ſupeadicta facit ignoeãter credẽeſ
filiũ ſuũ vel ſeruũ ſuũ non tenetur.del ſi ere
dit Bvoluntate domini facere. vc. ff· e· l. le⸗
gis flauie · h̊ H ſecundũ pla.exaudi.ſi ꝓbabi
liter erratvt·C·e.l.plagij crimmis. Tu tñ
ſubaudi maxime ſecundũ az · ſatis eſt em ꝙ ñ
cõmittat dolum.vnde nec lata culpa G; dolo
compabit.ſicut nec in:l.coꝛ.vt.ff.ad.l:coe·
de ſicca· in lege · æ. C. de his qui ſibi aſſcri· in
teſ.ſenatuſconſultũſ Item excnſav ſi patat
alienũ eũ ſuꝰ ſit· vt plus ↄſideremꝰ verttatẽ
ꝙᷓ opinionẽ· vt . ff. de falſis.impubere. E. et ſi
ſeruo· ¶Sʒ = ſi quis ſeruũ ſuũ vendiderit pu
re dũ in fuga elt.hac·l.tenet᷑.ſecus ſi p̃cipi
at ꝓſequendũ vendendũ ſi appeehenſus fu
erit · vel ſi dicat emptionẽ valere ſi fuerit ap⸗
phenſus· ltem ſecus in abſente ſeruo qui nõ
eſt fugitiuꝰ.Item ſecꝰ in coheredibꝰ ⁊ ſocijs
vt. C.·e.in fuga.⁊. ff·e.l.nj.a peinci pio vſqʒ
ad finẽ · æ· ff / de Otraben · emp. ¶.qð ſepe· ſi
quis amico.Itẽ ſecus in eccleſia que pt ven⸗
dere ſeruũ ſuũ fugitiuũ·xij.q/ij.fugitiui⁊.õ
de rey ꝓpmu.iniuſtũvel ila ca:exandienda
ſunt ſecandũ p̃dicta. G
T que ſit pena huiꝰ legis/æ quidẽ crimi⸗
nalis infligitur æ ciuilis · Criminalis⸗ vt
ſeruus vel libertꝰ qui in lege cõmiſit beſtijs
ſubijciat.Ingenuꝰ aũt ignobilis gladie feri
tur. h̊ nobilis in metallũ damnat. ⁊ ſic ſemꝑ

capitalis pena imponit. vt. C. e. l. vlti · æ· ff ·

e ·L.vlci.in fi· e ſic qui furat homine mo⸗
te moeit'.ſ.ciuili vt dictum eſt.vel materiali
vt · · e · c.· j. ꝗ Secundũ H ca:imponũt penam
moætis.h Otra.õ.ne cleri:vel mo.ſententiazʒ·
Ideo dic moete · ſ.canonica ſiue ſpũali.i.ex⸗
cõicationis inee innoda.ſic.õ̊.de maio
⁊ obedi · ſi quis · ¶ Verum ex ſuꝑioꝛibꝰ patet ·
pla.erraſſe · qui dixit G crimẽ exoꝛdinariũ:ni⸗
ſi vbi oebat pater filio· nã · C.e · l. qm̃ .loqui⸗
tur generaliter ĩ liberto:a ſexruo:⁊ accuſatio
publica eſt.vt · C· e.plagij· Simnlis aut pe
na pecuniaria olm ſtatuta fuit.h hodie ceſ⸗
ſat · vt · ff · e. l. vl.datur tñ actio ð ſeruo coꝛ.
ciuił ·⁊ furti.ſi malo animo quis alienos ſer
uos ſuſcepit vt pᷣſtet eis refugiũ fugiendi.vt
ff · de ſeruo coꝛ · l. j: in peinꝗ. ꝓſuadere.⁊. ·
vt tñ. ꝗJ.ð filio.a. ff·e.l.penł. idẽ peinceps
qð dic vt no.S. in rubeica de ſeruo coꝛ:· Sʒz
2 furti actõ.⁊ ſerui coeruptidat᷑ etiã plagio
nõ cõmiſſo·vt qe nõ coerupit vt fugeret · nec
ſurripuit vt expoætaret ·h ſi tenet de plagio
etiã peedictis actionibus tenetur.vt.ff· e · l.
penb · . j. ⁊. ij ·
ODe crimine ſacrilegij·Bubꝛeica·
quitur de crimine ſacrilegij.dica
mus igitur. Qualiter cõmittatur
ſacrilegiũ:¶ Et quaſi ſacrilegium.
Et q ſit pena ſacrilegij,.·
4 Qualiter cõmittat ſacrilegiũ:qñ ſacꝝ a
acro aufert'. vł ſaca de nõ ſacro.vel nõ ſa⸗
crũ de ſacro.vt · xvij.q:mjquiſqᷓs.v.ſimilit
¶ Bz3.· tñ nõ admittit duo mebea vltima h per
mũ tm̃ · dices ꝙ in duobꝰ ſecũdis cõmittitur
furtũ quidquid dicerẽt decretiſte.ideo dicit

I· locus facit vt idẽ crimè ſit furtũ vł ſacrile
giũ ⁊ capite luendũ vel minoꝛei ſupplicio · ff
ad · l. iub. pecu.diui.⁊ de penis: aut facta:G.
locꝰ.h·l.illa ſic ſupplenda eſt·locꝰ.ſubaudi
vł res arrepta.facit vt idẽ crime ⁊c· Ite alia
L.diui. ſic eſt ſupplenda: Bes peiuatoꝝ ſi in
edem ſacrã depoſite ſubtracte fuerint.furti
actione.nõ ſubaudi tantũmodo:ſacrilegij eſ
ſe· ⁊ ſic ↄcoedant cũ.c·quiſqs· ſic vmptum
erit leges canonibꝰ ↄcoedare · vt · C. ̊ mołf⸗
dot'.l.vnica.lij dicũt aliud hm· l.æ aliud
hm ca.qe cũ crime ſacrilegij canonicũ ſit. mi
nime induci debet argumentũ aut'evt cleri⸗
apud ꝗꝓpeios ep̃os dueni:ꝗ.ſi vero eccłiaſti⸗

cũ:colł.vjcũ legũ ſãctio·ſacros debeat imi

tari canones nõ ecõtravt ⁊ patet in his que
no·.de vſur:G. an aliquo caſu.H?. j.⁊.· V. ſe.
1. . pce.v.fi · Sacꝝ aũt locũ intelligas q̃ᷓ
rite deo ꝓ ponti ficẽ ſecratꝰ fuerit· nõ peiua
tim autozitate alicuiꝰ ſacerdotis vł layci· nã
peiuatꝰ dicit' etiã ſi interneniat talis antoei
tas. Sdicule aut vł res ſacerdotũ incuſtodi⸗
te:ſi ab aliquo violenter ſurripiant ampliꝰ
ꝙꝓ ꝙ furto.a minꝰ ꝙᷓ; ꝓ ſacrilegio:imponitur
pena:vt.f.ad·.l.iubł.peculatꝰ.ſacrilegij capi
te:⁊ inſti · de reꝛ diui . . nulliꝰ. Sʒz hm ca⸗
nones eccłie ⁊· xl.vel ·xxx.paſſibꝰ circũqua⸗
qꝙ poſitis debet immunitas. ꝙ die vt no˖ ᷓ.
de immunitᷣ.ec. ꝗ. à in quantũ. v immunita⸗
tem.⁊æ quicũqʒ pſonis eccłiaſticis iniuriam ir
rogauerit ſacrilegiũ cõmittit · vt·xvij·q.mj.
quilqs:⁊· c· ſeq̃n.⁊· ¶qui aũt:⁊.C.de epis et

cleri:ſi quis in h̊ genꝰ.⁊ de iniurijs·atrocem

vnde qd dixi · S. e · x · ſac ibi: edicule autez
vel res ſacerdotũ ⁊c⸗ intelligas qñ extraxl.

paſſas poſite ſunt.⁊æ ideo dicit ampliꝰ ꝙᷓ pꝛo

furto.⁊ minꝰ ꝙᷓ; ꝓ ſacrilegio.qe quaſi ſacrile
Sium eſt.⁊ no·j· e · ſub · G. lequeti · v· ſed ⁊ ma⸗
lefactoees.
Sct quaſi ſacrilegiũ qualiter cõmittatur.
quando quis diuine legis ſanctitatem omit
tit per ignozantiam.aut violat ꝑ negligenti
am vel ↄtemptũ Itẽ diſputare de pemcipali
ꝛudicio:crim? em ſacrilegij eſt diſputare vel
dubitare an is dignꝰſit qm elegerit impatoe
jIte recipe honoꝛẽ in terra ꝓpeia niſi alicui
HB vltro oceſſerit impato⸗:vt.C·.e.l .j.⁊.ij:et
nj·ſimiliter de iudicio ſummi põtificis diſpu
tare nõ licet: æ ſacrilegij reatũ incurrit q̃ iu⸗
deis publica officia cõmittie vt·xvij.qmj.
Jꝗ.qᷓ auteᷣ.⁊. c·ſeqn.⁊·. ean .)ionoees vo
nemini ſunt offeredi miſi praro ob penuriam
hominũ · vt · ff. de decur. eos ¶¶ Deetoees aũt
rome fieri nõ debet niſi rome lare foueãt.vt
C.·de oł: p̃toẽ· l.ij:· Oftem peocuratoei ceſa⸗
ris quilibet poteſt aſſidere in ſua peouincia.
quia publico ſalario nõ fungitur.vt.ff·ð of.
al· L. vlti.ſecus in aſſeſſoꝛibus alioeum indi⸗
cum . vt · ff · quibus ex cau·ſi cui ·¶ Sed a ma
lefactoꝛes ⁊ rapteæzes rerum eccłeſiaſticarũ
æ clericoeum ſecundum caſunt qnaſi ſacrile
gi puniendi ·vt · Sde foꝛo compe · cum ſit ge
nerale · æ: c· cõqueſtus· ⁊ etiã ſicut homicide
tenent.xij:q:ij.qui abſtulerit· quicũq; · p̃dia

nas
nos

v⸗

velf
alie
ciat
ſac

en
pier
cure
mu
ſint
ſuam
penit
tenet
dbjal
hecer
etemn
tolln
ligie
ſepe
f
fi
cluite
f..de
ne
tus.
ecun⸗
vta/f
abee
cipit
mnn
becul⸗
uͤbnl⸗
Mamv
gide
gud
cunii
pobit
por
gtab

Sijef
Ptum
hof.
emni⸗
eri⸗
ai⸗
que
ſ.
n
veind
ci⸗ni
oei
odi⸗
ply
itur
api⸗
ca⸗
a⸗
08”
nita⸗
mit
1 nj⸗
iset
cen
ute;
xl.
peo
file
ma⸗

ur.
mit
ti
pali
del
oe
jeni
jet
bpn
j⸗
vo
lam
it
t

.

1

nulli liceat: de B plenius· ̊· ð immunic'. ec.

St que ſit pena ſacrilegij:a certe inſpecta
qualitate pſone.æa rei conditione.⁊ tempoeil
æ etatis·⁊ ſexus.crimen clementiꝰ vel ſeueri
us caſti gatur.pleriqʒ em̃ iudices ſacrilegoſ
damnant ad beſtias·pleriqʒ vmos exurunt.
alij in furcam ſuſpendunt.h moderanda eſt
pena vſqʒ ad beſtiaꝝ damnationem eoeum
qui manufactiua templum effregerunt· ⁊ do
na dei noctu tulerũt· Ceten ſi quis interdiu
modicum de templo tulit:pena metalli coer
cendus eſt. aut ſi honeſtios ſit depoꝛtandus
vt. ff. ad. · iub. pec ulatꝰ ſacrilegij · l.ſacri⸗
legij penam. Ve qui perſonis eecleſiaſti
cis iniuriam irrogant capite puniunt'. vt in
iuribꝰ allegatis.S.e·ſub.G.qualiter. v. ſed ſe

1 quantum. æ. G. fi.

cundũ ca Item ſecundũ ca.excõmunicati⸗

onis pena imponitur.vt no.õ.de immunit'.
ec . ¶. que ſit pena. JUN⸗
od legem iuliã peculatꝰ. Bubeicella.
Icamus quãdo habeat locũ Gᷓ lex-
Ec que pena imponat.
uando habeat locum B; lex.æ=
te habet locuʒ ꝓ pecunia publi
ca intercepta. vel quocũq;ʒ modo otaminata
vel ſi m aurum.del argentũ.vel es publicũ
aliquis indet. i.intus det.Gᷓ eſt aliquiò adij⸗
ciat vel immiſceat.ferix ſcilicet vel ſimile.in
ſacra · vt in vaſis eccleſie.in religioſa.vt in
oꝛnamentis ſepuleri.nec ſepantur ab interci
pientibꝰ vel ↄtaminantibus qui dolo malo
curanerint vt ab alio intercipiatur vel cõta⸗
mietur · vel qui in rem ſuam verterunt. niſi
ſint tales quibꝰ vtiqʒ liceat puertere in rem
ſuam · h ⁊ ſi donatũ deo immoetali quis acce⸗
perit vel interceperit.ſiue abſtulerit.hac.l.
tenetur · vt · ff· e. l. j. . m· h. j. ¶ Secus eſt
vbi aliquis inuenit theſauꝝ in aliquo loco.
nec em̃ fit locus religioſus ꝗpter theſaux.
etem̃ ex monumento non quaſi religioſus ſit
tollitur· q em̃ ſepelire quis ꝓhiberur id re⸗
ligioſum facere non poteſt.at pecuniã quis
ſepelire nõ poteſt.miſi foꝛte cauſa cuſtodie.
ff· e · l. mj· . vl. ⁊ de acquir.poſ. peregre.
ieen ſecus in pecuma peiuati vel alteriul
iuitatis ꝙᷓ rome.in his em̃ furtum cõmittit
ff · de furt ob pecuniãff/e.l.mj. . fi. Sed
⁊ in caſu in pecunia pꝛiuati cõmittit pecula
tus·puta ſi ego fingens me creditoeem fiſci
eũ non ſim · a debitoee ſuo pecuniã exegerim
vtff.e.ſacrilegij capite. . eodẽ.ſecꝰ ſi exigã
ab eo qui michi ⁊ fiſco debet.nõ enim mter⸗
cipitur pars que fiſco debetur.quia mehilo⸗

mimus debitoe remanet obligatus. dt. ff. e.

peculatus nequaq;· Nac etiã.l.tenet qui
tabulaʒ eneã vel aureã oↄtinentem leges.fo⸗
mamve agroꝝ· aut quid aliudò.fixerit.vł ali
quid immutauerit.vł in tabulis publicis ali
quid deleuerit. vel mutauerit. vel minoeeẽ pe
cuniã ſcripſerit ꝙ ꝓ qua vendiderit ipſa res
pꝓublica.vel locauerit.vel q̃ muros ciuitatis
Vfoꝛanerit.vł aliq̃d inde abſtulerit.vt · ff · e

tabulã · a. l. hac lege æ. l· qᷓ proꝛauerit. tez

in eo qui pᷣdam ab hoſtibꝰ captã ſurri puerit ·
ta lis etiam in quadeupluzʒ condemnatur-vt
ff· e.l.penult’.
Et que pena imponaturcapitalis aduer⸗
us iudices qui d admimſtrant pecuniam
publicam intercipiũt.⁊ contra illos qui eis
miniſteriũ peebent· vel ab eis ſcienter ſuſci⸗
Piunt.̊ ↄtra alios qui hac.l.tenentur.ſtatu
itur pena depoætationis. ⁊ eſt accuſatio pu⸗
blica.æ quinquẽnio ſopitur.⁊ in Beredes da
eur · vt inſti.de public iudic. G. itẽ lex iulb . pe
culatus. æ. ff. e. peculatus crimen.æ. l. vlti-
Eſt æ alia lex iuł᷑.de reſiduis.que locũ ha
et contra eũ qui pecuniã ad vnum vſum de
legatam in aliũ vertit.vt · ff e . l. ij. vel eam
retinuit· æ hac.l.tenetur is apudò quem ex lo
catione· emptione:alimentaria ratione.alia
ve cauſa aliqua.tota pecunia publica.vł ꝓs
eius quã accepit reſedit damnatꝰ.ant ampli⸗
us tercia pte quã debet punit.vt. ff/e.l.mj.
Cj. /a penã dicit pla· interpᷣtatione ſua
extendi in quadeuplũ.ſed hoc eſt contra ver
boeum ſignificationẽ · die ergo amplius ter⸗
cia pte · ſ.qe pecunia quã debet ĩ̃ſtituet:⁊ ter
ciam ꝓtem eiuſdẽ.vdt ſi debet · xxx · xl.ſoluet.
ſie · C. de inof.teſ.l.ſi quis ſuo./ Cũ eo autẽ
qui pecuniam a debitoꝛe erarij recepit vt ad
erariũ deferret ⁊ eã retinuit.non poteſt agi
pecunie reſidue actione.qe cum peiuatus eã
deberet. adhuc peiuata remanſit. nec eſt fa⸗
cta publica · ſed qui recepit inter debitoees
computatur.⁊ ideo is qui B impio vtitur.ab
eo ipſam pecuniam exiget· pignus capiedo.
ceoæpus retinendo.mulctam mdicendo. ſi p
annum retinuit · eo lapſo tenetur hac actõne
quia lex iulia reſiduozum ipſam pecuniam
poſt annum reſiduam iuſſit · vt.ff.e.ti. cum in
eo. In heredes autem datur hec actio.vt.ff.

eůl: vlti·
— E De vſuris.Bubeica.
elibauimus ſupea de furtis et ra
otozibus:æ quia nullus impeobioe
fur vel raptoe ꝙᷓ; vſurarius.⁊æ quo
ad reſtitutionis legem paꝝ refert
vtrum pꝓ furtum. vel rapinã vel vſuram res
peruenerit ad aliquem.xmj:q.mj.ſi quis vſu⸗
ram· ideo poſt tractatus rapine a furti ſubij
ciamus de vſuris· dicentes Quid ſit vſura
&t vnde dicatur· ¶ Quot ſint eius ſpecies.
Deęeo quibus rebus deturſ Ex quibꝰ cau⸗
ſis 41 Qualiter petantur ⁊ re⸗n ali⸗
caſu vltra ſoꝛtem quide liciteexigatur.
ualiter otractꝰ vſurariꝰ deregar ſCue
na vſurarioeum.
Wid ſit vſura ausneunan ſolutioni rei

utuate acce eli rei vſus gratia.

ſp one interpoſitaſvel hac intentione ha⸗
bita in eodntractuſvel ex actione haabita ex
poſtfacto · Quodcunqʒ ideo dicitur ſquia
ſiue ſit pecunia e ecitaſene fruct an⸗
ne echtanamn vet cupella vini⸗⁊ poſtremo
quodcunqʒ nomen imponas lexquo vltra ſo⸗
tem exigis vſura eſt vt· xmj·qnj· vſura.⁊.c.
pleriq;:ſie· ̊.de ſimo.intantum. a. c.ea que.

e*

P a' ſiſter r-

. ſa Rei mutuate ideo dicit ſa in ↄtractu mu

i tm locũ habet· hm. g·⁊= fay⁊ quaſi ameg
htu iunge regulariter ideo Ricoß. in caſi
bus a autoeitate legis vſure p̃ᷣſtan Arez nul
lum mutuñũ ſit derncraſot patet in his qᷓ no.j
eiꝗ. ꝓ quibꝰ.⁊· ex auibꝰ regulariter non
pᷣſtatur niſi in mutuo Eſt aut mutuũ qð de
meo fit tuũſ⁊ habet locũ mutuũ in his rebꝰ⸗
qne pondere . numero· me ſara- aſiſtunciv⸗
in maſſa auri vel argenti ſpecuma ſoleoſfru⸗
mento ſotref⸗ cer · pe. l. ijt inſti · quibꝰ modiſ
re otrahit'.ob.circa pein/qð ergo ſẽpſit ray·
nõ cõmitti vſurã niſi in his rebꝰ tin im quibꝰ
oſiſtit mutuũ ſintelligas quo ad deracku far
in alio otractu regulariter nõ dicit' cõmitti
vſura· vt: S.no Doꝛro quo ad vſurã aliud eſt
nã ſi tibi mutuo aliqdſ⸗ tu ꝓ illo mutuo ꝓ⸗
mittas michi veſteſvel eaui vel p̃diumfvel
aliqᷣd aliudſqð nec in numerb.menſura.pon
dere gaſe vſura eſt ſvt·xmj · q · nj· pleriqʒ·
c· vſuraſſi cr aaſd hac de cauſa exigatꝰ
vſura e ſarne ſi nõ eſt mutuata h locata · vt
no.S. de dolo ⁊ dtu · ¶. j· St eſt ratio ſcᷣm
quoſoãſqe piculũ rei locate ad locatoæeez p⸗
tinet h mutuate rei ad debitoes ot. f de rei
ven. ramis zende incendiũ nõ liberat de⸗
bitoꝛẽ · vt. C. ſi certũ pe· incendiũſh hac rati⸗
one ↄſiderata fenꝰ nauticũ licitũ eſſet/qð tñ
falſum eſt.vt.j e. nauigãti ·Flij dicũt hãc
rationẽſqꝛ mutuũ debʒz eſſe gratuitũſh exque
pecuma interueniret tranſiret in lotationezx
Sut no·S.de comodato/· q̃d ſit comodatũ ·
S. gratuita: ⁊ de locato:ꝗ quid ſit locatio ·
Tu dieke ila ratio eſt qꝛ rei locate domi⸗
niũ retinemus ſadeo ꝙ Oouctoe de ꝗpeietate
queſtionẽ referre nõ veſc⸗ ·ð pig·act'.ne ere
ditoees ideo ꝓ vſu rei ꝓpeie qm cõcedimꝰ
pecuniã recipimꝰſqð licitũ eſt ſqe nec aliq̃s
cogit de ꝗpeio beneficiũ facere · x · q · ij · Pca⸗
rie · xij.q: ijp̃carie ſh rei mutuate dominium
tranſ ferimꝰ ideo vſu rei ꝓpꝛie debitoeis.
impeobe pecuniã exigimꝰ ab eodẽ ſad HG· ff. ð
rei ven·ſi nauis te vſus rei locate aliquis ẽ
ſine ↄſumptione (vſus aũt rei mutuate nuliꝰ
eſt ſine ↄlumptõe Ipſiꝰ rei vſus gratia iðᷣo
dicir ſa⸗ ſi nõ gratia st GRenrislei lo⸗
co pene apponeretur ſine fraudeſalind eſſet·
vt patet.S.de arbi.dilecti ·⁊· xij.q:ij:frater⸗
nitas Eſt aũt differentia inter vſurã penã·
ſnam vſura p̃ſtatur ratione ſpacij tpis nempe
quidqd ad menſem dat· ad compꝑutatõez an⸗
ni redigit · vt. C.e:auten·ad Hſ̊ pena nõ pᷣ⸗
ſtatur hm ſpaciũ alicuiꝰ tpis ſn/h hm ꝙ int’ par
tes ouenit æ vt pactũ ſeruet·j· de penis · cõ⸗
ſtitntꝰ. Vel ſeſpene pᷣſtat qꝛ nõ fit qð due
nit vel qꝛ non ſoluit qð drber fde arbi · di
lectiſſ̃ vſura p̃ᷣſtat vt ſoꝛs nõ ſoluat ſoꝛtiſ
ſolutio diff eratur.j· e· ſuluitſvnde vſura
pena aliqñ vident otrarieſimmo aliqñ vſura
excludit penã · C· de iur. do · impe · l· ij añqʒ
ipᷣm debitũ. ff · depoſiti · ſi hoĩem. . quotiens
ſim gof. ] Dactione interpoſita ==
ideoſqe æ ſi nullo pacto ab mitio interueni⸗
ente nec ex actione ex poſtfacto habita de⸗

ne aliquo pacto/dũmodo ma

—

bitos aliquid gratis eerrer recipi/ poſſet ſi⸗
a intetione ab
initio caruiſſet (nullã em̃ maculã oblatio ſu⸗
ſcipiendi ingerit que nõ ambiẽtis petitione
ꝓceſſit.j.q·ij · ſicut epᷣm.ſimile no.õ.ð ſimo:.
J. qd ſit ſimonia · v .· vl Ooero ſi hac intenti
one peincipaliter ductꝰ vt aliqᷣd mibi dares
tibi mutuaſſem pecuniã alias nõ mutuaturꝰ
licet in foꝛo iudiciali nõ poſſem cenſeri vſu⸗
rarius · vt · j· e.in ciuitate ſtñ in pnñiali indu⸗
cendꝰ ſum vt pecuniã ſic receptã reſtituãqe
p beatũ lucã euangeliſtã immo pꝑ dñm dictũ
eſt · mutuũ dantes nichil inde ſperãates ·˖ vt · ·
e.c· j.⁊.c.Oſuluit · HC.j · xmq.njſi feneraue
ris ſſi tñũ alias eſſem mutnaturꝰ i ſecundario
ſpero ꝙ michi ſubuenias vel me remuneres.
in nullo vel in modico pecco · ar.lxj · dil · qd
ꝓderit.lix · di· ſi officia· lxxvij· diſ· in ſngul
j.q.ij. ꝙᷓ pio:ã.de teſtis·cũ ĩin officijs· ff · de
pet'. Hereð · hæſi lege · ꝓ. Oſuluit · 3. de ſimo·
cua Vel ſi dicat᷑ ſimpliciter æ indiſtincte ſo
la ſpe cõmitti viciũ vſuraꝛ ſdici p̃t ꝙ ad pur
gationẽ delicti nõ eſt opꝰ reſtitutõe · h ſuffi⸗
cit pñia ſola ſicut dicitur in ſimo·S. de ſimo.
c.fi·hm gof· G̊ nõ placetſͤ dic vt no.õ.nam
Huic intentioniſdecre. laitfeſtnamfaſte
contradicit quare aliud ſit in vſura qꝙᷓ in ſi
monia · vide qð no.S:de ſimonia · . quid ſit
ſimonia.
T vnde dicatur · quidẽ dicit vſura ab
Avſu rei ·quia dat ob vſum reii.pecunie
vel dicit᷑ vſura quaſi vſuera ·i.vſus eris·hoc
eſt pecunie.qð ad idem recidit· nomine autẽ
pecunie ↄtinet quidquiò homines in bonis
habent . j· q:j· totũ·h vſura non cõmittic miſi
in contractu mutui:qð dic vt no·S.e· J. j· x·
rei mutuate·
Ne ſint eiꝰ ſpes · due · peima eſt ſpůaliſ
equa. ſecũda cozpalis miq/ Deimũ
fenꝰ.ſ.ſpũale ⁊ equũ aſpicere ⁊ exercere de⸗
bemꝰ · vt qð ̊ miſericoꝛditer pciter æ tpalit
ribuimꝰ.a dño qui gratant' multipliciter ⁊
imperpetuũ manſura tribuit recipe valeamꝰ
xlvj.di.ſicut ñ ſuo.nã ꝙ vno centuplũ acci⸗
piemꝰ.æ vitã eternã poſſð bimꝰ.us. miſer
Hhomo cur feneraris Homini fenerare deo⸗et
Sen accipies. ⁊ vitã eternã poſſidebis.

Scdm vero fenꝰ.ſ.coꝛpale ⁊ iniquũ:·eſt il⸗
ud de quo h̊ ſpecialiter tractatꝰ habetur:æ
ſubdiuidit eſt em̃ fenꝰ ſoetis · ⁊ fenꝰ fenoeiſ
q̃ hm exercet etiã hm. · antiquã infamis eſt⸗
nj.q.vij. G. tria·⁊ no.j.e· · qᷓliter petant.vᷣ.
æ B notandũ · hm iura ca:in vtraqʒ; peccatũ
moetale cõmittit' æa ifamia irroga . vj⸗a· jem⸗
o quibꝰ rebꝰ det.⁊ quide fames
pecialiter pecunia: largo autẽ modo
Pom̃i re in qᷓ̃ muruũ ↄſiſtit·ſ̊ in ſpeciebꝰ nõ
habet locũ niſi m caſibꝰ.nam hm.l.poſſeſſoꝛ
hereditatis bone fidei in hereditatis petitio
ne fructuũ ꝓceptoꝝ añ lit.oteſ.pᷣſtat vſurã
i lit. oteſ. vt · ff · de pet · hẽ · heres · J. vlti ·

Item ſi teſtatoꝛ legauerit michi rem vt ea
iſtracta pecunia vterer. æ heres in pᷣſtando
mozam adlaibeattenet ad vſurã. ß ſi legatũ

ſier
bo⸗
381
die
ten
vt
„.l.

leb
ncot
ſidel⸗

10.
inc
6
mer
latie
inſe
deb⸗
mine
lemt
ſſic
leete
ſacte
paud⸗
ſara:
far
mar
vtſ
temt
culo
cien⸗
temm
exiſt⸗
ſetha
dip
lavt⸗
ſunce
toſoe
bemn
luma
chil.
ſide
ſeru⸗
trant
bito⸗
Per
diu
dii⸗
deg
lt àl
caſui
ditta
dum⸗
nao⸗
Mlua
Plan
de D
fiin
verb
ci;

fietſn
neab
ione
ſimd.
ienii
dayes
aturd
mdu:⸗
ige
dicti
dre
erane⸗
dan
ereg.
dild
ingue
ffde
ſimo.
ckeſo
dpur
jmo.
nam
keſte⸗
pinſ
id ſie

bra ab
cumie
8 hoc
eauts
honis
mſi
5.

alil
ejmu
de⸗
galne
ter ?
eam
acci⸗
miſer
eoet
ebis⸗
eſtil⸗
tur⸗
enheil
6 ⸗
,/;/
rcatu
jon⸗
990
noõ
ſoꝛ
tio
ura
lti.
tea
de
atn

ſit vt ea dtat nõ ſine ruboee vſuras deſidera⸗
bo·Itẽ ſi teſtatoe herede damnet vel ſtatu
as vel ymagines ponat in municipio. elapſa
die a iudice aſſignata herede moeam facie
te· vſuras pᷣſtabit vſqʒ ad terciaʒ centeſime·
vt G̊ omia ꝓbant'.ff.e.in fideicõmiſſo· . vl.
⁊. l.cũ quidã.. vlti

quibus cauſis.⁊æ quidẽ ſecundũ.l.an⸗

tiquas ex ſtipulationibꝰ habitis int' par
tes: vel pacto nudo in contractu bone fidei
incõtinenti appoſito.vt.C. de pact'’.in bone
fidei · ff · e cũ quidã · J. ex locato. depoſiti.
publia. lucius.⁊.l.lucius.in fi · ¶ · ¶. quintꝰ
⁊· C.·de pact.inter emp.⁊ ven.in initio.ldẽ
in cõtractibus ſtricti iur̃.ff. ſi certũ pe.lecta
.· h cũ ſoetis·niſi in caſu· ſ.qñ mutuu in nu⸗
mero ↄtractũ eſt.nã tunc neceſſaria eſt ſtipu
latio· ſoluta aũt nec repetit' vt indebita. nec
in ſoete accepto fert.vt.Ce.quis ·Si tñ
debitoe talem vſurã ſoluat creditoei non no
minatiʒ ̊ ſimpliciter nõ accepto. feret' in ta
lem vſurã ·niſi ꝓ ipſa pignꝰ obligatũ foꝛet.
ſ ſi creditee pignꝰ ſibi obligatũ diſtraheret
licet accepto ferre p̃eium etiã in vſurã nudo
pacto debitã · vt.ff.de ſoł.in his:. vlti. ⁊æel.
paulꝰ reſpondit.. paulꝰ. Szʒ3 ſi mutuũ ĩ me
ſura Otractũ ſit.etiã ex nudo pacto ðbet vſu
ra · vt. ff.e.l.etiã · ¶ Itẽ in tranſiecticia pecu
ma etiã ex nudo pacto peiuatus vſurã petit·
vt:ff. ̊ nantico fe.piculi ꝗ. in his.¶ Eſt au⸗
tem tranſiecticia pecunia ſiue nautica · qᷓ peri
culo ereditoeis in nauigio ſuſcepta dat trai
cienda· Quaſi nautica eſt· qñ pecunie mutua
te in me ſuſcipio piculũ ſi aliqua dditio non
exiſtat.puta ſi piſcatos nõ capit piſces .ſi at
letha ſupetur in pugna.⁊ exiſtente dditione
ad ip̃m qð credidi recipiaz cũ centeſima vſu⸗
ra · vt· ff. de nau · fe. piculi. ie ergo pol⸗
ſum centeſimã vſurã ſtipulaii·q̃ anno renoln
to ſoetẽ duplicat.⁊ incipit currere exquo na⸗
uem nauigare ↄueniat · ⁊ ꝙdin ptinet pericu

lum ad creditoꝛé. vt. ff. de nau.fe.l.ij. æ. l. ni

chil. ertinet etiã ad creditoee periculuz
ſi debitoei nichil poſſit imputari.vbi v nõ
ſeruauit locum nauigij. vel ñ illicita in naui
tranſpoætabat · ꝓtinet pꝛculum ad ipſum de⸗
bitoeẽ · cũ ip̃e in culpꝑa ſit·vt.C.de nau.fe.cũ
onas·alias neqʒ caſus foꝛtuitꝰ neqʒ ince⸗
diũ liberat debitoeẽ ˖ vt. C. ſi certũ pe. incen
diũ. ⁊ inſti.quibꝰ mo.re dtrah.obli·.j.⁊ iũ⸗
Se qð no.j.e.. an aliquo calu.ſub.. in alijs

ũt caſibus.
Rmoe⸗a etiã veniũc vſure vel quaſi moea
it aut moꝛa iure cõmuni ⁊ ſpeciali:ſed ꝗpter

caſuũ varietatem plene nõ pᷣt diffiniri qn cõ
mittat' · vt ait lex · ff · e. moꝛa.Sʒ tamẽ ſecũ
dum azo · Moꝛa fit iure cõmuni.cum quis
maioe · xmj lannis · vt·ff.de verbo. obli.ſi pu
pillus· Interpellatus per diei appoſite la
pſum · vt · ff · de verbo.obli.ſi fundum.æ. C.
de Otraben ſtipuł. magna.æ. 6. de locato.c
fi in fi· lae p litis conteſtationem vt.ff. ð
verbo oblig. nemo· in fi· Vel p ipſiꝰ hoĩs
cui debet᷑ denunciatõezʒ:congruo loco = te⸗

ſione · = leij.

poee factã·vt.ff.e.moea.⁊ de verbo· oblig.
ſi ex legati · ¶ Cui intelligat ſe debere vel in
elligere debeat . vt · ff. de rebꝰ credi. ꝙ te·
NS amiſſa rei repetede inſtantia.ſine cau
ſa diſtulit rei ſolutionẽ vel pᷣſtatione. vt · ff. e
moæa. ⁊.l.ſciendũ . ¶Effectꝰ aũt moꝛee is eſt
in ↄtractibꝰ bone fidei:⁊ legauſ.⁊ fideicom
miſſis.qui licet ſtricti iur̃ ſint.in q̊ equipantꝰ
Otractibꝰ bone fidei · C. in quibꝰ caſibꝰ in in
teg reſti.nõ eſt neceſſaria.in minoꝝ · vt piat
vſurã · ſecus in otractibꝰ ſtricti iuris.vt. ff. e
moea · J. j. ⁊ deł.ij.ſi quis ſeruo.æ.l.qui ſoli⸗
dum. P. j. ⁊æ. C. de Odic. inde. l. j. ec mo
ra etiã facit rem vel intereſſe extimari tanti
officio mdicis · ꝙᷓti erat tpe moꝛe.vel poſtea
fuit quãdocũqʒ ante ſnĩam.niſi moea purga⸗
ta foeet · vt · ff · de edẽdo. vbi . S. j. æ de tritico
vmo ⁊ oleo · l.penł.⁊ vlti.⁊ de act.emp.ra⸗
tio· ꝗ. ſi pꝑ venditoeẽ.a de re iudi:ſi kalendis
⁊ de ðdic · fur · in re· æ de verbo. cbli.quotieſ
in diem. Sindneit etiã petitõezʒ fructuũ per
officiũ iudicis in quolibet otractu ſi petam
qð aliqñ fuit meũ · vel eiꝰ a quo habeo cauſã
alias exigit' lit'.oteſ.in dtractu dũtaxat ſtri
cti iuris · vt/ff· de vſuris · videamꝰ . ij. E. ſi acti
on.⁊c· H. j. bialgar cauſa · ⁊· ¶.ſi poſſeſ⸗

debiti · vt · ff · de inof. teſt. ⁊ ſi quis ſuo. ¶ St
facit etiã rei piculũ indiſtincte pertinere ad
reũ:etiã ſi erat pitura penes actoꝛeè.qe ſatis
eſt ꝙ poterat non ꝑire. vt. ff. dek · j. cũ res · ¶.
vlti · nec ob . ff. depoſiti · ſi plures . C. vl . qe li⸗
cet ibi eſſet ðduentus non tñ erat in moea.q⸗
habebat ꝓbabile cauſam reſitendi. puta. ꝓ
pter expenſas.⁊ B expᷣſſius ꝓbat in auten.
de depoſito.a de nupt'.colł.vj·cũ em̃ ibi di⸗
cat teneri eũ qui interdicit depoſitario ne mi
chi reſtituat ð caſu foetuito.multomagis te
netur depoſitarius ſi ſine cauſa detineat = p
fidius facit. Tamẽ cirea reale actõeʒz illð
ſpecialiter eſt notandũ.ꝙ ſi erat bone fidei
poſſeſſoꝛ ab imitio:.æ ſic factus male fidei ex
poſtfacto· vł in mo-a ſit.diſ.an eodẽ modo
eſſet pitura penes actoꝛẽ a tũc nõ tenetur.vt
ff · de rei ven. ltẽ ſi verberatũ · J. vlti.als te⸗
net? ergo ꝓficit initiũ bone fidei ſicut alias
in eodẽ ti · ſine aliena:.ꝑ ſi iuſtã cãz Habuit li
tigãdi indi. nõ tenet'. vt. e.ti. vtiqʒ aũt?/ Et
illud ſcias.ꝙ qñqʒ dicit quis male fidei qua
licercũqʒ ſciat hereditate ad aliu ptinere ꝗꝰ
ad fructꝰ a ſilia:vt:ff.de pe·here.ĩtẽ vemũt
C¶petitã.⁊· ¶.a quo·⁊· lihj ⁊ ſi lege· .. ſi aũt.
en in rei ven.fit male fidei poſſeſſoe lite
eſ· tum ad fructꝰ.vt.C.de rei ven.certũ
remanet tñ bone fidei poſſeſſoꝛ quo ad vſuca
pionẽ triennij complendam.æ ot ſuos faciat
fructus ſi obtinuerit.alias ipſos reſtituit ſi⸗
cut ⁊ rem vſucaptam poſt litẽ dteſ.vt.ff.peo
emp. l· ij · in fi. æ. e.t. qui ſcit· . vlti.⁊ de rei
ven · ſi poſt. Itẽ q;tum ad fatalitatẽ.vt. ff. de
petx.heredi.illud · h quo ad peeſcriptionem
nullo modo videtur poſſeſſoꝛ.qe interrũpit
litis conteſtatione· vt no.S. de litis conteſ.
Aꝗ·quis ſit eff ectus .⁊. C.de reiven.moe.

t aliqñ punit in tercia parte

—

Iure autem ſpeciali fit moꝛa fauoee liber⸗
tatis circa fideicõmiſſariaz libertatem Bipſo
ꝙ nõ peeſtatur:a B inducit vt matri det ma⸗
numittendi canſa . vt · ff. de fideicõmil. libe ·
cũ vero:. ap aret.⸗ Ite fauoee curſus bien⸗
nij. B ſi maler parit vſuras/vt· C.· ð̊ iur̃ do·
l.vl.G. vlti ·¶ Eit etiã ſpecialiter ꝗpter odiuz
ſicut in fure ⁊ p̃done · vt · ff · de vi ⁊ vi ar · · ·
C. rectiſſime·⁊.· I. pnł · ¶ tem in meticuloſo
ſed in eo di . vt. ff · qd metꝰ cauſaitẽ ſi cũ ex⸗
ceptione· S. ꝙ ſi homo: ¶Speciali etiã iure
fit moea in ꝓpſona minozum Bipſo ꝙ quis eis
non ſoluit qð pure eis debet · vt · C. in quibꝰ
ca:.in inte.reſti.nõ eſt neceſ in minoꝛ; · nam
ſi debebat in diem vel ſub conditione· nõ po
teſt ei imputari ſi non ſoluat interim· cũ nec

ſoluere teneat. Idem ſi pure debebat pu⸗

pillo non habenti tutozem.quia nec tali ſol⸗
uere potuit: quid ergo poterit ei imputari-
nec ob. ꝓ minoeibꝰ ſit in lucro ſuccurrendũ
vſure em̃ non ꝗꝓpter lIncrum h ꝗꝓpter moꝛã nõ
ſoluentium infligunt᷑. vt.ff. e cum quidam
C· ſi pupuloꝶ Durgat' aũt h ſi minoe factꝰ
ſit maioæ·qð eſt mirabile· vt. ff· deb. ij. ticia ·
ſeyo·. vſuras.⁊ ſic purgatur re ipſa curſn tẽ
pois8: e etiã fit moꝛa fiſco·ſ.ſi ei nõ ſol⸗
uatur qð debetur ex ſuo ↄtractu · vt. ff· e· cuz
quidã· J. fiſcus. ¶ oza aũt cõmunis purga
tur ſtipulatõe nouandi animo interpoſita· vł
non nouandi ſi tñ res erat in pᷣſentia· vtff: ð̊
con.fur· ꝓui:⁊ de ſolut ·qi deceę· J. j· Diur
gatur aũt oblatione:depoſitione·⁊ conſigna
tione· vt· C.e.acceptam.ſed opoꝛtet depoſi⸗
tionem durare:alias nõ videtur depoſita · ff.
e · debitoꝛ · ⁊ in · l.acceptaz in fi Borr vbi
vſura nõdum cucurrit·puta. ꝓmiſſa erat ma⸗
ioꝛ ſi non ſolueret minoꝛ.minoee oblata ipᷣo
iure nõ currit maioe · vt · C· e.l.ſi ꝓ te nõ ſtat
Idem ſi creditoe pſiſtat in petitione minoeuzʒ
cũ poſſet maioꝛes petere·.dt · C· e:aduerſus.
*τι qα. Sx quaſi aũt moza veniũt vſure
vt ecce emptoe re ſibi tradita nõ ſoluit pᷣciuz
vt · C. e· l.ij.⁊ de act · empt.⁊ ven.curabit·
Item vbi creditoe pecuniã redactã ex ven
ditione pignoꝛis vltra ꝙ; ſibi debetur m rem
apeiam conuertit · ff · de pis· act’. ꝙ;nis · J. vl ·
⁊c 1lſi autẽ · ¶ Idemqʒ; in ꝓcuratoꝛe curato
re qui pecuniã domini in ꝗꝓpeiã vtilitatẽ con⸗
uertit. vt · ff· mandati· idemqz· J. ſi ꝓcuratoꝛ
⁊ de nes. g· qui ſine · ¶ Sed ⁊ ſi fenerauit · di
xerant quidam ꝙ tenetur quaſi ex moꝛa · ſecũ
dum az dicitur ꝙ duenitur ſicut de ſoꝛte . lte
ſ adhibuit moã cõuemitur nõ tanq; ad vſu⸗
ram ſed ad intereſſe·ſicue de ſocio qui moꝛã
adhibuit in reddendo eo qð ex ſocietate lu⸗
cratus fuit · ff . ꝓ ſocio:ſocius qui:⁊ ð admiſ.
tu · tutoꝛ qui · . ſi vNſuras ·

C Valiter petantur ·ſi deducte ſunt in ſtipu

aationem vel pactionem.condi · certi;
Doero ex duobꝰ pᷣſumuntur in ſtipulatio⸗
nem deducte. ſcilicet ſi in inſtrumento conti
neatur ipſas ꝓmiſſas:nam pᷣſumitur ꝙ inter
rogatio pᷣceſſerit · vt · C · de contrahen . ſtipu ·
l.j· C e. l.· j Item ex diuturnitate tempoeis

vt. ff. e. eum de in rem verſo. Quod intel⸗
ligas qnãdo induco ſolutionem longi tempo

ris ad ꝓbandam ſtipulatione ſecus ſi ago ex

tempoee · vt · C · e. creditoe:æ de opis liber .l.
opis · ar. ff. de act' · ⁊ õä fe
re· . placet. ⁊ de reg̊:iur̃.fauoꝛabilioꝛes.⁊ ðᷣ
act'. æ oblig arrianꝰ?. Woi aut vlure petun
tur iure actõis· poteſt ſubici regula generabł

vt ſiue duret peincipalis actio ſiue nõnibil⸗

ominꝰ agatur ꝓ vſura·h vbi ex moea debe⸗
tur.põt imploꝛari iudicis offeciũ ꝙdiu pein⸗
cipalis actio ðᷣurat:cui deſeruit ipſum offici

um. ſiue incidenter extenditur · ergo ſi actio

peincipalis vel etiã ꝓpothecaria nomine de⸗
biti ꝓ pignoee competens ſolutione vel pee
ſcriptione ſit ſublata. amodo agi non poterit
vſuris· vt · C.e. in bone fidei · ¶. h ſi kinitũ
*.L. eos qui. H. j·. ⁊æ depoſiti.l·mj·⁊. ff. ð̊ eo
ꝙ certo loco da:opoætet. centum.Doero ad
vſuras futuras non extenditur officiũ indiciſ
vel quia ad iudò icẽ nõ pertinet futuri tempo
ris tractus.vel quia in poteſtate actoeis eſt
exigere ſoꝛtem.maxime ex ſententia debitam
vt ; Ke⸗l. F. nec tñ etuntur aũt vſure mi
noees vel maioees ſecundũ diuerſitatẽ per⸗
ſonaꝝ nam illuſtres æ ſupilluſtres trientes
tantum ſtipulari poſſunt h negeciatoeeſ vſqʒ
ad beſſeʒ· alij om̃es ſtipulantur ſemilſes · vn⸗
de verſus.
Diſcant illuſtres ſtipulari poſſe trientes ·
t mercatoæzes poſſunt ſibi querere beſſes.
nerere ſemiſſes poſſunt cõmuniter om̃s.
In tranſiecticia aut pecunia licet ſtipulari
vlqz ad centeſimã vſurã ·que equipatur ſoꝛti
in anno.vt no·S. . ex quibꝰ cauſis·v.eſt au
tem. vt em centeſimꝰ numerꝰ plenus ⁊ perfe
ctus eſt æ nichil vltra ipᷣm numerat' niſi ad
peincipiũ redeas ata vſura centelma eſt ple
na ⁊ pfecta · quia nulla maioe inuenit. ⁊ eiꝰ
reſpectu dicitur pᷣſtari vſura vſqʒ ad terciam
centeſime:⁊ eadẽ dicitur triens reſpectu ſoꝛ⸗
tis. vt computatione ad annũ facta triẽs nõ
tranſcendat terciã parte ſoætis · puta ſoes eſt
xxx ·eius vſura triens erit.x·eiuſdẽ vſura bes
erit.xx.⁊ eiuſdẽ vſura ſemis eritxv· vt B; oĩa
plene ꝓbantur · C. e.t. l eos qui.
quã ſtatim vocaui ſemiſſem vocatur ſextupla
a lex qð eſt totũ ·et plica ꝙ eſt pars ſiue me⸗
dietas. q et alio modo dicitur emilia:ab emi
qð eſt medium ſiue dimidi · et olon qð eſt to
tum · que · ſ. totam ſoꝛtẽ continet quo ad debi
tum.et medietatem totius quo ad vſuramet
ſic ↄtinet medietatez centeſime:ſecundũ hoc
intellige · xlvij.di.qm̃. ¶ Vſura aũt cẽteſima
raro pᷣſtatur · vt ꝓ trãſiecticia pecunia.⁊ pꝛo
expenſis factis in rem cõmunem reficiendaz
et ꝓ re iudicata:et ꝓ eo ꝙ tutos pecuniã pu⸗
pilli clanculo conuertit in vtilitatem ſuam·
vt · ff de nau· fe nichil intereſt · ¶. ꝙ in ſingu
ios·.et · · periculi.et de neg· g · qui ſine · et. C

„

de vſuris Be. et de ediki · peinatis · ſi
V

ve ꝓponis · Vltra ea que dixi nõ poteſt qͥs
vſuras ſtipulari · etiã obtentu alicuiꝰ conſue
udimis vt · C. e . l· penł · Vlllud ſciendũ elt ·

[S3 2 illa

yf
pen
140
pbe
coea
one
leut
tur ·
fis/
ex es
ſcituf
ier⸗
uſmo
hus e
omt
tum
ſemn
here
Al j⸗
feme
autet
loll.
nodie
dij⸗2.
vnam
lenag
insa
cerut
lan v
mane
tniti
farun
terin.
je pee
pſeq
dubin
ia ſael
ciapn⸗
doopo
ſgride
perio⸗)
dearbi
guo⸗§.
lebi
turam

mel
empo
doer
derel.
üfe
e5
Petan
Mera
debe:
bein⸗
fici
actio
ede:
Aper
dterit
kinri
ee
oe
mndici⸗
enpo
is eſt
jtam
femi
per:
entes
oſc
e8evn⸗

ntes⸗
eſſes⸗
oms.
pulan
ſoꝛi
eſtan
perfe
fſi ad
ſple
1 ei⸗
ciam
nſoe⸗
s nõ
eſt
nades
thoin

fillt

tupta
e we
bem
aſtt⸗
ddeb⸗
D
üͤhoe
zehm
1o
enda⸗
piu
am
inge
et⸗
igl
ſtas
nſue
⸗

ꝙ fructus cum vſuris ex ſpeciali pacto com⸗

penſari poſſunt· vt. C.e.ſi ea qð intelligas
admiſſum ꝗpter incertitudinem fructuuzʒ qe

ꝓbabiliter dubitatur vtrum vſuris valeant

coequari St hoc notandu:ꝙ; h in ſtipulati
one quantitas vſurarum adiecta non fuerit.

leuioees que frequentantur in regione debe

tur.vt.ff.de adminiſ.tu.tutoe qui:q.ex cete⸗

ris.omes alie illegittime dicuntur. vnde nee

ex eaꝝ peomiſſione naturalis obligatio na⸗
ſcitur.nec ſi vſure vſurarum peomittantur·vt
C·e-eos:. ſi quis autem.æ l.ol.⁊ fenus hu
iuſmodi exercentes infames ſunt · vt · C· ex qͥ
bus cauſis infa:irro · impeobum · ¶ Sed nec
omitti debet legem in quibuſdam caſibꝰ cer⸗
tum ponere numerum vſurarnm ponit enim
ſemiſſeſ quando ab herede indigno aufertur
hereditas · vt · C· de his quibus vt indignis
A¶ : j· Statuitur eti am triens creditoei qui

rem eccleſiaſticam accipit obligactam. vt in

auten.de aliena· ⁊ emphit .. G̊ etiã ſuꝑ ipſis
colb.ix· 1 Itẽ æ in agricolis ſtatnitur·. vt peo
modio accipiat in anno octauam partẽ mo⸗
dij · ⁊ ꝙ pecunia quã dedit accipiat ſiliquazʒ
vnam peo ſolido.vt in auten· nullum mutuã
tem agricole:alias incipit· vt nullus mutu⸗
ans agricole· colł.mj· olim tamen apter in⸗
certitudinem peecij quãcunqʒ licebat ſti pu⸗
lari vſuram.vt.C.e.oleo:j Hoc de iure hu⸗
mano.nam ꝓpter mundi neceſſitates non po
tuit impatoe ex toto caſſare obligationẽ vſu
rarum.ſedò tñ minuit: Lege autem dei que ve
teri nouoqʒ; teſtameto continet omnes vſu⸗
re peohibite ſunt æ execrate· vnde non valet
ꝙ ſequitur ex eo vel ob id. C· de legibus. nõ
dubium. cum æ impatos dicat inſtituta lega
lia ſacros canones imitari · in auten. vt cleri
ci apuò ꝓpeios ep̃os:. vl·colł.vj.⁊ quomo⸗
do opoetet ep̃os: I. ſed etiã ſic eum. certũ eſt
ſiquidem ꝙ lex mmoꝛeis non derogat legi ſu
perioeis · quia nec pari impari poteſt.vt.ff.
de arbit'. nam magiſtratꝰ.⁊æ ad trebelł.ille a
quo:. tempeſtiuũ.quomodo ergo ſeruꝰ abo
lebit legem domini ſui. certe h eſſet ↄtra na
turam vnde paulo dictum eſt.dun eſt tibi
Otra ſtimulum calcitrare.az.
Naliquo caſu vltra ſozętem quicꝙᷓ licite
exigatur:audiſti agʒ. ꝓximo innuentez qp
non ſe eſt ven generaliter ſa vſuram vtriul⸗
qʒ teſtamenti pagina deteſtatur ſvnde etiã ꝓ
redimenda anima captini nõ poteſt ecen⸗

vt:j.e.quia.⁊.c.quomã:⁊.c.ſuꝑ eo ſnec enizʒz
ptextu pietatis eſt impietas cõmittenda.j.
q·j · non eſt putanda · S· de Ouerſione infideli
um.c.j·xxxnj · q p Dicat xmj · q v. c. ij. æ. c.
nenzer hſm. lhee locum habẽt nam impa
toe appeobat quattuoe concilia· in anten · de
ec · ti · H. j. colł · ix ſſed in niceno vſure ꝓhi⸗
bite ſunt· vt · xlvinj.diſ.quoniã multi:p conſe⸗
quens ⁊ ſecundũ leges B; aũt remanet ꝙ di⸗
cit lex fructus ſemꝑ in ſoꝛtẽ computari debe

—

re:ſicut no · S.de pig: . quãdo efficaciter ·. v.

illud aũt certum eſt.⁊ ſequen. [OQmdã legi
ſte voluerunt dicere ꝙ nõ obſtat concilium

nicenum.xlvij.di.quoniã ſquia illud tantum
de clericis æ nõ de laicis loquitur (⁊? ideo vi⸗
detur laicis conceſſum ſqe qð de vno ꝓhibe
tur æc· S.de pᷣſumpt . nonneſß certe cuis il⸗
lud concilium de clericis tantum loquatur·
autoꝛitas tame ſacra que in eo inducitur ge
neralis eſt/aτ tam in clericis ꝙ; in laycis lo⸗
cum habet Sed cũ de peccato agitur ſi⸗
let virtus legis ciuilis ſpacti ſesſnernoinis
iuram̃ti vt no.S.de of.archið· .qð ſit eiꝰ o
ficiuʒ · quare aũtſ⁊ in talibꝰ impatoe vult
qꝙ; leges ſue ſequãtur nedũ peedicta quattu⸗
oe cõciliaſſed generaliter canones vt no:
ã. m ꝓhemio. . vnde habuit oeiginez v. eſt
igitur G; noſtra ſcientia.æ leque ſcanones aũt
H ꝓhibent tam clericis ꝙᷓ; laycis ſvt patet in
his que no.j.e.. qua pena.⁊ ꝓbatur.j.e.c.j
X· ij · · S· de iureiuran.ad noſtrã· ⁊ de pig· cũ
contra.a· c· ngenincate Eſt ergo regulari⸗
ter veꝝ a hoc firmiſſime teneasſe non licet
vltra ſoꝛtem aliquiò exigere ſfallit tamen in
caſibus· ¶ Deimo quãdo eccleſia accipit in
pignoꝛe à vaſallo ſuo feudum qð ab eadem
tenet (vt tamen vaſallus interim non rema⸗
neat obligatus ad fendum ſeruiendũ. vt · S6.
de feudis . c · · æ. · e. conqueſtas. Qð dicũt
quidam ſpeciale in feudo eccleſiaſtico ſe eſt
verum ꝙ in alio non reperitur expeeſſum.
Moneoæe tamen quia aut licitum elt aut il
rum Si licitum ſergo ⁊ in layco:quia ea⸗
dem ratioſergo idem ius · S. de oſtit.tranſla
to· C. de liberis p̃teritis · l· j. S̊. de oſang · tua
Si illicitum. multommus debet ↄcedi cłlico
̈ laycoſqe licet vſura reſpectu laycoeum ſit
execranda ireſpectu clericoꝝ tamen eſt exe⸗
crabilioe vt . ·e · c. j. æ. ij (nam æ multa licẽt
laycis que clericis illicita ſunt vt.lxxxvnj·
dil · foenicari.S·de teſtametis.filius.æ ne cle
rici vel mona.c·j.⁊ per totum.S.de vi.⁊ ho.
eleri ·c.fi multofoetius igitur ĩ ſeculari feu
do dico B locum habere ar 5.de de dona p
tuasſquia nõ debent eſſe viri eccleſiaſtici ex⸗
actoꝛes · vt· ̊.de cen.ex parte. ad fiſſi em̃ ve⸗
nalitas reputatur reſpectu laycoꝛum ſmulto
foetius reſpectu elericoꝝʒ · j.q:j. nullꝰ itaqʒ·
Et poteſt in vtroqʒ illa naturalis rario aſ
gnan ſuia vaſallus(ſecundũ dominum me
um)non eſt dominusſꝙ; uis habeat vtilẽ acti⸗
onem ſvelſſecundu Hlioghon eſt maio? do
mimus ſeu directo. ſed viiliter tanenmſon e
vaſallus peeſumitur velle donare fructꝰ ſqe
ad antidoæea eſt naturaliter obligatus. ar. 8.
de teſtis · cum in officijs. ⁊æ. ff. de pec'. here.
huſ lege ꝗ. oſuluit.a ar.opti.in aut'’.de nõ
eligen. ſecũdo nubẽ. GJ. nõ ſolũ.ad fi · colk. j
ibi. H aũt aliq̃d adeſſe pegrinum c qe res
dekfacili reuertitur ad id qð ſibi ius natura
ab imtio oceſſit ſvt · ff de pact. ſi vnus. J. pa
ctus.æ· S.· ſeq̃n. ⁊. S· de of . del. ſup queſtionũ
J.poero:æ de cencũ venerabilis.ibi.nec m
telligat æc ſnec ob.ſi dicas ꝙ nõ ſemp trãſ:
fer feudũ in vaſallüſtimo plerũqʒ is qui poſ
ſidet a nemine recognoſcitſrecipit illud ab
alio a volũtate ſvel vt a tirãnibꝰ defẽdat

vbi dicta ratio videtur deficere ſdico nõob⸗
ſtat talis oppoſitio/qe q;uis plerũqʒ ſic fiat.
tame ꝓ maioꝛi parte peimo modo fieri cõſue
r⸗ ilud qð cõmuniter fit nõ ꝓraro ſpectã
dum eſt. ff. de legibꝰ.nã ad ea (Itẽ ⁊ ſi ſecun
do modo fiat ñ naturã feudi r cipietengo ſi
cut feunudũ iudicandũ eſt·ar.õ⸗de ſta:mo⸗re⸗
colentes:·fi :⁊ de voto.magne. cũ igit.ff
ſi quis cautõibꝰ.ſi en/ꝗ.qui miuriaꝝ · Dee
terea ex tenoee decre. J.de feudis apparet p
nõ eſt peiuilegiũ éꝙᷓ ad ↄſultationẽ factam re
ſpondet' de iureſtẽ aut eſt vſura aut nõ St
eſt quomodo papa peiuilegiabit alique ↄtra
pᷣceptum dñi ſdicunt quidã ꝙ h eſt vſurariuʒ

quia Phib itů g⸗ nõ placet:æ accedit qð noĩ
esv. in alijs.⁊æ ſeque· ¶ Quid ergo ð emphi
tloeota.⁊ ſoete ide ge eadez aeioſbol die
diſſimile eſtqe nonĩta gratuite recipit ſicut
vaſallꝰ cũ ꝓ introitu donauerit certã quãti
tatẽ pecimneſe dic papã ſup Gq; ↄſulendum·
us de vſufructuario ꝗpeietario obligã⸗
te (Bi habeat cauſam liberã a ꝗꝓpꝛeietario idẽ
videt ſalias dtra Notamẽ rai: q quidã do
lunt B peiuilegiũ extendere ad colomas.et
maleſquĩa in oolonijs B peinilegiũ nõ inue⸗
nitur expᷣſſum ſſic no.in ſumma de caſrbꝰ.ſub
t: de decimis . O. quid ſi miles detinet miuſte.
a ſequẽ ·q·d.qð peiuilegiũ excuſet ab vſura
qð nõ ꝑuto.vt no.õ.e.v·moueoe tñ · Becũ
do fallitquãdo clericus redimit a laico poſ
ſeſſionem tpalem ab eccleſia cuiꝰ eſt res ſibi
beneficio aſſignataſ laycꝰ male tenet ſſñ
ueſfeudũ qð habet erlelatecni obligatũ
nomine eccleſieſſic intellige · . e.c · j. vlti ·
c cqueſtus ſne cõtradicat. 6. ð ſimo.que⸗
relã i foete illud veliſ mitelligere ð dectma

vel de alio beneficio ſpiricuali:·æ ne cõtradi⸗

cat · ̊. de decimis · c. fi) vel poteſt intelligi ſe
cundũ ꝙ no· S. ne pᷣlati vices ſuas:v.item ſi
pᷣlatusæ ſequentibꝰ.⁊ ð ſimonia:.·j· vVeHB in⸗
telli go · æ pᷣceden · ¶ Tercio quãdo ſine om̃i
peccato datur gratis oblatũ Faneas tamen
de intentione peauaſqꝛ ſi illã haberes pein⸗
cipaliter in foꝛo penitetialiinducendus es
vtallud qð vltra ſoꝛtez accepiſti reddas ſvc
e.ↄſuluit · ⁊· c.in ceiuitate · ⁊ no ·õ̊·de ſimo.
. quiò ſit ſimonia“ e ⸗ pactione-
Quartoſquãdoquis vendit plus ad tempꝰ
cũ tñ nõ eſſer incõtinenti enditwraſ ꝓba⸗
biliter dubitat' ven id qð vendit ſit plꝰ vk
minꝰ ſolutionis tpe v kanſis ſi certe mẽ
ſure ad tempꝰ amanaſe ꝓbabiliter dubitat
vt · S ſic intellige·jelin ciuitate · ⁊ c oſulu⸗

it· . ⁊ an ne gociatoꝛ· ⁊.· c · vl · J. j. ⁊· ij · ¶ NHoc Nᷣ

nõ Licet clericis ſeis em̃ vilius emere ⁊ cari⸗
us vendere turpe lucꝝ eſtſvt · xmj· q: nj· qui⸗

cunq;.⁊.S ne cleri.vel mo hm inſtituta.Cõ

boꝝ-ſ.qñũ nõ erant vendituri tpe cõtractus
ſdeꝰ em coꝛ interrogat nõ manũ· xmj·q.v.
ſi qð inueniſti ·xv.q·vj.ſi ſacerdotibꝰ.in fi.
xxij.q· v.qui ꝓpiurare.· ¶ Quid ergo ſi decete
ro qᷓ̊ ꝓponant vſurarijſut faciãt fraudẽ legi ·

ſulo etiã vſurarijs lapcis ꝙ notẽt:mentẽ ver

e qd ſi dãt · x · ſol · tpe meſſiũ: ꝓ · x · ſext .ĩ pa

temE

NR

ſcate ſoluendis ſnunãd ꝓbabiliter dubitari

pᷣt ꝙ minꝰ valeat bladũ in ꝑpaſcate qꝙᷓ; in meſ
ſibꝰ ſideo meliꝰ ⁊ tutiꝰ faciet ſi a talibꝰ ↄtra
ctibꝰ deſiſtãt ·˖ vt · · e·in ciuitate · Dubitari eĩ
p̃t vti minꝰ vel plꝰ valeatqe de futuris et
Otingentibꝰ hm ariſto ·non eſt ventas deter
minata/ Doero nõ pᷣt dubitari ꝓbabiliter. ſ.
hm ſolitũ curſum regionis qᷓ ↄſderãdus eſt.·
ꝓut innuit mens verbi. ꝓbabiliter. ⁊ ar · S· ð
ſponſa.ex literis · æ· ff· ̊ fundo inſtruc.lega·
cũ delamomsG. agzinã:⁊ de fluminibus · l· j.
Quid ſi vendat ꝓ pᷣcio qð in inſtãti currit
Ey ſi plus valet vſqʒ ad paſca vult ꝙ ullõ pluſ
ſibi det (ſi vero minꝰ valet nõ vult ꝙ pᷣcium
ſibi minuat'. ꝓculdubio ipᷣm indico vſurari⸗
um ſcũ ipᷣm in pactis videã claudicare.vt ar.
C.de ſolu·l.penł .ff. &̊ dam · infec· qui bona
J.ſi quis ·qꝛ ⁊ ꝓ ſocio ſi nõ fuerit.G.ariſto.
¶ Quinto repetit fideiuſſos a debitoee vſu⸗
rasſa acceſſiones q̃s occaſione debiti habu⸗
it neceſſe ſoluere creditoziſfoꝛte quia iuraue
ratſecundũ gokb · vt · Se de fideiuſſo · puenit · et
c.Oſtitutꝰq dic vt no.õ:de fideiuſſo.. ad
qᷣd is ꝓ quo fideiuſſit· Sexto qñ ſocer obli
Sat genero ſuo ꝓ quãtitate dotis poſſeſſionẽ
aliquã 8 em nõ cõpetat gener fructus in ſoꝛ
eſt kacia ta⸗ pleruqʒ; nõ ſufficiunt fru
ctus ad onera matrimonij ſuppoetãda.t · ·
e:ſalubeiterſß vbi dos ꝛbi onera matrimoni)
vt · C. de iur dot . ꝓ oneribꝰ ſideoq; cũ ꝓ do
tali pecunia p̃dium obliget ſſicut ex aliquo
Honeſto luero pecumie odralis ſi haberetur
ſuſtetarent' onera matrimonij:vt.õ.·ð̊ dona.
inter vi · ⁊ vx · p veſtras ſſic ⁊æ ex fructibꝰp̃dij
qð ĩ locu pᷣcij ſuccedit.le.cũ tu.in fi · ff. dek ·
ij· im patoe.in fi.⁊æ.l.ſeqn.ſecũdũ gof.⁊ huic
rationi ↄſonat textus.¶ Sʒ certe reddi p̃t ⸗
alia ratio ſhec.ſ. vt dos remaneat ſalua muli
eri quã allas ↄſumi ↄtingeret t ſic vtilitas
ublica lederet. ff. ſoluto matrimonio:l· j.
* qe B nullũ otrabit' mutuũ⸗ vt no.S (Deima
eĩ ratio etiã mutuo adaptari E ſi recipio
peediũ tuũ obligatũ ꝓ·x · libẽ quas tibi mu
tuoſa de quaꝝ lucro vinere Wonebaſonn
ſuccedit loco p̃cijſæ tñ fructus cõputant᷑ in

in quo regulariter æτ nõ in alio ↄtractu Ba

ſaaa reg h B ideo eſt ſqe mutuu Otrahic
1

ocu h̊ qd dicitur de vſura.vt no.õ·e. . j·. H.
rei mutuate⸗ ⁊ ſeq̃ntibꝰ· nec verſat B publi⸗
ca vtilitas ſpoero in ꝓmiſſione dotis verſatꝰ
vt · S.noſnec mucuũ aliqð eſt ↄtractũ · ⁊ iðo
fructꝰ inſoetẽ Parnnsdiuto nernne in

Juerſo caſuvt ponamꝰſſoluto matrimonio
Heredes mariti obligãt mulieni poſſeſſionem
aliquã ꝓ dote ſuaſqe nõ habẽt vnde ſoluãt·

nunqd fructꝰ cõputabunt᷑ in ſoetẽ dicas ſic
vt. ff/de ſolu ·ticia.⁊ ar· ff ·quibꝰ ex cauſis ĩ

poſ.eat.fulcimꝰ.⸗h?.ja de ven. in poſ.mit.

1.j· G olti· ⁊æ vt in poſ-lega-is cui:.queri ·et

del . . filius: apuò marcellũ.⁊ imputet ſibi
qꝛ non recipit inſolutũ.· ¶ Septimo ſm lau.
qũ vendo tibi fundũ certo p̃cio vt infra cer
tum tempꝰ michi ſoluas ſa ſatiſ facis lapſo
termino potero vſuras p ereſeũ fruct 18 rei

mercal
derepe
nomo
mo⸗
indeie
leepn
vt no
arca
upſe
medi
bis ei
ſien
fam
ſilolt
tura
pacti
ligae
dem
30 no

vendite tuos facias ſe michi tñ nichil ſolui⸗
ſti. vt. C· e.l·ij.⁊ idẽ in otractibꝰ bone fidei
tũc nõ repetit quaſi vſura ſſ hm ꝙ inter ſit

moꝛã adhibitã nõ fuiſſeſff. ſocio·ſociũſqð

intelligas qñ intereſſe eſt intra rem vel cum
petit cauſa damni vitandi nõ lucri captãdi ·
ff. de act'. empt'.⁊ venð · ſi ſterilis · S. cũ per
vẽditoeẽſa iõ caute dixit canon ſincreĩt ſu
ſceperit.xmj ·qmj:ſi q̃s oblitus hm gof/Vel
die in caſu iſto competere actõez ex ↄtractu.
He officiũ iudicis 15 ad vſuras had intereſ
eſqð verius eſt. ff. de dolo elegãter · SF. nõ ſo
lum.a · C· de act · empt. ⁊ vendi · l. ij · .· ff. de
act · emp.⁊ ven · l. j ſde petitione aũt intereſſe
dic vt no · S· de ſnĩa ⁊ re indi .¶. q̃s ſit effectꝰ.
ſub · S. h ⁊ ge. ⁊ · V. ſe · ⁊· V · fi · IEdẽ p̃t intelligi
in his caſibꝰ in quibꝰ ex moęea veniũt vſure ·
de quibꝰ dixi · · e C. ex quibꝰ.ſub· . ex moꝛa
ſqe h; non dicoe aliq̃d recipe vltra ſoꝛtẽ h po
tius intereſſeſa hm cañ · intereſſe peti poteſt.
xmj ·q:mj:qm ibi ad queſtũ ⁊c̃·⁊.xij · q· ij. ſi
quis de cłicis.⁊ ar.ff.de eo qð certo loco.l
ij · ¶. vlti ·⁊ ꝓ ſocio:ſociũ qui meoſa idẽ foete
eſt vbi vſura a lege pmittitur ſæ loco pene ñ
fraudulẽete ſuccedit:ſicut no exemꝑlaõ.de
poſiti · . cui det · v.F̊ ⁊ ſi extraneꝰ ſi contra

xmj · q:nj/ pleriqʒ · ¶ So illud in mutuaſæ qd

dicit quidad accedit ſoeti vſura eſt ſillud eſt
veꝝ qn ex pacto dat'ſvel aliqd excogitatur
in fraudẽ vſuraꝝ ſdiuina etiã pagina in mu
tuo tm̃ vſurã ꝓhibere videt ſvnde in enãge⸗

lio.mutuũ dãtes nichil inde ſperãtes ſæ pſal

miſta·qui pecuniã ſuã nõ dedit.i:.mutuo tra⸗

didit · ad vſuram / qð dic vt no.ã.e..j· v. rei
mutuate.ſſOctauo videtur ꝙ poſſis habere
vſurã ab eo cui merito nocere deſideras · vt
xmj.q:m·ab illo.hm lo.Et quis eſt ille.⸗b.
hoſtis romani impij⸗ vt· C. de cõmercijs et
mercatoꝛibꝰ.nõ Siu ſvnde infideli poſſũ tra

dere pecumã ad vſurãſdicitue em̃ in dentro

nomio ·xxnj · c· nõ fenerabis fratri tuo pecu⸗
niã ol aliã rem ad vſurã ſ alieno ſinde dicũt
iudei ꝙ vſuras licite recipiũt a xp̃ianis.⁊ ma

le · ꝓut ſequit' ſideo cogant᷑ ipᷣas reſtituere·

vt no·ĩ· e:. vl nã in deutronomio·xxvnj.c.
circa pein · dicit. fenerabis gentibꝰ multis.

med iũ ſaduena fenerabit tibi tu nõ fenera

ſe ipſe a nullo fenus tabi in · e. c. vltra
bis ei ↄtra ſideo alij exponũt illud·c.ab illo

ſic ſnulli nocere debes · ſic a nullo petas vſu
ram/ Honoſſi vendo tibi rem tali pacto · ꝙ;
ſi ſoluo tibi vſqʒ ad duos annos ires reuerta
tur ad me G; em̃ facis fructꝰ tuds · vt · ¶C. de
pactis inter emp · ⁊ ven· cõmiſſoꝛie/qð intel⸗
ligas qnñ peeciũ iuſtũ eſt ⸗ nichil fit in frau
dem vſuraꝝ ſalias ↄtra ·S·de Otrahen.emp·
ad noſtrã.ad B. C· ̊ pact · inter emp · fundũ
Dorimo a pecunia comodat ad pompã.
F.comodati.l.nj · J. penl.⁊ · I. ſeqnti · Vnde
cimoſqn noie pene ꝓmittit dũmodo nõ fiat
in fraudẽ vſuraꝝx · xij.q·ij.fraternitas⁊.c·
in legibꝰ.S.de arbi:dilecti.in fi · Duodeci
mo qn vendo fructꝰ ad tꝑs (licet em plulſ ſa
tis ꝓcipiat emptoe de fructibuſ. ſnõ tñ tener

michi aliqd reſartire ratione incertitudinis.
vt. C.· e. ſi ea · ff de heredit. vel act · ven · cuz
hereditatẽ · ⁊· l. ſeqn· erciodecimoſſi is q̃ᷓ

mutuauit occaſione mutui laboze ſubijt in

cuiꝰ cõpenſatõezʒ fructꝰ ꝓceptos ſuos facit.
vt.õ.de rebꝰ ec.nõ alie:ad noſtrãſvel illud
fecit papa q̃ dñs ẽ vt citiꝰ rcnpari poſſet res
eccleſiaſticas·ar ·S·de rebꝰ ec·nõ alie.c.ad
audientiã. hij o caſus ĩ his verſibꝰ ↄtinen
Peuda ſfideiuſſoꝛ ꝓ dote ſtipendia cleri.
enditio fructꝰ ſceui velles iure nocere.
endẽs ſub dubio ſp̃cium poſt tpa ſoluẽs
ena ne in fraundelex cõmiſſoeia.gratis
ãs: ſocij ꝓempa.plꝰ foeteſmõis dat iſtiſ
ne tñ om̃ia intelligasſqñ nichil att em⸗
tatur in fraudẽ vſuraꝝ ¶ ? ꝓbabiliter dubi

cat de fructibꝰ Oſiderata Oſuetudine regio⸗

nis vti ſint plꝰ vł minꝰ p̃cio valituri· ar.j.
e.c.vlti ſt ſic ratõe ꝓbabilis mcertitudinis
multa ſunt licita q̃ alias nõ licerẽt ſvt.xnj.q·
ij · nõ eſtimemꝰ.ff · de ventre inſpi · l · j· J. j. ⁊ ð

iudic · ſi qꝗs ex aliena ſet in H̊ cẽmunezʒ opinio

nem hoim dico ↄoſiderandã hm dñm meũ· ar.
ĩ.de ſponſalibꝰ.ex literis·ff · de fluminibus
l.j.⁊ de funõ· inſtruc·lega ·cũ delamonis:ꝗ.
azinã. ⁊ no · S· e · V· qd ergo.⁊ p̃cedẽ.
n alijs aũt caſibꝰ oĩ D licet regula
riter vltra ſoꝛtẽ quicꝙᷓ recipei/qe quidq̃d ſo⸗
ti accedit vſura eſt/⁊ vſura illicita ed vtri
uſqʒ teſtam̃ti æ vtriuſqʒ; iuris pagina deteſta⸗
a e Po Lai⸗ qcunqʒ nomẽ impo⸗
nas vſura eſt · xmj· q· nj·pleriqʒ ſom̃is em̃ vſu
ra æ ſupabundantia ꝓhibet' in lege · vt · j. e.
Oſuluit &ε ſic nõ eſt vis in mutatõe nominis.
dt·S·de ſimo:ea qᷓ·⁊æ. c. intĩ. E nunqd ꝓ
traſiecticia pecunia debet' vſura videtur qp
ſie ſqꝛ ibi nõ eſt pigulũ debitoeis ⁊ ſic exce⸗
dit naturã mutui ſenos ea que no.õ.e. ꝗ.
ex quibus cauſis S· eſt autem tranſiectitia.
ſea⸗ em̃ naturalis quare ꝓ mutuo nõ poſſit
exi gi vltra ſoꝛtẽ h̊ videt t res mutuata

trãſit in dominiũ recipiẽtis ꝓut no· S. . j.
rei mutuate:⁊ ſeq̃ntibꝰ ſæ ſuũ eſt ꝓiculũſvnð
Otra naturã elſt ꝙ rem ꝗꝓpeiã ſibi locem ſſi em
petã a te·x.qe cũ pecunia tua lucraris nũq̃d
tibi appareo furioſusſſic ꝓculdubioſa ĩ vſu
ris etiã ſimiliter agit quare illanz lageter

.*

merito damnat ⁊ iundicat execrabilis ſqe ex
alteriꝰ ere lucꝝ petit vt no·S · J.⁊ vnde di⸗
catu G ratio videt' deficere in trãſiecti⸗
cia ſc piculũ recipiat in ſe eritoe alias

video q; en vſuraria pceptio reputat piculi

rationeſicut nec dñs vſuras ſue pecunie exi

git/quã curatoe ſub ſuo piculo mutuauit/

ff · mandati.idẽq;¶· ſi mandauero ſnec ſociꝰ

a ſocio ſi cõmunem pecuniam ſuo piculo mu
tuauit ſff · ꝓ ſocio·ſi vnꝰ.ꝗ.ſi vnꝰ.¶ Itẽ exqꝰ
ereditoe in ſe retinet vienluſſorar⸗ pt vſũ rei
ꝗpeie Otractꝰ aũt locatõis licitꝰ eſt æ cõceſ⸗
ſus· ſicut no.õ·de loca.⁊ cõducſquare ergo
hibet in B caſu· vt. j. e. c. fi rere orge
Alind i creditoee eſt ſalind in locacoze eſt qe
creditoe generaliter trãſfert dominiũ· loca⸗
toe retinet ſite res locata vſu deterioe efficit

qð in mutuo nõ dtingit · vbi ñ eadẽ pecunia
que mutuo accipitur alia eiuſdem generis
reditur.ff.de rebꝰ credi· cũ quid.In tranſie
cticia etiã pecunia ⁊ ſi creditoe in ſe retineat
periculũ.pecunia tñ ſalua remanente habi⸗
turus eſt dñs aliquidò vltra ſoetẽ quẽcunq;
exitũ cõmercium habeat ·ſiue debitoe lucre⸗
tur ĩ mercibꝰ.ſiue ꝓdat.⁊ ideo Otrahit nau
ticum fenꝰ.vnde ⁊ ſic intitulat in.C. ⁊. ff· ð
nautico fenore hm gof. IĩIdeo vt oſtendat ꝙ;
vſura eſt.dicit.e· nauiganti:recepturꝰ ali⸗
quid vltra ſosteergo vſura eſt.exquo vltra
ſostẽ recipit·.e.Oſuluit:Szʒ hee ra tiones nõ
ſoluũt oppoſita·ideo dic ꝙ h̊ eſt ratio natu⸗
ralis quare pecunia trãſiecticia nõ obſtante
ꝙ creditee in ſe piculum retinet vſuraria re⸗
putat.qe aut recipies iuuat ſe de denarijs·
aut nõ.Si nõ iuuat ſe:iniquũ eſt ꝙ credito⸗
ab eo lucꝝ exigat qdð nõ habuit.Si iuuat er

8So nõ remanet dominiũ penes creditoꝛ· qeꝛ

Oſumptione amittit ⁊ efficit alteriꝰ.vt · ff · ð
ſolutoibꝰ.ſi aliemi.æ.ff.ſi certũ pe.ſi a furio⸗
ſo.ꝗ.vl.⁊.l.ſequẽ:nam ⁊a ſi fur.⁊ ſic res em⸗
pta efficit debitoeis· etiã ſi de aliena pecu⸗

ma empta ſit· qe h̊ eſt regula:vt no.õ·de cõ⸗

trahen.emp.. vl.quare patet ꝙ nõ debz ab

eo lucꝝ exigere ſi re ꝗꝓpeia vtit ⁊ cũ ea lucre
tur: vt ſupea dixi · piculum igit' quod in ſe re
tinet ipᷣm in nullo releuat h̊ potiꝰ oneratum

relinquit · imputet ergo ſibi ꝙ appoſuit· picu
lum em recipe ĩ ſe voluit ⁊ potuit.⁊ ideo va⸗
let pactũ.vltra ſummã exigere voluit h non
potuit ⁊ ideo nõ valet.vt· S. de pactis.c · fi ·
Ptem lucri potuit ſtipulari.vt · ̊.de donat'.
inter vi ·⁊ vx·ꝓ veſtras noluit:⁊ ideo non

habebit· quare ſibi dici poteſt qð voluiſti ñ

potuiſti · q potmiſti noluiſti.vt.Sj.ð of.del ·
cũ ſup· ⁊· C· ſi qs alteri vel ſibi: multũ inter⸗
eſt. ¶¶ Vſura ĩgit repꝛobat. ſocietas admit
titur æ honeſtũ lucꝝ eſt. ꝓut no.S·ð dona:

inter vi:·æ vxſub rubeica de dot · ꝓmit· J. F

qñ cõpetit.v.qð aũt dixi·dũ tñ diebꝰ oceſſiſ
mercimoniũ exerceat alias illicitũ eſt.vt· g
de ferijs. c· j· Quid ergo ſi cõtrahat' ſocie
tas ꝙ vnꝰ ꝓonat pecuniã a aliꝰ opam.licitũ
eſt.dũ tñ luca damnũ cõmuniter ſentiant.

Quid ſi piculũ ꝑtinet ad recipientẽ inſoli

du. lucꝝ inſolidũ ad tradente illicita eſt
talis ſocietas æ etiã leonina.Doero h̊ fieri
pᷣt ꝙ ᷑cipiẽs piculũ ſentiat inſolidũ ⁊a lucaa
parti at. q;uis quintꝰ mutiꝰ cõtrariũ ſcripſe⸗
rit.im G ꝓꝑ Seruiũ repᷣhenſus.qð ipᷣe ſeruiꝰ tñ
ſie intelũgit.ꝙ ſi in quibuſdã mercibꝰ recipi
ens lucratꝰ fuerit:⁊ in quibuſdã amiſerit.lu
cro cũ damno ↄpenſato:ſi qͥd lucri ſupeſt de⸗
beat diuidi inter eos:qe nec lucꝝ intelligi
niſi damno ex tota ſocietate deducto. Et ſi
dictũ nõ fuerit ĩ ſocietate quotta ps dari de⸗
beat· vt tercia:media· vel quarta.ð media
ꝓte lucri dictũ videt.vt oĩa G̊ ꝓbant.ff. ꝓ
ſocio:ſi nõ fuerint.æ inſti.ꝓ ſocio:ꝗ.de illa:
ſequẽtibꝰ.Gof.tñ ⁊ alij adheret quinto
mucio ⁊ ſeruiũ rephendũt.Sʒ ſi fraus nõ in⸗
terueniat dixit aldꝛicus ꝙ de rigoee iuris.a

ex oi pacti.⁊ natura Dtractꝰ appꝛobati a lici

ci.talis ſocietas eſt licita:nam ꝓ maioei pte
mercatoses lucrant'. ⁊ iura ad ea que freque
tius accidũt adaptant.ff.de legibꝰ.nam ad
ea.Nec moueat te ꝙ piculũ pecunie ad reci
pientẽ inſolidũ ptinet:⁊ non totũ lacꝝ· naʒ
æ* Stractꝰ ex ouentõe legęe accipiũt · ff · depo⸗
ſiti. l. j.. ſi Dueniat.ff.de reg.iur.cõtractus
quidã · ff.de pactis· in emptoibus.⁊:l· in tra
ditionibꝰ. ff· ade l. acquił ·ſi ſeruus ſeruũ· ꝗ· ſi
calicẽ.⁊ ad hãc opinionẽ aldeici ↄfirmandã
poſſunt multa induci:q? ⁊ B in multis alijs
caſibus tingere p̃t · ¶ Quid em̃ ſi mercatoe
vendit tibi equũ ſuũ ⁊ tradat pᷣcio.c·libeaꝛ.
tali pacto interpoſito· ꝙ quidquid tu qui mi
les es lucraberis ſup equo cũ eo diuidas · et
quidquid ipſe qui mercatoe eſt cũ centũ li⸗
beis lucrabit᷑ in mercimonijs tibi cõmuniczʒ
certe G̊ pactũ tenet. Si dicas nõ eſt mi⸗ ·
qꝛ cũ vterqʒ pactũ apponat vt poſuiſti · com
mune eſt piculũ ⁊ vtriqʒ ĩminet hinc ⁊ inde·

quare poteſt tolerari · H ·certe ⁊ ſi ab altera
ꝓte tm̃ fuerit in ipᷣo ↄtractu:vel pauloante.·

vel poſt incõtinenti.appoſitũ· valet· vt ꝓba

tur. C.de pactis.in bone fidei · ⁊æ Lpetens · æ

ff. de pactis iure gentium . J. ͥ cũ nulla.⁊· ·
quimmoez tmnemm dubiũ quin ad merca⸗
toze piculũ.c. libeanꝝ ſibi traditaꝝ inſolidũ

ptineat· ⁊ ad te militẽ piculu equi tui · ¶¶tẽ
in comodato pleruũq; ad comodantẽ piculuz
rei comodate imſolidum pꝑtinet· ⁊ vſus como

dati ad comodatariũ inſolidũ.vt patet.õ.de
comodato:c.vnico⸗ Idem in re locata·exce⸗
pto ſalario:h ⁊ in multis alijs ↄtractibꝰ idẽ
poteris repire.in quibꝰ ad vnũ ptinet lucꝝ
inſolidũ.æ piculum mſolidũ ad alteꝝ · nec
turbaris inde.multofoætiꝰ opoetet ↄcedi q;
ſic poſſit ſocietas ↄtrahi ꝙ ad vnũ totũ picu
lum ptineat ſocioeum.æ lucꝝ dinidi de beat
inter ipᷣ̃os·tẽ ad maritũ piculum pecunie
dotalis ſibi tradite ꝑtinet inſolidũ cum dñs
ſit. C. de rei ven·dote.⁊ tñ de ↄſuetudine vk
ex vi pacti lucꝝ cõmanicabit nõ ſolũ ex do⸗
te ꝓueniens ̊ aliter qualitercũqʒ ſic p̃dt in⸗
telligi ·S· de dona. inter vi · ⁊ vx · c · ij. Hãc
etiã ſocietatẽ videt cõpeobare ſatis apte de
cre:S.ð̊ dona · inter vi.⁊ vx·p veſtras · ad fi.
nec em intelligendũ eſt ꝙ dos cõmitta? mer
catoꝛi piculo viri mulieris · ar · ff. ſol. matri
monio.l.jh̊ hac ſocietate habita vt dote ſp
ſalua manete ꝓs lucri reddat.de qua vt ibi
dicit onera matrimonij ſuppoætent'. Sed
ꝙᷓuis talis ſocietas h̊m ala.nõ iure ſocietatiſ
ex vi pacti licita poſſit dici:tñ nõ eſt omni
no eꝗᷓ. ideo in indicio aĩe ↄſulerẽe ꝙ ſ is q̃ pe
cuniã recepit ip̃aʒ foetuito caſu amitteret · iſ
q tradidit pceret ei 2 graue detrimentũ eiꝰ
vitaret· ſicut no in ſimili qõne. j · e · V. quid ð
his · ⁊ ide oſulere in quolibz cõtractu·Eſt
tñ veritas m Iob = azʒ ꝙ talis ſocietas non

tenet. nã quo ad ſoci etatẽ ptinet.mſi aliud

dictũ ſit· ptes ſꝑ eqᷓles ſunt·p̃t tñ agi in qeꝛiũ
¶Lq; ad vnũ ptineãt due pꝑtes lucri.ad aliuʒ
tercia.ſi mõ plꝰ ↄtulerit ſocietati vł pecũie

51
dec
ad
ſeqn
Ei⸗
ril
lige
tecg
e
ple
eut
in
due
pte⸗
vel
tur
tus
bat
tra⸗
6
ſus.
emu
ſone
en
Nez
ſper
cepe
quz

e
ipe⸗
reque
im ad
deci
n
depo:
nactnn
in 1
gi
handa
dlijs
rato⸗
bꝛan
mimi
ageet
ntüli⸗
mume
ticon
inde⸗
altera
ante.
tpba
en8.
.
erca⸗
ſolida
Ae
geulig
8 como
et ⸗de
exce⸗
ibo ide
tluen.
n nee
redi
picu
ebeat
cunie
ndns
ine ve
exdo⸗
eptin⸗
⸗
apeede
,4dfi⸗
tar mer
,matti
hote ſp
aytibt
ved
ciemni
ſtomm
ise
terereſ
ti e⸗
idd
N
4 non
alnd
n hein
aliz
cuie⸗

vel ope.vel eniſlibet artis · is qᷓ plłꝰ recipit.
ff. ꝙ ſocio:ſi ñ fuerint.inſti · ꝓ ſocio·. j. ali⸗
ter nõ.qe ſocietas qdaz ius frnitatis eſt · ff·
ꝙ ſo · veꝝ . M· j. Et B eſt ratio ſpãlitatis qᷓre
ex vi pacti talis ſocietas nõ valebit. ꝙᷓuis in
alijs ctibꝰ pactũ appoſitum teneat. vt · ·
no· Nec obſtatinſti.ꝓ ſocõ. G. ⁊ adeo ꝗ quin
ti mucij· qe ꝙ iba dicit poſſe ↄueniri vt q̃s lu
cri ꝓtem ferat æ damno nõ teneat. intelligi
opꝑoetet ð dãno ⁊ ð luero mercimonij vł᷑ ope
nõ de capitali ·⁊ G eſt qð dicit ſeruiꝰ.neqʒ ei

lucꝝ intelligit niſi omi damno deducto. ne
8

qʒ damnũ niſi om̃i lucro deducto · ß p̃t coiri
ſocietas ita.vt eiꝰ lucri qd reliquũ in ſocieta
te ſit om̃i damno deducto ꝑs altera ferat'.x

eiꝰ damni qð ſimiliter relinqur ꝓs alia capi

at.ff · ꝓ ſocio.quitꝰ mutiꝰ.ideoqʒ ſi in vna
cã ꝓs fuerit expᷣſſa.veluti ĩ ſolo luero vł ĩ ſo
lo damno· in altera vero omiſſa. in eo quoqʒ
qð pᷣtermiſſũ eſt eandẽ ptẽ ſeruari opoetet · in
ſti · ꝓ ſocio:.illnd expeditũ ẽ · fõqʒ ſic ſcri
pꝓſit gof.in ſũma ſua · vis dare pecuniã tuam
nanigãti vł euti ad nũdinas vł alij mercato
ri ſine peccato.pone tu pecuniã. ⁊ aliꝰ opaʒ
pſonale ⁊ pecuniã tantã vel minoeẽ· plerũqʒ
em̃ qð pecnnie deeſt opa ſupplet᷑.ᷣ z⁊ cõmu
nicetis picula·damna. æ lucra· ff. ꝓ ſocio.i.
v. J. j. æ. l· ſi nõ fuerint· ⁊ ſeqᷓn. uid ð his
qᷓ oues vendũt vel donãt æ tradunt monaſte
rijs ſub q̊ pacto·ꝙ ꝓ q̃libet oue recipiant in
anno duos ſolidos.cũ fructꝰ cuiuſlibʒ ouis
valeat.v.ſołl.vel·mj. ꝙ;uig oes oues tradi
te moiantur:nichilominꝰ remanet ex pacto
monalteriũ obligatũ ac ſi viuerẽt· h pꝰ moe⸗
tem tradẽtis ꝓptinẽt om̃es ad monaſteriũ etiã
ſi numerꝰ centuplicatꝰfoeet ex vi pacti.dico
HB licitũ · ar.ꝗ̊·v · gof .ramẽ.æ ſeq̃n· æ. v. duo⸗
decimo· nec p̃t eeclia reſtitutõezʒ petere exqꝰ
traditõe leſa ñ fuit· ꝙᷓuis euentꝰ moetalitatiſ
ſequat nec em̃ videt circũſeriptꝰ mĩoe⸗ q vſꝰ
elt iure cõmuni · vt · C. de i integ· reſti. mino
rũ. l· vl. ff · de neg · S. h an vltro · qð ven ĩtel
ligas niſi oues infecte eſſent ⁊ ad moetẽ pa⸗
te.⁊ nõ ꝓſpexit monaſteriũ moetalitate eue⸗
nire poſſe.vt.ff.de minoeibꝰ.veꝛx · I. ſi locu⸗
plentoei. 1Col ulo tñ tradẽti ꝙ ſi talis caſuſ
euenerit.inſpecto lucro qð fecit.monaſtenũ
in ouibꝰ q̃s foste longo tpe habuerat inſoli
Dũ exigat vel remittat· ⁊ partiatur.⁊ ſentiat
Ptem damni.nec vnqꝙᷓ cũ iactura monaſterij
velit locupletari.vt · ff . de ðdi.inde.nã hG̊ na
tura.Itẽ caneat ſibi trades.nã niſi totꝰ duen
tus ↄſentiat nõ tene monaſteriũ ð ouibꝰ ab
bati vel ceilerario ſub pacto p̃cedẽti vł dſiłi
craditis vel donatis.vt.õ.depoſiti.c.j:⁊ no.
6· de his q̃ ſia p̃la. . in quibꝰ requirat' oſen
ſus. v · ite qꝰ ad obligatõezʒ. NQuid ð his qᷓ
emũt ab eccłijs vel monaſterijs certas poſſei
ſiones tenendas toto tpe vite ſue.ita vt poſt
eoꝝ moetẽ ad eccleſiã redeãt · Rai.⁊æ gof.iu⸗
dicauerũt tale ctũ vſurariũ · eo ꝙ hominel
ſperãt viuere · ⁊ ſic ſperãt hoĩes ſe ampliꝰper
cepturos de ꝓuentibꝰ poſſeſſonũ ꝙᷓ; pecunia
quã dederũt.æ ſola ſpe otrahi vſuravt no.

int vos.

6.e. .j. v.pactione.ſi tñ dat quis vᷣnã poſſeſ
ſione vt reci piat aliã equiualente l icitus eſt
Otractus. hm ea qne no.õ.·de pᷣcarijs · ¶.j· et
ij · ¶ Certe ſalua pace ipᷣoꝝ minꝰ bene vidẽ⸗
tur ſenſiſſe.nã ita hoĩes poſſunt ſpare lucꝝʒ
in h̊ vltimo dtractu ſieut in peimoæ adeo li⸗
citus eſt ↄtractꝰ peimꝰ.ſ.emptõis ⁊ venditi
onis·ſicut æ vltimus · ſ.pᷣcarioꝛ · niſi in frau
dem fiat· nã vterqʒ aꝗphat' a jure.vt · S.ð cõ
trahen· emp. ⁊ ̊ pcarijs · ꝓ totũ.ipſimet etiã
ſeripſerũt q; nõ habet locũ tractꝰ vſurariꝰ
niſi in mutuo.æ ego iunxi regulariter. vt op⸗
poſitõeʒ multoꝝ caſuũ euitarẽ: ſicut no·Se
J·j · varei mutuate· Ideo dic ꝙ ↄtractus iſte
ſieut ⁊ ille de quo no·õ·e · v. quid de his qui
oues·ratione ineertitudinis excuſat'. C. e.l.
ij. æ de pact.l.j.ff. de odi.a demonſtra.l.j.
i tñ ponas ꝓ oſtanti ꝙ peauã intentõem
habeãt.æ ꝙ eos remoꝛdeat oſciẽtia. nõ excu
ſo : Durgent ergo oſcientiã.õ̊.de p̃ſcript'.c.
fi · ⁊. I.e.in ciuitate · h ego ð illis nõ ſũ.ſicut
no · ſile.õ .ð p̃ᷣſcrip.ſub rubeica de p̃ᷣſcrip· re⸗
rũ immo.G.q exigantur.ſub.. ven quidq̃d.
Quid ſi q̃s mutuat veterẽ annonã vt reci⸗:

piat nouã·ſi ideo h̊ facit vt mel ioꝛẽ recipiat

vlſura non caret·.e.Oſuluit.⁊.c.in ciuitate.
Sinaũt ideo ne ſua ſibi peat.vel foete vt ac
cipienti grãm faciat.nõ cõmittit vſuram.hm
SZof · nid ſi qͥs pecuniã mutuet receptur⸗
ad certũ terminũ alteriꝰ generis monetã.vł
auꝝ · vel argentũ.vbł aliã ſpeciẽ. . ſi ideo
B facit vt in eſtimatõe lucret vſurariꝰ eſt. ſe
cundũ gołſieut hi qui de nundinis in nundi
nas mutuãt.quã vſurã execrabilioꝛẽ om̃ibꝰ
iudico· ꝙ;tumcũqʒ ſub ſpecie venditõis. vl p

mutatõis.vel alteriꝰ Dt ractꝰ.velet .cũ exce⸗
dat centeſimã de qua no.õ.eę. G. ꝗᷓliter petãt

v. petunt aũt.⁊ ſeq̃n.⁊ qðcunqʒ nomẽ impo
nat.exqꝰ fraudulẽeter vel mala intentõe fit.
⁊ aliqd ſoeti accedit.vſura eſt· vt.j.e.oſulu⸗
it:·xmj.q.nj.pleriqʒ . ¶ Quid de notarijs qui
ſup vſuris ſciẽter oficiũt inſtrum̃ta·piuri ſũt
qe qñ creant' iurant ꝙ Hᷓ̊ nõ faciãr.ergo de⸗
cetero nec teſti ficari poterũt.nec publica cõ
fieere inſtr̃a.piurus em teſtificari nõ p̃t ꝙᷓtã⸗
cunqʒ pniaz egerit.õ·de teſti. ex pte ade· ⁊. c
fi:ex H̊ etiã ſunt infames quibꝰ ſùt actus le⸗
Sittimi interdicti.õ.de teſti · licʒ ex quadam
H j· ad fi · Quid ð pᷣlatis ſubſcribẽtibꝰ et
ſigillantibꝰ.ſi p̃latus nõ legit tenoæ=. vel le
git h̊ vſura velata ẽ·qe foete apponitꝰ maio⸗
ꝓtitas ꝙ; in veritate mutuata ſit.nec diligen
ter ſcrutat æ inq̃rit· æ iõ nõ intelligit. fatue
agit·h in veritate ñ ↄſentit · C.nõ plꝰ valere
qd agi.l.fi.ff.de pig.act.gaiꝰ.ſi vᷣo legit
veritatẽ inuenit.ꝓticeps eſt vſuraꝝ·a ſi non
comodi.nã ſubſcriptio in młtis iur̃ articulis
Oſenſũ lbargsz inducit . 5. de re iudi. eũ
ſi certũ pe.mutue.C. de admini.
tu· ſi ñ ſubſeripſiſti. C. de donanec ignoeãs.
C. de fideiuſ. ſi pater. C. de rebꝰ ali.nõ alie.
1. ij. æ cũ ſigilla platoꝝ reddãt inſtr̃a auteti⸗

ca · S.· de fide inſtru.ſeripta.lapci ꝑ Gq̊ creden

tes ctus hmõi ꝓ eccłiam agphbari ſecurius

peccãt:æ iõ de platis ilł dici pᷣt. laqueꝰ iuue
nũ om̃s vos. ij: q:vij paulꝰ.q;uis etiã qꝰ ad
laycos vſuras recipe diuini dignu aiaduerſi
one iudicij habeat maioæeẽ tñ incurrũt foe⸗
midinẽ ꝙ fomitè ſui erroeis in pᷣlatos inne⸗
Hũᷣt· dũ eos in deuia moetis impellũt · q p̃di
catõe eoꝝ ad viã vite fnerãt reuocãdi: ſicut
als dicit ĩ caſu oſiłi·S· de decimis . ᷓuis·
Valiter ctus vſurariꝰ detegat· de B
bixi.5. de pig: . quibꝰ pactis:æ ð bẽ·

(B Tnebreidrer aut · x Pmo 8 Ictu ad 9

ctu · Et beeuiter dico ip̃m detegi p teſtel
ĩdicia:vt ſi veniã ad creditoe petes mutuũ
⁊ ipᷣe dicit ꝙ nõ mutuabit · qe bene ſcit ꝙ nõ
poſſet ibi facere vtilitatẽ ſuã. ip̃e emet a me
aliquã poſſeſſionẽ mea vł aliã re: æ faciet mi
chi hũc amoæẽ ꝙ reſtituet mibi rẽ eodẽ pᷣcio
vſq; ad certũ tpᷣus.ego dico:exquo aliud nõ
poſſũ æ ego faciã. ſi de G̊ ↄſtet ĩudici Pteſteſ
pſumet Bᷓ factũ in fraude vſuraꝝ maxime ſi
lõge citra iuſtũ p̃eiũ emat. vt · S· de Otrahẽ ·
emp:· ad noſtrã· Idẽ ſi pacta appoſita clau⸗
dicãt: qꝛ oĩa poſita ſunt in fauoꝛe creditoꝛis
nullũ in fauoæez debitoꝛeis · vt pone ˖ in ptãte
creditoæis é an velit ctũ reſcindi qe cõpu⸗

tat fructꝰ in ſozꝛtem quos nõ p̃ſumt iactare
velle ſi verꝰ fuſſet ct? a ſui eſſent ·. ar · ff ·

ꝓba. cũ de indebito. qe recepit aliq̃d vltra
loete. qꝛ Oſueuit exercere vſuras· S· de pig⸗ il

lo. Qund de baratis a penis appoſitis dic

vt no. 5· de hen · emp · S. fi. ſub · J. illud · V ·

tercio de re. 5. de pig. S. quibꝰ . v. qᷣð ſi de⸗

bitoe. j· e. C. ſeq̃n.ſub. S. eſt aũt vſura. v. qð ſi
pena. vt tñ ſcias penã in ꝙtitate appoſitã p̃⸗
ſumptõeʒz vſure mducere ſicut ibi dixi · ſecꝰ ſi
ſpei vb facto apponat'. ſubandi ab illo ꝗᷓͥ nõ
eſt vſurariꝰ.vt ·ff.de act · emp· luciꝰ.⁊ · S· de
relig · domi . oſtitutꝰ.de quo dixi · · ¶. xi · v ·
vndecimo. ſß tũc ſi exigat' pena nõ videt agi
poſſe ex q̊ctu niſi in eo ĩ quo excedt. vt. ff ·
ſocio.ſi q́s a ſocio.niſi eẽt appoſitũ rato ma⸗

nente ctu . vt . ff· de tranſact· q fidẽ. hm: T.
ſup quo vide qð no. S· de arbi · S. qliter cõſti⸗
tuat. ſub. . mes. v: æ nunqd pena recepta
2 ſic ſemp pᷣſumendũ eſt ꝗ vſurarios vt no·

5. qð me. cã. S. ꝗq̃liter diſtinguat.æ ſufficit fa

ma cũ certis mdicijs · vt no. I. e . ſub · ¶. ꝓx · x

ſufficit autem·

6 Ge pena vſurarioꝝ · multiplex diuer⸗
ORa

vnde notandũ ꝙ Klia pena impo⸗

a canone: Flia a iudice · ¶Flia ab ad

à

uerſano ope exceptionis · De ſingulis igitur
videamus .
Flia pena imponit' a canone · qᷓ triplex eſt
nã vſurarij manifeſti nec ad cõmunionè alta
ris admittunt'. nec xp̃ianã ſi in B peccato de

ceſſerint accipiũt ſepulturã . ſ̊ nec vinoꝝ ob

latões recipi debet: ꝙ ſi qs cłicuſ quenerit ·

gqð accepit rodere cogit. æ donec ad arbitri⸗

um epi ſui ſatiſfecerit ab officij ſui manet ex

eccutõe ſuſpeſus · vt . · e · qm · de quo deilio ſy

fieri ↄſneuit mentio in lris ò̊ vſurarios impe
tratis · cũ dicit' eos ad reſtituendũ qᷣdqd vl⸗
tra ſoꝛtẽ ꝓceꝑpint ꝑ penã in laterañ· cilio

nobig ij.

vſurarios editã compellatis · vt · · de Hhen ·
emp· ad noſtrã · ⁊æ de iur̃iurã· ad nr̃am:vñ ab
hac pena ſemp incipiendũ eſt· æ B pena E pei
mitꝰ imponẽda ¶Sz cui relletuet ckicus ob
latõeʒ quã a tali accepit· danti nõ· ar.xvij· q ·
mj · ſut ꝗq opes · xij · q· j· nulli liceat · dicũt qui
dã vt alanꝰ ꝙ epo loci · ⁊ aufert eccłie picu
lũ in penã pſone vſuras accipiẽtis · ſic a qeio
ar.xx · q.nj· Oſtituit· ałs regularit' obtinet ꝙ
delictũ pſone ꝛc.vt · xxj·q.vj·ſi ep̃m. Cuil·
na · dicit ꝙ reſtituit᷑ illi qᷓ obtulit in ogpbeiũ
ſui. ar · ̊. de homicið.ſicut dignũ.· eos.⁊· .
e.cũ tu· ꝗ. ſup his ··¶¶ DZʒ quo intelliges vſura
rios manifeſtos ſoꝛe.H& maĩifeſtos voco no
torios vel euidẽti a factiſ. qe vſurariꝰ mẽſazʒ
tenet patã ad pecuniã mutuandã cuilibzʒ ſub
vſaris · ſicut meretrix in ꝓſtibulo cuiuſlibet
paret amplexibꝰ.ar.S.· ð̊ cohi: cłi:⁊ muli.tua
z. C fi. « in B caſu ipᷣo iur̃ penã patit canoĩs
pᷣtaxatã·Vel manifeſtos intelligã notoꝛios
juris. puta qe ꝓ ep̃m ſũt in eccłia publicati ·
ſecꝰ ſi adhuc ab eccłkia tolerent'. vt ar. S· de
cohi. cleri. æ muli.veſtranã ſi manitfeſti ſunt
p famã rm nõ tñ notoeij.nõ patiunt' hãc pe
nã ipo iure h ꝓ publicatõez ſic intellige.j· e
cũ tu · H. · R Sufficit aũt ad publicationẽ
faciendã ꝙ vocati dfiteant. vł negãtes ꝓte
ſtes ↄuincanꝰ.vt S.ð̊ cohi·cłi · tua· ſufficiũt

etiã certa argumẽta cum fama · vt · · e. cũ tu·

q;uis aũt nullꝰ appareat accuſatoæ · ſuꝑ B ꝓ
cedet nichilomin? ep̃s ex offõ· vt ibi · ſup B

vide · de ꝓba. S. æ q̃liter. vᷣ. ſecũdo· ⁊. v. ter

cio·qᷓcito aũt ſatiſ faciũt ̊ pena ceſſat· vt · ·
e. cũ tu · H. j. ſic · lxxxj · dil. ſi q̃ ſunt · e
ſi notoeiũ ſit alique vſuras recepiſſe· Hij tñ q̃ᷓ
ſoluerũt nõ repetũt· vel qe nõ audent. vl q⸗
iurauerũt nõ repetere. H· eccłia vel ex denũ
ciatõe alicuiꝰ.vł ex puro offõ ſuo · ꝓcedet in
B. æ vſurariũ ad reſtitutõez cõpellat faciẽdã
I.e.cũ in dyoc· S.de iuriurã·ad noſtrã·ij·S. ð
inſti · cũ veniſſent. an finẽa inge qð no. j· e ·
ſub· C. alia ab aduerſario⸗. qdð ſi nullꝰ appa
ret. Quid ſi ep̃s in vita vſurarij recepit ob
latõeʒ. h in moete nõ admittit ipᷣm ad ſepul⸗

turã ſeipᷣ̃m aſſerit puniendũ · vt. j· e · qe ĩ oĩbꝰ
in fi. nã cui cõicamus viuo aπ. vt no. 5. de ſe

pulturis · S. quibꝰ interdicat Quid ſi pu⸗

plicatꝰ decedat h hẽs ſatiſ facit de vſuris/di

co non eſſe ſepeliendũ niſi certis indicijs ap
pareat de dtritõe · ar · xxmj· qij · nec quicqꝙ;.
2⁊xxvj.q · vj · qui recedũt· ⁊· · de ſen. excõi · a

.⸗

ia a iudice. qᷓ aliqũñ ſequit ex ſupioei. in

flicta em pena canonis. ſi Otumacia exi gat

vlſurari⸗ clericꝰ ſit.ab offõ bñficioqʒ ſuſpen
dit.ſi laycꝰ excõicat᷑ · vt. · e. pᷣterea.in pein·

2 ſi nec adhuc clicꝰ deſiſtet degdandꝰ eſt · vt
je.c.j.xmj:q:mj.canonũ·⁊.c· cm̃·⁊· c. ſi qͥs

oblitꝰ.quã tñ penã euadit ſi deſiſtat:nã ð iu

re cõmuni niſi pcat᷑ de gdandꝰ eſt · ſic intelli

e p̃miſſa iura· ⁊· xlvijdi.c· j· ⁊· ij. hm gof.
S, 2 ſi laycꝰ ſit· æ peima pena inflicta ſe ñ
emẽedauerit· maioei excõicatõe peutiet . vt · ·

ęæ. qm.⁊. c-p̃terea·ĩ fi·⁊ ſie creſcẽte Otumacia

vn z
ens ob⸗
doſſg.
t gi
te nen
ahi
tinet
Eii⸗
pbeji
9 7 ſ.
üüra
co no
mala
alliber
nlietna
canoj
t0i0s
licat.
de
liſunt
ie pe
ſee
tione
8pte
Ficrut
ciͦ w⸗
uphp
iſuph
1woter
tidtj⸗
Oud
ijt
tpl e
denn
det in
iedã
,5.d
ſ⸗e⸗
appa
nt ob
ſepol⸗
io
z.deſe
dlpu⸗
unisdi
ijs ap
icc⸗
xcon

joriin
rigatr
ſuſpen
1pen.
ene
ſiqs
8 in
telli
of ·
ſen
vt⸗⸗
nacia

xc· vt· ã. vt lite nõ dteſ.qm·.vl.e Et hoc in
telligas qñ delegatꝰ eſt cui mandat' ꝙ inci⸗
riat a pena ↄcilij.ſecꝰ ſi mandet ꝙ pꝓ cenſu⸗
rã eccleſiaſticã euᷣ cogat.Ltè ſecꝰ ſi oedia⸗
riꝰ ſit· talis em̃ ab initio p̃t excõicareſic ĩtel
lige.õ.de pig.ſigmificãte.⁊.õ.de juriura · de
bitoees. æ c. ad noſtra. æ. j. e. tuas WOuid ſi

iuraui vſuras reddere.dic vt no.õ. de iuriur.

J. quomõ cenſet .v· ſi q; igit.æz· V· ⁊ B no.
Hac pena cogit vſuras reddere nedũ vſu⸗
rariꝰ.quinimo ⁊ heres ſuꝰ.ſiue ſit fil ius ſiue
exneus· vt·j.e.tua nos.⁊.c·michael.ff. ð re
gulis iur· ex q̃ pſona.⁊æ tenet heres quis ad
eũ nihil puenit.ar.xij.q:ij.epᷣs q̃ filios.xcvj
di · bene quidẽ · ff. de euict· ſi pentes · j. q· mj
Bꝗ·itẽ ꝓ peccato· v.icẽ peccato ĩſrłitaꝝ · ibi
maxime ac.xvjq.vj.ſi epᷣm:ſicuc hes tenet
Odi·furtiua.ff ·ð̊ Odi.furti ·ſi ꝓ fure.. oditõ
ff · vi bo.rap.l:ij. J. vl.exquo em̃ in vniuerſũ
ſuccedit p̃ſami res pueniſſe ad eũ.vt.j.e.tua
hm Io.Sꝗʒ lau.⁊ ala-dicũt ꝙ nõ teneat hẽs
miſi quatenꝰ vires hereditatis patiunt'.vt.q
ð ap.q̃ frõte:·⁊ ð rap.in lris. Tu dic vt no.õ.
de ſepulturis· ¶. vl.⁊ de rap·ſub.G. in ſumma
notandũ · ⁊æ· v. ſeqnti. Quid ſi alter hereð
factꝰ ſit nõ ſoluedo·nunqᷓd aliꝰ tenet inſoli
dũ. nõ videt᷑.ar. ff · ðg fideiuſ· inter eos.. cũ
inter ..¶ Sz otra.ff. como.l.nj.ꝗ. bhzS.⁊ 8 fide
iuſ· tu: ſi fideiuſſoees.dic ꝙ; inſolidũ teneꝰ in
ꝙᷓtum ad ipᷣm ſalte de hẽditate puenit.nã et
retz hereditaria obligata videt.j.e.cũ tu.G.
fi Quid ſi lr̃e impetrent ꝗ̊ vſurariũ æ mo
ritur ante citatõeʒ · nũquid ꝓ huiuſmodi lite⸗
ras heres ſuus poterit ↄueniri.ar.q; ſic.j.e.

tua.qe turpia lucra ſunt ab heredibꝰ extoꝛ⸗

quenda.vt.ff· de calum· in herede. T.cõtra
ar· ff· qui ſatiſda·cog:ſi deceſſerit.⁊ q̃ ſen.ſi⸗
ne ap · reſcin · l· penk · niſi ð hẽde fiat mentio ĩ
reſcripto.ſicut.S.de Otrahen.emp·ad nr̃am-
de of · del · cũ olim. D. æ. G.nõ obſ.alia iura
que loquunt in oedinario:q̃ᷓ herede iudica⸗
re poterit vt defunctũ. ꝓbat G; ſolutio.õ.de
reſenpe ngmikicaun⸗ ſ tẽ qᷓuis pignus pi
Snoꝛei dari poſſit. fructꝰ tñ pcepti ſĩoete exter
minãt.⁊ ideo quicuqʒ ſit poſſeſſos tene mihi
rẽ reſtituere licet ip̃az alij obligauerim.dũ⸗
modo creditoꝛi peimo fuerit ſatiſfactũ.⁊ per

quotcũq; manꝰ ambulauerit poſſeſſio idẽ iu

erit · vt · S· de pigillo.⁊.c.cũ Otra.ſuꝑ quo vi
e qð no·õ· de pig. qñ effiłaciter intentetꝰ
uniiber aũt cogit᷑ ad vſuras reſtituedaſ
xp̃ianꝰ ſiue iudeꝰ.cłicꝰ ſiue laycꝰ.vt.j·e.c·.

2

j: ⁊· ij .· ⁊æ.c.poſt miſerabilẽ· ⁊æ· c.qᷓto · Qua⸗

liter aur cogat iudeus.dic vt no.õ. iudeiſ

G.in quibus grauentur.⁊· v.ſequen.a ſpeci
aliter in õ idet tamẽ
ꝙ iundeus poſſit moderatas vſuras recipere-
vt a cõtrario ſenſu innuit᷑.j.e.qnãto.Et que
dicantur moderate no· ꝗ. ꝗ. qualiter petãtur
vᷣ ·petuntur.⁊ ſequen.ſed dic ꝙ ibi vacat ar
a contrario ſenſu.ſicut. C.de epis ⁊ cleri:con

uenticulam. Vel ideo dicit immoderatas.q·

om̃is vſura immoderata eſt.æ ideo hodie om
nis vſurarius mfamis eſt.quia omis vſura re

peobata:ad ᷓ ptinet qð no.õ.·e. . quot ſint
eiꝰ ſpecies. v.ſecundũ vero fenꝰ.⁊. . an ali⸗
quo caſu · H.· j. ⁊ ſub:G· in alijs.æ· . qualiter
pPetantur·v.⁊æ / notandũ.⁊a ſic iudei ab om̃i
vſura recipienda ſe debent abſtinere · vt . j· e ·
poſt miſerabilem.æ patet.õ.ꝗ. an aliquo.vᷣ.
octauo.
Eſt aut vſura reddẽda ei a quo extoæta eſt
vel heredi ſuo.æ ſi talis nõ inueniat' eſt pau
Peribꝰ erogãda.vt:.j.eicũ tu:.ſup his.⁊ ar.
3·S homicið. ſicut· S. eos.qꝛ nõ dimittit pec
catũ ⁊c. vt in dicta decre·cũ tu ·⁊.· xmj.q.vj.
c ·.j ¶ Quid ſi debitoeꝛ vł heres eiꝰ abſens eſt
dicut quidã ꝙ vſurariꝰ adł e debet ei mitte
re vſuras.h ſumptibꝰ debitaeis abſentis.ar.
ff .· de opis libertoꝝ · ope·ſinaũt ſumma ex⸗
penſaꝛ itineris excedit ſummã vſure· paupi⸗
bus eroget · vt. ij . qvj·anterioꝛ .õ.ð̊ iudeis
cũ ſit · h ſi de eiꝰ ꝓximo aduentu ſperet . tunc
pecunia deponet'æ oſignabit. C. ð vſuris.
acceptã · hm gof.⁊ h q̃ dixi ꝙ vſurariꝰ vſuraſ
tenet' mittere illi a quo extoeſit. vera ſunt ſi
vſurariꝰ nouit vbi debitoe habitatalias nõ
tenet' vagariar.ff.de opis liber.ꝙ niſi fiat
F· j · Ego diſ.vtꝝ vſurariꝰ qᷓ male fidei eſt
vt patet trãſ ferat ſe alibi ꝙ; vbi exer cuit vſu
ras·. ⁊ tũc ꝓpeijs ſumptibꝰ tenet mittere.vel
an is a quo extoete ſunt ſeu hẽs eius alibi ſe
trãſtulerit. ⁊ tũc habet locum ꝙ dicũt. ſicut
apte ꝓbat h; di:ff·de rei ven.ſi res.⁊.l.ſi ve
ro · ⁊· ¶· ſeque· ⁊ deb · j. cũ res · J. j. ⁊ ð edendo
ptoꝛ aĩt· S. vl · ⁊æ· . ſeq̃n f z quo pᷣ̃t vſura re
peti cũ indebita ſit vtroq; iur.vt no.õ.G. an
aliqꝰ caſu.Otra.l.ff.de Odi.inde. l. j. ⁊ S reg
iur.cuiꝰ ꝓ erroee·⁊ no.õ. de ſolu..q̃s ſit eiꝰ
effectꝰ. v· pater aũt famił.æ ſequen.q̃re nec
ſoluere cogo.vt · õ· de iuriũrã · debitoꝛes. in
pein·ideo poſſet dici ꝙ ſi ſolno cũ nõ iuraue
rim· repetere nõ potero:ar.ibi. Sʒ nõ credo
HB veꝝ · ⁊ dic ꝙ repetere poſſum ꝗpter peauã
pactõez p̃cedentẽe · ꝓpter quã adeo eſt pecu⸗
nia indebita ꝙ ñ p̃t retineri ſine peccato·ob
iectio ergo locũ habet ĩ indebitis.quoꝝ ſo⸗
lutio ꝓ.l.nõ re ꝓbat.̊̊ patet ex eo.qe ſi ſol⸗
uo vſuras vſurario etiã nulla pactõe pᷣmiſſa.
ip̃as nichilominꝰ mihi reſtituere debet. vt.
e · Oſuluit.⁊ no:S.e.J. an aliqꝰ caſu.v.tercio
B etiã ꝓbat .õ.ð iuriur̃.ad noſtrã.ij. Sʒ æ cũ
om̃is vſura damnata ſit.non videt ꝙ ex tali

Pꝓmiſſione etiã naturaliſ obligatio oꝛiat'. ar.

C·e.eos· ·ſi qͥs aũt.⁊.l.fi:ſic ergo p̃t repeti
cũ vtroq; iure indebita cenſeat. vt patet in
lois qᷓ no.S.e.. an aliquo caũ.ihx j· ⁊· J. P
⁊· V. fi · ? : 6. de ſob. ꝗ. fi · ſub. J. ſi qs aũt. .
cet etiã vſurariꝰ ſemp intelligat eſſe in mo⸗
ra· vt · C· de furt'.ſubtracto.⁊. ff. de vi æ vi
ar · l.j·ꝗ. rectiſſime.⁊ deł.j.cũ res legata.tñ
ſri nota pauꝑtas eũ excuſat.vel cedat bonis.
exenſatꝰ eſt. ⁊ abſoluendꝰ eſt. tenet eñ ſatiſ⸗
facere ſi ad pinguioꝛẽ foꝛtunã puenerit. id ẽ
habita rõe ne egeat.ff. de reg. iur̃.in ↄdem⸗
natõe· ſup qꝰ exponet ydoneã cautõez · vt. J.
e.cũ tu · ꝗ pꝓenb. ⁊. j̊. de ſoł:odaròꝰ.æ. ff.qui
bo · ce · poſ:is q·⁊ p̃t qlibet cedere añ li.ote.

æ pᷣſentiałr vł in abſentia ꝓ nunciũ vł epłazʒ
vvt: f· de ceſ:bo.il.penł.⁊ vl:qð dic vt no.õ.
de ſobk · ꝗ. q̃s ſit eiꝰ effectꝰ·ſub·.· B aũt notan
dü. f HNoc in mdicio dtencioſo:nã in pniali
dicet᷑ ei ꝙ totũ reſtituat.ita ꝙ nec retineat
obolũ: qe nõ dimittit' peccatũ niſi reſtituat
ablatũ ·]·e.cũ tu:q· ſupꝑ his ·xmj.q·vjſi res
ablatũ dico ſiue ꝑ rapinã · ſiue ꝓ furtũ.ſiue ꝑ
vſurã · vt no.õ.e·in pemad idem · xmj.q· v. ſi
q̃d mueniſti ·hm gof. S2 quo amittet peiui
legiũ rationabile ſibi ex iuſta cã datũ· vide
qð no:õ.de pᷣſcript.ſub rubꝛica de pᷣſcript '.
reꝝ immo:/: qᷓ exigant᷑.ſub·. veꝝ qdq̃d· nã
* ſi tye famis licz ſine peccato accipe alienũ
Vt no·õ · de furt .ꝗ.qᷣd ſit furtũ.vᷣ ·qᷓ fit ĩmto
dñno:⁊ ſeqn.multofoetiꝰ retinere:a iunge qd
no.· ð̊ pnñijs· ¶.quibꝰ ⁊ q̃ł r.ſub· . h q̃ foema
S.ꝙ ſi nullã Predé. Aedu aũt vſurarius
obligatꝰ eſt ·imo æ de poſſeſſiõe q̃ ex pecunia
vluraria empta e debitoei ſatiſfaciendũ eſt ·
vt · .e· cũ tu.vl.⁊ ar.ff.deł ·ij· impatoꝛ · .
vl. ⁊= l. ſeqn. ⁊æ. 8. vt lit· pendente · ecclia. qᷣ
intelligũt quidã qn ex lucratiua cã ad aliũ p
uenit· ſecꝰſi ex oneroſa·ar.ad B. inſti. lega·
G.ſi res aliena · ¶ Flij intelligũt hͥ indil. m
odiũ vſurarioꝝ vſuraꝝ · ar· ff.de dona.in
vi:⁊æ vx·l.vxoe marito.curet ergo emẽes cau⸗
tiꝰ negociari ·. vt · C· de furt · inciuile . ⁊ ſic ſe
cundũ iſtos eſt h ſpãle vt det actio in rẽ ad
vendicãdas poſſeſſiones de pecunia actoeis
emptas:ſicut a alibi. C.de rei ven· ſi ð ea pe
cunia. æ l:ſi vt ꝓPonis. æ in quibuſdã alijs ca
ſibꝰ quos no·S·de hen. emp· ¶. fi. Gof · tñ
B nõ admittit. ĩmo dicit indiſtinete agenduz
eſſe pſonali actõe ꝗ vſurariũ vel hẽdez eiꝰ. ⁊
judex ex officio compellet vſurariũ reddere
vſuras ſi habet vñ ſoluat ſine poſſeſſionũ di⸗
ſtractõe · abs ↄpellet eũ ad vendedas poſſel
ſiones.⁊ ſic faciat ſatiſ fieri de vſuris · ſic in⸗
ellexit · ·e·de vſuris · cũ tu:ꝗ.poſſeſſiones ·
i ſi vſurariꝰ de pecũia fenebei emat p̃ᷣ⸗
diũ : deinde diſtrahit ex illa pecũia aliuò p
diũ emit · nũqꝗd idẽ iuris ẽ q in peimo.dicaſ
ꝙ ſic· ar.S.vt litpen:eccłia.j.ff · dek · ij . im⸗
Patoꝛ. G. fi.⁊.l.ſeq̃n. Quid ſi poſſeſſio ẽpta
ex pecuia vſuraria ꝓueniat ad exneum terciũ
poſſeſſoꝛẽ.nunqd coget ipᷣaʒ vendere ⁊ ſatiſ
facere de vſura·nõ:hm gof.niſi poſterioe ex
cã lucratiua poſſideat.a vſurariꝰ ac hẽs eius
excuſſus ſt muentꝰ nõ ſoluẽdo · ad h inſti ·
de legat · S. ſi res aliena·ff. de eo pꝑ quẽ fac·
eſt. ex G̊ edicto· H?.j.¶ zʒ qᷣd ſi tał poſſeſſio

puenerit ad illũ qᷓ vſurã ſoluerat ⁊ ex cã luẽ⸗

tiua. nunqᷣd extinguit eiꝰ actio quã peiꝰ ha⸗
bebat ò illũ de quo.õ̊.ꝓximo pᷣmiſi ex cã lu
cratiua terciũ poſſdentẽ. ſic · ff · ð act.· ⁊ ob·
om̃es debitoꝛes.hm gof·dſurariꝰ tñ vel hẽs
eiꝰ minime liberat.vt.ff.de vᷣbo.ob.int’ ſti
pulanteꝗJ.ſi reè quã ex cã lucratina: ⁊ ſeq̃n· ff
de ſob · quotiẽs id ꝙ. ff. del · ij. I. añpnł.ꝗ. im⸗
puberé. ff Der⸗nfennen F.ſ.. Qnid ſi tibi mu
tuo pecuniã vt tu mihi alia vice rĩmutues.nũ
qᷓd vſurariũ eſt.ſic.q;uis em̃ michi obligeris
ad antidoꝛaff · ð pet ·hẽ · ſed ⁊ ſi lege · J. cõ⸗

ſuluit.tñ illã naturalẽ obligatõeʒ ĩ ciuilẽ de
duc ere ſpẽs lucri eſt·⁊ iõ vſura eſt.hm gof.=
rai. Moueo tñ in jeium.qe B; nichil accedit
ſoeti · nec aliquã ſupabundantiã video:æ alłs
inuenio ꝙ id qð debet' ĩ pactũ deducere poſ
ſã . S.de pben.ſignificatũ · õ.de elec· ſigfica⸗
ſti · qdð tñ ałs nõ liceret.ĩmo ſimoniacũ eſſet.
qd em̃ ſi michi debes·x.q̃ nõ poſſũ recupare
⁊ mutuo tibi alia·x.tali pacto vt optime ſa⸗
tiſdes ꝙ infra certũ tps.xx.ſoluas: Itẽ nũqd
mutuare q̃ſi quedã ſpualitas ẽ.ergo ð ſpuali
ad ſpualeʒ pᷣ̃t fieri cõpenſatio ſicut ⁊ ꝓmuta⸗
tio.S.de re:p:ad q̃ſtiones · Nec ob.illud ver
bu dñi. mutuũ dantes nichil inde ſperãtes.
qꝛ intelligendũ ẽ mchil qð ad luca vł ſupa
bundantiã ptineat · vel ꝙ ſit plꝰ re.vt patet
ĩ.e.Oſuluit · æ· xmj.q·nj.p totũᷣ .·Doero.ſpera⸗
re poſſũ ꝙ in eodẽ genere ſine dãno mibhi ſub
uenias ⁊ in pactũ deducere · nã hoĩez bñfi
cio hoĩs affici ĩtereſt.ff.ð̊ ſeruis expoꝛe · ſeruꝰ
ea lege· h qe młti caũs poſſent accidere qᷓbuſ
interuenietibꝰ tu amitteres remntuatã pecu
niã · ⁊ e* lacrarer· pme opiniom dẽo adherẽ
qe in talibꝰ qð tutiꝰ ẽ tenẽdũ ẽ.õ.ð ſpõiuue
nis · Quid ſi feneratoe ptẽ pecũie fenebeis
reſtituat ei a q Habuerat. vb ſẽdi ſuo.⁊ ð vo
lũtate eiuſdẽ pte t᷑tineat · dicũt theologi ĩdi
ſtincte ꝙ ñ ẽ hiberatꝰ niſi totũ off erat. Dicas
ꝙ ſi ex pacto fiat liberatꝰ nõ ear.S/de ſimo:
vemẽs· Sinaũt vſurariꝰ ꝓtẽ liberalit' a ſine
pacto ſoluat offerat.⁊ ð al ia pꝑte miſericoꝛ
diã petat debito⸗ liberalit rmittat·libera
tꝰ ẽ creditoz.nec tene' vlteniꝰ ad reſtitutõez·
ſicut nec tene ſi Stis recepiſſet Stis oblatũ·

hſm gof·vt no.S· e an aliqꝰ cãn · v. tercio. ⁊

j.ð pñijs· J.qᷓbꝰ ⁊ qbr:·ſub:ꝗ.h qᷓ foꝛma:· Plic
tñ bonꝰ iuõx ex certis viecturis motũ ſui aĩ
infoꝛmaht.nã ſi debitoe ẽ pauꝑ ⁊ ĩops.⁊ vſu
rariꝰ diues ⁊ potes · ñ p̃ſumo ꝙ debitoe ipᷣm
vſurariũ ex coꝛde liberz ·h̊ B fact qe vlłt᷑ recu
pare ñ pᷣta vt illð tãtillũ qð offert·recuꝑet
nñ amittat· Si ᷣo debitoe ſit diues potes q̃ᷓ
Oſueuit mimis ioculatoeibꝰtantũde de ſuo
vłk plꝰ freqnter donare· p̃ſumi p̃t ꝙ ex coꝛde
B faciat· Ite ſi aliq̃ honeſta pſona·puta ·ſac⸗
dos vbk eps h ẽᷣctet ·⁊ dicat dbitoꝛi tiñ faciã
tibi ĩddi ſi ex coꝛde aliud r̃mittis.ñ decipias
me q̃ mediatoe ſũnec creditoẽ cuiꝰ aĩe ſalu
tẽ q̃ro.⁊ debitoꝛ rñdeat ſe ex toto coꝛde libe
rare creditozẽ.q̃re nõ dicã ipᷣm liberatũ ñ vi
deo. nec em̃ curo ꝗqlitercũqʒ ſatiſfactũ ſit dũ
mõ ſit ſatiſ factũ ·ff.ð̊ pigS· act.ſi rè alienã·ꝗ.
oĩs · ff.̊ Sᷣ. ſig̊·ſatiſdatõis.ff.q̃ ſatiſda·cog· l

j· ff · de iuri urã · nõ erit · · j· ⁊· . remittit· er

no. ſi· · e · ſub · ¶. ꝓx · v · h nqd ſufficit · ⁊. S. ð
ſimo· S· qᷓ diſpẽſatio.v ·h Hͥ nõ credo.ad HB·õ·
de iuriurã · c · fi · S· de trãſact · c. fi · in fi · S. ð̊ iu

reiurã · veniẽs · ⁊.c·quĩtavalł.C.ſi qs aliquẽ
teſta · ꝓhibu · l. fi · . de pñijs · deꝰ q·⁊.c oĩs .
S

de iniarijs · in nra. in fi· ¶ SDi q moueant ĩ ꝗ⸗
riũ Gq̊ facit odiũ vſnraꝛnx · quid em̃ ſi qᷓs alij ex
alia cã iniuriet· ⁊ quide G admittet qmiibet

heologꝰ ꝙ ↄcoꝛdia poſſit tractari · ⁊ ps eiꝰ

qð debet' ex pacto ĩmitti · als titulꝰ de trãſa⸗

— — — —

anils de
ngof;,
oaes
epol
ei eſlet.
kcupere
ame
te niicd
ſpüͤtj
muta:
d ver
rates.
N ſupa
N pater
ſpen
nibiſab
ſez dift
de⸗ ſeru⸗
re qbi⸗
peen
bers.
une
ebeig
18 do
gidi
Dicas
eſimo.
zſne
ſenico:
libera
ntoe.
blatu⸗
rcio.
Fjc
ſuj aj
1 vſu
ipm
recu
upet
tes q
Ne ſuo
cde
tllni:
faci
ipias
ſilr
elibe
ünvi
ſit du
ni.
cogl
tit,er
6,5
He⸗
din
ne
s.

ctõibꝰ eẽt ĩnutił.æ qᷓre ñ idẽ in vſura· certe qᷓ
mims emũgit elicit ſanguine. vt. S· de renu .
miſi cũ peidẽ · I. ꝓpt' maliciã· in fi. Nõ ſenbo
B ĩ fauoꝛẽ dſurarioꝝ · qe nec eis aſtrictꝰ ſu. H
nolo a veritate rõabili recedere. vt theolo⸗
Sis faueã · ⁊ ĩ deſperãtiã inducã hoĩesac pa
re laqueũ aĩaꝛx · ad H.xxvij.q.ij.ð viduis. ij.
Dicendũ ẽ igit tenendũ · ꝙ p̃ci bꝰpoſſit vel
iuſſa mdicis ſine pactõe ptiũ remiſſio fieri =
ſic dicã talẽ vſurariũ abſolutũ.vt.ff. de his
q̃ no· infa.furti· . pactꝰ.⁊ ſeqᷣn.⁊.õ.ð pben.
miſi eſſent · J. qe ĩgit ̊ oedinatõ. ¶ Quꝛd ſi pe
na adiecta ſit niſ pecũia mutuata ad certum
die ſoluat.nũqᷓd pᷣſumemꝰ ipᷣazʒ ĩ fraudẽ vſu⸗
raꝝ adiectã.nõ.niſi ex qᷓlitate pſone credito
ris · vt ſi foꝛte dſuenert exercere vſuras.ſic de
bet intelligi.ff.ð act. emp.⁊ ven iulianꝰ..

ibidẽ ˖ S. de pig.illo. in fi · hm gof · Dotiꝰ pu⸗

to h arbitrariũ·qᷓd em̃ ſi creditoꝛes Gqᷓ audien
tes currerẽt oes cõiter ad penas ĩ mutuis ſii
pPulão as: certe maioæes eſſent vſure ꝙ; peiꝰ.
cũ pena ↄuentõalis in infinitũ extendat. vt
ff.ð x·ob in onentõibꝰ. inſti.de inutilibaſti
pulatõibꝰ. S.alteri.⁊. C.ð ſnĩjs qͥ ꝓ eo qð in
tereſt ꝓfe.l. vnica.certe multis craſſantibas
opꝰe exẽplo:ff. ̊ penis· aut facta. G. fi- Srgo
pᷣſumendũ ẽ ꝗ ſtipulantẽ penã in mutuo⸗ niſi
petat pena qᷓ loco intereſſe ſuccedit.de quo
dic vt no.S.e· J. an aliquo caſu.v.ſeptimo.⁊
J· q̃liter õctus.xv.q̃d de baratis.æ de ſen.et
re iu· ꝗ.q̃s ſit effectus.ſub· . h̊ ⁊ qe.⁊ ſe.v.fi.

mſi reuele ex hõeſtate pſone.ar. S. ð Peu;

ĩ nra. nos vo:·j.ð̊ noui.opis nũ:cũ ex miũ⸗
cto· S· ſuꝑ eo·h beeuit' G arbitrariũ dico.
ia ab aduerſario ope exceptõis q p ex⸗
ceptõez remouet' a dignitate ſi foete elect?
ſit· etiã ſi in ludo mutuauerit · xj. ꝓ·xij.ñ ob.
ꝙ dicat ſe feciſſe cã ludi ſub obteẽtu alicuꝰ
Oſuetudimis ſeu coeruptele. vt.j.de exceſ.p̃ł.
inter dileõs.qð dic vt noj.de exceſ.pł.ſub
F. cłicꝰ GSo. Ps ſi qs impetrauit lras ſupꝑ
vſuris ñ audit niſ peimo reſtitnerit ſi ꝗs ali
qñ extoꝛſit vſuras·qe fruſtra legis auxiliũ imn
cat ꝗᷓ cõmittit in legem. ot · j. e.qꝛ fruſtra.
ſe; nunq; ſufficit ꝙ cautio exponat'. non.
ar · S· de re indi.cũ al iquibꝰ.ff. de pig · act· ꝙ;
ſi nõ ſoluerit.⁊ ð oſti.pec. Sꝓmiſſoæ. ꝗ. cõſtitu⸗

—

to.niſi foete magna cã interuenerit. vt.ff. de

re iudi:l.m·G. alt p̃toz.puta.qe nõ eſt ſoluen
do · vt · S.de ſolutõibꝰ.odardꝰ.vt ſi is cui de⸗
bet dtentꝰ eſt.vt.ff.de pig· act.ſi re. S. om̃is
⁊ ar..de ſnĩa æ re iudi· ꝙ ad oſultationem.⸗
ſi ·S· e. ſub. . ꝓxi·. quid ſi feneratoe.
faui ſi nullꝰ apparz q agat 5 ip̃· die hm
Io.⁊.· T. ꝙ facta denunciatõe iĩ publico ſi nłᷣ
lus appareat audiet'. ſie qͥ muenit rè alienã
ad euadendã penã furti debet facere p̃coni⸗
zari ſe talẽ rẽ inueniſſe· vt is cuiꝰ eſt veniet ⁊
ei reddet. vx · ff. de furt. falſus. . q alienũ.2
J·ſeqn· ad idẽ · v·q:j.quidã malignĩ ſpũs.õꝗ.

de clãde. deſpon · eũ inhibitio.S. ꝗqᷓ matri ac.

poſ.cũ in tua · Tu dic ꝙ; ſi publieꝰ æ notoiuſ

eſt Im ea q̃ no. õ.·ꝗ.qᷓ pena· vS.ſ̊ qũoiuðx ex
officio repellet en ꝙᷓuis nullꝰappareatar.S

de inreiurã.ad noſtrã· ij. de excep. exceptõz
dicedo ꝙ peimo eiciat trabẽ ð oculo peio =
poſtea feſtucã de oculo ꝓximi.j.q.j-multi.
nj · q·vij.ꝗ.poero.⁊.c.qᷓ ſine · et. c. poſtulatꝰ.
et qꝛ et ſi nullꝰ petat tñ reſtituere tenet .vt·
e·cũ tu.jꝙ ſi notoeiꝰ nõ erat h occultꝰ.et
aduerſariꝰ obiciat et incõtinẽti patus ſit pꝛo
bare·.audiet .et GB ꝓbato repellet. ar. õ.ð re
ſtit.ſpoł.lr̃as.ꝗ. pᷣterea. h caueat qliter exci
piat ne crimè ſuũ videa ofiteri. ꝙ li occultꝰ
eſt et nichil ei obici. admitto Ioet. T. ſnĩam
Quid ſi notoeiũ ſit ꝙ vſuras habuit. ͥ is a
quo extoeſit eas nõ inueni' nec hẽs eiꝰ.i.
faciet iudex pecuniã fenebeem paupibꝰ ero⸗

Bari:·et ſic admittet impetrantẽ.j.e.cũ tuꝗ.j

OQuid ſi vſurariꝰ ꝗᷓ quẽ impetratũ eſt moei
at añ citatõez. nũqᷓò hẽs ſuꝰ.p eaſdẽ lr̃as po
terit Oueniri.dic vt no. S.· e· . ſub. ꝗ. alia a in⸗
dice · v·qd ſi lr̃e. Quid ſi debitos iurauit ñ
repetere vſuras.nec recipe.et q̃dẽ iurametã
tenet: vt innui.õ̊.de renũ·cũ inter.p. gaufre
di. S. q me.cã · ad audiẽtiã · debz tñ cogi vſu
rariꝰ ꝙ iurametũ relaxet· ar. S.· ð uriura· c. j.
vl ſi ̊ fieri nõ p̃t · nõ audiec quouſqz ſe libe⸗

rauerit· in h̊ ergo caſu erit paupꝑibꝰ erogãda
ſi eccłie fiat fides hm ea q̃ no.õ.e.ſub J. V.

qd ſi nullꝰ. et. v. qᷓd ſi notoeiũ ſit· alioq̃n in

petrãs nõ audie'.et q p̃ᷣt debitoꝛ denũciare

eccłie nõ obſtãte iuramto p̃dicto. Quio ſi
iurauit nõ denũciare· temerariũ eſt iuramen
tũ. St de iuriurã· quẽadmõm. . ill aũt· et in
fi Quid ſi is 5 que impetratũ è appellaue
rit· nũqd repelle in cã appellatõis ita vid⸗
ex vᷣbis. j. e. qe · h · S. de exc ep.cũ int' peioꝛs
et · e · fi NSʒ qd ſi vſurariꝰ ĩpetrãs appellaut
idẽ vt peidẽ q ad cãm appellatõis. h ſup peĩ

i nu audie' niſi peiꝰreſtituat vſurai. vr

SD· An ſũma notandũ. ꝙ hs debitoeis vſurã
repetit.vt.j.e.cũ tu..j.et q̊ hẽdez credito⸗
ris agit. vt.ſ/e.tua·ideoqʒ ſi qᷓs ĩpetrauerit
lr̃as ſup vſuris a ſe vł a pre cui hzs exiſtit ex
toetis ſibi reſtituedis.ñ audie.miſi et ipe ĩrſti
tuat vſuras q̃s pr̃ ab alijs extoeſit · vt.ĩ.e.mi
chael · cũ em̃ ex pſona prñis agat.et ipz quoqʒ
defedere tene vc. ff. de reg. ſur. ex q̃ pſona.⁊
ff · ð ꝓcu. ſeruũ qnoq;· ¶. pnł.et· l.mutꝰ.ꝗ.pe
na. ¶ Quid ſi nõ fecerit ĩ lĩs mentõe; ð pre
nũqᷣd tũc ex pſona pr̃is ꝗ̊ eũ exci pie.nõ viðꝛ
exqꝰð pẽe mentõeʒ ñ facit. nec ex pſona ſua
asit· et ̊ qᷓdã ocedũt.dicẽtes q; nup mgit
ð pꝛe ĩ clauſula lraꝝ. niſi qñ ex pſona patriſ
vult agẽ. ar· ex ſupioꝛibꝰ Tu dicas ꝙ ſi hẽg
ſit vb vninerſał ſucceſſo⸗.bona ð pecũia vſu⸗
raria poſſdes ex cã luẽtina.excipi pt 5 ipᷣm
cũ ſucceſſoe ſit vicioꝝ · ar.ĩ his q̃ no·õ.e.ſub

G. alia a iudice· . G̊ pẽa.⁊æ. v·nedũ vſurariꝰ

⁊: ff · ð calũ.in hẽdẽ.⁊ ð diuerſiſ ⁊ tpẽ · pᷣſcp.

Pẽ8. et· C. de acqᷓ poſ: vicia.ſecꝰ ſi hẽ nõ eſt

nec bona poſſidzʒ epta ð pecũia dᷣaria.q;uis
alia bõa a pꝛe ſuo titło donatõis rcepit bõa

e vr. E 8 dona.hẽs alieni.et.l.ſi pr̃i tuo

Quid ſi aliqs tutoe. curatoæ. vł Peuratoe. ñ
noĩe ſuo WPo h aliẽo vas reepit. nũq̃d repel
li ſi vhas ĩpett ab illo q̃ ab eo vßas extoꝛſit

.

Peen

niſi æ ip̃e reſtituat illas quas recepit nomine
alieno.videt ꝙ ſic.ar:xlvj · di · ſicut nõ ſuo·⁊
5·de pecł.cłi.c.penł:⁊. nj:q:mjↄſanguine⸗
oꝛx · ·de ſnia excõi:mulieres.h quidã tra:
qe nec ab ipᷣo rpeti poſſunt vt dicũt· cũ nmibil
verſum ſit in vtilitate ſuã.h̊ certe male dicũt
qæ in delictis nõ attendit an verſũ ſit · h ipᷣm
factũ.⁊ volũtas:⁊æ ꝗpoſitũ· delinqntis · xxij·
q· v.q̃ piurare.ĩ.de ſnĩa excõi:cũ voluntate
Nã æ ſi ꝓcuratoe meꝰs deiciat te ð fundo tuo
teneoe tibi interdicto vnde vi: nichilominuſ
* ip̃e q in ;ᷓ paruit.licet nichil ad eũ puene
rit · vt·ff· ð̊ vi æ vi ar.ilnj·· cũ ꝓcuratoꝛ· nec
tenet ꝓcuratoe fenerare:qe nec tutoe pecu⸗
niã pupilli dũ tñ ꝗꝓpeiã pecuniã nõ feneret ·
vt · ff de admẽ l. tu · tutoe q̃ reptoeiũ. ¶. pecu
nie · . l.cũ plures tutelã.. vl.⁊· l·ſeq̃n·J. nõ
eſt audiendòꝰ.faceoꝛ tñ ꝙ is in cuiꝰ vtilitatẽ
verſũ eſt peimo = peincipaliter tenet. æ aliꝰ
in ſubſidiũ.ff.de eo pꝓ quẽ factũ eſt· ex B edi
cto.ff. de dolo·el egãter . penb.⁊ iunge qð
no.. de penit entijs ꝗ. quibꝰ æ q̃liter·ſub· ·
quid de vſuris.⁊ ſub·. vl·
De crimine falſi.Bubeica ·
Boſeques autoe materiã ceptaz de
criminibꝰ. apponit de crimme fal⸗
ſi . Vel ſic · qm vſurarij de quibꝰ pᷣmi
ſimꝰ plerũqʒ falſitatẽ cõmittunt vt
bluras extozqre poſſint. videamꝰ? de crimine
fłi.dicentes· ¶ Quid ſit falſitas ¶ Qualiter
cõmittat.· Qualis ꝓbatio in ea requirat.
Qualis ſit acãtio· ſ Et q̃er puniat.·
VVid ſit falſitas. ⁊ quidẽ nichil aliud eſt
qꝙᷓ immutatio veritatis ex certa ſcientia
facta.nec em̃ cõmittit ſine dolo⸗vt in autẽ·
de inſtrumẽtocaut'.m pein.colłb.vj.xxij.q·
ij. hoĩes.⁊. c.is aũt.⁊. C·e.nec exemplũ · ff.e
qd ſit fłm.⁊.l.diuꝰ.vel dicitᷣ immutatio ve⸗
ritatis eoꝙ falſatoꝛes ſtudẽet imitari ea qᷓ va
ſũt vt fła videan veriſſima· hm azʒ · vnde in

dicto aut.duplex eſt litera: immutatio mi

„

tatio veritatis·

6 Valiter cõmitta?.æ certe aliqñ ſeriptu⸗

ra·ſiue ſcribat q̃s fłm.ſiue deleat veꝝ ·
vt res·i.rei veritas ñ appeat:nec diſ· vt ſit
teſtm̃ · inſtrmmve · publicũ vel peiua tuʒ · vtrüve
ſint tabule lignee. vel ceree ˖ vel rões · vt · ff.
e.l.j.G. q̃ in ratõibꝰ.⁊.l·paulꝰ.. paulꝰ.⁊ ad
H.ĩ·e.ſub.. poero.v quinto· Dicto etiaz
cõmitti fłm·vt teſtis falſidicꝰ.⁊ index ſcie⸗
ter iniqᷓ ꝗ oſtitutões iudicãs·⁊ q teſtẽ vel iu
dicẽ coꝛrũpit:⁊æ recipies pecuniã ne veritatẽ
dicat. vl vt teſte inſtruat lectõez peauã edo⸗
cendo · vb q̃ falſis legibꝰ vti allegãdo· ⁊ ſic
cõpilatio antiqᷓ nõ vide' allegãda·vt B ꝓbã
tur.ff. e.l.j..itẽ qᷓ̃ ob mſtruedã.·⁊ · Sh ⁊ ſi qͥs
2 C. ꝗᷓ iudice· æ . h̊ ſi iux.⁊· l.eos.c l. vl.
æ: 6 in pma ↄſtõe huiꝰ libei. . vl.æ.· C. de ve⸗
teri iur enu · l· ij · S. B aũt· ⁊· . eãdẽ penã. Nõ
aũt ql ibz mentiẽs hac lege tene · vt · ff· e. qd
ſit · h ſi qs menti pᷣſidi vel peincipi ·vel p ob⸗
reptõez aliq̃d obtin uert.hac lege tene · vt . ff
eiſi qs obꝛepſer:.vñ ⁊ mẽdax peccatoe care⸗
re debz impetratis.õ·ð reſcrip.ſuꝑ lris · C. ſi

cõtra ius vel vti ·publi.æ ſi legibꝰ.⁊æ ð diuer
ſis appa.l.ij.ideoqz; puniẽdi ſüt iundices qui
vetuerũt peecũ argui falſitat e ·C· ſi ius vl
vti.pu.l.puniri · ¶ Falſidicꝰ aũt teſuis tribꝰ⸗
pſonis eſt obnoxiꝰ.Heimo deondeo imponi
ei pnñia · vij·an.vj.q.jquicũqʒ:Scðo iudici.
ideo infamis fit · xxij· q.v· ſi qs ↄuictꝰ·⁊ ver
beribꝰ caſtiga?.v.q:v.illi q vel eroedinarie
puni. ut.S.de teſtibꝰ.nullũ ·Tercio ꝓximo·
ideo iuxta modã leſionis puni. nj q· ix· ni
chilominꝰ.ſic loqur·.e.c.j.xj.q:njiquiſq̃s.
Sʒ = dicto cõmittit falſũ aduocatꝰ vel ꝓ⸗
curatoe.q̃ aduerſario ſecreta cãe apuit · vk in
ſtrum̃ta ꝓdidit.ff.e.ĩis q̃ depoſita.ff.ð̊ penis

ſi qs aliqòG.ſi quis inſtr̃m. æ. .· inſtr̃a.liqñ

etia Odemna' ad intereſſe · xij · q · ij · ſi qs ð cłi
cis·abs tene' iniuriaꝝ · ff · ðpoſiti· l.j.G. ſi q̃s
tabalas. ff· ad·L.acquib.ſi qͥs teſtim · . h ⁊ ſi
q tabulas:.⁊ etiã talis ꝓditoe dici pᷣt · xlvj.
di · clericꝰ · ſic falſũ cõmittit q̃ ſecretũ apit· S
de of · del · cũ olim magiſter.¶ Facto ſimili
cõmitti in moneta ⁊ mẽſura·.vt · ff · e· quicun
qz. ⁊· . lege · ⁊æ· · penb · G. j. æ. S.ð̊ ꝗͥ hen· emp·

c.j· ⁊æ pon exemplũ ĩ moneta de his q num-

mos aureos ptim raſerũt vł finxerũt. in quo
caſu liberi beſtijs ſubiciun.ſerui vltimo dã⸗
nant᷑ ſupplicio:h diminutõe habes exe⸗
plũ· S· de iur̃iurã · qᷓ;to· Itẽ ponit exemplum
de eo q̃ᷓ in auro aliqͥd vicij addiderit · vel ar⸗
Senteos nũmos adulterinos fabeicauerit.
vel eoꝝ tale qͥd nõ ꝓhibuerit · vb nũmos ſta
gneos łeu plũbeos emerit vel vendiderit do
lo malo.qui tñ falſaz monetã ꝓeuſſerit · ſi in
totum fozmare voluerit·ſuffragio iuſte pñie

abſoluet· ꝓ menſura aũt fła dupli pena im
ponic·æ inſup relega· ut.ff· e·q fal ſaxx .⁊.l

penb.⁊.l.quicqꝙᷓ · ¶ Ite facto cõmitti fal ſum
in ptu ſuppoſitoð quo pꝛiuata ⁊æ ppetua eſt
actio· nã de eo ſolo accãant pentes vb hij ad
quos ea res ptinet · nõ quil ibzʒ ex ppło vt pu⸗
blicã accuſatõez intendãt · ut. ff · e. q fłaz · S. j
2½l. lege coznelia: G. j.2 ĩ noton ſigillon coe
ruptõe· S̊.ð fide inſtru.int dilcõs · ¶ Vſu ec
cõmitti.h differt ab alijs· qe h; ſe liberat ab⸗
ſtinèdo ab vſu falſe ſcripture ·dũmõ vl vten
tes falſitate nõ cõmiſerint.vt ·C·e.ſi fłos.hG
etiã ĩ reſcripto ſũmi põtificis locũ habz.ſi tñ
vtetes diligẽter peimo lr̃as examinẽt·⁊ eos
ſera pñia ñ accuſet· vt..eiad falſarioꝝ · H·
j. ¶ Sſt aũt ſera pñia hm quoſdã qñ litẽ cõte⸗
ſtat poſtqꝙᷓ; falſitate cognouit.ar.ff.ð in ius
vocã.qꝙᷓ;uis· ⁊ rem ratã ha.ampliꝰ¶&SElij di⸗

cunt ſerã pñiazʒ qᷓlitercũqʒ vſus poſtea fuerit

ar · e:accedens· ⁊ de exceſ p̃la:inter dilcõs
F. veꝝ Ego dico ſerã pñiam vt ꝓximi ·h =
ſi non fuerit vſus ſero penitet.niſi infra ·xx ·
dies reſcriptũ deſtruat vł reſignet:alioquin
infra· xx· dies cõnumerandos a tempoꝛe no⸗
tionis penaz excõicationis vitabit · h mpis la
pſis ligatus eſt ipſo iure · ſic intelli go · j · e · du
ra: . vl · quis alij intelligant illud de ſente⸗
tia lata a dyoceſanoar.peo me.j.de exceſ.p

la.illad.ih. j·⁊æ. m· q nj.offeratur DZed er

aliter intelliget G̊ gof· vt no·j·e.G·h ineo.

— , — —

—

m

P
10.

fa

dite
degni
luge
tnb⸗
npond
ndei.
a der
dinaie
hrino.
,jr m
iſcs.
bel p⸗
demn
pemis
söcki
ſiq
ßal
terloj.
4pit
imiht
uicnn
num⸗
quo
o da⸗
8ͤexe⸗
nRum
vel Ar⸗
merit.
nos ſta
ent do
ieſiin

epe

na im⸗
al
lſum
a eſt
ij ad
tpu⸗
3C
ncoe
ſſuec
Nab⸗
vten
los.5
,ſ. tñ
eos
cote⸗
mins
ide
fuont
ß
rtt⸗
uin
no⸗
la
du
ne⸗
ſp

da.

eo⸗

Deeterea vſu cõmittitur falſũ ſi quis ſe ꝓ
milite Seſſit ceũ nõ eſſet.vł illicitis inſignibꝰ
vſus eſt. vel fallo èuplomate. i. interdicto
certi loci itinere beenioei via cõmeauit· æ ta
lis eſt ꝓ admilñ qlitate grauiſſime punieduſ
vt ae ff · e eos q . vl.⁊ ide eſt in nõ oedinato
qui gerit officiũ oꝛdinati.ĩ.de cleri.nõ oꝛð ·
miniſ. c.j.⁊·ij ·I Ode in eo qᷓ ſub pᷣtextu clerici
cũ munꝰs clericale nõ adimpleat alijs ſe mu⸗
neribꝰ ſubtrahpere conat'⸗ C de ſacroſanctis
ec · qui ſub p̃ᷣtextu:S.de vita:⁊ hone:cłi.c.⸗fi.
Idẽ in eo qui cũ nõ ſit clericꝰ canq; clericꝰ ni
titur eccleſiaſticũ bnficiũ obunere.õ.ð trãſ⸗
act. ex literis · S. de reſcrip·cũ adeo· ¶ DZʒz
in eo qui vſu falſũ cõmittit dil.nã ſi quis fal
ſum fabeicat.nõ vtendo non releuat' a pena
falſi.̊ is releua ad cuiꝰ manũ deuenit fᷣłm
inſtrjm q aliꝰ ↄfecerat nec voluit vti.vł eciã
vſus eſt ignoꝛãter.vt· C· e:ſi falſos codicil⸗
los:nã ſi innocentiã ſuam ꝓbet æ eum a quo
accepit exhibz liberat. vt· C. e. l. maioeẽ.ad

ide ·. de exceſ.pla.inter dilectos:G. p̃terea.

falſũ em̃ nõ cõmittit' niſi dolo:vt no:õ·e. .
qᷣd ſit falſicas. S Otra.j.e.adò falſarioꝛ · dic
ꝙ ſpãle eſt in fallario dñi papevt ſi q̃s vtaꝰ
falſis literis apłicis etiã ignoeãter nõ excu
ſetur. ut ibi.St eſt ratio.qe lr̃e pape cũ multa
diligetia æ exqſita curioſitate fiũt·S̊.ð reſeri
ptis· cũ adeo⸗xxxv.q·ix · apłice.vel dic ꝙ il⸗
la dec.ĩ.e.ad falſarioꝝ.loquit cũ q̃s falſis

literis a ſeip̃o ebtentis vtit. vbi nulla eſt ex

culatio.ut in·l.p̃dictis:qe viciũ rei e ñ ex⸗
cu ſat.C. de reſcin.ven.quiſqᷣs m gof.Sʒ B
nõ placet ꝙ ignoꝛãs lige · na æ q;ms multũ
examinent reſcripta apłica.tñ multe falſita
tes cõmittuntj.vt patet in his q̃ no.j.e.ſub
g· poero.⁊· v·ſeq̃n.⁊ aliq̃ ſũt q defacili non

apparet · vt no.in.e. ſub· J. ·nono.⁊· J.e. . f.
vS:ſinaũt ita latet falſitas.⁊ ſemp debz eẽ ꝓ
babilis ignoeãtia excuſata.S: de cleri: excõ.

miniſ. apłice.die ergo ſicut no· · e. . = q̃lit᷑
punia. v.in falſario dñi pape.⁊æ. v. pce.poe

ro. ⁊. S. e· ab illov. vſu etiã cõmitti vſqʒ ad

S· p̃terea. ¶ Qultis etiã alijs mõis cõmittit
falſũ · vt ſi q teſtm celauerit.amouerit.rapu
erit · del euerit. interleuerit. ſubiecerit. vł feᷣm
teſtm̃ ſcripſerit·ſignauerit.recitanerit. dolo

malove ea fieri curauerit · vt· ff. e. qui teſtĩ ·

Itẽ qᷓ edicta coeruperit.vel rem duobꝰ alie⸗
nauerit.niſi ad tꝑs relega.nec bona auferũ
tur.ſicut ⁊ in eo ꝗᷓ iudice coeruperit.vt.ff.e.

i: penb.æ. I.ꝗqᷓ duobꝰ.Is aũt qᷓ rè duobꝰ inſoli
dü obligauit. crimine ti ſtellionatꝰ tenetur
vt.ff. de crimi.ſtelli.l.nj. Ite qᷓ inſtra apud ſe
depoſita pdiderit aduerſarijs deponæétis fal⸗
ſum cõmittit · vt· ff. e. l. j. . is qui:⁊æ de penis.

ſi quis aliquidòꝗ.ſi quiss
Toero circa reſcripta ap.ſe.fal ſitates va
rie cõmittunt ¶ ODeimo cũ modulꝰ vere bul

le falſatur ·qe fit alius eiuſoẽ foeme.æ ſie fła
vulla min B; falſo modulo impeeſſa falſis lrñis
apponit. ¶¶Secũdo cũ foeamen vere bulle

ſublèuat' ſupius æ inferius cũ aliquo ſubtili

inſtrumẽto· æ ſic excrabit filũ.æ bulla rema

tundu ſicut eſt ſuperiꝰ p̃libatũ.

inſtru· ex lris · ¶¶

ſta.ſi vnus.
ra ε Oſtat ꝙ ab impetrãte ſit facta obeſt ar.
5g· de reſcript'.ſignificãte · et.c.radolphꝰ.Si
dubitac nõ obeſt. æ ſic intellexit decre. ex li
teris . ⁊ B qn litere apꝑte ſunt.nã ſi clauſe tũc

net fozꝛamine ſubleuato.p qð foꝛamẽ filũ fal
ſaꝝ literaꝝ immittit'. vt nichil appareat
falſitatis fozamĩa ſubleuata cũ ꝓuo malleũ
culo leuiter prundunt ercio ſcindit filuũ
ſub plicatura vere lre · æ ſie exhitur filũ ð ve
ra lra.quo facto ip̃m filũ ſcarpi᷑ ⁊æ⁊ poſtea im
mitti in litera falſa ad modũ vere plicata:æ

admcto filo ↄſimilis canapis reſtaurat' ſciſ
ſura fili antiqui.ita ꝙ reſtauratio ſub plica⸗
tura finit ut falſitas meliꝰobfuſcet Quar
to quaſi ſecũdo ſimile ſubleua foꝛamen bul
le vere ex ſupioei ti pte.h in inferioei nõ tã⸗
Situr ſubleuato vero ſupioei foeamine ſcin⸗
dit' altera ꝓs fili pendẽs q̃ſ in medio bulle

quo facto ꝑs ſciſſa ð bulla extrahit. pa bul
la ſuſtetata cũ altera pte fili que remanet in⸗
tegra·⁊ immiſſo ſũmo ptis inſciſſe ꝓ fozami⸗
na plicature falſe lr̃e reuertit᷑ ad locnz vnde
exiuit.⁊ poſtea foꝛamẽ bulle cũ malleũculo
umnto cũ
literis bullatis ⁊ redditis in eis quid ꝓꝑ raſu
ram temere immutat. ſupꝑ Bᷓ tñ diſtingur. vt
no. õ.de fide inſtru quibꝰ inſtrumetis· .
ꝙ ſi in inſtrumeto.Diſtingui em̃ vta raſura
ſit in loco vbi ius ↄſtituit æ tũc obeſt.an in
facti narratione æ tũc nõ obeſt. ut. ̊. de fide
lij dicüt vt lau.ꝙ in quo⸗
cũqʒ loco fuerit raſa carta nõ obeſt· dũmodo

ab eadẽ manu fuerit reſcripta.q ex incauſto

⁊z ſpecie litere ⁊ alijs multis modis dep̃hedi
tur. vt:C. de fide inſtru · comꝑpatões.a de te⸗
m.dixit ꝙ ſi in facto eſt raſu

nõ obeſt raſura · ff·de his que in teſ·dełb · ean
cellauerat· ar.S.ð fide inſtru inter dilectos
et de of · deb · cũ oliz magiſter·et dictis.l.cõ

paratões.et.l.ſi vnꝰ. Ego diſtinguo vt no·

S. de lfide inſtru · . quibꝰ inſtrumẽtig. Y. ſi

im inſtrumẽto. et ſequẽti · die vt ibi. ſſ Diſtin
gZuit' em vta ſint litere de ſimplici muſticia.
vt. ·e accedens.et vti ſit menſura paucaꝝ

literanx · · e · c · fi.· ¶¶ ¶ Z hodie p̃ceptũ eſt ꝙ in
literis dñi pape nec ĩ magno nec in modico

audeat q́s manũ apponere. etiã literã vnicaz

vel punctũ vnicũ coeri gẽdo.exceptis offici⸗

al ibꝰ aliquibꝰ quibꝰ H eſt cõmiſſum· alioqn

manũ apponẽs ex canone lato ĩ curia ip̃o fa
cto ſentetiã excõicatõis incurrit.qui non pᷣt
p aliquẽ citra ſe ap·relaxari. Sexto cũ ve⸗
ra carta vniuerſaliter abolita et cũ calce et
alijs puta cauertino furfure cineribꝰ et ſimi⸗

libꝰ de noug reſcri bit iuxca oſuerũ artificiũ
dealbata 1.
te et abeaſe alia ſubtiliſſima carta eiuſdẽ q̃li

eptimo.cũ carte totalit aboli

tatis et q;titatis ſeripta cũ tenaciſſimo Zluti
no counit Octauo.qñ q̃s apð ſe.ap· dſti⸗
tutꝰ.ñ ð̊ manibꝰ dñi pape·vł bullatoeis ſui.
vb alteriꝰ ad q̊ officiũ deputati.lr̃as recipit.

in quo caſu laycꝰ execicatõi ſubiaceat:cłlieꝰ

officij beneficij ſuipẽſione damnat.ſubau
di niſ infra · xx · dies peniteat · Sed ſi ꝓpſona

fal ſitatis habes.j·. eę.licet ·

magne antoeitatis fuerit. p nunciũ ydoneũ
lr̃as ab eiſoẽ recipe pᷣt.vt.ĩ·e.dura:Fliquiſ
aũt in curia romana pᷣſentialiter exiſtes ꝓ nũ
ciũ nõ impetrat.licz qlibzʒ abſens ĩpetrare va
leat ꝓ nunciũ ſpãlezʒ·vt·õ.ð reſcript .nõnłli
C. vl.æ ſic diuerſificãt dicta iura · Mlij di⸗
cũt dec᷑.dura:foeꝛe coæerectã.qe in deſuetudi
nẽ abijt nec ſerua? h tales male ðſiderauer̃t
mentẽe vᷣbi ibi appoſiti· apud ſe·ap. ſubaudi⸗
endũ em eſt oſtitutꝰ. Nono.cũ q̃s accedes
ad bullam falſas lrĩ̃as caute ꝓicit · vt de vera
bulla cũ alijs ſigillet᷑ ·ſj hee due vltime ſpe
cies nõ poſſũt facile ouinci · miſi vel in mõ di⸗
ctaminis·vl ĩ foema ſcripture · vł q̃litate car⸗
te: In ceteris aũt m adiunctõe filoꝝ dep̃he
dit vt in tercia ſpecie: vb in collatõe bulle
vt in peima ſpecie· vix em̃ erit ꝙ modulũ fal
ſuʒ nõ diſcrepet a vero.ſaltẽ in pũcto·vł mo
tione bulle.vel obtuſione ſiue obtõſione.qe
foꝛte tonſũ eſt ne appareãt ictꝰ.pᷣſertiz ſi bul
la nõ ſit eq̃lis ꝓpter peuſſionem mallei.̊ ali
cubi magis tumida ⁊ alicubi magis dep̃ſla·
qð in ſcòa ⁊ quarta ſpecie dtingit.has ſpẽs

Dep̃hendi etiã falſitas ſi papa vocz ep̃oſ

ſiue ſupioes dilectos filios · ⁊ ſi vocaueric
reges peincipes vł quoſcũqʒ cłicos inferi

oees ep̃is venerabiles fres. ⁊ ſi ſe ponat in

ſingulari numero· vł vni ſcribẽs cuicũqʒ vo

lueris eũ in płi numero ponat:qę tales lt̃e

ſolitũ ſtilũ curie impetran.æ ſie tã in bulla

ꝙᷓ filo.⁊ in carta ⁊ ſtilo curie ſũt tałr intuen
de ne q̃s veras ꝓ fłis.vel flas ꝓ veris · ad⸗
mittat. vt. I. e. q; Sraui. Sic debz decetero
obſeruari⸗anti q̃tus em̃ gre:ex hũilitate ali⸗
qñ gꝛiũ obſeruauit · vt · S. de pᷣſcrip:nichil ·⁊
de ꝓba: c.j.⁊·xxnj:di.c.eõis filiꝰ.æ xcix.di.
ecce. Ep̃s aũt ſubditos ſuos fr̃es vł ſocios
appellat.vnj.qj.qᷓd aũt·x ·q.nj.cauendũ.j.
de excel.pᷣla:e:j. Sic æ oſiderandꝰ eſt ſtilꝰ
curie in clauſuł qᷓ apponi cõſueuerũt in liis
aplicis.vt.S.de eta· ⁊ qli accepimꝰ.⁊ ð fide

inſtru·q ſuꝑ his: æ de ↄfir: vtił.poerecta.

*. c· penł.⁊ vl.⁊ ð̊ pᷣbendis·cũ hm.⁊. j.ð pe
nitẽtijs · cũ ex eo · Sʒ = ſi qs ſine ſpãli man
dato lr̃as apłicas noĩe alteriꝰ ĩpetrare pᷣſum
pſerit.niſi ſit diũcta pſona eſt tanꝙᷓ falſariꝰ
puniẽdꝰ. vt · ã.ð reſcrip.nõnulli.in fi. . Mec
igi ò reſcripta apłica opponun æ młta alia
ð ꝗqᷣbꝰ dixi · S.ð reſcrip:·⁊ q̃ pñt obici · .pei
mo.⁊.v.ſeqntibꝰ. eꝛecepto etiã cõmittiꝰ
fbm.qñ epᷣs in peiuilegijs noĩa fr̃m abſentiũ
ſeribi p̃cipit.vt · ̊· ð̊ his q̃ fi:a pᷣla.qᷓto·.ab
ſentiũ .Idẽ ĩ tabellione.⁊ teſtĩ irritũ eſt.vt
C.e.q̃ veluti.⁊ ð teſtis.hac Oſultiſſima.: Idẽ

eſt ſi aliqͥ de capło mblenpſernr noĩe capłi

alijs ignoꝛãtibꝰ.a tales ab offõ æ bñficio ſu
ſpendun. vl ſuſpeſi nũcian.vt.S.de teſtibꝰ.
tã lr̃is.. vl.⁊ ð ꝓba.tercio kta eẽ alia ꝗ̊
inſtra obici poſſunt.qð die vt no.õ.de fide
inſtru· ꝓ. quibus inſtrumentis·æ ſub: G. itẽ ob
icitur mſtrumeto. v. ſeque.

/¶Quaſi aũt fłm cõmittit' qñ tutoe vł cura

toꝛ añ depoſitũ offm cũ fiſco qhit viuẽte eo

dẽ cuiꝰ tutela vł eura agi:ſecꝰ ſi eo moꝛtuo
q;uis loꝛ di nõ reddiderit rõeʒ · Itẽ ſecꝰ ſi hẽdi
tario iur in fiſcale ctũ ſuc cedat.etiã pupil⸗
lo vłe adulto vinẽte · ltẽ ſecꝰ ſi peimo xerat
cũ fiſco ⁊ poſtea ſuſcepit tutelã vł cura licʒ
ab ea ſe potuerit excuſare · vt.ff·e.l.j. G. tuto⸗
res · Itẽ ⁊ q̃i f'm cõmittitur qũ ſibi in teſtã
aſcribit q̃s vt inde ſetiat comodũ⸗vb etiã ſer
uo ſuo.niſi in fideicõmiſſaria libertate ĩ qua
is ꝗᷓ aſcribit moꝛã fecerat · vt · ff· ad · l. coꝛ· de
fal·impuberẽG. itẽ ſi ſeruo · Dõt aũt aſcribi
ei qᷓ bona fide ſeruit·vł in q vlufructꝰhabe
t. vt . ff e. impuberẽ · C. ⁊æ ſi ei ·?· ¶. ſi dñs ·⁊ ſic

in ſeruo bona fið poſſeſſo magis ↄſidera ve

ritas ꝙᷓ opinio · ſike. ff · de furt . inter om̃s .
penk Prrscra tradi ĩ generali magis dſide
randã opinionẽ ꝙᷓ veritatẽ. vt · ff · de vſuca. ſi
q̃s id ·⁊ ð acꝗr̃.hẽdi · is q̃ putat · ⁊ deb · nj. l.
in pein. Hoc aũt qð dixi me poſſe aſcriber⸗
ſeruo que bona fide poſſideo.itelligas veꝛ
eſſe niſi foete ↄtẽplatõe mei lege ſeruo baona
fide poſſeſſo vel fructuario tũc em̃ aſcribere
nõ debeo cũ michi quera.vt.ff.de vlukru · h
æ ſi qd · Sic etã aſcribẽ mihi ñ dẽo.ſic nec
ei cuiꝰ ptãte ſũ.vł q̃ in eadẽ ptãte ẽ mecũ.
vt · ff· e.ð̊ eo.qð e mirabile:·qe mihbi młhil ac
qri h patri vł dño tm.ſ DHõt tñ in filio illa
rõ aſſignariqe etiã vinète pr̃e q&modo dul
reꝝ paternaꝝ intelligi. ut inſti.ð here.qᷓli.
æ dra. . ch ſui. In ſeruo aũt illa e rõ.qe a dño
ſuſteta ⁊ expectat pᷣmiũ ab eodẽ.nõ tñ idẽ ẽ
cũ q̃s aſcribit vxoei ſne · ut · ff. e. vxoei · ¶ S =
pᷣt intelligi ꝙ pr̃ tenea vł dñs qñ eoꝝʒ volũ
tate aſcribi.vt · ff èę· dinꝰ. Bmaũt huo meo
libertate aſcribam vt a me magno pᷣcio redi
mat᷑.teneo · Idẽ ſi michi lege fundꝰ cũ ticõ
⁊æ ticio aſcribã · vt · ff · e. ĩ puberẽ. G. pe. Eilio
etiã meo aſcribere nõ debeo dũ e m ptcãte.ni
ſi a cõmilitone ſuo h; legatũ defera. vt. ff.e
ſi pater filio.vł niſi ſit filiꝰ apud hoſtes·tũc
em̃ ſi ĩ captiuitate decedat ñ teneoe· ſecus ſi
reuerta. vt. ff · e· impuberẽ ꝗ. j. Vks filio ĩ
ptãte mea ↄſtituto etiã ex aduẽtica cã nõ de
beo aſcribere · cũ comodũ vſufructꝰ ad me
tineat · vt inſti· ꝑ qᷓs ꝓſo:nobis acq̃rat . Sʒ
ſi aſcribã exneo:patet ex pᷣmiſſis ꝙ ñ teneoe.
etiã ſi ſeruꝰ ſit qui poſtea michi ſubiciat.vt
ff· e de eo · C. vl.

Sie patet qñ qͥs dica ſibi aſcribere.Nunc
dicamꝰ qᷓtr in teſtõ aſcriba?.⁊ certe ita demũ

ſi ſigtuʒ ſit.⁊ oĩa adĩpleta q̃ ĩ ofectõne teſta
meti necia ſũt.nã nec interdẽm de tabub ex⸗
hibẽ·abr ↄpetit · nõ aũt exigit vt ſit pfectuzʒ
q;tũ ad p̃ᷣteritões· oł exhẽdatões vl irritatõ
nes. vt .· ff · ð tabub exhi. l. j. incido aut ĩ pe
nã qꝗᷓlitercũqʒ eomodũ inde ↄſeq̃r largo mõ
ſũpto vocabulo:ſiue legatũ ·ſiue hẽditatẽ · ſi
ue fideicõmiſſũ.ſiue libertatẽ.ſiue exhẽdati
onẽ illiꝰq̃ ñ exhdatꝰ irritaret teſtim.⁊ ſic mi
chi.hẽdi · vł legatario nocerzʒ· ſiune adempti
onẽ legatoꝝ a me relictoꝝ · vt· ff · e. ſi qs · J.
ſi inſtitutꝰ. Ite comodũ intelligo quoquo
mõ ad me pma facie deferatur licet alij reſti

tuere tenear · vt. ff · e · ſi filiꝰ . ꝗ. vl. ⁊.l·cu q̃dã

E 1ð

— — — —

—

— — —- — — ub

tonen⸗
edl i
tiq puptl
norerg⸗
nri l
ento⸗
tb ntiz
eiſer
tteieng
lond
ut aſenb
rtgbebe
ns ſie
dere ve
dins⸗ .
ds dde
edſuczſ
ei 1
aſender⸗
as den
ruo bong
Alenbere
nlufru.g
lie hee⸗
emecu.
mhil ae
nlioilla
odo dul
ere⸗li.
ce adſo
t ide
ſch⸗
on voli
ßuo neo
pcioredi
itico
e
praͤre ni
be⸗fe
estüc
ſecus ſi
8filnoi
fnöde
adwep
W.
ñteneo⸗.
nciat et

e Nine
tademu
ne teltn
abub er⸗
iritato
auͦtipe
rgon
itatea
tbedari
ſie mi
empti
6 S
oquo
ͦ qd⸗

Srauaſar⸗ aũt aliqñ is qui ſibi aſcribie· vt ſi

uobꝰ heredibꝰ inſtitutis aliqs adiecerit.q;
ſi alteruter heres ſine liberis deceſſiſſet · ei qᷓ
ſupeſſet æ« liberos haberet hereditas redde⸗
retur · vel ſi ſine liberis vterqʒ deceſſiſſet · vt
hereditas deinde alia manu ſcriptoei teſtam
ti reſtitueret.hic em̃ teſtamẽtario vel teſtato
ri:i.illi q̃ teſtamentũ ſcripſit remittit' pena.
ð benignitate ↄſequit' fideicõmiſſuʒz · vt. ff
e.diuus. ꝗJ. vl. FEiliꝰ etiã hereditatẽ patris
ſibi aſcribere pᷣt de equitate nõ ð iure ſtricto

ve · C· de his qui ſibi aſen· in.t.l.j.⁊. ff.e/ſi

filiꝰ emancipatꝰ.jih·j.Secꝰ in patrono.naʒ
ip̃e caret legato.⁊ venia impetrata excuſari
pᷣt · ⁊ amittit poſſeſſionẽ bonoꝝ ↄtra tabulas
vt · ff · e. ſi quis legatũ.S. vl.ſic pinguius ius
habet filius in hereditate patris ꝙ; patronꝰ

in heredirate liberti.vnde ꝑ bonoꝝ poſſeſſi
oneʒz ↄtra tabulas irritat filiꝰ teſtin in totů.

patronꝰ ꝓ pte:ideo ipᷣm filiũ cuil ibet credi
toei exeqᷓmus.vt inſti.de ſuo lib'.. ſi xo. ⁊z
ff · de legatp̃ſtan · l.jꝗ¶ ¶ Excuſat' etiã qͥs ꝗpt'
ignoeantiã inuris ſi ꝓfiteat' ſe a legato diſce⸗
dere. vt · C. de his qui ſibi in teſta:aſcribunt
ſenatuſcõſulto.⁊ G de equitate:ſecꝰ de iure
ſtricto· vt.ff · e · diuuꝰ.in pein:pᷣſumet' autezʒ
ignoꝛãtia ꝓpter miliciã.vt.C.de his qui ſibi
aſcri: in teſta· ꝙ adhibitꝰ. ⁊ ꝓpter ruſticitate
vt.ff.de ꝓbatõibus·cũ ð indebito.ꝗ. ſinaũt
18 q· ſſte excuſat' ſi ſeruꝰ vl filiꝰ iuſſu dni
vel patris ſibi aſcribat·vel legatum a ſe reli⸗
ctum adimat · vcff.e.ſenatꝰ.⁊.l.ſi quis cum
JG.j· aliꝰ aũt exneus nõ excuſa.nec valet q;
ſibi aſcribat.quiniĩmo tantũdem de ſuo fiſco
pᷣſtare tene · vt dicta · l.ſenatꝰ.⁊.l.ſi quis cũ
C.j.⁊·l. impubere..qui codicillos.⁊.C.de
his qui ſibi ĩ teſta.aſcri.ſenatꝰ. Sʒ ⁊ iuſſus
matris filiũ excuſat.⁊ voluntas filij matrem
que ſibi aſcribit.lòẽ a ſi ſeruus matris eidem
aſeribat.hi aũt excuſan a pena.h legato ca⸗
rent.niñ teſtatoe ſpãli ſubſcriptõe ſua dicat
ſe agnoſcere legatũ:ſinaũt generali ñ nomi
nando pſonã aſcribentis valet q;tum ad fi⸗
lios vel ſeruos teſtantis tin.̊ quo ad exneoſ
nichilo eſt. vt. ff . e. l. . G. inter · æ.l.diuus.
G. plane.⁊· ¶. itẽ ſenatus.⁊· J.queri.⁊. C.de
his qui ſibi aſcri: in teſta.l.vl.⁊.l.ij.vbi aũt
onus tm̃ quis ſibi aſcribit.tenet in p̃iudiciũ
ſuü. vt. ff. e · vxoei · S. j· ¶ Illud nota dignũ ·
licet in teſtameto michi aſcribere nõ debeã.
tñ me dictãte a alio ſeribete.legatum ſen fᷣ
deicõmiſſum rite relinquitur.vt · C· de. teſta⸗
mentis.dictantibꝰ· alias aũt aſcribes tene
pena · l.coe:de falſarijs.niſi venia tribuatur

vt. C. de his qui ſibi alcri· in teſta.l. ſenatus
2 ſequẽetibꝰ. ¶ ¶Smnaũt teſtatoe codicillis ſi⸗

Snificauerit ticiũ teſtm̃ dictaſſe.ſubaudi in
quo ticius ſibi aſcripſerat legatũ:⁊ ſic nõ ſo⸗

lum dictauit ſed ſcripſit. non excuſatur ticiꝰ
debet ergo a legato abſtinere.= pena falſi
ſpeciali bnficio peincipis remitci pt · ſic loq;ᷓ⸗

tur. C.· de his q̃ ſibi aſcri.in teſta · l. ij·
alis ꝓbatio in ea requirat.æ quidem
luce clarios ſi queſtio criminaliter gpo⸗

natur.nam acenſanti a accuſato incũbit peo⸗
batio:⁊ acerrima debz fieri indago·non de⸗
clinando ad dexterã vel ſiniſtrã.vt· C· e. vbi
⁊ de autoee ſcriptoee ð falſo argute queſtio
habet nõ obſtante p̃ᷣeogatiua decurionatus
vel alia· vt · C. e·ſi quis decurio.· ¶ Ven in qᷓ
ſtione falſi ſunt quedã ſpecialia hm gof.nazʒ
licʒ ab initio requira? ꝓbatõ luce clarioꝛ.tñ
exquo de inſtrumẽto ꝓducto habe certa ſu⸗
ſpicio de falſo·ꝓ falſo habet .niſi a pte peo
ducente veritas cõpeobet'.⁊ ad penã ꝓceda
tur · vt · C· de ꝓPba · iubemꝰ.qð alias nõ ↄtin⸗
it regulariter· ij.q.jpeimo· ff. ̊ð penis· ab
entem. Becuũdo ↄdemnat' q̃s ſine accuſa⸗
toze qð ałs nõ ↄtingit regulariter.ijq:.j. ni
chil.ff.de mu.⁊ hono· muneꝝ· J. defenioꝛes
in euãgelio dicit .mulier vbi ſunt q te ac⸗
cuſant: nemo dne: nec ego te condemnabo·
Phck⸗ ſi crimẽ falſi incidat ꝓnunciat' in
eo.C·e.t.vbi.qð alias nõ ſeruat ſjm.l.C.
oedi. iudi · adite· ¶Quarto qe de B; crimine
Omctus ſtatim deponit' æ tradit' curie ſecu⸗
lari.·e·ad falſarioꝝ; ·q generaliter nõ ob⸗
tinet · S· de indiẽ · cũ nõ ab homine . hm gof. h
caſualiter tin.vt no·S.de hereticis.G.q̃ pena
S. æ nota. ¶ Smaũt ciuiliter agat'. leuiꝰpeo
cedit examinatio. vt. C. e · l. vl. Pt em de fal
ſo agi criminaliter vel ciniliter·quocũqʒ iu⸗
dicio ponens elegerit peimitꝰ mſtituto.vt
C.e.damꝰ.licʒ quidam dixenint criminaliter
peimitꝰ agendũ · ar · C. de fide inſtru. l. ij. æ.
vlti. Cognoledlai de falſo ciuiliter ꝓ ex
ceptione:vel replicatione · ⁊ qñqʒ p actione
in factũ.nam qᷓ nomine pᷣtoeis literas falſaſ
reddiderit · edictũve falſum ꝗꝓpoſuit.actione
in factuʒ penali tenet'. que foete ↄtinet agẽ
tis intereſſe. vel loquit de pena quinq̃ginta
aureoꝛx · qua tenet' is qui albũ p̃toꝛis coeru
pit. vt· ff· e· qui noĩe p̃toeis:⁊ de iurdi.o.iu
di · ſi quis id qð :⁊ de in ius vocan · l.penł. er
hm hB agit infra·xxx· annos ·ſi intelligas ꝙ
Otineat intereſſe et nõ ſit penalisalioqum
infra annũ tm̃ · vt. ff. de his qui deie. vl eff u.
ſi vero.. Baũt actio. TTu tũ him gof.no⸗
tandu elleꝙ quedã litere dieuntur falſe. que
dam falſate· ¶Ealſe dicunt' duobus modis
Dꝛimo · qꝛ ꝑ falũ ſuggeſtionẽ vel veri ſap
pꝛ eſſonẽ impetrant᷑⸗q largo modo dicuntur
falſe.ff ·e.t.ſi quis obeepſerit.hee iuriſditio
nem conferunt ſecundum ipſum.et ſi nõ exci
piat de falſitate earundẽ. valet et tenet qðᷣ
fit eaꝝ autoꝛitate.de quo tu dic vt no.õ.de
reſcrip · S que poſſunt obici:ſub. I. h nunquid
ꝓceſſus: ¶ ¶ SZcðo dicunt falſe qᷓ ſimlieudĩez
aliꝙ; veraꝝ pᷣtendũt nichil tñ veritatis ha⸗
bent·qe nec verã bullã nec verã ſcripturã.
iſte litere qᷓ nulle ſunt dicunt' falſe · ſicut æ i
q̃ nõ eſt tutoe ðe falſus tutoe:æ ſłm teſtimo
nin qð nõ eſt teſtimoniũ·æ iniquꝰ modiꝰ q ñ
eſt modiꝰ.ff. de vᷣbo.ſig· paulꝰ.hee nõ cõfe
runt inriſditõexꝭ. nec valʒ qð fit autoeitate il⸗
laꝝx · vnde ſnĩa lata autoeitate taliu lr̃aꝝ nõ
eſt executioni mandãda.j.e.ſuper eo. immo
Otra talem ſententiam æ exceptio competit·

æ reſtitutio dat. ff· de iudiẽ · ſi ̃toꝛ· idez ſi

per falſos teſtes ſnĩa lata ſit · ff. de re indi . di
uus. æ lex dicit ꝙ iudicati executio ſolet ſu⸗
ſpendi · ⁊ ſoluti dari repetitio · ſi falſis inſtru⸗

mentis circũuentã eſſe religionẽ iudicantis

crimine poſtea falſi illato manifeſtis ꝓbati⸗
onibꝰ fuerit oſtenſum. qd veꝝ eſt ſi iudex fu
erit falſa inſtrumẽta ſecutꝰ. C. ſi ex falſis in
ſtrumẽtis.l. fi-⁊. l.falſas.⁊· l.j·⁊· õ·de ſnĩa
æ re indi:cũ.I.æ. R ·h ⁊ ſi executoe inuenerit
ſmiazʒ latã otra ius liti gatoꝛis eã nichilomm⸗

nus exequi debet · niſi apud delegatũ effice⸗

re poſſit vt ab ̊ onere ipᷣm abſoluat.·ð of.
dek . paſtoaabł · S. qe vero.¶ Falſate vero dicũ
tur litere · ꝗ ſi aliqᷓd veritatis habeãt· puta
verã bullã · vel verã ſeripturã · vel ven vtrũ
qʒ:aliquid tñ immutatũ eſt de peimoedio ve
ritatis. vt no.S.e. . qualiter cõmitta· ſub · ·
poero· v· ſecũdo· quinqz· V. ſeqn · Iſte ſimi⸗
liter iuriſditõez non tribuũt.æ beeuiter tene
de his qð no · de alijs · · e · V· ſecũdo dicunt

falſe. ſ oc etiã teneas ꝙ; vbi autoꝛitate ta

lium literan ſnĩa lata eſt. reuocãda eſt ſine
tempoeis p̃finitione · Vbi autẽ a vero iudice
lata eſt h pᷣtextu falſi:ſi ciuiliter agat p acti
one m factũ reuocat vſqʒ adxxx· annos· ff·
de re indi . diuus . Si criminaliter. vſq; ad · xx
C.e.ti · querelã.Si ꝓ modũ exceptõis impu⸗
gnetur· ꝓpetuo· qi exceptões ꝓpetue ſunt ·
ff.de except ·doli ·pure · JF. fi· ⁊ inſti ·de exce⸗
ptiombꝰ. ꝗ. ppetue · C. e·ti · ſi pactũ · hm Zof ·
de h̊ die vt no · S· de excep · ſub · S. H de dila⸗
toꝛijs · V· h nunquid ·
NValꝛis ſit accuſatio.⁊ certe peiuata.niſi
bi tangit cõmuniter om̃es· vt in falſa

moneta.menſura. in teſtamẽto celato vłl de

leto.vt.ff.e.paulꝰ.Hoteſt tñ dici publica ſe
cundũ az . q inter publica indicia numerat
vt . ff. de publiẽ · iudi. l· j· æ inſti. de public.
judiẽ.· G. itẽ lex coꝛneł · de falſis · Iccuſatõ
aũt de falſa moneta locũ habet cũ quis fa⸗
beicauit falſam monetã.vel fabeicari feeit·.
vel ſup eo dedit auxiliũ · vel ↄſiliũ .· vk nõ ꝓ⸗
hibuit eã fabeicari.qui tñ in totũ eã fabeica
re noluit/ĩuſta pñia excuſat᷑ · vt · ff · e · qͥ falſã
Sed ⁊ ſi quis aureos nummos tingat · vł᷑ fin⸗
gat.vł radatcapite punit᷑.vt· ff.e.q̃ nũmos
OQuid ſi non ſint aurei.foꝛte non tantam
patietur penam· h ꝓ fabeicatione comburit
vt. C. de fal.mo.l:penł · Vicũt tamen qui⸗
dam ꝙ ſi in aureis ſolidis quis reperiatur
adulter.comburitur. Si in alia moneta. capi
te punitur: æ ſic intelligũt · l. ꝓxallegatam.
* C. de falſa mo.l· j· G. ]· actoæee· æ capita⸗
lem penam interpᷣtantur minorẽ · i · depoetati
onem l. Se a ſi fur ex auro vel argento
monetam publicam falſo faciat · illo punito
ecunia in theſauro publico conſeruatur · vt
j.q.j. ꝙ; quidam.in medio· ibi·ſi enim aliqui
furtim æc. pecialia conſueuerunt notari
quedam circa falſam moꝙ Deimo ꝙ quilibz
admittitur ad accnſationem contra fabeican
tem falſam monetaz ſicut in crimine leſe ma
jeſtatis etiã infamis admittit. vt. C· ð falſa

mo.l.pent· ¶ Zecundo quia connictus ð ſo⸗

cijs ſiue conſcijs interrogatur contra illud
56. de confel.c.j· ¶ Tercio ꝙ quilibet pᷣt hüe
falſarium capere . cõtra illud · C· de exhibẽ.
æ intro.re:neminẽ · ¶ Quarto quia damnatꝰ
non appellat contra illud . ff · de ap · non tan
tum. [Duinte quia ſi dominus in peꝛoximo
conſtitutus erat. publicatur peedium in quo
cõmiſſum eſt ſcelus etiã ſi dominus ignoꝛaue
rit. niſi vbi peimo ſcire cepit ſcelus pꝛodide⸗
rit perpetratũ · ꝓ ſi dominus longe abfuerit
nullam patitur penam.h actoeelſ eius qui mi
niſterium peeſtiterunt capite puniuntur · vi⸗
due aut ⁊ ſi ꝓxime ſint de ſola ſcientia tenen
tur. h impuberes quoꝝ etas q videat igno⸗
rat nee ꝓpter ſcientiam puniuntur: licet tu⸗
toꝛes ſi in ꝓximo ſint cũ non debeant igno⸗
rare quid in re pupilli agatur · in tantũ puni
antur in quantũ a pupullo fuerat inferendu.
vt om̃ia ̊ ꝓbantur · C· de fal. mo.l·.j .ſ Nec
excu ſatur quis obtentu reſcripti peincipis ·
ſubaudi fraudulenter eliciti ſuper ere cuden
do. ſed penam meretur ſuſcipiens · æ fructum
ꝓpeie pe titionis amittit· nec iuramentum ſu
per h ſcienter peeſtitum tenendũ eſt. ſed poti
us de periurio penitentia peragenda ignoꝛã
ter tamen iurans etiã a pinrio excuſatur · vt
5. de iureiurã· quãto. iunge qð no · S.· ð cen ·
F. ex quibus cauſis · v· quid ſi moneta mute⸗
tur · ⁊ ſequen· ntandi Peium nomen nõ
cognomen datur facultas cuilibet libero · ſi

cut ab initio qðlibet imponitur · důmodo in

fraudem nichil fiat.ſed in ſeruo ⁊ libero de
frandare volente pena falſi coercetur · vt· C.
de mutatione nominis . l. vnica · 2.· ff · e · kalſi
nominis· ad q accedit.õ·de ſponſa·tua nos

2. . de cleri.non oedi · minil. c. j. ⁊ · ij · ⁊ ð ſen⸗

tentia excõi · ꝓpendimus·
Pqualiter puniatur. æ quidem ſecundũ
I. pena falſ a quaſi falſi eſt depoetatio
bonoeꝛum publicatio· ſi falſarius liber fue
erit. Sed ſi ſeruus ſit vltimo ſupplicio affici⸗
etur. vt · ff. e. l. .· . vlti · æ inſtit · de publiẽ · iu
dic· item lex coꝛneł.ð falſis· Flliquando au⸗
tem minoe pena imponitur · vt no · 3· J· quali
ter cõmittatur · S· facto· et · v. peeterea· et · V

multis alijs modis· Aliquando acrius · vt in

falſa moneta.dt.&. G. qualis ſit accuſatio· v·
accuſatio autẽ. ⁊ ſequentibus · Ounitur æ ali
quando pena relegationis· ff · e. Hodie . ff · de
exrraoeð .crimi.annona/. onerant · Fliquan
do etiam pena extraosdinaria punitur · vt. ff ·
de penis idardanazios. In mudicio vero
anime aliquando imponitur penitentia · xxx·
dierum. vc. S̊. ð contrahen· empt.c · ij · quod
die vt notat' im ſumma.e·t. S. quibus Doe
ro ſecundum canoñpena multiplex eſt. nam
falſarius domini pape qui pee ſe vel p aliuz
falſitatem exercet· ipſo iure cum omnibus
fautoꝛibus et defenſozibus ſuis eſt anathe⸗
matis vinculo innodatus Idem in his qui
ſcienter vtuntur literis falſis apoſtolicis ·

ſed tales infra triginta dies a tempoe no⸗

tionis penam excommunicationis euitant:

na
nten
ino
lquo⸗
Nedne
dde⸗
jene
jmi
vi⸗
nen
o:
ttu:
no:
pni
ndu.
ee
ſis
den
tum
nſu
oti
oꝛ
revt
ten.
mtee:
nn
oſ
o in
ode
e⸗.
falſt
nos
ſen⸗

dü
tio
fue

ſecundum ea que no. . qualiter cõmittar

. item vſn etiam cõmittitur-hoc dico ð vten

tibus nõ de falſantibꝰ. vt.j.e.ad falſarioꝝ ·

Ord erso ſi quis ꝑ· xx. dies literas tenuit
exquo falſas literas nouit. poſtea ꝓduxit in
udicio.⁊ cum redargueretur de falſitate in

continenti deſtruxit vł renunciauit· ꝓculdu
bio excõmunicatus eſt · ſod tñ ſi occultum ſit

eũ eccleſia nõ vitabit.currunt igitur eidẽ.xx
dies a tempoæe ↄſciẽtie occulte quo ad deũᷣ.
h quo ad eccleſiã a tpe ↄſcientie publicate.
ad qð accedit.S.ð ſimo.ſicut nobis.⁊.c.tua
nos · in fi.⁊. .de ſen.excõi:a nobis.ij.qꝙ; aũt
dixi ꝙ infra viginti dies vitet pena.vt.j. e·
dura· intellexit gof:in literis quas quis per
aliũ impetrauit · nam ſi x ſeipſum. vel oſcius
fuit. vel eſſe debuit.ſtatim pena incurrit. vt
I·e·ad falſarioꝝ · vt ⁊ no. S·e. J. qualiter cõ⸗
mittat· . ſed ⁊ in eo · ſĩn falſario etiã dñi
pape diſtinguitur. vtrum de falſitate dubite

tur.vel certũ ſit.Si dubitetur.tũc eſt falſari

us capiendus ⁊ in carcerem mittendꝰ.⁊ ſupꝑ
pena eſt ſummꝰ pontifex oſulendus · vt· xix·
diſ. in memoeia.:ſic intellige..e.ſup eo·õ.ð
reſcript.c · ij · ¶ Binautem vꝓ certo ſciretur ꝙp
eſſet falſariꝰ.non ꝝ ſuſpitionem hᷓ per rei eui
dentiam. ſi clerieus ſit degradandꝰ eſt.⁊ po
teſtati ſeculari tradendꝰ ſecundũ ↄſtitutões
legittimas puniendꝰ.ꝓ quam ⁊ layci duicti
legittime puniant. vt.·e.ad falſarioꝝ · C. j.

clerici etia ipſo iur̃ in G̊ caſu officijs ⁊ benefi

cijs ꝓpetuo ſunt peiuati.vt ibidem.⁊ intelli
Zitur de illo qui ꝓ ſe vel aliũ falſauic. Sʒ
vbꝛi quis ſcienter vtitur literis ab alio falſa
tis· non eſt ipſo iure peinatꝰ ſi clericus ſit.hj

eſt officio beneficio ſpoliandꝰ. i. ſuſpendẽ .
dus · ſubaudi nichilominꝰ excõicatus quo

uſq; digne ſatiſ fecerit.Laycus etiã p eandẽ
ſniam excõmunicationis ipſo iure latam ſa
tiſ facere cogitur competenter intelligas in
vtroqʒ ad arbitriũ pape.qꝛ nec pꝑ alium reſti
tui poterit nec abſolui · ſic intelligo·j.e.ad
falſarioꝝ · . qui vo.in pein.æ. c.duraG. vl.
ar · S· de pben. graue · S. penkł. ¶ Vk poteſt di
ci ꝙ ꝙᷓuis abſolutionem papa ſibi retinuerit
nõ tñ ſatiſfactionẽ.cũ dicat in iſtis ⁊ i illiſ
ſcilicet clericis ⁊ laycis.maliciã gramus ꝙ;
negligentiã puniendã.qð.ſ.qð diri de pena
imponenda in vtentibꝰ literis ab alio falſa⸗
tis ⁊ de malicia grauiꝰ ꝙᷓ negligentia punieẽ
da· etiã de his qui falſas literas impetrant
ſtatuit obſeruandũ.vt.ĩ:e.ad falſariozum.
ꝗ.·qui vero·v· ita c. En aũt malicia.quã
do expᷣſſim Duincitur de ſcientia:Negligetia
quãdo fuerunt affectatoees ignoꝛãtie.qe an
teq; vterenc nõ exammauerũt diligenter. vk
p ſe examinauerũt cum ſimplices eſſent.nec
conſilium cũ peritioꝛmus habuerũt: à ideo
ſunt in culpa quis ignoeantiã allegẽt. vt · J.
e:ad falſario · ih?. .⁊. S.de clãde.deſpon.
cũ inhibitio.. ſi quis So.⁊·xxxvij.di. J. vl.
2z ff · ad mac.l.penł.æ· j.de cleri.excõi.apo⸗
ſtolice:talis em negligentia ꝗpe dolum eſt.
vt · ff · man.ſi fideiuſſos.⁊ de redibit'.act'.l.j

G. ſi intelligat?A Binaũt ita latet falſitaf q;
in aperto videri nõ poteſt.æ per ſe ⁊ pꝑ alium
omnem diligentiã adhibuit non imputarem
ei alias cõtra.vr.ffede redibit'. act. l. j. g. cã.
1·l · ob que vicia.⁊ · S.ð̊ homicidio.Iohãnes
Z:c. vl.⁊.ldiſ.ſi duo.¶ ¶ Et ſi quis accuſetur
falſas literas apoſtolicas impetraſſe æ ipſis
vſum fuiſſe· cogunt' teſtes nominati teſtimo
nium ferre. vt.S.de teſtibꝰ cogen.cũ contra
magiſtrum.Hlodie etiã contra tales eſt ſen
tentia excõmunicationis ſub certa foema la⸗
ta in curia.vt no. S. e G. qualiter cõmittatur.
ſub · J. poero.S. quinto.⁊. v. ſed hodie. Bi
quis autem clericeus literas regis falſauerit
caracteratur in facie.peimo a ſuis oedinibuſ
degradatus· peouintiam abiurans.æ ſic abi⸗
re permittitur · vt. I· e. ad audientiam. et idẽ
intelligo de falſario cuiuſlibet peincipis ſe
cularis·quia de ſimilibus idem eſt iudicium
vt.S. de tranſlat'epi.inter coepalia. S. j.æ ð
reſcript'.inter: ceteras·et de ſtatu mo.ſuper
quozundam· Falſarius vero epiſcopi depo
nitur et in monaſterio detruditur · vt.l. di. ſi.
quis clericus· ſecundum da. vel dic ꝙ eſt ab
officio et beneficio ſuſpendendas · ſine ſuſpeẽ
ſus nunciandus · ſicut et falſariug capituli.
donec indulgentiam ſedis apoſtolice merea
tur· vt.S. de teſtibꝰ.tam literis.ꝗ. vlti. ¶ Vel
melius· dictum daintelligitur quãdo in mo
dum accuſatioms conuincitur cniminalit' ac
cuſatus. in modum autem inquiſitionis con⸗
uictus habet locum qð dixi: vt mmnuit illa de
cre:tam literis.vel quando falſarius ciuili⸗
ter conuenitur ad B vt beneficio eccleſiaſti⸗
co peiuerur:qð habet locum etiã in falſario
delegati· vel quocunqʒ vis alio.vt:5. de re⸗
ſcript.olim.ex literis · in fi· et de of.dełk· cuz
olim magiſter. cũ ergo ab obtento remouea
tur:multofoꝛtius ab obtinendo repellitur.
vt.j.de exceſ/peela.inter dilectos. . p̃terea.
Szer que ſit pena falſe carte ex dicto vel
Pgeiro legicur. vt · S. de reſcript'.ſuꝑ literis.
Et nota ꝙ ſecundum quoſdã nõ ſufficit P⸗
bare teſtes eſſe falſos miſi ꝓbentur coærupti
vt · ff. de re indi. diuꝰ. S. de ꝓba. licet. G. d
quoqʒ teſtes. et H dicebat pla. ¶lij peoba
bilius dicunt vt Iob · ꝙ ſicut ſufficit peoba⸗

re inſtrumentum eſſe falſum. vt. C. ſ ex fal⸗

ſis inſtrumen.l·penł.et vlti.ſic et teſtes. vt
pares habeant hmcinde vires inſtrumenta
et teſtes · C. de fide inſtrumen · in exercendiſ
et facit peo eis · ff. de except.qui agmiis. C.
de tranſact'.ſi ex falſis.non obſ.illa decre.
licet · Zaia ibi ſe aſtrinxit ad peobandũ vtrũ
q3 1 ed nunquid ſufficit pꝛobare teſtes eſ
ſe coeruptos.ar. ꝙ ſic.ij.q.dj·C. diffinitiua.
v venales.g.de vita et hone.cleri.cum ab
omm:econtra videtur ꝙ non. quia non ſuffi
cit peobare coeruptionem niſi peobetur ꝙ iu
dex ſecutus fuerit dicta coꝛruptozum.S.de
re iudi.cum. I.et. F. C. ſi ex falſis inſtrumen
tis· falſa· S. de teſtibus: ſicut nobis.ſimilitꝰ
non ſufficit peobare falſtatem niſ peobetur
uidicè ſecutũ eſſe illã.vt patet pꝑ p̃dicta iura

ℳ*

V

1 In fine notandũ.ꝙ qui falſum libellũ vel
amoſuʒ de aliquo compeſuit· Ouictus deca
pitatur · v· q .jſi qui:vel fote depoꝛtatur.æ
efficit' inteſtabilis·mj.qnj. l.ob carmẽ·hm
canones ſu bicit verberibꝰ.v·q:j·c·j.ſi vero
ſponte ↄfitetur mitiꝰ cũ eo agitur · e · q· c · ij⸗
in fi.æ BᷓB; cum innocẽs infamat. ſecꝰ ſi noceſ
ſm Io: peccata em nocentiũ nota eſſe ⁊ opoe⸗
tet expedit · vt · ff. de miurijs · eu qui · C · de
inmrijs· I. nj ρ Qo intelligit ago in indicio
nam nemo debet extra indiciũ aliquẽ etiã no
centez ita infamare: ſumma em̃ iniquitas eſt
detrahere · æ qui ðtrahit fratri ſuo homicida
eſt.vj.q:j.ſumma· Tria eiĩ genera homicidio
rum dicebat eſſe beatꝰ petrꝰ.abs G diſ: beato
clementi pᷣſignatur·æ penã eoꝝ parilẽ ꝙ;tuz
ad deum. de pe . di. ]· homici dioꝛ.· ſicut enim
homicidas dicimꝰ interfectoeee· ſic detracto
res.æ odientes. vt no.S· de homicið·. quot
ſpecies. =. . de miurijs. . quot modis· ꝗ In
ſumma notandũ: ꝙ ſnia lata occaſione falſa
rum literaꝝ nulliꝰeſt momenti.⁊æ opponi pt
exceptio falſi etiã poſt ſniam apuò executo⸗
rem.S. de ſnĩa æ re indi.ſuꝑ eo·⁊. ff. de iudi .
ſi p̃ᷣtoe.niſi eſſet falſitas talis que ipſo iur̃ nõ
ròderet literas inutiles· H̊ p exceptionẽ · tůe
em̃ exceptio talis omiſſa poſt ſniam nõ oppo
netur · vt · S· de ſnĩa ⁊ re iudi. inter monaſten
um.nam ſub pᷣtextu nouoꝝ inſtrumentozum
æρα vt no.S. de ſnĩia æ re iudi. ſuboæta hm I0.
de H no. S.e g. qualis· S · illud tñ.· ⁊ ſeqn· ⁊· S
de reſcript . que poſſunt obici · ſub· .h nun
quid ꝓceſſus · dic vt ibi.
De ſoetilegis. Bubeica.
Gimus ſupea ð falſitate que nihil
aliud eſt ꝙᷓ; immutatio veritatis· et
qe ſotilegi ſunt qui ſub nomine fi⸗
cte æ ſic falſe religionis: pꝓ quaſdã
quas actoꝛ ſeu apoſtoloꝝ vocãt · ſoetes · di
uinationis ſcientiã ꝓfitentur aut quarũcun
qʒ ſcripturaꝝ inſpectõe futura ꝓmittũt · vt
xxvj·q.j·. vnico:Dicamꝰ de ſoetilegis qui
falſarij dici poſſunt. vidẽtes ¶ Qui ſit ſoes
Quot ſint eiꝰ ſpecies. ¶ In quo caſu ꝓhi⸗
beatur vel concedatur · Que ſit pena ſoꝛti
legoeꝛum.
Vid ſit ſoꝛs·⁊ certe hm aug.ſoes nõ eſt
aliquid mali. res in humana dubieta
te dininam indicãs voluntatẽ · vt · xxvj · q. ij ·
ſoes.æ hm B; ſoes licita eſt: vt ꝓbatur ꝓ exem
pla infinita:xxvj · q· ij · J. 3 ſecundu leo⸗
nem papãnj.ſozs nichil aliud eſt ꝙᷓ diuina⸗
tic æ maleficiũ a ſanctis patribꝰ damnata:⁊=
ideo Phibet ne exerceat decetero ſub ana⸗
thematis interdicto · vt · xxij.q: v· ſoꝛtes:⁊ ſe
cundũ h̊ ſoæs illicita eſt.nec credenda eſt. ne
qʒ exercenda.vt.xxvj:q:ij· his ita reſpõde
tur.⁊. c.ſequẽ · ⁊·q v·ꝓ totum ¶ Soes enim
eſt ars diumandi:diuinatio aũt ꝗꝓpeie in ma⸗
lo accipitur: ꝗꝓphia vero in bono· vnde dicit

canõ.j.qjnunqꝙ;· nunqꝙ; diuinatio in bonam

partem accipit videbant' em quidã ſibi eſſe
ꝓphete · Hh qe pecuniã accipiebant· ꝗphia eo⸗
rum facta eſt dininatio:æ diuinatio eoeum ꝗᷓ

èò 1 RKr EE

videbat Bia declarata eſt diuinatio· nec
obſ.qð dicit aug· ſoꝛs nõ eſt aliquid mali vt
no. · e · ¶. HE · · dic em ſoes nõ eſt · i. non erat
aliquid mali dũ pmittebatur. hodie mala
eſt exquo ꝓhibet.nec em̃ in hoc exempla ſe
qui debemꝰ ꝙ ionas vel mathias dicar ele⸗
ctus fuiſſe ſoꝛte.vt:xxvj.q:ij:nõ ſtatim· ⁊ ca⸗
pitulis ſequentibꝰ. ¶ Vel ꝙ Ioſue ex pᷣcepto
domini ꝑ ſoste exquiſinit peccatũ achoꝛ.j.q
mj · S. item ꝓ peccato achoe
te dep̃hendit ionathan filiũ ſuum comediſſe
fauũ mellis ↄtra edictum qð poſuerat · xxij
qij . item opponit᷑.qꝛ illa æ ſimilia pmitte
bant' ante euangeliũ.que tpe pfectionis di
ſcipline ſunt eliminata ·xxvj:q:ij.. hbis ita:
ergo h̊ tpe illo licitũ erat quo fiebat autoꝛi
tate diuma. vnde faciẽtes excuſant' a ſoetile
gio ſicut a rapina·. vt .xmj·qv.dixit.⁊ ab ho
micidio·xxnjq.vnj.occidit:⁊ ab adulterio.
vt · S̊· de diuoe · gaudemus. ⁊ vt no · · do cki ·
pug· in duel · Can ſit offerendũ · V. nec excu⸗
ſat. ⁊ pᷣceden· ⁊æ ſequẽ: ꝙ Item alia ratione ñ
obſtant exempla:qꝛ peiuilegia ſinguloꝝ nõ
faciunt legem cõmunem . vt· xxvj.q·ij· non ex
emplo·.¶ Vel dic ꝙ ſoes nõ eſt aliquid mali
in ſui natura. ꝓhibetur tñ ne ꝗꝓpter aſſiduita
tem vtendi labant᷑ homines in vdolatriã · ſi
cut dicit de iuramento⸗:a vini potatõe · S· de
iur̃iuran·. ⁊ ſi xpᷣs:. quidã. Vel aliter.ſoes
non eſt aliqui mali.immo ⁊ exempla ſupea
dicta ſequi poſſunt ſine peccato in caſu queʒ
habes· . e· ¶. in quo caſu.v· vlti · ꝗ Vel ſie ·
ſozs nõ eſt aliquid mali quo ad ſcientiã.h ex
ercitiũ malũ eſt.qð dice vt noS.de magiſtriſ
C.·quã ſcientiã ·⁊· V· ſequen.
nus diuinationis a ꝑpſis fert' allatũ fo⸗
re. Varro aũt dixit diuinationũ quattuoꝛ ge

Vot ſint eius ſpecies:ſcire debes ꝙ ge⸗

nera foꝛe· ſicut ſunt quattuoe elem̃taFit eizʒ

diuinatio in terra que vocatur geomantiaa
geos qð eſt terra· æ⁊ mancos qð eſt diuinatio
Eit etiã in aqᷓ æ B vocat ideomãtia.ab idoe
qð eſt aqua: Item fit in aere que aerimancia
appellat ab aere· Item in igne que nominat
piromantia a pir qð eſt ignis. æ qui dicant

ſoztilegi æ quare no.S. e.t in pein · Diuim
q

autez dicti ſunt quaſi deo pleni/quia diuina
re ſe plenos foꝛe ſimulãt:⁊ aſtucia quadam
fraudulenta hominibꝰ futura coniecturant.
Sʒ aug dicit duo genera foꝛe:artem ⁊ furo
rem. ſ.quia alij ꝓ quandã doctrinã hominũ
falſam ſen ſuꝑſticioſam ex quibuſdã ſignis
coniecturando in multis cõmittunt ſiue de⸗
linquũt· alij quaſi furioſi a demonijs attriti
vaticinia p̃dicunt.Sunt autez diuerſa nomi
na taliũ ⁊ ſecte diuerſe.quid aute obſeruent

æ quare diuerſis nominibꝰ nuncupent. legi

tur · xxvj. q: ij. ill.æ. qni·æ. mi.c.j¶ De ge

neribus etiã demonũ varia nunciatũ innenn

es · e ·q; ſciendum · ¶ St ꝙ demones p exterio
ra mentes hominum et motus animoeum co
gnoſcant et comp̃hendant res occultiſſima ẽ
vt · e. q.quodã loco.· Flij igitur demones
conſulunt ex quibꝰ quaſi licetioei vanitate

el ꝙ ſaul ſoꝛ

õ

——ʒ—

ide
alſar
nonen
Memal
nplaſe
e ae
ninete
Pperpen
horſg
ſaulſa
medice
texxij.
pmitte
onis di
ita.
t qutor
aſortie
Tabho
ulten.
dachi.
ec excu⸗
cione
lon no
non er
dmali
ſiduite
Atriä⸗
ede
ter ſoꝛs
ſupen
luqe,
Vael ſe.
tiä er
agiſi

8 8e⸗
tüͤ fo⸗
noꝛ ge
Pit ei;
mmtia⸗
ajnatio
abidee
mancta
winet
dicane
Diint
djuina
zadam
uran⸗
1futo
omini
ſgnn
nede⸗
annti
1nom
nent
e leg
Dege
nnent
xten⸗
nc
mae
ones
ia

⁊ auruſpicũ:i.hoeas æ tpa obſeruantiũ ⁊ in⸗
ſpicientiũ ·⁊ augun.i.ad volatꝰ auiũ æ vocẽ
intedentiũaliaqʒ ſigna reꝝ vel obſeruãtias
im ꝓaiſas hoĩni occurrẽtes ferentiu libei ad
HB genꝰ ptinent.q̃n dicãt minꝰ delinquũt· vt
xxvj.q· ij· illuò.⁊æ.qv.nõ opoetʒ.⁊.c.aliqti
q̃ om̃ia ꝓhibent᷑ vt ibidem.
N quo caſu ꝓlaibeat vel ↄcedat.⁊ qui
dẽe ſoes in om̃i caſu generaliter ꝓhibi⸗
ta eſt. Vñ aplsdies obſernatis⁊ menſes.⁊
tpa:⁊ annos·vñ timeo ne foete ſine cã labo⸗
raueriʒ in vobis· xxxvj⸗/q:ij: S. his ita rñdet.
Ligature igic ſiue remedia ꝗᷓ medicoꝝ q
qʒ dilſciplina odemnat.ſiue in p̃cantatõibus
ſiue in notis qᷓs caracteros vocãt· ſeu alijs qᷓ
buſcũqz rebꝰ ligãdis vb ſuſpẽdendis oſiſtãt
ꝙᷓuis phiſica vocet vt nature ꝓdeſſe videat'
ſicut ĩ ſũmo auriũ vel digitis cã ſoetilegij de
oſſibus ſtrutionũ anſulas.i.anulos deferre.
damnate ſüt · ¶ Rut ſi tibi ſingultieti dicatꝰ
vt dextera manu pollicẽ teneas·his Fodiñũ
SZunt ⁊z hi qͥ ſaltũ mẽbei timet. ¶ Vel ꝙ duo
bus iũctim ambulãtibꝰ ꝑpuer aut lapis inter
nenies ip̃os dimdat malũ nunciatũ credant.
Vr q domi redeũt ſi pes foete off eſus fue⸗
rit. Qui etiã ſeruãt cõſtellatões.ſiue o
ſtella aliqs natꝰ ſit. vł quotta ſit lunaNł᷑
la em̃ talia dł his ſiłia ſũt a vere fidelibꝰ ob
ſeruãda.nec futura diuinãda ſen p̃ᷣnunciãda
Mec furta ĩ tabuł ſeu codicibꝰ reqrenda.
nec aliqᷓ diuinatio vel ſoes credẽda.ot.xxvj
r ilud. ⁊. q; v.ꝗ.j. ⁊ p totũ
⁊· I· e. c· j·⁊· ij · ¶¶ Sʒ nũqd ĩ colligedis ligniſ
vel putãdis vineis:vel terris coledis.vel in
dandis potõibꝰ. licet lunã ↄſiderare æ tpis
q̃litatẽ · dicas nõſi fiat ſuꝑſticioſe.vdel ſi ere
dat neceſſitatẽ ineſſe ſupioeibꝰ.ſupioea enizʒ
nõ ſunt cãe reꝝ licet ſint ſigna reꝝ.x ſie in⸗
telligas· xxvj·qv.c.nj.ałs aũt B iicet ſicut
docet aſtronomia· æ ſicut ſeruãt nedũ medici
h = coloni expꝑti:⁊ facit ad h; q no.q.e.. S
ligature.ꝛbi:q̃ medicoꝝ æc.· B em erx arte ſũt
nõ ex ſoæte:æ naturalit oſideran nõ ſupſtici
oſe· ſuꝑpſti cioſa igic repbant. Nã p hemo
nũ fallaciã illudit' curioſitas haana.qnñ ho⸗
mines id impudẽter ſcire appetũt qð nłla eiſ
rõe cõpetit inueſtigare · vt· e.q.nec mim.·ad
fi · peime columne. Sʒ ⁊ q̃er mulieres q̃ ꝓfi
tent ſe necturnis hoeis eqtare cũ diana vel
herodiade a demonibꝰ illuduntur⸗ inuenies
xxvj:q · v.epi ·¶ De pᷣſ biteris vo q̃ altaria de
nudãt · vel cantãt requie ꝓ viuis vt moeianꝰ
legit.xxvj ·q· v ·quicũq; · NHodie igit ñ eſt
1i:eſſe nõ debzʒ auguriũ in iacob.nec diuina⸗
tio in iſrł · qui em̃ ſine ſaluatoee ſalutem vult
habere.⁊ ſme ſapiẽtia ſe peudentẽ fieri exiſti
mat · nõ ſanꝰ eger · nõ peudẽs h ſtultꝰ?. egri
tudine aſſidua labozabit.⁊æ ĩ fatuitate noxia
ꝓmanebit.vtxxvj·qij:q̃ ſine ſaluatoꝛe. Et
beeuiter.nec dies egiptiaci.nec kalẽde ianu
arij· nec initia menſiũ: nec dies· nec menſes.

nec anni· nec curſus lune · vł ſolis.vł ſideꝝ

nec ſoꝛtes apł oꝛ· obſeruari debent · nec car⸗
mina herbarumnec pictacõle:i.caracteres

ſeriꝑti:eredi debẽt.ĩmo hec ⁊ ſimilia pᷣter ſin
bolũ oeatõez dñicam ↄdemnant. vt/xxvj·
q:vl.ſi qs haledas. ⁊.· c·p̃cedẽ · ⁊. c. ſeq̃ntibuſ
T⁊. qv.nõ licet·¶ Verumtñ demoniũ ſuſtine⸗
ti licet petras vł herbas habere ſine incãta⸗
tione · e. q; e · fi · ¶ S qui p onodecim celi
ſigna naſcẽtiũ moees.actꝰ.⁊ euentꝰ.aut quẽ
effectũ vite habeat qui naſcit conant' p̃dice
re reꝓbant.xxvj.q.mj·igitᷣ.v.genethiliaci
appellati ſũt·⁊.qij.illud.v.neqʒ ab hoc ge
nere ſupſtitionis. Sʒ nunqᷣ;d licet recurrere
ad ſoetes ⁊ ad inſpectionez aſtrolabij vł als
inſeriptões ꝓ rebꝰ pditis recupandis.dicũt
quidã ꝙ ſie·dũmodo nõ fiãt inſcri ptões hu⸗
iuſmodi cũ inuocatõe demonũ vel alicniꝰ ſu
ꝓſticionis.dicas Otrariũ · vt. .e.ex tuaꝛꝝ · et
apparet in his qͥ no.S.eę: G. v. nec furta.⁊ pꝛe
cedentibꝰ æ ſeqntibꝰ.nec obſtat.xxvj.q.ij·.hi.
qui.nec ꝙ dieit ꝙ nõ ſtatim.tñ cũ nõ ſupeſt
humanũ auxiliũ recurrere poſſumꝰad dminũ
xxij.q.ij:queritẽ.qe loquunt de cõpata per⸗
miſſione.nec obſtat·xxxvij.di.ſi quis grama
ticã .nã licet dicat ibi ꝙ geometria æ ariſme
trica habeãt in ſua ſciẽtia veritate.ſubdit tũ
nõ ſunt ſcietie pietatis. vel rñde vt no.õ.e
.quidò ſit ſoꝛs.v.ſoꝛs igit eſt ars diuinãdi
ſeqntibꝰ.vſqʒ in fi · Nec moueat' q̃s quia
plerũqʒ; euenire videt q̃ ab alijs p̃dicunt'. B
em̃ pmiſſu dei fit.vt ipᷣi qui q̊ vidẽt vel audi
unt ꝓbent q̃li fide ſint vel deuotõe erga de
um·. Vñ in deutronomio ait ppło moyles · ſi
ſurrexerit in medio tui ꝓpha aut qui ſomniuz
ſe vidiſſe dicat.⁊ pᷣdixerit ſignũ ant poetẽtuzʒ
⁊æ venerit qð locutꝰ eſt.⁊ dixerit tibi eamꝰ et
ſeqᷓmur deos alienos quoe ignoeas æ ſeruia⸗
mus eis:non audies verba ꝗp he aut ſomnia⸗
toeis · qe temptat vos dñs deꝰveſter.vt palã
fiat vt diligatis eũ an nõ.in toto coꝛde ve
ſtro· ⁊æ in tota aĩa veſtra.deũ veſta ſequimi⸗
ni ip̃m timete. mãdata eiꝰ cuſtodite.⁊ au⸗
dite voce illiꝰ.ip̃ᷣi ſoli ſeruietis.⁊ ipᷣi adhere
bitis· vt · xxvj.q· v :nec miax· J.vl. †¶ Plerũqʒ;
etiã ꝓ malos miracula fiũt· qð dic vt no.õ.ð
venerat·ſanctoꝝx · Et ſic ꝓhibet᷑ oĩs ſoes
om̃is diuinatio.æ oĩs fantaſia.qe ad ſolu de⸗
um ptinet noticia futuroꝛx. vt.xxvj · q. v· C. j.
ff · ð iudi . h ⁊ ſi reſtituat.. vl.vnde appetes
talia peccat nõ modicũ.qe vult viden ſimiliſ
deo. ꝗꝓpter qð lucifer a celo cecidit· adam pa
diſum amiſit · nec em̃ papa ſuſtinet q; aliquis
attemptet ea qᷓ̃ ſibi retinuit peiuilegio ſpãli.
vt · S · de tranſlat.epi.c.j.⁊ de vſu pallij.niſi
ſpecialis.⁊ de of.leg· ꝙ tranſlatõez. ijdeo in
om̃ibꝰ ꝓhibita eſt ſoss.etiã in electõibꝰ. vt
I·e·c.vl.⁊ no.S.eę..qd ſit ſoes. Soes autẽ
aliqñ ↄceſſa eſt ⁊ ꝓpmiſſa.ſ.ſi fiat ad dirimen⸗
das lites.vel ſi ↄtentio ſit de electõe aliquo
rum æ in oĩbꝰ mueniat pitas vtrobiqʒ · exem
plo mathie.hm Io. lau. rai · xxvj.q·ij · non
exẽplo.⁊·q.v.nõ liczʒ·h ̊ͥ ſpeciale fuit vt ibi
dieit. ideo ſoetis vſus in electõibꝰ ppetua
hibitõe damnat.vt.j.e.c.vl.q;uis.Nijdem
dicant deũ poſſe ↄſuli ſoꝛtibꝰ apoſtoloꝝ ex⸗
emplo:.qui eas nõ faciebãt niſi collecto cetu

fratꝝa · æ pᷣribus ad deũ effuſis vt dicit beda
in.c.nõ exemplo.qð nõ credo veꝝ niſi fierz
autoeitate pape dic ergo ꝙ in caſu iſto vel
iteꝝ eliget.vł ſupioe grati ficabit hm gof.
qð dic vt no.õ · de elect .ꝗ. ꝗᷓliter facieda ſit
electio.poſt verbũ ↄeilij·⁊ ſanioe · v · vbi aut
omia eqlia ſunt.¶ Sʒ in iudicijs dubijs ip̃azʒ
admitto in his qᷓ tpalia ſunt · vt · ff· de iudi · h
cũ ambo:⁊. C. cõmunia deł.ſi duobꝰ.xxj:di.
cleros.⁊ ſic intellige ꝙ ſoes nõ eſt aliqd ma
li.vt no· q̊. ¶. qꝗ̃d ſit ſoꝛs.⁊· ff .· famił.herciſ.ſᷣ
q̃ ſunt·⁊ de fideicõmiſ.liber:generaliter · ·
qd ergo· qð intelligas de ſoate ſimplici · que
fit cũ locis vel cũ paleis ſine aliq̃ᷓ ſupſticõe ·
Re ſit pena ſostilegoꝝ · æ quidem hm l·
vbononꝝn publicatio ðöcapitatio.vt no·
5· ̊ magiſtris· · quã ſcientiã · x·ars·h̊ hm ca
nones imponit ſpualis pnia·xl.dieꝝ · vt . .·
e c.j.⁊ ſi peccatũ notoein eſt euchariſtia de⸗
negat .de Oſe.di.ij · ꝓ dilectõe · ¶! Ite ecclia

ſtica ꝑena infligit ·qe ſi clericꝰ ſit deꝑonen⸗

dus eſt in monaſterio detrudendꝰ.ſi laicꝰ

excõmunicandus·qð exaudi qñ dictã pniam

agere renuit. vel ſi criminaliter accuſet. ſic
intellige·xxvj·q:v·nõ opoetet.⁊. c.ſi q̃s ep̃s
aut p̃ᷣſbiter.· ⁊æ. c aliquãti.⁊.ꝗq:vij· admoneãt
vt inde qñ pnñiam ↄtemnit agereab excõica
tione incipiendũ ſcias · vt.xxvj.q:v.ſi q̃s cle
ricꝰ · creſcete ↄtumacia:augmẽtari debet
pena:etiã in laicos.qui ſi ſerui ſint verberibꝰ
caſtigant. ſi liberi in ↄcluſione dignã diſtri
ctã qʒ ſunt ĩ penã redigedi · vt · e. q; otra ido⸗
loꝝ· Eps etiã tales turpiter dehoneſtatos
ð peochia ſua eicere debet · xxvjq v· epi · qe

decaluare p̃ᷣt eos:æ veſtes æ capillos ante

retro incidere:ſicut in quibuſda locis ð ↄſue
tudine obſeruat᷑.⁊ de hac decaluatõe loquiꝰ

xxxij:.q: -ð benedicto·h̊ æ tales mfames ſũt
ij.q· vnj:quiſqs. Cũu igit om̃ia per dñũm fa
cta ſint·quiſq̃s credit poſſe fieri aliquã crea-⸗

turã in meliꝰ aut ĩ deteriꝰ immutari:aut trãſ⸗
foꝛ mari in aliã ſpeciẽ: vel in aliã ſimilitudi⸗
nem.niſi ab ipᷣo creatoee fiat. ꝓculdubio in⸗
fidelis eſt æ⁊ pagano deterios vnde omibus

ne talia vł bis ſimilia credat eſt publice nã

ciandũ.hm gre.vtxxvj·q:v.ep̃i:ad fi ·Ec
cleſia tñ in caſu ſoetilegia eredit.⁊ ꝓpter ipᷣa
matrimonia ſeꝑat:xxxnj ·q·jſi ꝑ ſoetiarias·
qð dic vt no.S.de frigidis.· q̃liter.v.fite
buntur. æ ſequẽ· .
De colluſione detegenda⸗ Bubeica:
Voniã in accuſatõibꝰ criminũ de qᷓ
bus dictũ eſt ſepe colluditur.dica⸗
mus. Quid ſit colluſio. Æ uis

colludat· ¶ Qualiter quis à lite di

ſcedere poſſit · Qua pena colludes feriatc᷑.
HVid ſit colluſio:inter acteze æ reũ lates
fraudulenta duentio:qua interuenien
te.aliquãdo delicta remanent impunitavel
etiã cõmittunt'.vt colligit.j.e.c.j.a.c. audi
uimꝰ.æe c. vl.que aliquãdo cõmittit in crimi
nalibusaliquãdo in ciuilibus:vt ibidẽ:ali⸗
quando in cauſa ſtatꝰ.puta.cũ dñs accepta

pecnnia vel alias malicioſe Ymittit ſe a ſer⸗

uo ſuo in ſtlatus indicio ſupari.que colluſio
detegenda eſt · æ dant p̃mia detegęti · qe ad⸗
iudicat ei ſeruꝰ.vt·ff · eel.j.q dic vt no.õ.
de ſnĩa ⁊ re iudi/ſub rubeica de re iudi. ¶. qui
bus noceat.v.quinto:⁊ ſeqntibꝰ. n crimi
nalibꝰquoqʒ cõmittit.quãdo.ſ.accuſatoꝛ ve
ras criminũ ꝓbationes abſcõdit ſeu diſſiłat.
falſas vero excuſatões admittit:⁊ ꝓ B̊ incid:

in viciũ p̃uaricatõis·⁊ extra oꝛdinẽ ꝑunitur

ij ·qnj: pꝓuaricatoe · v· ſci endũ .· ⁊· J. pᷣuarica
toꝛe· vel quãdo accuſatoe in vniuerſu ab ac⸗
cuſatione deſiſtit:⁊ ꝓ G; incidit in viciũ tergi
uerſatõis: ⁊ is in quinqʒ libeis auri punit' et

infamis fit.ff · de p̃uaricatoꝛibꝰ.p̃uaricatõis
in fi · ſi abſens eſt accuſatoꝛ ⁊ citatuſ nolit

ꝓcedere · gramꝰ punit. ff · de pems. abſentẽ

F. ij · ¶ Sz ⁊ clici ꝓlerũq; colludetes ſup ee
cleſia quã poſſiðẽt ſe ſupari ꝓmittunt· retine

tes eande.⁊a certã penſionẽe ſupanti reddẽtes
vt ſic ſuꝑpantes in eccłiaz illã poſt moetẽ ſuã
ſuccedãt:h nõ valet qð agunt:ĩmo tales ec⸗
cleſia ſuꝑ qua colluſu eſt ſunt merito ſpoliã⸗
di ſeu peiuandi.cũ in fraude eponꝝn æ alioeuz

ad quos collatio eccłiaꝛ pertinet talis col

luſio actemptet·vt:·e· audiuimꝰ.

Vis colludat: ⁊ quidẽ colludit peinci⸗

alis ꝓpſona que ad iudiciũ ꝓuocauit·

vel ꝓnocata eſt · ¶Colludit aduocatꝰ·qᷓ ſi

in cauſa criminali colluſerit extra oedinẽ pu
nit .ij.q· nj . notandũ..p̃uaricatoz.· Col
ludit &τ ꝓcuratoe qꝗᷓ doloſe ſe in lite patit ſu⸗
perari.otra quẽ agit de dolo ſi ſoluendo ſit
alias cõtra illũ cù quo colluſum eſt in ſubſi⸗
dium.niſi in ſe trãſferre paratꝰ ſit actionẽ.ff

de dolo. ele gãter· ꝓ. ꝓenł· ar: ff.de eo ꝓp que

factũ eſt·l· fi · ¶ Colludit layxcus· colludit ⁊
clericꝰ· vt patet in his q no·S.e.ꝗ.ꝓxi·

Valic' quis a lite diſcedere poſſit:. æ cer⸗
Wlte aut lis eſt ſpiritualisaut tempoæalis

Si tempoæealis. aut ciuilis eſt aut criminalis
aut mixta- E ciuilis ſit lis· poteſt quilibz
diſcedere a lite ꝓ pactũ vel trãſactione⸗niſi

famoſa ſit actio in quo caſu ſi paciſceretur ſi

ne licentia iudicis infamis remaneret reus.

h iuſſu p̃toꝛis liceret ſme aliqua infamia· vt
ff.de his qui no.infa:athletas/ꝗ.vl.⁊.l.ſe.

2· l· furti:¶. pactꝰ.⁊· . qui iuſſualias autẽ li
bello ſemel oblato:.aduerſario otradicente.

nõ licet diſcedere ſine metu expenſaꝝ.vt .· C.

quomodo ⁊ qñ index · aaten·qui ſemel.⁊ no:
8. de libelł· oblat.·. vta actoe Si vo cri⸗
minalis cauſa ſit: lite nõ dteſtata diſcedere li
cet.vt.õ.de accuſatõibus·licet.qe vero. ff ·
ad turpilł · mulier.⁊·l.queſitũ.niſi nomẽ re⸗
ceptum fuerit inter reos:vel niſi ex hoc ipſe
accuſatus remaneat infamatus ęetiã reo non
conſentiente/alias non licet niſi de cõſenſu
iudicis ⁊ rei · vt · C· de aboli.l.nj.⁊.v·q:j·qui
dam. Sinaũt accuſatoe aliter deſtiterit · in⸗

cidit in turpilł.ſi crimen qð intendebat pu⸗

blicũ erat·.vt.C.ad turpilł.l.j.⁊ punitur fi⸗

deiuſſoꝛ eius in q;titate pꝛomiſſa:æ ip̃e extra
oꝛdinẽ punitur peo motu iudicis cuʒ nota in
famie · vt · C. ad turpilk. l. ij · æ. ff · de cuſto et

er
ha
ſia
ſec
ſen
ve
nic
oe
ſ
in
bo⸗
vq.
gen
jnag
i;
put
de
ſni
dir
nat
fer⸗
via
hoͤſ
du1
n
ſedi
nera
ctic
lis
me
pte
c·v.
ſac⸗
ed
offt
lion
ecu
iiqni
vel ⸗
tur d
Ailer⸗
unues
idee
Abſe
coll
lia
der
eqn
ſt
deb
abo
3

aqguer

licio
co
Amcrt

ſit (0
tus
vsd
liar

ollut⸗
gead⸗
tno. .
Nq
Renimm
ſatond
diſſber.
indd
punitu
ancz
abac⸗
itergi
mier
lcatg
Anolit
obſente
ſup ee
tfetine
ddeteg
lete ni
les er:
polja⸗
lioei
is col

panci⸗
Ncau⸗

onef
pque
noit

ꝛcer:
ralis
inalis
libz
e⸗niſt
eturſ
ſens⸗
ia⸗t
iſe.
nte li
ente⸗
⸗C
no⸗
vcn⸗
ereli
ſo⸗f⸗
ne e⸗
pe⸗
non
nſi
n
einte.
epn
rfi
N
n
4

—

gquem penituerit

exhi.reoꝛ.l.vl.⁊ de p̃uari. ſi is . S ſi pꝛi⸗
natum erat extra oedine punit᷑.ff· ad turpil·
ſi quis repetere · in fi · Noc ſecundũ · l. Nazʒ
ſecundũ canones omne erimen publicũ cen⸗
ſetur. vnde nõ licet diſcedere p trãſactione
del gratiã ſine autoeitate iudicis factazʒ als
nichilominꝰ queret de erimine etiã ſi extra⸗
oꝛdimarie in modũ inquiſitõis querebat. vt
I. e.c. j· ⁊· ij · ?· e · vl⸗ ludex tamẽ in crimme
in quo diſpenſare poteſt indulgere poterit
abolitionem ⁊ gratiã facere ſi ꝓptes ↄſentiãr
v.q· ij. ſi peimates ·xc.di·c.j:⁊·c·ſtudendũ. ij
q · nj. ſi quẽ penituerit. ⁊· G. p̃uaricatoæ·alias
inquiret vt dictũ eſt.C.de generali abolit'’.
l. ij. . l. indul gentia · In cauſa aũt mixta.
puta · quãdo agit᷑ ad thoꝛi ſepationem . vt ·
de ꝓcura · tue · quãdocũqʒ recedi poteſt ante
ſniam.vt. S. de adul terijs · ſi vir ſciens . ⁊ de
diuoecijs· ex literis · Nec mi: nam ↄdem⸗
natam de adulterio poteſt ſibi vir recõcilia⸗
re S. de ↄuer- ↄmgaudem?. S. de dona. int'
vi. ⁊ vx ·plerunq;ʒ · xxxijq:j·de benedicto · qe
nõ ſolũ ſepties ⁊c& vt · 6· de iuriurã quẽadmo
du. ¶ In ſpirituali tñ licet quandoqʒ p grati
am a lite diſcedere. 5 qui ſine iuſta cauſa di⸗
ſcedit punit .ij.q: dij:quapeopter · S.ð ſimo.
nemo.Sz ab ea non licet diſcedere p trãſa
ctionẽ vel pactũ.quãuis admittat amicabi
lis cõpoſitio.qð dic vt no · S.de tranſact. J. ⁊
in quibꝰ ceſſet· · itẽ ceſſat in ſpiritualibus
pᷣterꝙ in cauſa matrimeniali:vt.õ.ð traſact.
c. vl.⁊ de reꝝ pma.c· vl. ¶ Vbi vero in cau
ſa crim inali vel ſpirituali aliter quis deſiſtit
qꝙᷓ; debeat.ad iudicè ptinet nichilominus ex
offiꝰ ſuo inquirere/·e.c.j.⁊. ij. C.de aboli⸗
tiombꝰ.l.ij.⁊.l.fallaciter:ita ꝙ ſi in moduz
accuſationis agebatur.queretur iterum ð an
tiquis criminibꝰ.alias ſi colluſum non eſſet.
vel ſi ageretur in modũ inquiſitionis· quere⸗
tur de nouis tantũ · · e.c.fi.⁊.S·de cele.miſ.
literas· vbi ergo colluſũ eſt.iteꝛ queretur.
nec em̃ tenet ſentẽta p? colluſione lata·ij:q·
nj.ſi quẽ penituerit· ff· e.l·ij.æ· nj.a·l.ſnmiam
ideo ſicut ꝓbata pᷣuaricatõe denuo accuſat'
abſolutus:ff· de peeuari.l.nj.ſic ⁊æ peobata
colluſione vt dictum eſt· de HB no.õ.de ſentẽ
tia re iudi · ſub rubeica de re iudiꝗ. quibus
noceat· ſub:ꝗ. G̊ tamen regula.v.⁊ qð dixi ·⁊
eneneie Sed vbi ex iuſta cauſa vult de
ſiſtere aliquis:iudex abolitionem indulgere
debet. C. de abolitionibus.l· j. æ· ij · q: nj· ꝗ.
abolitio.
NWa pena colludens feriatur · ⁊ quidẽ ſi⸗
ne pena renſte⸗ nõ debet. vt · ij. q · nj · ſi

1

ſit co lluſio·v. ſed ⁊ clerici · Qualiter etiazʒ

in criminalibus puniatur nota in · e · ꝗꝓ. quid

ſit colluſio· v. in criminalibꝰ. ¶ In cauſa ſta
tus is qui colludit perdit ius in pſonam illi
us de cuius ſtatu agebatur.æ applicantur il
li qui colluſionem detexit · ff · e · l. j. C. e.l. fi·
fᷣde in ius vocan.adoptiuum.ꝗ.patronum·
Qualiter etiã puniatur aduocatꝰ æ ꝓcura⸗

Qlericus eniz ſuper bene
RM ficio colludens peiuatur eo:vt no.S.eę· J. qð

toꝛ colludens no.S.e/ꝗ. quis colludat/ In
alijs autem cimlibus cauſis punitur collu⸗
dens peo motu indicis quẽ deluſit. z. de of ·
deb. de cauſis · Et beeniter omnes calumnio⸗
ſi peo qualitate admiſſi criminis extra oꝛdi⸗
nem puniuntur.vt.ff.ad turpil . ⁊ in peiuatiſ
æ ſi peinatum ſit crimen/officio iudicis cłpa
coercetur.vt.ff· ad turpilł · ſi quis· J. vl . ⁊ de
pᷣuancat.l.ij.dic vt no·in ſuperioꝛibus.⁊· S
de calumniatoẽ·J.⁊ qñ·⁊ ꝗ. quali pena:
De delicto pueroꝝ· RGubeica.·
Wia nedũ delicta a maioeibus an⸗
is cõmiſſa punienda ſunt·ĩmo eti
am ſi a minoeibus annis cõmittan⸗
– tur· licet nõ ita ſeuere· vt patet ex

ſequentibus videamus de delicto pueron⸗

exquo vidimꝰ de delictis maioꝛumdicenteſ
quãdo ⁊æ qualiter puniãtur.⁊ certe diſtingue
dum elt. vtrum minoe delinquat ex culpa ſeu
negligentia non ex ꝗꝓpoſito animi· an ex cer⸗
ta ſcietia? Si minoe delinquat ex culpa ſeu
negligentia non ex ꝗꝓpoſito· mero iure obli⸗
gatur · ſed tamen reſtitutionem petere poteſt
ſiue ciuiliter conueniatur:ſine criminaliter
accuſetur. C. ſi aduerſus delictum.l.j. /Si
vero ex certa ſcientia deliquit.ſi quidez ciui⸗
liter conueniatur non reſtituitur· niſi potue⸗
rit confiteri ne teneretur dupli maluit ne⸗
gare.hic em̃ in hoc caſu ſolum reſtituitur vt
peo confeſſo habeatur · Item ſi potuit trãſige
re.maxime in negocio ſiue actione penali:re
ſtituitur ot habeatur peo tranſacto.ſcilicet
tanta quãtitate quãta tranſigere potuit. ꝙ ſi
certa ſumma nõ apparet aceipietur æ eſtima
bitur arbitrio boni viri · qua veriſimile eſt eũ
tranſigere potuiſſe · vt · ff · de mmo. ſi ex cauſa
FC.nũc videndũ.⁊. .ſi in cõmiſſum· nec effici
tur infamis:cũ autoeitate iudicis fiat tranſa
ctio · vt· ff · de his qui no·infa.fur.ꝗ.qui iuſſu
Sed ſi ↄueniatur ex delicto ſuo cõmiſſo ex
oſito nõ parcitur ei.tamẽ ſecundũ quoſdã
in falſa moneta fallit G̊ regula:quia ibi par
citur impuberi: C.de falſa mo.l.j· ad fe·ſedò
certe ibi non dicit ꝙ deliquerit. quinimo ex⸗
cuſatur æ p̃ſumit ignoeare.ergo in ꝓpeio de
licto non parcit · vt. C.de penis.impunitas
xv·q·jilla·.xxj··v·ſi quis cniulſ libet.vbi qᷓ
clericũ damnatũ pꝓ ep̃ᷣm defenſare vult.non
excuſatur ꝗpter etate vel ſexũ.h nec in alijs
parceit?. niſi qᷓtenus miſeratio etatis ꝓduxer:
ꝛudice ad mediocrẽ ſiue mitiozẽ penã.vt.j.e.
c ·j · de oſe · di · mj · c· eos · ff. de minoꝛ.auxiliũ.
CG- in delictis.ſic ⁊ parcit ſenectuti · ff · ð ter
mino amo.l.ij ad ideS.de apoſta.ex litera:
rum. In adulterio aũt vel alio crimine qð
ꝓ adulterio lex iubł · punit.puta.ſi p̃ciũ acce
pit ꝓ comꝑto ſtupeo.vel domũ p̃buit ad ſtu
peum vel adulteriũ cõmittendũ· diſtricte pu
nitur. in nullo em eidem parcitur aduerſus
pᷣcepta legum venienti cũ cõmittat in legem
vt · ff de minoꝛ· auxilium. ꝗ. in delictis:æ. l.
ſi ex canſa.¶ Sinautẽ petat ſibi ſubueniri in
delictis. non a ſe ſed ab alio cõmiſſis·puta.
vt liceat ei accuſare delinquente q̃ liberatus

eſt a pena criminis pᷣſcriptione tẽpoꝛis · nul⸗
lo modo reſtitui ratõe etatis.licet maioe re

ſtitueret ratione abſentie · vt.ff.ð̊ mino?. au
xilium. æ ex quibus cauſis maio ſi qua Et
dicit ꝓpeie delictũ qð cõmittit in omittẽdo

dictů quaſi derelictũ plerũqʒ tamẽ pon itur
⁊ his que omittunt.⁊ ꝓ his q̃ fiunt ſeu cõ

mittunt . lItem licet maioe ſui coꝛꝑis ludi⸗

beiũ faciens ipſo iure infamet ·vt·C.ex qui⸗
bus ca.infa:irroga .l.pnlł ·ipᷣe tñ ſeruat ille⸗
ſus vt ibi · fote qꝛ ſe tantũ ledit ñ aliũ Itẽ
iuuat' minoe ſecundũ pla: ipſo iure vbi ha⸗
bet ratũ delictũ ab alio cõmiſſum.qe nõ ve⸗
re crime admittit qui ratũ habet.h ſecunduz
a3· B nõ ꝓbatur lege: immo ratihabitio cum
fiat animi ſcietia retrotrahit. vt.ff.õ̊ vi æ vi
ar. l·. j· · quotiens.⁊ de reg· iur. G̊ iure· ¶. j··
Datet ex ſupioeibꝰ ꝙ locutꝰ eſt az · de mi⸗
noee maioeexmj. annis minoe em̃· xmj.ãnis
nõ tenetur. l iulia·de adulterijs · ff de adul
terijs·ſi minoetamẽ ſolet in quibuſoã mali⸗
cia anticipare tpa pubertatis ·S.de deſpõ. im
pubeẽ · a nobis.⁊. c.puberes.⁊ aliqñ atrem⸗
ꝓtant ꝙ foſan cõplere nõ poſſunt.S.ð ſpon.
juuenis · ⁊æ. c.fi:in quo caſu ipſos peccare in⸗
telligas: ſi alias mulieres attẽptauerint ꝙ;ᷓ
vxoees· ius tamẽ pᷣſumit ꝙ in pueris locũ nõ
habent peccata que mebeis genitali bꝰ com
mittunt'. j.e.c.j.vnde dicit ꝙ ome delictũ
cadit in impubere pᷣterꝙᷓ delictũ carnis · qd
intelligas quo ad penã ſpirituale æ peniteti
am a ſacerdote petendã.exquo tamẽ.vij.an⸗
nos exceſſit/qe talis pot eſt mentiri æ veꝝ di
cere· vt dicit aug.in epiſtola ad renatũ epᷣm.
ſic em̃ habet in gloſa ſuꝑ · e. de dſeẽ · di · mj ·

puuli.ſeptennis etatiſ pueri æ mentiri æ voꝝꝛ

loqui ·.a ofiteri æ negare:iam poſſunt·⁊ ideo
cũ baptizant᷑.⁊ ſimbolũ reddũt.⁊ ipᷣi ꝓ ſe ad
int errogata reſpondet· Nã æ mendacijs ⁊ p

iurijs eſt plena puerilis etas.j·.e.c.j.⁊ qᷓuis

iurare nõ debeãt.xxij:q.v.pueri:⁊.c.puuli:⁊
c·honeſtũ·ſi tame iurauerit valet pupilli iu⸗

ramentũ.põt ergo puer deierare.ff. de libe.

cã · l · vl.⁊ furtũ cõmittere.vt· ff.de furt'.im⸗
pubere etem̃ maloꝝ moæes ĩfirmitas animi
n excuſat.vt · C.ſi aduerſus delictũ.l.j.̊ de
notat mens verbi poſiti..e.pueris grandiu⸗
ſeulis.nõ dixit infãtibꝰ.nec dixit pueris grã⸗

dibꝰ . h Zrandiuſculis· q.d· de maioeibꝰ. vij.

annis loquoeinfantibꝰ ergo in nullo impu⸗
taret.vt.C.ð iur:delibe.ſi infaãti .qꝛ eiꝰ etaſ
qu id videat ignoeat.C. de fal⸗mo.l.j.ð oſe.
di · mj · eos · ff. de edilk · edicto · cũ aũt · . exci⸗
Pitur.vnde nec piurare poteſt.qe ſciens fal⸗
lere nõ videtur.ff· de iureiurã. qui iuraſſeet
de iur̃ fac.ignoꝛãtia.l.vl.⁊ de arbit'.diem
ꝓferre. J. coã. ⁊ de acqr̃.hẽdi.pupillꝰ.æ ex
quibꝰ ca:in poſ.ea.ſi ꝓpupillus.Inuenitur tñ
in dyalogo·ꝙ quidã puerv.annoꝝ iurans.

deteſtãs.ſeu blaſphemãs·a dyabolo raptus

fuit· Sed in illo malicia ſupplebat etatẽ. nã
ſi nõ eſſet doli capax.etiã ſeptẽni nõ imputa
retur peccatũ.ff.de reg.iur.pupillꝰ.ff.ad.l

acq̃ł · æ ſi ᷓcunqʒ ¶.jff. de dolo · heredibꝰ .

G: j· Illud aũt regulariter dicit in iure ꝙ; mi
noe.vij· an· nõ ſentit · vt · S.· no · ⁊ ideo non pu
nitur ·Sic æ alienatus a mente nõ tenetui
x· q.j.aliquos. æ. c.illa.xvij. q.j. gonſaldus

qd quidam dicunt verum niſi culpa ſua inci⸗

Flij nõ admittũt hanc diſtinctõez. maioe igi

tur. vij· annis delinquere poteſt quo ad deu.

⁊ ſpnᷣaliter puniri vt dixi:jSʒ nũquid maio⸗

vijan· minoe· xmj.tꝑaliter puniendꝰ eſt. de
ſpirituali pena nõ eſt dubiũ vt dixi:qᷓuis mi
tius agat cũ eovt no · ̊. e. viß ſi ↄueniatꝰ.
ſic intelligo·j.e.c.j.tpalis aũt ꝓena videtur
qꝙ nõ ſit imponẽda. vt · .e.c.ij.Sʒ otra in cõ
coæ· ſignatis.õ̊ · v · h̊ ſi Dueniat'.⁊. C.ſi aduer
ſus delictũ.l. j. ⁊. ff.̊ dam· infec.· damni · J¶.

1Ker ad ſik . ſe. cõ. l.ij. . impubes.
1

deo dicũt quidã ꝙ ſi pupillꝰ ꝓximꝰ ſit pu Z
bertati punit etiã tpaliter.ſinaũt ꝓximꝰ ſit
infantie nõ tenet. ſic diſ.ff.ad.l.acquił.h̊ ⁊

ſi:. iniuriã · ⁊· ff. ne vis fiat ei qui ĩ poſ.miſ·

eſt. l. j. I. H edicto·⁊· ff. ð doli excep.apud cel
ſum· J. illa.⁊. G. ſequẽ·⁊ de furt'.impubere·231
de res. iur· pupillꝰ.æ hm h̊ intelligunt ↄcoꝛ
dantie ſignate iã ꝓximo de infãte vł ꝓximo
infãtie · nec ob..e·:c.ij.quia ibi abbas vole

bat punire patre ꝓ filio. vnde illicite facie⸗

bat · vt· C· ne pater ꝓ filio.l.vmca.⁊ ff· ð̊ mi
noꝛ · ſi pater·qe peccata ſuos debẽt tenere au
tozes: vt· S· de his que fiũt a maio parte ca.
queſiuit· cũ dicat᷑ ꝙ ſi infra:xmjan. deli⸗
ctum cõmiſit.nichil exigat a patre abbas.
patet a otrario ꝙ ſi poſt· xmjancõmiſit. po
teſt abbas exigere a patre penã niſi dicas ꝓ
Otineat gratiam in peincipio:vel niſi ſubau⸗
dias maximemultoties em vacat ar.a heio
ſenſu · vt · S. de teſtis.ad B. æ. C ð ep̃is a2 cki ·
Ouenticulã · Vel dic ꝙ ſi minoæ.xmj.an.de

linquat · tenet reſpondere q̃tenꝰ intereſt illi⸗
us ↄtra quẽ deliquit · vel licet vltra teneat?*.
mero iure pt petere reſtitutõnez· ar: in his q

no · S· e · v. ſi vero ex certa ſciẽtia.h̊ tñ loꝛis ⁊

virgis caſtigari p̃t. vt.ff.ad ſilł.ſe.cõ·l.ij. .
impubes · ⁊ Ppentes leniter.ꝓ iudices vero

ſeuere:hm ꝙ atrocitas facti requirit.vt.C.

de emendatõne gpinquoꝝ · l. vnica.⁊ ſie ãte
nus pena tpalis pecũiaria vltra intereſſe de-
lictũ paſſi reqritſubuenic minoei.ſ ĩ coepa
li nõ ſubuenit.niſi quatenus ac.vt· S.v.ſᷣ ſi
Dueniat'.æ de Bᷓ noĩ·de pñijs.. eui.ſub. S.
cui pueri · Illud nota dignũ.qꝙ in quodam

omiſſo iuuat minoe mulier ip̃o iureſ. qñ nõ
petijt tutoꝛẽ filio ſuo· C.ſi aduerſus delictũᷣ

l. ij. æ licet de h̊ no·S. ð̊ pig. . qualiter Otra

hat.ſub·. . ↄuẽtionaliũ.v.quiniĩmo.⁊ ſeqn ·

hie tñ pleniꝰ terminat·igi qe q̊ materia pea

cticatoeia eſt· ſcire debes ꝙ nõ ſolũ matri im
ponit neceſſitas petedi tutoeem. quinĩmo æ-
oĩbꝰ qᷓ ex teſtõ vel ab inteſtato ad ſucceſſio⸗

nẽ eiuſdẽ pupilli ꝓximi vocan . ꝙᷓuis olizʒ re
pellerent' ab ĩteſtato tm̃.ff·e.l.j.⁊.l.fi.⁊.C.

de legit · he redi. ſciãt: legatũ vero ſiue fidei⸗

cõmiſſũ·ſibi ſub hac ↄditõe ſi pupillꝰ inteſta
tus vel ſine liberis moꝛtuꝰ fuerit relictũ nõ

mmechn
pnonzn
tenenn
nlaldus

n net

nlaniez.
mmei
edden
1 mao⸗
v de
Puis mi
eniate.
detur
aincz
ſadver
Imm 4.
ubes.
ſepe
Nimſe
lu⸗
ol.miſ⸗
ud cel
herd⸗r

Oc0?

rimo
vole
acie
Fmi
nerean

teca.

delt⸗
bbas.
lit po
ca8 9
ſubau⸗
heio
chi .
n. de
tüli⸗
eat.
bi8 4
is 2
ij
vero
nt⸗C.
rte
ede⸗
0epa
T
b.
dam
mino
ſici
Otra
in.
nea
im
o2
o⸗
te⸗
C.
ei⸗
no

amittit · ff · e· le fi · ꝓ. penł¶ Si vero is qui ad
ſucceſſionẽ vocat ꝓximo tutoẽ nõ petierit·
a ſucceſſone pupilli repellit. æ ſeques poſt
ipz admittit.ideoqʒ ſi mater nõ petijt admit
tuntur hi q̃ venirẽt ſi mater nõ fuiſſet. aut ſi
nemo ſit bona vacabũt.ff.ad tertulł.ſe· cõ·
ſiue ingenua . I. fi · ̊ qdin aliqs de parentela
ſupeſt fiſcꝰ excludit.C.vñ vir = vx.l.vnica
Debet ergo mater tutoeẽ petere filio ſuo
confeſtim ·i · vbi peimũ pᷣtoeis copiã habuit
huic rei ſedẽtis.niſi foꝛte infirmitate vł alia
magna ex cauſa impediat' tutoeẽ petere· ita
tñ vt nullo modo ãnale tempꝰexcedat · vt · ff
ad tertulb.ſe.cõ⸗l.ij.ꝗ. ↄfeſtiz ·q̃ſi dicat.citra
annũ aliqᷓ poteſt admitti excuſatio:⁊ penam
patit᷑ mulier ſi excuſatõez non afferat. ̊ ela⸗
pſo anno nõ poterit excuſari ea ratõe ꝙ tuto
rem petere fuerit ĩpedita · ⁊ eſt ſimile q no:
5· de reſcri p·. ꝙ cui pindicet.v.ſ̊ quomõ in
telligemꝰ. ¶ Quid ergo ſi ꝑ totũ annũ impe
dita fuerit:· ⁊ quidẽ mittat ꝓcuratcæè ad pe⸗
tendũ anteqꝙ; annꝰ lapſus ſit.· C.qui petãt tu.
vel cura· cũ a maenb P Quid ſi nõ pᷣt inue⸗
nire ꝓcuratoꝛs.faciat dteſtatõez ante lapſuzʒ
anni·ar. C.de annali excep. vt pꝓf ectiꝰ.Sꝭ.de
of.oꝛdi.paſtoealis· ki⸗ ni ſi ſemel co⸗
piã pᷣtoꝛis habuit ⁊ ſic in moaa fuit.⁊ poſtea
cõpulſa ſiue admonita a libertis vł pentibꝰ
infra annũ tutoæeẽ petiſt· ⁊ quidẽ in penã in⸗
cidit.ſecꝰ ſi nõ habniſſet copiã iudicis nec ĩ
moꝛa fuiſſet.qe tũc nõ excluderet'.ff.ad ter⸗
tulb.ſiue.· ſi mater·v· quid ergo ſi petijt ·
Quid ſi ideo non petijt qe pater qui ipſam
tutrice reliqrat B ꝓhibuit· æ quidem incidit
in penã: niſi petat vel adminiſtret · vt · e · . v.
quid ſi pater Quid ſi filie· vel nepti.vł ne
poti nõ petijt· vel ſi ñ petijt curatoꝛẽ.ſubau⸗
di ad litẽ. etiã impuberi dari.nã matris ſolli
citudo in petẽdis curatoꝛibꝰ nedũ tutoeibꝰ
verſat vbi impuberi curatoe peti debet · ff.e
I.j4 Itẽ q;d ſi p̃gnans eſſet.vel cũ puꝑillus
ud hoſtes eſſet nõ petijt bonis curatoꝛẽ da
ri. Itẽ qͥd ſi furioſo nõ petijt dari tutoꝛẽ vł
curatozẽ · ⁊ quidẽ in oĩbus hijs caſibꝰ in pe⸗
nã incidit ·˖ vb ex verbis vel ex mete:qe eadez
ratio eſt in oĩbꝰ.vt.j.eę:q.v.filijſ aũt.⁊ ſeq̃n.
vſqz ad · V. nõ ſolũ. Quid ſi indignũ · i.mi⸗
nus abile ad tutelã ſcienter petijt · ſ. tribꝰ tu
telis oneratũ vł ałs peiuilegiatũ.⁊ talis ſu
ſcepit· excuſata ẽᷣ · Si locupletẽ ⁊ pᷣtoe dedit
qᷓ;uis moeibꝰ indignũ.excuſat.Si paupem.ñ
excuſat.quis iudex errãs ipᷣm dederit · vk pe
titione ſecutꝰ matris.in B em caſu delictũ iu
dicis eſt.h̊ æ marris etiã punit ↄſiliũ·h nec
excuſat' ſi peiuilegiatꝰ ſe excuſauit · vł vbi p
toe indignũ dedit · ¶ Sʒ etiã punit ſi tutoee
p patrẽ minꝰ legittime datũ decreto nõ pe⸗
tijt ofirmari.ff.qᷓ petãt tu·vel cura.l.fi.H·
j· Et ſi tutoẽ dato excuſato vł reiecto vł mo⸗
tuo ↄfeſtim aliũ nõ petijt.⁊ ſi datũ nõ cõpu⸗
lit immiſcere ſe tutele· qꝙᷓuis illud nõ impu⸗
tet' ſi ſuſpectũ nõ accuſauit · vt oĩa B ꝓbant
e . l. ⁊æ. e· J. ab illo.v.nõ ſolũ.vſqʒ ad· S. cõfe⸗
ſtiz · · ff · · l. ij · niſi foꝛte pluribꝰ datis:⁊ vno

—

remoto vel moetuo aliꝰ ſupſtes ſufficiat · h
ſi tutoꝛe accuſato decernat' alios adiũgi· in
cidit mater in penã ſi nõ petijt · licet nõ tene⸗
atur facere ſuſpectũ.vt.õ.no⸗æ.ff.e.l:fiiq.j·
2 G.fi · Sz nec excuſat mater iuris ignoeã⸗
tie velamẽto.vł ꝙ dicat filios naturales æ ñ
legittimos.nã æ talibꝰ debet tutoꝛẽ petere.
alias ſe ſucceſſione indignaʒ reddet · vt · C. q̃ᷓ
petãt tu · vb cura.l·fi.¶ Vec q dixi vera ſunt
ſi filiꝰ impubes moꝛeiat.̊ excuſat mater ſi fi
lius pubes moeit. qᷓuis ei impuberi tutoæẽ
ñ petierit infra annũ.vt.C.ad tertuł.ſe:cõ.
matres. æ· l. om̃ezʒ· C. de legittimis heredibꝰ⸗
ſciãt · ¶ Secundo excuſat i moætalitate filij
Hueniatur ˖ vt ˖ ff ad tertulk. l· ij. . confeſtim
frerei o excuſat' ſi infirmitate vel alia cau⸗
a legittima.vel qe nõ habuit copiã iudicis·
impedita fuit ˖ qdð die vt no · S· e · V. debet er⸗
80· ⁊ ſequen· ¶ Quarto excuſat' ſi ꝓcurato⸗
quẽ ad petendũ tutoeẽ miſerat moætuꝰ eſt. C
qui petat tu: vel curacũ a matribꝰ.qð intel
ligas niſi exquo audiuit moetẽ ꝓcuratoæis ĩ
moea fuerit petẽdi vel aliũ ꝓcuratoze mitte
di vt patet in his q̃ no·S̊· e · v. h punic· et

S ·quid ſi ſemel ¶ Quinto excuſatur ratione

minoeis etatis. v no · z· e · ſub · J. H.· .· ¶¶ Se
xto excuſat ſi filijs penitꝰ egenis nõ pecijt.
Septimo ſi cũ nõ eſſet in moea in petitione
tutoeis · a libertis vł pentibꝰ p̃uenta fuit. ſi⸗
cut ꝓbant hi duo caſus ff.ad tertulł.i.ij.G.
ſi mater. S· ꝙ ſi penitꝰ egenis.⁊ ſeq̃n/ Octa
uo excuſat' ſi ꝓpter vtilitate pupilii G̊ omiſit
vel q legatũ maiꝰ in hẽditate ſub hac ↄditi
one ſi tutoꝛe nõ haberz pupillo relictũ erat.
vłl qe hereditas erat grauiſſimis debitis one
rata· vñ expediebat ꝙ nõ inueniret' tuto⸗ ꝗ
poſſit ↄueniri · vt · e · l· . tractari.⁊· G. ego eti
am ſi mater · in B ergo vltimo calu petãt cre⸗
ditoees dari pupillo tutoee ſi ſibi crediderit
expedire.C.q̃ᷓ petãt tu ·l.mj. admonitis his
ad quos ptinet.ff.e.in·l· greca.ſiquide ali⸗
quis vel fenerato⸗ · Mono ſi mater cõmu⸗
nis filij inſtituta ſit heresita vt filio pube⸗
re facto hẽditatẽ reſtituat.ſi tñ ſatiſdatio fu
erit remiſſa· vt· e.l.. penł. Decimo excuſa
vbi indignũ petijt ignoꝛãter ſatis eſt em̃ eã
petijſſe talẽ qᷓ ex inquiſitõe p pᷣtoꝛem habita
ydoneꝰ apparuit.ff.e l. fi · J. fi · ⁊ him B intel
lige qð no· · e. v. quid ſi indignu· ſecꝰ ſi ſci⸗
enter · vt ibi no · ⁊ ꝓbatur.ffe·l.greca.q in⸗
cipit.ſi minoees· .
De clerico venatoee Bubeica.
Ictũ eſt de del icto pueroeum qui
Aerunq; p laſciuiam delmquũt.
quia clerici venantes eodem moru
delinquunt . ſcilicet per voluptatẽ
æ laſciuiam.æ quia iuuenes potentioees ſunt
ad venandum.ſubſoquenter apponit de cle⸗
rico venatoꝛe.vbi videndum eſt ·¶ Quot mo
dis dicatur venatio· Que æ quibus illicita
ſit vel licita · OQune pena clerici penatoeis:
Vot modis dicatur venatio? Sc quide
benationum alia oppeeſſiua vnde in ge
neñi:cepit nemroth robuſtꝰeſſe venatoe coꝛã

domino. i: hominũ oppeeſſoe pmittente dño.

vj · di · ꝗ. His ita lia adulatoꝛia. que fit ab

hiſtrionibꝰ ⁊ ſimilibꝰ quoties cauſa placẽdi
dicũt bona de aliquo ip̃m falſo cõmendãdo.
Ilia arenatoꝛia ·ſ.eũ quis recipit ſalariũ

vt in arena pugnet cũ heſtijs feris·ſecꝰ ðð mã

luetis · lte ſecꝰ ſi pugnet nõ peo pecunia h vt
Sbitatẽ ſuam ꝓbet ſeu virtutem expiatur.vt

in ↄcoæ:ſigna ·j.e..ſeque ·v.idem de arena⸗

toꝛia· ¶lia occupatiua.æ Bᷓ aliquando eſt
ſaltuoſa æ clamolſa·que in ſaltu ſeu in nemo⸗
re fit· canum.auiũ.hominũ.multitudine cõ

gregata. Sliqñ aũt eſt quieta a recreatiua
pPuta:qe pꝛiuatim exercet cã recreatõis.
VVe ⁊ quibꝰ illicita ſit vł licita· quidẽ

– oppeeſſiua om̃ibus illicita eſt. hac. vj
di J. his ita: Ite adulatoria e om̃ibꝰ illici⸗
ta æ infamiã infertuvt:lxxxvj·di· qui venats
ribus. æ= xlvj di. ſunt nõnulli. æ vj. q. j. plu⸗

rimi.nj:q:vij. tria Idẽ de arenatoeia · vt

m·q·vij· G. tria. vel qui oꝑas. ⁊. ff · de po⸗
ſtulã · l.j item ſenatus⁊.ꝗ. beſtias·⁊ ð hac
loquitur · lxxxvj.di.qui venatoeꝛibꝰ.⁊ duobꝰ

e· ibi ſequẽ ſecundũ gof . ¶ Occupatina aũt

ſaltuoſa ⁊ clamoſa.licita eſt laycis.⁊ ſic põt

intelligi· ff. de vi pub. l. j.æ inſti· de rey di⸗
JG. fere igitur beſtie.ff. de acquit·re.do. na⸗
turalem.æ· l ꝓpomponiꝰ.ſ clericis eſt om mo
8o interdicta vt. lxxxvj. diqui venatozibns
⁊ ca:an putatis. Sed mens ꝓximi decreti
eriã de laycis intelligitur. quib⸗ * tempoee
quadeageſime ietunioꝛ hec venatio pꝛohi
betur.vt no·j·e·ego dico¶ Sed quiera et
recreatiua conceditur clericis.ſcilicʒ quãdo
fit nõ cauſa voluptatis ſed recreationis. ad
incitandũ foeſitan appetitum vel caloeẽ na⸗
turalem.ar.õ:de homicið.dilectꝰ filius. F.
capellanus.⁊.S.de iureiuran.⁊ ſi cheilłꝰ.ꝙ.
penb · de ↄſe.di.v.ſint tibi ieiunia·j.⁊.ij diczʒ
ſecundũ quoſdã epiſcopo omnino ſit interdi
cta·ſiæ intelligũt:xxxmj.di.c.j.⁊.j.e.c.xhm
da.⁊æ· T. ⁊ quaſi omes.licet enim clericis can
ſa neceſſitatis · vtilitatis· vel recreationis.cũ
retibꝰ.laqueis. ⁊ canibꝰ.venari.dũmodo cũ
ſilentio ⁊ modeſtia fiat· nam æ monacho licz
lina texere ꝓ piſcibꝰ capiendis·de ↄſe.di. v
nuncq;.· ¶ Sed certe piſcari cõceditur· venari
ꝓhibetur.St eſt foete illa ratio.quia venatõ

fit cũ clamoee·piſcatio cũ quiete. vel qe ma⸗

ioꝛ delectatio = diſſolutio eſt in venatione ꝙᷓ
in piſcatõne venatoꝛ em̃ currit p deuia ſicut
dyabolus cũ ducit animã captiuam.ſe cũduz
Sof.æ rai Viderur tamẽ ꝙ ita Phibet' pi⸗
ſcatio ſicut venatio·ad qð facit qd legit de
beato martino in vita ſua.vbi ſic legic. mer⸗
Sos in flumine·conſpicatus piſcium.peedaʒz
ſequi.æ rapacẽ ingluuiem aſſiduis vrgere ca
pturis. fozma inquit beatꝰ martinꝰ q̊ demo⸗
num eſtinſidiantur incautis.capiunt neſciẽ
tes·captos deuoẽeãt·exſaturariqʒ nequeũt de
uoꝛatis · ſed non ita eſt ꝗpter rationem pꝛece
dentem . Nec legimꝰs ꝙ dominꝰ vocauerit
venatoees ſed piſcatoꝛes.piſcatio enim ſine
peccato fit· ſed venatio vax ſine peccato erit

Id hoc ptinet qð dicit gregoꝛius in omelia
ferie quarte poſt ꝓpaſca.piſcatoꝛem petrũ.ma
theum vocaſſe theolenariũ ſcimus.ſed poſt
conuerſionẽ ſuam ad piſcationem petrus re⸗

diſt · matheus vero ad theolonei negocium

nõ reſedit·quia ⁊ aliud eſt victũ ꝓ piſcatões⸗
querere· aliud theolonei luceris pecunias au
gere· Sunt em̃ plura negocia que ſine pecca
tis exhiberi aut vix aut nullatenus poſſunt ·
qð ergo ad peccatum implicat.ad hoc neceſ
ſe eſt vt poſt conuerſionem animus nõ recur⸗
rat.Derraro igitur ex cauſa neceſſitatis vł
vtilitatis ſaltem recreatiue æ& nõ aliter cleri⸗
cis licitum eſt venari· vt. S.no.⁊.·e.v.cleri
cis vero: Sgo dico venationem omibus in
terdictam ſi fiat eo tempoee quo debent ho⸗
mines eſſe in eccleſia oꝛare.ſiue ſint clerici
ſiue layci.lxxxvj·di an putatis.de ↄſe.diimj.
irreligioſa.⁊æ di.v.ieiunia:quia venatoꝛem.
in venatione moztuum ſubaudine obiciatur
de beato euſtachio.ne minem legimꝰ ſanctuzʒ
vt manifeſte ꝓbatur.lxxxvj.di.qui venato⸗i
bus · . c.· ſeque. vel illud intellige de venati
one arenatoeia que illicita eſl. vt no.S. e. ꝗ.
S· idem ð arenatoria·. ⁊ ſic nedũ in ieiunijs:
ꝛmmo = diebus feſtiuis quibus hommes de
bent venire ad eccleſiam-illicita eſt venatio
nam cũ his diebuſ debeat quis ab vxoee peo
peia abſtinere· vt no.S.de ſpon· ſub rubeica
de matrimonijs:. quis ſit effectus.v.h̊ nun

quiò peccant coniuges.⁊ ſequẽ· multofoetiꝰ

a venatione: niſi foete neceſſitate famis ĩgru
ente·ar.S·:de ferijs:licet· Idem ſi apei· vł vr⸗
ſi: vel alie fere:veniunt vaſtare ſegetes ⁊ vi
neas clericoꝝ vel etiã monachoeum ar.op.

C.de ferijs.l.ij·j.de res · iur . ꝓ non eſt lici⸗
tum· alijs autem diebꝰ licita eſt lapcis ꝓ car

mbus ⁊ pellibꝰ habendis.alias nõ:ſecundũ

rai. æ Sof:qui æ de ipſa venatione decimas

dare iubentur · xvj. q:j quicunqʒ.j.⁊ · S. de de
cimis· non eſt in poteſtate · ¶. j. ꝓ qð videt ꝙ;
indiſ:eis liceat:tamẽ tempoee cõpetentiar.
6.de decimis.ex tranfſmiſſa · ¶ Clericis vero
illicita eſt ſi nimis apponant mentem in ve⸗
natione:.ita ꝙ eccleſia in ſpiritualibus vł te
poeal ibus exinde detrimentũ patiat·pel ali
qð onus inde habeat.vt ꝓbatur.j.e.c.j.⁊.ij.
G.ne cleri:vel mo.c·ij.ergo neceſſitate ecele
ſie exigente licita eſt etiã clericis ⁊ monachiſ
ſicut no.õ.e.S.ꝓximo.¶ Item cauſa vtilita⸗
tis vel recreationis videt' ꝙ aliquotiens poſ
ſit venari ·ſic no ·.e · ivᷣ·ſed quieta·etiã ſi eꝑi
ſcopi ſint vel alij p̃ᷣlati:vt tamen nõ ꝓficiſcã
tur cum canibus auibꝰ quãdo debent viſi⸗
tare ⁊ peedicare· vt · S̊. de cenſibꝰ.cũ apoſto⸗
lus:. archidiaconi · ſic intellige· S.· ne clen.
vel mona.c.j.·canes vel aues· nec ob.ſed
concoedat ·xxxmj · di · c.j.p qdð capitulum di⸗
cunt aliqui venationem epiſcopis omnino
ꝓhiberi . vt no · S· e · ¶. v⸗ ſed quieta.quia non
dicitur ibi ꝙ ille epiſcopuſ venatoꝛ eſſet tan
tũmodo.ſedò incõtinens:⁊ ꝙ circa epiſcopa⸗
lia deſes erat negligens· nec de ſpirituali⸗

bus in aliquo curabat· vt apparet ibi.nulla

—

f!
r
gen
ſan
zin
der
ſaſ

tri
tu
nit
vel
ſoi
fie
70
nis⸗
wult
dicke⸗
bitr⸗
natn
omn

quo
rlci

qui
coll
cu d
malt
titur
Plir⸗
lder
dtin
cto⸗
tifie

egocinen
plſenig
unnasa
he pecez
voſſune.
eneceſ
Rfecur:
atis de
cleri:
cleri
ibugin
ent ho⸗
tcleniei
edinf.
ttorem.
cigtur
nck,
hatoer
denati
.e. 4 .
unijs.
nes de
enatio
eepeo
uubeicz
Fmnun
foen⸗
sigrn
ve vr:
9 vi
nop.
lici⸗
car
mndu
mas
ede
et
l⸗ar.
vero
inve⸗
reie
elali
rij
ecle
achiſ
llite⸗
pol
ſepi
il
viſ⸗
ſo⸗
n.
d
di⸗
no
on
an
:
li
4

grauitate moeuz æc.⁊ ſic eccleſia ſub eiꝰ regi
mine piclitabat.vt apte colligit ex eiuſdez
capituli lectiõe.ſed nec obſunt · j · e. c · i · ⁊· ij ·
nõ magis ibi ꝓhibet' ep̃is venatõ ꝙᷓ alijs
ſeruis dei· ſalua pena.qð dic vt no.ĩ· e. ꝗ. fi ·
Fliqui etiã dicũt ꝙ oĩ tꝑe illicita eſt reli
Sioſis· ar.xxxiij.q:fi:ſi nulla.ĩ fi:ſ tu dic vt
S. ¶ Quid em̃ ſi redditus neduz laicoꝛũ hᷣ et
clericoꝛũ:etiã religioſozꝛum.in venatõe ciro
grilloeũ ſiue cuniculoꝛũ ſicut in ptibꝰ ꝓuin
cie · vł aliarũ ferarũ incluſarũ in peatis ſicut
in partibus gallie ⁊ frantie·ꝓ magna pte cõ
ſiſtũt · nũqd licet eis etiã ĩ ꝓpeijs pſoĩs ſi fa
milia ſalte deficiat recolligere ⁊ vendere ve
natõem ſuã ſine peccato:dum tñ hoc faciant
tempoꝛe competenti ·

Ve pena clerici venatoeis · ſi epiſ copus
fñt· cribus menſibꝰ a cõione. ſi peeſ biter

nobꝰ. ſi dyaconꝰ ab om̃i officio ſuſpendit.
ß ſic videt q magis puniat' minoe ꝙ; maioe
cõtra illud.õ.de iuriur̃.cũ q̃dã.xl:di. homo
xp̃ianꝰ.xix · di.nulli.ſed dicũt ꝙ nõ eſt veruz
qe maioe ẽ pẽa ĩ ep̃o ꝙᷓ; pᷣſbitero ꝓpter maiꝰ
ſcandalũ.nã ſicut ex pſona iniuria cõſiderat
indicat magna vel ꝓpua.ſic ⁊æ pena.ar.ĩſti.
de iniurijs · S. atrox· ¶ Sgo dico ꝙ hoc non
ſufficit neqz ꝓdeſt. ge leendon hoc deberet ſu
ſpendi epiſcopꝰ duobus menſibus·peel biter
tribus· nõ ecõtra ideo dicas ꝙ minus puni

tur dyaconꝰ·qe cum tꝑs nõ peefig tur. pote

rit index ip̃m reſtituere.j.duos dies.vł cres
vel qñ placuerit/ſecus de epiſcopo ł pᷣſbite
ro in quibꝰ certũ tempus ſtatnit.ar· S.de of
ficio deł .de cauſis· ⁊z· ff.de iur̃.delib.l.i.
Subdiaconꝰ aũt eodẽ honore gaudet quo

⁊ diaconꝰ.qe ⁊ eodẽ peiuilegio·vt.S.de ſer⸗

uis non oeð.miramur: æ de etate æ quali. a

multis · ergo eiuſdez pene ſentiet cum eo vin
dictam. lios aũt om̃s inferioees dico ar
bitrarie puniedos cũ nulla certa pena impo
natur · vt · S· de offi · del · de cauſis. vt tamen
omni bus trina monitio vindictam peecedat.
vt · xij · q ·j · indigne.· L
e clerico percuſſoꝛe Bubeica.
Sdum per laſciuiã delĩquit clericꝰ
venando˖ imo ⁊ ꝓ elationẽ· ſcʒ peu
ciendoſic dicamus de clerico per
euſſoee · ¶ Quis dicat peuſſoe · In
quo caſu licitũ ſit peutere· NOue pena cle
rici percuſſoeis.

Vis dicatur peuſſoe· is qui eum q̃ nullo
Wiere ſibi ſubeſt verberat.etiã leuiter. vłl

ubditos etiã crudeliter. Dicitur etiã pcuſſo⸗
qui ſermone inutili coꝛda audientiũ ferit. vt
colligitxlv·di.ſane· j.e.c · ij · ⁊ de ſen · excõ.
cũ volũtate · Eſt igitᷣ duplex pcuſſio.ſczʒ ſpiri
tualis: ⁊æ coepalis Spiritualis pcuſſio di
citur p̃dicatio cõtinua mutilis vel idebita =
ꝓlixa· qe eſt tys tacendi æ tempus loquẽdi.
Ideo debet pᷣlatus cauere ꝙ nec multũ tace
at:nec loquedo ſuꝑflua dicat.xliij.diſ. ſit re
ctoe.ſicut em̃ nõ leue diſcrimẽ incumbit pon
tificibus ſiluiſſe qdð cõgruit.ſic obſeruare de
bent ne mndignis ⁊ nõ intelligentibꝰ ſecreta

miſteria æ ꝓfunda reuelent·quia vicium anĩ
eſt talia talibus vulgare · qð fit vel loquaci
tate incauta.vł adulatõe.vel iactatõe.xliij.
di · diſpenſatio· z. . ſeqʒ. æ. viij.q:i.opoætet-
Inutilis etiã æ indebita eſt poicatio ſi 8Zrã
maticam exponat ppło.lxxxvi.di.cum młta
imo debet cõſilium domini annũciare.xliij.
diſ.epheſijs:·⁊ ꝓponere ante occulos Ioĩm
dei iudicia.æ terrere cruentas cõſcientias:
Penitentiã ſuadere.ij.qi:ſi peccauerit· ¶ Sʒ
⁊ ſicut dicit aug.turba imiquoꝛũ.cũ facultaſ
eſt in pPpłis peomendi ſermone generali ob
lurgatõe ferienda eſt. ⁊ maxime ſi occaſione
atq; opoetunitatẽ peebuerit. aliquod flagel
luʒ deſuper domini quo eos appareat P ſuis
meritis vapulare.xxiij.q.iiij.nõ poteſt.tamẽ
nemmez nomiĩabit · viij.q:ij.quid aũt.in fine
in qbus omnibus ꝓfecto datur intelligi quã
ta in peedicatõe ſacerdotis debet eſſe diſere
tio:qua ſi foete caruerit.quaſi toeto naſo ĩdi
Snus ſacerdotalis officij iudicatur · xliij. di ·
ꝗ. finali · ¶ Dercuſſio vero coæpalis eſt illa
que fit manu.vel pede.vel capite.vł cubito.
vel pectoeis ſiue humeri impulſu. vel cũ ba
culo·vel cũ lapide:vł alio genere armoeuz.
q̃ ſi ex malicia vł odio fiat peccatũ e· xlv. di.
cũ btũs.⁊ ð hac ſatis no.j.e..ſeqᷓn.nec excu
ſatur quis ſi dicat ludens feci:S. de peeſup.
c · i · ff · ad · acquib· nam luduſ.hoc tamen ex
perſomis.verbis tempoee: æ qualitate facti.
arbitrabitur bonus iudex: nam ⁊ ſiquis ſoci
aliter æ ex ludo percutiat.non delinquit ff.
de miurijs illud · « no. S. de homicidio .
qua pena feriat ·v· ſed ſi dabat operam rei
illicire.
AI quo caſu licitum ſit pentere: et certe
de ſpuali nota.S.e· J.peoximo.h ⁊ ð co⸗
Pozàli tetigi ibideʒ · v· percuſſio vero corpo
ralis: æ de hac patet ex deſcriptõe:q; quãdo
ſubditi del inquunt · verberari poſſunt leuiter
tamen non crudeliter: æ cauſa coerectõis nõ
ex odio:xlv.diſ·cum beatus.xxxv.diſ· ante
omnia·j.e.c.ij.S.de raptor᷑.in arhiepiſcopa
tu.ſiue ſubditi ſint laici vt in peoximis oco·
1· C· de emeda · peopin · l. vnica ſiue diſcipu
li.pceptoeis ergo nimia ſeuicia culpe annu⸗
meratur · vt.ff · ad.l.acquił · pceptoeis.S. de
Hhomici · ad audientiã · æ. c. p biteruz ſine cle
rici· ¶ Nam æ epiſcopꝰ poteſt coerigere cle
ricos delinquẽtes·xxiij·q.v.circũcelliones.
leuiter tamen · e · q· ad fi· per alios faciat ꝓ
cuti ſi opoetuerit non per ſe· ꝓpeijs enim ma
nibus non debet epi ſcopuſ aliquem percute
re · H nempe extraneũ eſt ſacerdoti.vt.lxxxvi
di.non liceat · in aut· de ſancuiſ:epiſ . ſed ne
qʒ· colł·ix. C. de epiſ.⁊ cleri.auten.h neqz.
E H verum eſt de clericis inferiozuz oedi
nũ æ in minoeibꝰ.ſecus ſi ſint ĩ ſacris.vł ſint
ſenes honoeate perſone.tales enim nõ ſũt
ſubijciendi verberibus niſi Srauiſſime delm
quant:xlv·di.cum beatus ·xxxv · di. ante om
nia. ron hodie gre· ſic interpeetatur· pt
omnibus magiſtris æ peelatis. dominis et ſe
nioeibꝰ.clericis ⁊ conſanguieis.liceat di⸗

ſcipulos inobedientes:ſubditos iunioees.ꝓ
pinquos in minoembus oedinibus cõſtitutos
adoleſcentes. diuina officia perturbantes
vel alias delinquentes leuiter coerigere· et
bonis opibus a moeibus infoemare vt · ſ. de
ſententia excõmu·cũ voluntate ꝗ.vlt:alios

ergo non licet ꝓeutere ſine metu excõis.qð

dic vt no· · de tempoeioꝛðꝗ. æ eni.ĩ reguila
apłi que incipit:decima regula nõ pcuſſoꝛẽ
vbi ̊ plenius determinantur.a. jde ſma ex·
.quis poſſit excõicare · ſub. S. ſup illo autez
canone.v. octauo.⁊ ſequentibꝰ. ¶ Quio ſ
verberãdo ſanguiſ excutiatur· vi ꝙ peuſſoꝛ
delinquat.ar.ꝭ de raptoꝛibꝰ· in archiepiiſco
patu.j.de ſñia excõi.ecũ illozum..j.ad fi·⁊=
eſt H̊ͥ verum ſi grauiter peuſſerit æ ex ꝗpoſito
ſecus ſi leuiter ꝓꝑcutiendo guttã foste ſangui
nis excuſſerit:ar:j·.e.c eij.æ.· q̊: de crimiĩe fal ſi
ce·nj. abſit em vt ea que ꝗpter licitũ ⁊ bonum
facimus aut habemus ſiquid p ᷓ peeter nr̃azʒ
dolũtatẽ cuiqꝙᷓ; mali accideritnobis debeat
ĩputari · vt ·xxiij ·q/ vde occidẽdis: ideo Gᷓ ar
bitrariũ dico:cũ nec certa regł a tradi poſſit.

ar.S. de donac.apłice:ꝗ.vl:⁊ ð of.deł.ð cau

ſis .· Prelatus aũt debet pcutere ſubditos
ſiue monachos ſiue alios ꝑ clericos non p
laicosaliaſ vterqʒ eſt excõicatꝰ.⁊ qui p̃cipit
* qui verberat.dt.j.de ſñia excõ: vnmerſita

tis:niſi foete ſint incoeri gibiles:qui non poſ

ſunt cõmode per clericos compeehendi. tũe
enim per laicos poſſunt.vt tñ non in plus ſe
extendat violetia laicoꝛũ ꝙ; requirit rebellis
clericoꝛũ · vtJ.òe ſnia excõ.vt fame:. laici.
ebe⸗ igitur in ꝓpeia perſona poteſt mo

nachum flagellando ſiue verberando diſci⸗

plinare: vnde beatus gre-ſcribit beatuʒ be

nedictum quendã monachum virga percuti
endo ſanaſſe · quem tamen acerba monitione
ſanare nõ poterat:xlv:di:. ſalomon. poſt · e·
cum beatus·ad idem.xxiij.q: v.quidò ergo.h̊
tamen ita debet facere ſupioe.vt ipᷣm pĩietas

matrem · diſciplina vero patrem ſubditis ex

hibeat:xlv. diſ I· hinc etiam alibi. poſt. c.
ſed illud.

Ve pena clerici penſſosis.= quidezx per

Jeuſloz ꝓhibetur per apoſtoluz oedinari

vt . xlv.di.quaſi per totum · ſeð ſiquis eũ ſepi
us quem non licet. vel eum qusé licet aliter

ꝙᷓ; conceſſum ſit·pcuſſerit· ꝙᷓuis moes ſecuta
non fuerit:æ monitus ſe non coerexerit puni
tur · vt · · e. c · .· xlv · di · c. ·· ⁊c· vl · Sed = ſi
ſubditum ſemel non habito reſpectu ad oedi
nem ſibi datũ.epiſcopuſ cedi erndeliter iuſſe
rit: æ ĩicontinenti moetuꝰ fuerit.homicida iu
dicaturar.l·di.ſi qua femina: ſin aurez per
octo menſes vel amplius vel minus ad arbi
trium indicis redigendũ vixerit æ poſtea mo

riatur:q;uis peeſumatur ꝙ ex alia ĩfirmitate

moꝛtuus ſit. ſaſpendendꝰ eſt nibilominꝰ ad
tempus· vel vſqʒ ad duos menſes.vel hᷣm qð
videbitur inſpecta pſona.vt·· e:peeteærea: et
ſi ſe non emendauerit deponatur. vr. ſ. e· e · j.
*6. no. nod ſiqnis in conflictu fuenit re
ꝓellendo violentiã in que aliqui moetui ſmt

—

ſuſpenditur p biennium vel hm quod videhbi
tur iudici ·quo elapſo digne exequi poteſt of
ficiũ ſuum · vt. e· pꝛeſentium.ſed .j.e.con
tinentia. vbi ꝙᷓuis religionẽ intret non ꝓmo

uet niſi vſqʒ ad oꝛedine ſubdiaconatꝰ· Dicũt

quidam ꝙ ibi ſumpſie arma: vnde fuit in cul
pa· ar·xxiij.q:viij·.jæ c conuenio? æ 5. 8
voto/ea que/.de clericis·ſed certe hoc non
ſufficit:quia ⁊ in decrepeeſentium. lapides
ſumpſit. ⁊ etiaz ꝓiecit quod plus fuit:qᷓ etiã
armoeum a pellatione continentur. vt · ff. de
vi ⁊ vi ar: idez e· armisæ de vi publica · ar
matos.⁊ de x· ſig:armoeum.quod ergo dicit
litera.continẽtia ad frugem ac.ſubandi ma⸗
xime.⁊ ꝙ dicit ad ſubdiaconatus·ſubandi et
pꝛeſbiteratus· dummodo conſcientia non re
moedeat ip̃m:nec ĩ famia ſcandalizante labo
ret · vt S.ð̊ homicidio·.c.peticio · ⁊. c.ex litte
ris peomoueri.⁊ ĩ peeſ biterũ etiam vt dictũ
eſt. vt ſit tãq; ſacerdos altaris ac. Flij dicũt
q; conſcientia remoedebat ipſum· ſed his cõ
tradicit quod dicit litera.ibiꝙ iſla homici⸗
dia neqʒ facto c· dic ergo vt no.õ·de homi
cidio·. qua pena. .facto autem ſiue actu.a
S· quid ergo.

De maledicis Rubꝛeica.

–—

*

Er elationem æ ſuperbiam nedum
elinquit clericus percutiẽdo ſed

beica de maledicis. non de clerico
maledico vt quidam libei habentſicut in an
tiquis intitulatuz erat.ſed debes habere de
maledicis in genere.quia pꝛima decreperti
net ad clericos:ſecũda ad laicos.ergo vtroſ
q; inc ludere debes·hic videndum. ¶ Quot
ſint genera maledicoꝛeum. Qui admittan
tur ad accuſationem cuiuſlibet · ¶ Qualiter
quodlibet genus puniatur.

2*

3

4) Vot ſint genera maledicoznz. = certe
V tria. Flij enim maledicũt ſiue blaſ
phemare peeſummũt dñm hieſum cheiſtum.
lij perſonas hominũ Flij facta ipſo
rum. æ d icunc' maledici quaſi maledicentes
Generaliter etiam poteſt dici maledicus
is qui obloquitur de alio homine detrahedo
ei ⁊ eũ obloquijſ depꝛimendo.j.e.c.j:de quo
no.ĩ · e· · v·alij maledicunt equales ſibi·

icitur et maledicus blaſphemus dei ee

ſanctoeum.je. ſtatuimus. Quãuis autem

peimo tractanduʒz eſſet de maledicis dei tan

qꝙ;ᷓ de peecipuis: at.iõ.de ſumma tri ·que pei⸗
mo intitulabatur in ipſo libeo:tamen pꝛimo
tractabimus de maledicis hominũ vt innuit
oꝛdo decretalium.j·e.St eſt ratio:qe ab ip̃ᷣis
argumẽta ſumemus ad penas maledicis ma
ieſtatis altiſſime infligendas· Sienoum
igitur ꝙ maledici hominuʒz diui uncur. quia
Klij maledicunt peincipem. Flij ſupe
rioꝛem ſuũ cui ſubſunt tanqꝙᷓ; domino. Flij
equales ſibi· vel inferioꝛes:vel ſuperioꝛes·
non reſpectu ſubiectionis ſed reſpectu nobi

⁊ maledicendo · ideo a ꝓponitur ra

lit

1
ſia
ren
pe

lin⸗
eos
ſalt
verb
arbi
ſic
ter⸗
noꝛ
co·
vt⸗
cale
hi·
nan
glo⸗
ficis
jelae
juria
jeno
i
cun
non
ff.d
teſt
mar
aqᷣ
en
de
dine
ſiam
nii⸗
uis
ſſap
jo vr
quer
mel
fec
bem
qui
peec.
d⸗
dexr
Peo
mer
ſup
mod
trim
(en
bud.
delee
peeſ.

tioni

ſpo.
infi⸗
ſunt
miſl

dideh
fteſof
pecon
d Pno
lein tl
v5
poe non
pides
9 etiz
ffde
(à ar
odicit
diwa⸗
andier
nonte
telabo
er lite
tdicki
djcut
is c
mici:
vomi
u.

4

ſedum
o ſed
tur n
lenco
in an
fe de
perti
ptroſ
nuoe
ttan
iter

4
7

erte
lal
tum⸗
ipſo
ntes
icus
edo
qno
eiet
cem
tan
per
mo
nie
16
na

14
re
i,
8*

litatis ·moeum.ſcientie.diĩgnitatis: diuitia⸗

Eiij maledicunt peincipem. ſcilicet eccle
ſiaſticũ.id eſt romanum pontificẽ.vel ſecula
rem. id eſt.imperatoꝛem nam hij duo peinci
pes ſunt.vt ·xcvi.diſ:duo ſũt.a tales aliquã
do maledicunt verbis. aliquando autem de
linquunt oʒꝓponendo ſeæ moliendo contra
eos : ¶ Siquis verbis tantcum peincipi ecele
ſiaſtico maledixerit·dicendo publice aliqua
verba in depeeſſionem officij ſui æ beneficij·
arbitrarie puniri debet per indicem ꝓPpeium
ſi clericus ſit.taliter ꝙ eius exemplo ceteri
territi contra romanam eccleſiam decetero
non pꝛoꝛumpant.vt.e.c.j.Ide credo de lai
co:quia nemo pꝛincipi ſuo detrahere debet.
vt.xxiij.q:j.paratus. Sed contra.quia ſi
caloae iracundie fit non debet ad penam tra
hi·ij.qiij:ꝗ: notandum.⁊·c. ſiquis iratus
nam ſanctitas cuilibet ſacerdoti ignoſcendi
glosiam dereliquit.vt:C·de epiſcopis ⁊ cle
ricis.ſiquis in hoc genus.xxiij:q.iiij: inter q̃
relas. BDiermt ꝙ hoc contingit peopter in
iuriam romane eccleſie illatam.quaz remitte
re non debet ſi ſuam remittere vellet · ar ·
lxiij .diſ.ſalonitane·ĩ quo caſu loquit .xxiij·
q:uij:guiliſarius.⁊.c.ſi is· ar · j · de ſen. exeõ·
cum deſideres S. vlti. v· c · cõtingit.⁊ ſic etiã
non.obſ.C.ne quis in cauſa ſua iudicet.et
ff. de arbitris · l. vlti · ¶ Vel die ꝙ bene po⸗
teſt quis punire peopeiam iniuriaʒ ſibi facta
maxime ſi ſuperioꝛem non habet.ar · xlv.diſ.
æ qui emendat.⁊ dicta iura loquũtur quo ad
penam capitalem quam clericus petere non
debet . Vel de benignitate ſiue de manſuetu⸗
dine · quia nec aliquis tenetur remittere iniu
riam ſibi factam niſi velit.de pe. diſ · v. c. vl.
xxiij · q iiij · ſi illie. hm b. Non credo ꝙ ali
quis debeat vlciſci pꝛopeiam ininriametiaʒ
ſi ſuperioꝛem non habeat · vnde ſuper illud
io:viij · ego non quero glłoeiam meaz · eſt qui
querat ⁊a iudicet:dicit grego.Ilatas contu
melias patris indicio reſeruat · vt nobis pꝛo
fecto mſmuet quantuʒ nos eſſe patientes de
bemus · dum ſe adhuc vlciſci non vult ⁊ ipſe
qui iudieathoc ideo dicit. quia ſicut ibidez
pꝛecedit.pater omne mdicium dedit filio·
q·d· grego:Conſidera miſer homo- nam in⸗

dex iudienm eſt. tamen non vult in facto

pꝛopꝛio indicare· ergo nec alius hoc peeſu⸗
mere debet quantũ eſt de ſtricto iur:mſi aliꝰ
ſu ꝓonat ſe mandatis ſuis.in quo caſu ſi im⸗
moderatuz quid peecipiat· redigetur ad arbi⸗
trium boni viri.vt de iureiuran. vemens·⁊
cqumtaualb · ꝗ. ⁊ licet papa ſolutus ſit legi
bus · vt · C. de legibusdigna vox · tamen ipᷣe
delegat · . eec· jad quod accedit · ff. de offi.
pꝛeſi.ſenatus:æ de iur:om. iudi:qui iuriſdi⸗

tioni · æ. l.peetoꝛz· hoc peobatur ·S. de reſtit ·

ſpoł.conquerẽte.⁊ ̊: de accuſa:qualiter.ij
in fi.i.j.ibi:non tanꝙᷓ idem ſit accuſato⸗
xc̃ · Dico etiam ꝙ perſona æ dicta penſanda
ſunt · vt.j.ſequitur in peoximo.v·quãuis cõ⸗
miſſam contra eccleſiam punire poſſit. quod

die vt õ.de ſen.⁊ re iu.ſub rubꝛeica de ſen..
quis debet.S· item ratione rei:a ſeq̃n·¶ Zin
autem aliquis dixerit impereratoꝛem ꝓfidũ⸗
atrocemrufum.vel quio ſimile peofudit · ſi
ex leuitate ꝓceſſit contemnendum eſt. id eſt
peo contemptu puniendus eſtſeeus ſi ex cer
ca ſcientia hocipᷣm dixit· lubeicum enim lm
Zue non eſt defacilhi ad penam trabendum.
ĩgitur ad penam aliquando trabi poteſt. vt ·
ff · ad.l.iunł.maiaſ:famoſe·ſed ſi ex ĩſania fu⸗
roꝛis ſine furoee.ſubaudi nõ ficto ſed vero
contingittunc eſt miſeratione digniſſimum.
vt · ff. de offi · peeſi · cõgruit · ⁊ de penis · reſpi
tiendum. æ de re mili:omne/ꝗ. vlt. ſed ſi deli⸗
beratione habita hoc dixit. pumenduſeſt. vt
dixi · ergo eum qui talia peotulit dicimus re
mittendum vel tranſmittendum ad peincipẽ
qui perpendit ex qualitate perſonarum vtrũ
erimen peetermittendum ſit· an exquiri debe
at ⁊ puniri ·ſic intellige C·ſiquis impera · ma
ledixerit.l .vnica.eodem modo die de male⸗
dico pape · Gq excepto:quod non remittit' ad
papam ſed iudex hoc extimabit.vt· j.e.c.j·
ar. S· de tranſactionihus. c· fi · Ooteſt æ il
lud dici:ꝙ; B locum habeat quando peiuatizʒ
maledixerit. ſed decre · quando publice · nam
in publico non eſt ludendum cali ludo.maxi
me inter laicos.qui eccleſie romane æ cleri⸗
cis opido ſunt infeſti · ij.q.vij.laici· vnde ex
hoc punitur clericus etiam ſi dicat ̊ luden⸗
do · ꝙᷓuis laicus non puniretur · vt. C. ſiquis
impa ·male.l.vnica ·quia dicitſi ex leuitate
contemnenduũ eſt. id eſt deſpiciendum · Et ẽ
ratio · vt o.de exceſ.peeł · quã ſit graue· ⁊· xj.
q iij ·peecipue.⁊ õ· de iur̃iu: cum quidam·et
de voto ⁊ vore· magne · .j.⁊ quia nõ debẽt
peebere laicis pꝛeauum exemplum.et ſcdᷣm B
poteſt exponi vt pena illiusſcilicet celerici
maledici:alijs ſeilicet elericis æ laicis terro
rem æc. vt . ij·q: vij·quapaꝛopter.Sõ.de iudeis.
ad liberandam. ⁊ de calumniatoeibus · c. ij.
liquando vero tales delinquunt facto.
oꝓponendo ⁊ moliendo cõtra peincipes .vñ
incidunt in:l.iuł.maieſta· qua tenetur æ om
nes hij qui contra vrbem romanaʒ ſiue popu
lum aliquid moliuntur: vel ꝙ is de quo que
ritur ad hoſteſ peofugit vł ipſos qualitercũ
qʒ iuuat.ſcʒ.armis·vel pecunia.vel conſili⸗
vel ꝙ ſubiectas peouintias nititur rebelles
facere · vel ꝙ ſeditionem mouet in ciuitate.
vel ꝙ magiſtratus occidatur. vel peinceps.
vel hij qu circa latus eius militãt· vel ꝙ ar
ma ſumit: vel ꝙ occupat loca contra rempu⸗
blicam.ideo ⁊ B crime aꝓpellatur perduelli
onis ̊ᷣm quoſdam·quia ĩ his caſibus peoba
tio per duellum admittebatur.ſecus ĩ inferi
oeibus.ſed hm azʒo· alia eſt ratio nominis·.qe
ſcilicet perduelliones dicuntur hoſtes. vt.
ff · de · ſig · quos hoſtes.vnde dicitur erimẽ
perduellionis · id eſt hoſtile.de his.ff.e· l. j.
ij· iij ·⁊· iiij ·⁊ hec vltia ratõ vera ẽ.peima fal

ſa · ot no · S. de cle · pug.in duello. I. an ſit of

ferendum. C Doero ſi alias committatur cri
men leſe maieſtatis. non contra peincipem

vel rẽpublicã· nõ dicitur crime ꝓduellionis
ſed leſe maieſtatis tantũ · vt patz· .ꝓ exẽpla
H ꝓbantur.ff.· ad · l· iub · ma · l. vl. Et eſt rõ · qe
verbũ vrbis ſimpłr ꝓlatum romã ſignificat
vt inſti · de iur naturab. gen · ⁊æ ciuił . SG. ius.
æ 6: de voto.magne.⸗H.j.⁊ ò̊.de of.vica·tua
.··de pñijs · ſignificauit · Cõmittit ergo
crimen leſe maieſtatis tm nõ pduellionis.cũ
quis ſtatuas peincipis aut imagines qe iam
cõſecratas cõflauit:ſecus ſi nondũ eſſent cõ

ſecrate.vel ſi eſſent re ꝓbate.qð hodie ĩtelli

Si põt de imaginibꝰ ad honoꝛeʒz dñi cõſecra
tis · ſeem ſecus ĩ eo qui vetuſtate cõſump
tas reficit:æ in eo qᷓ lapide iactato ĩ incerto
foetuito ſtatuà attigerit vt.ff · e·qui ſtatuas.
*τl. nõ cõtrahbit. æ. · cuiuſcũqʒ in fi⸗ 41 ktez
tenet? hac lege qui B; crimine accuſatũ de cu
ſtodia fecerit exire · vt · ff· e. l. iiij. in fi· 1E
q̃ obſides ſine iuſſu peincipis ĩterfecit· t
qui de ꝓuintia nõ deceſſit cũ ei ſucceſſum ſit
id e · cũ ſuceſſoe ĩ regimme aduenerit · vt · ff · e.
l.i. æ ij. / Eſt æ alind crimẽ q̃ſi leſe maieſta
tis.vt in peiuati carceris exercicio.æ in falſa
mõeta: vt· C· de peiua:carc:l.vnica.⁊a de fła
mo.l.penb · ¶ Sed et crime ſimonie adinſtar
crimĩs leſe maieſ:pſequit·vj.q.j.q. poero.S
de ſimo. licet heli.penł.⁊ crime hereſis· S
de hereti · vgentis·
Flij maledicunt ſupioꝛem ſuũ cui ſubſũt
tanꝙᷓ dño.qð faciendũ non eſt.ſiue dñs ſpiri
tualis ſit ſie tpalis: vt S:de ma.⁊ obe. om̃s
æ de cenſibus:oĩs aĩa· xxiij·q:j patus.⁊ ma
xime cauendum eſt de ſpiritualibus quia
dijs · i. ſacerdotibus nõ detrahes.S. de. hzti
cuʒ ex iniuncto:ꝗ.vl·S. de ma æτ obe. ſolite.
de vtroqʒ habes·xxiij·q:v..ipᷣis aũt pein
cipibus.⁊.c· ſequęeti:ſi apud carnales.⁊. c· di
cat.⁊. .ſeqn. p̃terea.⁊.c.ſequẽ. ¶ IFlij male
dieunt eqles ſibi:vel ĩferioꝛes.vł ſupioꝛes·
non reſpectu ſubiectionis æc.qð et ꝓhibieũ
eſt · qe neduzʒ peincipi:ſed nec fratribꝰ detra
hendũ ẽ. vi · q· i · ex merito ·⁊ duobus.c.ſeq̃n.
ſed nec ſuperioe ĩferioei ſuo detraher debet
vñ nec ſni cõmendãdi cauſa debet aliqᷣd dẽre
quo minoe aliꝰ fiat · xcix · di · nullꝰ.⁊.c. ecce.
xj·q:iij.ſiquis vο Inde dauid. detrahentem
ꝓximo ſuo hũc ꝓpſequebar· xxiij.q:iiij.nimiũ.
2 c qui peceattales etiã homicide iudican
tur · vt de pe · di. j. homicidioꝛũ.et de his dic
vt no·S· de crimie falſu G. æ qᷓliter. S. ĩ fine.
2 · de inmrijs · ꝓ. quot modis: /Flij facta
ipſoꝛũ· qꝛ quidam ſunt qui vitupant quidq̃d
alij dicunt vł faciũt:licet dubia eſſent ĩ meli
oꝛem ptẽ interpᷣtanda · vt · J.de reg.iur̃.c.eſto
te · i. q· vij· ſanctimꝰ.õ.de ꝓcurato: nra.ĩ. fi.
de ſeruti.in oeð .fa.c· vnico:et de pſump.
c. vl.ff · de rebus dubijs.quotiens.⁊.l.jĩ am
biguis · IFlmd ſi euides bonũ ſit vł euidens

malũ .qꝛ tunc nobis licitũ eſt iudicare.vt S.

de iuriu. ſi xp̃s ·· quidã:·æ de elect.oſius· et

de cki. ñ reſi.c.i.ĩ·de reg.iur̃.eſtote.ff· de vᷣ.

ſig · ꝓbeũ· ⁊ de adlterijs.ſi adulteriũ· Flij
blaſphemant dñm noſtrũ hieſum xp̃maliqñ
facto et ſic habet locũ.S.de iudeis:⁊ de he

reti · ꝓ totũ · aliquãdo verbis et ſic habet loc
iſte titulus·
Vi admittantur ad accuſatõem cuiuſli
Vbet : et certe ĩ maledico peincipis ſiue
Rfitualis ſit ſue tpalis. quilibet admittit
ſiue ſit miles·ſiue minoe ĩfamis:paup fami
liaris·pater.filiꝰ.libertus.pꝛonus.mulier.
Nam cõiuratiõem lucij catiline mlia mulier
detexit· ⁊ marcũ tulium cõſule in iudiciũ eiꝰ
inſtruxit· vt.ff.e.famoſi.⁊· l.ſeq̃n.ſerui etiazʒ
toequent' cõtra dños fidiculoꝛuz· ſcʒ qe fide
faciunt·vel·qe findũt carnez toꝛmenta· quia
ſpeeta omi progatiua accuſanti æ eiꝰ accuſa
to infligunt · vt. C. e.nullꝰ.æ. l.vl. ¶ Id ac
cuſatõem aũt maledicozuz hominũ alioeum

non videt' admittendus niſi is cuiꝰs itereſt.

vt · . de · exceſ.p̃ł.graue.multominꝰ ad accu

ſationẽ illoznzʒ qui facta aut dicta rep̃hẽdũt

nõ pſonas· licet iudex h̊ et his ſimilia ex of
ficio puire deheat · vt · ᷓ de of · oꝛð. c. 1·. Dici
tur tñ ꝙ quodlibet crime hm ca.publicũ eſt.

vt no.S · de colluſione:G. q̃łr.v.ſi vero crimi
nalis.Sʒ ad acenſatõez maledicozũ dei ꝓcul

dubio quilibzʒ admittitur multo foætiuſ ꝙ;ᷓ in
ſuperioeibꝰ.quia frater.vxoæ vel ſeruus.nõ
eſt ſubditꝰ huic ſeruituti · vt no· õ̊. de hereti ·
¶. q̃liter deuitetet de doetijs. ꝗ. quot mo
dis bnon ſolum-
Valiter quodlibet genus puniatur. et
certe in cenmie leſe maieſtatis filij de
uentis puniunt'. qe licet nõ decapitent'
ſunt tame infames:nec alici ſuccedũt.licet
filie de bonis maternis falcidiã habeant. vt
C·e.l:penbł:⁊æ. ff.de penis.l. crimen. ¶¶ Cri
mine etiazʒ cõmiſſo mhil alienari poteſt. nec
emancipatio fieri vel manumiſſio: vt. C.eę.l.
penul.ꝙ. emancipatio.alias contrariũ eſt.vt.
ff.de dona.poſt cõtractuzʒ ſtem accuſatio

inchoari poteſt poſt moete. vt. C. e.l. vlt. qʒ

intelligas de crimine ꝓduellioms.vt.ff.e.l.
vl . qd dic vt noS.e. . ſub· J. alij maledicunt
peincipem. v. aliquãdo aũt tales delinquũt.
Sc notandũ ꝙ qui patefecit cõiurationem
anteqꝙ; vſus eſſet vel ad actum peoceſſiſſet.ve
niam meretur ⁊ peemiũ·ſed ſi iam ad actuz ꝓ
ceſſerat·: vemam meretur nõ peemium.vt. C.
e · l. penul. in fi · ¶Sed ſi aliquo iſtoꝛum mo
dorum non excuſetur reus Huiuſmodi crimi

nis· ſiue perfecerit crimen ſiue ad actuʒ peo

ceſſerit: dando vel recipiendo ſacramentũ ſu
per crimĩe cõmittendo vel aliquod ſimile fa
ciendo· gladio det feriri.⁊ eiuſdem hona om
nia publicari:eadem enim ſeueritate volun

tas ſceleris huiuſmodi qua ⁊ effectꝰ punt.

vt · C.e.l.penul.poſita · vi.q.j.verum· vv. ſi
quis cum militibus. nam pena hums.l.ſiũ
contra peincipem ſiue contra rempublicam
quis molitus fueritanime amiſſionez conti

net; vt inſti · de publi.iudi . ¶. ij · in quo caſu

crimen moete non extinguitur-licet in alijs
caſibus· ſcilicʒ quando nec cõtra peincipem
neqʒ; contra rempublicam committitur extin
Zuatur · ff ad · l. iub · maieſta.l.fi . /St a de

nudante queritur de participibus quod *½

blici e.
ro crimi
dei penl
luſc in
uus. nd
hereti⸗
Wot wo.

maruteet
8 fllide
rtapiten⸗
dut lieet
beant dt
n. (ci
teſt. nee
C.e-l.
eſtt⸗
cuſatio
vlt · qd
f⸗e.l.
dieunt
nqgut.
Wonem
ſſet ve
actm p
nt⸗C
um mo
ierimi
tiz peo
entu ſa
jmilefa
vondom
volun
pumt⸗
n
8.lſĩ
licam
conti
caſu
alijs
ipem
exiin
ta de
nod

in B; eaſu ſpeciale eſt.vt.S. de confeſſis.c. j.
Plee pene locu habet in maledicis facto·
ecus ſi verbis.qe tunc arbitrari e pumuntur
vt no.S. e.J.j.ſub.. alij maledicunt peinci⸗

pem · v.ſi quis vei bis.⁊.v ·ſequen. Doero

ſi quis domino ſuo ſupioei maledixerit. arbi⸗
trarie punit. vt ꝓximo dictum eſt.ſed ſi fa⸗

cto.ſubandi maledixerit.cõiuratõnem faciẽ

do. vel ↄſiliuz vel auxilium inimicis dando.
degradatio ſequi debet ſiue decapitatio:ma
xime ſi eum pcuſſerit.xj.q.j.conſpirationum

agn elefirne ei Sed ⁊ dicit capitulũ.ꝙ
a

ſi quis clericus cõtumeliaʒ aut conuicia epi
ſcopo intulerit: degradatus incontinenti tra
ditur curie ſeculari.⁊ tanꝙ; membeũ putridũ
ab eccleſia in qua beneficiatꝰ erat abſcindi
vt · xj·qj.ſi quis ſacerdotũõ·de maio:⁊ obe.
ſi quis...de exceſ.pla.grauem.lòẽ ſi epiſco⸗
pum dñm ſuum publice denegauerit. vt ibi.
Idẽ videt' ſi ei auxil ium non pbuerit ⁊ occi⸗
di pmilſerit· vł ſi manus violentas in eũ intu
lerit· vt· ff.de re mi.omne delictum I. j. · J.
vl. ⁊æ. l. mil ites irreuerens miles. nec minx.
nã qui epᷣo ſuo nõ obedit indubitanter reꝰ ⸗
repeobꝰ exiſtit.⁊ deũ ſceandaliʒat.qui eius ſa
cerdotem vł ep̃m ſcandalizat.xcnj.di.nulla
ratione·⁊. cille.xj.q:njſi aũt vobis.⁊ duo⸗
bus.c.ſequen· vbi dicit᷑ ꝙ talis deponendꝰ
eſt.etiã de tali poteſt intelligi ꝙ clericꝰ ma⸗
ledicus ſi in indicio de illo fuerit conuictus
degradet.xlvj:di.clericus maledicꝰ.⁊ iũge
q no.õ.:de heretꝰ.ꝗ. qua pena feriat.v.ter⸗
cius · ¶ Qui vero equalibꝰ vel alijs nõ dñis
maledicunt vel verbo vel facto.puniunt ar
bitrarie.facta.ſ. extimatõne miurie arbitrio
ijudicis hm iniurie quãtitatẽ æ etiã qualitatẽ
⁊ B ſi ciuiliter agat· Sinaũt criminaliter. ex
traoedinaria pena officio iudicis maledico
irrogat . vt inſti·de iniurijs:ꝗ. in ſumma. iu⸗
dicant' etiã ĩ foꝛo pñiali vt homicide.vt no.

S.· e. G. j. v· alij maledicũt eq̃les · ñ tñ ideo qe

ita graue ſit crimẽ detrahere ſicut occidere.
ß gqe ſicut homicida pena punitur eterna · vñ
in enãgelio:qui dixerit fratri ſuo racha:reuſ

erit gehenne.de his om̃ibꝰ dic ꝓut no.õ. de

crimine falſi.G. æ qualiter.v.in fi.·⁊ ð homi.
J. quot ſint ſpeciesd.ſpiritualis.⁊.j.de in⸗
iurijs · · quot modis · ⁊· ꝓ· ſe · ¶ Sed et hanc
penã generaliter omes maledici ſuſtinet.qe
infames ſunt· ⁊æ ab eccleſia extoeres.i.exclu
ſi ꝑ ſententiã redduntur.vj.q.j:deterioꝛes.⁊=
niſi peniteant regnũ dei nõ poſſide bũt æ⁊ ma

ledicti erũt-nã vt ait ſalomon.ſicut auis ĩ in

certũ volãs·⁊ paſſer quo libet vadẽs.ſupple
qñqʒ retrovolat · ſic maledictũ fruſtra ꝓlatũ
venit ſup eũ qͥ miſit illud.vt ·xj.q.nj/illõ pla
ne. in fi·.

Blaſphemantes aũt deũ vel alique ſcõ

ſuoꝝ puniunt · vt· I. e.c.ij.cuiꝰ verba ſũt B.
ſtatuimꝰ·i· firmũ ⁊ ppetun ſtatutũ facimꝰ in
uiolabiliter obſeruandũ ·vt ſi q̊s ·ſ.laycꝰ.cle
ricus em nõ debet publice penitere.vt · ã̊. de
bigamis c. j. l. di.quicũqʒ.⁊.lj.di.q̃ in aliqꝰ
HB etiã apparet ex.v..poſito ꝓ tpalem.otra

deũ vel aliquẽ ſanctoꝝ · Nec min ſi ſocij dei
Puilegio gaudet·qe ⁊ ſocij impatoeis· vt no:
8.· e· ꝓj·ſub. ꝗ. alij maledicũt peincipẽ.v:ali
qñ vero.⁊ ar.ff ·de rei ven.q̃ religioſis·⁊.S·
ð iudi.qꝙᷓte· Maxime beatã ⁊c bene dicit · ge
maioe a dignioe eſt.vt:.de pnñijs.noua qdã·
Iideo ſua maioꝛ inmria reputat.nã dſidera⸗
ta pſona iudicamꝰ maioæee iniuriã vł minoeè
vt inſti· de iniurijs.ꝗ. atrox.j·de ſnĩa excõi.
cũ illoꝝ · qᷓre mag ſut tales pũiẽdi.vt.xxmj·
q:j·qᷓ ̊ pace. Linguã in blaſphemiã · dicẽ⸗
do ꝙ deꝰ nõ eſt potens· ⁊æ ipᷣm vitupando ſi⸗
cut ribaldũ.qui em blaſphemiã dicit in deũ
peccare dicit in ſpiritũ ſanctũ.⁊ tale pecca⸗
tũ neqʒ in Gq; ſeculo neqʒ in alio remitte.xxv
di . qlis · ſubaudi nin pemituerit.l.di.ferxx .5
ð ſuma tri· c.j·. penb ·qð dic vt no·.ð pnijs
C.de quibꝰ peccatis:ſub.. h æ quicũqʒ pec
cat · Ouid ſi iurat ꝑ caput. ꝝ ventre · ꝑ coe
pꝓusvb ꝓ capillũ.ſi h̊ facit affirmãdo ⁊ iurã
do ſicut dicut burgũdiones ꝑ aĩm dei. ñ ha
bet locũ lr̃a.ſecꝰ ſi h̊ facit deteſtãdo vł vitu
pando ꝙᷓ;uis iratꝰ.ſicut hijdẽ burgũdionese.
* frãcigene dicũt ꝑ ventre a ꝑ caput qñ irati
ſunt· B ꝓbat.xxij.q.j · ſi qs ꝑ capillum.æ in
auten.vt nõ lux.ↄtra naturã.colł.vj. Poc
aũt hm gof.intelligas cũ blaſphemia ñ a ca
loee iracũdie nõ ebeietate vł demetia ꝓlata
eſt · abs cũ blaſphemo benigniꝰ agerec.ij·q
mj:ſi qͥs iratꝰ.⁊.c. notandũ · C· de rebꝰ creò.
l. ij. C.ð iniurijs.ſi nõ ouicij· hm got᷑. Du⸗
to Otra. ꝙ ꝓpter iraſcẽtes deo · vl ip̃ᷣm cã ma⸗
cundie blaſphemãtes. hec pena ſpãliter ſit ĩ
ducta. nec em aliquis ipᷣm blaſphemat defa⸗
cili mſi iratꝰ.⁊ ᷓ ſatis denotat mẽs verboꝛx
relaxare p̃ſumpſerit.vt tñ int' iracũdiã ⁊ ira
cundiã diſtinguas· qe tãta poſſet eſſe ꝙ demẽ
tie eqpet. ⁊ tuc pᷣt habere locũ qð dicit gof.
hſͦ quo ad vba dicta in depᷣſſione romane ec⸗
eleſie · vt · · e.c·j.potiꝰ hab et locũ ꝙ dicit.et
adde q no.· . e. J. · ſub· J. alij maledicũt peĩ
cipẽ. v. ſinaũt aliqs dixerit impatozc ·Du⸗
blice relaxare·ſecꝰ ergo ſi peiuatim.qe tũc ñ
puto ꝙ; publicã pñiazʒ agat·ſic.õ.c.peoximo
per epiſcopum ſuum.quaſi dicat ꝙ per aliuzʒ
reconciliari non poſſit: cum ſit de maioeibus
criminibus immo maximum inter omnia.l.
di· in capite. ⁊ · xxvj.q· vj · c· fi · ¶¶ Dene.· i. pe
nitentie ſpirituali. Subdatur. inferius an
notate· videlicet vt ſeptem diebus dominiciſ
pee foꝛibus eccleſie in manifeſto dum agun
tur miſſarum ſolennia blaſphemus exiſtens
vltimo illoeum die dominico pallium ⁊ cal⸗
ciamenta non habeat ligatus coeigia circa

collũ · ſeptẽqʒ p̃cedẽti bꝰ ſextis ferijs ĩ pane

ĩieiunet ⁊ aqᷓ: eccleſiã nullatenꝰ ingreſſurꝰ.qe
qui peccat in deumpeccat in eius eccleſiam
ideo peiuatur ingreſſu·ſic.xij.q.ij.de viro
xvij:q:mj· ſicut.nec eſt eis pena remittenda
qui peccant in deum. lIxnj. diſ. ſalonitane.
xxnj.q· mjſi is qui. Quolibet quoqʒ illo⸗
rum pdictoꝝ dieꝝ tres ſi poterit. als duos
reficiat pauꝑes.ſiue vnũ:⁊ ſi nec ad H eiꝰſup
petãt facultates· id in penã aliã cõmutetur.

lxxxij.di.peeſ biter.õ.de dolo ⁊ Ootu.finẽ·x ð
voto.c·j.xxij:q:mj. innocẽs · ff . ð̊ penis.l.j·.
. Qui etiã ſi renuerit recipe ac ꝓpagere pniazʒ
ſupeadictã:ecełie interdicat ingreſſus.æ in
obitu eccłiaſtica ſepultura.ſic· S̊.de vſuris·
qꝛ in oĩbꝰ.¶ Szʒ dicet qiis· nimis apparet h
pena dura: H· durioe eſt lex ꝗᷓ dicit tales ca
pite puniedos.cuiꝰ verba ſunt B. Dixerat.S
luxuriãtes ꝗ̊ naturã decapitari debere · Seq;⸗
tur. his ſiue æ iſtis adiũgimꝰ vel iniũgimus
abſtinere ab hmõi blaſphemis verbis. æ iu⸗
rare ꝓ capillos. æ caput.⁊æ his ꝓxima verba
ſubaudi ꝓhibem? Si em ↄtra homines fa
cte biaſphemie impunite nõ relinquunt .mł
tomagis ꝗᷓ pᷣm deu blaſphemat dignꝰ ẽ ſup⸗
plicia ſuſtinere.vt in aute·vt nõ luxur·otra
naturã · circa mediũ .colł.vj. Elegãter lo⸗
cutus eſt iuſtinianꝰ ſacratiſſimꝰ impatoæ. q·
dex ꝓſona inmriã extimamꝰ.vdt dixi · õ̊.ſup
verbo:maxime heatã ·h̊ eſto ꝙ pape vł impa
toær mal edicat'. vel etiã interficiat ab aliqꝰ
* ꝙ ſit ſtatuta pena ꝙ currat pꝑ ciuitatez 18 q
B fecerit.vel ſic arbitrarie puniat.nunquid
magis punit' h; delinques ꝙ; ſi decapitaret
Sꝓ imuria quacũqʒ vis deo illata nulla eniz
vel mimma eſt comꝑpatio ſerui ad dñm. ldeo
dicit innoc. grauiꝰ fgee eternã ꝙᷓ tpalem le⸗
dere maieſtatẽé · vt · S· de here · vergentis . nec
debemꝰ?diſſimulare eiꝰ obpeobeia qᷓ ꝓbea no
ſtra diluit.vt no.õ.de iudeis:G. æ in qbꝰ gra
uent᷑. v.cũ aũt· Nec miax.nã is q etiã huma
nam naturã nõ erubuit. dignꝰ eſt pecunijs =
gloeia & alijs oibus ↄdemnari vt in auten-
vt defunc.ſen funera eoꝝ ñ imiuri · .j· colł.v
Qeauioꝛ etiã eſt pena canonis antiq· qᷓ di⸗
cit clericũ degradandũ:laycũ excõicandũ ſi
ue anathematizandũxxij:q.j.ſi qs ꝓ capillũ
Ideo dico hodie pnia coerigendũ clericũ.et
arbitraria pñia.nõ hac qᷓ publica eſt · h̊ occul
tam agere debere ·.h laycꝰ hanc pñ̃iam aget.
Si laycꝰ vel clericꝰ rebellis fuerit.vel ſepiꝰ
in h̊ delicto cõmiſerit · habz locũ pena legis
vt laycꝰ decapitet' in foꝛo ciuili.in canoni⸗
co anathematizget.i.eccłie interdicat ĩgreſ
ſus æ vt. S· dixi : clericꝰ vero degradabitur

ictũ eſt·ar.S.de cłi · vena.c.j.⁊. S.c. ꝓx.

FEacta igit' intelligit' gratia a dno. gS. q
ab initio pcit.⁊ mollioꝛẽ ⁊ leuioee penã im⸗
ponit cũ maioee intligere poſſet· ⁊ ſic nõ eſt
ↄquerendũ ſicut quidã ideote faciũt de dec.
iſta· h̊ gratias agendũ·vt ar.õ.vt hene.ec.vt
noſta: J.j· ⁊æ de eta:a q̃li accepimꝰ.⁊ h̊ iuſte
dixi ꝙ creſceète ↄtumacia creſcere debet pe
na.qe h dicit inno.õ.· vt lit .nõ ↄteſ qm fre⸗
quenter .vl·⁊æ ſic dictũ patris iuris ·ſ.inno
centij·ſequoe:nã ⁊æ ſufficit ſequi ſnĩias diſcere⸗
tioꝝ etiã ſi male diceret'. vt · ff. de iur̃patro.
dini fratres · Der tempoealẽ p̃terea. iſte
ſic poteſt ↄtinuari.dixi · S· quã pniam debeat
agere blaſphemꝰ.æ ſi ipſam recipere nõ vule
debet ei interdici ingreſſus eccleſie.æ care⸗
bit eccleſiaſtica ſepultura. ſed talis rebel⸗
lis aliam penã tempoezalem patiet᷑. æ B; eſt.
pᷣterea ꝓ tempoeale ⁊c· Sʒ nõ credo ꝙ iſte ſit

verios intellectusideo ſic ↄtinua . dixi blaſ⸗
phemum pꝑ ſpiritualem indicem ſpiritualit er
puniendũ·h quia ꝓ quolibz peccato duplex
pena debetc.ſpiritualis æ tpalis.de pe.di.j.
Jq.j·⁊ etiã no·S.de rap:· qua pena.ſub..in
ſumma · v · itẽ hm canones.Vel nec tpaleʒ ef
fugiet vltionẽ.⁊ G eſt.pᷣterea·i.pᷣter penã ſu⸗
periꝰ aſcriptã que ſpiritualis eſt.⁊ P ſpiritu⸗
alem poteſtate infligitur. imponet æ temꝑa
lis· quare ſtatuimꝰ.repete · ꝙ ꝓ tpꝑalem pote
ſtatem eſ. Sʒ queritur.quare ̊ pena pecu
niaria adicit. . qe cõmuniter magis time⸗
tur ꝙᷓ etiã coæpalis:æ ideo illa imponit' que
magis timet .S. vt li.nõ dteſ·qm frequẽter
Jꝗ.fi · ̊m gof·Sʒ ↄtraff. ð̊ penis·in ſeruoꝝ
in fi.dic ꝙ licet minima coæpalis grauioe ſit
qualibet pecuniaria · tñ ab aliquibꝰ facilius
ſuſtine ·h certe pauci tales ſunt q̃ magis vel
lent cospaliter puniri ꝙᷓ ſoluere tã modicam
pecunie ꝙᷓtitatem.ideo nõ facias compatio⸗
nem de pecuniaria pena ad cozpalemh an⸗
dacter potes facere ad ſpirituale de qua pᷣmi
ſit·quia hodie magis timec pena.v.ſolidoꝛx
qᷓ; etiã excõicatio· Vel meliꝰ dic ꝙ alia ratio
refoemat pactũ: vt no.õ.e· c· ſup verbo · per
tpalem pᷣterea 1, Coactõe.ſ.excõmunicatio
nis ·. ¶ Si neceſſe fuerit.puta.q tempoealis
nõ curat licet admonitꝰ ſit ꝑ epᷣm vt penã le
uet · ſic · S· ð heretic.ad abolendã.. ſtatuimꝰ
⁊=.· ꝗ.ſeq̃n.⁊.c.excõmunicamus· . moueantur
2. G. ſeqn· ¶ Idhibita dtra eã · ſ. ptãtez · abs ꝗ̊
eũ · ſ. ptãtẽ · vtrũqz em̃ dicere poſſumꝰ.vtS.ðʒ
iudi· c · vl.⁊ de homici.tua nos:. ad vltimũ
vłl dic cõtra eũ:ſ.blaſphemũ.ſubaudi.a fau
toees defenſoe es ſuos·qui foꝛte nen pmit
tunt eum puniri · ſic · C.&̊ his qui latro.vł ali
os reos occul.l.j. ⁊ · S· de hrety.c.ij.æ.c.excõ

municamꝰ.. eredentes.⁊ ſic vna poteſtas iu

uatur ꝑ reliquã:æ vnus gladius per reliquũ
quia vnum ius altero ſemper eget . vt· x.diſ.
quoniam.xcvj·di cum ad verum.·de of·o⸗
di. c· ·acquoniã.⁊.j·ti.j.cij. in fi⸗/ SZi di
nes fuerit · xl · ⁊æc Ec ſi ad B.ſ.ad.xx.ſoł.ſal
tem ſoluendos · ¶ Non ſufficiat · v. ſol ·⁊c.q
d. vltra · xl. non condemna bit· ſi multum fu
erit diues · nec minus · v. qᷓuis pauperrimus
ſit · ſed inter · xl · æ inter.v· ſicut videbitur po
terit condemnare · ſimile · ᷓ. de decimis . c. .
6· de ap· oblate· ꝗ.j.⁊ ð doñ.apoſtolice..p.
de cen · eum apoſtolꝰ.in fi.⁊ accedit.ꝭ.de
of.deb. de cauſis . ⁊ in li.feu de pace tuenda
c·ſi quis alium mfra pacis edictuzʒ. ⁊æ. c. ſeqn.
F. equen. 3 Vſualis monete·ar.qꝙ vbicun
qʒ in.l.ponitur certa quãtitas pecunie · inte!

ligitur de moneta que per terram currit con

trarium netant doctoees aliqui.de G̊ no· ·
de iudeis. ſub rnubeica de ſeruis indeo; · v.
ſed cuius monete · æ ſequẽ.⁊. õ̊.de contrahẽ.
emp · ⁊ ven . quibus menſuris.v·⁊ ſunt hec
vera · Eſt autem motus dominus gre.ex eo ꝙ;
lex debet eſſe cõmunis quantum poſſibile eſt
æ connenire cõſuetudini regionis.vt.mj:di.
erit autem lex · vnde verba ſecundum mtel⸗
lectum communem patrie exaudienda ſunt.

Nuualieen
0 dupler
eſe dii⸗
iben
ikalge
rpeniſt
7 tene
tenpote
na peen
s time⸗
ni que
reqneder
n ſemnon
fauioꝛ e
faellus
ngig vel
wodicam
mpatio⸗
m.g du:
gua pmi
blidon.
a rato
bo⸗per
wicatio
Poꝛalis
tpenale
ſtatund
meantur
z,als 5
Nt ,5
vltimu
di⸗a fan
en ynie
pl ali
cexcoõ
ſtas iu
eliquũ
eof·oꝛ
Rdi
,ſck. ſal
l⸗
ltumft
errimus
itur po
8c·ſe
ce Cp⸗
it⸗,5,de
tuenda
cſeqr
vpbicun
jerinte

n⸗8
n v;
rahe.
t hee
eoꝗg
le e
njedi
intel⸗/
ſun

vtS·de ſpon:ex literis.j·⁊.ff.de fluminibꝰ

L.j. æ· ff. deł.j.ſi ſeruꝰ pluriũ.. ſwi numerus.⁊=

deł .nje numis. æ ð fundo inſtruc. lega. eũ de
lamonis.J. aginãff. de legibꝰ.de quibꝰ. ⁊ ð
reSiur.ſemp.õ·de ſepulturis.ð vxoee.in fi.

ſi ergo vendo certo p̃cio ⁊ nõ determino mo

netã.ſubaudit ð̊ moneta q currit in terra.ſic
intelligit de mẽſura regionis ↄſueta.ff.de
Shen. emp.⁊ ven·impatoees.S.de cenſi·ex
pte. ¶ Quid ſi diuerſa ſit moneta. vna maio⸗
altera minoe · in caſu iſtiꝰ decre. videt mi
nimã imponere debeamꝰ cũ penalis ſit.ar.ð
pe ·dil. . I· pene · æ. ff.de penis.interpᷣcatõne.
⁊· l. ſi pᷣſes⁊ ar.ff.de reg.iur.ſp.⁊.S.de cen
ſibꝰ . ex pte · ff. de libe · ⁊ poſthu.cũ q̃dã. In
Otractibꝰ aũt fiet interpᷣtatio cõtra illũ cuiꝰ
Sratia pactũ apponebat vel apponi debuit
ſiue ſit venditoe vt ſic qᷓras de peecio.ſiue ſit

emptoꝛ vdt ſic queras de mẽſuris. vt no.ã.de
Otrahẽ. emp· J. quibꝰ meſuris:ad fi.⁊ ꝓbac
ff· de pact'.deteribꝰ.⁊.ff.de hen emp.ſi in
emptõe.æ locati ⁊ ↄdu.inſulã.⁊ iũge qð no.

5· de cenſibꝰ. ꝗ. ex quibꝰ cauſis. Dena mul
ctet.oppoſitio in adiecto:qe mulcta eſt ĩ po
teſtate iudicis.pena aũt minime.ideo a mul
cta appellat᷑.ꝭ̊ͥ a pena nõ appellat · vt.ff.de
verbo. ſig· ſi qua pena eſt. dic ꝙ ideo H di⸗
xit ·qe a.xl.vſqʒ ad.v.mulctari dicit.cũ arbi
trariũ ſit·⁊ nichilominꝰ pena ẽ r̃ſpectu termi

noꝝ quos excedere nõ licet. vt · ff. de pᷣuari.
Puaricatõis · in fi . C·de modo mulctaꝝ · eos

qꝗ·⁊ accedit· C·ð ap.⁊æ in młctis. ⁊. ff· ad tur⸗
pilł.l.· E. ſinaũt · nec tñ habet quilibet ptãtẽ
mulctãdi.vt· C.ð̊ modo mulctaꝛa · ꝓcurato⸗

res: æ· l. ſequẽ·dic vt no · õ · de ſnja ⁊ re iudi.
ſub rubeica de ſententia.. quo remedio.ſub
Ih ⁊ caſus ſũt· ¶ Sz cui applicabit hec pe

na·dicũt quidã ꝙ q̊ crimẽ eccłiaſticũ ẽ.ideo⸗
qʒ ſoluenda eſt ep̃o = in vſus paupum ↄuer⸗

tenda . ar. S· de iudeis. cũ ſit mmis abſurduz.

¶¶. fi.S.de vſuris.cũ tu.oꝗ.j.vel ſi vis diſtin⸗
SZue pſonas æ diſtribue penas.vt pena cłkici
blaſphemi ſoluat epᷣo.⁊ pena layci poteſta⸗
ti hm gof· Indiſ.puto ꝙ h pena ſoluatur illi
qᷓ ↄdemnath eſt poteſtati ſeculari.vt innuit
ibi· p tpalem pᷣterea poteſtatẽ ⁊æc. abſurdum
em̃ videt ꝙ iudex tpalis mulctot.⁊ ep̃ᷣs mul
ctam recipiat.⁊ q;uis hoc ecrime eceleſiaſticũ
ſit.tñ ex certa ſcietia dñs papa poteſtati ſecu
lari q̊ ↄmittit.q̃ cũ inburſet pecuniã.ad vlci⸗
ſcendas tales imiurias faciliꝰ inclinabit ani
mi ſui motũ · q̃ ſi negligẽes fuerit.p epᷣm pᷣcipi
tur coerceri· ⁊ diſtinctio pſonaꝝ nõ habet H
locũquia nec ad clericos h extendii decre.
t patet in H̊ qᷓ ne.S.e.di.ſuꝑ verbo.ſi quis
Nullã · in ̊.ſ.quin.v.ſoł .ſoluat. Quiò

ſi nõ habet. v· ſol · . currat ꝓ ciuicate.vel ĩ

penã aliã tempoæale cõmutet.vt no.õ.⸗.j
ſupꝑ illo verbo.id in penã aliã cõmutęæ.⁊ ar·
ff · de iuriſoi. o.·. iudi · ſi qs id qðᷣ. vnde die nul
lam in B; miſericoediã ſcilicet quin puniatur

in · v.ſoł · vel alias tempoealiter · ¶¶ AHec em

clauſula hm gof.nzõ eſt ad penam ſuperioeẽ

ſpiritualem. ſed ad hanc ꝓximã pecuniariazʒ

referenda. etiã que G dicunt' de pena tpali
iudice ſedẽte ꝓ tribunali fiunt· Doero in iu⸗
Soeem circa ſupioꝛem ſpũalem penã poterit
diſpẽſare·nec negabit miſericoꝛdiã dei ·apð
quẽ nullas patitur venie moeas duerſio. nec
miſericoedie dei menſuras poſſumꝰ ponere·
nec tpa diffimre.xxvj:q: vj:his qui in tpe ⸗
c·his qᷓ duerſoeum.hm gof:qe vbi paterfa:
largꝰ eſt.diſpenſatos nõ debet eſſe tenax.naz
ſi deus benignꝰ.vt quid ſacerdos eiꝰ auſterꝰ
vult apparere.vt.xxvj·q:vj.alligãt. Sz cũ
H penitetia ſeu pena ſatis leuis ſit. ꝓut no.S
eic·ſuꝑ vbo.ſupplicia ſuſtinere · v· grauioe⸗
ſulo tñ ep̃o ad quẽ ptinet · vt no · S. e · ci ſup
verbo · ꝓ epᷣm ſuũ :ꝙ ſecundũ huc canonẽ pe
nitentiã imponat ſi vnꝙᷓ poteſt.xxvj.q.vij·ſa
cerdos · nec tñ nego quin ex cauſa valeat di⸗
ſpenſare.xxvj.q.vij.penitentibꝰ.j.de pnijs.
ſignificauit ¶ Qund em̃ ſi ſit aliqua perſona
nobilis vel in dignitate poſita.que potius
vellet dare pecumã magnã paupibus ꝙᷓ hu⸗
juſmodi penitentiam agere.merito in B; caſu
erit peccatũ elimoſinis redimendũ.ar· . de
ſentẽtia excõi :mulieres. ð his v. maxime
ſi moeiturꝰs ſit vel ĩ piculo ↄſtitutꝰ.xnj.q.ij.
anime defunctoꝝ · xxvj.q.vij·cj.⁊ ſequen.
de pe · diſ. vj· S. j. ⁊· æ· qui vult ↄfiteri·Qð
ſtatutũ ·ſ.ꝙ ſupea ſlatumꝰ.j Inter alia ⁊c.vt
efficatiꝰ teneat. iurãt em̃ indices.⁊ oſules.
⁊ poteſtates· ſeruare ſtatuta ciuitatis ſue ali
aliqñ·æ in aliqbꝰ locis ð oſuetudine quãdo
ad regimẽ aſſumunt.vt · S.de iur̃iurã · venie⸗
tes· ⁊ ideo B; dicit vt ſaltẽ iuramentũ ſuũ ve⸗
reantur ·ꝙ ſi G̊ facere nolint:.excõicari poſſũt
vt.5S.no.ſuꝑ illo verbo.ſi neceſſe fuerit.Sed
ſi nõ apponat.nichilominꝰ teneri debz cũ
om̃s liget · vt · S̊. de oſti.c.vl.Et ex G̊ no.ꝙ iu
dices tpales in eccłiaſticis æ ſpualibꝰ etiaz
in ſuo foꝛo q;uis nõ ſubſint tpaliter dño pa⸗
pe neceſſe habet iudicare hm canones.vt.gᷓ.
de teſtia. relatũ.⁊ de iudi.clerici.⁊ de ſcðis
nup.c.fi.in auten.de eccleſiaſtic.t.C.ſi vero
eccleſiaſticũ.colł.vj.lr̃am aũt huiꝰ..ſic oe⸗
dinabis in oſtructõe. Deæeeterea.repete.ſta
tuimꝰ.qꝙ ꝓ tempoealẽ poteſtatẽ mulcte blaſ
phemꝰ. coactione dioceſani ep̃i adhibita cõ
tra eã.ſcilicet poteſtate.ſi neceſſe fuerit.ſub⸗
audi.ulctabit aũt blaſphemꝰ ſi diues fue
rit pena·.xl·ſoł.vſuał monete.alias ſi non eſt
tantũ diues · repete.mulctabit pena ſoł.xxx
ſiue · xx · ſed ſi nec · xxx · ſoluere poteſt.⁊ ſi ad
id·ſ.ad · xx.non ſufficiat.repete.mulctabitur
pena quinqʒ ſolidoꝝ .nullã in B; c. expone
vt ſupea plene dixi.

lS De clerico excõmunicato·depoſito.vł in
terdicto miniſtrãte · Bubeica.

Vtoe ꝓſequẽs materiã ſcilicet qua⸗
iter clerici ꝑ elationem del inquãt
ſuperbiam ſeu furoeem.apponit
c rubeicam de clerico excõicato.
= His vi

dehof.5Qualir⸗ puniãt. Qualit excuſen

tur · ¶ St an cũ eis diſpenſari poſſit.

–

excõmunicationis nã alia maioe alia minos

Valiter puniantur.vt hoc meli? intelli⸗
Eꝑgas peimo notare debes ꝙ due ſüt ſpes

Aaioꝛ⸗ excõmunicatio excludit a ſacramẽ⸗

toeum participatione ⁊ fideliuʒ cõmunione.

minoe aũt excõmunicatio a participatõe tan
tum ſacramentoeum excludit ˖ S. de except · a

nobis.j· de ſententia excõi·c.penlb · J. e · ſi cele

beat.nec ob:nj.q.mj.engeltrudã:vbi videt
dici totum contrarium. quia engeltruda non
ſolum fuit excõmunicata minoei excõmuni⸗
catione que a fraterna ſocietate ſepateh etiã

maioei que a coepoæe xp̃i reſcindit · vt ibi di⸗

cit.nam exponenda ſunt verba illa ſic. vt in⸗

telligas fraternam ſocietatez ꝙᷓ contrahimꝰ
in cõmunione ſacramentozum.coꝛpus aut ez
xp̃i intelligas eccleſiam· vt ibi dicit· per ec⸗
cleſiam vero intelligas collegium fidelium

de dſe · di. j. eccleſia? Notandum eſt etiã ꝙ
due ſunt ſpecies minoeis excõmunicationis ·
vna que excludit a ſacramentis:æ G quando
q; ↄtrahitur a iure per participiũ excõmuni
cati excõmunicatione maioꝛi.j.de ſen· excõ·
nnuper.quãdoqʒ ab homine pꝑ ſententiam · v·
q:j·c.ij. ¶ Flia eſt ſpecies excõmunicatõnis
minoeis que ſepat a cẽõmunione fidelium nõ
ſacramentoeuz. v.q. ij · pᷣſenti·æ. q:mj.in loco
xvnj:di placuitxxxmj.di:quozundam.in fi.

lvm · di . ſi quis de alterius.¶ SExcõmunicatꝰ
igitur maioei excõmunicatione.vel interdi⸗

ctus·vel ſuſpenſus officio ab homine diuĩa
officia celebeans in oedine ſuo degradandꝰ
eſt · vt · .e.latoꝛes.etiã ſi matutinum vel ve⸗

ſperam in officio ſuo dicat.vt.xj·q.nj·ſi quil

epiſcopꝰ in cõcilio·xij·qij.qui æ humanis.
nec obſtat.·e.clerici · vbi dicit niſi moniti ſi
ne dilatione redierint. quia ⁊ ſi redierint de
poni poſſunt de rigoeꝛe:qᷓ;uis ſuſcipi poſſint
diſpenſatiue. ſecundũ gof. ¶ Zed cum in de
gradatione p̃ſbiteri·vj· ep̃i requirantur· in
degradatione autem dyaconi tres.vt.xv.q
vj.felix· ⁊· c· ſinaute.⁊æ ide in degradatione
ſubdyaconi:quia peiuilegio gaudet eodem.
vt.S.de ſeruis non oꝛdi.miramur.ſi non ha⸗
beantur epiſcopi.poſſunt clerici ꝓꝑ peopeium
epᷣm omnibꝰ beneficijs eccleſiaſticis ſpolia⸗
ri · ſic poteſt intelligi · ·e·fraternitati.⁊.c.po
ſtulaſtis · J. vlti Vel ꝓꝙ ibi dicit beneficijs
ſubaudi ⁊ officijs.vel ibi non agitur de cle⸗
rico interdicto miniſtrante·h de clerico non
interdicto officiante eccleſiã interdictã·hm
Par Ec Bᷓ; intelligas de excõmunicato ce⸗
lebe
tur tamen hoeas ſuas etiã extra eccleſiaz di⸗
cere ad modum peiuati nõ in oedine ſuo:ar.
xj·q·nj: ſi quis epiſcopus · ij· ⁊.c· ſe qᷓn· lxxxj.
di · dictũ . ů· de regularibꝰ. ↄſulti.ibi.non ta⸗
men vt ſeculariter viuat. ⁊.· de pñijs. ꝙ ĩ te
1* Dixit tamen gof· ꝙ ſecreto non officiãdo
eccleſiam · ſed ſolus legendo non cantando·
ſic plane vt a nemine audiatur dicere p̃t ⸗
debz hoeas ſuas canõicas.Sʒ nõ puto ex⸗
cõmunicatus maioei excõmunicatione debe
at etiam intrare eccleſiam excõmunicatione

nte ſolenniter vt peins· · e.illud.tene⸗

durante ſecundum dominu egidium carð. vt
apparet in concoe · ſignatis · S· e · ¶. v· maio⸗
excommunicatio · quia nec interdictus ꝙ eſt
minus hᷓ debet facere · De conſuetudine tam
peaua excõmunicati intrant eccleſiam dũmo
do ibi non celebeetur.ſed nunqꝙᷓ hoc fit ſine
peccato:a ꝙ dicit gof.locum habet tempo⸗
re generalis interdicti quo ad clericos qui
non ſunt excõmunicati nec interdicti · ſed in
terdictum ſeruant.nec interdicto cauſam vł
occaſionem pᷣbuerunt · vt apte pꝛobatur · ſ. ð&̊
penitentijs · ꝙ in te · ¶. j. ⁊.· .. de peiuilegijs. ꝙ
nonnullis. Excõmunicatus igitur maioei
miſſaʒ celebeare nõ debet quomodocũqʒ; nec
ſacramenta eceleſiaſtica ꝓtractare· vt · xxvnj
di. ᷣl biterum.nec heeas canonicas infra ec
cleſiam dicere ſed extra: vt no.q̊.e.v. ⁊ B̊ͥ in

telligas· ⁊· V · dixit tamen gof. ¶ Si queras

quare excõmunicatus tenetur dicere hoeas

canonicas ſaltem extra eccleſiam. &. quia
oneris ſunt:⁊æ ideo hᷓ onus non tollitur · als

ꝓdeſſet ei ſententia contra que lata eſtꝙ eni

denter iniquum eſſet.ff · de except.rei iudi.

euidenter · · S. de iudi · intelleximꝰ. pena eti⸗
am non habet immunitatem.ff. de interdic ·
* releg.l.relegatoꝛum. J. fi/ nec aliqᷓ̃d cõmu⸗
ne habet delictum cum venia.ff· de minoꝛ.
papᷣ·ldeo dicend um ꝙ ad dieedas hoeas ca
nonicas teneatur alias ex delicto ſuo cõmo
dum exonerationem ſentiret.qð eſſet ꝓeſuſ
abſurdum ar · S. de dona· inter vi. ⁊ vxo.⁊ ſi
neceſſe.ff.̊ neg· S· ſiue hereditaria.⁊ ð hac
materia no.j·de ſen.excõi. que pena.ſub
G.ſed nunquid excõicatus poteſt intrare ec⸗
cleſiam.ſic patet ꝙ clerici excõmunicati cele
beantes deponendi ſunt. ſtoen videt ſi ce
lebeent in eccleſia interdicta·maxime ſi excõ
municati deſiſtere nolint. vt tamen ſcias q;
monachi æ regulares eccleſiarum conuentu
alium peecipiuntur artioeibus monaſterijs
tradi ad perpetuam penitentiam peragendã
vt. . e·poſtulaſtis . vlti. Duniantur etiaz
in B.quia beneficia que acquiſierunt in ſen⸗

tentia dozmientes retinere non poſſunt niſi

eum eiſdem miſericoꝛditer fuerit diſpenſatnz
Et eſt ratio· quia beneficium ratione officij
confertur.lxxxj · di.ſi quis amodo·⁊.c.ſi q̃s
ſacerdotum· ⁊· c· eos · ergo non poteſt eis da
ri beneficium qui non poſſunt facere officiũ
Quinimmo nec fructus beneficiozum ſuo
rum antiquozum percipere debent é̃din in
ſententia doꝛmiunt:quia non conſueuit nec
debet percipere beneficiuʒ qui non facit ſer
uitiuz ˖ S. de appelł · paſtoealis..fi·xxxij · di.
peeter hoc ·/ Sed nunquid reconciliatꝰ fru⸗
ctus medij tempoeis quo excõmunicatus ex
titerat recuperabit.non.ſicut nec regreſſo iu
re poſtliminij reſtitunn tur ſtipendia eius tẽ⸗
poꝛis quo apud hoſtes fuit· C.de re mili.ſti
pendia · li.xij.⁊ de hoc no.j:de ſententia ex⸗
cõi:ꝗ. quis ſit eff ectus. v·item vt cdin et ſe
quentibꝰ St ſi in ſententia ↄtumaces lõgo
tpe · puta·triẽnio vł biẽnio vel etiã anno fue
rint:poſſũt oĩbꝰbñficijs ſuis ꝓpetuo ſpoliari

Bairee — 20

eard
Majo
ggeſt
dine ian
ndine
Nhuſe
lcogn
Kſoin
uſamve
unſ
Ss
maioei
uqec
wwn
infra le
rhin
lqueras
nehoꝛng
Nequin
teur⸗ alg
ſtgen
a indi.
ena eti⸗
terdie .
cömu⸗
Mino?⸗
ras e
no cömo
et peſu
dxoſt
aohac
ena. ſub
rare ee:
ati cele
et ſi ce
ſi ercõ
lias p
entu
ſtenigs
genda
wetiaz
mſen:
umemſ
enſat,
Hoffich
r.ſn qs
eis da
officin
uin ſuo
pdin n
vienee
neit lit
r..
oftr⸗
tus ex
ſo iu
g te⸗
lieſti
a ex⸗
logo
ofue
lien

ad B. j.e.poſtulaſtis.ih.j.õ.ð cłi.conin. di⸗

uerſis æ ð cle.nõ reſi:cũ ad Gxj.q:nj.rurſus
e quicunq; ⁊ · S· de heretic·. c· excõmunica
mus. J. . Z. ij · . ꝗ. credentes·. j.̊ penis.c · fi·
ſic ergo tales eligere nõ poſſunt nec eligi.S·
de vlue · cũ dilectus . S. qe nobis.⁊ de elec · cũ
inter . R.⁊ de etate ⁊ qli cũ bone· ⁊ de ocelſ.
pᷣben.qe diuerſitatẽꝭ. Conferẽtes etiã talibꝰ
beneficia ſcienter a collatõe ſuſpendunt' do
nec ſup B;̊ veniã mereant·vt puniant in quo
ip̃os nõ eſt dubiũ deliquiſſe · vt · j.e·poſtula⸗
ſtis · C.]··Sʒz p que merent veniã·dico ꝓ ſu⸗
perioꝛe·niſi foete hac ð cauſa in ocilio ſuſpẽ
ſus eſſet · vt ar · S· de elect · nichil . ⁊ de p̃ben.
graue· ſte ſufficit ꝓbare cłicũ ſemel excõi
catum fuiſſe.niſi ipſe ꝓbet ſe fuiſſe abſolutũ
anteqꝙᷓ; beneficiũ ſibi oferretꝰ.maxime ſi is q̃ᷓ

eum excõmunicauit Roſtea ſecum participa⸗

uit · vt · j. e. ꝓpoſuit · ¶ Tercio puniuntur quia
repellunt a teſtimonio.⁊ a quolibet actu le⸗
gittimo.Gjpſo ꝙ ſuſpenſi ſuntniſi foete ad
cautelã ſentetia relaxet ne cõmunis oedina
tio val eat impediri.⁊æ vt reꝝ veritas ſalua fi
at . dt. õ.de teſti : vemens·ij· in fi .⁊ de excep·
aplice:æ de accuſa:olim. I. V. ⁊æ· D. uſpe
ſi aũt a canone:puta:minoei excõicatõne no
tati · vt.ĩ.de ſnĩa excõi.nuꝑ·vel alias ſuſpẽeſi
a beneficijs nõ dico officijs · celebeantes.
grauiter delinquũt:nõ tñ irregularitatis no
tam incurrũt·nec eligere ꝓhbibentur. nec ea
que iuriſditi onis ſunt exercereputa·excõmu
meare:abſoluere:.odemnare. vt. S. de elect'.
trãſmiſſa. ?Nõ tñ poteſt talis eligi·qe elige
retur ad ſuſceptionem eoꝝ ſacramentoꝝ. ſ.
a quibꝰ a ſanctis patribꝰ eſt peiuatꝰ.vt.j·e.
ſi celebeat.S.de excep.a nobis.j.de ſen·ex·.
ſignificauit.hm h intellige·S.de elec.p inq̃⸗
ſitionẽ ·⁊. c.illa.· ¶ Cũ ergo ligatꝰ minoei ex⸗
cõmunicatione tm̃ iuriſditõez exercere poſſit
vt dictu eſt. æ abſolutio ſit de iuriſditõne. vt
ff. de re indi. l. j. ⁊æ· nj · patet ꝙ pᷣlatus meꝰ li
gatꝰ minoei excõicatione me pᷣt excõmunica
re etiã maioei excõmunicatione · multofoetiꝰ
ab eadẽ abſoluere:⁊æ multofoetiꝰ a minoei·
* ſic poteſtas Bduobꝰ collata non expirat ·
vtroq;ʒ mmoꝛeis excõmunicatõis vinculo li⸗
gato:licet alij aliter intellexerint · · de ſen ·
excõi .duobꝰ. ian licet talis non debe⸗
at conferre ſacramenta eccleſiaſtica.æ ſi con
ferat peccet leuiter·ſecundũ gof.ab eo tam

collata nõ carent effectu:quia nõ dicit par

ticipare:ſed ſolus recipiens ꝓticipat · i.ptez

capit:quia ad vtilitatẽ ſuã cõfertur Si tame

quis ptinaciter ſe ingerat cõmunioni homi⸗
num·excõmunicari debet.quo facto nec con
ferre debet ſacramenta:nec conferens execu
tionem tranſ fert · Celebeando etiã grauiter
peccatvt omia G; colligunt.j.e.ſi celebeat·
no.S.·de ſciſmaticis· · quid muris de oedina
tionibus · ¶ Min tamẽ videtur ꝙ ligatꝰ? mi⸗
noei celebeando grauiter peccat nec tamẽ ir
regularitatem incurrit · vt· .e.ſi celebeat·cũ
ex moetali peccato quilibet cõſtituatur irre⸗
Sularis irregularitate canonica · xxv · dil · ·

nunc autem.æ c·peimum. æ cũ peomotus ſit
ſuſpenſus quo ad ſe:j.q.j. ſacerdotes· So· q;
dicitur in dicto.c.ſi celebeat/ſic intelligas
ibi.nullius notam æc. ſ. quãtum ad illud qð
ibidem ſequitur.videlicet quo minus eligat
⁊ quo minꝰ ea que iuriſditionis ſunt exeq̃tur
es in his que officij ſunt ſecundum gof.
Sed certe litera huic intellectui mamfeſte
Otradicit.⁊ quidẽ nõ ſequitur ꝙ ideo quia ñ
eſt irregularis eligere nõ ꝓhibeatur. multi
em ſunt qui nõ ſunt irregulares ⁊ tñ eligere
PPhibentur. vt patet in his que no· S. ð elec·
Jꝗ.quis poteſt eligere:vnde ſic expono.nul⸗

lius notam ⁊τ ſubaudi ſuꝑ cuiꝰ diſpenſatõe

neceſſe ſit recurrere ad aplłicam ſedem. ſieut
ĩ.de ſententia excõi.cũ illoꝝ · nam ð illo cõ
ſuenit eſſe dubitatio.⁊ ad remouendã illam
dubitationez illud. c.ſi celebeat· factũ fuit.
poteſt ergo in B; ep̃s diſpenſare· S. de clerico
cõiuga·ſane·ſacerdotes· ⁊ etiã is qui ab ex⸗
cõmunicatõe minoei poteſt abſoluere· ſicut
Oↄſuetudo tenz: illa decre·ſi celebeat.innu
it:⁊ ar ·.de ſnĩa excõi.nuꝑ·⁊ · c.cuũ illoꝛum.
Qð aũut dixi ligatum minoe non poſſe eli⸗

gi ven eſt quãdo ſcienter electus eſt · vt di⸗
cit.c· ſi celebeat. Tamd ergo ſi ignoeanter

dicunt quidã idẽ; vnde ſubandit ſuper illo
verbo ſcienter:maxime.Ego contra ſi vterqʒ
ignoeatetiã ſi electus ligatus ſit maioei ex⸗

cõmunicatione ar. de dſe · di. mj . c · j. inſti · de

excep · S. p̃terea.õ de appel ·dilectis.ij.q · v·
quãto/puta:quia abſens excõicatus eſt· nec
venit litera ad ipᷣm·nec ꝓ alique andiuit ſen
tentiam latam.nec ipſe nec eligentesar· mj
q.v·c·j.⁊. ff · mandati·ſi mandaſſem·.⁊ ð acq·.
poſ.qui abſenti.⁊.lſi quis.nj..· j· ⁊· ij · q vy.
Jꝗ.biduũ.lxxxijdi.ꝗpoſniſti.ff · de dece. ab
oedi · faci.l · vl · ⁊ que ſen.ſine ap:veſcin.l.j.
F. itẽ cum ex edicto.⁊ B inni t a contrario
ſenſu · .de ſnĩa excõi:ſignĩficauit.S.de ꝓcu⸗
ratoẽ · c· vl · ⁊ de ſen:⁊ re indi.ad ꝓbandum.
Et Bᷓ intelligas quãdo non ſunt in aliqua
c lpa⸗qe diligenter inquiſierũt. nec aliquid
andire inde potuerunt.æ nõ fuit ſentetia pu⸗
blice lata:alias contra.S.de elec.cũ terra.⁊
c· innotuit· . vl · V. pcentes.S.de falſa:ad fal
ſarioꝝ · N. .⁊ ð̊ poſtu.p̃ᷣla.c· j. Quid ſi al
ter ſcit·alter ignoeat videtur ꝙ in poteſtate

ignoꝛantis ſit vta valeat electio.ar:S. ð cõ⸗

iug· ſer:· ꝗꝓpoſuit.qð credo qñ ex parte eligen
tium ignoeantia fuitar· vij.q:j.ſi quis eps.
ſic peobabilis ignoeantia excuſat nõ erro⸗
ronea.vtj·e.apoſtolice.S.de oꝛdi.ab epi.qᷓ
reſig · c · j·⁊ vide de conſimili materia.ꝭ:ð̊ ꝓp
cura·. quis dari · v· is vero qui non habet ꝑ
ſonam · ericus autem depoſitus vel lay⸗
cus excõmunicatus ſententiam contemnens
excõmunicatur cum participibꝰ.⁊ ſi nec ad⸗
Hhuc ceſſauerit.recurrendum eſt ad beachinz
ſeculare· vt. .e.ſi quis pᷣſ biter.ſic.õ.de he⸗
reticis· ad abolendam..j· xvij · di · nec licuit
xxnj ·q:v.de liguribus..de indicijs· cũ non
ab homine.in fi.⁊ de of· oꝛdi.c.j.m fi:æ in⸗
fra de exceſ.pꝛelat'.c.vlti:in fine⸗

—=“

—
S

S nũquid depoſitus ſen degradatus cele
eans ↄficit:ita videt.qe oꝛdinẽ nõ amittit.
vt patetxix.q. meos.j.q/j.q; quidã.ð ðſe.
di:mj oſtendit.xxxij.q.vij: licite.ꝭ̊.ð̊ diuo⸗
cijs.quãto .· ¶ Sz Otra· l.di: accedẽs.xj·q.nj
epᷣs ·lxxxj·.diſ:dictũ.xxmj.q:vnj. cłicis.lmj.
di. ex antiquis So.nõ poteſt ↄficere·potu
it em eccłia ei auferre poteſtate oficiedi qᷓm
Otulit oedinãdo:qꝙ;uiſ caracter qui aĩe infigi
tur non poſſit auferri·æ ſic intellige peimas
Ocoꝛ.hm gof.Idẽ tñ no.cõtra in ̊ caſu ſicut
plene innenies notatũõ·de tpẽ. oꝛdi . æ a
quo. . G igit ſit fides tua.⁊.·S.ð ſciſmaticis
JG. quid iuris ð oedinatõibꝰ. die vt ibi. ſuffi
cit em ad h vt oↄficere poſſit ꝙ ſemel rite fue⸗
rit oedinatꝰ.vt innuit apte dicit.Sõ.ð̊ ſum
ma tri:c.jꝗ· vna.a otrario ſenſu.qð ar.fortiſ
ſimũ eſt · ff. de of · eiꝰ cui man. eſt mriſdi.l.j.
G. Huius rei·
Valiter excuſent .ſi ꝓbabiliter ignoꝛẽt
vVt. . ꝓximi·debet tñn ſp im dubio abſti⸗
(vere excõicatꝰ.dt.jĩ·e:illud.licet:qᷓ;uis per
amã hoc audiat vt ibi dicit.⁊æ. S.de reſerip.
cũ ↄtingat· ff.de adminiſ:tu.quidã decedes
in fi · ⁊ de pet · hdi.item veniũt.Ga quo.qe
ſnia excõi.lſlemꝑ timeda:vel tremeda· vł tenẽ
da eſt · etiã ſi imuſta ſit.vt.xj.q:nj:c·j:miſi in
caſibꝰ in quibꝰ nec timeda eſt nec tremenda
Dꝛimo ſi ſnĩia a nõ ſuo indice ferat.vt a cõ
trario ſenſu innuitur- j. e.cłici.⁊.õ: de iudi.

at ſi cłici.⁊.xj·q:nj:ſnĩia.⁊· · de peiuilegijs

cũ olim eſſemꝰ..fi: ¶ Secũdo ſi a ſuo iudice
h excõicato·xxmj.q.j.audiuimꝰ.Tercio ſi
a delegato excõicet ↄtra intentõez delegan
tis · vt. S. de p̃ᷣben. c · fi · Rudiui etiã a dño ot⸗
tone cardi:qui tulit ſniam decre.ã.ð telſtibꝰ
rainaldꝰ pe:filiꝰ.ꝙ ſi delegatꝰpᷣcipiat aliqᷣd
fieri h̊ iniuſte æ ideo excõicet.nulla eſt ſnia.
vt in ꝓxi ·deere:alindò in oꝛdinario.Et eſt ra
tio· qe iuriſditõem habet latioꝛẽ æ firmioꝛẽ.
ĩmo eſt ratio.vt .S.ð reſcrip·ſupꝑ literis.in fi.
Quarto ſi ſnia tineat in ſe intol erabilem
erroæee. ſiunt⸗ ſi poſt legittimã appellati⸗
onẽ lata ſit·vt/S/de of.deł · cũ otingat.æ.j.
ð ſnĩa excõi ·p tuas. ¶ Sexto ſi ab intruſo vł
a iuriſditõe ſuſpẽſo ferat. talis em̃ nõ p̃t ex⸗
cõmunicare/xij:qij alienatões.⁊.c.pᷣcarie.
5. de Oceſ. p̃ben· qm diuerſitatẽ coꝛpum.õ.ðᷣ
elec.noſti.· ¶ Septimo ſi ferat' a violãte int
dictũ hoĩs.vt videt poſſe ꝓbari.j.de exceſ.
pᷣla.c.fi.j.⁊ no.in ſumma eiuſde·ti · ſub. S.
fi· v.m ſumma no. ¶ Flias aũt qtumcunqʒ
iniuſta ſit ſnĩa locũ habet pena · vt.xj.q.nj.e.
j· ⁊· ij ·⁊.c.ſi epᷣs foate.⁊.c.ſi q̃s pᷣſ biter.⁊.c.
nemo ↄtemnat · licet ſit ar.otraxj.q-nj.non
debet · . G. ſeqᷓn.⁊. c.ſe q̃ᷓn·⁊.õ̊.de of.oedi.ad
repeimendã · h illud intelligendũ qñ ſeruaue
ſnĩiamnã tũc exquo dſtat de inuſticia vlteri
us nullã penã ſuſtinebit·ſ.qꝛ abſolui debet
ſine difficultate· vt · S.de reſerip.ab excõmu⸗
nicato.j.de ſnĩa excõi.ſacro.Dic etiã ipſam
ſeruandã ꝙuis ſit lata otra oꝛdinẽ iudiciari
um.vt in ꝓxima decre.licet quidã ↄtrarium
notauerint· doemiẽtes vt puto.⁊ inducentes

Ge vt lit.nõ dteſaccedẽs · ⁊· ij. q· vj. diffini
tiua.h illa rgula in ſnia excõmunicatõis fal
lit. cũ ſit medicinalis · vt · ij· q·j· multi · xxmj
q:nj· coeripiant.æ.c.notandũ.in fi.ſaluo eo
qð no·õ · de ſen · æ re iudi. ſub rubeica de ſnia
JG. qualisſub. pura.quid ergo ſi dico
excõmunico te:⁊ ſeqntibꝰ...
N cũ eis diſpenſari poſſit. ſic.S p quem
v papam indiſ.vt. I. e illud. in fi· ⁊. c·
apoſtolice.Sʒ nunq; diſpenſare p̃t in ̊ ca
ſu ep̃s .nõ·ꝗe nec cũ excõicato ꝓmoto in ex
cõmunicatõe diſpenſare p̃t. vt.j.de eo ꝗᷓ fur.
oꝛdi · ſuſ. c .⁊ vl.⁊æ de ſen:excõi.cum illoꝛx ·
M..nec etiã legatꝰ niſi habeat ſpãle man⸗
datũ · vt · x·q: nj.ſi q̃s ep̃s·ij.⁊.c.placuit.vi⸗
det tñ ꝙ excuſent' ſi admoniti deſiſtãt · vt ·
e:clerici.⁊.c.poſtulaſtis. vl· h̊ illud mtelli
Sas ex diſpenſatõe pape vt ſequit.⁊ ꝓbatur
lxnjdi:ſalonitane/viyq.j.ſi quis p̃ᷣſ biter.ij.
q:v.qua de cauſa:nã ſolꝰ peinceps ſolutꝰ eſt
legibꝰ.xxv·qj.c.vl.v · in p̃miſſis.ff.de legi⸗
bus· peinceps Deinceps etiã ſolꝰ diſpeſat
cũ depoſito:ar.S·de cleri:nõ ren.m ec.pbe.
ex tuaꝛ Et B intelligas qñ ab omnibꝰ o⸗
dinibꝰ depoſitꝰ fuit ſinaũt a p̃ſbiteratu tm.
tũc ep̃s pᷣt recipe ipᷣʒ in oedimbꝰ inferioeibꝰ
ar · xv · q vnj:qui amiſerit· ⁊· c.ſi quis pᷣſ biter
Otra ·xj.q· nj.epᷣs.vbi dicit ꝙ ſi depoſitꝰ in ſe
cunda ſinodo inueniac innoces· nõ poteſt eſ
ſe qdᷣ fuit niſi gradꝰ amiſſos recipiat ð manu
epoꝝ coꝛã altari · ſ̊ illud p̃t intelligi de illo
qui iniuſte damnatꝰ fuit.ſ.p falſos teſtes.vł

falſa inſtrumẽta.⁊ poſtea ꝓbat ſe innocentẽ?

Sʒz ſi iuſte.tuc ſolus papa reſtituit · vt · S· no.=
I:de pnijs·ſub rubeica ð diſpenſatõibꝰ..qʒ
Poſt diſpenſare. ſub. V. ſunt aut caſus. Vi
detur tũñ ꝙ hoc verum ſit.ſ.q tales excõicati
celebeãtes degradent᷑ niſi ꝓpter multitudi⸗
nem ſeueritati detrahat᷑.· dicit em decre: ꝙ ſi
xl· ſunt vel paucioees tũc om̃es ſunt depone

i.ſi plures· peincipalibꝰ delicti depoſitis

poteſt ep̃s cũ alijs diſpenſare.om̃s tñ ad tem
pus ſunt ſuſpendendi.⁊ eſt eiſoe diſcreta pe⸗
nitetia iniũgenda · vt.j.e.latoꝛes.ad B.l.di.
vt Oſtitueret·xlmj. di.cõmeſſatõnes·ix.q.j.
oedinatões·xxnj.q.nj· nõ poteſt.⁊.c.ipᷣa pie
tas · ]··q: vijquoties · S· de tꝑẽ· oꝛdi.c.ij.⁊ ad
H ꝙ dixi de numero.xl.accedit.·de teſtibꝰ.
c.cũ cauſam q · lij dꝛcüt ꝙ illud fit ex ſpe
ciali mandato pape· ⁊ ideo dicit fraternitati
tue mandamꝰ.nõ dixit reſpõdemus · ̊ innuit
litera qñ papa debeat diſpenſare · qð nõ cre⸗
do· qe voluntas ſua debitũ eſt ⁊ iusquare
cũ vno ſolo ſi vult poterit dicpenſare Pie
ergo ꝙ cũ illo qui admonitꝰ deſiſtit p̃t epᷣus
ſi voluerit diſpeſare quo ad h̊ vt nõ depona
tur.ñ tñ quo ad irregularitate otracta ſicut
tenet ↄſuetudo.ſic poteſt intelligi.j.e.cłici
⁊c· c.poſtulaſtis·vt ⁊ node hG.S.eę· . j. E.j.⁊
v· ſeqn· Videret etiã ꝙ niſi exceõmunieatus
ab oꝛdinario incurrit irregularitatẽ· qꝛ ſnĩaʒ
oꝛdinarij violauit· poſſet oꝛdinariꝰ ſecuʒ di⸗
ſpenſare.ſicut ⁊ abſoluere:.qꝛ cui cõmittitur
peincipale ⁊ acceſſoeiũ · S.ð of·del. pꝛudetiã

cdog
eideſti
dſde⸗

Gpann
n ſi⸗e,
ptin 5 e
oto iner
eoqfur.
millon.
ale wan:
acuitd⸗
ſſtitde
ud mellt
rphann
Nbitereh.
llut
F deleg⸗
diſpeſe⸗
ec pbe.
mmiboo⸗
ſn tin.
enioꝛib⸗
Plhner
ſitnſ
poteſtel
tö mann
gidelllo
elles⸗de
mocente
ae
bo..3
cocati
latudi⸗
depone
poſias⸗
adten
nen pe⸗
beldi
jpa pie
j.70
eſtib?⸗
er ſpe
mitati
innuit
noͤcn:
quare
tepd
8 ond
a
ckie
p⸗
atus
ſnin/
id
aiu
ii

pnł. et fi· æ innuitur H. · de ſen · excõi · cuz
illoaum. ſed ſicut dixi conſuetudo refragatur-
4 illud autem certũ eſt· ꝙ cum illo qui excõ
mumcatum ſe ſctens. diuina officia in contem⸗
leum elaumm.quia admonitus diligenter no
uit deſiſtere. pᷣſumpſerit nõ dico celebeare h
potius q;tum in ipᷣo eſt ꝓphanare: non poteſt
aliquis citra ſedem apoſt.diſpenſare.ectiam ſi⸗
nodus · xj· q iij:ſiquis ep̃ᷣaus damnatus· æ.c.ſi⸗
quis ep̃us in concilio · ad idẽ · J. de exceſ peeł.

Ictum eſt.S.de clerico excõmunica⸗

ca.fi.
IJo clerico nõ oꝛdinato miniſtrante.Rubeica ·

to mimſtante.ſubijcitur ð clerico ñ
oedinato miniſtrante · ſciendum igi⸗
tur · Qualiter et a quibus nõ oe⸗
dinatus debeat abſtinere · et ualiter puma⸗
tur · St qualiter excuſatur · † Der quez et
in quo cũ eodẽ poſſit diſpenſari
Valiter æ a quibus non oedinatas de⸗
ͦbeat abſtinere: æ qualiter puniatur· ad
oc ſcias ꝙ nullus debet aliquodð officium ex
ercere tanꝙ; oedinatus cũ nen ſit. ergo nõ di⸗
cat quis epł am tanꝙ; ſubdiaconus cum nõ ſit
nec dicat enangelium tanꝙᷓ diaconus. nec miſ
ſam tanqꝙ; ſacerdos · nec etiã baptizʒet tanc ſa⸗
cerdos:nec aliquod alind officinz eccleſiaſti⸗

cum attemptet tanꝙᷓ ille qui non eſt. ał ab ec

cleſia abijciat nunꝙ; magis oedinetur ſub⸗
audi niſi ꝑ papã cũ eodez fuerit diſpeſatů. vt
T· e· c· j·x· ij·xj·q:iij·peiuilegiũ.xxv.q.ij· ſic ð
cet · ſic ꝓpumt' in eo in quo pᷣſumendo deliquit
vt · 6̊· ð̊ immunit · ec. c· vl. S·t. j. paſtozalis.ff.
de furtis.qui vas· J. furem· Idem videtur ſi ñ
ſit rite oedinatus· puta.quia nõ recepit imꝑo
ſitionem mauus.ſ.c.ij.q;uis ibi ponat oe⸗
dinatõne. de quo dic vt no · . ð ſacra:ñ iterã-
ꝗ· et que ſunt iceran.æ de ſacra vnc.ꝗ. a quo ⁊
qualiter: tales etiam in crimen falſi incidunt-
vt no.ð/̊ crimine· falſ.ꝗ. ⁊ qualiter cõmitta⸗

tux· peeterea.
T q̃liter excuſaꝰ.· ⁊ certe p̃miſſa locũ hñt
quando dicit aliquid tanꝙ; in officõ cõ

ſtitatus.quod adhuc rite non recepit.vt dem̃
eſt· ſecus autẽè ſi dicat epł?am tanꝙᷓ clericꝰ tẽ⸗
poee neceſſitati s.· ſ.quia alius p̃ſens non eſt q̃
ſubdiaconus ſit· nee tenet manipulũ in manu:
ſic· S· ð vita æ hoo· cleri.vt quiſquis peeſ biter.
Iitem ſerus ſi baptizet tempoee neceſſitatiſ
tanꝙ;ᷓ quiuis alius non peeſumendo officiũ ſa
cerhotis.xxx·.q:.j·ad limina.xciijdi.diacões-
de conſe . di . iij · conſtat: quia a quolibet ofer⸗
ri poteſt. vt.õ.de baptiſmo:. quis poſſis
4 Item ſecus ſiquis dicat in pꝛiuato euange
lium:nam æ monialis aliquando ip̃m dicit.ic
in matutino · xxvij.q.j.diaconiſſazʒ· excuſat eẽ
ignoeantia a tanto licet nõ a toto · vt · · ti. j. e.
vnico· miſſa autem neqʒ publice neqʒ peiu atiz
celebeanda eſt niſi a peeſ bitero rite oꝛdinato
quod dic vt no.õ.de ↄſe.ec.vel al.ſub diſtin ·
ij· .a quo.ad H.lxviij · d· peel biteri ·· q. vij.
daibertum. . de iurepatro.q autem. in fi. de
conſe. diſ.j.c.j· in fi·⁊ quod no · õ.de eri.falſi·
Fj·qualis ſit acceuſatio.v.mutandi

) Sr quem in quo eum eodem poſſit di
ſpenſari· ⁊ certe nullus cũ iſto diſpenſa
re poteſt quo ad hoc vt ad maioꝛes oꝛdines

aaſcondat miſi ſolus papa·ſicut nota · de ſuperio
ri · S.t.j. . an cum eis.poteſt tñ vt puto ep̃us

cum tali diſpeſare vt in oꝛdine ſuſcepto rema⸗

neat . ipo tñ peimitus muxta arbitriũ bienmo ł

crienmo vł ſcòm ꝙ placuerit ſuſpenſo.⁊ ſic be

neficium poterit retinere: vt tam ſibi diſcreta

pententia iniun gat'. ita ꝙ in ſeculo valeat ſe⸗

curius remanere ꝙuis eidem religionem ĩtra

re tutius ſit ad ſalutem · vt. · e. cij. Goff ·
tamẽ noꝙ ep̃s diſpenſare non põt in hoc vt
ſuum officium exequat'. ſed circa beneficiũ di
ſpenſare poteſt. vt ⁊ dixi.ne ſuſtentatõne pei⸗
uatus ad ſeculum reuertat'.j.e.c.ij.ſic plerũ
q diſpenſatur in beneficio nõ in officio· l. di.
ſtudeat · xx viij· di.peeſbiterũ.lxxxj · di. dictũ.
ne in vituperium eleri mendicet miſer cſericꝰ
in plateis· xciij· di.diaconi · ã̊. de renũ· ad ſup
plicatõem. 6. de ſimo. matheꝰ. in fi. Quid
ſi aliquis ᷓ faciat cauſa ioci: æ certe ludꝰ noxi
us in culpa eſt: ff. ad.l· acquił.nam ludus .g.
de homicið ↄtinebat . non tñ credo ꝙ hãc pe

nem patiat niſi ſeruaret ſolennitatem. licz ał

debeat penitere · ar · ff. de ver · ob obligatõnũ.
xd. qjillud·in fi.quia voluntas ⁊æ ꝗpoſitum
diſtin guunt maleficia· j.de ſen.excõ cum vo⸗
luntate · ar. . quia a ſi baptiſmus p iocum fi⸗
at· caracter tñ ipeimit'. vt no. ̊. ð baptiſmo.
J.quis ſit effectus.v.effectꝰ aũt ·

e clerico ꝓ ſaltum ꝓmoto· Rubeica-
Sdum clericus nullo modo odina
tus peohibet adminiſtrare officia
eccleſiaſtica.quimimmo æ non rite oꝛ
inatus:quia nulla differentia ẽ æc·

ff. qui ſatiſda.co:quotiens.a de act'. en nul

ladi fferentia.idᷣo apponit de clerico ſaltuz
Pmoto.m qua rubeica videndum- Quare
Phibeatur.· ¶ Quã penã patiat'. Qualic
excuſetur. Iaquo diſpenſet.
Vare ꝓhibeatur · dixi· S. ꝓxi.ſ.qꝛ nul⸗
ia differentia eſt ac et quia de gradu ĩ
grað aſcendendũ e. vt · xciij· di. legim. ad fi.
ff. de mi. vt gradati · æ.l.honoe. ꝗ. gerendoꝝ.
.C· vt digm.oꝛdo ſeruetur · l. j. . . li. xij. ⁊ P
cta interſticia.lxxvij din ſmgulis· ⁊. c. quicũ
qe: et ſequen· caſum igitur appetit quĩ per ab
rupta querit aſcenſum. xlviij.di.ſicut: i0 que
rendum eſt de bedinbus clerici peregrimi.

ne koete ſaltum fecerit. vt · · ð eleri. peregri.

.c. j· in fi· Sed nuquid talis recipit caracte
rem. Dixit.hHu:ꝙ ſi laicꝰ oedinetur ad alique
ſacrum oedinẽe clericata non peemiſſo· nullum
recipit oedinis caracterẽ. nam ſicut mulieris
et viri coniunctio vnum faciunt coepꝰ· vt· õ̊.
de regular ad aplicam:ſic clericatus æ ſacer⸗

dotium vnũ faciunt epiſcopũ.ad H.xl· di. ſic·

Seo ſi de minoeibus oedimbus alique habeat

recipit ſacrum. ¶ Vin. vero dixit ꝙ bene reci
pit qs ſacrũ ꝙᷓuis nklũ habeat de minoeib?
peeter epiſcopalem· quẽ nemo recipere poteſt

niſi ſacerdos ſit · vt. · de excelſ.paeb.ex literiſ.

(

peope fi. v. cum igitur· ſi cam oedinet in epi
ſcopum quis non recepto ſubdiaconatu ⁊ dia
conatu:epus eſt· dum tam̃ fuerit ſacerdos · ſed
illum oedinem quem nõ recepit conferre non
poterit· ar.j.qj·gratiaet.c.vẽtum.et.q.vij·
daibertum. et de conſe · dĩ · iij · quũo · ¶ihi
videtur ſcðm bertanduz ꝙ qualitercũqʒ oꝛdo
conferat.ſiue gdatim · ſiue x ſaltũ· ꝙ cara ct
oferat'.nõ tñ executio:dum tũñ is cui confer⸗
tur cheiſtianus ſit· ałs contra·cũ baptiſmꝰ ſit
faundamẽtum ⁊ ianua omniũ ſacmtoꝛũ. vt · ꝗ·
de peeſ bitero nõ bapt· veniens· vnde funde⸗
mento deficiete ſupedificari nõ poteſt· ergo
a contrario poſtea poteſt · ſcʒ quo ad caractere
non tñ quo ad executõem.⁊ idᷣo quod amiſſuzʒ
eſt caute ſupplendum eſt et diſpenſandũ · vt B
peobantur.ilij·di.ſolicitudo·j·e· c· vnico.⁊.S·
de tempor · ozð · ꝙ tranſ latõem.æa.c· conſulta⸗
tioni.et ·c.litteras.etic.dilectus. et apparet
in his que no.õ.de ſci ſmacicis· . quid iuris
et: ꝗ̊.de ſacranon iteran.c:j·et·ij .· dammodo
in foema eccleſie conferat᷑ · vt ibi. ¶ Nõ ob⸗
ſtat.c.xl.di.ſicut· nam ꝙ ibi dicit· clericatꝰ et
ſacerdotium faciunt ſacerdotem verum eſt ri
te oꝛdinatum.cum alijs oedinibus gradatim
et canonice receptis · ODoero.qꝙ;uis inoedinate
collatus ſit nihlominus tñ eſt oꝛdo ſacerdota
lis.nec obſĩ·de exceſ.peeł.ex litteris · nõ em̃
negat qn caracter epiſcopalis tranſ ferat.ſed
ꝙ ipᷣm exercere non põtquod puto verũ aðo

ꝙ nihil confert talis epiſcopus niſi in ſacerdo

tio ꝓmotus ſit. ꝙᷓuis ipᷣe caracterem recepit:
St eſt ratio:quia cum moetuus ſit æ frigidus
male dabit alijs vitam · nec obſõ·de oꝛð. ab
epiſeopo qui reſig· ep̃a:c.j·quia ĩbi viuit cara
cter ſacerdotalis ·qui aliquas reliqu ias p̃ᷣſtat
caracteri epiſcopali:ſcʒ quo ad caracterem in
alium tranſferendũ · nõ tñ tm̃ poteſt iuuare ꝙ;
in aliũ tranſ ferat viuificantẽ ſiue viuũ.vt no-
¶õ· de ſci ſmaticis·.quid iuris · Quid ſi ali
quis minoæ.xiiijan. ꝓmoueat ad ſacros oꝛdiĩ
nes · nunquid cogit continere ſi qñ puenerit
ad le gitimam etatem cõtrahere velit · dicunt
quidãa ꝙ ſic · ar · S. e c· vnico · ̊· de temꝑpr.oꝛðᷣ.
vel non eſt compos.vt ita plus poſſit oedo ꝙᷓ;
votum. Flij · ar · xxxij·q·j· integritas· et · ᷓ·
de regularibus · ad noſtrã:ſignificatũ.cum ſi⸗
mus.·cum virum·et iunge quod no · de hac ma

teria · S. de tpẽ · oꝛð · ¶. et cui · ſub · J. fi · qui inci⸗

pit · ſed ⁊ peeter regulas ſupeadictas.vᷣ· requi
ritur etiã etas.⁊ ſequentibꝰ.

W◻ ern penã patiatur · vt ab adminiſtra⸗

tione abſtineat · abs meidit in penam ſu
perioꝛis tituli: cum non ſit rite oꝛdinatus.vt
patet in his que no.S̊·t.j· . j·
4 Valiter excuſec.in totũ non excuſatur
BPminuit' tam̃ pena ꝗpter ignoꝛeantiã ꝙᷓ⸗
uis non ꝓbabilem oĩno · vt..e:c. vni co: et ſi
dubitet an omes oꝛdines gradatim re ceperit
credi debet honeſlis viris inter quos conuer
ſatus eſt. vt ibidem et · S· de peeſ bitero nõ ba

☛ veniens ·

altum nõ tñ miniſtret · imunget pem⸗

RN Ouo diſpenſet. ſi ſeienter ꝓmoneat p

executõ oꝛdinũ ſuſceptoꝝ · vt · j. e. c· inmmotuit

tencia.et ſupplebit caute qð incaute omiſſum

do · z. · de lacra · non iteran · c. j. Idẽ ſi mi⸗
ſtrauit ſed credebat ſe ꝓmotum foæee gradatĩ
licz vicini qeium aſſerant · cũ idem ꝓmotus in
minoei etate in hoc ↄſentiat · vel ſupplebitur
gradus omiſſus:et diſcreta penitẽtia iniunge
tur.et id quod factũ neſcit non videbit ite⸗

eſt. et ſic ꝑ epᷣm diſpenſabit dnenn

rari · vt · J. e · c· vnico. ⁊ de conſe · di · j· ecclia · ſo

lennitates· et.di.iiij· ſi nulla · Si tñ ſcienter
per ſaltũ ꝓmotus in oꝛdine non gradatim re

cepto mĩſtrauerit · in cidit in mente ſuperioeis

cituli:et ſic non poteſt cũ eodem niſi ꝑ ſedem
apoſtolicam diſpenſari · quod dic vt no· S. in
ſuperioei titulo·ꝗ.ꝓ que et in quo ·

e eo qui furtiue oeꝛdines ſuſcepit· Rubeica⸗
MBactatuz elt ˖ 5· de clerico ꝓ ſaltũ ꝓ
moto.et quia plerunq; furtiue ſal⸗
tum faciunt.apponit rubeicã ð eo
gqui furtiue oedines ſuſcepit · in qua
dicendum. ualiter dicat quis furtiue ozꝛ
inari ue pena furtiue oedines ſuſcipie?
uo cũ eodem diſpenſet·

ꝗꝓpeij ſine exeaminatõne ꝓmouet.vt · lxiiij. di·

ex ↄſcientiam.⁊· xxnij · di . qñ epiſcopꝰ.in quo
caſu non peoſunt littere archidiacom. vt 6G·

de af · archð. ſignificalſti · Par⸗ oꝛdinat fur⸗
tiue quis qñ quatuosꝛ mmoꝛib
ↄtentus. vna eadem die ſubdiaconatꝰ oedi⸗
nem erinie cſ.ecn Vel cũ duos ſa⸗

eros ſimul recipit.vt·j.e.innotuit. el cũ

n quibus caſibus nec ſupioꝛi ſuo obedieſ

radu omiſſo ſaltũ facic · vt· S.t.j.c.vnico·
h nibuse de tp̃i.oedi · dilectus · tñ ſupe

rioꝛ tanꝙ maioꝛ plus delinquit · ⁊ ideo magiſ
eſt puniendus vt. S· de tran la · epiſ· inter coꝛ

poꝛalia:. vltimo·

Ve pena furtiue oꝛdines ſuſcipientis

) et certe vt ei de rigoee iur̃ interdicatur

nuleommnus aſcendere poterit ad maioees⁊

.

oc intelligas etiã qñ vna die recipit omnes
minoees oedĩes æ vnũ ſacrũ:ſiue duos ſacros
ſimul.vt no·ae· ꝗ. j·

cutione ipᷣius· H· ĩmo male.q gerit ĩ aĩio ꝙ;
aliũ re cipiat.a ita aĩ ðſtiatõe pccat ĩ r̃ceptõe
pꝛimi · ff · Y. ſig · fu gitiuꝰ.In ſcdðᷣo dʒͥo peccat
re ipa:⁊ ſic quia in vtroqʒ peccat. in vtroqʒ;

punitur · ſcm gof·vel die vt no · S · ð tp̃i · oꝛ

et qualiter · v · ſed nunquid in . c · lr̃as ·

id eſt.que fuit anathematiſata.et tunc cũ ex⸗

cõmuicatus ꝓmoueat nõ poteſt aliquis ſecaãa

diſpenſare niſi papa.ſcm ea q̃ no · S̊. de cleri⸗
co excõi.miſtran·.vl. Fut nõ fuit fcã ex⸗
cõmunicatio.et tunc põt cũ eodez epᷣs ꝓ ſuo
arbitrio diſpenſare iniuncta penitentia cõpe⸗

tenti · ¶ Sed et ſi excõmunicatus ꝓmoueat

laliter dicat quis furtiue oedinari· ?=
certe cũ quis citra gſcientiam epiſcopi

9 odinibus nõö5

. Sed opponit.peimuz
oꝛdinẽ bene recipit · ergo non dz puniri in exe

Quo cum eodez diſpenſet ·⁊ quidẽ aut
ffuuit ꝓhibitio facta ne quis oꝛdĩes fur
ue ſuſcipiet ſub interminatõne anathematiſ

ru

del
tur
ine
et

deel
nes
ingt
wvii
pen
merr
indt
erſe
cu⸗
fatic
nent
gum
ſuoy
ce ·
tur⸗
man⸗
nare
din⸗
deſu
naut
auſa
ſarum
Po.
räͤn
et ſeg
exced
ſen ſe

omiſin
Rſſein
uin,
ddre
Pnonni
aiminn
debit
eerlig.h
nſaienter
1datin
pperioig
x ledemn
tno din

Bubei.
pſi
urtineſt ⸗

ecaden
brr.n ua

urtine o

ſuſeipis

inan⸗

Neinquo⸗

mnat fur⸗
nibus ſ
atedi⸗
duos ſa⸗

Vel ci

vmeo⸗
obedjel

tñ ſupe

magiſ

ter coꝛ

bentis⸗
dicatur
motuit
oees⸗

tomnes

gſacos
peimiß
i mexe
jio 9
cepte
peccat
wrroq
i0).
3
ideaut
ſesfur
ematiſ
cier⸗

ſecu

clen⸗
caer
p ſi⸗
cope⸗

hneer

pmittit papa ꝙ cũ eo diſpenſetur ad religio⸗

nem migrante · et ſie ſol⸗ Papa diſpenſat. vt. .·
e:c.j·ałs in minoeibus oedimibus tm̃ diſpen
ſat epi ſcopns.vt ibidez innuit a contrario. et
xxv· di. qualis. 3 et ſi religione intrauerit
pPõt cũ eo abbas ſuꝰ diſpſare ſi viderit expe⸗
dire.· vt. . e. cũ · h. æ de ſen.excõ· cũ illoꝝ. ⁊ H

in caſu illo in quo recipit quatuoe minoees et
4

vnum ſacrũ ſimul. Flij intelligunt ꝙ m iil⸗
lo.c·cũ.h.j.e· intelligendũ eſt de abbate epi
ſcopo.aliquotiens em̃ epᷣus in vna eccleſia eſt
abbas in alia · vel foꝛrte eceleſia eadem eſt epi
ſcopalis æ regularis.ſic.5S.ð iudic. cauſaz qꝗ.
ſed intelligas ſicut peemiſi· †] Si vero duos
ſacros in ſeculo quis receperit: non diſpenſat
epiſcopus cũ eodem. Sed ſi tranſit ad religio
nem dummodo laudabiliter ↄuerſetur pote⸗
rit cum eo dioceſanus de licencia ſedis aplice
diſpenlare · vt. J. e. innotuit ·

ſbus p̃latoꝝ et ſubditoꝛꝝ. Bu beica;

exce
ͤ Vlciphariam per diuerſas rubeicas

Sz ne platis aliqua ex h ſub repat
elatio.ſubijcitꝰ G rubeica de exceſſibus pᷣlato⸗
rum in ſubditos· ꝙ nec peelati queſo ad animũ
reuocent currunt em̃ inter infamiã et bonã fa
mã.vt ſeductoees et veraces: vj · q:j· ſunt plu⸗
rimi · ſedᷣm gof. Vel ſic. ſed qe peelati plerunqʒ
delĩquũt ĩ ſaubditos·æ ſubditi ĩ platos. ſu bijci
tur rubeica de exceſſibus platox ſubditoꝛ
in qua notandũ eſt. OQualiter excedant hic
et mde· et qualiter puniant' exceſſus.
Valiter excedant hinc et inde et quali⸗
ter ꝓuniant' exceſſus: ⁊ certe ðlinquũt
peelati in ſubditos exigendo tallias ⸗ exactio
nes ĩdebitas · et quidẽ puniunt ſi ſint exennia
in quadeupluzʒ.multofoetius ſi ſit extoetũ · vt
xviij · di · qm̃quidẽ · ¶ Zed ſi grauãt alique in
Scuratõnibꝰ.ducendo equitaturas vltra nu
merum in laterañ.ↄcił·conſtitutũ. reſtituent
in duplum ecckie leſe.vt.õ.de cenſi. cũ apls;
et ſententia lata occaſione iſta ñ tenet. vt · j. e ·
cũ ad quoeundã · isen et ſi occaſone ꝓcu⸗
rationis que debet' legato.vel ſi ratõne ſub⸗

uentõnis ap.ſe.leuauerint vltra ꝙᷓ debent co

Suntur illud reſtituere eccłie.⁊æ tantundẽ de
ſuo pauperibus erogare.vt:õ. de immumt.
ec · quia pleriqzʒ . H et dignicate peiuandi viden
tur · vt. S· de cen· ea que · ¶¶ Tales igit debet
mandare memoꝛeie/ꝙ manus ſuas deberst ſer⸗
uare innoxias deo et peincipi · nul lũqʒ; lucruz
Otingere.vt ĩ ant᷑ · ð̊ mã.pein.ꝗ.j.colł.nij. C.
de ſupĩdicto · l · j· li. x· ff. ð dam. infec. ex dãni ·
in aut . de colla . J. quoq;· coł.ix.niſi ex mag
cauſa et ſpealibus exigant caritatiuũ æ mode
rarum auxiliũ.xvj.q.j . nouarũ · S.de cen.cũ
apks · S·de iur̃pa.pᷣterea.quod dic vt no·g̊. de
iĩur.ĩmu· ꝗ. a quibꝰ muneribꝰ.S. añpe æ pᷣce
et ſequen.õ.de cen. I. ex quibꝰ anig: kee,
excedunt imuſte excõmunicando.interdicẽdo
ſeu ſuſpendendo. vel qe H faciunt ſine cõſenſu

äl

capituli ſui:· vt.xv.q.vij.nullus· vel ge nõ ſer
uant oedine iudiciariũ· vt. · e· ca ·:j· puta· qe .
ſententias ſuas fulminãt et excõmunicant· ſcz
nulla pᷣmiſſa monitõne.vt. · de ap · rephenſibi
lis · ij · ·· nemo· Vel qe ſmne cauſa ſuboitos im
plicant ſententijs.qð cauendũ eſt. cũ H̊ ſit ma
ioe pena q inueniat in eccłia xxiiij ·q iij · coꝛ
ripiãt.Vel qe ex odij fomite ad HB ꝓcedut. vt
8.de accu.qualiter · ij. J. j.ad f· xj.q iij. . ſi er
80 et. ꝗ. cũ ergo· Dena aũt excõmumcãti iniu
ſte talis infli gitur. vt damnatus ſeparet' a cõ
munione ꝙ;tum viſum fuerit ſuperioei· xxnij.
q· iij. de illicita. ij. q- j. nemo eps. Sza et ſi
talis ſententia ferat po ſt appellatõem legiti
mamdegradari debet ꝓferens ſaltem in cri⸗
minalibus· ij. q: vj. decreto. Icem tenet? ad
intereſſe. vt · .de ſen. excõ·ſacro..caueat-
St miuriarũ actõe · vt.xj· q.iij:illud.a.ca·
temerarium St crimine ſacrile gij.xxnij · q·
iij nõ in perpetuũ. Et extraoedmarie pum
ri poteſt. ar.j·e.c.j.¶ Ergo non debet qs ex⸗
commumcari ex leui cauſa · qꝛ non niſi ꝓ moe⸗
tali.vt.xj.qiijinemo epᷣoꝝʒ · et. c. ſequen.
7 Hoc e em ſententiã fulminare.qñ ex leui cã
vel alias miuſte fertur.nec ſeruat oedo iudici
arius· vt.j.e·ca.nimis peauaJ. j. Mec re⸗
fert vtrũ nu lla cauſa ſubſit vel miuſta:ar ff.
auto.tu ·nulla differentia Vnde ſi ſacerdoſ
excõmunicet niſi furem reuelauerit nulla eſt
ſententia. vt · . e· dilectus· quia h ſcit tancq; de⸗
us. vt · S· de of ·; oed · ſi. ſacerdos · ergo in h; caſu
maioe eſt quolibet oedinario · ar. S̊. de of. deł.
ſane · quia· xciij·di.c.vl.et ſic ab inferioeæ li ga
ri non põt.vt.S: de maio.et obe.cũ inferio2.
et talis ſententia continet in ſe intolerabilem
erroeꝛem· ergo nõ valet.vt.õ.de of· elega.cũ
tingat. et.ĩ.de ſen:excõ.p tuas.. St illi 4
non ſeruat oedinem interdicit ingreſſus eccle
ſie ꝗᷣmenſem.vt.j.de ſen.exeõ· ſacro. H?.j.
Sed et hodie delinquenti circa boc nona
pena imponit. quod dic vt no.õ. de ſen. et re
udi. ſub ru heica ð ſen..quał.ſub. Pura.
q̃d ergo ſi dico excõmunico te· et ſequẽ. et de
hac materia inuenies.j.de ſentẽtia excõ· ¶. qͥs
ſit eius effectꝰ.ſub.ꝗ.hi ſunt effectꝰ ¶ Quid
ergo ſi interim celebe at· deponendus videt'.
quod die vt no . g· de cleri.excõ.mi.. qualiter
pumiatur · et.j.de penitentijs.ſub rubeica de
diſpen. J. quis poſſit diſpenſare. ſub · J. ſunt au
tem caſus· v·xiij. J SZed et excedunt qe in iu⸗
dicijs clericoꝝ ſuoꝛa non vtunt conſilijs.con
cra id quod legit.xv · q.vij.c.pe.⁊ fi.poc em̃
tenent facere · ſicut et peeſes pᷣſentibus offici
alibus ſuis iudicare debz. C. de ſen.æ interlo.
om· audi · cum ſententiam.quod dic vt no.g· 8
his que fiunt a p̃ᷣla:ſine con: ca.. in quibꝰ cõ
ſilium et · · de accuſa · . fi · ſub. . ſed nunquid
B · in ſumma.x ſequentibus: Nec parũ ex⸗
cedumt quidam mmium rigoeem ſeruando- alij
in nimia relaxatõne rigozis. cum ex vtroq;
vnum faciendum ſit temperamentu. vt nec vi⸗
Zoe iuſticie ſit rigidus.nec manſuetudo ſit dil
ſoluta·xlv.di.diſciplina. EFlij ſuper be pdi
cando et ſine compaſſione condemnando· xlv.

di. Habet hoc peopeinm. et: c· dera iuſticia.
Flij indignos ad oedines ꝓmonendo: de
quibus dicit canon· ꝙ B facit nimia remiſſio

ſucerdotum noſtroeæum qui pompam multitu

dinis querunt· ⁊ putant ex hac tur ba aliquidò
ſibi dignitatis acquirii vel quibus alind pᷣſta⸗
re non poſſunt diuios oedines largiunt qp tñ
diſtricti opoætet eſſe iudicij:magnũu em̃ eſt om

ne quod rarũ eſt· lixdi · ſi officia⸗. Rlij exꝗ

ſita ⁊ ſingularia cibaria exquirendo⸗ nam ali⸗
quotiens ſicut dicit hiero.natꝰ in paupere do
mo ⁊ in tugurio ruſticano.qui vix milio ⁊ ciba
rio.id eſt: familiari pane rugientẽ ventrem ſa
turare poterat. nũc ſimilã a mella faſtiditxij
.q·ij.gloeia ep̃i · ¶ Ilij circa diuitias ⁊ oena
menta omne ſuũ ſtudiũ apponendo. ſed ð mi⸗
mſtris nullam aut modicam curam habẽt · vn
de hiero.marmoea mtentauro ſplendent la⸗
quearia. gemis altare diſtingnit æ miſtrozuz
cheiſti nulla eſt electioxij·q:ij. gloꝛia epiſco⸗
pi. vtinam ̊ hodie circa altaria ponerent
Flij ſe ſuperbe extollendo vbiqʒ quod tñ
fieri non debet:dicente capło.epiſcopꝰ in ec⸗
cleſia in conſeſſa p̃ᷣſ biteroꝝ ſublimioꝛ ſedeat
intra domũ vero pᷣboꝝ collegaz ſe eſſe cogno
ſcat.vt · xcv·di · epiſcopus. · ¶ Flij quia ſime
ceęrta ꝙᷓtitate pecunie nolunt abſolutõnis be⸗
neficiũ impertiri ·S.: de ſimo·ad aures: quodð
incelligas quãdo ipᷣ̃am pecuniaʒ petunt ꝓ be
neficio abſolutõnis quod ſimoniacum ẽ· ſecuſ
eſt ſi ꝓ pena ſiue mulcta impoſita æ neglecta
quod dic dt no·.: ſen.excõ:.· æ qualiter hec
abſolutio.ſubꝗ. ſcoðm.i.⁊ nota ꝙ aliquo tieſ·
Quid ſi petitur rõne conſuetudinis · nõ vi⸗
detur valere talis conſuetudo:qe irrõnabilis
eſt. vt ar: in dicta decre:ad aures ·ibi · qm igit
indi gnum ac̃.dic ſi conſuetudo ſit ꝙ ꝓ abſolu
tione petatur non valet · S· de ſimo· non ſatis·
Sm aurẽ ſit conſuetudo ꝙ petat ꝓ Oↄtuma
cia punienda.valet:ar:j.de penis:dilectꝰ · ꝗ.
vt lite non ↄteſ.qm frequenter.fiet idẽ di⸗
cendum eſt de ſtatutoin his ergo caſibus ab
ſolm debet libere excõmunicatus⸗æ eo abſolu
to cogi poteſt ad ſatiſ faciendũ de pena:h non
ante poteſt exigi · cum nec ꝓ illa fuerit excom
municatus. ſic intellige ·de ſimo· ad apł icã ·

et. c. ad aures.a iunge h quod no.õ·de ſimo

F·qualiter · ſab · J. lin ua · HY. ſed nunquid licz
mihi.⁊ ſequentibus. ¶ Excedunt etiam ðtra

Hhendo vel diminn endo redditus ſubditoeꝛum

quod facere non debent ſed potins eos defen

dere tueri · vt · S·ð reſti ·ſpoł conquerente·
vbi etiam bene ꝓbatur ꝙ non debet ſibi dice⸗
re ius ſuperioe·ſed coꝛam iudice contra ſubdi
tum litigare· cogitur ergo damna data reſar⸗
tire.vt · S.de reſti.ſpoł .grauis:⁊ pena extra⸗
oedinaria puniri poteſt· ⁊ ſunt omia reintegrã

da. vt. J.e· c.ij·nec debent eos irrationabilit

grauare nec inhoneſte tractare· ſed tanꝙᷓ fili⸗

os ⁊= fratres fraterna caritate tueri æ Honoea
re.vt:j.e.c.j.æ · S·de maio·.⁊ obe · ꝓ tuas nec

ergo debet derogare inferioꝝ honoeꝛibꝰ.j· e ·

adò hoc⸗quia ſicut nolunt grauis oneris ſarci⸗

nas ferre:ita nec debent alijs impoetabile põ

dus imponere · ij · q; vj · qui ſe ſcit. ⁊. c. q ſe ſeit ·
Vtrum autẽ vacante dignitate vel pei benda
poſſint diminui redditus · dic vr no · S. ne ſede
vacante· . æ de qua ſede: a vt bene fi · ec· J. j ·
1. SZed = excedunt denegando ſacramẽta ec⸗
cleſiaſtica malicioſe ⁊ ſine cã ·ĩ quo caſu videt
ꝙ alibi poſſunt accipiar.S. de pᷣſcrip· eũ olim·
quod verum elt in peiuilegiatis vt ibi· a in ca
ſibus conceſſis · vt·S:de regular ·licet· ⁊ de ſe⸗
pulturis·c· j. alias cõtra· S· de tpẽ · oeð · p trãſ
lationem.⁊. c. ad aures.·de penitentijs.om⸗
ms · ſed eſt recurrendũ ad luperioeez · g· ð iur̃⸗
patro.nullus:ſed ⁊ aliqua ſunt que neceſſaria
vegente neceſſitate a quolibet accipi poſſunt ·
de conſe. di. iij· ſanctum eſt . S de ol · oꝛdi · pa
ſtoealis· . prerea · ¶ Deelatꝰ etiã excedit cõ⸗
ſentiẽdo ꝙ fur purgetur ĩ ſua pᷣſentia cũ ferro
candenti. æ dictando vel conſulendo penã ſan
guinis · æ ſi hijs pᷣſentiam ſui exhibeat:m quo
caſu deponẽdus eſt. vt · · e · ex litteris · · · ne
cle: vel moſententiam. nec tñ ꝓhibetur ĩmo
conceditur ꝙ reges conſultis pꝛelatis iuſticiã
faciant. vt.xxiij q.vnij·peſſimã· in fine:qð in

telli gunt quidam etiam qñ periculum moetiſ

reo imminet · ſed in genere diffiniẽdo ſcz vt di
cat.bene dixit lex ꝙ adulter eſt capite punien
dus vt · v·q vj.delatoei: caueat tamen ꝙ ma⸗
gis conſulat ꝙ; ſuggerat.vt ar · ff · de queſtioni
bus . l. j. ꝗ. queſtionem · Ploc credo falſiſſi⸗
mum. immo ſi imminet periculũ · debet inſtare
ꝙ citra moetem pumiatur · vt · .· de indicijs · cũ
non ab homine.xxiij.q/v.reos:etiam vbi tra⸗
ditur beachio ſeculari: vt·· de ver · ſigni · no⸗
uimus: ſedᷣm hanc decre intelligo decretum
ſuperiꝰ peſſmã.ſcʒ quo ad clericos quos pu⸗
nire nõ debent qᷓtumcunqʒ excedant quouſq;
degradati ſint. vel intellige ſcðᷣm ca. S· de ol ·
oedi · . j et de homicidio· tua· ¶. ad vltimũ · et
c. poſtulaſti.ałs Otra·l·di · ſiquis viduaz. qð
dic vt no:S. de hoĩ: S. quis dicatur homicida·.
et:G. qua pena. ¶ Beeterea delinquunt inſti⸗
tuendo ſeip̃os in eccleſijs ſibi ſubditis. vnde
coguntur eas dimittere· vt habes · .· e · ad au⸗

res· et eſt ratio.vt no · S.de iurpatro · ſub · J. il⸗
lud aũt. ſed nec debet de vna filia duos gene⸗

ros facere.alioq̃n ea vice peiuatur iure ↄferẽ

di. vt· j. e. inter dilectos· · vltimo · Illð ſci

ant ſupioees ꝙ non debent decurtare religio
ſoꝛũ pejuilegia·ałs ſua decurtabum . vt · · de
peiuił · dilecti · ergo mhil exigant ab abbatibꝰ
contra oedinis inſtitutaj·e.ſane · ᷓ· de ſimo⸗
ne dei eccleſiam.nã et ea ad qᷓ abbates tenen⸗

tur ſcripta ſunt · xviij. q · ij · B Gienob Hee

JS. de of.oꝛð.conquerente: ¶TIdeoqʒ ſi epi⸗
ſcopi indebita et inſolita exigant poſſunt hoc
abbates iure ꝓPpeio denegare . .· e · ſane. et · c · cũ
ad quoeundaz · x· q:j.quia cognouimus. niſi p
latus eſſet in poſſeſſione vel quaſi eius qð exi⸗

git.tunc em̃ illud ſubtrahere ſubito non lice⸗

ret · dt . S̊.vt lite pen.a memoꝛia·xvj· q · i· vo
lu mus.xvij · di · J. hinc diſti guedũ · ſeðm gof ·
S.·de elec.querelam. iatkes vice igitur ca
ueant religioſi ne ſuis peiuilegijs abutantur·
et ne peopter indulgentias inſoleſcant · ſed in

ſeſin
überd
ne ſede
brcſ
meta ee⸗
ſadder
0 en Oln
vaine
. deſe
dptii
18, 0n
,5 jur⸗
ceflaria
voſſunt⸗
d
tedit c
cu ferto
penaſan
emquo
5 e
etur imne
luſticiz
ne⸗gdin
moetil
z vedi
pumen
ncpwa:
veſioni
d kala:
er inſtare
diciſsci
vbitra⸗
grn⸗ no⸗
ecretum
nnospur
quouſh
deok ⸗
timü-et
naz. q
micida⸗
Nt inſti⸗
. vnde
ad au⸗
il⸗
os gene⸗
re feri
öſ
teligi⸗
vt ·ſde
pbacib⸗
de ſimd⸗
8 tenem
bbates
6 ſep⸗
uunthee
er cc
miſi
5 exi⸗
nlice⸗
iin vo
gol⸗
cur e
mntut⸗
ſedi

hũilitate regulari ſic degant vt eccłiaꝛꝝx p̃lati
Pmpti oees ſint ad exhibenen eis de ſuis ma⸗
lefactoeibꝰ iuſticie complemen ſeozũqʒ; pei⸗
uilegia diligentius et ꝓpfectius ſtudeãt obſer
uare ˖ S de decimis · nup · in fi · Ceterum ſi ſimi
lem cum alijs vitam ſuſceperint. ſimilem ſen⸗
tiẽt cũ eis in legi bꝰ d:ſciplinã ·S.ð ſta.mo.re⸗
eo lẽtes. ſeðz gol · qð dic vt · J. ð pꝛiuił..qua⸗
liter amittat'. ſub. . h æ dici p̃t Sunt autẽ
hodie omnes religioſi peiuilegiati: vt non co⸗
gantur ſecularibus peccata ſua confiteri. vel
eukariſtiam accipere.ſed ipᷣam poſſunt in ſuis
oeatoeijs reſeruare: æ fratres ĩ ſuis cimiterijs
Peijs ſepelire.⁊æ ſepulturã eligere. ita ꝙ nec
compellunt' ad eccleſiam parrochialeʒ peimo
funus deferre:campanã licet eis habere ·⁊ ꝓ
peium cimiteriũ.⁊ qñ voluerint hoeis tñ com
petenti bus celebeabunt ſacra miſteria· cõmu
mcabnntqʒ eukariſtia fratres:ſacerdotescle⸗
ricos:et laicos.nec nõ numerũ cereoꝛum lã
padarum et alia oenamenta iuxta voluntatez⸗
intelligo æ poſſibilitatem habebunt:⁊ peimaſ
miſſas quo peimo voluerint m ſuis eccleſijs in
telligas celebeabunt.⁊ quiòquid eis offertur
ad diuina officia· vel ↄfertur pia denotõe fi⸗
delium inter viuos intelligas· vel ad oenamẽ
ta et pias cauſas bona fide relinquit.integre
Pcipient · vt · ·e·nimis iniqua.i¶ Oedo autez
fratrũ pᷣdicatonꝝn et minoꝝ in his etiaʒ hodie
ſpãliter eximit. vt ñ ↄpellãtur venire ad ſi⸗
nodos vb capitula ſeu ſerutinia.nec ↄſtitutõi
bus ſupioꝝ ſubiaceãtnec fidelitatem.id eſt
obedieęntiam alicui faciant iuramento firma⸗
tam.·Quid ergo de manuali ·videtur a con
trario ꝙ ipſam facere debeat · ar.S. de inſtit ·
ad decoeꝛem.et de maio· et obe. legebat · Vel
dic ſeruanda peiuilegia ſpecialia ſi que habẽt.
alias ↄtra ·xviij.q.ij ab bates.et:c.abbatibꝰ·
xcin.di:a ſubdiaco.⁊. c.nulla.tñ ad ꝓceſſionẽ
P leui cauſa nõ coguntur venire.q.d.ad leta⸗
nias poſſunt vocariar · de conſe · di · ij · roga⸗
tioneset.xxiijq.iij.non poteſt · poſſunt etiã
ad honoeabiles cimtates non obſtante p̃lato
rum ꝓterua ꝓhibitione accedere· Nec cogũ⸗
tur de fructibus oetoꝛx vel de habitacuł ſuiſ
decimas dare · ꝙᷓuis peelati dicant ꝙ; ſi alij ibi
moearentur decimas haberent inde. Doſſunt
etiam ſibi miniſtros ⁊ cuſtodes peeficere.nec
tenentur in his peelatis aliquibꝰ obedire. vt
.enimis peauaet ſi occaſione iſta ꝙ in his ñ
obediunt aliqui peelati in eos ſententias tule
rint · non vident valere · vt · . e· ſane. ꝙ etiã po
tes intelligere pꝑ aliam · S.de ſimo.ne dei eccle
ſiam · ¶Cõmuniter delinquunt clerici incõti
nentia que ↄtra naturã eſt laboꝛãtes. Iꝓpter ꝙᷓ;
tres ciuitates.ſeʒ ſodoma.gomoera.atʒ ſegoꝛ
que et pluribus alijs nommibꝰ eſt vocata · et
due ꝗpter vicinitatem ipᷣanx · ſcz adaman.⁊ ſe⸗
boim. et ſic · v. incendio dſumpte ſunt. vt· · e.
clerici.⁊ ð pe · di . j. ꝗ. ſed et continuo.⁊ ĩ ant·
vt non luxu.ↄtra naturã.colł.vj:xxxij.:vij·
flagitia.S.de vi:et ho.cle.vt clericoꝛ ⸗Sʒ3
cur nubit vir in feminam. id eſt. ad modũ feie
vires poerecturam.quid cupit vbi ſexus locũ

ſuum perdit · ſcelus eſt id ꝙ non peoficit ſcire ·
vbi ſexus mutatur in alteraz foꝛmã: vbi amoe
qu eritut᷑ nec videtur.tales ergo infamesin⸗
ſurgenti bus legibus:armatis iuribꝰ. ſunt vl
toee gladio feriendi. vt C·ad. l. iub · Sð adult ·
cum vir. ]Sed ſcòm canones clericus ſecu⸗
laris deponitur · vel ſubaudi religioſus in ar⸗
ciuns monaſterium detriditur ad perpetuã pe
mitentiam peragendam ſed laicus excõmuni⸗
catur: .e.clerici. ¶ Sed nec debet clericus ðᷣ
ſua incontinentia publice gloꝛiari. als ꝗpter
ſcandalum et infamiam oetam ab officõ ⁊ be⸗
neficio ſuſpendetur. Sed nec confeſſio dz mu⸗
lieri cum qua ſe ſcelus cõmiſiſſe fatetur pᷣiudi
care in aliquo · vt · j.e. q; ſit graue.ar ij.q/v.
interrogatum.S.de ↄfeſ.c. ·õ.de adult · ſig⸗
ficaſti.et · ff. Sadulterijs. denunciaſſe.
Subditi vero delmquũt in ſuperioees ſub
trahedo ſe ab illoꝛ obedientia · ꝙ nõ poſſunt
facere etiam autoeitate archiepiſcopicũ non
habeat poteſtatem in ſuffraganeoꝝ ſuoeum
ſubditos · vt · J. e.ſicut.niſi in caſibꝰ quos no·
S· ð of ·oeð ·.quid ꝓtinet · v.e aũt ip̃e arche
piſcopꝰ·et ſequen.ad qð accedit· õ· de renun ·
admopet c c. lecte· et de foꝛo compe · ſignifi⸗
caſti · ¶¶ Offendunt peeterea peelatos ſubditi
erigendo contra ip̃os ceruicem et calcaneũ.in
quo caſu ſi vicarius inſurgat contra pſonaʒ ec
cleſie falſo aſſumendo ſibi ꝓpſonatum. nedum
peiuatur beneficio ꝗꝓpter fidem non ſeruatam
vt . S· de iur̃iur·querelam.ſed in toto epiſcopa
tu ad executõeʒ ſui officij decetero nullaten⸗
admittetur: vt.j.e.illud·aſtricti em̃ ſunt vica
rij ad ſeruiendũ eccleſijs et ꝓſonis.vt.õ·ð of.
vica· ad B·Sed et archidiaconus qui otra
fidem homagij pᷣſtiti ? debitam reuerentiam
epiſcopum dominũ ſuum foee denegauerit · vl
ſuꝑ rebus ſpũalibus ipᷣm ad foꝝꝛ ſeculare tra
xerit· vel innaſoei ip̃ius ep̃i vel ſocioꝝ eius et
fratri eiuſdem cum ſuis complicibus cãm vel
conſilium pᷣbuerit.tanq; membeum putridum
debet ab archid iaconatu æ eccleſia remoueri
perpetuo·ita ꝙ beneficia ſua ꝑ illos ad quos
donatio pertinet ꝓſoms idoneis conferantur.
vt . · e· grauem · Sic peiuatur clericus qui con
tra eccleſiam a qua beneficium obtinet ꝓ ex⸗
traneis aduocatusꝶ vel ꝓcuratoe eſſe pᷣſumpſe
rit · vt · S· de poſtulando. c. vl · ar. S.de dona· c·
ixcvj · d.ſi imperatoe.xxij.q.v·de foꝛma
Item offendunt ſuperioꝛes quãdo ſunt tã⸗
ꝙ; ſingulares in aliqua eccleſia.æ fabeicant ðᷣ
nous ſigillum quod nunꝙᷓ conſueuerunt habe
re · quod facere non debent · ſi fecerint nõ de
bent vti eo.vt.j.e.dilecta:ergo a contrario ſi
tanq; collegium congregati ſunt licet eis ſigil
lum hab ere · vt · S. de ap· ſignificauit.⁊· S. de
elec · cũ inter. GB.iunioeeʒz· et.c.cũ inter · B· ſeni
oꝛem · licet tñ cuilibet habere ſigillum tãq; ſm
u lari et pemato.quia et laico licet.vt.ff. de
ꝓcur᷑.ſi pꝛocuratoeem·et · C. de rebus alienis
non ali. l. ij · et ſdm certum oedinem quem ha
bet · vel officium.v el rectoꝛiam. vel dignita⸗
tem.in qua qunibet conſtitutꝰ eſt faciet fieri
caracterẽe ſiue impeeſſuram· de ſi gillo quippe

anuli talis ſimlitudo imaginaliter expeimit“
qualis habetur in ſigillo eodem eſſentialiter.
quaſi.di:ſeulptura ſiue imago regis regem re
peeſentat.epiſcopalis epiſcopũ:⁊ ſic de ſingu
lis: vtĩ.de pe.diij..peincipiũ· v· quid naqʒ
boni : et· ; de fiòð · mſtru:inter dilectos. ſed
contra.et ar· ff.qui teſta.facere poſ/ ad teſtiũ
J.ſignum.Sed et ſiquis ꝓpeium ſigillum non
Habeat .põt alieno onart. debet autem B ex⸗
peimere in hũc modum. quia Paie tarebaz
ſigillo.ſigillo tał pꝛeſentes litteras ſigillani.
ar· C. de teſtamentis.ſi vnus:et inlſti:de teſta.
q.poſſunt.Vtrum ãt tale ſigillum fidẽ faciat ·
et contra quẽ · die t no·S.de ꝓba.. quot ſpe
cies · S.x.et ſeqᷓn.Sed qũo ſciam vtrũ ali⸗
qui ſint ĩ ecełia tanꝙᷓ ſingulares vel tanꝙ col
legium. H ·per ſpeciale peiuilegium eis con
ceſſam ſi appareat · ar · S.de conſue · cũ dilectꝰ ·
ꝗ.ij:et de elec· ſacroſancta.et.ff. de illicitis
collegijs:l.iij.vet ĩ ſumma:quod dic vt no:.
·õ.·de ſindico.ſub·.quid ſit ſocietas·x.tradiĩ
tur autem hic regula. et ſequen· ꝙ ſi non ap⸗
paret.conſiderandus eſt vſus eceleſie · ſi enim
nunꝙᷓ habuerunt cõmunes tractatus. non ele
gerunt .nec ꝓ ſindicum reſponderumt nec ar⸗
ch am cõmun·vel ſigillum cõmune· hactenꝰ
habuerunt.ſingulares iudicane .dt.j.e· c· di⸗
lecta.ałs ſi que ꝓxime dixi cõſueuerũt ha⸗
bere et exercere: collegium iudicatur · vt · ᷓ · de
elec.c· j.et de ſindicoc·vnico.⁊.ff · ꝙ cuiuſqʒ
vniuerſi:no·l.j.¶ Quãuis autex ſingulares ĩ
peeiudicium peelati non poſſint ꝑ ſeipſos col
legiare vt patet in ſuꝑioeibꝰ· poteſt tñ hoc fi⸗
eri autoeitate pape.vel de conſenſu dioceſani
etiam inuito patrono in fauoze etcleſie · Sed
ſi archidiacono vel alieni clerico paret᷑ enoe⸗
me p̃iudicium:jeſt eidem ĩ alijs reſtaurandum
ſic intellige ſupꝛadictas decre: cum dilectus.
et:c.ſacroſancta:et de vi.et ho:cleri · qm̃.⁊ ð
ec.edi·ad andientiam· et de maio· et obe · cuz
inferios.ec de iurpa.nobis fuit · .j.ſumma er
So eſt ratio que ꝓ religioſis facit · vt · ff. de re
lig:et ſump·Fun·ſunt perſone.ar· S.ð dolo et
Otu.c.ij. ¶Kbbates aũt debent eſſe contenti
ſuis finibus:nec debent attemptare ea q̃ᷓ ſunt
epiſcopalis dignitatis:ſicut eſt cognoſc ere ð
cauſis matrimonialibus que requirunt maio⸗
res iundices · vt dixi.õ · de matrimonio qct'. ꝗ
inter. ec · J.a quo · ¶ Item non debent miunge
re public as penitentias.l.diſ.in capite · S. de
of·.archip̃ · c.ijnec litteras indulgentiaxx cõ⸗
cedere.vt:j.ð peĩtetijs·ꝙ aũt:⁊ · c.cũ ex eo·
Jꝗ. ad B.⁊. ca: ſequen:niſi foete ſpeciali peiui⸗
legio vel alia canſa legitima ſuffragante· pu⸗
ta.peeſcriptione· nam et poteſt abbas quedaʒ
ſpũalia inra pᷣſcri bere · g· ðde pᷣſcrip · auditis · et
ĩc·cum olim· ſeðm gof·vel alia cauſa ·puta cõ
ſuetudine iam pᷣſcripta:ex qua etiam ad archi
diaconum pertinet cogno ſcere de cauſis ma⸗
trimonialibus et alijs.S· de reſti:ſpo. litteras
et de ofarchidiac.c·fi · ad idem peeſtat ar.õ̊.
de iudicijs · nouit.et de foeo cõpe· eum contin⸗
gat.·ſic intellige:.e·accedentibus· mu ltomi⸗
nus licet h abbatiſſis · vt · .de penitentijs·no⸗

ua. ¶ Beligioſi em debent eſſe eontenti ſuis
peiuile gijs: quod dic vt no · S. e ſub · J. H. ver⸗
ſa vice · Clericus vero etiam ad ludum.xj.
peo·xij. mutuans publicus cenſet vſararius:
non obſtante conſuetudine gallicoꝝ · qui ſub
quadam cnrioſitatis imagine ↄſueuerunt hoc
vicium palliare.qᷓ dicenda ẽ potiꝰcoeruptela·
ergo tãꝙ;ᷓ infamis tał repellit a dignitate ad
quã vocat·qe ſcm·l. pote digtates patere
non debent vilibꝰ ⁊ indignis. vt. .· e · dilectol ·
M· j. C· de dignita· neqʒ famoſili ·xij.⁊ ð in⸗
famibusl. vmca. li·xj· æ ſunt eiſdem omnes
actus legitimi interdicti · vt · S de teſtibus. li
cet ex quadamin fi.H?.· j· ⁊æ ſic vſurarius re⸗
pellitur ab obtinendo.xlvij · di · de petro . ſed
ſi penitere voluerit poteſt peelatus ſecum di-⸗
eſare in iam obtento· vt.xxxv · di . ca · j.
Sunt igitur ludi noxij vitandi.ſicut taxil
loeꝛum· ot.S.de vi.⁊ ho·cleri.ca.clerici. ſunt
em̃ indigni.⁊ peſſimi.⁊ ſeruiles · quozum effe⸗
ctus imuria ẽ·quis em̃ ludes appellet illa ex

quibus crimina oeiunt'. vt in ꝓhemo. ff. ve⸗

teris · S illud vero ſane· ¶ Motantur autez in
ſumma de caſibus.ix.cri mina circa luduz · ſed
nulle vel pance concoꝛdantie inducuntur·nos
vero.vij:iunximus · a ſic ſunt · xvj· que in iſtis
verſibus comp̃ᷣhendes Flec cum taxillis lu

dendo erimina fiunt. ccleſie ſpꝛetus · vſu⸗

racq;· ſine rapina · 7 SZecandala · vel nuge · blal
phemia · ſeu faciendi Eurti doctrĩa. violen

tia· crimĩa falſi· ¶ St moetis cauſa · deceptõ.

perditioq; Tempoꝛis · ⁊ deſiderium · coe⸗

ruptio. iunges Iſtis peedictis adulatio ·

vitaqʒ turpis· ccleſie ſpeetus · quia Otem

nitur ꝓhibitõ ſancte matris ec· vnde peccatũ

ariolandi · id eſt. circa idoloꝛum aras nepha⸗

ri as peeces immittendi: mo em̃ arioli ſunt vo⸗

cati vt.xxvj·q:iij ·⁊.iij·c.j.⁊ peccatum paga

nitatis in hoc cõmittitur · lxxxj·diſ ſi qui ſunt

pꝛel biteri· æ quattuoꝛ euangelia contemnere
pꝛobatur inobediens · vt · xx · di · de libellis · in

fi- per inobiam relabitur quis in culpam

peothoplaſti.id eſt. pꝛimo plaſmati · ſcilz ade
xxxnij.di.quoꝛundam·non eſt ergo tutum cõ⸗

.

temnere petri claues.vt · j

ſe. Sine rapina · vult ei ludens 2 intendit

ti Bnerar vſuris:ꝗ.qualiter petantur · et
peoximum ſpoliare.vnde quo ad deum qͥ coꝛ

reſpicit raptoꝛ reputat · vt ·xiiij . q· v · ſi qð in⸗

uꝛmſti · de hooc crimine dic vt plene no · S. dei
rap.. qua pena.·Scandala.ex hoc em̃ boni

ſcandalizantur.ſedò vitanduz eſt ſcandalũ etiã

minoeum · vt · S· de renun. niſi cum peidem · J.
pao graui · · ti . · c. ij· · vl · ¶ Vel nuge · multi

plicantur em̃ mendacia:et verba ocioſa æ va⸗

na· de quibus tenemur reddere in diſtricto iu

dicio ratõem.quia de omni verbo ocioſo æc.

Hec autez vitanda ſunt.vt.xliiijdi · conuiuia·

et cauendum eſt ne quandoqʒ ſine indicõ volet

ꝑe. c. vl · Vſuraqʒ
ſcʒ maxima.vt.S.v.clericus vero illa em̃ vſu
ra poteſt in die equiparari ſoati et vltra·et tñ
maioe vſura que reperiatur in. leantiqua que
vſuram concedebat eſt centeſima·que non in
die · non in menſe · ſed in anno equiparatur ſoꝛ⸗

—
=S= ⏑ — — — — — — — ——

-. er

— –⏑☚☛ Oe

n ſis
wenn
imen.
gtiug⸗
iſah
mhoe
upteln
tlte e
patee
lechte
zöin
mned
us. li
use⸗
. ſed
ttml
ie ſunt
meffe⸗
laen
dei
nezin
·ſed
nos
liſtis
lis lu
w⸗
ba
violen
epto⸗
cor⸗
atio⸗
Rem
ccati
ephe⸗

t vo⸗

aga
ſunt
mere
igein
ſpam
zode
mco⸗

nrac

n vii
erth
gue
onin

ſon

are
endie
ſc⸗
din⸗
de
hon

gtii

1 A
nlei
va⸗
in
X·
nie⸗
let

irreuacabile verbum. vt.xliij· di.in fi. ad h
ð · de celebea.miſdolentes:et peccatum moe
tale eſt mentiri. vt no.S·de iurur̃.. quot co⸗
mites. vx·dicit tñ auguſtinꝰ.aò idem.ð · vt be
nefi eccle.vt noſtrum.q.penł.⁊. fr. ð tribut .
act .ill.G. penł. laſphemia.quia fruſta⸗
tim deſcidunt' membea illius qui te peio re⸗
demit ſanguine.⁊ ſanctoeum eins: ergo peio⸗
es indeis. qui illi ſaltem coepus integrum re
ſeruarunt· ecce magna hereſis.de hoc ſupea
de maledicis · c. ij quod die vt ĩ ſumma eiuſdez
ti · J. fi · ſub · J. blaſphemantes·et ſequentibus
Seu faciendi furti doctrina.quia cum oĩa
amiſerit luſoe· diſcit furati inopia co gente ip
ſum· vt·S.de furt.ſiquis ꝓ neceſſitatem·ecce
furtum quod moꝛtale eſt.vt · xxv · dil. J. crimi⸗
ms.dic vt.S/de furtis.poſt ru beicellam ð cõ⸗
dic.furti· qua pena fur afficiatur. v· tamẽ
ſcdᷣm canones · et ſequenti i Wolenet⸗ ali⸗
quotiens enim ad h vt aliquis ludat violenter
detinetur.vt · ff · de aleatoeibus.ſolet. ecce ſer
icus iniuſta.inſti · de iur̃᷑. pſonarum. . j·
QCrimina falſi.quod cõmittitur in falſis ta⸗
xillis faciendis·et ex certa ſcientia comodan⸗
dis ſiue locandis· S.de contrahẽ.emp · c. ij· ⁊
de hoc dic vt no · S.ð crimme falſi:ꝗ. qualiter
cõmittat.et·ꝗ.qualiter puniat?. ¶ Et moætis
cã:qe de ludo veniũt ad vba.de vᷣbis ad vᷣbe⸗
ra:ð̊ Sberibꝰ ad vulnera.ð vulneribꝰ ad ho⸗
micidia ergo a peimo de ludo ad homicidiũ⸗
quia qui occaſionem damni dat damnuz dedil⸗
ſe videtur · ff· ad. l acquił.qui occidit:in B.
et.·ð̊ miur:c.vl:.vl:ecce iniuria.ecce homi
cidium:quibus iudex ex officio occurrere de
bet· vt. ff · ð vſu fructu equiſſimũ · ¶ Deceptõ
is em̃ q̃ meliꝰ ſcit decipere.meliꝰ credit lude⸗
re · ſed eccleſia neminem debet decipere · vt · S.
de dona per ruas: nec alicui laqueum inice⸗
re·xxvij:·q:j de viduis· ij.et de hoc.õ·de col⸗

luſionibus· J.j.⁊. ꝗ qua pena:a de dolo.. j. =

HJꝗ.vl.ecce dolus:⁊ fraus· ⁊ machinatio·q ne⸗
mini debent patrocinari.vt.õ̊.de reſeript.ſe⸗
des· in fi ·⁊ de dolo ⁊ Otu . c. ij. ⁊ de elec· c. ij .
Derditioq; tempoeis.a bonoꝝ operũ. nã

Apter ludos rudes ſcolares amittunt tempus:

vt in ꝓhemio.ff.deteris..illð ſane.qð lugẽ⸗

dN G illud.

Damna fleo rerum ſed plus fleo damna
dierum·
Ouis poterit rebus ſuccurrere ·nemo die⸗
bus
Licet em̃ res amiſſe aliquotiens recuperentur-
amiſſio tam tempoeis nuuqꝙ; poterit reſtaura⸗
ri · St deſiderium. ſcʒ lucrandi.ecce cupidi
tas:que mater eſt omniuz maloꝛx · vt. xlvij. di ·
bonoeumin aut.vt iudi· ſine quoquo ſuf.ꝗ.

cogitatio · colb · ij. S. in peima ↄſtitutionę:æ de

conſtitutõnibus:nam concupiſcentiã Coe
ruptio.multiplex:ſcʒ ꝓximoeum inſpicientiũ
quos malo exemplo coerumpit ⁊ ſic deliquit
xj·q.iij.in cunctis.⁊·cſentiõ.de elec.cuz in
eunctis:⁊ de voto magne · J.j · S· de ſacra vnc·
c·vnico.ꝗ.ad exhibendum. ideoqʒ dici põt ꝙ;
domino hieſu cheiſto cuius ſerui ſumus omes

tenetur luſoe de ſeruo coerupto . ar · ff · de ſer⸗

uo coerupto.l.j.æ. l· vt tantuz. J. vl. ⁊ · l. ſeqn ·

coerumpitur. Iunges iſtis peedictis adula⸗
tio: cõmendat em̃ ludens ð peccato ſuo:æ ini

quis bene dicitur.lxxxvj.di.donare et · c. ſe ·

qui venatoꝛibus.Vnde dicunt homines· pul⸗
cer et bonus luſoe eſt dominus meꝰ· que adu
latio clericis capitale crimen eſt. xl vj di · J. ec
ce q̃re:⁊· c.ſunt nõnulli.⁊· cſe·⁊ di cit lex ꝙ ñ
opoetet laudando au geri maliciaʒ ff·. de ſeruo
coæ.l j. ꝗ. ſed vtruz· raan turpis. ecce of
fenſio honeſtatis:æ ſic leditur peimum peece
ptum iuris.̊: in peima coſtitutõne · J. ideoq;·
nam illa ratione quia inhoneſtuz eſt ꝓhibet
clericis. S.de vi.⁊ ho.cle.clerici:⁊ in aut · de
ſan:epi:. . interdicimꝰ:ꝙ autẽ maioe pars cri⸗
minum ſuperiozum ex ludo oꝛiatur · elici po⸗
teſt ex lege·ff· de aleatoeibꝰ.l.j.⁊ ex lege gre
ca que incipit.alearum ludus:æ ex·ꝗ. conſtitu
tionis · ff veteris qui/G. incipit.illud vero
ſane·
cer tamen ludere ſeðm.l. in caſibus. vn⸗
de verſuas
udere veſcendi cauſa Pmittitu r· id eſt · cã

conumijatq;.

Haſtam vel pilam iaceido · vel ſaliendo
urſum ; vel bellum nec non luctã faciedo

quaſi.d.non cũ taxillis.

Cauſa virtutis/ſcʒ ꝓbande. etiam ſponde⸗

re · id eſt . ſponſionez facere.licebit. ſez ex lege
ticia et publicia coenelia- ff. de aleatozibus.

ſolent.· ſenatus: ⁊æ duabus legibus ſequenti
bus.æ ad hoc no·S. de toeneamentis.ꝗ. j.
ESed et lex greca·alearum ludꝰ. quinq; lu
dos admittit.ſcʒ conmanouolon.ludꝰ eſt vbi

iactus in longum ꝓtrahitur.ſicut foꝛte è lu-

dere ad paletum vel ſagittare · Condonbino⸗

uolõ: ludꝰ e vbi iactꝰ in beeue ſpaciũ retrahi
tur:ſicut foete eſt lndus billiaruʒ. ketindacta
ludus eſt vbi pondus dentibus eleuatur· kei
pon ludus eſt quo equite currẽte res in ſignũ
Poſita lancea eleuatur.ſed epeijthicius ludu ſ
eſt vbi cum ligno vel alia materia ob fraudis
ſuſpitionem tali iactãtur·ſed ſcᷣm catonem ſa
pientem.troco lude:aleas fuge · ¶Vnũ tam
nota.ꝙ q;uis clerici aliquos ex his ludis poſ⸗
ſint inter ſe exercere cauſa creationis: non ta⸗
men omnes.nec aliquem vna cuz laicis ſimul

mixtis vt · S. de homicidio.latoe.et.c.cõtine

batur. In ſumma no.ꝙ epiſcopus violans

interdictum hominis ip̃o iure ſuſpenſus vide

tur · intantum ꝙ non põt alium excommũicare
nec beneficia conferre.⁊ qui ei obedit omibꝰ⸗
beneficijs eccleſiaſticis eſt peꝛuandus.⁊ offi
cio et beneficõ ſuſpendendus· ⁊ ad ſedem apo
ſtolicam tranſmittendus ꝓ meritis recepturꝰ
ad quod ſi neceſſe ẽ inuocabit beachiũ ſecula

re · vt · ee . c · vl · ſecus videtur ſi violet quis p

ceptum canonis·vt.õ· de cleri.excõ.miĩi.ſi ce

beat. quod dic vt ibi no· J. j. v. ſuſpenſi. Et eſt

ratio·:quia mitius agit' cũ lege ꝙᷓ; cum mini⸗

ſtro eius · vt.ff. de arbitris.ceiſus.⁊ de cõpẽ.
ſi cum militi.· ſſin ſumma etiam no. ꝙ peela⸗
tus dz ſubditos coerigere.⁊ ſi modũ excedit

depom debet. xlv· di · cum beatusnon tñ pao
pter hoc debet petere veniaz a ſubditis quoſ
coꝛrexit. ne Otemnat ꝗpter nimiã Hhumilitatẽ
lxxxvjdi· qñ neceſſitas: quoniã nec ſubditus
debetr eſſe plus ſubiectus quã eęxpedit · xcix · d·
ecce · ieq:vij admonendi. ſi negligens
eſt peelatus circa coerectõneʒ legat qualiter
Hely ſummus ſacerdos cadens in terra fractiſ
ceruicibus expirauit.vt:xxxvij.di:legant. et
· de ſimo-licet heli: ad hanc em̃ coerectõez
faciendam tenetur ex officio.vt·xxxvij· di/ ꝗ.
eis igitur · St ſi peccat ſubditus · in eum ꝓ⸗
cedat ſcdᷣm gloſam euangelij quã no· S· de ac
cuſati onibns · ſub rubeica de denunciatõnibꝰ
H¶.quis poteſt:et.·qualiter ꝓcedatur. Item
ↄtra negligentem ꝓceditur ſicut ↄtra delimqn
tem quia erroe cui non reſiſtitur appeobatur
lxxxiidi.erroe.et ſuſpenditur negligens ab
officio:e.diĩi.c.j.et poteſt deponi.lxxxjdi. di⸗
um quid enim excuſabit paſtoꝛez ſi eo neſci
ente lupꝰ ouẽ comedat vt.j.ð reg· iur̃.q;uis⸗
facientis em̃ culpam hahet qui qð poteſt nõ
coꝛrigit/lxxxvj · di· facientis· et · c · eet. xxiiij ·
q:iijiqui põtnec caret ſcrupulo ſocietatis oc
culte ac̃ · vt/de ſen·excõ.quante.ij·q.vijne
gligere· Si de exceſſibus ſuperioꝛum et infe⸗
rioeum vis plura videre.iunge quod no.j· de
penitentijsq.cui.ſub·.cui epiſcopus:⁊ ſeqn⸗
tibus vſqʒ in finẽ· ꝗ·

De noui eperis nunciatione.Rubeica

ficando aliquoties excedunt: æ tał
exceſſus ꝓꝑ noui operis denunciatõʒz reſtringit
videamus de noui operis nunciatione:diceteſ
n ſit nunciatio noui operis ¶ Iᷓd que
opera paneat· uare fiat · Quis poſſit
fac ere. ſani fiat· Qualiter fiat. Qua
liter tollatur· Ouis ſit effectus

Wid ſit nunciatio noui operis: illi qui
nouo in alterius pꝛeiuditiũ edificat le
Saliter facta peohibitio. vt colligitur ex infe
rioꝛibus· Palein⸗ em̃ nihil aliud eſt.quo
ad hanc materiam pertinet · ꝙᷓ ꝓhibere. vnde
non refert vtrum quis dicat nuncio nouũ opꝑꝰ
vel peohibeo nouum opus.ff· e ·l. j. ꝗ. nuncia⸗
mus.j.e:ſignificantibꝰ.aliter accipitur· S. de
accuſa:vt ibi no· ſub rubeica de denunciatio⸗
nibus J. j:

D que opera ptineat·et certe ad ea que
in ſolo fiunt.vnde ſiquis meſſem colli⸗
Sat·vel arboeem ſuccidat:ad Gq̊ edictum nõ ꝓ
tinet · vt ·ff · e . l. j. hoc autem edictum · ij · et
aduerſus futura et non peeterita.ſi enim pee⸗

terica demoliri intendas recurrondum eſt ad
interdictum·quod vi aut clam.et alia q̃ pub⸗
lica iura tuentur · vt.ff · e. l· j. J. hoc autem edi

ctum.j· IUlud autem nõ refert. vtrum fiat

emiſſum eſt ſupea de exceſſibus in
genere. ſed quia ſubditi vel alij edi

edificium ſiue opus iufra opidum: vel extraĩ
villa.vel agro:loce peiuato vł publico.exqꝰ
ſolo adheret: vt. fr· e.l.j.. ſine autem. s
ergo pertinet nunciatio noui operis ni ſicut
vox ſonat ad noua opera · Opus aute nouũ
videtur facere· qui vel edificando ð nouo · vk
detrahendo⸗ peillinaz faciem operis immutat
jff. e · l · j · ꝗ opus nouum.ſecus ſi reficiat.vel
vnum cementum addat vel ſubtrahat · tũc em̃
hH remediũ non habet locum- ff. e.l.j.. ſiquis
edificium · et. l.ſtipulatio·ꝗ. opus autez. ⁊ ſic
alið eſt facere·alið reficere.ff.de itinere actu
qʒ peiua.l.vnde etiam.ꝗ.reficere.õ.ð iudeis.
conſuluit.et.c.iudei:eſt tamen ar:contra.ff.ð̊
moꝛtuo inferen · l. j· ꝗ. edificare. Nec autez
nunciatio ad edificatõem etiam eccleſie poeri
gitur:cum non ſit conſtruenda in peeiudiciuz
alterius.vt.j.e.c.j.niſi in caſibus quos no.õ·
de eccleſijs edificandis ꝗ. finali:G. et hec eſt
vna cauſa:æ·ſe. Sxcipiuntur riui:æ cloace.
et omia generaliter in quoeum moꝛa periculũ
vertitꝰ illa em purgari et fieri poſſunt ſpeeta
denunciatione . quia publice ſalutis ⁊ ſecurita
tis intereſt riuos et cloacas curare:ff.e.ð pu
pillo.ꝗ.ſiquis riuos.etſe -
Vare fiat.et certe cribus ð cauſis.aut
J gratia iuris noſi ri ↄſeruandi.aut dam⸗
i depellendi.aut publici iuris tnendi gratia.
ff.e.l.j.. nũc videamꝰ · et·.uũciatio.ibi.ſe·
Vis poſſit facere· et quidem quicunqʒ
Vpeiuato cõmodo afficiatur.etiam ſi ſer
us ſit · ff. ꝓ vi aut clam· ꝓhibere . J. ſiquis p

tenet nũciatio a ſeruo facta.ſic intellige. ff · e ·
ð pupillo..j.homo tñ liber etiã hoc opꝰ nun
ciare poteſt.quia in tali caſu omnes ciues adò
mittũt nã H̊ reipubũice intereſt.ff · e.in peoum
ciali.I.fiet.l.ſe.nam reipublice ·dum tam̃ bo
ne fame ſit et maſculus is qui denunciatabł ꝗ·
ff.de ppła.act·l·popularis·et.l.mulieri.
aioꝛ.xx.annis nunciare poteſt · ſed pu⸗
pillus ſi pꝛinato commodo afficiatur · non ali⸗
ter: vnde nõ poteſt nunciare quod ad ius pub
lic um pertinet · ff· e de pupillo. Hc · j. Sci⸗
ens denunciare poteſt.ſed et ignoeans ꝙ opuſ
fiat · ff· e · lj· . poteſt.et expone qð.id eſt.qua
le · puta:neſcit vtrum debeat eſſe camera.ł ce
lariumneceſſe eſt tamen ꝙ ſciat habere edifi⸗
cium ſc inſtar operis· ff· e · ſtipulatio·ꝗ.

opus.Doteſt aurem nunciare dominꝰ.põt
et habens ius in re · puta.enphiteota ſuperfi⸗
ciarius · ff· e.in peouincialĩ .. ſi ergo.et· l. ð pu
pillo· I. ſextus·et· ꝗJ.naturalem rde⸗ cle

ricus nunciare poteſt · et religioſus.j.e.c.j. ⁊

ij · ᷓuis dominꝰ ñ ſit · S·de dona. c· ij. nã ⁊ cre

ditoe admittitur. ff·e.creditoꝛi. Videt igi

tur ꝙ habens ſeruitutem poſſit nunciare · diſ.
eſt tamen vtrum habeat perſonalem. aut rea⸗
lem. Siquis perſonalem ſeruitutezꝭ habeat
tunc ei a quo ſeruitutem habet nunciare ñ po
teſt· alij vero poteltff.de remiſſionibꝰ.l.j..
jtem iuliano·

ſeruum.ſed peo opere facto in loco publico ñ

Sr realem et ruſticam.nuncia

4*

ng 1
Nc⸗
N
cht
ui

tat

N⸗
a.
ſe⸗

er

re poteſt · licet ſeruituteʒ valeat vendicare fr.
e. qui viam. ſS vero vrbanam Hhabeat · cũc
poteſt.ff.ð ſeruitut. ve.peedᷣ· ĩter ſeruitutes.
ꝗ¶. fi · NHoc tamen videtur repeo bari · ff. fa⸗
mił.· hre·l. in familie herciſeũde iudicõ. vbi in
nuitur ꝙ ſiune realem ſiue pꝛedialez habeat nũ⸗
ciare poteſt. ideo dicunt alij ꝙ neuter poteſt
nunciare domino rei a quo cauſam habet. ſed
alij vicino edificanti poteſt·ff.e.l.j.. fi. æ. 1.
ij: Sed et hec ſolutio tolli videtur.ff e ð pu
pillo.. ſextus.v im poſitiuamido intelligũt
alij legem dictam. in familie herciſcunde iundi
cio.in vebanis ſeruitutibus tantũ. æfSi que⸗
ras ratõem quare alind in ruſticanis. aliuò im
vebanis.ſeruitutibus. Hc. quia nunciatio nõ
habet locum quo ad peedĩia ruſti ca vel ad ope
ra ruſticana.ſed quo ad vebana et opera ipoꝛ
vt patet in his que no.S.e.ꝗ.ad que opera
¶ Si queras quare nunciatio non habz locũ
in ruſticis peedijs. ih. fauoe agriculeure ho
nõ tolerat: ne modico momento pe reat æc· C.
de ferijs · l.ij.in fi:. compeobatur. B. ff. S aqua
pPlu·arcen · l.j·· . de eo opere. ff.e.l.j.. h au
tem edictum.S. de treu.et pa. c. inmouamus.
Quidquid tamen dicant domini vel intelli
Sant.indi:dici poteſt ꝙ is qui ſeruitutem ha⸗
bet nunciare poteſt nouum opus ſiue dommo
ſiue vicino.ſed quando domino nunciat nõ te
net nunciatio.ff.e· qui viamſubaundi quo ad G
vt opus demoliatur ſed tantum eſtimabitur
vſufructus vel alia ſeruitus quecunqʒ ſit illa-
vteff · e · l. jj · et quo ad HB̊ tenet· ff. e. de pupillo
G.· ſextus · v. impoſitiuam . ff. de ſerintut. ve.
Peeð · inter ſeruitutes. . fi. ¶ Sin aut em fiat
vicino. tunc tenet adeo ꝙ opus demoliendum
eſt. niſi ſit facta remiſſio.que ideo in hoc caſu
vtilis et in ſuperioei inutilis iudicatur.et Hoc
in ſeruitute qualibet locum Hhabet ſicut mani
feſte dicitur.ff.de remiſſionibus.l. j·C. jte iuli
ano.et. .ſe:qi mcipit· idem iulianus.⁊ ſcdᷣm
hoc intellige.ff· ſi ſeruitus vendi. ⁊ ſi foete. ꝗ.
j· ff. famił.hrc·l.in familie herciſcunde iudi⸗
cio.er go. J. fi · l. j. ff eæ: intelligi de bet quando
vſufructuarius domino nunciat.nec obſtat
concoedat.l.ſe·quia nõ eſt continuanda aduer
ſatiue ſicut domini legunt ip̃am. ſed expoſitie
hoc modo · dixi. ·l · Px · J. fi.q; vſufructuariꝰ
opus nouũ ſuo nomine nunciare non põt ac·
vt ibi patet·ſed hoc intelligi debz qñ nuncia⸗
tio fit domino:nam ſi vicino fieret bñ valeret
et hoc eſt quod dicit. l· ijj · ſi aũt dño peedij æc
dicit ergo · aũt ꝓ h·. h hoc · · qdð dictum eſt. S.
e.l. xin fi.verũ eſt qũ opus nouũ dño nun⸗
ciatur · nã ſi dño pꝛedij nũciauerit inutilis erit
nunciatio · ſcʒ quo ad h vt opꝰ nouũ demolia⸗

tur.⁊ idᷣo inntilis eſſet remiſſio: vt· S̊.no.ſecuſ

ſi vicino nunciaret. nã tũc opus demoliendũ
eſſet niſi remiſſio facta eẽ · Vnde ſequitur.neqʒ
em̃ ſicut aduerſus vicinum ita aduerſus dñm
agere· põt ius ei non eſſe inuito ſe altius edi⸗
ficare · SZed ſi ex q facto ⁊æc.⁊ ſic exponit ibi iu
lianus cuiꝰ eſt.l:illa.dictuʒ magiſtri vulpiani

qui facit peimã · l.ſcdðᷣm mentem illiꝰ.. jtez in

li ano· l.j.ff · de remiſſonibꝰ. quẽ · I. facit idem

iulianus. æ ibide exponit qualiter intelligat
ꝙ vulpianus ibidẽ indiſtincte dixerat in pce;
ꝗ· vbi dicit ius habet nouũ opꝰ nunciandi:
qui aut dominiũ aut ſeruitutẽ habzꝛ · qui · J. di⸗
recte dicit fr. e. l: j. . fi.cũ vns hicat ꝙ põt
alius qð nõ põt.idᷣo vulpianus videre ſibipi
Ocrarius.niſi ꝑ diſtinctõem iuliani ↄtinuatine
et expeeſſiue B; et ibi poſitam intentõe⸗ eiuſoẽ
vulpiam exponeres et ſaluares· et accedit aò
hocff·de dam· infec · ꝓculus. ideoqz leges.
ff·e. l· ij. æ. ff. de remiſſiombus.l.j· G. jtem iu⸗
liano.eiuſoem iuliam ſunt: ⁊ idem dicũt ſeu in
nuaunt. ⁊ quaſi eadem verba ponunt · Is
qui millum ins habet nec ſe habere cõtendit
nunciare ñ põt nouũ opꝰ.qe nec ſemꝑ vſufru⸗
ctuarius nunciare põt.nec em̃ admittit cõtra
illum a quo cãm ha bet. ff.e.l.j..fi·⁊. l.ij.nec
habens pdialem ſeruitutem. vt: S· no. e. v· ſi
realem multominus ergo admittit is qui nul
lum ius ſe habere ↄtendit.mſi foete fiat nun⸗
ciatio peo opere quod fit in loco publico. h
em̃ admittit æ ſi nullum ius peinatũ habeat.
vt no. S · e · J. M. j. nam e ſolent loca publica
ſinguloeum vſibus deſeruireff· ne quid fiax
loco publico.l.j.G.j.⁊ idðo admittitur nũciatõ
ff.e:de pupillo.. ſextus.v.publicam. Ple
dum etiam nomine ꝗpeio poteſt quis denunci⸗
are· h æ alieno.ff.e.l.j..jtem nunciatõem.
Sempꝑ tñ requiritur cauſa ſi petat' nuncia⸗
tio:nec em aliter põt quis nunciare.niſi ſe vel
illum cuius nomine nunciat· quia foæte tuto⸗
vel curatoꝛ vel peocuratoe ſuus eſt.dicat ius
habere peohibendi. vt· ff. e. ſtipulatio. Pv. j.
Vnde ⁊ ſextus diffinit triplicẽ eſſe cauſam
ſcʒ naturalem. vbi quis dicit ſe eſſe dñm rei in
qua edificatur.Itẽ publicazʒ.ſeʒ qñ ꝓhibet ali
quem in publico edificare.Item impoſitiuam
quando ſcz dĩcit ſe ius habere m re. non dico
dominium.puto vſufructum vel aliam ſerui⸗
tutem. ff· e de pupillo.. ſextus. et iunge qðᷣ
no.j.e.ꝗ· qualiter·v. requiritur. Su fficit
autem ꝙ nuncians dicat ꝙ opus fiat in peeiu⸗
dicium vel detrimentum eccleſie ſue vel ſuum

j. c ·j · M. j.⁊· c.ij..ſuꝑ eo. ⁊· c · iij · H· j·
7 Sed ſiue cauſa ſit vera ſiue falſa.ſemper te
net nunciatio in odium ſpernentis nunciatõez
edicto pꝛetoeis inductam.ideoq; demolieno
eſt opus ſiue iure ſiue iniuria edificatum fue⸗
rit poſt nunciatõnem. ff· e. l· j. H. j .· I. ptoz.
J· interdictum· ⁊. .qui i gitur.et.. ait ptoæ.
et. ꝗ. quidquiò autẽ.de quibus legibus fit me
tio · .e·c· j· . fraternitati tue:

8 fiatet quidem ommbus exiſtentibꝰ

in re ipſa· ſeruo vł libero. domino vb fa
beo.vel opifici.maſculo vel mulieri maioꝛi l
minoei. Sufficit enim ĩ re peeſenti ſic fieri nũ⸗
ciationem vt domino poſſit renunciari. ve ff.
s de pupillo.S. nunciare autem.⁊ peeceden.=
l operis ⁊.l.cuilibet:.⁊. l·⁊ ſi ſatiſdatõem..
tutoei. ⁊· l.non ſolum. PH. j. nec obſtat abſen⸗
tia dñi exquo ad ipᷣm puenire põt· vt dem̃ et
ad idem ar. ff. ꝙ vi aut ciam: aut qui alit'. G.j.
ad finez. ff. de dam . infec.l.iij. ꝗ. totiens·ſic...

2. cum ex iniuncto· GE. . ß intellige * ibi
Facta fuit nunciatõ ſucceſſozi als non cogere“
ſuecaſſoæ peopeijs expeſis opus tollere. vt ibi
icit. quia nec ſucceſſos ſicut nec heres in hãc
penã luccederet/ vt · ff · e. l. penul · ar · · de ſol ·
ca: j: licet quo ad interdictum ſuccedat· vt
notatur· j.e.ꝗ. qualiter tollatur·v· tacite·
uid ſi fiat nunciatio domino operis non
tamẽè in ipᷣo opere·puta · quia abſens eſt.⁊ qui⸗
dem.l. dicit hane denunctationem nullius eſ⸗
ſe momenti· ff. e · de pupillo· ꝗ. ſi quis autẽ fo⸗
te.ꝙ domini legum intelligunt quo ad opus
quod factum eſt poſt nuncatõnem anteꝙ; do⸗
minus veniret ad locum- Ceterum quo ad opꝰ
illud ꝙ poſtqꝙ; peruenit ad opus· intellige vel
peruenire potuit · vt· ff · de ver · obligac · conti

nuus: factum eſt cum peohibore ſcilz operari

poterit · et non peohibuit· bene tenet nuncia⸗
tio.ſicut apparet a concrario ſenſu ratõnis ꝙ;
reddit in dicto. I. ſiquis autem foeteibi . cete
rum ſi alibi æc et ibi: vt confeſtim c·:nam et
vbi fit in re ipa domino abſente.non conkeſtiz
diſcedunt operarij ab opere · ſed tunc demum
cum dominus peohibet operari· ¶Si dicas ·
ſcëm B non videtur differentia eſſe vt rum fi⸗
at operarijs in re ipſa domino abſenre ˖ vl do⸗
mino abſenti non in re ip̃a:quia vtrobiq; non
demolitur niſi id quod factum eſt poſtꝙᷓ dñs
reditdictus autem. . voluit notare differen⸗
tiam.et ꝙ in vno caſu valeret mimciatio· ĩ alio
nõ valeret · ſicut aperte dicit rubeica:lex retu
lit ſe ad ea qᷓ ꝓlerunqʒ; accidunt. ſepe em con⸗
tingit ꝙ qñ fit nunciatio operarijs in re ipſa·
operarij recedunt.quia credunt hq domino ex⸗
pedire .et ſic accidit ꝙ ipᷣo facto tenet nuncia
tio· vnde ꝙꝙ ibi dicit . vt confeſtim ab opere diſ
cedatur:ſubaundi ſicut accidere ſolet·at vbi nõ
fit nunciatio in re ipſa.non poteſt accidere vt
ſtatim facta nunciatõne:h poſtꝙᷓ dñs venerit
ab ope diſcedat · et iõ abſurduz eẽt ſi dicereꝰ
valere nunciatõem quo ad opus quod interizʒ
vona fide fit ſumptibus domim. qui in nulla
culpa depeehenditur demoliendum ar. S· de
conſti . cognoſcentesergo quo ad illud opus
nunciatio nulliꝰ eſt momenti.Et hoc eſt ꝙ ibi
dicit: ceterum ſi alibi nunciatio fiat. ſubaudi
qᷓ; dicamus ſtatim valereillud incõmodi . ſez
iniqui et abſurdi ſequitur· ꝙ ſubaudi qui non
delinquit damnetur Oↄtra· l· ff. de act · et ob·
ex maleficijs · J. j quia dum veĩtur ad opus·ſi
q̃d operis per ignoeantiã · ſcilicet operarioꝛũ
qui ĩgnoeabant nunciatõem factam fuiſſe · fa⸗
ctumꝙ non poteſt imputari operarijs igno⸗
rantibus:nec domino cum non ſit in moꝛa · de
moliendum erit · nam euenit id ẽ· ex pdictis ſi
dicamus nunciatõem ſtatim valere· ſequit. vt
Otra edictum peetoꝛis ſit factum ſubaudi qðᷣ
non eſt dicendum. ne in dictam abſurditate in
cidamus. Do⸗ro queritur quo ad opus il⸗
lud quod factum eſt poſtqꝙ; dominus potuit ꝓ
Hibere operarios et non peohibuit. dicamus
nunciatõem non valere · cuz et illa que fit in re
domino abſente tunc demum valeat. vt appa⸗
ret in his que no·s e· H. j. ratõ reddi nõ poſ

ſit. ergo idẽ ius eſt⸗ar · C. ð lib.peet · vel ex⸗
Heredᷣ · l.j· ſcdᷣs azo · ¶ Doſſet et illud dici . ꝙ;
nunciatio que fit ꝓ lapilli iactum domino ab⸗
ſenti facta nullius ſit momentiquia neceſſe e
qp in re ipſa fiat.et ſic poteſt intelligi ꝙ legit
.ff. e· de pupillo..j· vſqʒ ad.ꝗ.ſi pluriũ · ij· alie

autẽ fieri poſſunt etiam domino abſenti · vt in

.e. l.. ſiquis ip̃i:et· ꝗ. meminiſſe · et· ff.· ꝙ vi aut
clam:aut qui aliter. ſiquis denunciauerit
¶Sed videtur ꝙ denunciatio facta in abſen
tia non valeat alia ratione:nam qui nunciat re
fer re debet in teſtatõem quid et ꝙᷓtum operis
ſit factum vt no·ſ.e· . ſequen. v· eſt et ↄſiliũ
legis.ſed ̊ in abſentia ſciri non poteſt.· ergo
nec expeimi nec nunciari·HE non ſequit'. po⸗

teſt em̃ eſſe ꝙ nunciatoe ſcit qᷓtum erat edifica

tum die ſabbati in ſero: et B oſtendit teſtibus
per quos h ꝓbare poteſt.demũ die dominico
nunciat· nam ommbus diebus fieri poteſt nü⸗

ciatio · ff· e · l. j . jtem denunciatio.certe quid⸗

quiò poſtea edificabitur· dumodo ita peope
ſit dommus ꝙ ꝓhibere poſſit operarios eode
die dominico· puta quia in e adez ciuitate vel
in oetis eſt · demoliendũ erit · / Nunciatio igi
tur poteſt fieri dño pñti in opere et abſenti · et
ſi ꝓłres dñi ſmt ſufficit vm munciare:nã omes
aſtringuntur.edificanti tñ tm̃ nocebit· ff· e · ð
pupillo S.ſi pluriũ res.⁊æ. l.edibus cõmũibꝰ·
Intelligo autem omnes aſtringi exquo ad eoſ
Puemt vel puenire potuit nunciatio. nam nec
domino abſenti nocet ꝙᷓtũcunqʒ in re fiat quo
uſqʒ certificatꝰ ſitvel certificari potuerit · ff.
e· de pupillo:..nunciare autẽ.in fi.ibi ſic vt
ðdomino poſſit renunciari:ſcòm iob.a azʒo·
Veruntamen quiòquid gloſent.⁊ verba et
ens iurium manifeſte innuunt ꝙ non valeat
nunciatio in abſentia facta. ſicut peobant iu⸗
ra ſupea inducta ſpecialiter · ff· e.ð̊ pupillo · ꝗ.
ſiquis autem foete.⁊ patet in his que no.j·eę.
CC.ſe.v.iĩs vero qui nunciat:nec ꝙ valeat ĩ ab
ſentia quo ad hoc edictum pertinet · expᷣſſum
ius aliquod memini me vidiſſe · nam denuncia⸗
tione que fit per lapilli iactum h; patet· ꝙ ĩ re
facienda eſt· vbi em iaceret᷑ lapillus alibi ꝙ; ĩ
opereſi em̃ opus fieret rome· qualiter eſſet ſi
gnum illius noui operis nunciandi lapillus q̃
pariſius iaceretur:nec obſ.ff·e· de pupillo· ꝗ.
nunciare autemin fi:nec enim dicit ꝙ nuncia
tio facta in re peeſenti domino abſente nõ va
leat·ſed ꝙ valet ſic vt domino poſſit nunciari/
quaſi dicat · dummodo fiat tali qui hoc poſſit
dommo renunciare.ſubaudi tuꝙᷓ;uis non re⸗
nunciauerit.nã ſtatim tenet nunciatõ · vñ = ſta
tim ab ipᷣo opere diſcedi debet. vt dicit · ꝗ. ibi
ſe · qui incipit.ſiquis autezꝭ foꝛte· nam ⁊ adner
ſus abſentem inuitum ignoeantem peocedit
nunciatio. ff · e·l· j· . aduerſus· ſttem mira⸗
biles ſunt gloſe dominoeuʒ · nam vulpianꝰ po
nit ſummam ſuam· ff. e · l. j.· ¶. nunc videamus ·
vbi mter cetera peomittit exponere m quibuſ
locis nüciatio fiat:⁊ illð ĩcipit exponere · ff· e ·
ð̊ pupillo.ꝗ.nunciatõzʒ: vbi dicit · nũciatõʒ aũt

in re pᷣſenti faciendaʒ meminiſſe opoetebit · id
èe eo loci vbi opus fiat· ſiue quis edi ficet ſiue

— △⏑ — .urr —

· —

pe
ſe

dalen
1oe
l
egit
ſale
dr
A
gerit
abſe
8 iat 1
perig
lili
ergo
dilie
Abeg
minieo
quud⸗
Pope
3eode
te pel
i⸗ igi
ltl’et
mes
.e.
ibo⸗
deoſ
mwee
t quo
lteff⸗
ſievt
9.
tbaet
aleat
nt in⸗
lo.
j. .
i ab
ſſum
ncia⸗
ite
ihi
ſerſi
lus
lo.
unci
1o da
tiari⸗
volſt
nre⸗
jel
ſibt
duer
ccd
mirt⸗
ppo
us“
ibul
e⸗
aũt
id
ſue

inchoet edificare.et domini gloſant ꝙ ñ opo⸗
tebit · Itẽ in. J. ſequen.nunciare. dicit ꝙ domi⸗
no non opoetet minciari: et domini dicunt q;
opoetet · Item m ſequẽ.ꝗ.ſiquis foæte.dicit ꝙ;
ſi fiat alibi.· puta in fozo nunciatio · nulliꝰ eſt
momenti· et domini dicũt ꝙ valet· Deo deo qꝰ
iure gloſulant ↄtra textum.nam ⁊æ mens ↄtra
dicit.ffeioperis.⁊.l:fiĩali.nec ob · ff. ꝙ vi aut
clã:aut q aliter:. ſiq̃s denunciauerit.qe illud
verum quo ad interdictum ꝙ vi aut clam
de quo ibi loqintur · IZdeoq; poteſt dici in B
edicto nõ eſt neceſſe ꝙ nunciatio fiat domino
ſed ſufficit ꝙ in re fiat cuicunqʒ qui ibi fuerit
domini operisve nomine · vt expeeſſim legitur
ff.ede pupillo.ꝗ.nunciare.ſecus in in:erdi⸗
cto.in quo opoetet domino nũciari ſi pᷣſens ẽ
vel abſens ſi poteſt haberi copia. ałs ſuffi cit

ꝙ fiat ꝓcuratoꝛi b amicis.vt.ff·qð vi aut clã.

aut qui aliter.ꝗ.ſiquis denũciauerit. Quã⸗
uis em̃ in multis ſint ſim ilia H̊ edictum ⁊ illud
interdictum.tñ in multis differunt.nã ad alið
et aliud · aliter et aliter. competit Hͥ ꝙᷓ illò · vt
patet.ff.e·l.j· ¶ ÿ· .· et. J.j·⁊.· l· peetoæ.. G in⸗
terdictũ ꝓpetuo · ⁊ · ff. ꝙ vi aut clã.ſp.ꝗ.h̃̊ in
terdictum · Vnde ⁊ potell dici ꝙ illud interdi
ctum vi aut clam. nõ ↄpetit ex vi denuncia
tionis:niſi edificans de nunciatẽne certifica
tus ſit:· hoc autem competit et ſi ignoeet · h qꝰ
ad hoc tm̃ vt opus patiat tolli:adð hoc· ff. ꝙ
vi aut clam.ſi alius · C.j.⁊. G.ait iuł.Si dicaſ

durum elt teneri vel aſtringi dommũ ignoean

tem · H.· tñ lex ſic ſcripta eſt · ff· qui ⁊ a quibꝰ
mmu.·lib'.non fiunt.peoſpexit· Dicendum eſt

tamẽ ꝙ licet ignoeans et abſens obliget .par

citur tñ ei ſi vbi peimũ ſciuit interdixit opus
fieri et nunciationi aquieuit. ar. C.de fal.mo
lĩ.j ..j et opus factuz patiatur tolli.ar.fr.e.
l. pe · et fi · ſed ſi nõ acquieſcit · tunc ꝗpeijs ex⸗
ꝑenſis cogitur demoliri ·.e.cum ex iniuncto

ſeðm G poteſt intelligi.ff.de aliena.iudi · mu ·

cauſa facta ·lnj. J. opus.Omnia etiam alia iu⸗
ra a dominis inducta.in alio caſu loquunt. et
ideo non inſiſto.qe B ius ſpeciale eſt contra re
Salam aliozum.et tangit ratio ſpecialitatis.

ĩff.eoperis · et:l·vl.quia res vbi edificat cõ

ſideranda eſt non pſona · vt ibi dicit.ideoqʒ in
re facienda eſt numciatio non pſone. Inde eſt.
ꝙ ſi ĩ pluribꝰ locis fiat opus. non ſufficit vna

nunciatio.immo tot requiruntur nunciatões

quot ſunt opera.vt patet · ff.e.de pupillo.ꝗ.ſi
ĩ pluribꝰ. ec requiritur ſcriptura de neceſſi⸗
tate · ſed quo ad interdictumꝙ vi aut clam-
ſcriptura requiritur· ⁊ in abſentia poteſt fieri
nanciatio.quare viò etur ꝙ q;tũ ad interdictũ
illud ſufficeret vna nũciatio·dum tñ expeime
rentur omnia opera in ſcriptura · vt innuit · in
l.ſepe inducta.ff.ꝙ vi ant clam.aut qui alit '.
J¶·ſiquis denunciauerit.vVel poteſt dici ꝙ tũc
ſint tot denunciationes ſimui facte quot ope⸗
ra · ff de ver. ob· ſcire debemus · ſed ſiue vna ſi
ue plures intelligantur.hoc ſemꝑ veruz eſt ꝙ
ſimal et eodem momento facte ſunt ·ꝙ nõ po⸗
teſt eſſe quo ad hoc edictũ.immo neceſſe eſt q;
plures ſint ſeparatein diuerſis locis. ⁊ diuer

ſis tempoeibnus facte· Sed dicunt domini
hoc intelligi ſeʒ ꝙ valeat nunciatio facta ĩ re
abſente domino.exquo dñs cercioeatus eſt vt
novnde ſcòm ip̃os dices ꝙ dño nuncianduz
eſt · ſed ſi plures domini ſint ſufficit q vni fiat
denunciatio¶ ¶ Hoc etiam mtellige vbi in re
ip̃a fit vni de dominis nunciatio.ſecus putarẽ
ſi abſenti fieret:quia res ĩter alios acta ⁊c C:
res i er ali:acta.l.j.ij . ⁊ · iij . S·ð ſen:⁊ re iudi
ꝙᷓuis regulariter · St ratio eſt.quia qñ fit in re
ip̃a·res qdammodo videtur affici:et iðo om⸗
nes tenentur.cum omnes ꝓ indiuiſo poſſideãt
ff·e.l.fi.at vbi in abſentia fit.res non affici
tur ſed ꝓpſona.et ideo ip̃a ſola aſtringitur æ li⸗
Satur · Inde eſt ꝙ ſi plures domini ſmt quibuſ
opus peeiudicet.et vnus tm̃ nunciet.ceteros
non releuat · quia poteſt eſſe ꝙ alter habeat al
ter non habeat ius ꝓhibendi · ff. e. de pupillo
Jꝗ l·ſi pluriũ dñoꝛ · et ſic videtur nunciatio p⸗
ſonalis: nec res afficitt communiter ſicut in ſu
perioꝛi caſu:nec affici poteſt ſcm azʒ ꝙ intel⸗
ligo qñ noĩe ſuo tm̃ nunciat · et diuerſo jure et
a diuerſis cauſam habẽr.nam ſi nomine ſno et
ſocioꝛũ nunciaret.vnus bene ſufficeret: vt pz
in his que no·S.e.ꝗ.quis poſſit.v.nedum.Itẽ
ſi ꝓ indiuiſo et ex eadem cauſa poſſderẽt.om
nibus peodeſſz · ar. C. de diuerſis relcrip · l. j. =
C.·ſi vnus ex pluribꝰ ap.l.j.⁊.ij·õ·de appel.
vna ſententia et ſic intellexit iob· ad h.j.e.ca.
i · ltem vm ex ſocijs edificanti nõ t fieri
nunciatio.ff.e· in ꝓuinciali.q.j.et.ij. Sedð
nec ſeruitutez habens põt dño nunciare.ſicut
no. ð· e · J. quis poſſit. v.quidquid tñ dicũt. ve
rum quia in communi edificandi ſeu demolis⸗
di ſocius inuito ſocio ius non habet.qe nõ ſo⸗
lus dñs eſt. vt · ff. vr · · parietez · et. l· ſi inter
me et te . ꝗJ. fi. ꝓhi bendꝰ eſt ne edificet.ff. cõi
di . ſabinus.peohibitione aũt facta.etiam per
lapilli iactõem opus nouum edificant poſtea
per cõi diuidundo iuditiũ.ſi tñ toti ſocietati
expediat · ff. vr. p̃. in rem communem·vel etiã
ſi non expediat per interdictum· ꝙ vi aut clã·
cogitur demoliri·ff. ꝓ vi aut clam.l.j. et.ij·⁊
l.iij. facit. Idem eſt ſi non peohibuit quia ne⸗
ſciuit · ff. ꝙ vi aut clam · l. iij· in fi · et dicta. l. ſa
binusin fi · Si autem ſciuit et non pꝛohibuit
de damno tantum agit per cõmuni dinidundo
iudicium · ꝙ ſi conſenſit. nec de damno habet
actionem · vt in dicta.l:ſabinus.ſed et ſi tace⸗
at ſocius callide ſciens opus ſolum. et ſic per
conſequens ſibi pꝛo media parte cedere· hoc
facere potuit · nec expenſas cogitur reſartire-
C de edifi · peiuatis· ſi is contra quem. ſcðᷣm
hoc intellige · ff.e.in pꝛo uinciali / Illud etiã
noꝙ ſi aliquod opus fiat ad emulatõem alte
rius.del qdð materiam ſeditõnis peebeat. vel
in publico· nullatenus eſt tolerandum. ff. de
operibus publicis.l.ii · L
Vaiiter fiat· er quidem p verba· Item
per peetoeis inhibitionem. Item per la
Pili iactum. ff.e.de pupillo.S. meminiſſe.
lllud autem ꝙ dico de iactu lapilli· in⸗
telligunt quidam vbi nulla verba mteruem⸗
unt · ſed iob mtellexit ꝙ hec verba et ſimilia

.*
=
H

uceruenire poſſint: nuncio tibi nouuzʒ opus p
jactum lapilli.æ ſtatim peoijciat lapidẽ in ipᷣo
opere æ aliqui dicũt H ter faciendũ · ar · ff . re
juoi. tumacia· xij.qij: indigne . S· ð ↄſti · ex
litteri s. j.de ſententia excõ: in audiencia.
Orene etiam aliqui vt az · ꝙ licet verbañ
ebeant interuenire · tñ nutu debet oſtendere
in iactu lapilli ne quid noui fiat · Si vis po
tes dicere ꝙ qᷓ;tum ad indicem requirunt ver
ba in loquente · nec em̃ omnis qui lapidem peo
ijcit intendit nonum opus nunciare:ſin autem
mutus eſſet tunc ſufficeret lapilli iactus cum
nutu conuementi et alijs circumſtantijs: com⸗
peobatur HB.õ· de ſpon:cum apud . in fi: et · c ·
tue. et idem dicunt quidam in matrimonijs · ſ.
ꝙ non ſufficit conſenſus ſine verbis · vt aperte
innuunt ꝓxime inducte decretales · ſed ð hoc
dic vt plene no.S.de ſpon · ſub rubeica de ma⸗
trimonijs· J. qualiter· V· mihi videtur · ſeãn⸗
tibus · 3 In hoc tñ nullaz vim conſtituo per
que verba fiat nunciatio.vtrum ſczʒ aliquis di
cat nuncio.vel peohibeo · vel interdico · ne he
opus facias· vel nouum opus · vel aliquid ſi⸗
mile.quia nec refert quid ex equipollentibus
fiat.ff· de re iudi: in ſumma .abs incipit · in ſen
tentijs· · de teſtibus· licet ex quadam·s· ꝓ⸗
curat᷑.petitio.nec qua lingua fiat: vtrum gre
ca vel latina. ar· C. ð teſtamentis: qm indignũ
ſedᷣm agonem. dũ tñ intelligat. ff. de inſti · ac·
.hͥ ⁊ ſi pupillus . ꝓſcribere · V· litteris ·
HGequiritur etiam ad hoc vt nunciatõ tene
at ꝙ cauſam quã nunciat dicat ar · C· de edic.
diui. adeiani tol.l.fi.ff. de tranſac.cum hi · ꝗ·.
vult igit oꝛatio.⁊ ſequen ·õ · ð accuſa· cũ dile⸗
cti. ꝗ. pe.ante finem.⁊ hoc verũ eſt ſi requira
tur vt no·S.e.. quis poſſit · v ſemꝑ tame als
ſufficit et ſi nude facta ſit nunciatõ ſine cauſa
ff. e de pupillo · J. cotiens.⁊· . pceden· ꝗᷓ nun
ciat.ſicut dicit᷑ et in teſte in aut ·de teſti · J. ſci
mus· no· S.de teſti · ꝗ.ſup:quibus.xv. de cau⸗
ſis:a ſub·J. æ cuncta v. quãuis enim· Is
vero qui nunciat.neceſſe hʒ quo loco opꝰ no
uum nunciet demonſtrare-ad G; vt is cui nun⸗
ciatur ſciat a quo loco abſtineat. et in quo lo⸗
co edificare poſſit· Gſi in partem fit nũciatio.
Ceterum ſi in totumſufficit ſimpliciter dicere
nuncio nouum opus f e. De pupillo..qui nũ
ciat.a ſequentibus · Eſt a conſilium.il: ꝙ ſi
quid edificatum ſit: in teſtatõem poni debet ·
vt ſic facilis ſit peobatioq;tum debeat de ipᷣo
opere demoliri · Dicet ergo tabellio.tali annꝰ⸗
æ. cum eſſem vocatus a tali æ ad talem locũ ·
et non eſſet adhuc eleuatus murus per vnum
cubitum ſicut me nſuraui videntibus ⁊ peeſen
tibus teſtibus infraſcriptis:talis qui vocaue
rat me numciauit nouum opus tali in re ipſa p
ſenti = exiſtenti · ⁊æ B ꝓ lapilli iactum.vel ꝓ nũ
cium a iudice miſſum vłl ꝓ verba · ſcðõm ꝙ erit
debet etiam apponi longitudo. æ la titudo·
et qualitas operis:hi ſunt moduli quos docet

ſumere lex · ⁊ G eſt teſtatio de quibus habes

ff·e · non ſolum · ꝗ.j.⁊· J.penul.ſed ⁊ in inſt u
mento· dies · hoꝛea · ⁊ ꝙ opus futurum ſit·ap
poni debet . a caueri debet ne obſcure aut per

2

functoꝛie quid agaturneqʒ artari debet ad⸗
uerſarius abſens cui denunciatio fit · vt · · diẽ
ad peohibendum opus non valeat occurrere ·
.ff. ꝓ vi aut clam aut qui alit · M· j· ⁊· J. ſiq̃s
denunciauerit . ſed illud loquitur de alio mar
tino· quod die vt no. g · e. .· cui fiat · · veruz ·
et ſequen · Sed ⁊ is qui nunciat neceſſe ha⸗
bet iurare de calumma ſi exigaturquod ẽ in⸗
telligendum quando denunciatõne facta adi⸗
tur peetoe ſiue index · poſtulãs ſibi remitti nũ
ciationem.niſi ille qui nunciauit iurauerit · ab
inicio enim non exigitur peetoeis autoeitas·
ff · e. l· j. . nunciatio.ex hoc edĩcto ergo ſi fa
cta nunciatõne adeatur iudexiurabitur ſi exi
gatur ·alioquin nunciatio remittetur · ſic intel
lige · ff · e· de pupillo· ꝗ. qui opus nouum · nec
dicas hoc coærigi per aut ·de his qui ingre.
ad applb . J. fi · colł.v · qe hꝰ intelligit de iura
mento qnod peeſtatur poſt litem cõteſ. quod
non eſt peeſtandum niſi ſemel. vt ibi dicit · Doꝛ
ro.l:de pꝓupillo.ꝗ.qui opus·loquitur de iura
mento quod peeſtatur ante litem conteſ.ſicut
et alia iura.ff.de dam · infec· qui bona:ꝗ. qui
damni · et. J.ſiquis ſtipulaturꝰ· ff · qui ſatiſda ·
co· de die · J. iubetur · ff · de iuriuð · l. iuſiuran⸗
dum. ꝗ. qui iuſiurandum · Qui vero alieno
nomine nunciat:neceſſe habet ſatiſoare rezʒ ra
tam dominum Habiturum ff. e. de pupillo · ꝗ.
qui peocuratoeio.quod locũ habet ſcòm bul·
eum de mandato dubitatur Flin hoc dicuͦt
ſpeciale:æ cautõnem peeſtari debere: etiam ſi
de mandato conſtet ſicut et alibi:ff. ad treb.
quidã.⁊.· ff.de mi · illud · ad fi ·. · -
Valiter tollat.⁊ quidẽ ꝓ interdictũ ð
remiſſionibus: æ per ſubſequens inter⸗

Hhabes· ff · e · peetoe ait · ¶. deinde · ſiue expeeſſiz
it facta remiſſio · vt · ff · de remiſſionibus · l. j. ĩ
pein.⁊· ff.e.ſi opus nouũ ·ſine tacite · qð ml tiſ
modis accidit. puta:quia tranſactio ſecuta ẽ
autoeitate peetoeis · vel ſine · quia nec aliud q⸗
rit peetoe ꝙᷓ vt controuerſias dirimat ergo ſi
conueniãt inter ſe vel ſponte recedant debet
hoc ratum bhabere · ff e. ,g. poſt operis.æ
J.ſequenti · idem queritur · Tacite etiã fit
remiſſio per moetem nunciatoeis anteqꝙᷓ aliud
edificatum eſſet:nam ſi poſt edificatõnem mo
reretur · heredi competeret mterdictum· Doe
ro.moæte illius cun nunciatum eſt non extin⸗
guitur:quod ⁊ ex hoc apparet · quia in ſtipu⸗
latione qᷓ ex ̊ cauſa interponitur heredis fit
mentõ.ff · e.non ſolum.. moete · ⁊ ſequenti · ¶.
quod ſi is · ſed nec ſuccedit heres quo ad pena
vt notatur.õ.eę· . cui fiat·H.j.ad finem · ⁊ ſie
inſellige. ff. e.peetoe.. hoc interdictum·

(ibes quod appellatur pechibitoeꝛium. ð qꝰ

ℳ.

Eit et tacite remiſſio ſi ſatiſpetur.j.
opere demoliendo. ſi apparuerit iniuria edi⸗
ficatum.vel ſi per nunciatõnem factum ſit qꝰ
minus ſatiſdet · ff · e· peetoꝛ. ꝗ. deinde ait pee⸗
to?. ⁊æ· . hoc interdictum · æ S. Hoc autem. et
Jꝗ.ſi aliquando. Ceterum.poſt annũ h interdi
m locum non habet . ff· e. peetoæ: ¶. finali ·
Quid ergo ſi infra annum paratus ſit ſatiſ
dare de opere demoliendo his cui denüciatio

annũ ð

di⸗

ee⸗
et
rdi
ali⸗
ſari
atio

—

Ffacta eſt:· nuncians vero dicat non eſſe recipiẽ⸗

dam cautõem. quia vult ꝓbare ſtatim ꝙ ipſe

habet ius m re:et quidem in hac queſtiono mł
ti malta dixerunt que ſcribere non expedit.qᷣ
expeeſſum eſt ꝙ is qui off ert ſatiſpatõnem ex
pectare tenetur volentem ꝓbare vſq; ad tres
menſes infra quos niſi de pindicio ſuo ꝓbaue
rit · poſtea peeſtita ſatiſpatõne · vel oblata = re
cuſata.edificare poteſt.ergo vſqʒ; ad tres mẽ
ſes eſt electio nunciantis vtrum velit cautõez
oblatam recipere · vel piudicium ſaũ ꝓbare.
Lapſis vero tribus menſibus eſt electio offe:
rentis infra anmmum. vtrum ſcz ſatiſdare velit.
vel ꝓbationum longioees inducias expecta⸗
re·quod tempus ſczʒ trium menſum nõ videcꝰ
poſſe reſtringi.ꝙᷓ;uis aʒ. B dixerit.ſicut audiui
a dño ho·bo.qui de hoc dicebat ſe dubitare ·
ſicut no.poſt ipᷣm · ff·e.aĩt peetoeæ:·ſiquis pa⸗
ratus: ꝓ bantur H. C· e ·t. L. vnica · Fliqui tam̃
libei non habent hanc rubeicam. ſed ponitur
ſub titulo de edif.peiua:⁊ B hodie ſatis aper⸗
te expomtur.j·:ec· fi:·⁊ ſcõᷣm HG̊ intell gi debet
c.j·e.ſignificantibus:ffe.ſi peius.⁊ iura ſu⸗
perius al legata · ¶ Bemittit æ nunciatõ ſiue
tollitur · ſi is qui nunciauit nolit iurare de ca⸗
lumnia · quod die vt no· S. e · J. Px · V. ſed et is
qui nunciat: exquo autem peetoe remiſit ſuam
nunciatõem impune edificat.ff. e.ſi opus no
um.:qꝙ;tumcunqʒ; vero tollatur ſeu remitcav
nunciatio:poſſeſſo tñ ꝓ nunciatõcz ver boꝛum
amiſſa non recuperat niñ aliquiò interneniat-
quod dic vt no·e:ꝗ.ſequen. .alius effectꝰ.
et ſequentibus
. Vis ſit effectus:⁊ quidem vt quidquið
edificatum eſt poſt nunciatõem et ipᷣa
ſcriptã:ſiue iure ſiue ininria edificatũ fuerit.
totnm demoliatur expenſis ipius edificantis
ff.e.l.j.⸗H.j·⁊·l:·pᷣtoe..j·⁊· ¶.ſequetibꝰ.j.e.
cũ ex miucto·ſic eſt = ĩ excõicatõe q̃ tenet et ſi
iniuſta ſit· xj·qĩij: ca.j.⁊ facit hoc autoeitas
clauium · peimũ vero ſpeetus pᷣtoeis efficit.
ſcðm gof · vt no · S. e. ꝗJ. quis poſſit.v· fi ·Eſt
et effectus vt rem afficiat. vnde et is tenetur
ad quẽcunqʒ opꝰ ſiue poſſeſſio ꝓpuenerit · ff· e.
.l·fi.non tñ quo ad penã ſuccedit· vt no.S·e·
y¶. cui fiat· H· j·· Itẽ effectꝰ eſt vt ſi i18 cui
nunciatum eſt nolit rem denfendere tranſfer⸗
tur in eum onus ꝓbatõis: ff.e.ſi peius. quod
intellige ſicut no· S· e · ¶. ꝓx · v.qd ergo:æ tol⸗
luntur hij effectus ꝓ remiſſionẽ tacitã vel ex
pᷣſam· vt no·S.e. J.ꝓx · Rlms effectꝰ e vt
qñ fit ꝓꝑ verba ↄſtituat poſſeſſoꝛe illũ cui fit ·
ſi antea nõ poſſideret · ff. e.l.j. ꝗ. in operis.ſecꝰ

qñ fit ꝑ lapilli iactũ.vł autoeitate pᷣtoꝛis· ff.

e.de pupillo.ꝗ. meminiſſe. Batõ diuerſita
tis hec eſt.qe vbi ꝓ lapilli iactum fit nuncia⸗
tio:nõ eſt ſignũ hominis foemidoloſi ti midi ł
fu gitiui b vecoedis ·ſed ẽ ſignũ audacis hoĩs
et pugnaturi ⁊ parati ꝓ vim poſſeſſionẽ ſuã re⸗
tinere ſi alius nõ acquieſcat.Idẽ eſt qñ pᷣeoꝛem
adit ꝓponẽs tali verboꝝ fozma.dne:talis edi
ficat in meo · mandetis ei ꝙ exeat ſtatim ter
ra mea alioqͥn timeo ne cum ego æ gens mea
armati ſimus ⁊ parati ad imuriã aD vim que ni

hi ĩfertur ꝓpulſandam exeat aliter ꝙ; vellet. In

hbis ergo duobus caſibus non apparet ꝙ ba⸗

beat animũ amittendi poſſeſſionem. Vbi vero
ſine peetoee venit ad edificantem.aſine lapil⸗
l iactudicitq;ʒ verba placida ſicut homo mi⸗
ſerrimus:domine vos facitis mihi imuriaz qe
edificatis in meo· rogo vos ꝙ exeatis.ał nun
cio vobis nouũ opus.h em̃ cum iuribus careſ
verboeum querat faſtidium.querens a ſuppii
cans ꝙ exeat voce humili et depeeſſa. merito
pᷣſum vt ſuſpicetur ſe poſſe repelli.⁊æ ſic amit
ci poſſeſſionem que ſolo animo ⁊ defacili amit
titur. ff.de acqr · poſ.l:j.. in amittenda . et· l·
ſi id quod.. fi.ſcõm aʒ:ad ĩdẽ.ff. de vi æ vi ar
ma· l. i. ꝗ.·ſiquis viſis armatis.æ ſequentibus
et ꝓceden: ⁊ effectus iſte ꝓꝑ remiſſonem ñ tol⸗
litur:quia licet ſolo animo amittatꝰ poſſeſſio.
nõ tam ſolo animo mii aliud interneniat· ſicut
nec acquiric recupꝑatur: C. de acquir̃.poſ. li⸗
cet · ec ita demum vera ſunt ſi nunciatio
tenuit. Aliquotiens em̃ nulla eſt vel ratõne de
namciatoeis qui non poteſt denunciare. qe nõ

habet pſonam idoneam.vt no.S·e. J. qins poſ

ſit: vel quia non eſt interpoſita eo modo quo
debet · vt patzʒ in his que no:Se.ꝗ.cui fiat: et
Jꝗ.qualiter fiat· Vel quia alia actio compe
tit: puta communi diuidundo. vel famił · Hrc.
vel conkeſſoꝛia · vt · ff· e · m peouinciali..j· ij. et
iij:ar · ſile · ff. de dam. infec · ſi edibus.⁊ ·¶. qui
bona. ꝗI. de illo · ff · fimũ . reg · l. inj. J. ſi commu
nem. in fi· ff.de mmoerbus in cauſe · ij· m pein.
ff.ð edendo.quidam.ſed videtur ꝙ bene cõ⸗
currat cum confeſſoꝛia.ff.e · de pupillo.ꝗ. ſe⸗

xtus: x · in poſitiuam · Sed ad aliud competit
Hhoc edictum. ſcʒ ad opus demoliendum. .

aliud confeſſoeia: ad ſeruitutẽ ſcʒ vendicandã
ff. e ·l.j.. fi:et·l.ij:ſicut no: ac.ff.ð dã.infec.
trebacius · et · lI. ꝓculus · ð̊ hoc tñ dic vt no· 5.
e · quis poſſit· v.quidquiò tñ dicãt· ⁊ ſeq̃n.

ſe peinilegijs et exceſſbus peiuilegiatoꝛum.
ubeica ·

Iſo de exceſſibus peꝛelatoeuz æ ſub⸗
ditoꝛum non peiuilegiatoezuz. ſcz in
duobus · t. ꝓximis.dicamꝰ de pei⸗
uilegijs æc· VYel ſic·diximus.S.t.j.
nullus edificare debet in alterius piudiciũ
poſt nunciatõem noui operis · ⁊ qma hec que
ſtio ꝓplerunqʒ; ꝓ peiuilegia ↄceſſa determinat
plerunqʒ etiã obtentu pennlegij ↄceſſi exceſ⸗
ſus iſte committit.vt de his plenam noticiaʒ
habeamus apponamus rubeicam de peiuile
8ijs ęt exceſſibus peiuilegiatozum ediſſeren⸗
tes . [ſ[Quid ſit peiuilegtum · Quare dica⸗
tur peiuilegiũ ¶ Quot ſint ſpès peiuile gioꝛx
1. Quis poſſit peiuilegiũ ↄcedere · ¶ Cui cõ
dendum eſt; 1

Quãto tpe duret. ¶ Quio
operetur · ¶Qualiter amittatur D
Vid ſit peiuilegiũ ·⁊ quidẽ peiuatũ ſiue
ſingulare ius vni vel pluribus ſpeciali
ter indultum. nec enim ell peiuilegium niſi ali
quid indul geat ſpeciale. nam ſemper debet
aliquidò ſpecialiter operari · · e. in his · J. de
ver · ſignifi · ab bate· . contra quod fuerat.C.

7

—

de theſauris.l. vnica. li: xff ad municipab · l·
jj. ad f· ff. del · .ſi qn · xxv·q · j· J. · ff de vſu ⁊
ha.diuus. Hx · j. ff· vð carbo.edicto:ꝙ labeo·

.C.de inof.teſl·fi:quaſn m medio · V· ſed pei

oe queſtio eratibi:quia non omnibus paſſim.
h quibuſdam ꝓſonis peiuilegij loco ↄceſſum ẽ
Plerunqʒ tame id quod de iure communi

competit indulget.vt· ̊.· de iuriur᷑.et ſi chei⸗
ſtus. J. fi · de ꝓcura.quia in cauſis· ſed tunc

exponi debet. indul gemus · id eſt · indultum eſ
ſe oſtendimus.Vel ið opatur:quia magis con
ſueuit timeri quod ſpecialiter cauetur · ꝙᷓ; quod

generaliter indul getur.nam ꝓ bullas magis
terrent hommes licet ius cõmune dvtineãt · ꝙ;
per iura:ad h· xj · di·quis neſciat · xxiij di . ;c
ðd de her᷑̃t· ſi aduerſus.Itẽ quia pleriq; ſciũt

peiuilegia talia qui ignoeant jura· Item qe iu-
ra male obſeruantur:et ideo ꝓ peiuilegia ino⸗

uantur⸗ ad B. S. de treuga ˖ et pa.ca· ij· ſed et

que generaliter dicunt neglecta vident niſi

ſpecialiter denotentur · ff · de miu rijs · Itẽ apð
labeõm.q:ait peetoe⸗

◻—— Vare dicatur peiuilegium:quia peiuatã

legem tribuit· vt patet in his que no.

.sS· J. Px· nam et pemilegium inde dictum eſt
ean in peiuato feratur · vt · di · iij · peiuilegia.
ed æ dicũtur peiuilegia quaſi peiuata legia-

eo ꝙ peiuatam legem ſmgulis generent·xxv·
q/· vl: peiuilegia nanqʒ dicuntꝰ. Inde di⸗
cit Hero:ꝙ peiuilegia ſnguloꝝ legem com⸗
munem facere non poſſunt.vt:e..v. Itẽ hie⸗
ronimus:et.xxvj:q:ij:non exẽplo.vnde ꝙ ro⸗
mana eccłia alicui concedit ꝓ ſpeciale peiuile⸗
ginm:abſurdum eſt autoeitate ꝓeia vſurpa⸗
re · ·e· ſane.·
Vyet ſint ſpecies peiuilegioꝛũ:et quidez
—n eſt generale· aut ſpeciale.¶ Gene⸗
rale eſt q coeposi vł eccleſie concedit' ſceòðm
gof. Speciale eſt quod ꝓſone conceditur.
ſcðm gof᷑.· Tu die ꝙ generale eſt quando cõ

tinet in ſe plures articulos.vel quando pluri⸗

bus pſonis·vel ratõe pluriũ pſonarũ ł rerũ
conceditur · vt . · e· cũ et plantare.õ·ð p̃ᷣſcrip.
veniens · =· c· auditis.q̊.de fił.pᷣſbiteroꝛ. ex
tua· b qñ ꝑ ipᷣm generał poteſtas cõcedit · vt
ibidem · et. S. de ofe lega·ꝙ tranſlatõnem.

Speciale igit dici põt qñ vni loco vel vni
one vnus articulus ↄcedit · vt patet in his

que no.õ·de reſerip· ꝗ. qd ↄtipet ius cõmune·
et · quod gratiã ſpecialem ·Sʒ3 – dici põt
aliquod peiuilegium generale æ ſpeciale di⸗

uerſis reſpectibꝰ.ſicut mons dicit magnus æ
paruus diuerſis reſpectibꝰ.vt:ſ. vnũ peꝛiuile⸗
Zium ⁊ idem dicatur ſpeciale reſpectu genera
lioeis.dicat a generale reſpectu ſpeciahoeꝛis

ſicut colligit.o·de tranſla:epi.c.j.S.ð of·le.

c.j· ⁊· c.ſtuduiſti.⁊.c.q tranſlatõnem. ſet ſic

etiã põt intelligi qʒ legit.õ.de ſepulturis:in

noſtra. .j· in pꝛin · ibi.:ꝙ tu ex peiuilegio. ſub
audi generali: ꝙ; indulgentia ſpeciali: iunge
qð no·j·e/ꝗ.quis poſſit.v‚diñs· PFlon auté?

ſcʒ generalium æ ſpẽalium. Flind reale ·
PPino ſingulariter pſonale · Süt com

muniter pſonale Ruud ſingularit' 2 cõmn

niter coepale. Flind tm coepale.Reale
eſt qð ecełie.dignitati · ciuitati · vel alicui lo⸗

co.b alicui ł aliquibꝰ ꝓſonis occaſione loci ſi,

ue cuiuſcũqʒ rei:ↄcedit.:e:cũ olim eſſemulſ·
et · c. ſequen · S· de vſue.cũ olim:.æ tale peinile⸗
giũ ꝓpetuũ eſt.⁊ rei adheret:æ ſic ſemꝑ durat
niſi foete res perimat' vel deſtruat:ſic intelli
ge · xxv · q ·i. c· jij . ⁊.iij: ⁊ ꝓ totum ff· de cenſi
bus · etatem.vel niſi in pꝑtem detrahat' p alid
ſeqũs peiuilegiũ.õ.de of.o2ꝛ.duo ſimul.vel in
totũ reuocet' ex cã· xxv·q:ij.ita nos.vel amit
tatur.̊.de ſta.mo⸗recolentes ·.j.ſed ⁊ re pẽ
pta perimit .Sde ↄſtitutõibus:cũ acceſſiſſent
ff. del.j· l· cũ res.ꝗ. fi· Singulariter pſona

le poteſt dici quod alicui vel aliquibꝰ ꝓſonis

certis æ ꝓpeijs nomĩibus expeeſſis ꝓſonalit᷑ cõ
ceditur· S· de of. lega.volentes:⁊ tale ꝓſonazʒ
illius cui conceſſum eſt nõ egredit.etiã ſi ob⸗
tentu dignitatis ↄcedat ·S⸗ de vſu palb · ad B.
in quo etiã caſu ſi aliã dignitate adipiſcat᷑· pei
uilegio ↄceſſo non vtit᷑.S.ð poſt.p̃ᷣł · bone · ij ·
JG.fi.Tale etiã peiuilegiũ ad ſucceſſoꝛeẽ nõ trãſ
fertur niſi B expeimat ſicut etiã fit lite pen·

g. vt lite pẽ:c:j·qe ſingulariter ꝓſonalia cuz

Pſonis extinguuntꝰ: nec ad alios extenduntur
vij · q:j· petiſti.S·de ↄceſ.pᷣben⸗ↄſtitutꝰ.inſti.
iur naturali.. ꝙ peĩcipi·v.plane. miſi ĩ ca
ſu ſpeciali fauoee legati apłice ſedis aliud di
catur· S.de officio del. qm. I. pe· ⁊ fi · Et ꝙ
talia ꝓſonalia cũ ꝓſonis exti guant.realia ve

ro cũ rebꝰ trãſeat æ remaneãt· ꝓba.õ.ð reſti

tutõibꝰ.cũ veiiſſet · ff· ð aq̃ quotti.⁊ eſti:l·j. .
eqſſimuz · ff· ð reg · iur· peuilegia. ¶¶ Cõmuni
ter ꝓſonale voco.qð certis plonis cõmuniter
certis ex cauſis:æ in certis articulis: ↄcedit
WPeijs nominibꝰ non exp̃ᷣſſis.vt põt pom exe⸗
ꝓlum in minoerbus.xxv·an·qui gaudent pei⸗
uilegio reſtitutõis in integrũff· de minoeibꝰ⸗
l.j. vp totum · Ttẽ in abſentibus cauſa rei⸗
publice . ff · ex quibꝰ cauſis ma. in int. reſti.
l. j·= totum · ¶¶ Sed 2 in mulieribus que

et peiuilegiate ſunt quo ad fideiuſſiones ex be

neficio velleiani · ff · ?. C· ad vell. per totum
In filijs etiam famł.qui æ iuuantur ꝓ ma

ceð · mutuum contrabẽdo. ff · æ. C. ad maceðð.

per totum· ¶ Flia etiam multa ⁊ varia talia

teris reperire.
muniter coepoeale eſt illò.quod alicui vniuer

exempla in Se coeæpoee ſparſa po⸗

ſitati.copoꝛi · vel collegio· ſic conceditur · ꝙ

quilibet ſingularis de vmuerſitate poteſt de

tali peiuilegio ſingulariter ſe iuuare ſic· j. de

ſententia excõ.contingit · õ·de foeo compe. ſi
diligenti · Communiter vero tantum coe⸗

poꝛale dices illud·quod ſic competit vniuer⸗
ſitati quod nomine ipſius allegari poteſt pꝛi⸗

uilegium· æ quo ipſa vniuerſitas poteſt.⁊ nõ

vninerſitatis ipſius ſinguli ſe iuuare. ſic · xij ·

q:ij:q manumittit.ff. de in ius vocan · ſed ſi
hac lege·I.qui manumittitur.ff· ꝙ cuiuſqʒ vni
uerſi· ſicut municipium. Ergo coepoealia

peiunegia H̊ appellantur ea que conceſſa ſunt

Fnerſea aun⸗ coꝛpoealibus.collegijs·

Duta clericis· C.de ſacroſanctis eccleſijs

Singulariter autem æ com⸗

peiui
bub⸗
144
numd

nilegi
no··
oced
fican.
f ded
udtem
reale⸗
ſucceſt
fothei
ke
indete
minos
gredi
quitur
de n

fepol
ona⸗erx

cſeet.
vbiqz
c· dile
quen
legijn
vſupe
del⸗en
C. de
mus.
quenti
e cun
ſumprn
dekide

1),
gunrur
C.del
tüinſy

larit.

raliap
ratoꝛ
neno
Sed
keeccle
in his
muner
deap
velp⸗
Aum
decen
deſen.
H.
d dej
Peek.ſe

eri

bus P.
Poteſ

Heale
ceu lo⸗
baͤſ⸗
ſem⸗
durat
eintelli
deenſ
bald
velin
lamt
fepe
ſſent
dſone
ſoms
lit 5
ſony,
l ob⸗
ddh.
1epi
ne⸗i
6traf
pen.
1cig
mtur
nſti.
jica
ddi
t⸗
lave
jeſti⸗
ſ.
muni
mier
edit
exi:
pii

ib?

fei⸗
ſti.
e
be
n
ma
ted⸗
alia
vo⸗
er
de
der
eſ
cor
ner⸗
pin
no
ti⸗
ſi
ni
lia
mt

iß

pecuilegia.que a diuerſa ſunt. de quoeum qui
buidam inueuies ſatis no.ö.de immunit'· ec.
F qunbus muneribus. et · J. in quantum·

Deedicatoeibꝰ. minoeibꝰ. 5.8ð excel. peel ·

nimis iniqua. et.c nimis peaua· j.e· ĩ his.

A Kloſpitalarijs · templaris · .. c. iſ et · ca.

ecti · et ·. e· ſi de terra. et · c. poero.⁊ tale pei
uile gium cum collegio perit· vt patz in his qᷓ
no · S.· e · v· reale · ⁊ duobus · v· ſequentibꝰ. nec
cedi peteſt quouſqʒ collegiũ ſit.õ· de ec.edi
fican.ad audientiã.ij.
Sed et peiuilegioeum. aliud perpetuũ. ali
dtempoæeale: vt patet in his que no · S. e. v.
reale.⁊ ſe. n autem perpetuum elt ad
ſucceſſoꝛes trãſit.C.de curionibus.neqʒ do
rotheum.ili.x.ff. de reg· iur · peiuile gia ·
Item peiuilegioeum aliud limitatuz aliud
indeterminatuz ]Limitatum peiuilegiũ ter⸗
minos ſuos nõ tranſ- Sreditur.qe non ſunt trãſ
Srediendi · S · ð ſepulturis.c.j.ad fi.de tali lo
quitur.S.vt lit·pen.c · j.õ.de vſu · pall. c.j· ẽ·
de pᷣſump · mandata ·õ ·de of.lega.nouit · ff. ð
gk. ꝓ vſul.l.iiij · ¶. pel · ff. de iur. om. iudi. l. f.
1 Limes aũt ex quatuos conſiderat. ex per⸗

ona:ex cauſa.ex loco·æ ex tempoæe.xxix· di.

c · c et · i. Indeterminatu autem ſemper et
vbiqʒ locum habet ·niſi aliud detrahat ·ſic. j.
e:dilecti·⁊.c·antiqua..dñice · 8t beeuit
que ⁊ qualis dicatur ſpecies ex lectione peiui
legij nec aliter apparebit.vt·j· e.ꝗ.poero.õ· ð
vſu palł.c.f᷑.ar.ff de tranſac.de his.õ.ð of·
del · cum in iur · S· de reſcrip. cum contingat.
C· de manda.pein.l.vnica.xcvj.di.nobiliſſi⸗
mus·õ · de fið.inſtro · c.jiet.iij.⁊ tribus · c. ſe⸗
quentibus · niſi et tenoe peobetur ꝑ teſtes · j.
e·:cum olim eſſemus.in fi :vel per aliud inde
ſumptum inſtrumentum æ publicatum · vt · S.
de fið.inſtro.ꝗ.de publicatõne ·
Vis poſſit peiuilegium cõcedere · papa
et imperatoe.q̃ ſupra ius ſunt.nec aſtri
guntur legibus· S.de conceſ:peeben.ꝗpoſuit
Q.de legibꝰ·digna vox.ſcm da·⁊ gof. Vn⸗
rñ in ſpiritualibus · alius in tempoealibꝰ regu
larit· ꝙᷓuis et caſualiter papa quo ad tempo⸗
ralia poſſit peiuilegium concedere.ſed impe⸗
ratoꝛ nunꝙᷓ quo ad ſpiritualia· vt patet in his
ue no· S.· qui fi · ſint leg· . qualiter ⁊ a quo ·
3See nunquid imperatoe poteſt peiuilegia
e eccleſiam ⁊ pſonas eccleſiaſtitas · ſic · vc pz
in his que no · · de immunit . ec · J. a quibus
muneribus · æ.· ꝓ. in quantũ · quod dic vt no. õ·
de appel. . a quo·xv.ſed pone.ſupꝑ illo verbo.
vel pꝛiuilegio. Doteſt æ epiſcopus peiuile
gium concedere· · de relig.do.conſtitutꝰ· ꝗ.
de cenſibus.cũ venerabilis.xvj.qij.viſis.õ.
de ſen. et re iudi:cum inter vos.j.e. cũ olim.
ij · · j. dũ tñ H faciat de ſui capłi volũtate.
õs · de iurpa.paſtoealis:ſcðm gof.õ.de exceſ.
peeb· ſicut vnire· multofoetius patriarcha.õ.
de cleri . non reſi.in ec.pᷣben· cum ad hoc.
St beeuter intelligi poteſt q; quicunqʒ po
teſt conſtitutõem facere.æ quatenus ⁊ m qui⸗
bus poteſt.æ peiuilegiũ a indulgentiam dare
pote ſt· ſup quo vide quod no.õ: de conſti · J.

BSedò ⁊ maioeitas.dignitas: æ peioeitas te⸗
oei ⅛. dant peiuilegium. quod dic vt no. 6. de
maio. et obe · ¶. in quibꝰ · æ.· J. et quid ſit pemui
legium. ¶ Dommus eriaz qui ſup omnes eſt
Peiuilegium dedit beato petro ⁊ ſucceſſoeibꝰ
vt generalem ⁊ ſupeemã man ſup omnes ob
tineat ſedes apoſtolica.ideo dicit hoc peiui
legium generale ·exquo poſtmodum emana⸗
rimt canomica inſtituta· vt· j̊.ð tranſla.ep̃i.c
j· ſed ⁊ dicitur ſpeciale ideo.quia nulli alij p̃⸗
rogatiua competit.ſicut teſtatur antiquitas

eren t. et· ꝗ. qualiter conſtitutõnibus.

et decreta ſanctoeum · que et pe iuilegium da⸗

re poſſunt. vt patet · ꝗ̊. de tranſla· epi: quanto-
M:·j. Quinimmo et cõſuetudo peiui legiũ
ſiue peiuatam legem inducit. quod dic vt no-
ðõ.de conſue· . et de virtute.
Vi concedendum eſt; et quidem ſubdi⸗
to regulariter non alij · t vt beeuiter

me expediam regulam trade m.ꝙ illi poteſt cõ

cedi peiuilegium quem conſtitutio conceden⸗
tis arcare poteſt · quod dic vt plene no · S. de
conſti · J. quando conſtitutio.Sed et aliquoti⸗
ens poteſt peiuileginm concedi illi quem con
ſtitutio concedentis non artat.ſed illud caſua
le eſt· vt patet in his que no.õq̊. J. ꝓximo.Sv̊.h

nunquid imperatoe. ⁊æ· S. de diuoe · gaudemꝰ·

et de indeis · p totum ·
Vanto tempoee duret. hoc diſtinguen⸗
dum eſt. ſicut plene no. õ. de conſli· g.

quando conſtitutio · ſub. S. licet autem. in illa

di · que incipit. cũ peiuilegiũ.⁊.· v · ſequentibꝰ

ri non poteſt niſi ꝑ inſpectionez et fidẽ

Sculatã vt patet per iura inducta. S.· e · G. quot

ſint ſpecies · ſub · J. ſed et peiuile gioꝛum. S. et
beeuiter · Quod verum eſt niñ iniquitatem
apertã contineat · quod dic vt no.õ.ð reſcrip.
J·quas vires · ſub. .poteſt autem quis impe
petrare · et ſequentibus · E · Item hoc ven
eſt niſi obſcurum ſit · et non poſſit fieri interp⸗
tatio citra illum qui conceſſt.quia eiꝰ inter

peetari cuius et Odereergo quouſqʒ is qᷣ cõ⸗

ceſſit reſponderit· negocium ſuſpenditur·j· de
ſen· excõ·inter alia · S.de indic. cum veniſſent.

Debet auteʒz diligenter conſiderari teno⸗ pei⸗

nilegij · · e· poero.et.c.recepimus. ſed potiꝰ

eſt intentõni inſiſtendum ꝙᷓ; verbis· j.q.j.mar

chion ·xxxviij· di.ſedulo.ff. de legi bus. ſci re

j.de ver. ſis.intelligentia.et.c.in his.potiꝰ

enim ſententia ſectanda eſt ꝙᷓ verba.ff. ð fun⸗
do mſtructo·lega:cum delamonis.G. aſmam-
et potioe eſt mens ꝙᷓ; vox.ff. de ſupelł lega.

labeo · et tame ſi fieri poteſt laciſſime interpꝛe

tandum elt · S. de dona. cum dilectus · ad fi · ff.
de conſti · pein · beneficia · niſi piudicet iuri ali
eno· qe tũc reducitur ad ius cõmune ſi fieri
poteſt.õ.de conſue.cum dilectus · J. pe · et fi.·
ar . C. de emancipa.nec auus. dum tamen ali⸗

quid oꝑeretur.alłs enim non eſſet peiuilegiũ

vt no · S· e · . j. et.· ij · ¶ ¶Sed ad quem pertinet
interpeetatio· regulariter ad illum qui conceſ
ſit peiuilegium · vt iam no.quod dic vt no.S.
de reſcrip· . et de ipſius interpꝛetatione ·

Vid opetetur · ið quod ſonat · qu dd ſci⸗

△—

*

7
.

Item hoc verum eſt dummodo nõ ſit amiſ⸗
Ieee dic vt no. ſ · e: ꝗ qualiter amittat·
f Ergo ſiquis ꝓ papam peiuilegiatus ſit ne
teneatur dare decimas: peiuilegiuʒ ſeruandũ
erit. de quo dic vt plene no· s· de decimis · ꝗ.
a quibus g. Lepeoſis etiã ſeruandum ẽ ſaum
peiuilegium· quod cõmune eſt omnibus · ⁊ ſin
gulariter competit ·de quo peimlegio vtru
cenſeantur religioſi · dic vt no · 3· de ec · edifi ·
g. cuius antoeitate. v.· et hec eſt vna cauſa
ed cõmuniter viuentes habent peiuile
lum coõmune et ſingulariter competens . ve
arta ſedem apoſtolicam abſoluantur · niſi ex
ceſſus difficilis extiterit.id eſt· enoemis· õ· de
vita ⁊ ho · cleri .· qm̃ . quod dic vt no· in ſumma
ee · ci. J. j. v. habent tñ peiuilegium cõmune ·
et.j. de ſen · ex · J. quis poſſit excõmũicare· ſnb
C. ſecũda regula: v· quartuſdecimus Epe
rientur etiam ſemel in anno interdicte eceleſie
i iocũdo aduentu templarioꝝ æ hoſpitalario
rum et aliozum conſimile peiuilegium baben
tium. . e.cuz et plantare · J· ꝙ ſi teplarij · quod
ſic dehʒ intelligi · vt æ ſi plures eccłie in eadezʒ
ciuitate ł caſtro vel alio loco fuerint· vna tm̃
aperiatur.j.e.vt peiuilegia · ꝗ. illud etiaz · Sic
et intelligi debet ꝙ vni tm hoſpitalario ⁊ tem
plario ſemel in anno aperiatur = non pluri⸗

bus venienti bus ſcdᷣm gof: quod intelligas

cõmuniter tĩ nõ ſingulariter competit · Doe⸗
ro ſi quelibet domus eſſet ſpecialiter pꝛiuile⸗
Siata in aliqua peouincia vł dioceſi idẽ puta⸗
rem.qꝙ vno adueniete æ admiſſoillo anno pei
uilegium locum amplius non haberet · Sed =
ſi plures domus in eadem peouincia haberẽt

quo ad peiuilegium cõmune ⁊ generale et

indulgentiam ſpecialem· ꝙ;uis eiuſdem oediniſ

eſſent videtur quelibet admittenda quo ad
vnam pſonam. et ſic poteſt intelligi auod le⸗
gitur·S· de ſepulturis: in noſtra:. .j· in pꝛin.
. Admittetur autem de domo ſic peinile⸗
giata is qui peimo venerit · ar · ff· de YZcur · ca ·
Penuł··qui licet. ꝙ ſi duo de eadem domo
ſimul occurrant æ Habent idem peocuratoziũ ;
ambo ſił admittentur ał vnꝰ ſine reliquo ad
mittendus non eſſet.arõ·de of · dełl · cãm.niſi
aliud dictum eſſet in ꝓcuratoeio:ar· S· de of·
dek. vno Quid ſi dẽſa ꝓcuratoꝛia heant· po
ſterioꝛ videtur ad mittendus · · de Pcuñỹ. c. p.
. quod fieri · ff· de ꝓcuĩ· ſiquis · · fi · ſup q⸗
vide qnod no· · de Pcuĩr · J. quis dari · vnon
ſolum ⁊ ſequen ·Sdificantibus etiam eccle
ſiam ſeruabitur peiuilegium pᷣſentandi· cum
iuſpatronatus ex hoc acquirant · quod dic vt
no.S.de iurpa·ꝗ.ex quibus proueniãt · H vbi
ſingularis pſona fundauit eccbiam · ſiue laicꝰ
ſit ſiue clericus. in fundo tam̃ patrimoniali⸗
am ſi abbas vel quicunqʒ peelatꝰ in fundo
ecckie fundat eccłiaz · tempoealia ſua facit·qdᷣ
die vt no⸗g· de capell · mo. ꝗ· quid iur· ⁊ ð of·
oedi/ . quid ptinet. v.conſueuit etiã dici ·
Deiuilegiatis autem ne poſſint excom⸗
mũicari: vel ſuſpendi ab aliquo citra manda⸗
tum ſedis apoſ· ſi ratõne loci conceſſum ſit B;
peiujlegium et delinquant in loco peiuilegia⸗

to vel circa· ſeruabitur illis peiuilegium ſuũ ·
niſi foeꝛte notoeium delictum committerent·
nam in illo omne peiuilegium ceſſat:je.parẽ⸗

ci bus. et· c. tua.nam ⁊ ceſſat auxilium iuris cõ

munis in hoc caſu · vt.õ·de appel. cum ſit ro⸗

mana. et · c · puenit · C· quoeum appel.non reci-

· ij · ſcdᷣm gfo·et iunge quod no.ð· de ſen · et
re iudi · ſub rubeica de ſententia · quo reme⸗
dio · ſub · C. B tamen notandum · x · jtem quan⸗

do inſignes · 2 de appel · J. qualiter ſub · · ſi ve

ro in iudicio.vV. quod intelligasCeterum
ſi in alio loco vel curia delmquunt ; peiuile⸗
gium non defendet eos j.e. cuz capella·⁊· c·
quoniam ꝑ confeſſionem· ſcᷣm goł· de HB tam̃
die vt no· j. e · ¶. qualiter amittatc. ſub · . ſed ⁊
dici poteſt. ⁊. v· ſequen.⁊ pce ·Operat et
pꝛiuilegium vt religioſi quibꝰ Hoc conceſſuzʒ
eſt.confratribus ſuis non excõmumcatis vel
interdictis nominatim poſſunt tempoꝛæe inter⸗
dicti eccłiaſticam concedere ſepuiturã.quod
de his confratribns tãtũ debet mteilligi· qui

qꝙᷓuis in ſeculo manentes eoæuz oedini ſunt ob

lati mutato habitu ſeculari: vł᷑ qui inter viuoſ
bona ſua dederunt retento tantůmodo vſufru
ctu · qui tamen nec ſepeliri debent in eccleſijs
interdictis: ꝙq;uis in alijs libere poſſint elige⸗
re ſepeliri · I·e· vt peiuilegia · J· · als autem li
cet annuatim dent duos vel tres vel plures
denarios· nõ maius ex hoc peiuilegiũ ꝙᷓ cete
ri communes homines conſequentur · vt ibi ·=
.j.e.cum ⁊ plãtare.ꝗ.de confratribꝰ Dolſ
ſunt et non nulli religioſi tempoꝛe generalis
interdicti.ſabmiſſa voce· excommumtatis et
interdictis excluſis· non pulſatis campanis · di
nina officia celebeare · quoðd et ad epiſcopos
extẽditur · quod et intelngi debet niſi ⁊ eil⸗
dem ſpecialiter contigerit interdici· et dum⸗
modo cauſam aliquam non pꝛeeſtiterint inter⸗
dicto.nec aliquid fraudis in geſſerint.tale cõ⸗
pendium ad imquũ diſpendium pꝛotrahẽtes
J:e.quodð nõ nullis. ed * B hodie ad om
nes miniſtros habentes curam. conceditur ſe
mel in ebdomada cauſa conficiendi cczpus
cheiſti · quod moeientibus æ penitentibus nõ
negatur.j.de ſen.excõ:ꝓmittimus · Ded et
omnibus clericis qui cauſam interdicto ñ de⸗
derint conceditur ꝙ tempoee generalis inter⸗
dicti excommunicatis et interdictis excluſis
⁊c.vt·ã · ꝓx ·vᷣ.poſſunt.cũ ſilentio tumulen.
Itaqʒ in eccleſijs ↄuentualibus conceditur ꝙ
bini et bini· vł ſimul tres:hoeas canonicas ð
quibus habes.S.de celebea · miſ.c.j· valeant
legere potius ꝙᷓ cantare · id eſt · legere et non
cantare.voce ita dimiſſa ꝙ exterius audiri nõ
poſſint · I.de penitentijs · quod in te . Et ex mẽ
te hozænm ver boeum apparet ꝙ excõmunica⸗
tus qui ſtat ad hoſtiũ eccleſie.licet nõ intret

et inde audit miſſam non ſeruat ſententiã· Sa⸗

cerdos etiam qui ſcienter ſic celebeat moetali
ter peccat·S· de cleri.excõi:miſi celebeat.· ð
ſen. excõ·nupꝑ· et ſi ꝓpter G̊ excõmumcaret et
poſtea celebearet·notã irregularitatis ñ eua⸗
deret · ſicut nec facit quando excommunicatꝰ
eſt ideo quia celebeat m cecleſia interdicta

ſt
ſen
fun
tur
aen
exc
lati
(0n
nett

eiu
ſpee
fi.̃
of.dD
inte
cone
bus
poſi
und
ceſant
rlis
goce
indec
ſcopi
vdder
centi
vale
ipſe
jech.
iuipe
wrari⸗
ſeeſt
ture
ſf.
veali
tap
decle
dece⸗
ſtepi
kleme
de ſa
quer
ſede
obije
Pfall
deb
ſing⸗
deſern
ſeeus
tusa

imſad⸗
unse
nr
Whrec,.
elner
o ſeme

m cpan.

Fve
eterum
einile⸗
,c.
etan
Hſed
erate
onceſſn
arig del
einren
ſquod
ge gi
ſuntob
rviuol
vſufru
cleſiſs
wem 1
plures
ccete
tibi⸗⸗
o
neralis
atis et
nisd
ſcopos
ꝛeil
dum⸗
ineer:
le cö:
hetes
dom
tur ſe
cepus
d no
veder
i de⸗
inrer⸗
clulſs
plen.
turg
e60
glenne
t on
inino
erni
nics⸗
mneret
·
erili
tſ)
ter
ena⸗
cad
dick

rom quo ſoam. 5.ð cleri.excõ miſ. poſtualaſtiſ
J· fi q; tamen intelligas ſedᷣm ea que no.j :de

ſen · excõ. . et que ſit penaſub . neceſſe. v.· h

nunquid participans. Bed ſy interdictũ la⸗

tum ſit occaſione peiuilegiatoꝝ · ip̃is interdi⸗

ctum non ſeruantibus non licet alijs exẽpluʒ

excedendi ſumere · ſed tam̃ qᷓdiu mterdictũ ſic

latum violauerint:ne de alioeum fletu rideãt

conceditur alijs de licentia ſedis apoſtolice ſi

ne tranſgreſſione aliqua celebeare.j·e.petiſtiſ
ABegulariter ãt teneas·. ꝙ per aliqd
peiuilegium ſiue indul gentiam iuri dioceſani

nullum fieri peeiudiciũ intelligitur niſi ð ipo

ſpecialiter caueatur.S.de decimis· duduz · S.
fi.S.de ↄfirmat · vtib. c· fi· J. cum ergo;S. de
of.deł.ſuꝑ eo·ante fi.ibi:non camẽ eſt noſtre

inrentionis xc̃. Inde ẽ ꝙ ſi aliqnibꝰ religioſis
concedatur. vdt eccleſias ſuas: ſa baudi in qni
bus habẽt ius tm̃ rep̃ſentandi.in peios vſlus

poſſint conuertere decedentibus rectoeibꝰ ea

rundem.non eſt tñ eis licitum ſine licentia dio⸗
ceſani poſſeſſionem talium introire.·e: paſto⸗
ralis · ſed Otra.·e.in his· vbi licet vti peiuile

—— *.

gio conceſſo ſine conſenſu epiſcopi.Solutõ

in decre· paſtoealis ideo requrit licentia epi
ſcopi · quia ei paretur peeiudicium. ⁊ ↄtemnin
videretur niſi requireretur· ⁊ qᷓmas dicat' ꝙ li
centia epiſcopi requirenda ſit. mhilommus tñ
valet pemilegium ſaluum remanet: nam æ ſi
ipſe epiſcopus malicioſe renueret conſenti-
re.haberetur recurſas ad ſuperioeemar· S6. 8
iur̃patro.nullus.õ.de ſup.negli.pᷣł · c·j· in cõ
trario autem nullum eſſet peinilegium ſi neceſ
ſe eſſet licentiam petere.cum actꝰ de quo agi-

tur celeritatem deſideret. ff. de dam infec·l.
jff.de exercito.act.l:j. H ·. j.ad finem. et ſi⸗

ne aliquo peiuilegio liceret celebeare cum licẽ
tia publice et etiam in ſecreto ſme licentia.S.
de cleri · peregri · tue. ¶ Item per peiuilegiãũ
decre: paſtozalis.peeiudicat peiuato intereſ⸗

ſe epiſcopi et reipublice quo ad hoſpitalitatẽ.
elemoſimam·et iura epiſcopalia ꝓſoluenda.õ.

de ſupplen. negli · peela · c· ij. S.· de of.oꝛð. con
querente · I. fi · S· de pᷣben· de monachis · S. ne
ſede vacante.c·j·ideoqʒ etiam ipᷣe epiſcopꝰ pt

obijcere ↄtra tale peinilegium: quia poſſet eẽ

ꝙ falſa cauſa pauꝑtatis inlſerta ſit.ar.S.de of.
del. ſignificantibus:et ideo nõ valet.õ· de cõ
ſang·et affi:quia circa.S.de of.oedi:ex ꝓte··
de ſen. excõ.cum peo cauſa:ſed in decre:iĩ his·
ſecus eſt. eum ꝑ ipᷣm peiuilegium diuinꝰ cul-⸗
tus augmentetur · qdð admittendũ eſt · S. ð Oſti ·
ex patte· reſpublica au geatur.et peccata expi
enter.xiij:q:ij anime defunctoꝝ · ſecus ergo
ſi peeiudicaretur alicui tempoæaliter. vnde et
dicit in decre · in his · ante fi:dũ tame ab aliisss

que iur̃᷑ parrochiali ꝓueniũt peoeſus abſtine⸗
ant · ¶ Der illud autẽ peiuilegin.·e· paſtoa
lis.peeiudicatur iuri parrochiali ſi vires ha⸗

beat·et ꝓ conſequens epiſcopali.x.qj.c.j· ij.·

et.iij:·quia nec aliquis ſine li centia ſua inſtitu

endus eſt · S. ð inſti.ex frequentibus· S· cle.
pPegri · c.fi.õ.de renunc.admonet ·¶ In hꝰ tñn

caſu ſufficit ꝙ etiam viuente rectoee habeat

ri·. vſed nũquid poteſt renocare.⁊æ. · e.ſub

licentia et poſſeſſio adiꝑiſcat. S·de cauſa poſ·
cum veniſſent · ¶ Cenſuale vero peinilegium
aliquando operatur exemptoeʒ · vt qñ dicitur
in peiuilegio ꝙ peeſtandus eſt cenſus ad indi
ciñ libertatis percepte.Xliqñ vero notat peo
tectõem tm̃.vt quande dicitur ĩ peiuilegio ꝙ
peeſtatur ad indiciũ ꝓcepte ꝓtectõnis· vt · ·
erecepimusg:et per hoc vltimũ in nullo pee⸗
iudicatur iuri dioceſano.vt ibi dicitur:qe nec
cenſus peotectõnis aliquez eximit· j· e· ex par
te ·iet iange quod no· . de cenſibus quod

argumentum peeſtet ¶ Sed nec ꝓ pemilegiũ
imouatum aliquid iuris acquiritur. ſed anti⸗
quũ tm̃modo conſeruat.·e:ex parte:j· et ſi
dicatur innouatio.non debet fieri niſi cauſa co

*.

Zmnta vt.·S. de Ofir· vtib. cum dilecta:e· cuz

olim eſſemuns:quia = vocandi ſunt omnes quo
rum intereſt et quos res tangitſicut nota in
pubhicatione · S. de fiðinſtru · ¶. ð̊ publicatõe.
ſub · J. et qualiter fiat:æ⁊ de hac materta inue⸗

nies notatum:S.de ↄfir.vtił· J. quali ter fiat·

Valiter amitta multis modis. Dei
ymo amittitur peiuilegiũ vnico actu cõ
trario:S.de conſti:cum acceſſiſſent: l Secun⸗
do ſpacio decennij · ff. de nundinis. l. j ¶Ter
cio ſpacio.xxx.an: vel· xl.j. e: ſi de terra.⁊æ. c.
accũbꝰ Quarto tpe limitacõis elapſo.C· ð̊
p̃ci.impa:offer.quot.et.l.reſcripta · ¶Quĩ
to per ſententiam.S.de ſen:et re iudi: ſuboeta
Hqꝗ. f· ¶ Id hoc autem vt hec membea qᷓ ad
innicem
dil · ſeðm qð no.S.de cõſtit . . qñ conſtitutio·

ſub. . licet autez· in diſ. que incipit.cuʒ peiui
legium·et.v·ſequen· vbi h̊ pleniſime expedi

tur · ¶ Sexto tollitur peiuilegium peimu per
ſeòm faciens mentõez expeeſſam de peioei · 8.
de peeſcrip· veniens ſcõᷣm gof · de quo die vt
plene no· S· de reſcrip·ꝗJ.qð cui peeiudicet ·. vx ·
ſi vtraqʒ ſcriptura ſit peiuilegium.et ſequenti
bus. P eptimo p? concedentis reuocatõnez

ar · ff. de iudic . iudi cium ſoluitur · quod tñ fa-
cere non decet ſine cauſa.ne meonſtantie vł le

uitati alceribatur:quia nemo debet venire con
tra factum ſuum.S. de cle.ↄiu.diuerſis falla⸗
cijs . S· de filis peel bi. veniens · ⁊ ꝙ debet de
fendere non debet impugnare.5S. de natis ex
libꝰ· ventre.c:vnico· ff· ſi ſeruit · ven. altius ·

ff.de Odic.iñ · frater a fratre.et turpe eſt peo

peio teſtimonio reſiſtere · S̊.de ꝓba · ꝓ tnas · h
q;uis non deceat HB;· poteoſt tamen ſi vult. ſuper
quo vide quod no.S.de oł·dełb · ꝗ. que delega

vltimo amittit. v.ſed quid ſi ille idem.

reuocatio: puta quando enoemem leſionez in⸗
cipit inferre alij· vnde ſi religioſis concedatꝰ
peiuilegium de non dandis decimis ꝗpter ni⸗

miam paupertate qua laboeabant· demũ intm̃

ditentar poſſeſſonibus ꝙ enoemiter ledantur
parrochie · et ipi etiam ſi decimas dent de ſuis

redditibus.poſſunt tamẽ abs commode ſuſtoe⸗
tari:ceſſabit pemuile gium. tum ꝗꝓpter ſcandalũ
tum ꝗpter enoemem leſionem iuris parrochia

lis · tů quia cauſa peiuilegij ceſſat.ſic intellige

ibi vientur ↄtraria ſane intelligas

Ex
cauſa tamen etc decet. etdebet. ⁊ poteſt.fieri

N

5. de decimis. ſuggeſtum. et·e. mp. · ̊ ver.
ſig · quid ꝑ nouale.ar.S·de cenſibꝰ·quanto
I¶rItem ſiquis non ſeruat peiuilegia ſupioꝛil
conceſſi ſubditis eius ſeʒ non ſeruantis. pei⸗
uilegium merito decurtatur.Xid eſt·reuocatur
j. e:dilecti. Item ſi concedat peiuilegium ali⸗
cui canonico ꝙ fructꝰ peebende ſue poſſit E/
cipere in abſentia · valet.tamẽ ſi concedat᷑ ſe⸗
cundotercio.⁊æ quarto.⁊ ſic quaſ de ſingulis
ita ꝙ eccleſia ĩã incipiat ſeruitoꝛibꝰ ſuis deſti

tin.ſiae ab vno ſiue a diuerſis·ſiue a ſede apo

ſtohlica talia ſint peiuilegia impetrata debent

omnes non obſtantibus peiuilegijs ad ſerui⸗

riuz eceleſie reuocari ·S· de cłi.non reſ cũ ad

HB. æ ar.ad idem S. de dona aplice. M·j ad

finem . ꝗ. fi · ¶ Quod tamen dixi de apoſtoli⸗
ce ſedis indul gentijs intelligas qñ hoc fit ðᷣ
ſpeciali mandato.alłs dtra · S· de iudic · cũ ve
niſſent · et · c· quia · .· ſcõᷣm ꝙ vno modo legit⸗
Nam ſi ſuperioe indulgentiã inferioeis ex cer⸗
ta ſcientia confirmanerit· non puto ꝙ poſtea
ſine conſenſu ſuperioꝛis poſſit ĩp̃am inferioꝛ re
uocare · vt patet in his que noõ· de conſti. J·.
quando conſtitutio · ſub. S. ar cat etiã in diſ. qᷓ
incipit. cum querit᷑ an capitulum· v. ſi oſtat·

et.õ· de contir: vtiłk . . quis eius effectus · ·½

et vt id quod cõfirmat᷑ ſuũ faciat/Ideo impe⸗

ratoe vel rex peiuilegium conceſſam eccleſe ·
et per dominum papam quem conſtat ſuperio⸗

rem eſſe omnibus ex certa ſcientia confirmatũ
non poterit reuocare·ſuꝑ quo vide quod no·

.de iur᷑.immunit · . in ptuz · ſub · Jah nec illa

.v: nec etiam foete· et ſe·⁊ ſ de maioꝛitate pa

pe dubitas · vide quod no· S.· qui filij ſint leg ·
G.qualiter æ a quo · ¶ Octauo tollitur per re

nunciatõzʒ gpeiam et expꝛeſſam · ᷓ· de decimis ·

nup· quod intelligas quo ad ius tangens re⸗

nunciatõem tm̃.ſecus ſi papam dvel alium æan⸗

gat vt patet in his que noõ.de dſti · . qñ cõ⸗
ſtitutio· ſub.ꝗ.licet autem.in diſ.que incipit·
cum peiuilegium. S·ſi papa:Item nec clericꝰ
poteſt renunciare ſuo peiuilegio cuilibet.etiã

ſi iurauerit.vt pateta:de fo: compe.ſi diligẽ
ti · quod dic vt no·· de fo compe · ꝗ. quibꝰ ex
cauſis.ſub..illud ſcias:⁊ pleniſſime inuenieſ
no· ·de renunc · .q̃ pñt renunciari

Vltimo amittitur per abuſumquod expo⸗
ni põt.ip ñ vſum:vel ꝓ ↄtrarium vſuz · puta ·
aliquis peiuilegiatus elb ne decimas det · quo
libet anmno petuntur ab eo·quolibet anno dat
Vel exemptus eſt· connenit ſepe æ ſepius co⸗

ram oedinario.⁊ ip̃e reſpõdet · nec allegat ali
quid de peiuilegio exemptõis:vel allegat etñ

oſtendit· certe huic merito dici poteſt · peiuile

gium mereris amittere · qe ꝓmiſſa tibi abuſus
es poteſtate · xjq:iij peiuilegium: ꝓmiſſuz em̃

erat ei non dare decimasvel non reſpondere
cozam cedinario. a ip̃e hac poteſtate ſibi per
miſſa abuſus eſt·. Neceſſe eſt tam̃ peeſcriptio
xxxan· Otra peiuilegium ſit completa.j.e.ſi
de terra· immo videtur ꝙ· xl annoꝝ.·j.eacce

dentibus · dic vt noõ.de conſti:ꝗ.qñ conſtitu

tio · ſub · J. licet autem· in diſ: que incipit· cum

peiuilegium· S·ſi in fauoꝛem eccleſiaram·

—

Sed quid ſi allegat pꝛiuilegium æ oſtendit
ſed is cui oñdit nõ accſueſcit· quia foꝛte potẽ
tioe eſl.cui pares eſſe non poſſumus.ff.de ali⸗
iudi.mu.cauſa facta:l.iij.hHj.et certe non
poteſt nec debʒz ei violentia imputari.ff. com
modati ·ad eosff.lo.⁊ oduæ ſi de damno.non
obſtante ſi dicatur ꝙ non fnit vſus:a ꝙ ↄtra⸗
rium Factuʒ eſt· quomodo em̃ vtar peiuilegio
niſi allegando. et de ipſo fidem faciendo:⸗ cer⸗

te decetero mihi imputandum non eſt · niſi fo⸗

te ſententia ferretur ↄtra me ⁊ non appellare
.S.de ſen.⁊ re iudi ſuboeta. ſeò tu quni contra
uenis temeritate ꝗꝓpeia: puniedus es · vr. · e⸗
dilecti · ¶ Sed quid ſi illeldem qui conceſſit
contrauenerit:Si papa hoc faciat. non aundeo
dicere cur ita facis:xix · di · in memoꝛiaʒ · xj · q·

iij: qui reſiſtit · Si alius inferios: non poſſum re

pugnare: nam peiuilegium lex peiuata eſt · vt

no. · e · J. quid ſit peiuilegium · et· ¶· quare dica
tur peiuilegium quilibet autem legem ſuã re

uotare poteſt· quinimmo faciendo cõtrariam
peime:peima tacite renocat ·g·de cog ſpũ· c·
ĩj· ff· de legibus:non eſt nouũ.⁊ · l.ſe nec põt
ſe quis aſtringere:l.peopeia·quia nemo põt le
Sem ſibi dicere a qua reſilire non poſſit ff · de
a rbit ·l.p·ff· deb.iipſiquis in peincipio teſti

ff.ad trebelł·ille a quo..tẽpeſtiuũ.nec ſue⸗

ceſſoei.S.de elec · innotuit · J.j.ff · de arbit'. l.

iiij. ¶ Contra·qe beneficio hominis nõ debe
mus decipi ſed iuuari.S.de cõmodato.c.j· ff.

modati.in ↄmodato/G.igitur ſi pupillares.
ocedendo etiam peiuilegium videtur ocedẽes

quaſi contrahere et paciſci ne decimas petat.

vel exemptum reſpondere compellat· ergo re

uocari non põt.vt.C· de act.⁊ ob:ſicut imn ini
cio.ff. commoin commodatoa:ꝗ. ſicut autem.
pacta etiã ſeruaunda ſunt.fr.de pac.iur̃ gentiũ
FS. ait peetoꝛ · ¶ Duto ꝙ ſi peiuilegium ſemel

tenuit.non poſſic reuocari a concedete ſine pe

na ſi ſine cauſa ; faciat.arff· de reg.iur.con⸗

ſilij. fr.de ddi:cauſa:da.ſi pecumã:adminꝰ em̃

tacitum pactũu melt · ff. de pac · l· ij. ꝙ et ſi nu⸗

dum ſit· tñ ſcᷣm cauones ſeruandũ eſt . vt no.

5· de pac. ꝗ. quis ſit effectus · Vtrũ aũt ⁊ qua
liter papa pummi debeat.non eſt men ponere

os in celum · ſed ip̃e videat ·ix ·qiij alioꝝ · et

c.· ſequentibus.⁊ no·.ð penitentijs..cui cõ

fitendum ſit.ſub·q.cui papa. Doero· ex cauſa
tangente rempublicam reuocari põt· vt patz p

exempla poſita.S· e· I. H · j. . ex cauſa· a ſe.
niſi a ſuperioꝛe confirmatũ ſit ex certa ſcientia

vt no . ů̊. v.q; tñ.⁊ ꝓbatur · · de relig. domi ·

Oſtitutus: Item re integra videtur ꝙ reuoca⸗
ri poſſit· ꝗ̊.· de elec · in cãis· S. fi. uid ſi pꝛei
uilegium pape coꝛaʒ aliquo iudice alle gatur
et oſtenditurobijcitur autem ꝙ peiuilegiũ vi
res non habet.nunquid de hac queſtione po⸗
terit coguoſcere iudex oedinarius vel etiã de⸗
legatus:non videtur · ã· de iudic. cum veniſl⸗

ſent · quod tñ intelligas qñ oꝛdinarius de iure

communi agit ↄtra ſubditũpetenſ ab eo rem
circa quam peiuilegium allegatur · de tali pꝛi⸗
uilegio nemo põt cognoſcere niſi papa · et ſi
alius de ipᷣo ↄgnoſcat nullum pape paratur

——

te
ar.
ſi t
alit
ſam
van
Pt
ine
coꝛ
po
ter⸗
iße
fi⸗e
leck
5.
deceé
ſſ
pejui
inten
grat
vita⸗
non
reco
cleri
mo?
cleſi
ne co
natm
tleſis
kicosi
ſalto⸗e
terdic
ſaos
bitür
juras
quibi
hoep
cto.
et pla⸗
deline
punir
hctun
tione
et no.
ſtem
ſit ibi
de eri⸗
dicitur
piile⸗
inquen
tatig qn
Fritati
quoqe
iieſi
peinie

hots
e alt⸗
won
conn
ehon
Oere⸗
legi
delet⸗
ſfo⸗
llars
ntta
.e.
neeſſte
audeo
x.
c
eſte ve
redie⸗
ſuare
aniam
ͦ
pot
t e
f· de
telti⸗
eſue:
bi..
debe
( ſff. .
lares⸗
cedes
petat.⸗
go re
mnini
tem.
niü⸗
emel
epe
con⸗
em̃
anu⸗
tno⸗
1 qua
vonere
n et
cui cö
cauſt
patzy
aſe⸗
ienti
domi⸗
moci
garn
u vn
po⸗
de⸗
eml⸗
jure
drenn
bper⸗
ei
Wracu

pꝛeindicium.ſic intellige.õ· de ſen. = re indi.
ſuboeta.S.·de arbi:cum tempoee. · de reſti. in
mnt · eum veniſſet· S. de elec.conſtitutis · ̊. de
capelł.mo.c.ij.ſcedᷣm gof.Vel ſcðz eundðõ dici
poteſt ꝙ vbi verba ſunt ambigua. nullus põt
iudicare ð ambiguo niſi papa.quia eius eſt in
cerpeetari cuius ⁊ condere· I.e.vt peimlegia.
ar: S.de ſeqſtra·poſ · c·. C.de legibus: 1.· qe
ſi verba clara fuerint et indubitata· tunc põt
alius cognoſcere abſoluendo ſi reperiat ꝙ cen
ſum peeſtet ad indicium libertatis.vel condẽ
nando ſi peeſtabat ip̃m ad indicium percepte
Stectionis.ĩ.e.recepimus.quia m incertis nõ
in certis locus eſt coniecturis · ff. de ver . ob.
con:inuꝰ.j.de elec. cuz inter vniuerſas.camẽ
poſtea papa nibilominus ſuũ ius pecſequi po
terit · S. de ſen. ⁊ re iudi:ſuboeta.ad fi·etiam ſi
ip̃ᷣemet ꝓnunciauerit · S· de capelb · mo. c.ij. ꝗ.
fi.quia ⁊ alius hoc poſſet·g̊·de donainter di
lectos · J.fi · de hoc no· S· e· G. quid operetur·
..· jtem h verum eſt niſi obſcurum ſit. . S.
de confir · vtil · ꝗ. quis ſit effectus
Zed et dici potelt ꝙ peiuilegiatus abutit
peiuilegio qñ eo male vtitur:puta.facit ↄtra

intentõnem concedentis.S.de poſtuł. p̃latoꝛ ·

Sratum Vel quia viuit iur᷑ cõmuni relĩqueſ
vitam peiuatam.ꝗpter cuius obſeruatõem pei
uilegium conceſſerat peinceps · vnde in G caſu
non poteſt peiuilegium allegare· S. de ſta · mo·
recolentes · J.j.· de ver · ſig · abbate · ad fi · S. ne
cleri. vel mo.c.ij:õ.de vita.⁊ ho.ecleri.c.fi.
¶ Vel quia non ſunt ↄtenti terminis ſuis im
mo vtra tenoeeʒz peiuilegij excedunt ꝓuta.ec
cleſias vel decimas recipiunt de manu laici ſi⸗
ne conſenſu epiſcopi ·excõmunicatos et nomi⸗
natim interdictos admittunt ad diuina.in ec⸗
cleſijs que ad ipᷣos pleno iure nõ ꝑtinent cle
ricos inſtituunt æ deſtituunt epiſcopo incon⸗
ſulto· qñ ſemel in anno admittunc tempoee in
terdicti ſepeliunt coepoza defunctoꝝ · ofres
ſuos licet in domibꝰ ꝓpeijs remaneant nec ha
bitũ mutent volunt tenere exemptolſ.alia etiã
iura epiſcopalia æ parrochialia vſurpando in
quibus caſibus eccleſie ſubaudi ſue · in quibuſ
hoc peeſumunt eccleſiaſtico ſubiaceant interdi
cto·⁊ quod egerint irritum iudicatur.j·e.cuzʒ
et plantare · ¶. finali · ¶ Sed quid ſi exemptus
delinquat infra dioceſim alicuius.nũquid põt
puniri ab epiſcopo infra cuius dioceſim eſt de
lictum commiſſum.⁊ peimo ꝓbo ꝙ ſic· nam ra⸗
tione delicti ſoetitur quis foꝛum.nj.q: vj.ibi.
et no.õ de foꝛo.compe.¶.quibꝰ ex cauſis.i·

jtem ratione delicti · Vbi ergo quis deliq̃⸗

rit ibi puniet omni peiuilegio ceſſante· C· vbi
de crimi.agi opoꝛ · aut ·qua in ꝓumcia ¶ Iõ
dicitur non ꝓPmittas delinquentes aliquibus
peiuilegijs vti.in aut · de man.pein · ¶. ꝙ ſi de⸗
linquentes · colł.iij· ¶ Nec ob.cingulũ digni
tatis quo minus examinet violẽtia:a ſi reper⸗
ta fuerit puniat adeo ꝙ etiam delinquens di⸗
gnitatis cingulo ſpolietur · in aut. vt iudi · ſine
quoquo ſuffra · . volumus.colb · ij . peo ⁊7 He ·
ti · ¶ſiquis autem peeter B. Concedens etiã
peiuilegium non videt intellexiſſe ꝙ peiuile⸗

re de caulis fiſe

giatuſ occanone peiuilegij deliquat ſed potiꝰ
abſtineat· vt patet in his que no. S:e. ſub· ꝗ·
H. j.⁊æ duobus·v. ſequen: immo ſiquis occa⸗
ſione peiuilegij ðliquat. fruſtra ipᷣm innocat
cum committit in legem·S. de immunit ec: c·
fi.· de vſuris.quia fruſtra :·¶ Nec em̃ peete⸗
xtu pemilegioꝝ creſcere debet flagi cioꝝ au⸗
toeitas. C· de peiuilegijs ſcob · I.ij· i.xij·
NMNMDec remiſſio peccatoꝝ dat licentiaz delin⸗

quendi.j.q.vijexigunt: Et omnèe honoeez

reatus excludit: ⁊ ideo ſiquis in aliqua culpa
vel erimine depeehenſus fuerit intra ꝓuinciã
in qua facinus perpetrauerit: non obſtante p
ſeriptione foꝛi.publicis legibꝰ ſubiacebit.C·
vbi ſena·vel cla.l.j· Iſideo etiã datum vide
exemptõis peinilegiumne quis ab oedinario

oppeimat ergo ſi exemptꝰ oppeimat oedina⸗

rium amittere debet peiuilegium.vt in eo pu⸗
niatur in quo deliquit · S̊.de iur̃patro:paſtoea
lis.xj. q:iij: peiuilegium · Qud plura nec

ↄſuetudo.nec lexnec pactum.nec appellatõ·

tuebitur hominẽè in delicto ·˖ S· de dſue · J. fi · .
ð reſcp.c.fi·ff.ð̊ pac.ſi vnꝰ.q.pacta.õ.ð ap·
cũ ſpeali.. poero:nec iuram̃tũff.ð pac.iur̃gẽ
cium:. jtem ſiquis pactuſ ſit·v. ⁊ generalit.
Sde iuriur̃.tua nos. ergo ſicut a coerectõne
appellari non poteſt.S. de of.oꝛdð · licz: ita nec

Otra ip̃am exemptõnis peinile giũ poterit alle
gari: vt exp̃ſſim innuitur. e tuarum. J. j· ad
fi ibi. ab officio beneficioq; ſuſpenſus:nullo
peoeſus peiuilegij beneficio vel appellatõnis
remedio pᷣualete ·In ↄtrarium peobo· exe⸗

pti em̃ ſubſunt pape immediate: a mo etiam ſi

delinquant ab alio puniri non poterunt· xvj.
q/..· fr nr.⁊ expeeſſam videtur.S·ð̊ ſupplen.
negli. peela· ſicut nobis· . fi: i bi:· mandamꝰ qte
nus niſi a iuriſpitione tua exempte ſint eccle⸗

ſie ſupeadicte.pᷣdictos exceſſus ſtudeas ratio⸗

nabiliter emendareergo a ↄtrario ſi exempte

ſunt non licet emendare. ſed potius eſt G ſum
mo pontifici nuncianduz. ſicut expᷣſſam habeꝰ

.S· de ſta · mo· in ſingulis· S. oedinent . ⁊. caea

que · J. B eadem Deeterea· papa bene ſcit ꝙ;
exempti delinquunt ꝙ lunt in alienis dioce

ſibus · ⁊ tñ dicit ꝙ non puniãtur vt dicunt ju⸗
ra peeallegata.ideoqʒ; quia non vult ꝙ aliquiſ

exemptoꝛũ delicta pumat ip̃emet punit ipſa
vt patet · · e· cũ et plantare· ꝗ. fi.⁊ dicit ꝙ pu⸗
nire vult · S.de p̃ben. in lacerañ: que loquitur
de eodem martino.vult em̃ ꝙ tales ſoli ſubia⸗
reant ſedis apłice poteſtati. vñ ⁊ ſi cadant imn
hereſim. ſpecialiter ocedit ꝙ in hoc crimĩe qð
immaniſſimũ eſt æ periculoſiſimũ pumiant et
demnentur ab oꝛdinar js.non tñ iur ſuo ſed
tanꝙ a ſedis apłice delegatis.ᷓ eſt exp̃ſſuʒ.õ.
de hereti· ad abolendã: . fi.igitẽ epiſcopi non
videntur B; facere ſed papa.ar. : de tranſla-
epi · inter coꝑpalia· ¶. ſed neqʒ· Datet igit ꝙ in
alijs criminibus niſi æ papa ;̊ ↄcedat ab infe

rioeibus minime punient'.nam æ Ppconſul qui

maioe eſt poſt peincipẽ nõ poteſt ſe intromitte
b2. ff· de'of. peoconſuł.nec
Si queras ratõem naturale.
1.de peiuilegio exemptõnis

quice· ꝗ. vbi.
talis poteſt re

nen poteſt iudicare niſi papa·S. de indic. eus
veniſſent multominus de ꝓſona exempta: q
dignioe eſt yſona ꝙᷓ; peiuilegium.ad hocff. ð
redibit act'. iuſtiſſime · xij·q.j· pcipimus.d.ð
donac’ inter virum æ vxozem p veſtras.q.f.
Dotelt et alia reddi ſcʒ excellentia iurdcõiſ
vt ſicut oedinatũ a papa alius ſme ſpeciali mã
dato oꝛdinare non põt ꝓpter manus excellen⸗

tiam · Sᷓ. ð tp̃i.o⸗ð · cũ in diſtribuendis:ſic nec

retentum iurdcõni pape et ab oꝛdinario exem

ptum alius poterit iudicare.vt innuit illa de⸗

cre.S.· de hr̃ti. ad obolendã · ꝗ. fi. ⁊ hec eſt bo⸗

na ſimilitudo.quia qui nõ põt oꝛdinare nec iu
dicare · S· de parrochijs. nullus epiſcopus: et

eſt hoc verum in exempto.Vel ſibi locũ ven⸗

——

dieant pᷣmiſſa ſi incipias a iudicio.vt dicas. q̃
non põt indicare:nec Perperau⸗ Otra. S de
8

maio.et obe.pꝓ tuas:

tur qui ꝓ aliũ fecit.· de ſenexcõ.mulieres.⁊=

ff. de admiſ.tu:ita autez · . geſſiſſe · vt ⁊ pz in

his que no · · e · · peeterea papa · ¶ Vel ſic ·
puniri debent delinquentes non bſtante pei⸗
uilegio dignitatis. vel nobilitatis: vel foei

vt dicunt iura ↄtraria·ſed obſtabit peiuilegi-

um exemptõnis niſi in caſibus conceſſis: nam

et peiuilegiũ imperiale obſtat.C.vdbi quis de

curiali vel coartali al · ve ↄditione puni. l· ij ·
Seò et peiuilegiũ dignitatis obſtat ĩ caſu.nã
nec illuſtres puniũ mſi a iudicibꝰ a peĩcipe de
putatis: C·vbi ſenat .ł clariſ.l.iij. HE.j· Nec

obſtat ſi delinquãt etiã occaſiõe peiuilegij· qe
et ter hoc acrius puniri debebunt · Hh p iudi

cem ſuũ.ſeʒ papam.cui erit hoc referendũ· vt

no.S.e.S. in Otrariuz. ſic igit licet deff erat

Peccati punitio · tñ non aufert ·h e iudicis ſui
ſententia expectanda.vt patet.õ · de indic · at

ſi clerici · iij · q. vj· ᷓuis.⁊· c· dudum · nam ſicut

in ꝓximis iuri bus habes clericus ꝙᷓtumcunqʒ;
delinquat nõ tñ põt puniri ꝓ iudicèe ſecularem
vt dicit illa decre · at ſi clerici:nec epiſcopus a
metropolitano degradari · ESolutio · dicit
T·qꝙ aut exempti delinquunt notoeie · aut oc
culte · ¶ Si exemptus notoꝛie delinquat pu⸗
mii põt ꝑ oedinariũ· vt · · e. patentibꝰ.⁊. ca
tuarũ:æ ſic intelligi debent iura inducta· S.e.
ſub · ¶ H · j · Z· . ſe · vlqʒ ad · V. in otrariũ ꝓbo
et patet ibidem · in · · quid plura· S1 vero
occulte delinquat.tũc nõ põt pumri niſi a pa⸗
pa · ⁊ ſiec ꝑpñt intelligi iura ĩducta ·õ·e. ſub · J.
v · in strariuz · Sed certe ꝑ eadẽ iura inducta
que loquuntur nedũ in occultis ſed etiam in
notoeijs hec ſolutio peobat·. IohB. di. vta.

exemptus delinquat circa rem in qua peiuile⸗

giatus eſt æ tunc nõ põt pumiri niſi ꝑ papã· pu

ta. male ſe gerit in officio ſuo.male ſernat reli

Sionem · dilapidat bona monaſterij. et ᷓ̊ ſatis
innuit · ̊. de ſta · mo. ea que · G. H eadẽ · Fut de⸗
linquat circa rem nõ exemptam:nõ exemptis

t hoc quidam indiſ ·
Oecedunt·: Et ſi vis hanc opimionẽ tenere · ð iu
ribus cõtrarijs te poteris beeuiter expedire·
vt ſcz dicas·ꝙ vbicunqʒ inuenis ꝙ oedinariꝰ
punit exemptos B fit autositate peincipis et
in certis caſibus:ergo ip̃ᷣi hoc faciunt vt pen
ceꝑs · immo peinceps hoc facitqꝗe feciſſe vide

gα

p̃iudiciũ afferendo et tune pumiri p̃t pordina⸗
rium.j· e.cnarum.⁊ vide ꝓbari ̊ dil.p gof.
vt no · ̊:e quio opet · S· p̃niłiatis· et ſeq̃n.
*X Piura:e. cum capella.a c· qm P feſſione
4 Be ꝓbat aũt · e· patenti bꝰ · vbi delinquũt
circa reimo in ipᷣa re exẽpta· et tam̃ pniunt᷑·
et in illa dec . tuarũ.ꝗ.verũ.vbi et circa re pri
uilegiatã q̃ ẽ vt poſſint mittere nuncios ꝓ ele

moſinis colligedis ðᷣlinquũt ·et tñ pumũt. Si

dicis H iõ eſt quia alijs pat preiudiciũ · H. ñ̃
ꝓdeſt G̊ reſpõſio:nam et vbi ep̃o· et iuri par⸗

rochiali et etiaʒ reipublice.parat p̃iudiciũ B;

nõ licet ⁊ ſi notoriu ſit· vt patza·s · ð ſup · negli ·
pla · e·ci.· nam inſtitutio ⁊ deſtitutio peeſbiteri

de qua ibi loquit nõ põt eſſe nõ notoꝛia ar· S.
de elec bone. ij . J.]·æ. ij. æ de tranſla. epiſco⸗

pi.qᷓ;to:q.ceterũnec multa alia ð quibꝰ loqt

ibi.non poſſunt eſſe non notoeia · ¶ Dici põc
indiſ: ꝙ exempti puniri nõ poſſunt ꝑ inferioeẽ

papa· vt no·q· eſub· · V. in Otrarium. ⁊ ſequẽ
tibus.vſqʒ ad.v.ſolutõ.⁊ ſcdᷣm h̊ omnes alie

opimones caſſant · ¶ Sed ne videar tantoꝛzꝛ
doctoꝛ ſentetias vno verbo tollere velle di.

ſic · ¶ Quanda queritur vtru exemptus deli
quens pumin debeat · refert vtrũ ĩ peiuilegio
hoc expeeſſim ↄtineat ꝙ; q;tumcũq; deliquat
a nemine citra ſedem ap.iudicet vel puniatur
vel alia quecunqʒ verba ſimilia idem expᷣſſim
inuenctia.⁊ tunc ſtandũ eſt peiuilegio ſicut ſo⸗
nat.j.e.poero.ſic intellige:õ.ð̊ ſupple.negli.
peela.c.ij:et ſic poſſunt ĩtelligi omnia iura po
ſita.õ̊.e.ſub..a:i.in ↄtrariũ · vſq; ad.·v. ſo⸗
lutio ¶ Fut in peiuile gio hoc nõ ↄtinetur ex
peeſſim· et tũc videtur ꝙ indilſ/ poſſit puniri.ni
ſi ſpecialis dignitas tueat tales · hoc eſt ꝙ vi⸗

detur dicere . l· cuiꝰ autoeitate ũc incepi diſti⸗
Zuere · C· vbi quis de curiali vł coartali · l. ij.

ibi · exceptis videlicet his qui armata milicia
peediti ſunt.vbł alijs qui ſpeciali beneficio peĩ
cipali ·pata:qe ſpecialiter h̊ expeimit᷑. ſeſe de
fendant.⁊ ibi:peeter eos etiaʒ qui ſpecialiter
excepti ſunt· ESed 2* B põt ſubdiſtin gui. q

et ſi in peiuilegio ſpecialiter non caueat ſed

ſimpliciter eximit · puta · qe dicit ĩ peiuilegio
p cenſum pᷣſtat ad indiciũ ꝓcepte libertatis·
vt · e. ꝓcepimus.in caſu iſto aut delinquit im
re vel circa rem peiuilegiatã non pᷣiudicando

alij· aut pindicando: Ite aut notoꝛie· aut occł

te.· ¶ Si exemptus delinquat circa rem peiui

legiatam ſine peeiudicõ peiuato alterius refre

rendum eſt pape · ⁊ ſic loquit ·̊·ð ſta.mo· ea
que · J. B eadem·æ ſic peiuilegiatus remanet in

percepta libertate · vt imuunt verba peiuile⸗
Sij⁊ ſcõᷣm h etiã põt intelligi.õ.de ſup.neg·
pꝛela.c.ij:qe ſi eccleſie ille exempte ſunt.ergo

committit' delictũ in re peiuilegiata: nec epᷣo
cui non ſubſunt ecelſie peiuilegiatoꝝ põt ali⸗
quod Piudiciũ generari · ¶ Sin aũt alij peeiu
dicat palam ſiue notoeie delinquat· coærigi
põt ꝙ malefacit pꝑ cenſurã eccłiaſticã · vt·. .e.
patentibus · ⁊.c·tuaꝝ· ¶. verum ergo p excõ⸗
municatõem · ſuſpenſionem officij ⁊ beneficij

vt ibi dicit · ⁊ patet · · de ver · ſig· querenti qd
p cenſuramnõ tñ ꝑ depoſitõem vel beneficij

gar
cane
tus
par
eod

fdine
gof.
ſein⸗
Non
n
ume.
mept
pel⸗
1,8
K.ñ
her⸗
ciaß
egl⸗
bieni
r05,
plleo⸗
lo
ioe
no
ſons
alie

ton

di⸗
deli
gio
guar
laur
pſin
tſo⸗
egli.
apo
ſo:
rer
fim
pi⸗

ſti⸗

cia
pei

ter
ge

go
tis⸗
tin
do
cck
ui
eke
in
le⸗
6.
i⸗

„
4

peiuatõem vt in dicta decre:ea que. . ᷓ¶ eadẽ
et ar · S· de eleri.non reſi:ex tue.ad fi.x.iipq
vjꝙ;nis·talis peiuilegiatus delmquens pote
rit puniriet B ꝓpter ſcandaluzʒ quod alijs im⸗
mmet ex notoeio delicto exempli porniciem
ar: in eað decreea que.ꝗ.j · xlv.di. h illud · qe
nec quo ad hec verba vel mens peiuilegij extẽ
ditur. videt em percepiſſe libertatem non pec
cati impunitate.vt dicunt iura ĩducta.õ.e.ᷣ

concedens · ⁊ ſequentibus ·Si vero occul:

te delinquat.ſiue manifente non tñ notoꝛie.hꝰ

delictum citra ſedem ap:nec examinari pote⸗

rit nec pũ̃iri · ⁊ ſic intellige · xvj.q· j. frater nr.
mſi foete teneat capellas non exemptas ratio
ne quarũ teneatur ire ad ſinodum. vel aliquidò
aliud facere·quia tunc puniri poſſet quo ad ip
ſas capellas ſi non faceret quoò deberet · . e-
ex oee · J. fi him hãc diſ.iura ſaluant· ⁊ diuerſe
opimones ad concoediam reducunt⸗= appeo⸗

bantur h̊ in aut.ò:n-extra:e.volentes.

De purgatione canonica:Bubꝛeica.

rioeibus de delictis et exceſſibꝰ pu
niendil. ſed quia plerunqʒ dũ de his
agitur ad purgatõem canonicã per
nenitur videamus de purgatione canonica·
ſcᷣm gof. ¶ Vel ſic· quia peiuile gio ceſſan⸗
te de quo · S·t.j.expediuimus. vbi quis deli⸗
ctum cõmiſit ſi conuinci poſſt puniri debet.
ſcᷣm ea que ne. S.t.j..fi:ſub..ſed ⁊ dici po
teſt · ꝓPhatione autẽ deficiente cogi ſe purga⸗
re:iõqʒ viſo tractatu de xeiuilegijsg: videamꝰ
de purgatõne canonica· dicentes Quꝛd ſit
canonica purgatio ¶ Quot ſint ſpecies pur⸗
gatõnis. EH ſit indicenda purgatio
canonica · ¶ Qualiter fieri debeat. Guor⸗
tus numerus compurgatoꝝ: Quales com
purgatoees requirantur· ſ urgatus de
eodem crimine valeat accuſari · ¶ Que ſit pe
na deficientis in purgatõne.
Vid ſit canonica purgatio.⁊a quidẽ cano
Ndi⸗ purgatio eſt ð obiecto crimine in⸗
nocent᷑te oſtenſio.ſcòm da:æ gof. Tu dic ꝙ ca
nonica purgatio eſt nocentis infamie:eccleſia
ſtice innocentie:canonice facta detectio ꝰ
Bene dico nocentis.quia infamatꝰ ad ho⸗
noees ꝓmoueri non debet. S· ð̊ accuſationibꝰ ·
omnpotẽslxxxj.di.tantis daniel· xxxiij. di.
laici ·ff.de minoẽ.reus. ulta a alia mala inð
SPueniunt · Vnde ⁊ dicitur. crudelis eſt.qui fa
mam ſuam negligit ·xij.q.j.nolo·:ſuꝑ quo vide

quod no.õ.de cohabi:cleri.⁊ muli · . quid ſit

notoꝛium · Infamie ideo dixi · quia nedũ de
crimine infamato indicitur purgatio.ſicut in⸗
nuit deſcriptio da:⁊ gof.immo et ð alio.nam
ſiquis dicatur filius ſacerdotis· purgat ſe de
tali infamia. e accedens· ⁊ tñ non eſt pecca⸗
tum illius ſed patris · lvj.di.naſci.qe peccata
ſauos debẽt tenere autoees.õ. de his que fiũt
a ma·pꝓte:ca.queſiuit.ſicut ð hoc æ alijs qui⸗
buldam caſibus no.j.e..qñ ſit indicenda.v·
hoc tñ notabis.a ſe. ¶Sccleſiaſtice innocen⸗

tie ideo iungit.quia exquo purgatio pᷣſtita ẽ

Sque modo tractatum eſt m ſupe:

non debet nocere infamia pꝛecedens vt no·j.
e· I.an purgatus.Ooteſt tñ eſſe qð nocẽs eſt
ſed eccleſia non reſpicit occulta licet vera ſint
vnde iudiciũ ſuñ fallit et fallit.j· ſen.excõ·
a no his.ſic intellige ꝙ purgans ſuam innoce⸗
tiã oſtendit.j.e.ex tnarũ:· ¶ Canonice fcã de
tectio quare dixi patet in his que no · j. e · ꝗ.
qualiter fieri debeat · ¶ Vel melius· Darga⸗
tio canonica eſt alieniꝰ bone opinionis ob ma
lam famam ſugillate ſeu ꝗpulſate ad ſatiſfaci
endum credentibꝰ ⁊ ſuſpitõem tollendam ca⸗
nomce facta declaratio vt colligitur.j.e· mo
niales. æ: c ſiquis ð gradu. ⁊=. c.ſiquis peelbi⸗
ter. ad fi H
Vot ſint ſpecies purgatõnisdue.ſ:ca⸗
nonica:que appeobatur et de qua in hꝰ
t: ſpecialiter tractatur ¶Item vulgaris que
repeobatur.vt.j.eex tuaꝝ · de qua:ſ.t.j.ſpe⸗
cialiter tractatus habetur·
Vando ſit indicenda purgatõ canonica
et quidem qñ quis infamatus eſt apud
Honos * graues de aliquo crimine deficiente
accuſatoee ⁊ peobatione certa:j·e·ſiquis pee
ſbiter.⁊·c.quotiens.et duobus.c.pᷣceden· et
c:nos mter alios· dum tñ infamia non habue
rit oetum ab inimicis·j.e.in iuuetute · J. ]· ſcðz

gof.et io q:· Videtur idem in hoc caſu ſi tanta

ſit infamia ꝙ ſcandalũ generet · ar. I· e· ca· ij. in
fi · æ. c.inter ſolicitudines.ꝗ.j·æ ſic intellige.j.
e accedens· circa pein:ibi. a ſuis emuł. æ;
Idem ſi non generet ſcandalũ ·et ipᷣe vel ꝓcu⸗
ratoe offerat ſe inſtanter et impoetune. ſ.⸗ cuʒ
in iuuentute· . ceterũ quia ꝓcuratoe.Flij
dicunt indiſ· purgatõem indicendã eſſe exquo
quis apud bonos a grau es infamatus eſt. vt
j ·e·cuᷣ dilecto..fi·⁊· S· de accuſa.qualit.q.
j:et hoc tenent · t.et.b.æ ſunge circa G̊ quod
no· S. de accuſa:ſub rubeica de inquiſitõnibuſ

J·quis ſit effectus.vᷣ.ſi autem de crimine. et

ſe. vbi inuenies foemã huius articuli plenius
expeditam. ¶¶Foc tñ notabis: ꝙ nedum peo
pter infamiã peccati ſiue delicti miungit pur
gatio·immo ꝗpter infamiam ðfectus. vt.j· e.
accedens · et no · S. e · ¶. quid ſit purgatio cano⸗
nica.v· infamie · ¶ Item qñ queritur ð impo⸗
tentia coeundi.vt no.S. ð fri . qualit æ& qñ.
.V. eſt autem Hhoc rectũ iudicium: æ fe. Fli

quando etiã indicit illi de quo habetur ſuſpi⸗

tio qð ꝑ ſuſpitõem impetrauerit.S.de of: o⸗.
ex parte · Sed et in ciuilibus aliqñ iniun gi⸗
tur:ſicut vno modo legitur.õ· ð ſen·æ re iudi.
; ad Oſultatõem · ſcðz gof· immo regulare eſt
qð arbitrio iudicis cõmittit'.vt actoee in peo
batione deficiente.pᷣſumptione vero ꝓ ipᷣo fa
ciente· reo deferat iuramentum ad ſuã innoce
tiam oſtendendã. S· de iuriur̃. c · fi · C. fi· quod
dic vt plene no · S. de iur̃iur · ſub · ꝓJ. nũc rede⸗

undum . J. qñ ſit deferendũ · Hoc etiã teneaf

qʒ tune demũ ad hanc purgatõem recurrẽdũ
eſt · qñũ alie ꝓbationes deficiunt:non obſtante
peaua coeruptela ſaxõie et dacie · vbi ſurẽ tibi

ſubreptam in vna manu quis teneat-æ offerat

purgatõem manu alia.quantũcunqʒ habeas
teſtes paratos:abſoluitur pᷣſtita purgatione·

q̃ coeruptela repeobat. ̊. de ꝓbatõnibus. ad
noſtrazʒ Scontra nec illi qui ꝓ teſtes ꝓbauerit
intentõem ſuam eſt iuramentũ mdicendũ ã. ð
ꝓbatõnibus· c.ij. In notoeijs igitur cum nulla
ꝓbatio requiratur:nõ eſt indicenda purgatio
j:e.cum dilecto:q.pe:et de hoc no.s.ð accu⸗
ſac'.ſab rubeica de inquiſitõnibus q.fi.v.is
ergo eſt oꝛdo-
YJValiter fieri debeat· hec eſt foꝛma. mim⸗
Afamatus iurabit ſe immunẽ ab ea qua la
boeat infamia⸗vnde ſi infamatus ſit quis ꝙ ec
leſaʒ ſancti petri ſimoniace peeſbitero petro
dederit: inrabit ad ſancta dei euangelia ꝙ
eccleſia ſancti petri p̃ſbitero petro danda:nec
ipe ſcz mfamatus ꝑle.nec ꝓ ſubmiſſam pſonã

nec aliquis ꝓ eo ſe ſciente: peeciũ receperit.
j·e.quotiẽs · ¶ Nec illud omitti debet · ſi qal
in dignitate certa vel oedine ↄſti tutus infama

tus ſit de ſimonia.venditõne iuſticie.inconti⸗

nentia. vel quouis alio crimine· non cogit iu⸗
rare ꝙ nunꝙ; cõmiſerit hec crimina vel alia añ
motõem ſuam:ſic em̃ poſſet cogi ꝙ a tpe na-

tiuitatis ſue non peceaſſet moetaliter · qdð eſſet
imquum vt ꝓbatur/xxxiiijdi.fraternitatis.=
j· e.accepimus· J. j⸗ 18 ed ſufficit ꝙ iuret q;
a he ꝑpeomotõnis ſue illa non commiſeritar.
S·Oę eo qui cog· con.vxſue.diſeretõez.⁊· c.
peet:fiS: de iuriur. queadmodũ.in pein. ꝗ̊.· ð
teſti:cogen: p̃terea hmõi vero teſtes. õ· de
eta.et quali.accepimꝰ..j.õde elec.ſcriptuzʒ
¶.· fi · et · J. pe.et pᷣcedẽti.ad fi:et eſt G̊ expᷣſſum
j·o·t.c. acccepimus.ꝗ.fi videt tam̃ ↄtra
arij.e:inter:ꝗ. ip̃ᷣm igicur·ſed reſpõde vt no·
infra:e.quottus:ſub..quales·v.⁊ nõ tm̃.
et ſe · lla aut foema que obtentu alicuius
penitentie dicat ſe immunem ab obiectis cri⸗
minibus reꝓbatur oĩno.nemo em̃ ſcit vtrũ di
Inus ſit odio vel amoee · vnde et ſi ſimplex fu
ero·:hocip̃ᷣm ignoeat amma mea quare hoc te⸗
merarium eſt iurare.vt.j.e:c.accepimꝰ.g. po⸗
ro⸗ Campurgarozen autẽ iurabunt ꝙ cre⸗
dunt infamatum verum juralle · vt. .e · quoti⸗
ens: in fi·.e:ca. Fi.in fi:non ergo iurabunt ꝙ;
immunis ſit ſimpliciter· ſed bene poſſunt B ju
rare ꝙᷓtum ad ꝓpeiam ↄſcĩam.j.e. ↄſtitutus:
quo em̃ poſſent h̊ ſimpliciter æ ꝓ vero ſcire.̊
eſſet incurrere anceps piurium. ff. reʒ amo-
marcellus.ff·de iuriur ·videamus · ĩnde etiaz
dicitur qð multum diſcrepat paternũ et here⸗
ditarium iuramentũ:C. rebꝰ ereð.et iuriur.

naturaliter. H. j· ideo etiã repeobad teſtis qᷓ

aſtruit pꝛobare negatiuã..de cauſa poſſeſ.
Pbpeie.cũ eccłia ſutrina: S. nos igit.
. Vottus numerꝰ compurgatoꝝ · ⁊æ qua⸗
les compurgatoees requirant'. De nu⸗
mero dic ꝙ epiſcopꝰ purgat ſe manu duodena
ſui oedinis. ſacerdos ſexta.diaconus trina·ij.

q·viomnibus · li legitimi · ⁊. · p̃ſbiter ſi a ple

be: et ſic põt intelligi.j.e.c.j. Subdiaconꝰ ve
ro tot compurgatoꝝ teſtimonio infamiã pur

gabit quot diaconus ſuã.quia eodẽ honoee et
Peiuilegio gaudz æc. vt.õ·ð ſeæ·ñ o⸗.miram'.

et de eta·et quali. a multis· vnde verſus·
CDontificẽ pariũ manꝰ purgat duodena

Sexta ſacerdotem leuitã tercia purgat
Maioe maioei minoe é adhibenda minoei⸗
Q

Quęẽè plebs infamat purgabitur in manife⸗

ſto.ar..de penitentijs.c.j.S de ſimo:ex tue⸗

—

ue choeus ante choꝝ ſua ſit purgatõ p
ſto·id eſt. parata.Et no.quod dicit:que plebs
ac et quẽ choeus:.æc.q:d.ſi publice infamatꝰ
ſit inter laicos cozaʒ ipſis purgabit ſe:ſi vero
inter clericos ti infamatus ſit·tunc coꝛã cle

ricis tm ſe purgabit. vt innuitur·j· e. c.ij in f.

de accuſa.qualiter:ij.j.ad fi -nam vbi na
ſcitur malum ibi moꝛiat :q.jſi peccauerit·
Sed certe hodie tenent omnes ꝙ numeruſ
compurgatoꝝ arbitrarius eſt. vnde duo pei
mi verſus coeri guntur et abijciendi ſunt.
Tercius· ſ. maioe maioei æc tenendus eſt.

ſed qð dicit eſt adhibenda. ſubaudi. arbitrio

indicis · vt ꝓbatur · ꝗ· de ſimo · cũ eſſent. ad fi ·
·S .de accuſa.cũ p.manconella:⁊.c.inquiſitõ
nis · S. penb · in fi ·: ij · q v:.omnibug:in fi ſe· ex
tuarũ · et.c. cũ ĩ iuue tute· I. fi · ¶ Eſt tñ caſus
in quo foete numerus arbitrarius nõ eſt.S.de
fri gidis:laudabilem:..- qð dic vt no · in ſum
ma eiuſdem · . qualiter · w. ſed nunquid ſuffi⸗
NQuales aũt debeant eſſe compurgatazes.
Dꝛeimo requiritur ꝙ ſint eiuſdẽ oedims.vt no·
· e · J. M.j·. Eſt en notandum. ꝙ qñ hi q eiuſ⸗
dem oedinis ſunt inimici ſunt infamati b eſſe pᷣ⸗
ſumunt admittunt' compurgatoees oedims
inferioeis:ar.e.cũ in iuuentute· ꝗ. fi.ijq:v.
ſi legicimi.idem videt ſi tot epiſcopi nõ inue
niuntur:e.quotiens: quinimmo ex eadẽ cau
ſa clericis deficientibus laici antterent?. ij·
q: v.omnibas:vel etiã femne· ar · xviij. q. ij·
in decima. Tales aũt requirunt compur⸗

gatoees·qui vitã et ↄuerſatõnem infamati co⸗.

gnoſcant·j.e:cũ p.manconella.qui etiaz vici⸗
ni ſint et honeſti · J. e· cũ dilectus· ¶ Et ñ tm̃
debet bhre noticiã i famati æ vitã et ouerſatõ
nem pᷣſentem · ſed etiã peeteritazʒ · vt patet.j:e.

inter ſolicitudines · Jiem i git . ibi. qui Ouerſa
tione et vita ipiꝰ nõ tã moderno tpe nouerint

ꝙᷓ tranſacto:et ſic videtur ꝙ a tꝑe natiuitatis
debeat ſe quis purgare: ò id quod no. e. ꝗ.
qnaliter: · nec illud.et ſe · Sed dic ꝙ; ideo hoꝰ
dicit · qe ſi in peeterito fuiſſet malus:nõ mueni
ret defacili compurgatoꝛem ·ar..·e. c.j·S. de
peeſump:mandata ff· de edendo. ſiquis ex ar

gentarijs· S.j:ibi:·quid em ſi humilis ⁊ deplo⸗

ratus c. Vel ſpeciale eſt in crimine here⸗
ſis ꝓ purgęt ſe de peeſenti ⁊ peecerito ꝓpter
periculũ fidei.ſicut ⁊ ſpeciale eſt ꝙ cũ quarta
decima manu ſui oedinis purgatio indicit · et

ꝙ compurgatoees requiruntur vita ꝓbati. vt

ibi dicit in peeceden. S. accedentes.et hoc ꝓ⸗

pter immanitate criminis et periculũ fidei · vt

infamia ↄuertat' in famã:et ſcandalũ omne et
ſuſpitio de catholicoꝝ mentibus deleat· vt

e.t. ꝗ.peecipias. Ebls aũt ſufficit ꝙ quis

purget ſe de tpꝑe poſt ſuã ꝓmotõem elapſo.vt
no⸗·S.e . J. Px · V· ſed ſufficit · 1 Nỹ ergo debz
inquiri de cõpurgatoꝝ natõnibus et alijs cir

cũſtantijs ac ſi deberent oedines celebeari ·

e
noej⸗
anüfe⸗
tue⸗
t
plebe
fumae
verg
ei de
pinf.
bina
nerit.
weruſ
10 per
.
geſt.
bitnio
dfi⸗
niſt
eer
aſas
de
ſum
ufi⸗

Rhno⸗
eiu⸗
dims
ht.
inne
ca
1,;
1⸗
dur⸗
co⸗
ici⸗
cin
t
.
erſa
rint
atis
9.
“
eni
de
ar
lo⸗
re:
ler
tta
et

vtinã nepe epiſcopi noſtri tẽpoꝛis ſic diſcute⸗

rent dedinandos.ſed ſufficit ꝙ ſint bone fame

in ſuis oedimbus miniſtrantes. nec in iudicio
S erimine condemnati.⁊ ꝙ ab eccleſia toleren
tur.vt.ĩ.e.conſtitutꝰ.non ergo ſufficeret ꝙ mi
mſtraret in ſuis oedinibus ab eccleſia tolera⸗
ti ſi infamia laboæarent . licet ſecus ſit qñ queri
tur vtrũ ab infamato poſſimus recipere eccle
ſiaſtica ſacramenta.vdt.õ̊: de cohabi: cleri: et
mulie · veſtra · et· c. fi.⁊ penł.

euſari· dicunt quidã ꝙ ſi accuſatione pẽ

modum de eodẽ crimine accuſari nõ põt.ſicut
in abſolutione vel m abolitõe obſeruat.õ̊. de
accuſa · ð his .xxiij.qiiij.ſi illic·ij.q:iij. abo
litio· ne de delicto eiuſde hoĩs ſepius queratꝰ
ff. nau:caupo·ſta:licet.niſi in caſibus: ff· de
pᷣuarica .l.iij.ff.de accuſa·ſi eui..iſoẽ.ſecꝰ ſi

nulla pᷣcedente accuſatõne fuit purgatio indi

cta et pᷣſtita.nã tũc denuo põt accuſari.ar.ij.
q· v· G habzʒ ꝗꝓpeiũ:et.c.mennã·iĩbi em̃ purga
tus ſe purgat · ſi tñ ceſſauerit accuſato· id eſt.

ſi nullus eũ accuſet.innuit ergo ꝙ poſt peimaʒ

purgatõz admittit accuſatio.ad ide ar ·xxxiij

qij admonere· vbi quis poſt pemtentiã ac⸗

euſatur · ktte ſicut poſt abſolutõnem indicit
purgatioĩta poſt purgatõem admittenda eſt
accuſatio·S.de accuſa: veniens · ¶ Lau. dixit
ſiue accuſatio pᷣceſſerit ſiue nõ.nunꝙ; accuſa

tus purgatus põt de eodẽ crimĩe accuſari.qe
iuſiurandũ maioeis autoeitatis eſt ꝙᷓ ſnĩa· ff. ð8
iuriur · l. ij · et idem oſequit quis ꝓꝑ iuſurandãũ

qð ꝑ ſnĩam.ff.de iur̃iur.h et ſi.q.ſi cũet pee⸗

toꝛ tuet iuſiu.ff · de iuriur.l.iij. E.j. et piuriaũ

ſolũ deum habet vltoꝛem.C.de rebus credi.

et iur̃iur · l. ij · C. de arbitris.aut ·decreuit· et
iuſiurandũ bona fide exactũ actionẽ popula-

ribus ¶ Bicas ꝙ rõe infamie de nouo exoꝛte
põt iterũ accuſari et indici purgatio.ar.S.de
iufr · calum.ceterũ.õ · de teſ:cogen.pᷣterea:̊· ð

exceꝑ·paſtoealis.j.e.cũ in inuẽtute · H · j . J.

· ⁊· fi:et ſic põt intelligi:ij·q:v.̊ habʒ.et.c.
mennã.· Sim aüt querat de infamia pceden
te iuramentũ purgatõnis: ⁊ terminꝰ aſſignatꝰ
fuit · . quẽ apparerzʒ accuſatoe ñ apparuit· ñ

poterit accuſari:ar.õi:de clamdedeſpon.cum

inhibitio·niſi foete mala fide eſſz indicta pur

gatio·qe tũc poſſz iterũ ateuſari ·arff · ð iuriu·
eũ qui · I. in popularibꝰ.et.lłſi duo · ꝗ.fi: b niſi
imineret piculũ aĩe.et is qui vult accuſare ab
ſens fuiſſet. S.qui ma·ac · poſ. c·fi · Vel dic
ꝙ ſine terminꝰ aſſignatꝰ fuerit ſiue nõ.ſiue ac
cuſatio p̃ceſſerit ſiue ñ.pꝰ purgatõzʒ pᷣſtitã rõe
i famie pᷣterite accuſari ñ poterit.niſi accuſanſ

ſuã vł ſuoꝝ ĩiuriã ꝓſequa· ff.ð̃ accuiſi cui:.ꝗ.

hiſoem. vel niſi doceat peimũ accuſatoꝛẽ pee
uaricatũ fuiſſe.ff· de p̃uarica · l. ij. k miñ velit

ꝓPbare ꝙ purgans deierauit.qð fieri põt eum

ſacramentũ purgatõnis ſit iudiciale· et cõtra
iudiciale iuramentũ ꝓbatõ admittatur · ff· de

iur̃iu· admonẽdi. ſeðz gof. C. ð rebꝰ creð · l· .
Weñe pena deficientis in purgatõne·

N purgatus de eodẽ crimmne valeat ac

ente fuerit indicta purgatio et peeſtita · poſt

effe⸗

Regulam trado tibi · ꝙ ſient puniretur ac⸗
cuſatus de crimine de quo impetebat ſi ↄuin⸗
ceretur.ↄſiderato modo agendi· ſic idẽ accu
ſatus paniet ſi in purgatione deficiat · Vnde
ſi accuſet quis de crimne qð depoſitõez indu
cit: ⁊ indicat purgatio:in qua pranda accuſa
tus deficit· deponetur.S: de ſimo:de H antez·
ĩdem ſi m modũ inquiſitõis a gat et ſit crime
exceptũ et immane de quo quis etiaʒ in modn
inquiſitionis depomtur:puta: homicidium ſi
monia·S· de accuſat inquiſitionis · S de ſimo·.
per tuas: vb hrĩſis:ĩe-inter ſolicitudines:Seð
contra.S·de ſimo. inſinuatũ: vbi nõ fit depoſi
tio ſed tantũ peiuatio a beneficijs· et tamen e
crimen exceptum:ſ.ſimonia:Dic ꝙ ibi plures
deliquerant et iðo peit multitudini: qe grane
erat omnes deponere.ar.S.de:cler̃.ex. miniſ:

latores al autez ſi vnꝰ eſſet tantum vel pauci

fieret depoſitõ.igitur ſi in modũ exceptionis
opponat crimẽ vt excludat quis a beneficõ.
defectus purgatõms eande penaʒ inducet. :
de accuſa accedes · ſcðm gof· VYel die ꝙ vbi in
modũ accuſatõnis querit de crimine · habz lo⸗

cum qð ſupea dictũ eſt· vbi vero in moduů de⸗

nunciationis vel inquiſitõis.arbitraria erit pe
na: ſcòm ea que no·S·de accuſa.quis ſit eff e
ctus. et

ximus ſupea de pur gatõe canõica:
nunc dicendum eſt de vulgari .
¶Cuid ſit vulgaris purgatio

Vid ſit vulgaris purgatio · æ quidẽ eſt
de obiecto crimine innocentie oſtenſio

tia qne ex tali pur gatõne conſurgit valeat re⸗

ſub rubeica de inquiſition·.quis ſit

Me purgatione vulgariEubeicaa⸗

uare ſit ꝓhibica. n ſent?

quaz ſibi vul gus inuenit vel ſequit. canonice

tñ repeobata ·vt·Sõ.ne elerici vel monachi.ſen
tentiam.⁊ apparet ex ſeqnentibus· ſicnt e du⸗
ellum.purgatio aque frigide: ferri cadentis.
caſei benedicti.⁊ ſimilia:vt/j.e.p totuz⸗ij:q.

v.monomachiam:mennã.ſuluiſti ·que = di⸗

cuntur indicia peregrina.vt.St.jex tua
Vare ſit ꝓhĩta.multiplex eſt ratio.
Deima ratio eſt.qꝛ inuenta fuit dya
bolo fabeicante· ij ·q: v.mennam.æc c. cõſului⸗
ſti. ¶ Becũda. qe deꝰ ꝑ eam temptari videtur
j ·e:c.fi ·h ꝙᷓdiu habzʒ hõ aliud qð faciat.deũ

temptare nõ debzʒ. xxijq.ij· querit cur patri⸗

archa:xxiij.qfi· ſi nulla- I ercla· qe p eam

is qui in nulla culpa eſt ſepe punit. vt·e ca

ſignificantibus· quod ẽ ſatis pnerſũ· lvj· diſ·
ſatis ꝓpuerſum · ̊.de ↄſtiturõmbns· c.· ij. nec ec
officiũ etletharũ ſcðʒ lau:locũ habz. C.ð gla

diatoeibus · · vmea: li.xj. C.ð act.et obli.ne
gantes. licet ſitar · ꝗͥ.ffad.l.acqᷣł.qua actõe
CC.ſiquis in colluctatõne· ¶ Yec obſtat ꝙ de
golia ⁊ de dauid poſſet opponi.qe illud fuit
factũ oedinatõne diuma.æ ideo dauid excuſa
ij.q:v.mennã.ſicut et petrꝰ qui gemmũ cõ⸗

miſit homicidiũ.xxnjq· vl.occidit. et patriar
chas plures vxoꝛes habentes · S̊· diuoꝛc gau

demus.· ſpecialia em nõ ſunt trahenda ad con⸗

ſequentiã · S̊.de deeſ.pᷣben · Oſtitutꝰ ad fi.
N ſentetia que ex tali purgatõne inſur
git valeat retractari.nõ videt· qe ſi nõ
ppellec' in rem tranſit udicatã · licet alit ſe
abeat veritas· ̊.·ð ſen· et re iudi · cũ int voſ.
et per ea que poſtea emergunt ſententia non
retractatur.S ſententia et re udicata. inter
monaſteriũ. et. e· ſe. nec error detectus ſenten
tiam retractat ff. famił.hrc· cum putarexꝭ· C.
de vdie · mdebil··· ¶ Contrarium tamen te⸗
nendum elt: nam errore detecto retractabitur
ſententia · vt expᷣſſim he beꝰ·j.e.ſignificãtibꝰ.
vbi iudex ſicu: ex officio ꝓceſſerat et condem
nauerat.ſic erroꝛe manifeſte detecto ex eodẽ
officio retractare põt.ſicut et interlocutoeꝛiazʒ
ex officio retractat etiã:·x. diebus elapſis· qðᷣ
die vt no· S. de ſnĩa et re iuudi · ſub rubeica de
ſnia.. quot ſunt eius ſpecies.v.nõ tñ tranſit:
quinimmo et ſi iure oedmario lata ſit mhiloĩꝰ
retractari põt· cũ ſit lata ↄtra ius ſcriptuzʒ· et
180 nulla e. ij · q.vij.. di ffinitiua · Y: itẽ ſi ſen⸗
tentia· C. de ſen- et mterlo.o:iu.ꝓlatã.qð dic
v: no.S.de ſen:et re iudi:ſub ru beica de ſentẽ
tia·ꝗ.quot ſint eius ſpes:ſub.ꝗ.diffinitiua.nã
et ꝗꝓpter delictũ aduerſarij aliqñ retractatur
S· de diuoæ:ex litteris.ſcdðᷣm.b.ff. de iuriur.
admonendi·. C.de tranſac.ſi ex falſis.In G̊ em̃
caſa detecto erroee apparet ꝙ; ſnĩa falſa æ nul
la fuerit· autoeitate nulliꝰ ſeu falſe ⁊ repeoba
te ꝓbationig.ſic ergo vtroqʒ iure eſt merito
retractanda ſcz io:S: de excep: cũ venerabi⸗
lis.. intelleximꝰ.C.de falſis:querela.ſma em̃
ꝗꝓpter erroꝛem ꝓbabilèe retractat.xxxiij· q-j.
c.ĩj.S·de fri gi:fr̃nitatis · ff.de condi ſine cau
ſa· ſi fullo.ff.qñ act' .ð pecł ·anmalis eſt · l· j.· ¶.
fi.ałs eſt·l.ij· ff·de iuriur:admonendi: xxxv.
qĩix:ſniam· et·c.graue.qð dic vt no.õ.ð ſen·
et re iudi.ſub rubeica de ſnĩa:.quot ſint eins
ſpecies.ſub·ꝗ.ſed nunquid eſt q̊ ſimplicit ve⸗
rum · xe h quid ſi poſt ſniazʒ· QS vis ſcire qᷣd
ſit duellũ:quid monomachia et alia q̃ in G ti.
deficiunt videre iunge ea que no.õ · de cleri.
pug· in duello.pꝓ totum?
Oe iniurijs et damno dato. Rubeica-
Bactatũ eſt ſupea de criminibꝰ et ex
ceſſibuſ:h qꝛ ex his iniurie ꝓueniũt
et damna frequentiꝰ inferunt᷑ · iðᷣo
ð apponit B rubeicã de murijs et dã
no dato. Vel ſic.qe accuſatoꝛe deficiẽte in
peobatione et purgatõe canonica p̃ᷣſtita abſol⸗
uitur reꝰ.vt apparet in his q̃ no:S.de purga;
cano. et ſic accuſatoe ſiue denunciatoe actone
imuriaꝝ ⁊ ð dãno dato tenet · ff· de ini ur. jtẽ
apud labeon.ꝗ.ſiquis libello.et·.e.olim. p⸗
miſſo tractatu de purgatõne· videamꝰ de iniu

rijs æc. explicantes · Quor modis dicatur

iniuria. Quis poſſit iniuriã facere ¶ Quot
modis fiat iniuria. Cui det' hec actio.

¶Contra que s detx. Et in qtũ det. ¶ Et
qualig ſic hec actio · Subſequenter apponemꝰ

rubeicas de damno dato et de pauperie.
Vot modis dicat' iniuria.⁊ quidez Ze⸗
Aneraliter dicit' iniuria quidquid nõ iur
pecialiter aũt dicit iniuria iniquitas

1

et iniuſticia ĩiudicantis.quaſi ius iniquum ſine

iniuſtũ· ex eo ſic deã ·ꝙ iur̃ et indicio caret·

PPicit᷑ etiã muria culpa vt ĩl.acqł. Iſe
et iniuria dicitur ↄtumelia alicui facta ł dcã
et ſic accipit in iſto tractatu · ꝓban h inſti · e ·
t . in pein · et · l· jtẽ apud labeonez · ¶. Duiciũ · et
ꝗ.abduxiſſe.

pnñt.⁊ ecõuerſo·Eallit aũt in furioſis =
infantibus qui dolicapaces nõ ſunt · qui licet
patiant' iniuriã.ipᷣam tñ facere nõ pñt.Doteſt

em̃ quis pati iniuriã = ſ neſciat· ſed nullus fa⸗

cit miſſi qui ſcit ſe inuriã facere.vñ ſi cũ q̃s cer⸗
tat vł ꝓ iocũ pcutiat nõ tenet iniuriarũff/e.
illud · xx· q:· illud ·

Pre. verbis · et litteris ·¶ He fit iniuria
quotiens manus infert Verbis irro gatur
ini uria qñ duiciũ fit:et dicit ↄuiciũ a ↄcitatõ
ne vel a ↄuentuh̊ eſt a collectõe vocũ.cuʒ em̃

in vnũ plures voces ↄferunt' ſpecialiter con⸗

uicium dicit.quaſi ↄuociũ·qð fit nedũ pᷣſen⸗
ti ſed etiã abſenti:nã ſiquis ad domũ vł taber
nam tuã venerit.Ouiciũ facit etiã te abſente · ſ
vociferatus ſit vel alios ad vociferandũ in⸗
duxit ꝗ̊ certam pſonaz. nã rei incerte nulla eſt
executio.ff. e.l·:j..iniuriam· et· l.jte apud la
beonem. J. ↄuiciũ.⁊· J.feciſſe ·⁊· ¶cui.Dar em̃
homicidio crimẽ eſt: verbis alin laceſcire⸗Vñ
angꝰ· Non minus periculũ eſt lingua mentiri
ꝙ; manu ſanguineʒ effundi ·˖ xj · q· in. quiſquis:
Cui ↄſonat ps .Quoꝝn os maledictõne plenũ

eſt. ve · pe · eoꝛ ad effunden. ſang. ¶ Litteril

vero fit iniuria.cũ quis libꝛʒ · vel carmen· vel
hiſtoe iã.ad infamiã alicuiꝰ ptinentẽè ſcripſit.ł
Opoſuit· vl edidit · vb dolo malo fecit quo qͥd
eoꝝ fieret· putadimiſit ſcripturam cadere in
platea ff: de ver.· ſig: late: Nec diſti guit' vt

nomie ſuo ł alteriꝰ h edidit· expᷣſſo noĩe ꝓpeio

illius quem inf amare intendit ł nõ expᷣſſo.Ro
dem mõ tenet qui hmõi ſcripturã curauit ven
dere · k emere · Sode mõ tenet qui ſine ſeriptu
ra notã vel ſignũ aliquod hoꝝ ꝓdiderit. pu⸗
ta· veſte lugubei bł ſqualida vtit ĩ ininriã alies

vel barbã dimittit. capillos ſubmittit.ff · e ·

jtẽ apud labeonẽ·I.ait pᷣtoꝛ ne quid infaman⸗

di cauſa: ⁊ ſequentibꝰ.v.q.j. quidam maligni

ſpũs ·St no.ꝙ ð famoſo libello agi põt cri⸗
minaliter ſcðzê · l. ad penã capitis. tã ꝗͥ illuz q̃ᷓ
fecit ꝙᷓ ꝗ illũ qui inuenit: niſi ipᷣm coæruperit

vel cõbuſſerit:b inuentũ nulli reuelau erit/C.

de fa.libel.l.vmca · v·q.j.ſiquis famoſum li⸗
bellum et põt in h eaſu quilibz de populo ae⸗
cuſare.et accuſatoeĩi oſtituntur pᷣciũ ꝓ mõ ſub
ſtantie accuſate ꝓſone:vel ſi erat ſeruus ꝓdu
cit' in libertate quid em̃ ſi publica vtilitaſ ex
hHoc emergat · ff· e. lex· J. fi ·⁊æ. l.ſenatuſ ↄſultũ.

et · Q· de famo·li.l.vnica.Nõt et ciuilit agi vt
dem̃ eſt actõne iniuriaꝝ · qᷓ nõ publici iudicij

h peiuati ↄtinet q̃relã.C·e:l.iĩinriaꝛx · ff. e · oſti
tutõnmibus · . vnico· vñ ⁊ de omĩ iniuria etiã ſi
deſcendat ex:l.co.ciuilit agi põt:vt ibi.et ð

omni alia ꝙᷓtũcumqʒ acroci:ff ·e.pᷣtoꝛ edixit· ¶.
poſſe hodie · ¶Sed ſedðz ca · qui famoſuz libel⸗

Vis poſſit imuriã facere. hi qui et pati

Vot modis fiat iniuria.tri bus modis.

nſine
.

N⸗
iſte⸗

t pari
1

licer

oten
18 fa⸗
Scer:
ef⸗ e⸗

odis⸗
niurie
Gatr
ritato
menñ
com
ſen⸗
aber
teſi
in⸗
geſt
dla
areñ
e⸗n
entiri
uis⸗
lenu
teril
hvel
ſitek
dc
rein
N
rio
bo
ven
pen
fe·
nan⸗
gni
erit
C.
nli⸗
oae
ſub
du
ſer
ve
cij
Nti
iſ
rö
el⸗

.

lum ↄficit flagellaꝰ et exeõicãt.v.q:j:q̃ in al⸗
terius · et. c. hi qui · ¶ Sed 2 ſi certũ ſit quis
Ofec erit: põt accuſari æ deponi· cũ ſit gue cri
men· et accuſatõne et dãnatõne digniſſimum.
xxv· di I. nũc aũt. S* et iniuriã facere itel
ligit qui ĩ iniuriã ðbitoeis. fideiuſſoees ido⸗
neos repeobat łᷣ interpellat.vł domũ abſentie
ſignat.b liberũ ꝙ fugitiuo capit.vel ſtupeum
etiã in ſeruã cõmittit.vł aliquẽ habz ludibeio
vel in inferioꝛẽ vicinũ aliquid ꝓijcit. ł in ſupe
rioꝛem fumuz immittit · ff · e. ſi credi toꝛ · ⁊. l. ſj
iniurie · · l. ſi liber·⁊. l·ſi ſtupy · et·l· ſiquis.
et · l · p.a · ff.qᷓ ſatiſda:cog.ſi x· ꝗ.fi: In his ve
ro:vij.caſibꝰ agẽdũ ẽ actõe miuriaꝝ · ñ quaſi
S libello ł facto famoſo.ĩmo debet oſtendi ꝙ;
Hhec facta ſint aĩio miuriandi.
Item iciendũ eſt ꝙ omiĩs iniuria aut infer⸗
tur in copus· aut in digmtatẽ.aut ad infami
am ptinet· ¶ In coepus fit.cũ quis pulſatur.
verbera'.b cũᷣ qͥs vi in domũ alteriꝰ ingredit
In his ãt tribꝰ caſibꝰ agit iniuriaꝝ exl.coꝛ.
&t eſt pulſare ſine doloꝛe cedere Verberare cũ
doloꝛe · Sed ⁊ dicit' verberare abuſiue qui pu
8nis cecidit · ff. e. jtem apud labeonẽ · C. verbe
raſſe. Domus vero accipienda eſt nõ ſolũ ſi ꝓ
pꝛia ſit · H ⁊ ſi dducta fuit·. gratis ceſſa.ſedð
tñ ad meritoꝛia ł ſtabu la nõ ꝓtinet· vt omĩa B

Sbanr. ff. e . l. .· . omneqʒ: et·.I. lex coenelia de

iniuñ · H · j. J. · et. ij · et · ij. ¶ Eoete et in his
caſibꝰ aget imiuriaꝝ ð iure pᷣtoꝛio cũ filiofa⸗
milias pulſato.detẽ pa tri pᷣtoꝛia actio iniuria⸗
rum.filio vero det' ex.l:coꝛ:ff. e-lex coenelia
FJ. illud. 7 dignitate vero minuendez fit
iniuria · cũ comes mat rone a bducit·⁊ dicitur
comes qui comitat᷑ et ſequit .ſiue liber ſit ſi⸗
ue ſeruus mulier vel maſculꝰ: b etiã pedago⸗
gus.nõ tñ tenet' qui cepit abducere · ſed qui
abduxit vt comes nõ eſſet cũ ea.h non mtere ſt
vtꝝa vi fecerit.ł pſuadendo vt eaz relmque
rec · ff · l. e·. J. omneqʒ · et · l.jte apud labeonẽ.
qꝗ.comitẽ·et· . abduxiſſe · d infamjã autẽ
alieꝰ fit iniurta cũ alicuiꝰ pudicieia attempta
niſi femina ancillari ł meretricia veſte induta
ſit· q fit ꝑ appellatõem ł aſſectatõem· Fppel⸗
lare dicit blanda oꝛõne pudiciciã alieuiꝰ attẽ
ptare.cũ ſeʒ agit' vt ex ꝓpudica impudica fiat.
h qui verbis turpibꝰ vtit nõ temptat pudici
ciam.h̊ et iniuriaꝝ tenetꝰ· Gſſectari vero ẽ cuzʒ

quis tacitꝰ frequenter ſequit' ↄtra bonos mo

resaſſidua em̃ frequentatio nõ nullã infamiaz⸗
pbet · ff. e · l· j. ꝗ omnẽ qz · æ· l· Itẽ apð labeonẽ
.tenet .⁊ · S. ſiquis · et · J. itẽ aduer ſus·et..qᷓ
turpibꝰ. et pce · et·l · ſed eſt quelſtionis · J. fi· et
· ſequentibus.

Vi detur hec actõ: paſſo iniuriam· ſine
Prie. qð nõ eget exemplo ·ſiue ꝓ aliũ · nã
et ſacerdoti dat B actõ · maxime ſi ei induto
ſacerdotalibꝰ iniuria ſit illata. que et atrox ðe
i B cãn · C· e:atrocẽꝙᷓuis capitale penã remit
tere debeat ·˖ C· de epiſ· ⁊ cle· ſiquis in G̊ genꝰ
Datit' autẽ iniuriã qͥs ꝑ alm · ſicut pat ꝓfi
liũ quẽ habet in poteſtate.vt inſti.e·q.patit ·
vſq; aðo.vt ſi filiũ meũ etiã ↄſentiẽtẽ vẽdide

ris.ł ludibeio habueris· ł in popinã ł ad aleã
duxeris · iniuriaʒ mihbi teneris meo nomme n
tñ nomine filij qui ↄſenſit: qe nulla eſt imuria
que in voletẽè fit.h̊ ita eſt ſi ſciebas ipᷣm eſſe fi⸗
lũfamibł· licet ignoeares cuiusnã et ſi credas
ipᷣm eſſe premfamdł.nulla mihi patri dabitur
actio · ff · e ·l · j. J. vſqʒ adeo·et:l.en.. cũ aliqs
et · l.ſiquis ſeruũ: Satis eſt em̃ ꝙ cuicũqʒ patri
voluiſti facere iniuriã: liud eſt cũ quis facit
mihi iniuriã quẽ putat ee petrũ.cũ tñ ego ſim
Sguilłs·pᷣualet em qð peincipale eſt vt ſcz exti
memꝰ eũ mihi miuriã facere.nã certꝰ ſum ego
licet putet me aliũ eſſe ꝙ; ſim. ff.e.eũ/.ſi iniu⸗
ria· i vero filiofa.nõ ↄſentiente h inui⸗
to fit iniuria.dat ei actio iniuriaꝝ ⁊ ſuo no⸗
mine: ff. de act · et obli.filiuſfa. exerciciũ aũt
actõnis patri eompetit:adeo.vt nõ tm̃ ipᷣe pr
verũ etiã ꝓcuratoꝛ patris generabł ł ſpecialis
pᷣferat filio in exercenda actõne· niſi foete pr
vel curatoe moeet agere. vł abſens ſit. ł pñs
ſed nõ idoneus.æ actõem remittit · tũc em̃ licet
filio agere etiã inuito patre· nã ſi pr̃ eſſet ho⸗
neſta ꝓſona poſſet actõem remittere etiã filio
inuito.Sʒ vbi pr abſens eſt.cã cognita dat fi
lio actio ł etiã denegat. De iniuria vero illa⸗
ta nepoti agit filius auo abſente· ad cuiꝰ offi
cium pꝓtinet etiã viuente auo filiũ m omnibus
tneri · Qõ ſi filius egerit·denegat᷑ patri actio
nomine filijet econtra.vt G̊ plene ꝓbant· ff·
eiſi vniꝰ iuſſu·. ait p̃to.vſqz ad f. l·
¶Fodie vero nõ videt ꝙ pater q;tũcũqʒ ho
neſtus ſit poſſit remittere actõeʒ filio ↄpeten⸗
tem ipᷣo inuito.ar.C.de bo⸗:mat·l.j.⁊ de bo⸗
nis que lib.l. fi · ſcðᷣm azg · ¶ Nõ ſolũ patimur
iniuriam ꝓ liberos quos in poteſtate habemꝰ⸗
ſed etiam et ꝓ ſeruos noſtros in duobꝰ caſibꝰ
Deimus caſus eſt ſi fiat in eis leuis iniu⸗
ria. ſed ad ſuggillatõem noſtrã· ¶ Secundus
quando et ſi non ad ſuggillatõem noſtram.a⸗
trox tñ iniuria infertur eis:maxime. ſi verbe⸗
rentur vel queſtioni ſubijciant ſin vero alia
miuria inferatur non datur actio niſi cauſa co
gnitanam ſi leuiter maledicatur ſeruo vel p⸗
cutiatur· non datur actio ac ſi infamatus ſit·
vel facto aliquo.vel carmine ſenpto.conſide⸗
randa em̃ eſt qualitas ſerui·ſit bone frugi.oe⸗
dinarius. vel diſpenſatos.an vulgaris. vel me
diaſtinꝰ. male notꝰ ſit· vłb male fame.et ſic cõ
ſiderata qualitate tam ſerui ꝙᷓ iniurie dabitur
actõ vel denegabit licet iniuriatoe credide⸗
rit ſeruũ libeꝝ eẽ.ſic intellige ꝙ dici.iniuria
fcã ſeruo inulta ñ relinque a p toꝛeinſti · e.ꝗ.
jtem apud labeonem. ꝗ. ait peetoe · ⁊· J. ſiquis ·
et· . peetoꝛ ait ſi quio.et:. mterdum.C·e.do
minum. licet aliqui intellexerint ip̃ᷣm ſeruum
agere poſſe vbi eſt atrox iniuria· qu od ñ pla⸗
ciit iob nec azo · Videtur tamen ꝙ nulla
actõ deberet dari domino niſi ad ſuggillatio⸗
nem iniuria illata eſſet.ſicut nec datur patri fi

lio verberato vbi verberatus credebat filiuʒ
eſſe patremfamilias: vt notatur · 5. Sed certe

ibi aliud eſt. quia et ſi non detur patri · a
tamen fi lio ſicut et ſi faciam miuriam vxoza—.

te quam puto viduam.non datur marito actẽõ

ſed mulieri · hic aũt ſi domino denegaret· euz
nulla det ſeruo actioremaneret ſeruo iniuria
impunita.qð eſſet imquũ: Inde eſt ꝙ dat actõ

filio: vel vxoei liberti·quando patri vel mari

to denegatur.ne ſcʒ remaneat impunita. ffee.
non ſoluᷣ:ꝗ pinł.HG ita mſi verberans credat ſer
uum ſuũ eſſe gpeiu quẽ verberat · b alteriꝰ ꝙ; ſit
cũ ſi ſciret cꝰ eſſet nõ verberaret hic em̃ actio
denegat ·f· e:itẽ apnò labeonẽe:ꝗ. interdum.
e et ſiquis ſeruũ cõmune verberauerit.
non tenet: cũ iur dominij factũ ſit. ff. e. Item
apud. ꝗ. ſi cẽmune ¶ Vbi etia alienus ẽ oĩno

non licer ei imuriã facere. Cee: l. j. Eſt eñ diſ.

vtrũ verberatus ſit aduerſas bonos mozes:
vel ſine iuſſa domini queſtio habita ſit. vel cũ
inſſa:ſed modu exceſſit is qui ipᷣm in queſtione
poſuit et tunc teneturvel leuiter cauſa coere

ctioms ex tuc ñ tenet . In magiſtratu etiã dici

ꝙ ſi ſeruum honoꝛe oenamẽetaq; petulãter at⸗
temptantẽ occiderit:.non tenet .queſtio autez⸗
Otinet toementa:et coepoeis doloze æ malaz

manſionem.ſed nuda interrogatio ł leuis ter⸗

ritio ad ; edictũ non ptinet.ff.e.jtem apð·ꝗ.

Peetoe ait qui e ei ennio nens

nemet. queſtionie. Qund ſi ſeruus meus
non ſit licet in eo habeã vſufructuʒ vel bona
fide poſſipeam. non poſſam agere miſi in meaʒ
iniuriam fuerit verberatus. et in hoc differt a
Weio.licet aliqui neſcierint inter eos differen
ttam aſſignare. ff. e ſtem apud. . pe-æ añpnł.
Eedn et p vxoees noſtras patimur imuriaz
iogoqʒ ſiquist vxoæem tuã vel filiũ verberaue
rit duplex tibi actio cõpetit· C· e. l.ij · non aũt
pPatinnrur vxores p maritos. nam vxores
maritos derendi volumus non econtra [BS3
et ſocer nomine nurus.vxoeis. flij.q̃ in pote⸗
ſtate ſit agere poteſt et ſic fiet vt ex vna iniu⸗
ria trnibꝰ competat actõ.nec vna ꝑ alia ↄſame
tur: puta vxoei mee filiefa iniuria facta enã
et mipi:et patri: et ĩ i oxoꝛi: competit actio.
vt inſti· e. . patitur.ff. e · l. i et fi. ⁊. l. ij. Sed ⁊
ſtem apu: iponſum quody. Bic ecckie
competit nomme clerici:quod dic vt no. j. de

ſen:exco.ꝗ. qualiter hec abſolutio.ſub.. ſcðm
B. ledð cui applicabit·⁊ ſe.¶ Item ſi fiat in⸗
iuria cadaueni defuncti cuiꝰ fumus heredes
agere poſſumus. ſpectat em ad extimatõnem
noſtram ſi qua ei fiat iniuria. Idem eſt et ſi fa⸗
ma eius cuiꝰ heredes ſumꝰ p aliquẽ laceſcat
F· e.lj· iĩce aut p ſemetipm. et ſe· ꝗ. et ſi foe⸗
te.æ. J: quòtiens. ¶Er põt quis agere per ſe.
Põt P alium ff· e.nõ ſolũ.ꝗ. agere
¶Ontra quos det . ↄtra eu qui fecit iniu
riam. in euz qui ecurauit vt fieret · in

illum qui mandauit imuria fieri: et in ipm q ali

um Oduxit vt iniuriã faceret. ⁊ in pſuadentez

vt inſti. e. ꝗ.non ſolum. ff.e.nõ ſolun
et J.ſi mandatu..ꝗ. pculus. Eſt
dum ꝙ hec acto datur noxaliter a

j. K⸗

um hec act& dat quodã modo
nmrabili· eſt em in arbit no dñi an velit ipy ſer⸗
unm qui muriam fecit verberando exiibere
vt ita ſatiſfaciet ei q iniuriã paſſus eſt. b noxe
dedit eum. vel litis extimatoez ſuſtineat. ff. e.

ſed ſi vnus · ¶cũ ſeruns · ¶ HNlud etiꝗ netabil
ꝙ ab imuria excuſat quis rõne delicti ꝙ vere
cõmiſerat is cui ↄuiciatũ eſt· nam peccata no⸗
centium nota eſſe ⁊ expedire æ opoetere· ff· e
eũ qui nocente.⁊· C.e· ſiquidem auiaʒ tuã · v.

nam ſi pſeuerat.ałs tenet iniuriaꝝ nunciatoeꝛ
fre ſi non es nunciato⸗ Quid ſi voces ali
quem cucurbitam vel baſtardum et verum di

eis: vtiqʒ iniuriaꝝ teneris · vt pʒ ex peemiſſis
et· lvj·di.naſci.et iunge quod no.õ · ð teſtibꝰ
cogen·ꝗ in quibus: v· non ergo cogit.æ· v⸗
ergo ad ꝓbatõem niſi h̊ dicas ex cauſa:puta.
quia vult ꝓmoueri.·ð̊ purga:cano/accedẽſ.
vel quia petit hereditatẽ qua poſſides.S. qui

filij ſint legitimi.cauſamet:c.latoꝛ. aErcu⸗

ſatur etiam quis quia fecit iniuriã cauſa vene⸗
rande reipu· vt ſi magiſtratꝰ ſcutum alicuiꝰ p⸗
foeauerit quia in hello ſe male habuit · ff. e. ꝙ;
reipublice:ideoqʒ; et excuſat' ſacerdos a cano:
ne ratione turbatõnis diuini officij.j. deſſen;
excõ.veniens: Sed ⁊ ratione dignitatis pee

ſumitur aliquo ꝙ nõ animo imuriandi quid
agat.vt ſi miniſter reipublice iubet alique du

ci quia decreto peetoeis non obtempat. nam

iuris executio nõ habet iniuriã. Sed nec tene

tur qui non patitur mibi honoees decerni. et
ſi cui competat conductio ⁊a diuini viri alium

introduxerunt:non tenentur iniuriaꝝ· idem
in ceteris munenibꝰ = honoeibus: Sunt alu
caſus in quibus quis excuſatur . ff.e.immiuriaꝛz
H. j· et: J. j· ij· æ iij. æ ſe.· ⁊. que iur̃ poteſta⸗-
tis a magiſtratu fiũt ad iniuriaꝝ actõez ñ per
tinent.Inde eſt ꝙ nec magiſter incidit in cano-
nem ſi cauſa coerectõnis ſcolarem in minoeibꝰ

oꝛdĩnibus conſtitutũ pcuſſerit:j.de ſen.excõ.

cum voluntate. .ſi qui vero. Sen noe aſtro
logus vel alus ſoetilegus tenetur imuriaruz

ſi furem dixerit eum qui non eratſeò alias eũ

tenent conſtitutõnes· ff.e.jtem apud.ſiquis
aſtrologus.quia capitaliter puniri debet · C·
de malefi.æ mathema:l nemo.æ no.õ· de ſc æ⸗
tilegis ρε0anec dat liberto aduerſus patro
num.ff·e.non ſolum..qq;· curare debzʒ tam 2

iudex ex officio iniuriam compeſcere: C. eeuz

nec patronos · Penetur aurem appellato⸗

ſi iudici a quo appellat eonuiciu dixerit.et eũ
Sraui infamia condemnatur · ff.e. iudici · ſed et
agitur contra eum qui in mari peohibet me pi
ſcari·vel in aliquo loco publico agere.ł ſede
re · vb re mea peopeia vti non ſinit. ff· e.iniuria
rum. ꝗ. ſiquis me peohibeat· ¶ Et contra eum

qui per iniuriam alicuius me interpellauerit
vexandi mei cauſa · ff:e.iniuriaruz· ſiquis ꝓ
ininrtam. 1ſCrnannis autem conductoei qui
publice q̊ conduxit detur licentia peohibendi
ne quis ſic piſcetᷣ quo minus conductione ſua
fruatur.vel cui a peincipe peiuatum ius ↄceſ
ſum eſt. vt. ff· e. ſane · idez tam intelligo ſ lõ⸗
ga conſuetudĩe aequiſiuit ibi aliquis ius pei⸗

uatum: ar.j·de ver · ſis·ſuper quibuſdam q. p̃

terea· ałs tamen in mari quod commune eſt ſi⸗

cut aer ñ põt qͥs ꝓhiberi vt dem̃ ẽ· ec ſrañ eði
meas velit pifcari·et q G facit imuriarũ tenet
q Phibuit· ſed nec aucupari ꝓhibet qs nii’ũ

*

ꝙ ingredi quis alienũ agrũ ꝓhiberi põt. in la

cum tñ qui mei dominij e vtiqʒ piſcari aliquezʒ
ere vocm. e.iniuriarũ . fi· et᷑ pᷣcedẽ.
Siquis dero petat aliquem de libertate in
ſeruitutẽ que ſcit liberum eſſe.ł ꝓclamanti ðᷣ
ſeruitute in libert atẽ ſcienter renſtit vel ꝑ ca
lumniam.neqʒ id facit ꝗpter euictõem vt euz
ſibi ↄſeruet imiuriaꝝ tenet' · f.e:non ſolũ.. f·
et · l. ſiquis de libertate · git et ↄtra illuʒ
qui liberũ infamandi grã ſeruu dixit. C. e⸗ qui
liberos· et · l. ſe · St quicunqʒ cauſa minuende
opinionis alicmꝰ aliquid fecerit vł dĩxerit in

iuriarum tenet: C.e.ſi nõ es nunciatoæ- . St

Otra eũ agit qui veneno vel alio modo mentẽ
alicuiꝰ alienauerit.ff eijt ẽ apud.⸗H?. j. ¶ Et
Otra ipᷣm qui licet nõ ꝓcuſſerit manne tñ qua⸗
ſi vapulaturꝰ ſiue pcuſſurꝰ leuauit · is tam te

vtili actõe.ff.e. jte apð · J. j· Sʒ ſiquis ſen

tentiã ferendã indicauerit · vł rem meã p iniu
riam occupauerit.vel nõ obligatũ quaſi debi⸗
toꝛem appellanerit iniuriarũ tenet. ff.e· jtem
apud . J. jdem. et · J. ſiquis bonaet..jtẽ ſiquis
pignus · ⁊· J.ſiqui nõ debitoꝛem · St no.ꝙ
alique iniurie a liberis irrogate leues vel nul
le repurant' que tñ a ſeruis facte graues intel
liguntur.creſcit em̃ ↄtumelia ex ꝓſona facien
tis · ff · e h ſi vnus. J. quidã.quod dic vt no .j.
e · J. ſe · V· auget.et. ſe.
T in qtũ det .m q;tũ paſſus imuriã ad
aim reuocauerit vt ita iuret ſcòz quolſ⸗
damego iuro ꝙ peius vel potiꝰ vellem lucra
ri.c·qᷓ; pati hanc muriã · Sʒ ſcm az. ſic debet
dicere· peiꝰ vellem · c · de meo amittere qᷓ; talez
iniuriam paſſuʒ fuiſſe: qe pene mollede ſunt ñ
exaſperande . ne quis in infinitũ iuret eſt a iu
dice taxatõ p̃mittẽda· ff· e.oſtõibꝰ.ĩ fi.inſti.e.
Jqꝗ.pena · ff.de penis:l.pꝓnb. Inde eſt ꝙ eõe
floꝛentinũ qe banmuit epᷣm feſulianũ ꝗ̊ deu ⁊
eccleſiaſticã hbertate. ꝗꝓpt iniuriã banni.⁊= ex
penſaꝝ et damnoꝝ extimatõem.taxatõe iura
mento pᷣmiſſa in mille liberis vſualis monete p
dicto ep̃o ↄdemnat .ſe.olim.̊ q;tum ad miu
riam intelligendũ eſt ſicut dixi · ſ. ꝙ iuret q̃̊s
p vellet ꝑlꝰ tm de ſuo amittere ꝙᷓᷓ tale imiuriã
recepiſſe//Qertũ eſt em̃ ꝙ grauius quis ſentit
ſi de ſuo amitit ꝙ;ᷓ ſi nõ lucrec de alieno·
Doteſt etiam iudex dicereura vſq; ad· c
q;to nolles hãc ĩiuriã tibi fcãz fuiſſe ñ dicat
q;to nolles ipᷣam tibi fieri h factaʒz fuiſſe qe ſp
facienda eſt relatio ad tempus quo facta fuit
nã et ſi poſtea grandis dignitatis factus fue⸗
rit ñ auget iniurie extimatio.ff.eiiuriarũ · j·
Rusget tñ extimatio ↄſiderato tpꝑe quo in
iuria facta eſt ꝓpter multa: ↄſiderat em exti⸗
matio ex pſona:ex tpe·ex re ip̃a .· Sx ꝑſena

cũ magiſtratui b parenti ł patrono fit iniuria

ab huili hoĩe ł liberis ł libertis.ł archidia · a
clericis · ů·de etate⸗ ealieen bone · ⁊ adde qð
no · S· ð maio.⁊ obe · J. f.

cioe ei extimãda ẽ qᷓ ĩoſpcũ fit ¶ Be. vt ſi vul
nꝰ ẽ ulatũ b os ꝓcuſſuzʒ Sʒ et ꝙᷓtitas vulneris

ↄſidera et locꝰ vulneris vt in oculo vł alio

loco · t notãdũ ꝙ atrocitas extimãda eſt

Tpe.vt ſi in ludiſ
vbk in ↄſpectu pᷣtoꝛis fiat ł in ſolitudine· atro⸗

nedum ſi coepoei · ſed etiam ſi non coꝛpoꝛei in⸗
iu na inferatur.puta.veſtimentis ſciſſis: comi
te abducto:conuicio condictosin foro vel in
theatro inferatur :ff.e.pᷣtoæ edixit· · vltimo⸗
et · l· mulieres et.l ſe .M.j. ⁊c .j· et · ¶. h et ſi
vnus. J. quedã·et inſti :e.. atrox- et: . pena.
Sed et auge qñ expenſe ⁊ damna ſib cũ in
iuria extimantur: ee.olim.⁊ noS:e.· inde
eſt Is aũt qui agit.clare æ apte ⁊æ lucide dʒ
foemare libellu:cũ diſcrimie em aliene extima
tionis vagari nõ debet:tenet ergo expeimere
nom̃ iniurte.nece dicat illã ł illã imuriã.h põat
certam. æſi plures ſunt oes ↄiungatſ. in eodẽ
libello· nec em pmittere ei de ſingulis agere
ſeparatim. ff· e·pᷣtoe edixit· H · j· et · I. ꝙ autẽ
ptoe ait.et. J. ſi mihi plures.
T qualis ſit hec actõ.p̃ᷣtoeia.niſi in illiſ
eaſibus in quibꝰ diximꝰ ip̃am ex.l.coꝛ.
deſcendere · vt no. S. ei. quot mõisiub.. itẽ
ſciendũ ẽ · Y· m coæpus:⁊æ cauet eade:l ne pr
vel patronꝰ·ł ſocer.ł pᷣuignus·b vitricꝰ· b ge
ner· ł ↄſobeinus.vel qui de ↄſanguinitate ł af
finitate iniuriati ẽ ſit iuòx·ff·e.lex coenelia·
ne foete rõe affectõis nĩis extimaret imniuriam
ſeðm azo·immo quia ſuſpecti nõ debent eſſe iu
dicesiij·q:v·qe ſuſpecti ⁊ no.õ.ð appel.ſub
rubeica de recuſatõnibus· Et no· ꝙ ſcoðm
mar: ⁊ pla.eſt actio iſta ꝓpetua :qñ ſeʒ deſcen
dit ex lege coenelia· qe actõnes ex.l.deſcendẽ
tes ꝓpetue ſunt · inſti · de ꝓpetuis actionibul-
M·j:al aũt ad exemplũ pᷣtoeiarũ annalis eſt.
et eſt annus ↄtinuus niſi vbi facta eſt imuria
pꝓ metũ.tũc em̃ eſt annꝰ vtilis · ff.q metus cã.
tem ſi cũ exceptione.ꝗ.ſatis eſt Sʒ3 bul.io⸗
ec.aʒ · ſemꝑ ipᷣam eſſe annale dixerunt·et annuz
Otinue currere.niſi vbi ꝓ metũ illata e vt dem
elt · C·e.ſi nõ ↄuicij:que loquit' et in attoci m
iuria:ergo derogat regule generali que dicit
actiones ex lege deſcendentes ꝓpetuas eſſe
ſcòm ipᷣos.̊ certe ſalua pace ip̃oꝝ nõ loqui
in aliquo illoꝝ trium calaum qui deſcendun
ex·l.coenelia:⁊ etiã ſi c eſſet poſſet incelligi
quãdo agebatur iure pᷣtoeio.ſcòm ea que no.
ðõ ·e·¶·quot modisſub:.jtem ſciendum · v·
foete ⁊ peeceden. NHeredi non datur hec actõ
nec in heredẽ · mi lite ↄoteſ. nam ad ſolam vin⸗
dictam eſt peodita:. mſti ·de ꝓpetuis actõibꝰ.
Hq·non oes ·et.penales·ff.e. inmurianx · j. et
iij⸗ ſſ Eamoſa eſt.ff.de his qui no:infama at
lethas · J. fi etiã ex ꝓſona ſerui.C.ex qbꝰ cau⸗
ſis infamia irrogatur.iniuriaꝝ· remittiẽ autẽ
mfamia ꝑ peincipem·ꝙ fit qñ leuis ł nulla e·
puta:quĩa dixit quis equum ſuum nõ eſſe mi⸗
noeis valoꝛis ꝙᷓ capillos capitis tui.facile eſt
rare; S. de ſenten. et re iudi- cum te.-
e ſpeciale in actõne iſta:quia pꝑ pactum
tollitur. ff.de pactis ſi ti bi.q. quedam Sed
et diſſimulatõne tollitur.inſti.e..fi.nã ſi paſ
ſus imuriam ipᷣam ſtatim ad animum ſuum nõ
reuocauerit: ⁊ poſtea ex penitẽtia remiſſaʒ in
iuriam recolere non poterit.ff· e · non ſolum ·
CG.j·nõ tñ intelligas ipᷣam nõ eſſe natã· niſi di
cat quis.hanc imuriã ad animuz reuocolicet
quidã imponant · b · B dixiſſe· ar.l·peoxime.ꝭ.

inducte.Nã ꝙ dicit ſtatiz ad animũ reuocaue
rit.ſubaudi tuſed ip̃am remiſit diſſimulando
puta: ludendo. bibendo. comedendo. cũ illo qᷣ
hicicur miuriã feciſſe. vel expᷣſſim ꝓ pactũ · vel
tranſactõez · vel iuramentũ vt ibi ſequit.Doe
ro:et ſi non dicat ad aĩim reuoco: pʒz ꝙ nata e·
abls male diceret ipam abołi.vel tolli· vel re⸗
mieti:que nec nata eſt nec vlla eſſet · ff· de ver ·
ob. decẽ.ff.ð̊ iniuſ.rup.irri·te.nã et ſi.S.de cõ
ſticutionibus.cũ acceſſiſſent.. ꝓꝑenł·⁊ fi.S.de
reſerip.palſtozalis. J.fi.añ fi. St illud nota
bis ꝙ de omni iniuria põt agi ciuiliter æ cri⸗
minaliter.et tollit vnuzʒ indicium ꝓ aliud. ff·
e.ꝓ ſenatus:⁊ ·l p̃toe edixit · I.j.q; iðo eſt. qꝛ
vtrunq; ꝓpomtur ad vindictam. Doero ſi
de atroci iniuria actum eſt actõne miuriarũ·
mhilominus agi põt ad extimatõez damni ex
A¶acquił.et econuerſo. ff.e.jtem apud. .ſiqs
pverberato.nec em̃ in actõne iniuriarũ hHabet
ratõ dãni h ↄtumelie.vt no.õ. .et in qtum ·
ꝓbatur. C·e.dñm tem in hac actõne ſpe
ciale eſt vt illuſtres per ꝓcuratoees accuſent
vel accuſentura Ferat ſentetia ò ip̃os etiã
abſentes ⁊ non ↄtra ꝓcuratoees. C.e l. fi.
Vbi vero ciuiliter agit' otra aliquẽ actõne
hac caute facit ſi ꝓcuratoeem ↄſtituat· qe ſic
nec ip̃e nec ꝓcuratoe ſuus infamie notã incur⸗
ret: imo ipᷣazʒ vitabit: ff·de his qui no.infa·l·
furti .I.ſiquis alieno·quod eſt dignum nota.
De damno dato. Bubeicella:
Ic vdendum eſt. Quid ſit dãnuz
ſQue actio cõpetat ex damno da
to·. n locum habet hec actio.
ebus detur · Contra quos
at.

compet
actio⸗

Vid ſit damnũ . diminutio vel ademptõ
patrimonij.⁊ dicit a demo. vel a dimi⸗

damnũ reſtaurãdũ eſt.et aliud e damnoꝛ re⸗
ſtauratio.aliud ſatiſ factio expenſarum.j· e · in
noſtra.
¶ʒ Ve actõ competat ex dãno dato.æ qui⸗
6) dez acquib. ſic dicta ab acquilio plebis
ebuno. qᷓ ip̃am in aduentino mõte tpe diſco⸗
die popnli a plebis ↄſtituit: ⁊ poſtmoð ↄcoe⸗
dia facta vice legiſ eſt habita.ff.ad · l. acquił;
j.ff · de oei ·iur l.ij. ꝗ. deinde cum eſlet ·

damnũ cłpa alicuiꝰ datũ eſt: aliter em
15 tenet qs de iniuria ł de dãno.j.e.c· f. H.
jj · ff· ad · l acquił ·.ſ et ſi·ꝗ: iniuriam· ¶Ergo
duo requirunta ꝙ damnũ datũ ſit.⁊ ꝙ culpa
dantis dãnũ pᷣceſſerit:igit ſi nullũ dãnũ datuz
ſit ceſſat H̊ actõ.vtſi oluã meã maturã ðcerp⸗

ſiſti. ł ſegetẽ ſecuiſti.ł ſeruũ meũ pueꝝ caſtra

ſti æ pcioſioeẽ feciſti.G̊ eĩ nihil mihpi diminni

ſti ·h ditõem meã melioꝛẽ feciſti · ⁊ expenſas

quas in pᷣdictis feciſti donaſti · i· fingeris do⸗
naſſe · ſn aũt aliquid hoꝛ interemiſti ſiue ſub
ripuiſti · furti teneris. ⁊ ꝓ ſeruo caſtrato iniu⸗
riaꝝ erit agendũ· aut exedicto ediliuzʒ. aut ex
Lxij:tabulaꝛ ĩ quadeuplũ 58

n q;tum detur. ¶ St qualis ſit

τ patrimoniũ ˖ ff. de damno infec l. iij · ið

Vando locũ habʒzʒ hec actõ.⁊ qiudẽ qñ

e
1 n u Sin aũt oliuaz
vel meſſez immaturã colle giſti · damnũ dediſti

et iõ locũ hʒ hec actõ ·ff. adl.acqᷣł. ſi ſeruus
ſeruũ · J. rupiſſe · ⁊· J.oliuã · ⁊. J.ſi ſalictũ:et. .

ſe. ff · de edib · edic. ediles . J. h ⁊ em · ¶S3 = ne
ceſſe eſt ꝙ facto hoĩs interueniete damnũ de

vſqʒ ado.vt ſi vſufructuarius riuos patiatur
cozumpi· b vites ñ ſucciderit· nõ tene.l:acqᷓ.
ff · de vſuf. ſi cꝰ. .deniqʒ· nec obſ.ſff.ad.l.ac.
ſi ſeruꝰ ſeruũ. . ſi foenicariꝰ.qe qð dixi locuz
Hhabʒz cũ ſine fcõ hoĩs ex coeæruptõe ip̃iꝰ rei dã
nũ ꝓuenit.Doero ſi ꝗꝓpter negligentiã homĩs
ignis ñ ex ip̃ᷣis rebꝰ h extrinſecꝰ ꝓueiĩat· acq·

tenec'. vt m· .ſi foznicariꝰ: a. ·e.ſi egreſſas

ſicut æ vbi ex negligentia plauſtrarij lapides
ceciderint danu dederint. ff· ad. l. ac. ſi ſeruꝰ
G. ſi ex plauſtro- Culpã etiã oĩno neceſſe ẽ
interuenire ałs ceſſat hec actõ.⁊ iõ neqʒ furi
oſus neqʒ infans dolo carens actõe iſta tenet
ſecꝰ ſi ſt dolicapax · ff.ad.l.acqᷣł.l.v . iniuri
am · . de delic · pu. c · j. ¶ Iᷣo nõ tenet ꝗᷓ defẽ
dendo ſe dãnũ dat · du tñ modũ ſeruet · al . ff.
ad · l·acq·ſciam.ꝗ.qui aliter.talis em culpa ca
ret · qe ſlcõm · l. facit · ff · de iuſti · et · iu · vt vim.
hac rõe excuſoe ſi furezʒ nocturnũ inter fecero
vt dicit in tabernario repoſceti lucernã.vt iñ
cũ clamoee hG teſtificer.̊ de die nõ licet niſi ſe
telo dekendat · h et quẽcunqʒ ferro me petẽtez
qꝙ;uis nõ peuciente interficere licʒ. ſufficit em
terroe armoꝝ · h ſi potui ipᷣm cape nõ occiden
do occidi hac actõe aſtringoæ. ff.ad.il.acq/l.
iiij · J. fi· æ· l. v.⁊.l.ſi ex ꝓlagis/.ta bernariꝰ.
S. de hoĩ.c.ij·⁊· iij. Sʒ nec magiſtratꝰ te
qui ſuo reſiſtenti impio danũ dedit. ſin aũt ſme
cã h; faciat tũc te . ff·ad.l:acq̃· qnẽadmoð · ꝗ.
magiſtratꝰ.ff.de imurijs imuriax· J. qᷓ ure.
qð dic vt no.S.de treuga ⁊ pace..qð ſit iuſtũ
bellũ .· ¶ Zine culpa etiã ẽ qui alteriꝰ impul⸗
ſu.ł ventoꝝ violetia.dãnũ dedit · ff. ad. l· ac.
quẽadmodũ·q.ſi nauis.⁊l.ſi ex plagis.q.ĩ di
uo capitolino. llud aũt nõ excuſat a culpa
ꝙ quis dicat ſe ignoꝛaſſe ſi põt ei aliqᷣd impu⸗
tari · vt ſi puto ꝓcutientẽ me pcutere æ pcutõ
aliũ · ff· ad . l·ac· l.v· .].⁊· l.ſciam.ꝗ.pe.vñ ⁊ ĩ
hac actõe culpa leuiſſimma imputa . ff·ad· l.ac.
in lege· iõqʒ ſiquis ciſternã fecerit ⁊ ipᷣaʒ aper
tam dimiſerit.ł ſic nõ cooperuerit ꝙ aĩal non
poſſet in eã cadere.et bos ibi ceciderit.tenet
j :e.c:ij· ¶ Vec autẽ culpa plerũqʒ pᷣcedit ca
ſum· vt in exemplo s ꝓxie poñto.et vbi quis
facit foueã in loco ꝓ quẽ publice itur.ł in mu
lione qui ꝓ impitiã æ infirmitatẽ impetũ mu
li retinere nõ põt · qui male ↄpoſuit lapides
in plauſtro.b in ſtipulã ſuã igne ĩpoſuit die vẽ
toſo · bqe nõ adhibuit diligentiã quã debuit.

qꝛ qui occaſionẽ dãni dat dãnũ dediſſe videt·
eff · ad. · ac. qui occidit . in H. æ. · e. ti:c. vl ·
Doero ſi omnẽ diligentiã adhibuit ita ꝙ nih̊

omiſit· de ↄtingentibꝰnõ tene . ff·ad.lacqui
occidit · in hac· ⁊. l qui foneas· ⁊.l.idẽ iuriſ

Jꝗ¶·⁊ mł ionẽ.⁊. l.ſi ſeruꝰ..ſi ex plauſtro.j·e.
ſi egreſſus · ⁊· c. fi · . j·et· O. nec ĩgnoꝛãtia. et
ꝗ. fi. uandoqʒ vero culpa ſequit factuʒ

vt in medico qui bene ſecuit poſtea circa cu
ram negligens fuit. † Qnc in facto.vt ſi me

dicus imꝑite ſecuerit · ff· ad.l.ac· qua actone ·

ſeſt.

fu⸗
titn
. ope
edie
it v⸗
com
dito
ſien
pp⸗
et a
ron
nec

fnn
⸗
gr
e
mmüde
pati
elar
4.
db
i ben
reid
homig
Nt aeg.
ſin
lpides
ſilenp⸗
neceſes
eqzfun
Uatene
Pimun
ſqdesi
Ahf.
ulpaca
t vim.
fecero
vt ñ
twiltſe
peratez
ficitenn
occiden
laeql.
ernan.
fat e
zuͦt ſine
nod..
ure⸗
ſit iuſt
impul⸗
lac.
gi di
culpa
impu⸗
peuto
voꝛi
dle⸗
ch dpet
jal non
tener
edit ea
biqvis
inwu
etu mu
apides
tdie ve
debuit⸗
vider⸗
cl
ynß
1 qun
juriſ
e .
la⸗ et
actuj
rcacu
tüme
kore⸗

F. fi· et · l. dem iuris. et ꝓbantur hoec tria.q.
de etate et quali.ad aures·ꝗ·̊ homi· tua nos
¶ Qulpam vero ſemp intelligas · ſic vt etiaz

dolus nomine culpe ↄtineat.ſicut apte ibi in
nuit. f. ad.l.acquił · l.v..iniuriã.ff·de mino
ribns:ſi ex cã· ¶. ſi mulier:dbi denegatur actõ

mulieri ·quia culpa:i.dolo a marito diuertit ·
nam ſi ſine dolo hoc feciſſet reſtitueret .vt.e.
I.ũne videndũ · ergo quidquid dolo fit eul⸗
pa fieri iutelligit.ſed nõ douertit ·nec obſ.qð
dicit lex ſi dolo vel culpa quid factũ eſt.ff. ð
admĩſ:tu.ſ̊ tutoeis.qe ſignificatio verbi qñzʒ
reſtringit ex adiunctis vel ſuppoſitis ſpecie⸗
bus.ſcòm ago. ¶ Quandoqʒ tñ de culpa non
agitur· quia culpa vnius cũ culpa alteriꝰ com

penſatur · It qñ ex vna pte dolus cõmittitur ·
ex altera culpa depeehenditur· dolus culpe p
ponderat:= ideo in caſibus ſolus dolus venit
in hac actione · quod eſt qñ culpa reperitur ex

parte damnũ paſſi.vtꝑput a.plures iaculantur
in campo:percuſſus eſt ſeruus pꝑ illuʒ campũ
tranſiens.non tenetur percuſſoæ: ſed imputat
ſeruo qui non debuit intempeſtiue ꝓ campum
iculatoeinz iter facere.Sed ſi dolus interueĩt
tenetur ꝓcuſſo:quia dolꝰ et fraus nemini de
bent patrocinari:S.ð reſerip.ſedes · in fi ð̊ do

lo et otu · c. ij · et de elec· c:ij ·puta:qe data opa

in eum iaculatus eſt- nam æ ludus noxiꝰ ĩ cul
pa eſt:ſic et imputat illi qui ſe tonderi patit
in loco piculoſo vbi de ðſuetudine cũ pila lu⸗
ðbat vnde nõ tenec' tonſor foste nec pcuſſo⸗
niſi data opera illum qui rað bax ꝓpcuſſerit·ſic
ĩitellige:ff.ad.l.acquił.Itẽe ſi obſtetrix ·.fi.et
i· Icẽ mela·⁊æ· l.ſi ex plagis..fi · ¶ Sʒ nec te

net qui putat arboꝛe ſuꝑ eũ loeũ ꝑ quẽ nõ eſt
iter publicũ vel priuatũ niſi data opera ĩ trãſ⸗

euntẽ ramuz lecerit · ſed et ſi iter erat ⁊ peocla⸗
mauit nõ tenet deqʒ diſtinguit᷑ in eo qui fa
cit foneam cauſa ceruorum capiendoꝛuz· ff ad
l.acquił:ſi putatoe · et · l·qui foueas ·l. di · hi

q̃ arboẽ.⁊ ſcdᷣm hoc intellige · ·ec · ij · ⁊ no·

S·de homicidio · ¶. qua pena feriat · v· ſi ve⸗
ro cõmiſerit facto· ⁊ ſequẽ·
Vibus det· et quidez directa dat hero
Hid eſt· domino rei in qua damnũ datũ ẽ

et eiꝰ ſucceſſoꝛi vniuerſali · I:ppellatione etiã

domini hereditas continetur.ff.ad· l.acquił.

jtem mela. J. legis · æ· l. ob id · ⁊. lliber homo.
J·ſi ſeruus : ¶ Vtilis vero datur his qui non
ſunt dñi puta vſufructuarijs: bone fidei poſ⸗

ſeſſoꝛibus.tituluʒ habentibus.alłs videtur ꝙ;

agere non poſſint poſſeſſoees.ff.ð reli.⁊ ſũp·
fu · l. ij · J. fi · ff · de ſerno coꝛ. l · · ¶. j. ſed habẽs

titulum aget vtili actione vel in factũ ratõe

operarũ.ff · ad · l. acquik · ſi dominꝰ · ff. de edik
edicto. iuſtiſſime . J. fi·ſed et creditoꝛ compe⸗
tit vtilis vel actio in factum· nam vbicunq;

competit vna ⁊ alia ſcdᷣm azo. Iget tamẽ cre⸗

ditor.l.acquił:ita demũ ſi debitosꝛ ſaluendo ñ

ſis:vel ſi pſonalis actio tempoee ſit perempta
ꝓbatur hoc · ff. ad. l· acquił. jtem mela· J. vl.

et añpenb · z. · qui occidit· . pignoꝛi Si ve
ro mihi in re debita vł ꝓmiſſa detur damum
nec aliquod ius mihi competit in re· quia nec

tradita fuit. nec obligata ſiue pignoꝛata eſt

mibi. datur debitoei hec actõ· ſed ipaz ceder
mihi creditoei: ff. ad.l.acquił: Bſ cripture.
Quod ſi amimal mihbi ꝓmiſſam occidit ab
ipᷣo qui ꝓmiſit.perpetuat contra ſe actionem
⁊ contra fideiuſſoees:⁊ contta patrem.ſi tene

batur ex filij ꝓſona.ff.de ver·ob·ſi ex legati ·

et · l·ſi ſeruꝰ ſtipulatus.de illo:et..nuc· et
J.an filius :· Sed ſi a fideiuſſoꝛe occidatur
poſt moæam rei æ ſuam tenet peiſtina actione
et directa:· Doſt moeaʒ ſuam tantum. tenetur

peima actione ſed vtili· Si ante moꝛam ſuã et

rei peinci palis.tenetur de dolo tantum. ff· de
dolo · ſi fideiuſſoz.ff.de vſuris. moea· ꝗ. fi·
Sin ãt occida a me ſtipulatoee anteꝙ; de⸗

bitoe ſit in moa.libera debitoꝛ æ ego teneo⸗

ei hac actione · Sed et ſi debitoe erat in moꝛa
adhuc l berarer·ego tamẽ non teneoe ei.l.ace⸗
quib. ff· ad· l· acquił.legis acquilie · ¶ Vbi ve
ro ab extraneo occiditur liberatur debitoe . h
ego creditoe agam de dolo. ff· de dolo. arbi⸗
trio. · fi · ¶ Scripſit tamẽ rog.ꝙ ſiue occiſo⸗

mihi creditoei voluerit nocere ſiue non ſemp

dabitur actio · l.acquiłdebitozi· ſed ipam ce⸗
det mihi creditoei: vt quod dicitur creditoei
dari de dolo ſic exponat id ẽ.actio:l.acquił.
ceſſa peopter dolũ.
libero homini vulnerato non directa: qmia ne
mo dominus eſt membeoeum ſuozum.ff· ad. l.
acquił.liber homo.⁊ tunc agetur ratõne ope
rarum amiſſarum et expenſarum.ſeò def̃foꝛmi
tatis ratio non habetur ff· ſi quadeu.pau Fe⸗
ciſ.di catur.ex hac..e.c·j in quo caſu agit pa
ter etiam finofamił.moetuo peo impenſis et
operis omiſſis. Nam iuris fictione pater et fi
lius vna eademqʒ perſona extimantur· C. de
impuber· æ ali.ſubſti .l.vl. Sic vir ⁊ vxoe ſunt
duo in carne vna.S·de duer:ↄiu:ad apoſtoli⸗
cã:⁊ arad B ff.ad.l.acquił.qua actõne:·H·

jet ꝗ.ſiquis in colluctatõe· adde quod no·.·

e · Y. ſed et az · reſpondet · et ſequen · ¶ Quio

ſi homo liber moeiatur.nunquidò habet locuz

hec actio· St quidem ſi in publico certamine
occiſus ſit ceſſat hec actio: quia non iniurioſe
factum elt ſed cauſa gloꝛie et virtutis. Sin ãt
in peiuato:redundat i eum crimen qui cauſazʒ

maloeum peebuit · C. ad · l. iub · de vi publica⸗

qm. ff · ad · ·acquiłl.qua actõne. .ſiquis · ſic er
go tenebitur.l.acquił.ſi liberum homineʒ in⸗
terfecerit ſcðᷣm azo. ¶ B· ꝗ.· et eſt ꝓ ipo. ff. ð
cił.edicto·que vulgo.et duabꝰ.l.peeceden·
ff.adl.acqmiił.h̊ ſeripture.. fi. ¶ Sed azo
reſpondet ꝙ heres teſtatoꝛis non agit.qe ab⸗

ſurdum eſſet vt ſui teſtatoeis conſequeret ex·

timatõem · ff. ad.l:acquił.nam ſicut.ſi domi

nus ſeruum· nec obſil ·ff · de edik · edic · qe ibi ñ
fuit damnum datum a libero homine ſed a fe

ra beſtia· licet incuria liberi hominis interue⸗
nerit · et ideo ñ poteſt agi ·l.acquił.Et eſt hoc
mirabile· quia in hoc caſu non datur· l· acqł.

heredi ip̃i autem defuncto daretur ſcᷣm az.

immo eerte defuncto non daretur.quia defun

ctus nec de occiſo agere poſſet.nec de vulne⸗
rato·ff·ad·lacquił.nam ſicut:G. ſi dominus.

ed a datur vtilis adtö

Iludð tamẽ certuʒ eſt· ꝙ peo vulnerato age
re poſſet idem HhHomo vulneratus ſi viueret · vt
no. S. e ſed datur. a qnis liberum cozpuſ
non recipiat extimatõem ab homine· extiman
tur tame impeſe æ opere etiaz future que pee
ſtari non poſſant a moætuo.dbt ibidem no.⁊ ꝙ
batur:ff de his qui deie · vel effu· l. fi · Sed
a lege qñqʒ fit extimatio:que poteſt potiꝰ
pena dici. Nam ſi eſſet vera extimatõ alit exti
maretur nobilisaliter ignobilis.ſed non diſ·
immo aliquando dicit ꝙ quinquaginta aureo⸗
rum condemnatio fiet · ff de his qui deie · vl
effuð·l· /. B in factum actio: aliquando ſo⸗
lidoꝛum ducentoꝝ ff. de edik · edice que vul
o·et foete fit illa extimatio ratione operarũ
amiſſarum æ impenſarum.que defacili peoba⸗
ri non poſſunt nec extimari:nam aliter extimã
dum eſlet in iuuene aliter i ſene· aliter in debi
li aliter in ro buſto:aliter vno tempoee aliter
alio.ff. de condi: indebi:ſi non ſoꝛtem . liber⸗
tus· ff.de ſoluc .inter arti fices:in aut · de in⸗

ſtrumto.cau·⸗H?.j.colb.vj.al iter ĩ vna regio

ne aliter in alia · ff. ad. l·falci·pꝛecia. ꝗ. fi · ff. de
eo ꝙ certo loco da:opoꝛtet · l.iij:.· fi · et · l. ſe ·

hec autem actõ que de occiſo competit nõ da
tur heredi iure hereditario.immo popularis
elt. ;uis is cuius intereſt vel qui affinitate vł

conſanguinitate occiſuʒ ↄtingebat pee ceteris
admittatur:intelligas peo dimidia parte.nam
Peo alia dimidia aget fiſcus:ſcoòm aʒ: vt.ff.ad
ſilł·ſenatuſ.O.l.lege:.fi.C.de aſſeſ.l·iij· h =
annalis eſt. ¶ Si vero libero homini nocitum
eſt.iĩpᷣi ꝓpetuo datur ſi alius velit agere infra
annum. ſed nec heredi competit iure heredita

rio.quaſi nõ ſit damnũ pecuniariũ nam ex bo⸗

no et equo introducta eſt·peobant hec omĩa
ff. de his qui deię: vel effu.ſi vero plures.ꝗ.
hec autem actio· Sed qualiter extimabun
opere future vbi liber homo debilitatus eſt.
vel aliud intereſt. nam incertum eſt hoc. ff. de
iudicijs· ſed et ſi reſtitauatur.æ ſic non pertinet

ad indicem. ff. de vſuris ˖ l. j· . j ad fi. nec põt

Oari certa ſententia meerto.xj.q.iij.graue
C.· de ſen · que ſine certa quan: ꝓfe.l.inj.:h?.
tractus futuri tempoeis nõ ptinet ad iudicez
vt ſupꝑ incerto ſententiã ferat·vel ſuꝑ vſura qᷓ
eo tempoꝛe quo petitur non debetur · vt . ff ·
vſuris · l. j· ſed bene pertinet ad eum quo ad ex⸗
timatõem certam faciendam eius quod iam de
betur ſiue in obligatione eſt. vt in materia de
qua agimus:qua facta certam põt dare ſentẽ
tiam ne ex dolo ł culpa ledentis alius repoe⸗
tet damnum.ff. de dolo · l. j. exti mabit igit iu
dex ꝙ;tum poſſet viuere is qui debilitatus eſt
et in quo conſueuit ⁊ ſcit operari:vel ſeruire
domino alicui qui ei ꝓuideret in victu et ve⸗
ſticu et ſalarium certum daret.vel aliter eũ re
muneraret. vt apparet in his qͥ no.S/e. q. v· h
et a lege · ⁊ ar· ff· ad.l:falcið · her editatũ cõpu
tatiom.ff. de tranſac·cũ hij. ꝗ. modꝰ. ff · ð pig

act.vł vniuerſoꝝ. ff· de vſuris.qui ſemiſſes

quo facto deferet iuramentum vſqʒ ad certaʒ
ꝙ̃titatem de qua ſibi vide bit. ff · ð edik. edic.
que vulgo · ad fiar·g · ꝙ metus cauſa · c. fi·ij.

q.j.in peimis:C· vñ vi · ſi qñ· in aut .ð iudic
J ·opoetet.colł.vjſicut et ałs fit ↄdemnatio
in futu · ff· ſi ſeruitꝰ ven. haꝝ · ⁊ l.egi · S. de

ſepulturis· in noſtra.ꝗ.talẽ. Et eſt ratio.q is

qui agit eo tempoee quo agit habet ius ꝓhi⸗
bendi in futurũ ·ſicut ⁊ in materia noſtra habʒ
ius petendi quo ad futuꝝ tempꝰ.vt no.ꝗ̊.
ed ⁊ pena certa ſtatuta eſt ↄtra occiſoꝛes
clericoꝝ ·quod dic vt no.j.de penis:¶.que et
quibus:ſub·ꝗ. interfectoꝛibus · ¶ Quod aũt
dictum eſt de publico certamine non habʒz lo⸗
cum in ſeruis ſed in liberis hominibꝰ tm̃.Cõ⸗
modatario aute neqʒ directa neq; vtilis com
petit · ff· ad · l.acquił:tem mela.. eum.ſecus
in actione que ꝓ pauperie competit · ff. ſi qua⸗
deupes pan. Fe· di. l.ij.licet aliqui ↄtradicant ·
ſed ꝙ dicit ˖ l competere actõem · l. acquil · in⸗
telligas de directa ſcðᷣm azg.· ¶ Dicunt' et alio
modo competere directe actõnes ⁊ vtiles· nã
ſi damnum detur a coepoee in coepuſ directa
competit ·puta:ſeruum tuum ſtrangulaui ·
ĩ a non coepoee in non coꝛpus.dat' actio
in factum.vt ſi miſericoꝛdia motus ſeruũ tuũ
compeditum ſolui:conſtat em̃ ꝙ coæpus ſerui
non eſt leſum · nec ipᷣa ſolutione damnikficatus
es.ſed magis ꝓpter fugam ſerui ſequentem · h
et in hoc caſu poteſt dici competere vtilem.l·
acquił .actõnem.ſcm aʒo.¶ Duod ſi det a
coepoee in non coꝛpus.competit vtilis actio·
l.aquił ·puta.anulum tuum de manibus tuis
excuſſi vt ĩ mare caderet·in hoc em̃ caſu ex cõ
cuſſone mea damnitficatus es licet coepus ñ
ſit lelum · ¶ Idem eſt ſi detur a nõ coepoee im
cozpus:puta:pano rnbeo fugaui armentum
tuum.peecipitata ſunt pecoea· ¶ Deobac' B
diſtinctio inſti · e · J. fi · et · ꝓJceterum. Vt er⸗
S directa competat.neceſſe eſt ꝙ a coepoee ĩ

cczpus damnum datum ſit . ꝙ dñs agat.

Ontra quos competat:contra eum qui
dãam dedit · C. e. l. ij: et ĩ eo qͥ opẽ ᷣdit
eca. fi · MÆν Vnde ſi alius tenuit æ alius
interemitis qui tenuit:l.acquiłb tenet . is ve
ro qui interemit actione in factum tenet'· Sʒ
et is qui canem irritauitſi canem tenuit tene
acquił.ſi non tenuit tenetur actione in fem̃·
FKFeent mela. J. ſi alius:a· J. item cum eo
Quid ſi pbres percuſſerint. ſed apparet cꝰ
ictu res interieritille de cuius ictu letali con
ſtat tenetur de occiſo:ceteri de vulnerato. vñ
et ictum cuiullibet in hc contemplari opoe⸗
tet · ff. de ſiccarijs.l.fi · ¶Sed ſi non apparet
cuius ictu perierit· omnes tenentur de occiſo
ne maleficia remaneant impunita· ⁊ vno ſolue
te penam ceteri non liberantur.ſed vno ſoluẽ⸗

te extimatione rei ceteri liberantur · cuz ita ſit

in condicione furtiua.C·de condi. fur · l· j. qð

delictum grauius eſt iſto. ff · e · illud. Eſt

autem pena vnum ſimplum ratione inficiatio
nis : ⁊ in eo obtinet quod dictum eſt · ſed pe⸗
na poteſt eſſe in repetitõne.xxxdierum ł anni
et hec tollitur ꝓpter rei perſecutõem peeſtitã.
ff.de act ob·qui ſernum.G. fi.multomagis
ceſſabit hec pena ↄtra vnum- ſi ab alio et dam

num reſtitutum ⁊ repetitõms ſit habita ratio

tuo
mer
m:

ſiſ
fit
des
vn
vul
nis
cor
cel
eu⸗

feſt
bus
C.

inte

rul
ſut
le

f. lqa:
radicane⸗
me. in⸗
bet alo
ptiles.
direck
lauj.
N'actio
un cuu
as ſerui
ficatns
nteme ß
btilem.,⸗
ſidet
ig achio⸗
bug tuig
ſuer eo
oꝛpusß
ppoeem
wentum
obar h
UVrer.
poeei
at.
m qui
eödit
alins
.s ve
et⸗G,
U tene⸗
in feñ̃⸗
neo
aret e?
ali con
to. vi
iopoꝛ⸗
ppane
eoeciſo
oſolue
hſolni⸗
jraſt
. q
7
iatio
1 pe⸗

anrſi

ſtitů⸗
nagis
t dam
fratio⸗

Vbi autem plures vulnerauerunt ſeruum
meum non eodem tempe ſimul collecti ſed di
uerſis tempoeibus.vnus hodie alius craste
netur vcerqʒ; de vnlnerato tm̃.ſi vtriuſqʒ vul⸗
nus moætale non fuit. licet mea negligentia

moes ſerui fuerit ſubſecuta ¶ Sed ſi vtriuſqz
Dulnus moꝛętale erat certum eſt eum moeitu

rum ex peimo vulnere.tenetur vterqʒ de occi
ſo.extimatio tñ nõ eadẽ in vtriuſqʒ pſona fiet
nam qui peioe vulnerauit tm peeſtabit ꝙᷓtum

anno ꝓximo a tempoæe vulneris computãdo

fuerat valituruspoſterioe vero tanti tenetur

quanti anno quo vita deceſſit plurimum vendi

poſſet⁊ excimatõms hereditatis amiſſe ·ſi Fo⸗
te ſeruus heres ab aliquo fuerit inſtitutus: et

idem in vno homine plura vulnera inferente

ſernatur · ꝓbant iſtafre·jtem mela · ꝗJ. celſuſ.

et. l.huie. ſi ſeruus.⁊.l.ait lex quanti:⁊· l. qͥ

occidit · I.fi ⁊. lillud.q.fi·⁊·Ll ita vulneratꝰ·
et · l. ſi ex ꝓlagis:⸗H· j·
Igitur ⁊ dra illum qui iuſſit damnũ dari.
et excnſatur is qui dedit ſi tũ peecipiens ha⸗
bnit ius peecipiendi.puta dñs vel pater erat
cui parendum elt niſi in atrocioeibus: ſ ſi ha⸗
duit ius imperandi tener vterqz bantur B

ff. e:libꝰ homo ſi iuſſu.ff · de reg.iu.ad ea· ff·

de iniurijs.non ſolum ꝗ.peoculus.ff· de aqna
pluarcen.ſi colonus in fi.⁊ inſti · de noxa.
omnis; 1 vero ſeruus damnuz dedit. tene
tur dominus noxaliter ſi ip̃m poſſideat.Sed ſi
alius ſiue bona vel mala fide poſſideat. poſſeſ
ſoe tenet.Sed ſi communis ſeruus meusg æ tu
us dederit alij damnũ. vterq; noſtrũ noxaliter
tenetur inſolidũ: Sin autẽè te iubente mihi dã⸗
nũ dederit.teneris miphi ex tua ꝓſona:l.acqł
Si vero conſenſiſti ·c eſſat noxalis actio·dat tñ
communi diuidundo actio· aut mihi adiudice
tur ſeruus: aut htis extimatio in ſimpluʒz pꝛe⸗

ſtetur.⁊ ad idẽ tenet is cui tu vedidiſti parrẽ

tuã: Sʒ ⁊ tenet ſeruꝰ lib factꝰ· ſeruo do mo⸗
tuo agere non poſſum niſi de eo qð ad te ſociũ

meum pnuernit ff · e · ſi ſeruus ſeruuz . J. j. 2· J· ſer⸗

u aũt.ff ·de noxa.act ·ſi ſeruus ↄmunis·⁊. l.
anpnł.fr.famł᷑·Hrc.⁊ puto..fi.⁊.ff· ð furt·
ſi ſeruus cõmunis.¶ Nec ille excuſat qui cõ⸗
fitetur ſe damnũ dediſſe · ꝙᷓuis non ipe ſed aliꝰ

dederit. ſed ſi damnũ datum nan elſt non tenet

vnde ſi confitearis te ſeruũ meũ occidiſſe vel
vulneraſſe:q;uis non occideris vel vulneraue
ris tu ſed alius. confeſſoꝛia actõ tua.id ẽ.actꝰ
confeſſionalis remittit mihbi ꝙ non habeo ne⸗
ceſſe ꝓbare te ipᷣm occidiſſe · cogoe tñ peobare

eum a quocunqʒ occiſum eſſe.nam ſi viueret k
moete naturali moetuus eſſet non obeſſet con
feſſio · ff. e. jnde neratius:. fi a.· l.G̊ aptius⸗

.l.pꝛoinde.ff.de interrogaact.l.confeſſioni⸗

bus.a.l.ſi is.⁊ ſic actio ponitur ꝓ actu · ſicut

.C.de ſacro ſan.ec: aut'.G ius:ff. de donacꝰ·

inter vi.⁊ vxo.l.iijq.fi · Gliter accipitur con⸗

feſſoꝛia in ſeruitutibus.vt no · ã.de pᷣſcrip.ſub
rubꝛica de p̃ſcrip · rerum immobiliũ · ¶. que res
ſub· . Item non curnit pᷣſcriptio·vᷣ · quia vero
legere.⁊ ſe · ¶ Vel põt dici actio confeſſoꝛia

actio.l.acquił.que datur in confitentẽ ex con

feſſione ſua:.illa em̃ remittic᷑᷑ cõfitenti. nũc ve

ro agenti et peobanti hominẽ viuum eſſe · ſcðz

a30. [Vbi autem tutoæ curatoæ: peocuratoz
vel quiuis alius confitetur abſentem dominu

occidiſſe hominem.vel vulneraſſe.vtilĩs ↄfeſ⸗

ſoꝛia dat' in eos.nec enim poſſunt domino ab⸗
ſenti peeiudicare niſi ratuzʒ haberet · vel ſup cõ
feſſone facienda ſpeciale mandatum dediſlet ·
jff.e.peoinde ꝗ.ſi curato · ff interroga ·ac·
ſi defenſoe.⁊.l:quĩ ſeruum. ff · de confeſſis·cer
tum · J. ſed an ⁊ ip̃is: etiam in hoc caſu datur
iudex non rei iudicande. ſcz vt iudicet vtrrum
dam num datum ſit aut non. ſed extimande · ſ.
vt extimet q;tum ſit damnum.⁊ extimatõnem
in eondemnatõeʒz deducat· quia nulle alie ſumt
partes iudicis m taliter confitentem. ſic intel⸗
lige⸗ff e.peoinde. Quid ſi actoe malit peo
bare damnum magni litem facere· reus ve⸗
ro qui fatetur damnum dediſſe paratus eſt ex⸗
timationem indicialẽ ſoluere · n audiet acto⸗
quia boni peetoeis eſt litem dirimere. ff. ſi cer
tum peta.l.quidam extimanerunct. Noc cũ
nullo libelio oblato ad ſimplicem poſtulatio
nem actoeis confitetur reus. Sin autem m⸗
diciario oedine ſolenni cauſa cepta eſſet· tũc ex
timaretur damnum ꝑ peobatõzʒ actoeis· inſti·
de ver · ob. J. fi · ff · de pꝛeto: ſtipula.l.fi · Sed
et rei aſpectus teſtificari poſſ·ar· ff. de fer᷑.l.

ij· in fi·ff. finium regun.ſi irrupcõe. C· de ad

miniſtra.tulex e ſi pꝛobatio deficiat
nunquid iundex deferet iuramẽtum actoei· foe⸗

te non.niſi imperuoſa violentia datum ſit dam

num. ſicut legit.C.vnde viſi quando.S· qdʒ
metus cauſa· c. fi. In eſtimatõne etiam dã⸗
ni eſt cõmunę nõ ſingulare pᷣcium attenden⸗
dum· ff. e.ſi ſeruũ men/ſc̊m azʒ· ff· ad· l.falci:
peecia rerũ.⁊.il:in·l.falcidia:j·⁊ · ij · J. fi ·

N q;cum det. in ſimplum ſi reus fateaꝰ
ſe damnum dediſſe in hoc autẽ ſimplo
tantum ip̃ius coepoeis in quo damnũ da⸗

tam eſt fit extimatio· ſed etiam vtilitates coe⸗
poꝛi in quo damnũ datum eſt coherentes ſunt

extimãde.ſiue ſint intrĩſece.vt ſi occidiſti vnũ
ð duobꝰ bobꝰ.⁊ alter qui remanet neſcit tra
here ita bene cum alio:extimabitur em̃ q;tum
deterioꝛ eſt factus.Sine extrinſece. vt ſi occi
diſti ſeruum quem ſub pena debeam tradere ·ł

qui heres inſtitutꝰ erat:ſicut peobat ꝓꝑ diuer
ſa exempla alia inſti· e · . illud · ff. e· ait lex. et
l · peoinde.x. l.inde neratius ⸗h·]. æ. J. idez

iulianꝰ.⁊. J. h = ſi ſernus . 4 Datz igitur ꝙ per
l·acquił·damnũ nobis datum ↄſequimur. æ=
amiſiſſe dicim·ꝙ auũt ↄſequi poiuims cogimꝰ

erogare· ff· ð̊ res· iur ·nõ videtẽ. ff. ð eo ꝙ cer⸗

to loco· l.iij· I. f. extimatio vero communi pee
en nener, vr no· S. e.I. ꝓximo · V. fi.

t in ſumma vt generaliter dicam · omnia

cõmoda que rem pꝛecioſioꝛem facerent veni⸗

unt in extim icõneę· quoꝛum ommum fiet exti
matio ſi ex peimo capite·l.acquił᷑.aga quan
ti plurimires retro fuerit infra annũ.ff. e· inð

neratius.ꝗ.in ſumma:

F 1 F qð ſcienð eſt.ꝙ olim erant tria capi

ta ſine capitula:l.acquił · ſed hodie ſcðo ſub⸗

lato duo tmmodo locum habet· Ex peime

capite agitur de homine occiſo:et de quadeu

pede occiſa que numero pecudum eſt, et gre⸗

gatim habetur. vt ſunt ouescapee· boues

equi.muli:aſini.ſues. Sed canis inter pecndel
non eſt. Sed nec alique beſtie imn namero pecu
dum ſunt · ſicut vrſi:.leonespãthere. Slephan
tes ant et cameli quaſi mixti ſunt nã æ iumen
toeum operam peeſtant.æ natura eoeuz fera e;
ſed quia in eis peeualet natura benignioe pei⸗

mo capite continentur. inſtit .· e. H. j. ⁊. ¶. p

autem. . ꝗ. his autẽ verbis · · ff · e · l. ¶ Ce⸗

terum de omni alio damno cauetur p terciuzʒ

caput ꝙ hodie eſt ſcðᷣm.ſiue damnum quis de
dit ex eo ꝙ veſerit · vel fregerit · vel ruperit · et

ponitur rumpere peo cozrumpere. vnde ſi lo⸗

lium vel auenam in meſſem alienam inieceris
vt eam inclmares.interdicto ꝙ vi aut clam. te
neris domino a colono.ſed cl agence ca⸗
uere debet amplius non agi.
actione in factum.ilacquib.ſubſidiaria nõ di⸗
recta:nam directa locum habet vbi res coerũ

pitur vel mutatur:G; autem ſeges nec coeru⸗
pta eſt nec mutata.licet alind ſit applicitũ cꝰ
ſeparatio eſt moleſta · Tenebitur ergo.l.ac

quił. is qui vinum effu dit: vel acetum fecit ·

aliter viciauit:nam æ B rupti appellatione cõ

tinetur · ¶ Item rumpere dicit qui loꝛis ł pu
gnis cecidit· vel telo vel quouis alio vnlnus ł

tu moeè᷑ in flixerit·a fit B extimatõ quanti ꝓꝑlu

rimi retro fuit res.j·xxx·dies? Deobant HG
omma mſti · e. J. capite · ff· e ſi ſeruus ſeruũ:ꝗ.
Huiꝰ legis.⁊· ¶.tercio capite·⁊æ. . ſiquis·et.ꝗ.
nunquid ler. Sic iſte due actiones retro re
ſpi ciunt ſicut ianus de quo dicitt. ¶ Iane bi⸗
ceps ami tacite labentis oeigo. Tu ſolus ſup
is poſt tua terga vides.a dic ſuꝑ his.ſcz me
ſibusqd.tu ſolus ſuperas alios menſes in B
quia poſt tua terga vides.ideo depingit' cuzʒ
facie duplici ante a retro reſpiciens. Si q⸗
ras quare peimum caput ad maius tempus ꝙ;ᷓ
tercium referatur. H&ι. quia in peimo agit' de
occiſo.in ſecundo ð vulnerato ſen rupto.æ iõ
in pemo quia maius delictum ↄtinet eſt acriꝰ

puniendum.ff.de of· p̃ſdisdiuus:quis enim .
dubitet ſceleracius eſſe commiſſum Vle⸗

vindica ·xxiij·.q.j:non afferamus.
ro is qui conuenit negat ſe damnuz dediſſe et
per teſtes conuincitur damnat in duplum. et

duplabitur omne id quod ſimplanduʒ dixDimꝰ2
Ce negantem. Si vero p iuramenti dela-

tionem a reo factam actoe peobauerit · in ſim⸗
plum tantum tenerur.ff.e-l.inde neraciusꝗ.
hec actio.ff · de iur̃iur: eum qui.ff·q; metꝰ cã ·
jtem ſi cum exceptõne·.quadeu plabitur.ff.ð

ſeruo coæ.in B·ff.de lib:.eauſa:non tm̃. Gq̊ ante

vtrum confiteatur conſiderabit᷑ ante lite.cõ·
quia ante non poſt poteſt penitere. niſi mino⸗
eſſet qui reſtitneretur.ff·de noxa.act · electio
ꝗ. neqʒ · Elabet autem locum hec duplica

tio in directa.a vtili actione: æ in factũ.vt pzʒ·

C.·e.lpe · ¶ Et in ſumma ne quaſdã·l: exodi

Sed ⁊ teneril

bi ve⸗

videamur omittere. ſcire debes ꝙ ſiquis peuſ
ſerit ꝓximumeſtimatõem operaꝝ impeſas.
in medicos factas ei tenet reſtituere: j. e · c. j·
Si quis autem iumentum alterius in:erfe⸗
cerit. foueam in qua cecidit faciendo. ꝙ moꝛ⸗
tuum eſt ſuum erit.h eſtimatõzʒ pᷣſtabit · e · t. c·
ij· OQð ſi bos meus coernupeta q bene nõ.
cuſtodieram ipᷣm tuũ interfecerit reddam bo⸗
uem peo boue.quod autẽ moetuum eſt meum
erit · .·e · ſi bos · ¶ Zed aſi in agruz vel vineã
tuam ego vł animalia mea damnum dedimꝰ?.
eſtimatem peeſtabo. · e. ſi leſerit · ¶ Plec an⸗
tem ſic intelligenda ſunt:ſi animal meum con
tra naturam ſui generis motum ſit ad damnũ
dandum. puta· bos coenupeta eſt qui ↄſueuit
eſſe domeſticus.tunc reddo eſtimatõem. b ani
mal ꝓ noxa tradam.ff.ſi quadeu:pau.fe.di · l·
j· G. ⁊æ generalit. inſti · ſi quadeu ·pau⸗fe· di in
pein·.e.c· fi..ꝙ ſi animalia: dicetur plemꝰ
.ĩ· e.ſub rubeica de paupie · ¶ Sed et ſiquis
domum vel agrum alterius voluntarie ſuccen
derit · omnia ſublata vel ſuccenſa tenetur reſti
tuere: ꝑ trienniuʒ pemtere..e:ſiquis domũ
in omnibus vero iſtis eſtimatõnibus intel
ligas arbitrium boni viri vel iudicis requiren
dum vt patz. · e· in noſtra. in fi.⁊ inſti.ð ac·
C: peeterea quaſdaʒ actiones:æ in bis que no.
·S · e.ſub rubeica de iniuriſs.. ⁊ in ꝙᷓtu.
NT qualis ſit hec adctio.ciuilis non p̃to⸗
ria: nam legis vicem ceperunt obtinere
plebiſcita· vt no.S.e·ꝗ.que actõ.⁊ idðo perpe
tuo competit cum ęx.l.deſcẽdatinſti: ò pꝓpe·
et tẽ · act · in pein. ¶ Eeredibus datur in caſu
vt no · S. e· . quibus detur.⁊ etiam alio: puta
quando nõ intereſt ſua:vt ſi interfeciſti ſeruũ
quem heredem inſolidu = liberum inſtitueraz
HB em̃ neqʒ ſubſtitutus ei neqʒ legitimus meuſ
heres aget·. quia ſi viueret neuter eſſet heres
f · e. iñ neraciꝰ.ꝗ. j. ¶ Sʒ ſi Pparte inſtituil
ſem ipᷣm.coheres eius aget acquibff.e.ſi dñs
n heredes vero non datur niſi de eo quod
ad ipſos puenit.ff.e.inde neraciꝰ..hãc actõ
nem. vb niſi lis fuerit conteſtata· C. ex delic ·
defunc · l· vnica ꝗ videtur ſcom canones· ar
:de ſepul.parrochiano·S.de raptoꝛ.ſuꝑ eo/
on eſt famoſa.cum detur viro ↄtra vxo⸗
remetiam matrimonio ↄſtante· ff· e.ſi ſeruus.
CG.ſi cum maritus.⁊ dabitur tm m ſimplum fa

uoee matrimonij- cum quo conſtante neq;ʒ fa-

moſa neqʒ penalis actio locum habet · ff · ð ſer
uo coæ·l.fi.ff. rerum amo·l· i · Eſt tñ pena
lis natura ſui hec actio ratõe peeteriti tempo
ris.m quo foete plurimi fuit res qꝙᷓ nunc ſit · li
cet quandoqʒ penam non exigat.ſic et homo
ſemper riſibilis eſt· licz non ſemꝑ rideat.·⁊ ho
mo rationalis q;uis non ſemꝑ ratõne vtat'. ad
hoc inſti.e. . his autem verbis Sʒ ſtricti
iuris eſt hec actio:a ex maleficio· vt inſtic · de
obliga · que delic· na⸗·

De panperie · Rubeica⸗
Via in titulo iſto de tri plici tracta-
tu fit mẽtio.ſ. ð iniurijs · ⁊ dãno da
to ab hoĩe in quo locum habet ac
quił.⁊ dato ab animali:in quo locũ

ean⸗

giept
inpel
meaft
r
birete⸗
ebenens
ddam be
ſt meummn
eldinez

deding.

llee au⸗

umcon.
ddamm

1 Dnent
emn kann
fedich

rfediin
nrpleni⸗

et ſignig
leſuccen

tur relte
sdomi

ugintel
equiren
li. a⸗

queno⸗

th.
non be⸗

obeinere,

operpe
rincalu
pute⸗
ti ſemi
titnerq,
9 meul
heres
lſtituif
ſidñs
0 quod
e acto
delie⸗
xes .
ſupeo⸗
ayxo⸗
emuus⸗
lumfe

tch ft

dſer
pen
tenpo
eſtel
hono
ho
iad
nichi
der

ſc
0
e
ſocl

habet de paupie · ideo has Hubeicas dignũ
duxi ꝓp oedmẽ a ꝓponendas. ¶ In hac aũt ru
beica de paupie videndũ occurrit· ud
ſit ꝓaupies. Que actio naſcat' de paupie
NQuãdo locũ laaber · Cui detur · ¶ Con
tra que cõpetat. Qualis ſit actio.
Vid ſit paupies.damnũ datũ ſine iniu
C ria facientis· nec em̃ põt dici aĩmal fe⸗
ciſſe ĩiuriã qð ſenſu·i.ratione caret. ff.e.l.j.
Oait peeto.impeopeie tñ aliqñ dicitur miu
riam cõmittere etiã res ĩanimata. ff. cõmoda
ti · ſi vt certo· . plane ſi cõmodaui:.
Ve actio naſcat' de paupie:actio in fa
ctuz· ſed ⁊ dici põt ſimpliciter de pau
erie nulla alia facta adiectõne · deſeendit
ex · l. xij:tabularum · ff· e . l. j· · j· inſtit' · e.

XK. j.
1 Vando locũ habet:a quidẽ ita demuzʒ
G locuz habet ſi nullius holĩs inſtinctu

vel eulpꝑa interueniente anĩal cõtra naturam

1 cõſuetudinẽ ſui generis damnũ dederit
licet ſua cõſuetudo talis ſit· puta·.ſi equꝰ peſ
ſundãs fnerit.nã maioe ꝓs nõ peſſundat: vel
bos coenupeta: qe ⁊ maioꝛ ꝑs nõ coznupetit
ergo ſi equus calcitrãdo vel peſſundãdo. vel
bos coenupeta coznupetendo cõmota ferita
ce damnũ dederit.habet locũ G; actio.ꝙ ſi ꝓ
pter loci miquitatẽi.aſperitate vel duriciã·
ſeu pᷣſſurã·aut ꝓpter culpã mulioĩs·aut ſi plꝰ
iuſto onerata quadeupes damnum dedit. ceſ
ſat Bactio.⁊ agit ex.l.acqiuł · ꝗᷓ eũ qmi ĩ eul
pa fuit. ff.aò l acquił·ſi ex plagis.. quidã·
SZed ⁊ ſi cams cũ duceret ab aliquo aſpe
ritate ſna euaſit ⁊ damnũ dederit. ſi ab alio
nõ foetioee h̊ equali·ar.ff.de frigidis.frater
nitatis · J.j.ibi cuiꝰ cõſimili ⁊c.⁊ · ff. dek · .cle

Sato·in pein.firmiꝰ cõtineri potuit·vel ſi per

eum locũ duci nõ debuit:ceſſat hec actio æ=
tenetur · l· acqł· is qui in enlpa fuit. ſItem
ſi inſtigante aliquo anial damnũ dedit · et ſi
equus doloꝛe cõcitatus calce petienit· ceſſat
B actio.⁊ tenet' is qui eũ ꝓcuſſerit vel vulne
rauerit magis actõe in factũ qᷓ;. l.acquił: qe
nõ ipᷣe ſuo coꝛpꝑe damnũ dedit. Idem ſi eo pal
pante equũ recalcitrauerit: ¶ Quod ſi vna
qᷓdeupede ĩcitante a lia damnũ dedit · eiꝰ que
cõcitauit noĩe noxaliter eſt agendũ.ſiue per
quadeupedẽ dãnũ dederit · ſine ꝑ aliã rem ꝙᷓ;
tetigerit · vt oĩa ꝓbãtur.ff.e·l.j:ab illo..
ait peetoꝛ.vſq; ad:. in beſtiſs.⁊ inſti· e. ꝗ.·
X ij · ¶ In feris ant beſtijs nõ habet locum
B actio.qe cũ natura earũ fera ſit:nõ videtur
dare dãnũ cõtra naturã ſui generis · dt.ĩſt'.e.
Jꝗ.licet aũt.⁊ hoc intelligas de actõne dire
cta:nam his vtilis locũ habet.ſi tñ nulli
homini põt culpa aſeribi in eo ꝙ damnũ da
tum ẽ. licet in culpa ſit ex eo ꝙ anial habuit
vt inſti · e · J. fi·ff·e.l.j·. in beſtijs. Psi vero
equus ĩ quo inſideo mulã tuã olficiat·⁊ mu
la tua recalcitrans crus meũ frangit· contra
te ð paupie agi põt. ff.e.agaſo. FFa demũ
aũt dat hec actio directa ſi quadeupes dam
nũ dederit·nã ſi bipes fuerit cõpetit utilis.
ff. e.l· penł. ISt no· eſt · ꝓ is qui de paupie

tenetur põt etiã quãdoqʒ ex edicto edilium
cõueniri · quo ꝓhibetur ne quis canez: verre
apeũ · vrſum· leonez:pantherã:a generaliter
alindue qð noceret anĩal ſecũ ſolutũ habeat
vel ligatũ· que cõtineri nõ põt vinculis:quo
minus quo vulgo iter fit cuiqꝙ; nocere poſſit
vel damnũ dare · ſi aduerſus B; factũ fuerit
homo liber pierit.ducenti ſol idi p̃ſtabũtur ·
ꝙ ſi eidẽ citra moꝛtẽ nocitũ fuerit: quanei bo
num equũ iudiei videbit' cõdemnabit. vt
tñ defoemitatis ratio minime habeatc· quia
libeũ coapus extimatõeʒ nõ recipit ſed iĩpen
ſarum ĩ curatõe factarũ:æ operarũ amiſſaꝛ ·
⁊æ quas quiſqʒ ꝗpter debilitate amiſſurus e.
ff · e. ex hac.⁊· ff. de edil · edicto· hi em̃ ñ erũt
ad HB inſtit.e.ꝗ. ceterũ ·⁊ ð obliga· que q̃ſi ex
malefi·naſ. J. ob hoĩem. ¶ Ceterarũ vero re
rum damnũ datũ in dupluz reſartitur. æ nmibi
lominus agi põt de pauperie:ſiue anĩal ferũ
ſit ſiue non·ſic em generaliter dicit aliudue
qð noceret. ctiões vero exquo penales
ſunt · ꝓ eodẽ facto cõpetunt æ ſimul cõcurre
re poſſunt. ꝓbant' B olĩa inſt.e.q.penul.⁊ fi.
2=· ff · ð edił.edicto.hij em.a. l. ⁊ generaliter.
. ¶·qua vulgo: Id huius aũt materie eui
dentiã ſic diſtingue· cũ plures actõnes pena
les eidẽ cõtra eudẽ cõpetũt.aut oes ſunt pe
nales · aut omes ſunt rei ꝓpſecutoeie: aut alie
penales·alie rei ꝓſecutoꝛie · Si om̃s ſunt
penales:⁊ oẽs ex vno delicto · tũc vna tollit
aliã ꝓceptõe:niſi in eo in quo excedit.ff.vi
bonoꝛũ rap · l· j.ff. de act'. ⁊ ob. qui ſeruum
H· j· æ· l · cum ex vno delicto·licet ſimul cõ⸗
currant:æ ſic nõ tolluntur cõcurſu ſed pcepti
one tantũ: vt inſti·e. . vlt. ¶ Vbi aũt plures
actões penales ex diuerſis delictis inſurgũt
vna nõ tollit alterã pceptiõe · ff. de peiuat.
delic · nunꝙ;ᷓ · Si vero om̃s ſunt rei pſecuto
rie æ cõtra eundẽ cõpetunt· tũc tolluntur ad
inuicẽ ꝓceptõne nõ cõcurſu.ff.locati ⁊.O· ſi
merces: culpe. auo ſi cõtra diuerſos·
tũc etiã ꝓceptõe tollunt.ff.de tabulis.exh̊.
locũ:q. cõdemnatio :· Verũ ſi alia eſt penał
alia rei pſecutoꝛia·ſi illa que penal eſt e pe⸗
nalis oꝛiginaliter: tune vna pꝑ reliꝙ; nõ tolli
tur.ff.de furt:ſi pignoee.. cum furti.B tam
fallit in caſu·ff nau.ca.ſta:idem. .j· Et ẽ ra
tio ſpecialitatisqe ibi altera cõpetit de iur
cõi· altera de iur ſpeciali Sin aũt illa que
penalis eſt nõ eſt oꝛiginaliter penalis. tunc
vna per alterã tollitur · ff. quoò metus cauſa
metum. J. licet⸗
Vi detur · damnũ paſſo ⁊ heredibꝰ eiꝰ.
ſiue ſit dñs rei:ſiue detento⸗.puta cõ
modatariꝰ e· vel cõductoe.ł fullo:qe ipox
itereſt qꝗᷓ ſunt alij obligati: ff.e.Gq̊ actio·
Ontra quẽe cõpetit.cõtra dñm quaden
Apedis peeſente nõ p̃teritũ:igitur ſi an
te litem eõteſtatam moeiat animal. videt ex
tincta ̊ actio. ſecus ſi poſt.ff.e·l.j. q. æ cum

in quadꝛupedibus. ff· de noxali actõe.ſi plu

rimũ· . li · m fi· ibi · ⁊ moetuo ſeruo æc= Idẽ
qʒ multo magis ſi poſt litem conteſtatam ab
alio ammal occidatur. nam ibi dño actio.l.

acquił.cëpetit contra occiſoꝛe a liberatur
ab eo cui pauperies facta eſt p ceſſione litis
acquił · actõis · ff. e. l.j· .· ſi poſt litem ·Si
vero animal quod nocuit pluriũ dñoeum eſt
ſinguli inſolidũ noxaliter tenentur · ff; e · l. j·
F.ſi cõmune:Excuſari tñ poteſt dñs quadeu
pedis ſi damnũ dederit ab alio cõcitata· naz
cum arietes vel boues coenua cõmiſiſſent.2
alter occidit alterũ:ſi quidem occiſus eſt is
qui aggreſſus eſt ceſſat hec actio.ſed ſi js qui
non ꝓuocauit peat locũ habet . ff · e · l· .· I.· cũ
arietes· atur aũt hec actio in eum qᷓ cõ⸗-
feſſus eſt quadeupedẽ eſſe ſuã ⁊ ſi ſua nõ ſit ·
ff.· de ĩterr oga.act.ſiquis imurie ſed ⁊ ĩ he
redeſ datur.ceteroſqʒ ſucceſſoees:⁊ quaſi he
redes æ in quaſi quoſlibet dominos ff· e · l.
.fi· ?
Valis ſit adtio:noxalis eſt competit
ad extimatione noxie. Eſt autez noxia
p̃m delictũ· Fut ſi is contra quẽ agit nolit
peeſtare exti mationem. liberatur dando ani
mal quod nocuit æ ip̃m anial dicitur noxia:
on verſus ſſ Noxia delictũ ·delinquẽs noxa
vocatur:· ꝓbantur B. ff. e. lep in peinci pio æ
inſti.e. 6p. j. ⁊ ſatis poteſt dici vt in hac acti
one damni reſtitutio ſit in obligatõne:. noxe
aũt deditio in ꝓmiſſioneſicut ⁊ in noxia cõ⸗
miſſa a rationali anĩiali.id eſt· ſe ruo. ff de re
indica. miles. J. j. ij: ⁊ ̊ͥ mani feſte innuit.
I·e· c.fi.ꝙ ſi anialia: Interdũ ta mẽ libe
ratur dñs ꝓ noxe deditione · puta. ꝗpter me⸗
dacium ſuũ: vt ſiquis in iure interrogatur an
ſua eſſet quadeupes ·reſpondit · non eſſe ſuazʒ·
nam ſi ip̃am ſuã eſſe conſtiterit cõdemnabit
inſolidu.ff.e.l.j.. interdũ · Itẽ ſi fera tua
mibi damnũ dedit.⁊ nõ curaſti eam ꝙ; debu⸗
iſti dili gẽtiã abhibere inſolidũ tenebeeiſ. ·
e.c.fi · G. ꝙ tamen.ff·. e.l·j . ſed ⁊ canis.⁊· ꝗ.
generaliter. ⁊· . in beſtijs · Eec actio ciui
lis eſt · ? ꝓficiſcitur ex.lxip tabularũ.ffe·.
j· H. j. ⁊· C. ait p̃toe · ¶ SZed nunquid datur ĩ
duplum. dicũt quidã ꝙ; ſic· ad exemplũ.l.ac⸗
quił · vt no·S·e ſub rubeica de damno dato.
FG.æ in quantũ v. vbi vero· hm agʒocõtra · qe
pene nõ ſunt ampliãde ſed potius reſtringẽ⸗
de ff. de penis · interpeeta tõe ·
PDe penis Rubeica.
Seqʒ modo ſatis tractatum elſt de di
uerſis criminibꝰ. ſed qe ipſa crimĩa
unienda ſunt. cũ nec remanere de
beant inpunita. J. de ſñia excõ · vt
fame· ꝗ.j.ff· ad.l·acquił·ita vulneratꝰ..fi·
dicamꝰ de penis· [Luid ſit pena · ¶ Quot
ſunt ſpẽs penarũ· ue · « quibus· ⁊ p quẽ
inferende ſunt. ¶ Quando ſunt mijferende.
quibus a ex ꝗbus cauſis extenuentur.
in ſit pena ·delicti debita coertio ſeu
Jſatiſ factio lege ł alio iure limitata. qe
ene certe ſinguloeũ peccatoꝛũ ſunt · Vel pe
na eſt noxie vindicta.⁊ ẽ generale nomẽ oĩm
delictozum. vt colligitur.ff · de V. ſig̊.· aliud

fraus. ⁊: lſi qua pena eſt: æ de hoc no.s. de

ſnĩa et re indi · ſub rubeiba.de ſñia · ꝗ. fi.ſub
ꝗ.ſed æ caſus.vbi inuenies notatuz quid ſit

mulcta.a que ſit diff erentia inter penam
Vet ſunt ſpecies penarũ:generaliter ſũt
Itres nam alie pſonales alie reales idu⸗

cte tñ ĩ odiũ pſonarũ · alie mixte··
¶ Derſonales hm iura ca.ſunt iſte. ¶ Suſpẽ

ſio· ! Excõmunicatio⸗ Wepolto. n⸗
truſio · ſ Carceratio. erberatio⸗
racteris imp̃ſſo. Seruitus· Driuilegij
clericalis denudatio· Curie ſeculari facta
expoſitio. elegatt ſique poſſunt reꝑi
ri · W⸗ ſuſpenſione· excõicatione · depoſiti
one.legit ·xxiij·qiiij · foeteõ.de iudic. cum
non ab homine · ¶ De intruſione muenies.
lxxxj.di.dictũ·⁊· e.ſiquis clericus ·xvj ·q· vj·
de lapſis·xxvij.q.j.ſi qua monacharũ.⁊a. c.ſi
quis rapuerit ··e.tue · ¶ De incarceratione
S.depoſiti · grauis· S·de apoſta:a nobis· . de
ver · ſigni.· nouimus · ¶ De verberatõe· v. q·
veilli qui · vj ·q:j.G. veruz . in fine · ui · q ij · ¶·
Item in crim mali.v·ſi ea rei cõdicio xxiij.q
v.circũcelliones·citra tam vindictã ſangui
nis intelligas graue:S. de rapto. in archiepi
ſcopatu·õ·de cleric.pcuſ.c·ij. ¶ De caracte
ris impeeſſione.S.de crimme falſi:ad audien
tiam. Der ſeruitute · xv · ꝗq· fi · cũ multe · ã. de
iudeis ita quoeundã . penul. ¶ De peiuile
gij clericalis denudatõe ˖ S· de vita hone.
cle.c.fi·I.de ſen.excõ.m audientia.⁊.c.con
tin git · ij. ¶ De traoitõe facienda curie ſecu
lari . S: de cri:fal· ad falſarioꝛum. J. j. g · de he
reticis · ad abolendã . illos·⁊æ qualiter fiac
̊ traditio legitur · I.de verbo·ſigni.nouimꝰ
H:j · De relegatõne etiaʒ traditõne. ·.
de iudeis. cuz non ab homine · ad fi:que ple
rumqʒ iniuſte ĩfligitur.⁊æ de facto tantũ· õ·
de arbicris-e. fJfJ.
HBeales vero in odium pſonaruz inducte
hee ſm cano·poſſunt dici · in poſſeſſionem rei
petite vel alias ꝓ modo debiti declarati miſ
ſio·S· vt lite non conteſta·qm frequenter.·
in alijs · æ ſeqᷓn.Sde eo qui mittit᷑ ĩ poſ.cau
ſa rei ſeruan.per totũ:· Beneficij pꝛiuatio.
6.· de coha.cłi.æ młi.æ de clericis coniuga:
per totum.õ · de ĩuriur · querelaz · quod plerũ
qʒ ex vi obligatõnig fit· S. de elec· cum dile⸗
ctus. . penul.⁊ fi. Eiuſoem ſuſpenſio ſiue
ſubtractio.S.de cłi.non reſi:cum ad B.⁊.c.
tue.õ.de ap·poſtoealis · in fi · ⁊. c. puenit. ẽ̊·
de hereticis · excõmunicamꝰ. ꝗJ. ·. ¶ Berũ om
nium cõfiſcatio · S.de iudeisita quozundaʒ.
c. c. ad liberandã terram ſanctã · PDecunie
mulctatio.õ.de rapto·ĩ archiepiſcopatu.S·
de iudeis poſtulaſti · S. de maledicis · c · ij · qd
dic vt no.·S. de ſen.⁊ re iudic.ſub rubeica de
ſen . J. fi · ſub · . ſed ⁊ caſus:⁊ ſupᷣ de offi · oꝛð ·
.quid pertinet· v.debent etiã puniri delin
quentes· æ ſeqn· “
Nixte aũt poſſunt dici que ptim ſunt per
ſonales.ptim reales. puta.quando eccleſia
indicit exilium: nam ad indicèe eccleſiaſticuʒ
poc ptinet ex cauſa.nam eccleſia habʒz inſen
ptionem · ꝓſcriptione·exiliũ:relegatiõem.l.
Di accedes:ĩj· q; vj: biduũ xvjq:-ꝗ. nouarũ

ham

terſit
idu⸗

Siße
(r
ſeg
faci
trepi
poſtei
cum
eweg.
d.
1ciſ
ſatione
eſde
dige
ruieg⸗
ſangri
cbiepi
Aracke
ndien
de
Niunle
hone.
ccon
ie ſen
dehe
ter iat
ſoumd
oͤne⸗,
ne ple
ntii

ducke
em fei
ati mil
ter.
ol. cau
iuatio⸗
htiuge⸗
dpleri
mdile⸗
ſo ſue
B.vc.
nit⸗6
erüom
unden⸗
ecumne
atu⸗5;
ci,
rica de
fi⸗oe⸗
jdelin

nt per
cleſis
ſticu,
inſen
em.
jouan

——

⁊· l.placet· Hee tamen pene inter ſe differũt
vnde verſus.
BSxulabit ſine ſpe pr̃ie.redituſqʒ reiqʒ ·
nſcriptus manet ĩ patria h̊ re ſpoliatꝰ.
Amittit ꝓſcriptꝰ opes · nõ poſſe reuerti ·
Quiſqʒ relegat' ſua cũ remeabit hebit.
9. Doteſt ergo dici relegatio perſonalis. vt
no · S. e. ¶. ſub · J. pſonales · vV. fi· qui incipit · ð
relegatõne · ſed licut ꝓbant iura his verbis
cmiſcue vtimur ¶ SZed mixte poſſunt dici
terre interdictũ generale.õ.de of. deł.ſane.
6G.de ſponſa.non eſt nobis. Rbſolutio va
ſalloeũ a fidelitate.xv.q: vjnos ſanctoeum.
iuratos · S· de heret. c. fi . I. e.c. fi · ¶ Iuri ſpa
tronatus peiuatio.j.e.in qᷓbuſoã.⁊.c.graue·
EReliquiarũ de eccleſia extractio S. de iu
repatro.c.ij. 1 Sunt ⁊ alie varie pene cõtra
raptoꝛes:hereticos· ⁊ fautoꝛes eoeun.⁊ iude
os.æ ſarracenos. æ alios. varie delinquẽtes
in iure canonico ſparſe. q̃s ĩ ſingulis ſuis tra
ctatibus plene curauimꝰ denotare. De pe
nis aũt legalibꝰ dic vt no:j.e.ꝗ. que quibus
Sed nunquid pſonalis pena poteſt cõmu

tari in pecumariã· dicas ꝙ non.quia nõ ſunt

puniende res ꝙ delictis. in aut'. de manda⸗
tis pein.ꝗ· opoꝛtet · coll. nj · · e · licet · xxj· q·
vjiallud·nec ob. õ̊. vt lite non conte· qm fre

quster · ad fi: vbi dicit ꝙ pena que magis ti

metur impom debet · ſcʒ miſſio i poſſeſſioneʒz.

vel excõmunicatio· nam qlibet il laruzʒ elt de
bita æ oꝛdinaria pena peo contumacia q;uis

ma gis oedĩariũ ſit ꝙ fiat miſſio ſi poſſt locũ

.

habere.ꝗ.vt lite non cõteſtue caſualiter tñ
mutari põt ꝑſonalis in pecuniariã.q̊.de rap.
in archiepiſcopatu.õ.de iudeis. poſtulaſti ·
hm gof· Tu.dic vt no.S.de of.oꝛð.. quid p
tinet · v. debet etiã punire del mquẽtes.Hoc
etiã non omittoꝙ licet gof. reſtringat illud
qðᷣ dicitur ꝙ pena que magiſ timet infligen
da eſt ad duos caſus tm̃ de quibus loquitur
litera · S. vt lite non cõ:qm̃ frequenter· in fi.
vt. 5õ. innuit· eſt tñ generalius intelligenduz
quo ad coectionẽ hominũ ptinet.nam ſiue
plectendo ſiue ignoſcendo h̊ ſolũ bene agit

vt vita hoĩm coeri gat .· xxiij · q · v · Pdeſt · Iõ

.

diminuitur vt plene no·S: de accuſa. J. quis
ſit efecne t nunquid realis ſiue pecuni
aria in ꝓſonalẽ cõmutatur.ſic.qñcunqʒ dam
nati inopes inueniant᷑.h̊ em regulare eſt.xij.
q·ij: frat erĩtas:xinij ·q.vj.ſi res aliena ·xij.q/
ij · ¶clibertus:ff.de in ius vocan · l.fi.æ. no.õ
de maledicis·. qualiter.ſupꝑ verbo cõmenti
id in penã aliam cõmutetur·
Ve · ⁊æ quibus.⁊ ꝓ quẽ inferende ſunt.
BB notandũ eſt ꝙ delicta quattuoz mo

qʒ quãdoqʒ augmentatur pena ex cã.2 qnñq;

dis cõmittunt' Eacto · vt furta hoĩcidia

Dicto. vt cõuicia ⁊æ in fide aduocatiões·
Secriptovt failanzes inſtrumeta ⁊ falſos
ibellos cõficientes. Conſilio.vt cõiurati
ones ⁊ latronũ conſcietia.quoſqʒ; alios ſua⸗
dendo imiſiſſe vel monuiſſe ſceleris eſt inſtar
Septe etiã modis attenuatur vł a Zraua
tur pena · ſcz. ¶ Cauſa· ¶ Derſona. PTew⸗

poꝛe· Loco:· ¶ Qualitate Quantitate.
Suentu. ¶ Cauſa. vt ĩ verberibus a magi⸗
ſtris vel parentibꝰ illatis cauſa cozrectõms
nõ iniurie: puniunt aũt cũ quis cauſa iracun
die pulſatus eſt · ¶ Derſona dupliciter cõſi⸗
deratur.eiꝰ qui deliquit.⁊ qui paſſus ẽ·aliter
em̃ puniuntur ſerui ꝙ; liberi:æ aliter qui ĩ pa
rentẽe vb peelatũ:aliter qui in extraneum.vel
eq̃lẽ.vel ſubditũ.manus intulit.ſed ⁊= etatis
ratio habet'. ¶ Loco.vtrũ in eccleſia ſeu ci⸗
miterio.ĩ p̃toꝛio vel loco peiuato.quis delin
quat.nam locus facit vt idẽ de quo agit fur
tum vb ſacrilegiũ iudicetur:.vtrũ ve acriſ vl
mitius puniatur ·/ Tempe. vtrũ de nocte vl
de die . vt diſcernamus emanſoæe a furtiuo ł
effractoee. vel diurnum furem a nocturno-
Qualitate· vtrum ſit manifeſtũ.vł nõ ma

nifeſtum acrius vel lemꝰ delictũ. Quanti⸗

tate vtrũ quis ouem vel ſuem vel totũ gregẽ
ſubripuerit · Ruentũ puta a demente cõ⸗
miſſum eſt.tamen apud grecos foætuiti caſus
exilio voluntario luebantt.¶ Eurtoꝛũ etiazʒ
domeſticoꝝ ſi leumea ſunt nec admittitur ac
cuſatio:nec ſunt publice puni eda· puta.ſi ſer
uus domino. libertus patrono: mercenarius
ei cum quo moꝛat᷑· rem ſubeipiat· nec etiaz ꝓ
his leuioeibꝰ furtis ciuiliter agi põt ·Dęo
bantur h. ff.e.reſpiciedũ g. furta · ⁊æ. l.aut fa
cta.⁊·l.:queòam · ff · de furtis · ſi libertus pa⸗
trono· ⁊.· Sᷓ de homicidio: ſicut· de pe.di.’j.l.

aut facta · ¶ Sed in aliquibus terris ſcelera
Srauius puniunt.æ multiſ craſſantibꝰ opus
eſt exemplo.vt dicta. l. aut facta. . penul· =

fi · ¶Derpenſa igitur qualitate delicti · ĩpo⸗
nuntur pene ſecundu. l. quarũ ſeptez ſunt ſpe
cies tres em ſunt capitales.quattuoe ñ capi

tales.Capitales ſunt. vt ſi caput ampute

tur gladio nõ cum ſecuri vel falce Ltem ſi
furcis ſuſpendat᷑.vel viuus cremetur. vł vn
Sulis ferarũ beſtiarum latera ſulcent Itẽ
ſi beſtijs ſubijciatur.nõ vt lapidetur.vel cru
cifigatur.vel de ponte vel de monte iactet.
quia hoc fieri non debet.ff. e. aut damnum
J. vita· ⁊c ·l· ſi diuĩio.ꝗ. non poteſt.æ· l.capita
lium. H. j.⁊· J. famoſos.⁊. l. ſiquis aliquiò

g. ].X. · C: de malefic: æ mathe· ſi excepta· ſe

cundum azo ·Secunda ſpecies capitalis e
que dicitur mołti peoximaputa.metalli co⸗
ercio· Flij tamen damnantur in merallumet

pij Sraniozibus vinculis puniuntur. Flij in
opus metalli.æ hij leuiozibus Flij in mini⸗

ſterium metallicoꝛũ.id eſt. vt ſeruiãt damna
tis in metallum.ꝙ ſi in perpetuũ ſit· ſerni pe
ne ſunt. Si ad tempus: cinitatẽe amttunt. Si
damnati in metallum. libertate æ cinitatem.
quãuis æ ſeruus ſic damnari poſſit· ita q; do⸗

minus eius dominm amittit. ſecus ſi ad vin⸗

cula ſit damnatus. ff. e aut damnum. ꝗ. eſt pe
na. ⁊· : inter eos. æ. . in miniſterium. 2 J. ſer

nuos. FTercia ſpecies capitalis eſt depoeta
tio in opusꝶ publicu:non dico damnatio ĩ me
tallum. æ B libertatem conſeruat ſed ciuitatẽ

adimit. ff. e. quidam hanc peeſes ꝓpuincie in
fligere nõ põẽt.ſed eſt a peincipe cõfirmãda

Maioees autẽ iudices.ſicut p̃ᷣfectus p̃toeio/
peefectus vrbis hanc penam impon ut: ff e.
diui fratres: æ l· aut damnũ · cum penaet
G. ſe. ¶Non capitalis vero pena eſt que ad
extimationez non piculum capitis pertinet·
æ eſt quadenplex ·¶ Drima relegatio ad tẽ
pus vel etiam in perpetuũ·dum tamen bona
non adimat. Beda nfamia vel dignitatis
amiſhio- Tercia.ad dignitatẽ · ſeu officiũ ·
vel foeuminterdicta aſpiratio: Quarta.
verberũ caſtigatio: ꝓbantur B. ff· e.capitaliũ
H. j.æ.· . cetere pene ·æ łſiquis foete · ꝗ.fi·⁊
duabus. l·ſeqntibus.ff· de interdi · relega·
relegatoꝛum · S. ad tempꝰ · ¶ Et no·. ꝙ plus e

interdicere foꝛo ꝙᷓ aduocationibusnam in

peimo caſu debet abſtinere damnatus ab om
nibus foꝛenſibus negocijs in foeo · in ſecũdo
vero debet abſtinere ab aduocationibuſ ĩ fo
ro.ſed alijs in foꝛo non ꝓhbibetur operaʒ da
re.ff· e moeis ¶ Sunt quedam pene a qui
bus dehent indices abſtinere ˖ ne ſez in kacie
alicuins ſeribatur pena.nec em̃ debet facies
maculari que eſt ad ſimilitudinẽ celeſtiſ pul
cheitudinis fi gurata: C. e:ſiquis m metallũ
NHec debet addici piſtoꝛibus ł alicui alij
coepoei non cõpoſito etiam obtenta religio
ms:C· e. ne quis · ¶ Ieem veterani æ eoeuz li
beei ĩ peimo gradu tantũ pena metalli æ ſope
ris publici non afficiuntur.· Kem nec decu
riones:vel eoꝛũ libe:i.vł parentes.ĩ quocũ
qʒ gradu ſint:qui nec furcis ſuſpendi debent
nec comburi ⁊ ſiſic damnati fuerint li beran
& ſuntconſulto tamẽ peius peincipe.vt vel
pena pmutetur vel liberetur· C·e. honoe ff.
e.moꝛis· . fi·¶ Mec liber ſic poteſt damna
ri vt in perpetuis vinculis detineatur. C.·.e.
incredibik · ¶ In omni etiã ſupplicio ſeueri
us punitur ſeruus ꝙᷓ liber.infamis qm bone
fame exiſt ens.ff · e:capitaliũ·ꝗ. fi.

¶Eſt autẽ pena imponenda illi qui deliq̃t

qꝛ pena ſuos debet tenere actoees · ̊· de his
que fiunt᷑ a maioei pꝓte:c·: queſinit · C. e ſancti
mus.æ conſideratur peeſens ſtatus in publi⸗
cis criminibus æ in crimine iniuriarũ · ffſi ex
nox·cau.agatur.l.penul.ĩ pematis vero ſta
tus peeteritus.vnde ſi tempoee delicti erat
ſeruus.nũc factus eſt liber.tanqꝙ; ſeruus pu⸗
nietur.⁊ ecõuerſo.ff·e.ł.j. ¶ Non eſt ergo
vnuſꝓꝙ alio ꝓpuniendus:nec vxoꝛ peo marito

vel econuerſo:nec filius ꝓ patre vel ecõuer

ſo · S· de pignoꝛibus· ex litteris · ꝗ. j. C. ne vx
oꝛ ꝙ marito.in rubeo a in nigroxvj.q· vj. il
lud. j· q· iiij.c. j·S.de purga· vulgaric.ij.
Sed contra · xv·q· vlicum multe · vj. q. j· q̃ſ

quis·̊.de ſponia:nẽ eſt nobis .S.de of.dek·
ſane.⁊. c. D.æ G· ¶ ¶Sopeima iura qᷓ dvolunt

ꝙ alius ꝓ alio non moeiatur locum habent
quo ad penas eternas· in quibꝰ generaliter
deruʒ eſt ꝙ peccata ſuos debent tenere auto
res:æ ꝙ filius nõ poꝛtabit iniquitatẽ patris
FHoc tamen fallit in oꝛiginali peccato. quod
ad omnes tranſit.⁊ ab adam deſcendit. Vnð
apoſtolus· per vnum hominẽ intrauit mo⸗s
per omnes tranſit a iterum in adam pecca

mus·St eſt ratio vt no.j.t.j.G/de quibus pec
catis:h·oei ginale:⁊ ſeqn.ITura vero poſterio
ra in quibus punitur vnus ꝓ alio locum ha⸗
bent quo ad penas tẽpoeales:æ ſic loquitur
xxiiij.qiij ſi habes·j.q/iiij·a· item ꝓ pec⸗

cato ciuiũᷣ · vſqʒ ad.·his ita reſpondet᷑᷑. hm

gof. 1ed hm hug. a io:ad intelligentiaʒ
Huius materie notabis ꝙ triplex eſt pena.ſczʒz
eterna:coepoealis:æ ſpiritualis ¶ Sterna pe
na nunqꝙᷓ; punitur vnꝰ ꝓ alio.vt · j.q/iiij.c.j.
2: cC. iã itaqʒ. niſi ſit imitatoe ſceleris · vbi qui⸗
dem non tam ꝓ alieno qᷓ; ꝓ ſuo delicto puni
tur:j·q:jcito turpem.S·de renun.niſi cuzʒ pꝛi
dem . J. perſone vero irregularitas · ⁊ ſic ĩtel⸗
lige · j· q.inij· contra dominus ad wmoyſen.
Coepoealis pena duplex eſt· quedã enim

Oſiſtit circa coepꝰæ illa ſepe punitur vnꝰ ꝓ
alio: vt patet per diuerſa exempla · j.q. iiij· ꝗ.
Item peo peccato cinium · Quedam circa

ſtatum vt eſt ſeruitus vel mfamia.⁊ illa etiã
ſepe punitur vnus peo alio.vj · qj. . verum ·
xv.q · li · cum multe : S. de fib · peeſ bi· litteras
⁊z quaſi per totum· S·de pur·cano: accedens
ĩ.e.ad aures· ⁊ c.in quibuſoam.· Spiritua
lis vero pena quadeuplex eſt · ¶ Drima ẽ pe
na excõmunicatõis.⁊ illa nunꝙ; punitur vnꝰ
peo alio.xxiiij.q.iij.ſi habes · Secunda ẽ
pena interdicti loci:⁊ illa frequenter punit
vnus ꝓ alio·S·de ſponnon eſt nobis·S. de
of · del · ſane · ?· c. p:⁊ g· ¶ Tercia remotio ab
oblationibus. æ illa ſimiliter punitur vnꝰ ꝓ
alio.xvij.q:iij.miroz. Quarta oedmisæ=
illa punitur vnus ꝓ alio-nam maritus repel
litur ab n nurd kren del ictum vxoeis.

xxxiiij· di · ſi cuiꝰ· ¶ Item ſi pater emit eccle
ſiam ꝓ filio ip̃ᷣo ignoeante.licet non repella
tur ab oedinibus.eccleſiam tame amittere de
bet ·.·q; v.c.j.õ.de elec hi cnius:q · de ſimo ·
de regularibꝰ· duobus. c. ſeqn · Breums
expedias te:ꝙ vnus non punitur ꝓꝙ alio. ſedò

pena ſuos teneat actoes.qð regulare eſt.fal

lit tamen in caſibus.õ.notatis· ⁊ in multis

colligere ꝑ ſeip̃ᷣm ·

alijs non notatis N diligens lecto⸗ poteſt

cognoſcentes.lvj.di.ſat ꝓuerſum · xvj.q; vl.
inuentum.ſubaudi.vel ſine cauſa.⁊ hoc eſt
quod exponit decre · ã.vt lite non conteſ· qm̃
frequenter · G. ſi vero aliter abſens· v· ſi autẽ
de carnali cõiugio·in fi. ¶ Cauſa vero con⸗
ueuit his verſibus denotari · Daupertas.
odium.fauoevicium · ſcelusoꝛdo·Der⸗

ſonas ſpoliant · ⁊ loca iure ſuo· ¶ Dauptas.
pter quã vniunt' due eccleſie altera amit
tit dignitatẽ ſuam · xvj·q-j⁊ tempoeigs qua⸗

licas · Odium.ſcʒ.ciuium interficientium

ſuũ epi Tapi.xrv. . ita nos.j·ead aures.

⁊.·c· in quibuſdaz · ¶ Vicium. ſcz · lepee · · de
clerico debilitato:tua nos · ¶ Eauoe.ſciliczʒ

cõſtantinopolitane eiuitatis xxij · di. renonã

tes. ¶ St ſcelꝰ.xxvij:qfi multoꝛũ. no.S.

e.v.ſoõca.a ſeqn · ¶ Ordo. ꝗpter cuiꝰ fauoꝛẽ

dominuſ ſeruum amttit ·˖ luij · di · freques. ge

neralis·. æ acceditff. ð operis liberto·ĩterdũ

Sſt igitur regula ꝙne⸗
mo pemat ure ſuo ſine culpa ſua · õ· de Ovſti ·

—

nper
ſteri
n be
uitu
Pper:
dkn
nti,
enaſ
enape
ſei.
iqui⸗
pani
pe
itel⸗
pſen⸗
enmn
vr⸗ 9
inß
naͤten
acti
erum.
tteras
edeng
mmitna
depe
v⸗
mdee
pum
, der
dtio eb
y p
nis⸗
tepel
xoꝛis.
eecle
pella
ede
ſimo⸗
eums
. led
eſt.fal
nultis
poteſt
ge:
i
l
ve
e/ qn
ſaute
o con
ertas⸗
npeb⸗
aamt
8 qua;
mnaun
zures⸗
16,0e
ilic,
noni
0.5.
auoe
80
terdi

vbi ratõe dignitatis ſuperuenientis amittit
quis operas quas habebat ĩ liberta· quia in
dignũ eſt ꝙ liberta ſermiat exquo tantã ade⸗
pta eſt dignitatem.
Interfectoeibus peeterea clericoꝛũ a iure
erta pena infligicur. nam ſiquis ĩterfecerit
peeſ biterũ:ſexcentoꝛum ſolidoũ.ſi diaconũ
quadeingentoeũſi ſubdiaconũ trecentozum
ſolidoaũ pena ferietur.æ foꝛte hodie extima
bitur ſicut diaconus: ar·S. de ſeruis nõ oed·
miramur:æ de etaæ quali:a młtis.Si epiſco
pum nongentoeũ.ſi monachum quadeingen
toeum ſolidoeũ pena eſt puniendus.vt· xvij.
qnij·qui ſubdiaconũ . ⁊=· c.ſeqn.paeter peni⸗
tentiam que eſt:xij. annoꝛũ ſi peeſbiter inter
ficiatur·.t· j.c.ij. Sed cui applicabit B
pena · dicunt quidã ꝙ confiſcanda eſt. C. de
modo mulctarum.l.mulctarũ:ſed contra.qꝛ
vbi de mozum coerectõne agitur fiſci ratto
non habetur. C. de ſecũdis nuptijs · l. j·g. j.
Dicas ꝙ pene exacte per indices eccleſi⸗
aſticos·ratõne delicti damnum vel iniuriam
eccleſie contingens · eccleſie qᷓ; ſic contingit
eroganda eſt: vnde compoſitõ peeſ biteri de

qua·S· no·eccleſie quã tenebat reddi debet.

·e·c.ij ad idem.q.de ſimo:audiuimꝰ .xxvij.
qj·ſiquis rapuerit·xviij·di.quomãquidem.
8.· de cenſibus · ꝓcuratõnes.in fi· in aut'.de
ſancti · epiſ.. ſiquis rapuerit · xvij·q.iij. ſiq̃s
deinceps.C.Sð raptu virgi.l.vmca.ſm gof.
ideo iniuria facta clerico. videtur ⁊ eccleſie
cuius ẽ irrogata · vnde ipſa agere poteſt etiã
ſi clerico quo ad perſonam ſuam fuerit ſatiſ⸗
factuz· · de ſen · excõ·:cum deſideres. C. fi · ad
idem.S· de foꝛo compe:c.ij.S.de indeis.po⸗
ſtulaſti·⁊· ij.qvij:accuſatio.in fi.⁊ de G̊ no.
·ð ſen.excõ.⁊ qualiter ̊ abſolutio.ſub..
.ſeò cui applicabitur:æ ſequentibus.
. Si vero damnum vel iniuriam aliquã pei

conuentionalis:S de arbi.dilecti · æ ar. j·e.
conſtitutus:ſiue ſit a iure inducta.õ·t.j.c.j.
ij. ⁊· iij·⁊ fi: ſiune a indice infligatur. vt:no.õ
t· j· ſub rubeica de inmurijs·J. cui detur.⁊. G. ĩ
quantũ.m gof:Tu dic vt no.õ.de offi.oꝛð.
F.quid ptinet.v.debet etiã punire delinque
tes · PDoteſt em̃ iudex eccleſiaſlieus in ex⸗
penſis punire.ſiue tempoee diffinitine ſen⸗
tentie · · e. calumniaz· ſiue antea.õ.de appł.
repeehenſibilis.õ·de ſequeſtra. poſ:ad B g.
de dolo ⁊ contu · cum dilecti · in fi.õ·de peo⸗
cur̃.anditis.ſcõm gofrede hoc dic vt plene
no.S·de dolo:ſub rubeica de contumacia.ꝗ.
qua rairin ine, etiam contumax vel

doloſus· ⁊ ſeq̃ᷓn ĩtez imponere poteſt mul
ctam pecuniariam.j.e.dilectus.nam omni⸗
bus magiſtratibus ꝓmiſſum eſt iuriſdicõem
ſuam defendere penali indicio ſuo· exceptis
diuini mris iudici bus:ff. ſiquis ius di. non
obtem.l.vnica.ff.ſiquis in ius voca.nõ ierit
lij: vnde æ penas pecumarias imponere po⸗

teſt oꝛdinarius. ff · de iuð · l. ij. J. fi · Item dele

gatus.C.de ſpoetuł.l:ij.Item arbit'.ff.de ar
bitris· non ex omnibus ·ſcᷣm gof. De mulcta

tam reſpiciat: a ꝓplicabitur ei pena.ſiue ſit

imponenda die vt plene no.S de ſententia
re iudi.ſub rubeica ð ſnia·I.qꝰ remedio:ſub
Jꝗ.h caſus ſunt· De arbitro dic vt no.S· de
arbitris · ꝓ. qualiter ad eff ectum · ſub · . ſunt
autem diſſimilia. vx · ſed nunquid poteſt puni⸗
re contumacem.æ ſeqn · ¶ Sed nunqd poſſũt
pſone eccleſiaſtice penas exigere· dic ꝙ polſ⸗
ſunt ſi a iure inducte ſunt · ſicut ſunt ille de
quibꝰ no.sS· e · ſub· J. H.· j. ⁊ ha bes·xij: q·ij ·
epiſcopus qui mancipium.xxiij.di · quãquã ·
in fi ·xij·q:ij:cum deuotiſſimam.x vij·:q:inj· ſi
quis contumaxquiſquis:ſiquis domum.qui
ſubdiaconumidem eſt æ« in conuentionali:S
de arbi.dilecti.ad fi..e.conſtitutus Sedð
contra·abſit enim vt eccleſia cum augmento
recipiat quod de terrenis rebus videtꝰ amit
tere. lucra peecijs querere:xij.q.ij.fraterni

cas . Solutio. loqmtur in penitentiali fo⸗

ro:nec.obſ.õ.de cenſibus·ex parte·quia lo⸗
quitur in voto cuius menſura erat incerta·
ibi redditur ratio illius reſponſionis ĩ litte⸗

ra:nec obſ.õ.de dolo ⁊ cõ:c.j.quia intelligi⸗

tur quando infra annum reus offert cautio⸗
nem de ſtando iuri· nec obſ.j.e. ſunam.qe ĩbi

peo maioei parte ſatil factum erat in ſoꝛtem.

æ nichilominus pena inſolidum petebatur.
quod erat iniquum.ſed non denegat qinmn
rata peti poſſit· In quo tamen ſic diſ. vtrũ
ſub pena peomittatur id quod conſiſtit ĩ dan
do. vel faciendo · ¶ Si in dando conſiſtit in
ſo lidum cõmittitur·ſed obſ.doli exceptio ſi
ſolida pena petatur · ff · de vbo· oblig. l. ij · J.
fi ·ff-ſiquis cau.ſi ſeruum.ꝗ.ſi plurium·æ ſic
intellige.j:e.ſuam. Si ĩ faciendo æ factũ
eſt indiuidnum. tunc ſimiliter cõmittitur in⸗
ſoliduʒ ·ff. famił · herec̃· Heredesg. an eaff.
de ver.ob. ſtipulationum..fi· vero di
uiduum:tune ꝙ parte tantum cõmittitur pe
na:.ff.rem ratam haberi.ſi peocuratoe.⁊ hoc
dil · ff · de vtobli. l. ii. . cato · ¶Sed quidã
dicunt indiſ.ꝙ quãdo peomiſſio in facto cõ⸗
ſiſtit ſemper inſoliduʒ committitur pena.ſed
de equitate non fit condemnatio niſi peo par
te · ff de ver · ob; in executionibus.in pein.et
‚ penb.ff · depoſitiſi duo hr̃des. ſcòm gof.
Tu dic de hac queſtione vt no.õde arbitris
Jꝗ.qualiter conſtituatur.ſub.. ſed mens. v.
ſeo nunquid religioſi.æ ſequentibus ·¶ Sed
⁊ ſiquis epiſopum mterfecerit· bona peopeia
applicanda ſunt eccleſie ſponſe ſue· xvij · q.
nij: ſiquis deinceps: multofoetius debet pei
uari feudo quod ab eadem eccleſia tenet.ita
ꝙ ſibi vł ſucceſſoꝛibus ſuis.ſubaudi.vſqʒ ad

quartum gradum nec iſtud feudum reſtitua-

tur· nec de nouo aliud conferatur.que pena
mitioe eſt q; peima · ſic intellige.j.e:ad aures
Nam Hodie quicunqʒ clericum alicuius ec
eleſie · nedum canonicum.rectoeem:vel pee⸗
latum. occidere vel mutilare peeſumplerit.

omni iure quod in eade eceleſia vel ab eadẽ

eccleſia habet vel tenet peiuari debet. ꝛca
ſua poſteritas vſq; ad quartum Zradum ĩ cle

ricoꝛum collegium nullatenus admittatur.
nec in domibus religioſis peelationẽe aliquã

aſſequatur.ĩ.eęin quibuſdam· ſacri . ⁊ iunge
quod no.S.de iniurijs:ſub rubeica de damno
dato. . quibus det .· v· ſed datur ovtilis · et
ſeqn.
llud autẽ non eſt omittendũ ꝙ cogitati⸗
onis penam nemo meretur.ff·de penis· cogi
tationis.de peni · diſ:j·cogitatõnis·ſuꝑ quo
potes ſi placet diſtinguere in hunc modum-
um queritur vtrũ cogitatio puniri debe
1 vel locus ſit penitentie refert vtrũ quera⸗
tur de delictis.vel contractibus· æ vtrũ aga
tur in fozo contentioſo · vel penitẽtiali./Si
queritur de delictis a agatur in foꝛo conten
tioſo.aut voluntas ſtetit in ſuis finibus ⁊ nõ
eſt ꝓceſſum ad actum · æ ſic nullam penaz me
retur. vt in dicta:l.cogitatõnis· ff · de. fur. l.
ſiquis ⁊· l. j.⁊· L. inficiando· ff · de acqr ·po ·
poſſideri· I.ſi rem apud te.niſi ĩ caſibus·ſieut
in crimine hereſis· S· de hereticis.ad abolen
damæ. c excõmunicamusJ. credentes· Lcem
in crimine leſe maieſtatis. C.ad· l. iuł.maieſ⸗
quiſquis.⁊ in eo qui cogitauit fugientem de
eceleſia extrahere· C· de his qui ad eccleſiazʒ
confu.l.fi⸗ſcdᷣm Iob.ibi tam ꝓceſſit ad actũ
æ eodem modo poteſt intelligi peecedens · ·.
quiſquis · ¶ Si vero voluntas ad actum ꝓ⸗
greditur æ actus ꝓficitur.puniendus eſt quã

tumcuqʒ peniteat: nemo em̃ inquit.l.tali pec

cato peniteétia ductus innocens eſſe deſnit;
ff · de edik. edicto· quis ſit fugitiuꝰ· poſt pn·
ff·de furtis:qui ea mente.ff. vi bo.rap· non
ꝓdeſt · ff · ꝙ quiſquis iur.l.iij:⸗H · j· ff · de po
ſtuł.l. j. g. beſtias niſi in caſibus in quibꝰ· .
certa tempa penitentie locus eſt. ff. de ſeruis
fugi · l · j. .j.ff · de publica.⁊ vec ·l. j· E. ꝙ ſi fe
cerit.ff· ꝙᷓ metus cã. Item ſi cum exceptõe⸗⸗
ſat' clemẽter.C·de . crimi. ſtelli · l. j. Quod
ſi actus non perficiatur.æ is qui peoceſſit ad
actum ip̃m perficere potuiſſet · ſed noluit qe
penituit.non incidit in penamĩmo ei parce⸗
dum ẽ. ff· ad · l.· coꝛnel. de fal: qui falſam · ff·
de iniurijs · Itẽè apud labeonẽ · ꝙ. ſi curaueris
nih moete ſibi cõcierit · vbi punitur ↄſcientia
criminis iam cõmiſſ.ff · de bonis eoeum qui
mo.ſibi conci.l.iijſcòᷣm iob.Et niſi in crimi
ne leſe maieſtatis.Et in illum qui molitus ẽ
de eccleſia extrahere fugientem. vt no · 6· e⸗
v.· ſi queritur de delictis · Sin aũt ideo nõ
fſicit actum quia non potuit · licet bene vo⸗
luiſſet pficere·puniendus eſt ac ſi feciſſet · ff.
ad.l.pomp· de parri.l.j.in fi·ff. de re mili ·
.l. iij· G. is qui · C· ſi quacũqʒ peedi. poteſl. j·
C.de epiſcopis ⁊ clericis: ſiquis non dicam
C.de furtis.ſiq̃s alieno:C·ad l.iuł.ð̊ adul.
eum qui.C.de inceſnup· qui cõtra · ⁊æ· ¶· ſiq̃s
inceſti. C· de ſepul. vio. l.j· ff. ad · l· coenel . ð
fal.ſiquis legatũ.ff·ad.l.coeneł · de ſicca.di
uus · S· de bigamis .nuper.⁊c· a nobis: ⁊ hm
Poc intellige ꝙ voluntas 2 poſitum diſtin⸗
guunt maleficia.ff· de furtis · qui iniurie· . ð
ſen. excõ.cuʒ voluntate · xj ·q.iij· ꝙ pᷣdeceſſoꝛ
ſiquis gladiũ ſtrinxerit vel cũ telo cauſa
occidendi hHomine ambulauerit · vt Hoĩcidia
tenetur · ff · ad · l. coenek · de ſie · l. j. ⁊ has.l· ꝓ

magna pte canonizatas inuenies ˖ de⸗ pe · di.
j·ſiquis non dicam· ⁊ ſeqn· quas oms intelli
gas ſcdᷣm peemiſſam diſ. ¶ In contractu aũt
nibil obeſt vł ꝓdeſt cogitatio niſi contractꝰ

pficiat. ff · de cõdi · ⁊ demõ. B Oditõ. C. de fi

de inſtru.conctractꝰ · nec ꝓdeſt conatus ſme
eff ectu · õ · de ſponſa . c · fi · nec ſufficit gerere
mente niſi expeimatur oeead B. C.de condi ·
ob cauſam.ſi repetendi.ff · de verbo · ob. quid
quid aſtringende · C· de nuptijs · imperial · J.
ſed ſi talis· C. de act'.æ obł/ſiquide donati
oms cauſa. C.· ꝙ metus cã cum te ff· de au⸗
ro argen: lega.l.ijff· de dona . l · v · . ki· et
l. generaliter. ff · de dote p̃lega. cuzʒ quis.ꝗ.
l.ff. de duobus re:debẽduos’ Contractu
aute inito æ perfecto locus eſt penitentie ſi
erat mnominatꝰ. re integra ſi non intereſt ad

nerſarij. ff· de condi · cauſa da · ſi pecuniam ·

l. dedi. ¶ In nomĩiato etiã gratia alteriꝰ tm̃
contracto.locus eſt penitentie reſpectu illiꝰ
cuius gratia eſt cõtractum . ff · depoſiti · l. .· ·
penul.niſi foete aliquis decipiat. vt · S. de
cur.mãdato.⁊.c.auditis · S· de· reſcriptis · ex
pte decani:vbi etiam licet penitere · valet id
quod iam actũ eſt. vt ibidez· ⁊ ar · S· de reſti⸗

ſpoł. audita. . penul.ſed nec in pᷣindicium iſl

lius cuius gratia habitus eſt cõtractus peni
tere licet. niſi ex cauſa.ã:cõmodati· c. vnico.
æ de locato· ꝓpter ſterilitatẽ·C· ̊ dona· que
ſub modo·ꝓfecta donatio· C· de reuo . dona ·

l.fi. S:de dona.c.fi. In contractu vero ha

bito gratia vtriuſq; non eſt locus penitẽtie ·
niſi ⁊ ambo· vel oms ſi plures ſunt cõtrahẽ
tes peniteant· C· de acti· æ obligati · ſicut in
initio:C.de elec.in cauſis.fi · vbi pfici in⸗
telligitur poteſtas data exquo hij qui reciꝑi

unt inceperũt ea vtiideoqz; eum res non eet

integra æ gratia vtriuſqʒ poteſtas cõceſſa·po

ſtea non potuit reuocari vt ibi dicit: omnmibꝰ

em̃ expediebat vt cito ꝓuideret eccleſie · ñ
diff erret . S. ð ęlec · ne peo defectu·⁊· c. cũ
inter vniuerſas: Elec in foꝛo cõtentioſo ·
nam in penitentiali ſiue in iudicio anime ſo⸗
la voluntas punitur. vt patet de pe · di · j. ho
micidioꝛũ· a · v. ca·ibi ſequentibus.vj · dil . te
ſtamẽtũ·xxxij·q:v.ſicut em̃:⁊.c.j.qui viderit
viij ·q.j· ſciendũ.deus em̃ non ex operibus iu
dicat ſed ex coꝛde · xxij.q· v · qui periurare. et
coꝛ reſpicit non manum xinj: q· v.ſiquid ĩue
niſti · ⁊ ex coꝛede ꝓcedunt adulteria· hoĩcidia
æ cetera peccata.xv.qvj·c.j·ante medium et
ad fi · talia em cum latentia ſint· ſoli deo.⁊ ſa
cerdoti eius vicario ſi confiteãtur.relinqui⸗
mus vindicanda vel remittenda ſic itellige

xxxij · di. erubeſcant · vj · q · .ſi omnia · xxxij · q·

vcheiſtiana.j· de pñis: omnis ꝙ;uis ⁊ intrin
ſeca ꝑ extrinſeca ſepiuſ p̃ſaumant .ad G· xxvij
q.jnec aliqua·xxxj:q·ij.ſi verum.de cõ· di.
iij· de penitetibꝰ. xxxij·qv·nec ſolo. Qð
itelligas de cogitatõe deliberata: ſciliczʒ ex⸗
quo quis conſenſit peccato faciendo. multo
fostius ſi delectabilis ſit · vt de pe · dil · · ſup
tribus. Quid ergo de temptante. æ certe
cogitatio tẽptans dũmodo reſiſtatur ĩ nullo

— ——

nel
nai
nuch
„defi
oſe
erere
rondi⸗
gnid
ialg.
onati
eau:
liret
us.
tractn
ntie
feſtad
ſam
ſn
nill⸗
4
„dep
let id
heſti⸗
um il
8peni
onieo.
que
dona⸗
erohe
itetie
erahe
cut in
ici in:
reapi
on eet
ſi po
nmb?
ſie.ñ
c.ci
tioſo⸗
me ſo⸗
iſeho
dilte
vidertt
bus in
re et
d ine
icidia
iumet
o⸗1l
ingui⸗
telligt
rleg⸗
incnn
xxvI
5„ d⸗
z ex⸗
nulto
ſuy
certe
null⸗

punitur.ſed potius meretur:quia nec coꝛona
bitur niſi qui legittime certauerit· ⁊ pᷣmi mo
tus non ſunt ĩ poteſtate noſtra:æ beatus qui
tenebit a allidet paruulos ſuos ad petrã ſic
etiam poteſt intelligi de pe.di.j:cogitatõis:
æ hm hoc cõſueuit exponi moꝛaliter quod le
Situr · j.q.iiij . econtra. ¶ Sed quantum⸗
cunqʒ q̃s ad actum ꝓceſſit ⁊ ipſuʒz perficit · ſp
eſt locꝰ penitẽtie in hoc mundo quo ad deuz
a eccleſiam ſuam ſponſam. de pe.di·.j·ſi agi⸗
mus penitentiam. ⁊: c· ſeq̃n.penitentes enim
* reuertentes ad coe ſuſcipit deus: vt ĩ aut'.
vt non luxu· con.na.circa pein· colł.vj⸗ nec
ecc leſia alicui claudit gremium ſuum. C· de
ſumma tri.l.fi/.pe.jq:vij:ſiquis omne.

Wando ſunt inferende . cauſa diligenter
Jexaminata lite conteſtata in confeſſum
Sel conuictum ferenda eſt ſententia-non ali
ter·S.de conſtitu:eccleſia. in fi.ij.q:j.nos in
quẽquã·lite vero nõ conteſ pumitur ſcdm · l.
pecuniariter.vdel pena imponitur que extima
tionem contingit: ⁊ poteſt ꝓcedi vſqz; ad re⸗
legationem.In accuſatoꝛẽ autem nunqꝙᷓ; gra⸗
unius ꝓceditur ꝙᷓ pena turpiliani contineat.
ſed nec debet aliquis ſuſpitionibus condem
nari·quia tutius eſt delinquentez abſoluere
ꝙᷓ innocentem condẽnare· ff· e: abſentem.⁊ ĩ
eęriminali ꝓbatõnes luce clarioeꝛes exigune
C.de peobationibus.ſciant.C·de fal.vbi.⁊
v·q · vj·cepiphanium.ſed ⁊ quandoq; pᷣſum⸗
ptiones ſufficiunt. vt no·õ·de adul.ꝗ. quali
ter in accuſatione·ante fi.v.plerumqʒ tamẽ
⁊ ſequẽ.⁊ iunge quod no.õ·de accuſaꝗ.qua
liter peocedatur.ſub·..oblato libello.v.ſin
antem neganerit.

Quibus ⁊ ex quibus cauſis extenuent
ι quidez a maioeibus iudicibus de cau
ſa cognoſcentibus extenuantur ex cauſis.
¶ Drimo peopter etatem · j. de delic · pue · c.
j. in pein· ¶ Scðo peopter violentiam abſo⸗
lutam·S. ꝙ metus cauſa.ſacris.l.di ·ponde⸗
ret · xxxij.q:v.ꝗpoſito virginali. ¶ Tercio ꝓ
pter ignoeantiam.xxxiiij.q: j.cum per belli⸗
cam:⁊ q: ij in lectuʒ · S· de clerico excõ⸗mi.
apoſtolice · ¶ Quarto ꝗꝓpter extremã neceſſi
tatemõ. de furtis·ſiquis peopter neceſſitatẽ
6· de homicidio· interfeciſti. ¶ Quinto peo⸗
pter diuinam reuelatione.õ.de diuoꝛc:gau⸗
demus . Sexto generaliter ꝗꝓpter qualibet
iuſtam cauſam.ff· qui ſatiſdare coguntur.l.
fi · · de pignoeibus·ſignificãte· S.de iuriur.
beeui · xv· q·j..vt itaq; ebeietasxd.q.ijſa⸗
ne · x.c:inebeiauerũt·ff.de of.peeſi·diuuſ.et
de B no.õ· de accuſationibus:. quis ſit eff e⸗
ctus· Y· verum · penis etiã infligendis
conſideratur nobilitas. xxiiij·q.j.qui cõtra
pacẽ.j· e· c·fi · ¶ Dignitas.s.de officio deł.
ſane· æ. c.paſtozalis·ij.q.vij.quiſqs:xlv.di·
eum beatus . ¶ Diuerſa qualitas. ff. kn ſer
uoeum. ꝗ[Ordo. l. di · contumaces. Stas
5· de delic · pu · c.j· in fi·æ· c. ij. ¶ Metꝰ. õ· ꝙᷓ
metus cauſa· ſaeriſ.l.di:peeſ biteros·¶ Inſa

nia.xv.q.jſiquis inſaniens: ualiens de
licti.aliter em̃ punitur vis publica qᷓm peiua
ta: furtum manifeſtum ꝙᷓ non manifeſtuz · ff·
de vi pu.⁊ peiua· per totum. ⁊ no.õ.ð furtis
Hꝗ.⁊æ in quantum.S.j.⁊.ij:⁊ ſeqᷓn · Qualitas
tepus.locus:euentus.ff·eaut facta. Qul
titudo delinquentium.l.di:vt conſtitueretur
5S· de cłi:cxcõ.: mmiſ.latoꝛes.⁊ iunge quod
no· S. de accuſatiombus·· quis ſit eff ectus

* dic vt ꝛibi no.

De penirentijs æ remiſſionibus Rubeica
lſericoes miſeratoe dominꝰ? cuis

Jricoeꝛditer ſemper agens. ac ſalutez
peccatoeum ſitiens per huius mun

di pelagum periculoſe nauigantibus = quan

doqʒ fluctuantibus multa remedia obtulit.
inter que ſpecialiter parauit duas naues ſiũ
tabulas.de peñdi.jimultiplex miſericoꝛdia
dei. ima tabula eſt baptiſmus. in quo
vetus homo exmtur a nouus induit de quo
ſatis dictum eſt · S· de baptiſ. ⁊ eius effec · per
totum. Iecunda tabula eſt penitẽtia · que
per peccatum moetale naufragium paſſis ne
ceſſaria ẽ hm Iero·ð pe.diſ·j.ſecũda tabula.
poſtc.ſuper tri bus:⁊ G perquã neceſſaria e.
etiam vna conſideratione habita plꝰ ꝙᷓ; bap⸗
tiſmus neceſſaria ẽquia per ipᷣm baptiſmũ nõ
ſubuenitur miſi ſemel æ peoficit ad ſalutem.
ſed per veram penitentiam ſepms. baptiſmꝰ
enim ſacramentũ irreiterabile eſt.penitentia
vero iterabile· Reiterans nanqʒ baptiſmum
puniendꝰ eſt. vt no· S· de apoſta · ¶. que ſit pe⸗
na:Sed quiſquis ꝓlapſus in peccatũ pꝑ peni
tentiam ſemper poterit repari hm concilium
generale:õ.de ſumma trini.c.j. penul. Ta⸗
men hm Rmbeo.pauci ſunt hãc agentes.Vñ
ipſe ait· Dlures inueni innocentiaʒ baptiſma
lem ſeruaſſe ꝙᷓ veram penitentiã egiſſe·ð pe.
di e ij · reperiuntur. ⁊ di:j· ſunt qui arbitrantꝰ
ĩdeo ne imperitia ſacerdotum ſimpliciuz eis
potiſſiẽ ſit nociua · dicto ⁊ expedito tractatu
S.·. ꝓxi ·t.de penis que in tribunali coepoei in
fligunt.dicamus nunc de his que imponun
tur in iudicio animarum:æ ſic apponamus ru
beicam de penitentijs æ remiſſionibus. plena
rie tractãtes · Qund ſit penitetia · Quot
que ſint actiones penitentie· ¶ Quibus ⸗
quot dietis ſit ad penitentiam gerandum.
uis debet confiteri. ¶ De quibus pec⸗
catis facienda eſt confeſſio.⸗ Qualis debet
eſſe confeſſio · Cui confitendũ ſit · ¶ Quan
do confitendum eſt Qualiter ſaceròos de
bet ſe habere erga confitentem. ¶ Que i pe⸗
diunt penitentiam · Que mducunt hboĩem
ad veram penitentiam faciendãa. Que ĩiter
rogatõnes fieri debent vel poſſunt ab audi⸗
ente confeſſionem. Quns ſit eff ectus vere
penitentie· Que valent ad Gᷓ ne quis poſt
veram penitentiã æ ſalutem ſpiritualem con⸗
ſecutam patiatur recidiuum. ¶ In quo tene
tur ſacerdos illi co cõfeſſione audiuit. ſee

lſericosdie non eſt numerus: miſe

ad quid tenetur is qui confeſſus eſt cõfeſſoei
Vrrum penitentia debeat icerari · An
peccata ſemel confeſſa iterum neceſſe ſit con⸗
fiteri ·¶ Et vtrum peccata ſemel dimiſſa ite⸗
rũ redeãt · ¶ Et an ficte penitenti vel in pec
cato moetali exiſtenti peoſint opera de gene
re bonoeum · ¶iQuibus moætuis ſuffragia
eccleſe peoſint · ¶ Que penitẽtia ſit pro pec
catis ſingulis iniungeda:· ¶Quibus a qua
liter.a quibus. æ ĩ quantũ. facienda eſt reſti
tutio male acquiſitoꝛum. Doſtea ſubijcit'
rubeicella de remiſſonibus · Doſt quã au
to rubeicam de diſpenſationibus ſubiungit ·

) Vid ſit penitentia·. Juguſt · Denitẽtia
Wen quedam vindicta dolentis punies
in ſe quod dolet commiſiſſe · de peni/dil ij·
penitentia eſt. Sed ſcðᷣm Imbeo. Gresg pe
nitentia eſt mala peeterita plangereæ plan⸗
genda iterũ ñ committere · de pe · diſ/ iij e c··
* vj. Vnde penitentia dicitur quaſi penaz te
nens. vel pene tentio a puniendo:quia requi
rit ꝙ peccatoe in ſe ſemper pumat vleiſcẽdo
quod commiſit peccandoalioquin ſi paucis
diebus quis penitentiam agat demũ ad pec
cata redeat. merito percutitur peimi paſtoeis
ſententia · qui ſic ait:· canis reuerſus ad vomi
tum:æ ſus lota in volutabeo luti: de pe. dil.
jij. c.iij.⁊.c.ſunt quidam· ⁊. c.irriſoꝛ:⁊ beeui
ter ad hoc faciunt multe autoeitates ſancto
rum poſite de peni.diſiij.a pein. vſq ad· J·.
ſed verba· circa pein:tercie columne:Occaſi
one quozum verboeum dixerunt aliqui: ꝙ ſi
quis veram penitentiam egerit. nunquã po⸗
ſtea moetaliter peccabit·quod falſum eſt· vt

pzobatur in his que no· S· e. in continuatio
ne rubeice. v· ſecũda tabula · Sed hee au-
toeitates nõ ſunt ad diuerſa tempoæa. ſed ad
illud tantum in quo quiuis agit penitentiaz

referende ot illo ſcʒ tempoꝛe quo quis com
miſſa plangit alia non committat: nec etiam
cõmittere peo ponat:vt dicit gra:m dicto/·
ſed verba. ¶ Vnde ibi dicit iſidoeus · irriſoe
eſt ⁊ non penitens qui adhuc agit quod peni
tet. nec videtur deum poſcere ſubditus ſed
ſubſannare ſuperbus ·¶ Fugꝰ.· inanis eſt pe
nitentia quam inſequens culpa coinquinat-
Idem· Non peoſunt lamenta ſi replicent pec
cata.
rie quis defleat adlouc tamen auaricie eſtibꝰ
anhelat.&t peecedit.qui ſic alia deploꝛat vt
iterũ alia cõmittat· adhuc penitentiam agere
aut ignoeat aut diſſimulat · ¶ Iidoeus. Mul
ti lacrimas indeſinenter fun
nen deſinunt.quoſdam accipere lacrimas adò

penitentiam cerno-æ aff eétum penitentie nõ

hHabere. ¶ Fugu.Denitentes · ſi tamen eſtis
penitentes æ non irridentes mutate vitam-
mutate moees.reconciliamini deo · ¶ Zuffi
cit ergo ad veritatem penitentie cõmiſſa plã
gere.⁊ firmiter in animo pꝛoponere alia nõ
cõmittereque ſi committantur·apparet nũc
qꝙ peima penitentia non fnit perfecta:nec ꝓ
deſt ad ſalutem niſi homo per aliam peniten

Greꝑo.Quid peodeſt ſi peccata luxu

nt « peccare

tiam iterum reparetur. æ hoc peobat gra per

g.

mulra dicta ſanctoꝛum· de pe · diſ· iij · ab illo
Jꝗ.ſed verba ſuperius inducta · vſqz ad · J. qp
frequenter penitenti·⁊æ c. adhuc inſtant · ibi
ſeqn.⁊ alijs ſĩe ·
0 Vot ⁊ que ſint actiones pemtẽtie · tres
Aſfſcdöm Rugu- ima eſt que nouum

enim baptizanduz · ſubaudi adultum ⁊ diſere
cum. peniteat vite veteris nouam vitam im⸗
choare non pcteſt.recipit tamen talis cara⸗
cterem licet non gratiam.quouſqʒ fictio re⸗
cedit.ab loac vero paruuli ſoli:ſlubaudi fᷣu
rioſi continui:quia non poſſunt vti libero ar
bitrio excuſantur· vt no. õ·de baptiſmo·ꝗ.
quis ſit eff ectus · Secunda vero actio pe⸗
nitentie eſt quã quis facit poſt bapceiſmuz de
peccatis moetalibus:de qua no.õ· e· J. quid
ſit penitentia.que ſcilicet agitur de his que
legis decalogus continet.a de quibus apo
ſtolus ait·ſi noſipſos iudicaremus nõ vnqʒ;
a domino indicaremur · St ſedðᷣm Grego · Fut
Homo ipſe in ſe penitus pupicr aut des vin

hominem parturit. a fit ante baptiſmum niſi

dicans hominem percutit Tercia eſt agen
da de peccatis venialibus. que humane fra⸗
gilitati quãuis parua tamen crebea ſubrepũt
æ que ſi collecta contra nos fuerint ita nos
grauabunt & oppeiment.ſicnt vnum grande
peccatum. Quic enim itereſt ad naufraginz
vtrum vno grandi fluctu nauis operiatur an
paulatim ſubrepens aqua in ſentinam. æ per
negligentiã· culpam.delicta:.at qʒ contepta
impleat nauem atqʒ; ſubmergat: ꝗpter hoc ne
ceſſe eſt vt ieiumia ⁊ oꝛ-atõnes elemoſime in
uigilent· in quibus dum dicimus dimitte no
bis debita noſtramanifeſtamus Habere nos

quod nobis dimittatur atq; ĩ his verbis hbu

miliantes animas noſtras- quotioanaʒ quo⸗
dammodo agere penitentiam non ceſſamus:
pꝛobantur B de pe.diſ.j.tres actiones-a. c.
ſequen de con:di inij:tunc valere·a· c· agãt
æ. c.ne quod abſit.x.c·ſine penitentia⸗-

☚ Vibus a quot dietis ſit ad penitentiaz

¶ Oris ↄfeſſio-

—

baptiſ.maioees·J. hic vero dicimus·

ꝓperandumæ* quideʒz tribus nam tres
ſunt Die evidelicet⸗ GCoedis concritio
Operis ſatiſfactio·Cni·
ſoſtomus · Derfecta penitẽtia cogit peccato⸗
rem omiĩa libenter ſuff erre· in coede enim eiꝰ
contritio· in oꝛe confeſſio.ĩ opere tota humi:
litas: B eſt penitentia tota fru᷑tuoſa·de pe·
di. iij . perfecta:quia enim tribus modis deũ
off endinus.ſcʒdelectatõne cogitatõis · im·
pudentia locuttonis· ⁊ ſuperbia operis qua
ꝓPpter vt contraria contrarijs curentur. dele
ctationi cogitatõnis opponitur contritio:im
pudentie locutõnis cõfeſſo· ſuperbie operis
ſatiſ factio:ar..de regu: iu.omnis s 9. .
his tribus peccati Srrnpud ſoger Fiel. 5ns 8
locutionis æ operis.beatus lero. exponens
verba Rmos ꝗꝓphete comminantis azabel re
gi damaſci ⁊ dicentis ·ſuper tribus ſceleribꝰ
damaſci ⁊ ſuper quattuos non conuertaz eũ.

te in
Piat:

pori
ſuan
diet
tan⸗

que
apo
dnnq
Fare
vdjn
gen
fia:
püͦt
nos
ande
girg
Ur⸗an
1der
tinea
c e
nein
te no
nos
8hn
gno⸗
8.
c.

8⁰t

nuaz

ttes

W

9
to⸗
eH
umit

pe⸗
deñ
im
qua
dele
. in
ens
de
De
68
ens

Aſe

ſi⸗

ait. Iuxta tropologiam poſſumus dicere· pei
mum peceatum eſt cogitaſſe que mala ſunt·
ſeðm cogitationibus acquieuiſſe peruerſis·
tercium quod mente decreummus opere com
pleuiſſe · Quartum poſt peccatum non agere
penitentiam· æ ſuo ſibi compłacere delicto.
de pe· di. j. ſuper tribus · n ſunt tres moꝛ
tui quos do minus legitur ſuſcitaſſe.ſczʒ· fil iã
archiſynagogi quã ſuſcitauit infra domum-
quia ipſam intus inuenit· ecce peccatũ cogi⸗
tationis· de H de pe · diſ. j. J. non ſunt HB.⁊.c·
quẽ penitet. in fi · ktem fifius vidue quem ſu⸗
ſcitauit ad poetam ciuitatis.ecce peccatum
locutionis · de G̊ de peni ·di.j.fleat.Lazarus
quem ſuſcitamt in ſepulehro iam fetentem.
ecce peecatũ operis · de hoc · de pe. di · j. quã⸗
tumlibee · Vel die ꝙ per filium vidue intelli
gere poſſumus peccatum operis.in quo ĩclu
dieur peccatum locutõms:quia vix perpetra
tur malum opus quin æ malum verbum pᷣce⸗
dat Oer lagarum vero peccatum conſuetudi
nis deſignatur Et noctandum.qꝙ; puellam ver
bo· puerum motu lazarum cum fremitu.· cta⸗
moee·⁊ lacrimis.ſuſcitauit· vnde vᷣ Moꝛs
mala moꝛs intus. malus actus moæs. foeis
vſus · Tumba. puella: puer. laʒarꝰ.iſta no
tant ·Fanc verbo. hunc motu. lacrimãdo
ſuſcitat illum· ſciliczʒ . lazarum xp̃s. In ſuſcita
tione enim puelle non inuenimus aliquas la
crimas emanaſſe · Sed in ſuſcitatẽne filij fle⸗
bat turba que ipſum ſequebatur.In ſuſcitati⸗
one vero lazari flebat martha. flebat ⁊ ma⸗
ria pꝛo fratre ſupplicantes· flebat æ turba q̃
mariã fuerat ſecuta lacrimis marie ineirata⸗
in quo docemur publice peccantibus ſuff ra⸗
Sia eccleſie ⁊ ſanctoeuz neceſſaria foꝛe.vt
batur· de pe.di.j.quem penitet. circa fi. Vñ
Imbeo.fleat peo te mater eccleſia.⁊ culpam
tuanm lacrimis lauet· de pe. di. j· fleat. 6
his tribus dietis videtur locutꝰ fuiſſe moy
ſes dicens. deus hebzeozum vocauit nos vt
eamus viam trium dierum in ſolitudine. ſa
etificemus domino deo noſtro.ne foete acci⸗
dat nobis peſtis aut gladius· id eſt culpa in
peeſenti pena ĩ futuro.
ſiuit gloꝛioſa virgo maria filium ſuum ⁊ jue⸗
nit· hec eſt ſcala cum tribus gradibus quam
vidit iacob erectam a terra vſqʒ; in celũ æ do
minum mnixum ſcale. Eſt autem innixus peo
prer tria Dnmam eſt vt gigas gemĩe ſub
ſtantie. penitentem. æ ſcalam. ſcz. penitentiã
foetiter ſuſtineat. Mernndo eſt vt aſcẽdes
cum foete laboꝛaułerit æ fatigatus fuerit in
ipſum reſpiciat.iuxta pſał.lacta cogitatum
tuum in domino ⁊ ipſe te enutriet. &t mat̊.
X· venite ad me omnes qui laboaatiſ æ onera
ti eſtis ⁊ ego reficiazʒ vos· Vnde augu. Pijce
te in deum.nõ enim ita crudel is eſt vt ſe eri⸗
piat te cadere permittat· Tercium eſt ve
vſq; ad cacumen ſcale aſcendenti manum
Poerigat · ⁊ ipſum ſuſcipiat.⁊ cum tri pudio ĩ
ſuam gloꝛiam introducat- rima igitur
dieta eſt contritio.circa quã quatnoe ſunt no
tanda· Quid ſit contritio. Que inducunt con

In H triduo que

apparebit.

tritionem. Qualis debet eſſe contritio. Et q̃s
ſit effectus contritõis.

Quid ſit contritio·dolos pꝛo peccatis ve

rus ⁊ anxius.cum ꝗꝓpohito abſtinendi.confitẽ
di:a ſatil faciendi.aſſumptus. Inde ioelis.ij.
Scindite coeda veſtra ⁊ non veſtimenta vr̃a.
de pe · di · . ſcindite:poſt.c.in hac actãane.cir
ca fi ·tercie colũne. ne doloe vt ait bern
ardus debet eſſe triplex. ſeilicet:acer. acrioe.-
acerrimus. cer debet eſſe · quia dominũ deũ
noſtrum omnium creatozem off endimus.
Icrio=·quia patrem noſtrũ celeſtem qui nos
multipliciter paſcit umpugnauimus. Scerri⸗
mus vero· quia redemptoꝛem noſtruzʒ qᷓ nos
reõemit peopꝛio ſanguine.æ a peccatoꝛũ vin
culis liberauit.æ a crudelitate demonum et
acerbitate gehenne potenter eripuit · quãtuz
in nos eſt iterum crucifiximꝰ. Set ⁊ de tri
bus debemus dolere. ſcilicet · de cõmiſſo pec
cato.de obmiſſo bono.⁊ de amiſſo tempoꝛe·
Vet dic ꝙ contritio eſt a malo ad bonum.a
dyabolo ad deum · conuerſio· Vnde Iceb. ij.
conuertimmi ad me in toto cosde veſtro.cõ⸗
nerſio autem eſt coꝛdis vndiqʒ verſio·de pe.
diſ. je conuertimini.
ue inducunt contritionem. octo. ri
mo commiſſoeum cogitatio.vnde ezech. Be⸗
cogitabo tibi om̃es annos me os in amaritu⸗
dine anime mee · cõo pudoe de peccatis
cõmiſſis. Iobres dignas confuſione agunt.
Naum nij. reuelabo pudenda tua ĩ facie tua.
Treñ·nijdenigrata e ſuper carbones facies
eoꝛenz · renck deteſtatio peccati · peopter
cums vilit atẽ iple peccatoe vilis factus eiſt
abiectꝰ. lere· ij. q; vilis facta es nimis ite⸗
rans vias tuas.Ioh. viij.qui facit peccatum
ſeruuꝶ eſt peccati . Gugu.hhomo ne tibi vile⸗
ſcas · appende te ex pꝛecio · Dhiloſophus.
maioꝛ ſum ⁊ ad maioea natus ꝙᷓᷓ vt fiam man
cipium cospoeis mei. Seneca· Si ſcirem deos
ignoſcituros ⁊ hoĩes ĩgnozaturos dedigna
rer tamen peccare ꝗꝓpter vilitatem ipſiꝰ pec

cati · Quarto timoe de die iudicij. Iero. quo

tiens illum diem conſidero ·toto coapoee cõ⸗
tremiſco · Ide · ſiue cõmedo.ſiue bibo. ſiue ali
quid aliud facio.ſemꝑ videtur illa tuba ter⸗
ribilis auribuſ meis infonare.ſi urgite moetui
venite ad mdicinʒ· Grego· quid faciet virga
deſerti · vbi cõcntietur cedeus paradiſi. Dei
ma pe · iiij · ſi iuſtus vix ſaluabitur.impiꝰ vbi
uinto timoe pene gehenne.
Apoc.xix·appꝛehẽſa eſt beſtia:⁊ cũ illa pſeu
do ꝗꝓpha. ⁊ qui acceperũt caracterẽ beſtie.=
qui adoeant imagine eiuſ miſſi ſunt in ſtagnũ
ignis. Idem xxj· timidi8. 2 meredulis exe⸗
cratis · ⁊ homicidis · æ oenicatoeibus. æ ve⸗
neficis· ⁊ ydolatris. omnibus mendacihbus.
pars illoꝛũ ĩ ſtagno ardenti igne ſulphure

quod eſt moes · ij. ad Ho· vj.ſtipendia peccati

moes · BSexto doloz de amiſſone patrie ce⸗
leſtis · Iᷓpocatł · iij . tene quodð habes vt nemo
accipiat coꝛonam tuam · Sodè · xxvj. beatus
qui vigilat ⁊ cuſtodit veſtimenta ſua ne nu⸗
dus ambulet videant turpitrudinem eius.

Septimo doloꝛ de multiplici offenſa ere⸗
atoeis. vt no.S. e · ſub · C. quid ſit contritio · v ·
iſte dolos · ¶ Octauo ſpes. ſcz triplex · VYenie
qua peccatũ remittitur. Gratie · qua bene ope
ratur. Gloeie:qua remunerabitur · Ipoc in·
ecce ego ſto ad hoſtium ⁊ pulſo·ſiquis audi⸗
uerit vocem meam a aperuerit mibi ianuam
ego intrabo ad illum.⁊ cenabo cum illo.æ u
le mecũ · qui vicerit dabo illi edere de ligno
vite. ſedere mecum in theono meo.huic ho
ſpiti panis parandꝰ eſt· vt no. j· e · v. noli igi
tur cum cam. Eilius etiaʒ dei pꝛecurſe⸗
ſuus in peincipio ſue pᷣdicationis clamãt · pe
nit entiaz agite · ſubaudi.ſecuri de peemio · qðᷣ
ſtatim ſubiungitur. Vnde ſequitur:a ꝓpeopin
quabit enim regnum celoeum. Item Mathei
ix:non veni vocare iuſtos ſed peccatoꝛeſ ad
penitentiam;· non ſolum dominue ſed
etiam tota celeſtis curia non minus dulciter
qꝙ; efficaciter hoꝛtatur miſeram animaʒz ad pe
nitentiam faciendam. Canticoꝛũ: vj · Reuerte
re.reuertere ſunamriſ.reuertere · ruertere · vt
itueamur te · Quater dicit reuertere· peopter
quattuoe genera peccatoeuʒ · quaſi diceret · o
ſunamitis id eſt.anima captiua · quã ſcʒ dya⸗
bolus ꝗpter delicias huius mũdi peccata
que cõmiſiſti trahit ad inferos captiuatã · at⸗
tende tibi reuertere a peccato immunde co
gitatõnisreuertere a peccato turpis locuti
onisreuertere a peccato praue operatõnis ·
reuertere a peccato obſtinate cõſuetudinis ·
de qbus no e aPᷣ.jG· Hij ſunt tres moe
tui: æ ſeqn. Iterum quatuoe modis reuertere
ſcʒ. per coꝛdis contritionem· ceis cõfeſſionẽ᷑
operis ſatiſfactionez · bone vite Honeſte cõ
unerſationis cõtinuationẽ· quia qui perſeuera
uerit vſqz in finem H̊ᷓ̊ ſaluus erit· fplee aũt

debes facere vt intueamur te · id ẽ· vt ſic pol

ſimus videre in te imaginem ⁊ ſimilicudineʒ
dei · z⁊ ſic eſt vox celeſtis curie · vel noſtram· ⁊
ſie eſt vox trinitatis· vel intueamur te · ſcilicz
p dilectõez ⁊ gratiã · vt hm illud Io·xinj · ad
te veniamus. per gratiaʒ ·?⁊ manſionem facia
mus.per gratie efficaciam.⁊ vt ſic a patre re
cipias potentiam· a filio ſcientiam vel ſapie⸗
tiam· a ſpirituſancto voluntatem ſpontaneaz
benefaciendi æ bene operandi.quod eſſe non
poteſt dum fueris ĩ peccato· Iſai: iniquitates
veſtre diuiſerunt inter vos æ deum veſtrum.
Salomon. in maliuolam animam non introi
bit ſapi etia· nec habitabit im coepoee ſubdi⸗
to peccatis.Sed penitentia ꝓacta reuertitur
ibi deus. Oſee.ij. Sponſabo te mihi in fide ·
ſponſabo te mihi in iudic &τ miſerationibꝰ.
æ ſponſabo te mihi in ſempiternũ · Snont
bo te mihi in fide· id eſt. baptiſmo fidei.⁊ ſi
B vinculũ per peccatũ ruperis ſine fregeris.
iterum ſponſabo te mihi in iudicio miſerati
onibus · id eſt· ſacramẽto pnĩe.per quod mul
tas miſerationes ſepius conſequeris · æ ſi ſic
deceſſeris ·ſoonſabo te mihi in ſempiternum.
te mecum cum vtraqʒ ſtola in m cubicu
lum in die iudicij introducens. late ter di
cit ſponſabo te:ad notan duʒ triplex teſtimo

nium triplicis dilectõnis · ſcʒ · coꝛdis: oꝛia·
operis · ¶ Vnde ⁊ ter queſiuit chꝛiſtus a pe⸗
tro an diligeret eum.S· de elec · ſigmficaſti ·
Iterum ter dicit ſponſabo te · quia ter ſine
tribus modis deſponſatur anima peccatrir ĩ
conuerſione · ſcʒ· per contritionem. per cõfeſ
ſionem·⁊ ſatiſ factionem· vt no.S · e · J. H. ·
NHec tamen verba leroſic exponit · ſponſa
bo te ⁊æc no· miſericoꝛdiam dei · meretrix diu
foꝛmcata ad virum reuertitur-nec reconcili
ari viro ſed ſponſari dicitur. æ vide diſtan⸗
tiam inter dei 2 hominũ coniugia: homines
de virginibus non virgines faciunt ſed deꝰ?
meretricibus iunctus virgines reddit?Ieẽ
no.cũ ſeðo dicit ſpõſabo·duas apponit de⸗
terminatõnes.ſcʒ ·iudicium ĩ ſingulari.⁊ mi⸗
ſeratõnes in plurali·ad peiuilegiũ miſericoe
die deno ctandum · ¶ Si vero adhuc de miſe
ricoꝛdia venia dubitas. curre ad exempla
Dauid cuius adulteriuzʒ habuit comitem ho
micidium.æ tamen miſericosꝛdie aquis vtrũ⸗
qʒ diuina diluit clementia.de pe· di . iij · S. da
uid · c. ſeqᷓn· mariemagdalene· petri · mathie
theolonarij. pauli perſecutoeis latronis in
cruce pendentis. ⁊ aliorum ꝙplurimũ· quos
poſt peccata grauiſſima ĩſpexit miſericosdia
ſaluatoꝛis· in odoꝛem hozum vngentoꝛũ cur
rendum eſt. Vnde · B· ſuper cantica: omnino
ꝓpter manſuetudinẽ que in te peedicatur cur
rimus poſt te domine hieſu:andientes ꝙ; non
ſpernas paupere.peccatozẽ non abhoereas ·
non hoeruiſti confitentem latronem non la⸗
crimantem peccatricezʒ non chananeã ſuppli
cantem nõ depeehenſam in adulterio ˖ nõ ſe⸗
dentem in theolonio.nõ ſupplicantem publi
canum.non negantẽ diſcipulum.non pſecu⸗
tozem diſcipulozũ.nõ ipſos crucifixoꝛes tu⸗
os. in odoꝛem hozũ vngentoæũ tuozum curri
mus. ¶ Idem/peccaui pctm̃ grande· turbat·
conſcientia ſed non ꝓturbabitur · vulnerũ em
domini recoꝛdaboæ · Idẽ · quid tam ad mo⸗
tem conſtringit eternuzʒ ꝙ non cheiſti mozte
ſoluatur · ¶Fugu. loquens ad deum patrẽ.
Merito mihi ſpes valida ĩ xpᷣo eſt ꝙ ſanabis
omnes languoæes meos per euz qui ſedet ad

dexteram tuã. æ te interpellat peo nobis: ali⸗

oquin deſperarem. ulti enim æ magni ſunt

languoæes mei ſed amplioe ẽ medicina tua.
ldem · ille tuꝰ vnicus redemit me ſangui
ne ſuo.Nõ calumniẽtur me ſuperbi quomã
cogitabo peecium meum. ¶ Noli ergo cum
cham deſperare de venia · quia plus põt deꝰ
dimittere ꝙᷓ tu peccare · Sed nec euz oeigene
nimis pᷣſumas de dei miſericoedia · ſed ita gra
num.id eſt·animã vel cogitatões inter duas
molas loas.ſcz timoeis et miſericoedie conte
ras.vt ex farina ſic trita· barutello diſcretio⸗
nis mundata:aqua lacrimarum cõmixta.bo⸗
num panem et delectabilem · in clibano coæ⸗
dis igne caritatis decoctum pares· et hoſpi
ti off eraſ tecum cenare cupienti et ad hoſtiũ
pul ſanti · vt no·S · e · ſub · ¶V· octauo·
¶Qualis dẽet eſſe tritio: vniuerſał· Otinua:
1 „. -.— . —
hñs ꝗꝓpoſitũ ołitẽdi a ſatiſfaciedi · Szechiel·

koen

em ee
catoꝛ
los hi
höͤhbe
tua .
dach
cent
Dem

rig⸗
ficalli
er ſine
camng
Er ciel
ſponſt
tnx din
concil
ſtan⸗
mines
d des
n de:
am:
iſenco⸗
demſe
denpl
Nem bo
3 vtri⸗
da
nathie
nis in
quos
oedia⸗
zücur
wnwo⸗
tur cut
non
Nreag⸗
on la⸗
ſüppli
„noſe⸗
npubl
plecu⸗
es tu:
curri
nrbat
ru em
d moꝛ
moete
gane
wabis
ddet ad
digalt
ni ſunt
tna⸗
angni
von
30 cum
ot de
igene
Itag
duas
econee
creto⸗
coꝛ
hoſß
oſtii

tinud⸗
chiel⸗

recogitabo ac. dt no.õ· e· ſub. S. q idncũt · in
pn. DS- lauabo p ſingł as noctes lectũ meũ
lactimis meis ſtratuʒ meũ rigabo Idem · quo
niã ego in flagella paratus ſum· ⁊ doloe me
us m conſpectn meo ſemper.Mec eſt ſatis ꝙ;
doleat · ſed ex fide doleat:⁊ non ſemper dolu

iſſe doleat.ſcdᷣm Jugu.de pe.di iiij:h apoſto

SEt quis ſit eff ectus contritionis · patet ex
vi nominis ſatis ꝙ debet eſſe cõſeques rebꝰ.
inſti ·de dona. eſt æ aliud.xxj·di.cleros.q̊.
de pꝛeben· cuʒ ſcdᷣm apoſtolũ · ¶ Dicitur em̃
contritio quan ſimul oel ex toto tritio Qð
paſſiue poteſt intelligi æ actine. Daſſiue. qe
totum coe ad litterã teritur a ſcinditur p ni⸗
mia anguſtia:doloeeira.⁊ ind ignatõne quã
concepit cõuerſus cõtra ipᷣa peccata: Ioheł.
ij. Scindite coꝛda veſtra & nõ veſtimenta ve⸗
ſtra.de pe·dil.j·ſcindite.Dõ. Sacrificiuʒ deo
ſpiritus cãtribulatus.coꝛ contritum et humi
liatum deus non deſpicies · / Dunge ergo
⁊ percute coꝛ tuum.ſi neceſſe fuerit etiam ſpi
ms:clauis· lancea.⁊ alijs quibus ipſe xp̃ᷣus
peo te fuit punctus in cruce:vt peobant au⸗
toeitates poſite ·S.e.ſub/. que inducunt· v.
idez ·peceani grande peccatũ. æ ſe. 4 Bern·
Viſa cheiſti paſſone.qms tam delicibſus vt
non abſtineat.quis tam malicioſus vt nõ pe
niteat · quis tã durus vt nõ condoleat· Greg.
ſi paſſio domim ad memoꝛiã reuocetur.nihpil
adeo durum videtur quin equo animo tole⸗
retur. Ectiue poteſt etiã mtelligi ·quia cõ
tritio tanqꝙ; foetiſſima machina cõterit totam
congeriem peccatoeũ · que quaſi murꝰ ſeparat
deum a peccatoee.vt patet ĩ his que no.õ.e.
ſub. ꝗJ. que inducunt. v.G autez debes facere
Itẽ diſrumpit laqueos ? cathenas dyaboli ·
Dõ.Laqueus contritus eſt æ nos liberati ſu⸗
wun⸗f. ltem quia deſtruit carcerem penale
quẽ demones in inferno pauerant peccatoei
eneruat vires demonũ:quod ſigmificatum

ẽ in ſampſone·qui poſtqꝙᷓ creuerãt capilli eiꝰ

viribus reſumptis cõcuſſit duas columnas =
domus coæruit · ita.ꝙ ipſe enz philiſteis mo⸗

tuus eſt. Der ſampſonẽ intellige peccatozem

penitentẽ.per capillos dona ſpirituſſancti. P
cõtritionem vires reſumi ſine reſtitui·p duas
columnas duas cõcupiſcentias.ſczʒ · concupi
ſcentiam carnis æ ſuperbiam vite: vel concu
piſcentiam malũ perpetrandi a pigriciam ſen
negligentiam bonũ operandi ·talis penitenſ
interkieit ſe · id eſt · veterem hominẽ qʒ exuit.
domum infernalem ſibi patam ſubuertit.phi

liſteos. id ẽ. demones occidit.quia poteſtas

eoeum in tali penitente extinguitur. i. vires
ad nocendũ ei decetero eneruantur. Pjec

em̃ eontritio inxta põ.conterit beachium pec

catoꝛis.⁊ maligni.ſcʒ dyaboli · iſta repat mu
ros hieruſalẽ quos deſtruxit nabuʒardã.Vñ
põ · benigne fac domine in bona voluntate
tua.iĩ. contritione a te ſolo gratis dara ł dan
da·ſion· id eſt.anime vt ſequatur·⁊ ſic edifi⸗
centur muri hieruſalẽ.ſczʒ.per ip̃am contritio

pem. . EFlec eſt que parit peolem boni opis

Vnde geñ · iij · dictum eſt ene. in doloee piea
St beeuiter · cõtritio mundat animã a rea⸗
tu culpe. liberat a pena gehenne. ab hoeren
da demonum ſocietate:æ a viliſſima peccati
ſeruitute. ſed reſtituit bona ſpiritualia que
homo amilſerat per pctm̃. ſocietatem.ſcz· ſpi⸗
ritualem· cõionem bonoꝛũ eccleſie que dicit.
parti ceps ego ſum omniũ timentium te · de fi
lio ire filium gratie reddit.de filio dyaboli
filium regis altiſſimi· a per cõſequens efficit
heredem dei · coheredẽ aũt xp̃i ·
7 Hlud autem queri conſueuit· vtrũ ſola cõ
tritio ſine confeſſione peccatuz deleat. ſuper
quo varie ſunt opiniones· 78 rimi dicunt
ꝙ; ſola coedis contritio non ſufficit ſi peeſbi
ter aſſit · de pe · diſ; j· c. fi · ¶ Secundi dicunt
ꝙ per ſolam contritionem fit remiſſio ſed cõ
ditionalis · ar. de pe· diſnij· ſane· ĩ fine Ter
eij dicunt ꝙ ſufficit contritio ſi facultas non
ſuppetat pemtendi.ar.xlv.di·c.due · ¶ Gra
tianus ſcripſit ̊ lectoeis arbitrio relinquen⸗
dum de peni · dil. j. . quibus autoeitatibus.
Quarti dicũt ꝙ per contriti onem ſolã pec
catum non deletur.aſſerunt enim ꝙ ſicut tri⸗
bns modis dominuz offendimus ſez. coede ·
opere:⁊ oee.ſic a tribꝰ modis ſatil facere ne⸗
ceſſe habemus· vt innuit criſoſde pe.di.iij.
ꝓfecta·⁊ no.S.e·. H?.j..criſoſtomus ec
obſtant autoeitates que innuũt per ſolam cã
tritionem peccata aboleri: quia intelligende
ſunt cum oeis cõfeſſionem articulꝰ neceſſita
tis excludit·ſcʒ.cum quis vere conteriturſed
moete peeuenitur vel aliquo alio iuſto impe
dimento confiteri vel ſatiſfacere impeditur.

¶Fus· dixit.ſola coꝛdis contritõne deleri

peccatum in adulto.ſi vere conteritur. æ peo
ponit decetero non peccare.= de cõmiſſis cõ
fiteri ⁊ ſatiſfacere·⁊ ſi poſtea oeis confeſſo ⁊=
ſatiſ factio non ſequatur.ptm̃ iam dimiſſum
in centritione non redit· peccat tamen moe⸗
taliter is qui poteſt confiteri ⁊ ſatiſfacere et
h non facit· ⁊ ſic intel ligit de peni · diſ.j.ma
Sna:nec obſautoeitates innuentes pecca⸗
ta non dimitti ſine confeſſione æ operis ſatiſ⸗
factione.quia intelligi debent de confeſſiõe
interioei que eſt recognitio peccati in mente
ſua · vel ꝗpoſitum confitendi.vel gratia qua
ſic homo diſponitur vt doleat de peccato.⁊
ꝓponat confiteri ⁊ ſatiſfacere ſi locus ⁊æ tem⸗
pus aff uerit.Idem intellige de ſatiſ factione
interioei·que eſt doloe interios æ amaritudo
anime de peccato cõmiſſo æ vt abſtinere peo⸗
ponat · de peni.diſiij.ſatiſ factio:⁊. c.ſi apo⸗
ſtolus.⁊ diſ.j·. his verbis.¶ Sed ei ſic op⸗
pomtur ·exquo ſola contritione delentur pec
cata.ad quid opus eſt oeis cõfeſſone ⁊ ſatiſ
factione·⁊ ipᷣe reſpondet.quia neceſſaria ſũt
ad humilitatem æ iuſticiam exercendam de
pe·di. iij· ꝓductio?: æ vt ſatiſ fiat eccleſie qᷓ
leſa eſt ex peccato.·Flec vlcima opinio ce⸗
lebꝛioe eſt· ⁊ hanc teneas.non tamen intelli
gas ꝙ ipſa contritio peccata dimittat.ſed in
ipſa contritõne gratia dei condonat omnia li
beraliter · Vnde Imbeo. verbum i. kil ius dei

eollit peccata.ð pe · di · j. verbũ. Rugꝰ·nemo
tollit peccata mundi mſi ſolus deus · qui eſt
agnus tollens peccata mundi. de dſe · di · mj
nemo tollit· Sed æ coedis contritionẽ pee
cedit gratia ſpirituſſancti · ſicut exterioee ſa⸗
tiſfactionem peecedit interioe contritio· in⸗
telligas in omnibus gr̃a pᷣueniente· vñ vſus
Quicquid habes meriti pᷣuẽtrix gr̃a donat
Nil deus m nobis pᷣter ſua dona coonat.
e oſe.di. mj gratia. vn peccati remiſſio at
cribuẽda eſt gratie dei · Vnde Engꝰ. Recleſie
caritas qne per ſpiritumſanctũ diff unditur ·
in coꝛdibus que participes ſui ſunt peccata
dimittit · de ↄſe · di my eceleſie caritas:Itaqʒ
dei gratia eſt cauſa cauſe contritionis· natu⸗
raliter em peecedit gratia contritionem . ſe⸗
quitur inde dilectio·qm̃ qui gratiam habet·
diligit · ¶ Inde ſequitur contritio· qm̃ qui di
ligit conteritur qe off endit.ex hac ↄtritione
ſequitur peccatoꝝ remiſſio.ſic peoceſſus iſte
colligitur de pe· diij. omnis· qui non diligit
manet in moete · ¶ Caritas aũt eſt via aðò cõ
tritionem et peccatoeum remiſſionem. ſic em̃
ſine via nemo peruenit quo tendit · ita ſme ca
ritate que dicta eſt via nõ ambulare poſſunt
hHomines ſed errare: ⁊ ſme caritate quomodo
quis veram cosdis contritionẽ poterit habe
re hm Rug.q · d. non poterit · de pe · di· ij · F.
ergo ſi caritatem deo exloibeamus · . c· p̃ce ·
*. G. cum ergo qui criminaliter peccat.et. c.
ſeqñ.· Deoſper. Caxitas ẽ vt mihi videtur·
Becta voluntas· 7 Ib omnibus terrenis
ac peeſentibus peoeſus auerſa.ſ Inſepabili
cer deo iuncta vnita.Igne quodam ſpiri
tuſſancti a quo eſt æ ad quem refertur inceſa·
Inquinamenti omnis extranea ¶Coerup⸗
tionis neſcia:· Nulli vicio mutabilitatis
obnoxia · eerer omnia que carnaliter di
liguntur excelſa· ¶ IFffectionũ omnium po⸗
te inmaſ Diuine contemplationis auida
In omnibus ſemper inuicta. Sũma ac⸗
tionum bonazꝛum ·Salus moeum.] Einis
peeceptozum celeſtium· Moes criminum-
ita virtutum; irtus pugnantium-
alma victoeum· Fnima ſanctarũ mẽ
tium. Cauſa meritozum bonoeum. Dee
mium perfectezum. Sine qua nullus vnqꝙ;
deo placuit · ¶ Cum qua nec potuit aliquis
peccare nec poterit · Eructuoſa in pemte⸗
tibus:· Leta in peoficientibus. Gloeio⸗
ſa in perſeuerantibus· ¶ Victoeioſa in marti
bus · Operoſa in omnibus omnino fideli⸗
bus · ¶ Ex qua quicquid eſt boni operis vi⸗
uet · de pe · di · ij. caritag eſt vt mihbi videcur ·
columna.j Quod aũt ·õ · no · v· hec vltima
opinio.ſcʒ ꝙ ſolus deus peccata dimittit · nõ

intelligas excludi patrem neqʒ ſpiritumſan⸗

ctum.nam inſepabilia ſunt opera trinitatis.
ð ↄſe · di. iij · omnes.in fi:⁊ di.mj.quomodo.

vera ſit.patet ꝓ exemplum lazari quem domi

nus peius ſuſcitauit viuificauit dicens· la

zare veni foꝛas. æ demum is qui fuerat viuꝰ

egreſſus fuerat a diſcipulis abſolutus · xj·q.

nj.tunc vera· Datet hoc etiam pꝓ.x · lepeo
ſos qui in via mundati ſunt anteꝙ; ad ſacer⸗
dotes venirent. Item exemplo lepeoſi quẽ
dominus a pctõ mũdauit . poſtea vt hm·l.
ſacri ficium offerret ſacerdoti peecepit·. ð pe.
di . · . ſi aũt coe noſtruʒ·hm gof·æ rapx? Tu
dic ꝙ quicunqʒ criſtianus moætaliter peccat
duplici vinculo ad ſatiſfaciendum aſtringit
Vnum quo ligatur quo ad deum· ⁊ iſtud ĩ cõ
triti one remittitur · Iliud quo ad eccleſiam.
⁊ hoc per confeſſionem ⁊ ſatiſ factionem iniũ
ctam abſolutionem pꝛeſ biteri relaxatur· et
hoc compeobant dicta exempla:a hoc etiam
expeeſſiꝰ pꝛobatur.j.de ſen· excom· a nobis·
i.· . j· ibi · vinculum ergo quo peccatoe liga⸗
tus eſt apud deum.in culpe remiſſione· ſub⸗
audi per contritionem ohtenta · diſſoluitur ·
luò aũt quo ligatus eſt apud eccleſiam cũ
ſententia remittitur.ſubaudi b cu a peeſbite⸗
ro abſoluitur·relaratur · vt ibi ſequitur in ex
emplo lazari · St hoc intelligas ſine peccatũ
ſit notoꝛiũ.de quo ibi videtur loqui.ſine oc⸗
cultum q;uis de occultis apparere non poſ⸗
ſit mſi ꝓ confeſſõem. nec ipſa eccleſia poſſie
pumre. S· de ſimo.tua.·ĩ fi.⁊.c · pce .· fiß̃ Sa
cerdos igitur dei mmiſter. ei cui iam deus
per coedis contritionem peccatum dimiſit.
latiſ factionem imponit penam tempoealez
iniungit · alleuiat · vel remittit · ⁊ hm Hoc in⸗
tellige de pe.di · j· multiplex· c. quem peni
tet.in fi · æ di · v.conſideret·in fi ·qui · ⁊æ iudex
conſtitutꝰ eſt animarumde pe · di . · verbuz.
* ſic dominus remittit eternam penam. pee⸗
ſbiter tempoꝛalemqe peo quolibet peccato
hec duplex pena debet' .de pe ˖ di. j. ſi petm̃.
c. c- ſic peimi hoĩeſ.a. d. vij. c · fi · quod tñ ſic ĩ

telligas · ꝙ peimo æ peincipaliter eternam

meretur penam peccatoꝛ · qui ſi non conterat
nulli alij at ringitur ſmantem conteritur· a
deo ipſa eterna remittitur. ſed in tempoealez
commutatur.vt in eil dem ca.compeobatur·
½ hanc tempalem poteſt ſacerdos remittrre ĩ
totũ vel in partem· hm ea que no·.e· ſub ru
beica·de remiſ. ad quid valẽt.illud etiã
conſulimꝰ . Nullũ aũt peccatuz ſme pena eſt.
aut em̃ punitur tpaliter ꝓꝑ hominem aut eter
naliter ꝓ deum · vt baaudt arnis⸗ eff ectꝰ.

ſub. S. is eſt igitur eff ectus Tria vero no-

circa hanc materiam.ſcʒ ·ofeſſione·otritionẽ

mundationem. Confeſſio non eſt res ſigni.h
ſignum tm̃ ſceʒ ↄtritioms · Contritio vero eſt

res ſigni ſcʒ ↄfeſſioms.⁊ eſt ſignum mundati

onis. Mundatio aũt non eſt ſignũ alicuiꝰ rei
heſt res ſigni tm̃ ſcz contritionis · ſicut no·
de ↄſe.eccle.vł al.di.ij..⁊ quãdo/dð̊.peimũ
eſt foemã viſibilis.⁊ ſe 2an. Secnnda dieta
eſt confeſſio.de qua exquo de peima ſcʒz ↄtri⸗
tione ſatis no: bene eſt vt de ipſa aliquid di⸗
camus. SEſt autem confeſſio hm ꝙ hic acci
pitur· canonica coꝛã ſacerdote peccatoꝝ fa⸗
cta declaratio:et dicitur eonfeſſio quaſi ſim?
vel ex toto vel vndiqʒ faſſo: nam ille confi⸗
tetur qui totum certũ fatet · ff. de ofeſſis

certum· ſuper quo vide quod no·S de Ofeſis

☛ —— 2) — — „„ — —— — — -A EG

ter pecrn
ſinge
lndiez
ccleſan
nem inii
Natureet
oc etiam
Anobis⸗
to lr
done ſah.
leſtanei
peelbite:
ur iner
peccati
.ſiue e⸗
non poſ⸗
apoſßt
ſ82
m deug
dimiſie.
porale,
nboe in⸗
empeni
rinder
derbiy.
atn. pee:
peccato
ſipain.
din ſiej
eternam
omterat
ritur⸗a
voꝛalez
batur⸗
ietrrei
ſubu
udetia
enaelt⸗
aut eter
ffech.
ro no ⸗
ricione
ignig
eroeſt
undeti
cu⸗⸗ ni
ntno⸗
peinn
4 dietd
zon
jo di⸗
cacci
77 fa⸗
ſim

feſie

SSL

J· qualiter intelligatur hec regula.S·certe
et peeceò .· De tercia dieta ſatis no.je · .
quis ſit effecdtus. HM
Vis debeat conſiteri:omnis peccatoe
C quicunqʒ ſit ille.qui actuale peccatuz
cõmiſit.Noc ideo dico.qe ſine peccato oeigi
nali nullus eſt genitus de ſemine viri mult
ers· qꝙ;uiſ aliqui in vrero matris ſanctifitati
legantur. ſicut ieremias:iohannes baptiſta.
beata æ gloeioſa domina noſtra.egãat enim
veritatem. ſeducti hm Rugu.qui ſe abſq; pec
cato iactare audent.in multis enim offendi
mus omnes.nec infans vnius diei abſq; pec
cato eſſe poteſt·de pe.di.iijG. item ꝙ frequẽ
ter æ.· c. ſe · adhuc pfidi inſtant· poſt mediuzʒ
v· negãt em veritate· ergo ſiũ ſit ĩ di gnitate
conſtitutus ſiue pꝛinatus.clericus vel laicꝰ
mulier vel maſculus.pauper vel diues.nobi
lis vł ignobilis. iuuenis vel ſenex.exquo ad

annos diſcretõnis peruenerit confiteri tene⸗

tur· vt dicit concilium generale.f. e.omnis.
patet in his que no.j·e..que penitẽetia ſit
St ĩtellige q̊ annos diſcretõnis exquo ſcilicz
quis diſcernit inter bonũ æ maluʒ. ſuper quo
vide quod no. S. de delic. pue . v. patet ex ſu⸗
Ferioeibus.⁊ ſequentibꝰ.⁊.j.e:.cui. ſub.ꝙ.
veruz ⁊ ſeqn · ¶ St beeniter · H tria ſunt ĩ pee
cepto.ſczʒ· contritio. confeſſio.æ ſatiſ factio·

De eõtritione no:eſt. &e· . quibꝰ 2 quot

⁊ ſub..quał·
De cõtfeſſione

dietis · ſub. . quid ſit cõtricie.
ſub · J.⁊ quis ſit effectus.⸗

in tren.ij.eff unde ſicut aquã coe tuum. DS.

Eff undite coꝛã illo cosꝛda voſtra:Iac v. Con
fitemini alterutrũ peccata veſtra- De ſa⸗
tiſfactione vero legitur MatB.iij. facite di⸗
gnoꝶ fructus penitentie · ¶ Item HG̊ omnia p̃
cipi intelliguntur a dño cum dicit.penitenã
agite æc. Drima.ſceʒ contritio bona eſt. cõfeſ
ſio melioe · ſatiſ factio optima·de pe.di.iij · p⸗
fecta·⁊ di · v.conſideret.⁊ di.vj.qui vult · et

di · vij · S. j· ergo videtur ꝙ ſine cõfeſſone ſalꝰ

non eſt.ꝙ verũ eſt ſi contemnatur.alias ſola

contritio ſufficit · vt no. ̊'e · C. quibus ⁊ quot
dietis · ſub· J. illud aũt qri conſueuit· v. hug.

dixit · ⁊ ſeqᷓni/ Nunquid ergo tempoee neceſ
ſitatis eſt confitendum heretico.vel ſciſma⸗

tico.non:quia nõ habet eccleſie claues niſi

ſit catholicus ·de pe.di.j. verbum dei.æ. c.

que penitet.⁊ di.d.conſideret. di · vj·c. j· et
Sed dolere

di. iij · inter hec hircus.j.⁊.ij· s
debet peccatos de peccato.æ quia tamdin di
ſtulit cõfiteri·⁊ G ei ſufficit. ſedᷣm ea que no.
5· ſub · J. ⁊· V. peoxi:induco⸗nam foete talis
poneret ipᷣm cito in deſperationẽ vel alique⸗

erroꝛem·ſicut phariſei iudam confitentẽ eis.

cui dixerunt· quid ad nos · tu videris· de pe·

di · vj. c. j.a talibus em̃ vel etiazʒ notoeijs pec

catozibus nullum ſacramentũ recipiendum
eſt excepto baptiſmo.xxxij.di. . verũ. j. q· ·
ſacramenta:nam æ peimi excõmunicati ſunt
qui non poſſunt abſoluere.xxiiij·q.j. audiui⸗
mus.niſi minoei excõmunicatione ligati · ꝗ̊.

9B⁸² cle.excõ.mi.ſi celebeat.

Squibus peccatis facienda eſt cõfeſſio

hic no.eſt ꝙ omne peccatum aut eſt oeigina
le ·aut actuale · Fctualium aũt.aliud ve:
niale· aliud moætale. Originale peccatuʒ
dicitur illud quod omnes trahimus ab adã .
qui cum ſine peccato creatus eſſet·per pctĩ
coæruptus eſt · vt ꝓbatur de pe.di.ij·ꝗ. roma
nos.v· peinceps:⁊æ ſeqn.⁊a peece.⁊ ſic ſemen
ſuum coeruptum a abhominabile factum eſt
nec potuit poſtea aliquis non coeruptus de
tali ſemine generari: vt no.õ· e · J. Pxi · H. j.
facile eſt enim vt naſcatur a coꝛrupta arboee
fructus coeruptus.⁊ ꝙ a lepeoſo generetur
lepeoſus.⁊ ideo cuʒ foemato coꝛpoꝛi ĩ vtero
matris de taſi ſemine ifunditur anĩa· vt. lvj·
di. naſci.neceſſe eſt vt ip̃a anima quodammõ
infi ciatur æcoerumpat. ſicut a ꝓparet qñ bo
num vinum ponitur ĩ vaſe coerupto ⁊ ibi mo
ram trahit.vt de pe·di. iij· J. ſiue aũt quis di
cat:⁊.c.ſeqn·in vaſe em̃ fetido vel oleum vt
vinum facile coerumpitur.ad idem.ff.cõmo⸗
dati · in rebus. I. fi ·ff . locati· ſed addes J. j.
ff. de ac· emp. et vendi.tenetur..ſi vas.de ra
dice em̃ infecta bonus fructus exire non po

telt · · q.j.fert .et a tali peccato quod natura

liter ineſt a natura coꝛrupta ꝓcedens nõ po
teſt quis purgari ꝑ penitentiã. anima tamen
que ex hoc deturpata erat abluitur in baptiſ
mo.ar · de pe · di · ij. Rnon eſt mirum. v. quicũ
q;· ſine quo baptiſmo ſaluari non poſſumus.
de cõ.di.iiij: placuit vt quicũqʒ puulos. ſed
et in adult' neceſſaria eſt coꝛdis contritio.ð
pe · di · tres actõnes · quod dic vt no·S. de
bap·.quis ſit eff ectus:¶ ¶ Veniale vero pec
catum dicit illud quod quotidie cõmittimꝰ.
quod pꝛouenit ex oeiginali peccato · cuiꝰ fo
mes remanet in homine quãtumennqʒ bapti
3 tur et ideo defacili labitur.quia ſine veni
ali iſta vita non ducitur.id eſt: vix ducit. hm
OGreg·xxv · di · qlis.de H̊ intel ligit ꝙ ſepties
in die iuſtus cadit.de peni.diſe iij · ſepties.
Nunquid ergo tale pctm̃ confitenduzʒ eſt
d hB videtur reſpõdere beda ꝙ non. vñ ipe
ait exponens illa verba apoſtoli.cõfitemĩ al
terutrum petcata veſtra· ſcilicet coequalibꝰ
quotidiana æ leuia. Suioza vo ſacerdoti pan
damus .τ 1 ſed * grauioza coequalibus
pandenda ſunt cuʒ deeſt ſacerdos = vrget pe
riculuʒ: vemialia vero etiã ſacerdotis oblata
copia licet confiteri etiam coequali. Et B
ſufficit vt pleriqʒ doctoꝛes dicunt.dum cam̃
ſacerdos nõ contemnatur.æ ſcm hos nõ eſt
neceſſe cõfiteri vemialia ſacerdoti ⁊ ſi ipſius
copia habeatur.dummodo tamẽ ſᷣ ex cõtem⸗
ptu nõ peetermittatur· æ merito.nam ipſe cõ
temptus moetalis eſſet. etiã ſi perſona ↄtem
neret ꝙᷓdiu ab eccleſia tolerat'·̊. de copba-
cłi:⁊ mł i.veſtra·quod vtiqʒ ſaluatoeiſ noſtri
docemur exemplo:qui inde bucellũ tradidit
a quo ſe tamen traditurũ peeſciuit:de dle· di.
ij· liquido · Flij inter quos eſt Bay·dicũt
ꝙ nedum moꝛtalia ſed etiã venialia ſacerdo
ti qui ligandi ſoluendi poteſtatem hẽt pan

denda ſunt ſi ipſiꝰ copia habeat. ar. ꝓ eis ð

pe · di · jagite penitentiã.

FTn dicas diſtinguenduz eſſe iĩter venialia
æ venialia-habent em tres gradus ſicut apo
ſtolus teſtatur.ſcilicet:lignũ.fenum⁊ ſtipu
lamxxv.di. ꝗ. nunc aũt·· ¶. alias · Der li⸗
gnum maioæea venialia intelligunt. ⁊ que ni
mis ſunt inueterata vel in conſuetudine iam
deducta · que ex ip̃a frequentatõe æ contem⸗

ptu moætalia reputant.vt · · de iureiuĩr · et ſi

xpũᷣs..quedam:æ ſcm hoc intellige quod
dicit Juguſt.nullum peccatũ eſt adeo venia
le quod nõ fiat crimmale dũ placet·. vt. xxv ·
di. F. criminis· æ.· J. ſeqᷓn. Hinc etiam Ruguſt
æ iſta debet cõfiteri ſi fieri poſſit· de his dici⸗
tur: vitaſti grandia.vide ne obeuaris arena.
quia hm Juguſt. non rekert æc ·˖ vt no · Z e · ·
quot a que ſunt actiones.v.tercia? Oer fe
num intelligas minoea.æ ;B confitenda ſunt
ſaltem ĩ genere · de pe · di . ij · de quotidianis ·
Der ſtipulam itelligas mimma vemalia
que in ſola cogitatiõe conſiſtunt:⁊æ que ad co
ſenſum non perueniunt · vt de pe . di · ij · ſic tri⸗
bus:æ de his duobus generibus intelligas
ꝙꝓ multis modis mundantur 2 delent. ſ Dei
mo per dignam euchariſtie ſumptionem · de
cõ:diiij. cum omnes.⁊æ.c.ſi quotienſcũqʒ ite⸗
ratur Scðo per aque benedicte aſperſionẽ
de cõ.di.iij.c.aquã ſale conſperſam benedici
mus populis: vt ea cuncti aſperſ ſanctificen
tur. ⁊æ.· · coinquinatos ſanctificat æ purgat.⁊
cuncta bona multiplicat.a inſidias dyaboli
auertit.⁊ a fantaſmatis verſutijs homĩes de
fendit· ¶ Tercio per ieiunia æ elimoſmarum
largitõezʒ.lxxxij.di· peelbiter · de pe · di · j·e me
dicina: æ c. q;οbeem di. iij- ſane cauenduz .
Quarto per oꝛatõem dominicam.de pe· di.
iij· de quotidianis Quinto ? deuotam tun
ſionem pectoꝛis·de pedi.j.tres actiones.⁊
di · ij . ſi eſt mquit. Sexto per generalẽ con⸗
feſſionẽ in eccleſia factã·de pe·di · iij · de quo
tidianis.per quã non ſoluz venialia:.ſed etiã
moetalia de quibus non poteſt recoꝛdari de
leri intelliguntur · Vnde Fugu. ſi a mete pe⸗
nitentis aliqua exciderint:confitet veritatẽ
deo cũ generaliter dixerit · deus qui noſti oc
culta coedis:opera mea æ delicta a te ñ ſunt
abſcondita·quibus veniam largiarisæ hec
eſt veritas cõfitentis quã diligit deus:vnde
plab · ecce veritatem dilexiſti · hmn Hay. ſ CLa⸗
ueat tamen ſibi peccato.nam hm Io. criſo.
nullum inuenitur delictoꝛum tale remedium
ſicut eoꝛũ cõtinua memoeia·quod intelligas
quando recoedatur cõterendo nõ delectado
alias cõtra · lxxxj.di · valet · Debet ergo reco⸗
dari peccatũ quo ad contritionẽ· æ qui B nõ
facit in periculo videtur conſtitutus.Ideoqʒ
hm Fmbꝛeoimputari debet peccatoꝛi ſi obli
tus ſit.quia foꝛte contempſit æ diſtulit confi
teri. ot de pe.di. iij · . ſiue aut quis dicat. et
c.iudas. æ· c. in ſalicibus.talis enim videtur
ignoeantie aff ectatoz.qui ſieut a ſciens pu⸗
mitur · vt.S.de clam·deſpon.cum ĩhibitio. .
ſiquis vero huiuſmodi clamdeſtina. Et de ta
li itelligi poteſt quod dicit Io· criſo. S nũc
obliuiſcaris peceatozuzʒ tuoeũ tunc eoeũ re

.

diug requilierit
rit. Si Si ad concoediam reuocare

coedaberis nolens quãdo in toto mundo ꝑn
blicabuntur · a in conſpectu ꝓferentur oim
tam amicozum tuoeuz ꝙ inimicoeum. de pe.

di. /·. non ita intelligendũ eſt. ⁊. c. ſe · nunc

autem ſi recoederis. Vel intellige G; de illo

qui ſine penitentia vitam finiuit·æ de illo ꝗ
admonitus ſepe æ ſepius ſemper vſqʒ ad vlti⸗
mum exitum obſtinatus extitit· æ tunc tantuzʒ

ficte contritus non potuit emendare · ſcoõm

decre S· de rap · ſuper eo . I.j· ⁊ ſcᷣm hoc po⸗
teſt intelligi dictum mbeo quod no·j. e.
'genamo gurginr ſcdðm Grego:æ ſequen.

Septimo purgantur venialia per benedi
ionem epiſcopalẽ· vnde in li. numeri dexit

dominus aò moyſen aaron· Vos pomte no
men meum ſuper filios iſrahel.ego autez be

nedicam eos · j· q.j· dictum. St malach. ij· ma
ledicam benedictionibꝰ veſtris.ſczꝭ.o vos he

retici æ ab eccleſia remoti:ergo benedictõni
bus illoeum qui tolerantur ab eccleſia bene

dicam. ad B. j.q:j: maledicam.⁊. J. ⁊: c· ſeqn.

QQue autẽ dicantur peccata venialia enu⸗

merat Jug: dicens que autẽ ſint minuta pec
cata.licet omnibus nota ſint:tamen quia lon

gum eſt vt omnia replicentur opus eſt vt ex

eis aliqua nominemus · Quotiens aliquis
in cibo aut potu plus accipit ꝙᷓ neceſſe ẽad
minuta peccata nouerit pertinere · ¶ Quoti⸗
ens plus loquitur ꝙᷓ opoetet ¶ Olus tacet
ᷓ expedit · Fcuottgns pauperem ĩpoꝛztune

petentem exa ſperat·/ Quotiens cum ſit coꝛ

poꝛe ſanus alije ieiunantibuſ peandere volu
erit. S mno deditus tardiꝰ ad eccleſi

am ſurgit · Quotiens excepto deſiderio fi⸗

lioeum · ſu ꝓple:vel cauſa reddendi debitum
vel quia continere nõ poteſt vxoeem ſuazʒ co
gnouerit · Qulien⸗ in carcere poſitꝰ tar⸗

Infirmos tardiꝰ viſitaue⸗

neglexerit./Si plus aut peoximũ aut vxo
rez · aut filiãaut ſeruũ· exaſperauerit ꝙ; ope⸗
tet · ¶ Si cuiqꝙ; maioei pſone aut ex volupta

te aut ex neceſſitate adulari voluerit · Si

pauperibus eſurientibꝰ nimiuʒ delicioſa vel

ſumptuoſa cibaria peeparauerit.Si ſe ĩ ec
cleſia aut extra eccleſiam fabulis ocioſis de
quibus in die indicij ratõ reddenda eſt occu

pauerit· S dum incauta iuramus et cum
hoc ꝓpter aliquã neceſſicatẽ adimplere nõ po

terimus vtiq; piuremꝰ. St cum omni faci

litate vel temeritate maledicimus.quoniam

ſcriptuʒ eſt.neqʒ maledici.ſubaudi.ex odio·
niſli peniteant regnũ dei poſſidebũt · xxv· di.
G.nunc aũt.⁊. C.alias·v· que autem ſunt mi
nuta peccata. ultis vero modis dicitur
peccatum veniale.nõ tamẽ ſimpliciter veni⸗
Ale eſt. ſed dicitur veniale quia venia dignuz
eſt.· ſic eim peccatũ moætale poſt cõfeſſonẽ fa
ctam dicitur veniale · de pe · di · j. ſerpens. et

c·ſicut peimi.quod in veteri lege moete non

„2

puniebatur ſed ceremonijs expiabatur · de

Pe · di . vj. c. · Item illud qd hẽt cauſam venie
annexã · ſcʒ ignoꝛãtiã ł modicã negligentiã ·

Vñ apo·ignoꝛãs feci·et vemã merui · de · pe.

dbi
ſupi
toa
excẽ
4
tt
cati
tari
nen
peim
eſt q
peec⸗
cdit
vero
mille
pcti
pece
tias
cat
euge
jom
ꝛho.
in ean
peius
Ing⸗
ſieut.
no.
ſunt
mod
eſt.n
niſſn
vider
peec⸗
quie
wPill⸗
uiſßm
30 pñ
Faml
mea
tame⸗
catun
peece
ſus.
ſieut
ta ein
tero.
catio⸗
cumn
dim.
ris n⸗
tural
dem
etiq
ce⸗ en

vnum
Padu
kem ſ
euran
Unde
adult
onez
deld

Oim
der pe.
ſeennne
de ille
deillo
ad ulti:
ne tantu,
re. ſcön
boe po:
no. .e .
ſequen.
benedi
en diit
omtene
gutez be
ch. iſ⸗ma
o vos he
edictöni
eſia bene
c· ſeqn.
lia enn⸗
uta per
gnia lon
ſt ot er
Aliquis
elle ead
Quoti:
us tacet
poꝛtune
w ut coꝛ
ere volu
deecleſn
derio fi⸗
debitum
ſuqz co
ſits tar:
iſicaue⸗
uocare
nut vro
qy opee
volupta
fei
iola vel
Rileiee
ioſis de
eſt occr
et cum
tenopo
mni faci
gnonian
x odio⸗
vd⸗
h ſumem
dicitu⸗
ter ven⸗
dignng
ſone fi
ens · er
te non
tur de
n venie
gent̃

di. nij . . finis· dam tamẽ ignoeantia non ſie
ſupina · xvj·di. ꝙ dicitis . j. ꝗq. uij· . item pecca
to acho · xjq:nij.excellentiſſimus.õ.de cki ·

excõmiſtapłice.·

Ictuale vero moetale petm̃ dicitur vł cõ
ttitur ex volũtate ꝗꝓpeia.ugꝰ.Omne pec
catũ adeo voluntariu eſt.ꝙ ſi non ſit volun
tarium nõ eſt pctm̃ .Et hm Imbeo. diabolus
neminẽè aſtrictũ iugo ſeruitutiſ poſſidʒ.niſi ſe
pꝛimo ei peccatozu ere vendiderit · xv.q.j.nõ
eſt ꝙ cniꝙᷓ · ⁊ duobus p̃cedẽe.c. Origo aũt
peccati dyabolꝰ eſt.qui p libeen aàrbitriũ ce
cidit hm Grego.de pe.di.ij.peĩcipiũ: Inuidit
dero homiĩ quẽ ſua fallacia decepit. ha bz em
mille nocendi modos.xvj.q.ij· viſis. Sʒ
ptm̃ habet gradus ſuoſ: vno modo cirea idẽ
peccatũ quod grauius dicit ꝓpter circũſtan
tias grauioꝛes · nõ tam ꝗꝓpter ipſas nomẽ pec
cati ĩmut atur. Ilio mœdo inter diuerſa petã
Circa idem pctĩ· vtputa ·ſi clericꝰ vł lai
euns eandẽ mulierez cognoſcat. grauiꝰ hoc⸗
ipᷣm ſcelus in vno ꝙ;ᷓ ĩ alio iundicat'. S. de vi.
⁊ ho.cłi·vt clericoꝛũ moꝛes.ſed ⁊ ide⸗ petm̃
in eandem pſonam . in cõſenſu malũ.in facto
peius · in cõſuetudine peſſimũ. exiſtimat hm
Ing · vj·di · teſtamentũ. ad fi · ⁊ de pe · dil. ij ·
ſicut· ⁊ ſunt q̊ notande tres moetes.de q̃bus
no. S. e · ꝗJ. quibus 2 guot dietis. h. j· vx. Hij
ſunt tres moztui. Atem m Grego.tribus
modis peceamus. ignoeantia tunc graue
eſt. infirmitate tune gramꝰ.ſtudio ⁊ tũc gra⸗
uiſſimũ · de pe · di. ij. ſicut· ⁊ di · vij · J. j. Ee
videtur Imbeo.cõtradicere dices. graniter
peccat qui ſibi ꝓmittit impunitate. grauius
qui cõtemnit.grauiſſime qui ignoeat ſed dic
ꝙ illud dicitur ad terroæe · Vel expone gra⸗
uiſſime·id e.piculoſiſſme:qe nõ poteſt cogi
ad pñiam pagendaʒ cum neſciat'.ſm lo. Vel
grauiſſime· qn ignoeꝛãtia ſequit' ex cõtẽptu⸗
bm ea no.· e. ſub. J. tu dicas.v. caueat

tamẽ· ¶ Inter diuerſa vero peccata hẽet pec⸗
catum gradus ſuos duobꝰ modis peimo ĩter

peccata eiuſdẽe generis:ſicut adulteriũ ⁊ ĩce
ſtus:ſcdᷣo inter peccata diuerſoꝛũ generum.
ſicut adulteriũ æ hoomicidiuz · ¶ Inter pecca
ta eiuſdem generis dicit vnũ pẽtm̃ maius al
tero· Vnde Rug. adulterij malũ vincit foeni
catione. vincitur aũt ab inceſtu.peius eſt em̃

cum matre ꝙᷓ cũ aliena vxoee concubere ˖ ſed

oĩm looeuz peſſmũ eſt vt ſi vir membeo mulie
ris nõ ad B conceſſe voluerit vti · vſus em̃ na
turalis ſi vltra modũ ꝓlabiturin vxoee qui
dem veniale eſt. in meretrice dãnabile. vſus
etiã cõtra naturã execrabiliter fit in meretri⸗
ce:execrabiliꝰ in vxoee.xxxij.q.vij.adulterij
Sevd jiĩter diuerſoeũ generũ peccata dicit
vnum alio grauiꝰ.ſicut homicidiũ grauiꝰ ẽ
ꝙ; adulterium hm Rug xxxiij.q.ij.ſi ꝙ veriꝰ
Item ſacri legiũ ꝙᷓ fractio voti.xvij.q.iiij.ſi⸗
cut antiquitas· xxvij.q.j.nuptiaruz.nec obſ.
illud clemẽetis.xxxij.q·vij.quid in omnibus

adulterio grauius qe illud nõ mfert negati

onez ſed raritate.qò.defacili nõ inuenitur.
del die grauiꝰ.id è cõmuniꝰ. Tribus aũt

modis naſcitur peceatũ in homie . ſcz · ſugge
ſtione demoms:delectatõne carnis:conſen⸗
ſu ſpiri tus · de pe · di . j. . alie contra·⁊· c· pec
catum⸗ „
Que autẽ ſint peceata moetalia. no · S· de
accuſationibꝰ.ꝗ.quis ſit eff ectus accuſatõis
vᷣ. ſed que ſunt illa crimina.æ ſeqn:æ legitur
ad Bom̃.j. Idolatria.· Viciu cõtra natu
raʒ · Iniquitas: Malicia. Boenicatõ
Fnuaricia. equicia. Inuidia. Fo
micidium. ontentio. olnuS. ((a
lignitas. ¶Sulſurratio. etractio. Cõ
tumelia. ſapbie⸗
maloeũ. Bedienria linſipivtia Vn⸗
compoſitio: Quibus adiungunt' a hij qui
ſunt. Sine affectione · Rbſq; federo =
miſericoꝛdia.·St lubiungit ꝙ qꝗᷓ talia agũt
digni ſunt moꝛrte ¶ Item ad gak. ¶ Oamfe

ſta autẽ ſunt opa carnis que ſunt. enica
tio · ) Inuidia. Impudicicia: Cuxuria.

Fuaricia Sed 2 ſeptez ſunt peincipalia
vicia. ſcz · Bupbia, GReciie: F lurmi
ra· ula. In idia · Fuaricia · vñ
verſus: at ſeptem vicia dictio ſaligia·
xxxij · q· vij:non ſolu: a diſcrepant penitus in
ter ſe. de pe · di. iij. inter H hircus · ¶ Bupbia
em̃ deſiderat iniuſticiam· poteſtatez terrenã·
xxiij·q:iij·ꝙ autẽ.æ habz hos comites.Seui
ciam · xlj· di:ſepe. udaciam ſiue inobedietiã
c.diicõtra moæèé. Impatientiã · xj.q.nij. Ita em
ſepe. Impeudentiã · xl vij· di.ſiẽ hij.Dõpã ſecu
larem.vnde ĩ geñ.In diebus illis erãt viri fa
moſi a potentes in ſeculo. Oritur etiã ex B
inanis gloꝛia:iactantia· ꝓpocriſis:⁊ pꝛeſum⸗
ptio nouitatũ · ¶ Iccidia. que eſt quoddã te⸗
dzum boni ·de pe·di . v. c.j.Ee habet ſecũ hos
comites· toepoeẽ iguauiãde pe · di. ij. ĩ ter
H hircus· · =. ij⸗ Euxuria aus eſt ĩfirmitas
frangendi vires nature:æ multis modis qᷣbꝰ
Hhomo a deo ſeparat agitur ⁊ operatur.xxxij.
q·vij.non ſolum Et habet hos comites · ven

tris ingluuie/ xliiij:di: . j. ⁊. c.comeſſatões· ĩ

veſtimtis molliciẽ · xxj.q:iiij · c.j.ſopoeis rſo
lutõem· vnde Ouidiꝰ Mollierant aios lect⸗
Ivmbea tuos.coitus delectationẽe.·ij.q.j· qui

letatur · ⁊· c. ſcelus.xxiiij.q.iij.an non diſtri

cta vltione feriendus eſt. Iñ ezechiel · xvj. B
fuit inieium imquitatis ſodome.ſaturitas pa
nis.æ abundantia.æ ocium.xxxij.q.vij.flagi
cia · vbi dicit' ꝙ ſi oms homies ita peccaſſent
om̃es hoĩes eſſent combuſti. Ex hoc vicio
Seneratur· cecitas mẽetis.incõſideratio.ĩcon⸗
ſtantia·p̃cipitatio.amoe ſui.odiam dei · affe
clus pᷣſentis ſeculi:hoeroe vel deſperario fu⸗
turi · / Ira·que plerũqʒ; innocẽtes damnat.
Vnde iacobus.lra em̃ viri iuſticiam dei non
operatur.xj·qiij:· ſi ergo.⁊. cum apud· h
ſi hec incontinenti remitut' non eſt peccatuz
moetale.xxv.di · J. nunc autem. ⁊=. J. alias. Ex
hac oꝛiunt lites. cõtumelie.blaſphemie.odi
um.timo metis. clamoæ. et indignatio Et hba
bet hos comites· audaciã:mutationẽ faciei.
impeudentiã · xj·qiij.ſi epiſcopus foete ira⸗

eundus · et. c. ep̃i ſi ſacerdotali moderamie.

atio· Inuentio

æ iniuſticiam · xj:q iij illa ppoſitoꝛũ:⁊a patet
in his que· no.S· e · · ſupbia · Qula que ẽ
edacitas vltra condignu nature.qᷓ ſapoꝛibꝰ
æ nitozibus excitatur · de cõ · di · v. ne tales ·
c.quimqʒ modis:Sx hac oeitur inepta leticia ·
ſcurrilitas · imundicia: multiloquiũ.ebetudo
ſenſuũ circa intelligentiã · Inuidia q̃ intꝰ
æ extra cõburit hoĩem · vñ · v · Inuidus juidia
cõburitur intꝰ extra.ſt habet comites· do
loeẽ de bono alicuiꝰ.gaudiũ de malo · de pe ·
di. v · cõſideret· lnde · v· Inuidus alteriꝰ mar
ceſcit rebus opimis.Oracius. Inundiam fidei
nõ inuenire tiräm Maius tozꝛmentũ:Ex hac
oeitur odiũ. ſuſurriuzʒ detractio· exaltatio in
aduerſis ꝓximi aff lictio in ꝓſperis · Fua
ricia que eſt radix oĩm maloꝛũ · xlvij. di · ſicut
hij.⁊.xiiij:q. v:quid dicã. St ſunt huiꝰ hee co
mites.rapacitas æ tenacitas · de pe · di · v. cõ⸗
ſieret.puſillanimitas æ contemptus fidei·
xxviij:q.j. idolatria.⁊ ex his ſequitur moetis
æ mentis obliuio hm Iero/xxxvij· di· nõne vo
bis videtur. ¶ Ex bac oeit ꝓditio. fraus· fal
lacia:piuriuminiqtas:⁊æ cõtra miam coedis
obduratio · Sed * p augu cõnumerantur
motalia·xxv· di: ꝗ. nunc aut· æ. J. alias tam̃.
Quidq d inuenies ſcriptũ. cauẽdũ eſt tibi ne
indifferenter ꝓmptus ſis peccata moztalia
iudicare:miſi vbi certa ſcriptura tibi ↄſtat ꝙ
moꝛtalia ſunt. Doteris tñ qrenti reſpondere
peccatũ eſt B. æ inducere ipᷣm ad penitentiã ·
alioqu in cito hoĩes aliqui foꝛſitan deſpera
rẽt · ¶ Hoc tñ tibi tradi põt ꝙ regula ·ꝙ vbi
cunqʒ aliqᷓd cõmittitur ĩ cõtemptu dei. ſicut
in hereſi.vel eccleſie ſicut ĩ rebelli æ obſtina
ta ĩobedietia.vel ĩ detrimentũ ꝓximi ex cer
ta ſcia ſicut in rapina. vel in oꝓpeobeium ſui
ſicut in foenicatõe.qe hm apłm qui foenicat
in coepꝰ ſuũ peccat · motale peccatũ poterit
iudicari:a de oĩ bus his moætalibus cõfiteri
opoetet: ⁊ ſic intelligas totũ iſtum tractatũ
Illud aũuũt cõſueuit queri· que ſcz ſit differẽ
tia ĩter moetal ia peccata æ crimĩalia- O&d q
notandũ ꝙ iter h̊ eſt talis diff erẽtia· qualis
inter genꝰ a ſpẽm.nam om̃e crimmale moeta
le peccatũ eſt.ſed nõ conuertit.Dici cur aũt
criminale q̃ſi capitale illud ſcʒ peccatu qdᷣcũ
qʒ ſit illud qð inducit depoſitionẽ.vel deca⸗
pitatõem. vel exiliũ· vel intruſionẽ carceris
que æà in ure ciuili publica iudicia a ꝓpellan
tur. ff.ð̊ public. iudi · l. j·æ per totum Oulta
vero ſunt moetalia que hᷓ̊ nõ ĩiducunt· que ⁊
in iure ciuili peiunata delicta dicuntur · ff. de
peiua·delic.ꝓ totum.et ideo ad diff erentiaz
non crimialia ſzʒ moetalia ſimpliciter a ꝓpel⸗
lantur:ſed ⁊ largo mõ omne peccatũ vocat'
crimen.xxv.di:. criminis:æ maxime moetale
G.de teſti bus.teſtimomũ .¶Et licet ꝗꝓpeie lo
quendo crimmalia multa ſint.tñ ſub beeuita
te aliqua pſtringemus. Drimũ peccatum
criminale eſt peccare in fidem trinitatis. xxij
q .ij·pꝛimũ:xxxij:q· vijquid in omibus.ẽ em
peimu p̃ᷣceptum decalogidñm deũ tuuʒ ado
rabis æ illi ſoli ſeruies. Scm eſt peccatũ
cõtra naturã: nam ꝓꝑ ̊ que cũ deo debet eſſe

ſocietas violat· xxxijq:vij. flagicia/æ plus
peccat talis ꝙ cum matre ꝗꝓpeia cõcubendo ·
eadem cauſa q- adulterij malum æ de ſolo
verbo tali fedat᷑ os ⁊æ polluit aer · de pe· di.
· ſed æ cõtinuo. Ferciũ eſt homicidiũ · qðᷣ
eſt hoeribilius ſiue terribilius om̃i peccato:
xxxiij·q ·ij. ſi ꝙ veriꝰ.l·di.placuit.⁊:c miroe⸗
Quartũ crimẽ leſe maieſtatis:lxxix· di · ſi
quis papa.vj.q:j.verũ.in.l.ſiquis eũ mili
tibus:ibi ſignata:etiã ſi cõtra pontifices ma
chinetur quis· iij.q vic· iij · ¶ Qnintũ ſacrile
giumcũ qs ſcʒ fran git ecciam violenter:ij·
q:j· in peimis · xxiij·q· v·rex debet. ⁊. c · ſunt
quedã ·xvij.q:iiij.ſiquis ꝑ dolũ:a c. ſiquis ĩ
atrio.⁊. c. frater · ⁊æ· c· quiſqs inuentꝰ. ⁊. ce de
flagellatoeibꝰ· ⁊· c· ſiquis ſuadente :’i Sextũ
iceſtus · iij.q:nij:cõſanguineoꝛũ.xxxv · q· iij.

de inceſtuoſis.⁊. q· viij: ſalubeiter·⁊: c de in

ceſtuoſis.⁊ peins eſt cõcubere cu matre ꝙᷓ; cũ
vxoꝛe aliena. xxxij.q:vij:adulterij malum.
FSeptimu cõſpiratio.xj· q:jcõſpirationũ
æz.c.ſiqui elerici .· ⁊. c:ſiqui clericoꝛũ · ¶¶ Octa
uum adulteriũ.qð in vtroqʒ teſtamento dete

ſtabile eſt. xxxij.·vij. quid in omnibꝰ.nazʒ qᷓ

peccat in matrimoniuũ peccat in deum auto⸗
rem matrimonij e. q: inj: nemo ſibi blãdiat
Nonum elt falſum teſtimomũ·xxij· q· inj.
non deierabis.vj. q.j· quicũqʒ·S·de falſarijs
falſidicus · ¶ Decimũ eſt ſimonia. cuing re⸗
ſpectu oĩa alia mihiluʒ reputant.S·de ſimo.
ſicut ſimoniaca.⁊. c: tanta.p q· vij.c· fi· æ: ꝗ⸗
j. qui ſtudet · Vndecimü vſura.g · de · vſur.
qæ tua.⁊· c. cum tu· ¶ Nec ſunt maioea crimi
na.que grauia ſunt a accuſatione damva⸗
tione digniſſima· lxxxj:di.apłs ·in quibꝰ ſine
decoloeatõe eccleſie ſi notoeia ſint defacili
diſpenſari nõ põt· ſecus ĩ alijs minoeibꝰ quã
uis moꝛtalibꝰ.j.qvijdiſpenſatõnes·⁊· c· ſi
illa:exceptis rebaptizatis quibuſdã alijs
de quibus no· S. de tpi· oeð· S.æ a quo · v. ĩ H
tñ notabis differentiã · et ſe· et de accuſatio⸗
nibus ¶. quis ſit effectuſ accuſatõis · v · ſed qᷓ
ſunt illa. et ſe · ¶ Sed et quicũq; peccat moꝛ
taliter dicit largo mõ ĩ ſpĩ ſanctũ peccare·
qꝛ talis patrẽè et filiũ et ſprritũſanctuzʒ offen
dit. de cõ· di · iij· c.fi · Tam ſpecialiter pctim̃ ĩ
ſpiritũſanctum dicitur odiũ:qꝛ ſpũs amoꝛ ⁊
benignitas eſt. płs. qui non diligit manet
in moæte· de cõ:diiiijquomõ.et:c· queris a
me· Item obſtinatio metis.quãdo ſcz aliq̃̊s
impenitens vitã finiuit. de pe ˖ di · j hoc eſt
blaſphemia: ⁊ c· ẽ pctm ad moetẽ.· Deſpe⸗
ratio.ſicut ĩ camde pe · di.j· .ꝙ aũt. v.cain
quoqʒ · ¶ Dreſumptio nimia de miſericoꝛdia
dei · cũ ſeʒ aliquis ſemꝑ peccat et credit eua⸗
dere impumt?. ſicut oeigenes · de pe. di. oij.
G.ꝙ aũt · xv.di.ſãcta romana.Vł ſecure pec
cat vſqʒ ad moste credẽs vltimo penitere · de
quo apłus.maledictus qui peccat in ſpe.de
pe · di · vij · c ·· Blaſphematio cõtra ſpiritũ
ſanctũ: de cõ.di. inj · ꝓJ. hij vero· ¶ Zewiare
diſcoꝛdias·xl vjidi:ſaditionariog ¶In ſũma
igit' huiꝰ.. oꝛiginale nõ requirit ↄfeſſionẽ
vt no. S. e · J. H. j· G· oꝛiginale· ¶ Veniale

plue
bendo.
deſola
pedr.
eccqto,
emo⸗
eu mil
teegne
ſacnile
erei, .
e·ſunt
ſabisi
ler de
eri
veci
cde in
recci
alun.
ationi
O
to dete
naz q
uto:

fi rg.
eepſur⸗
acfimi
damna:
bo ne
defaili
by qva
ciſi
jalijs
ſatio:
ſed ]
e mor
ccare⸗
offen
pcti
moe
manet
neris a
aliqs
oc eſ
Deßpe⸗
vcairn
coedi
diteua⸗
diof.
re pee
ere de
iritu
wjiare
ſum
ſione⸗
migl

aliquod requirit ſpecialem confeſſionez· aliqð
Beneralem.aliquod nullam. vt no.·e· ſub· ꝗ.
tu dicas · V. j.ij et.iij. q;uis ſit tutius omĩa cõ

fiteri. quia bonarum mentium eſt æc.v.di :· ad

eius · ¶ Moetale vero quodcunqʒ ſit illud cõ
fitendum eſt ſi homo recoꝛdari poſſit. alioqn
ſufficit generaliter eonfiteri · vt illud patet in
his q no.õ̊· e/ſub· G. tu dicas · Y. vj · et ſe · ſcõm
hoc intellige conciliũ generale quod vult om
nia peccata confiteri debere.j. e· omnis:⁊ iu⸗
ge qð no · j.e.ꝗ.cui.ſab· verum. ⁊ ſe · ſttez
de peccatis peeteritis confitendũ eſt non ð fu
turis·. vt patet· S. de cle · exeõ. mmil . illud · J. il
lrid. ff. de vſuris.l· j. licet ſit ar.Otra.j.de ſen:
excõ.ſi vero.
Valis debet eſſe confeſſio⸗ olun⸗
taria-. [Emara. Diſcreta (Beſti
Erequẽs.( / Integra.
oluntaria.non coacta ſient ofeſſio achoꝛ
ſed ſpontanea ſicut cõfeſnho latronis dextri in
eruce · licet em dolere debeat ꝗpter peccata qᷓ
commſit · debet tñ gaudere ꝗpter vitam quam
recuperat.vt ſic in eodez ſubiecto cadat dolo⸗
er gaudium· iuxta ps:ſcðᷣm multitudinẽ dolo
rum meoꝝ in coede meo: conſolatõnes tue le
tificauerunt animã meam.de pe · di. vij. ca. fi.
Et ſi vis ſcire que confitentẽ debent inducere
ad hoc vt voluntarie confitea. vide quod no.
Se.ꝗ. quibus a quot dietis:ſub· ꝗ. que indu⸗
cunt contritionem · ſed ſicut ait Ie.non eſt qui

EE

agat penitentiã ſuper peccata ſua a dicat.qd

feci ·de pe.di. nj. inter B hircus·

Imara:Dõ.Rugiebã a gemitu coꝛdis mei

de pe · di· iij· ille rex · Iere· xxxj · Statue tibi ſpe
luncam.pone tibi amaritudĩesdirige coꝛ tuũ
m viam rectam. ¶ SZigna huiꝰ amaritudinis
multa ſunt · ¶ Deimum ſignum eſt verecdia
RFugꝰ.laboeaãt mens patiendo erubeſcentiam
et qm̃ verecundia magna eſt.pena eius qᷓ ern⸗
beſcit peo cheiſto fit dignus miſericoꝛdia:Nã
ſceðm Imbeo· verecundia magna pars eſt ſatiſ
factionis: vt de pe:di.j.quem penitet· Fugꝰ.
caueas ne verecundia ductus diuidas confeſ
ſionem . de pe /di. v. c·j.in. S . udicio nãqʒ eo⸗

dis (: Secundũ ſignum eſt humilitas. poꝰ

humiliamini ſub poteti manu dei. vnde ⁊ pub
licanus non audebat oculos ad celos lenare·
xcv· di.eſto.xxij.q.ij.cum hHumilitatis · Deni⸗

tentia nãqʒ ſcðᷣm ugꝰ.eſt humilium τ bono

rum fidelium pena quotidiana de pe · di. j⸗g.
eſt em̃. ¶ Tercium ſignuz ſunt lacrime.vt..
e.ſub . J. H·j. Ihere. in treñ.ij. deduc quaſi
toerentem lacrimas ꝓ diem noctem.non deſ
requiẽ tibi.neqʒ taceant pupilli oculi tui.Cri
ſoſtomus ·lacrime lauant delictũ quod pudoe
eſt confiteri · id eſt· enm pudoꝛe verecundia
confitendũ · de pe · di· j. . lacrie. æ no · S. e .·. v·
peimum.Oõ.fluminis impetꝰ letificat ci · deꝛ
Quartum ſignum eſt foetitudo.ſicut patet
in magdalena.que adeo foetis fuit in confitẽ
do.ꝙ nulle pudoee obſtante publice confeſſa
fnit turpitudinem peccatoæauz · neqʒ timuitad
hoc de pe · di. iudicet.in fi:ibi.atqʒ H expedi

re vtilitati eccleſe ac. Quintuz lignum eſt

peomtas obedientie. ve ptz in demino noſtro

hieſu cheiſto qui factus eſt peo nobis obedieſ

vſqʒ ad mostem. moetem autem crucis · JFug

ponat ſe penitens ommino in poteſtate iudiciſ
in iudicio ſacerdotis:nihil ſibi reſeruans ſui·
vt omnia eo iubente paratus ſit facere peo re
cuperanda vita amnime. quecunq; faceret peo

euitanda coepoeis moæte· æ hoc cuz deſiderio
quia vitam recuperat infinitam · ð pe· di · v· cõ
ſideret. v. in his omnibꝰ.

Diſcreta:cuius etiam multa ſunt ſigna:
imũ ſignum eſt ſi querat diſceretum con

feſſoes. Jugꝰ· ſacerdotẽ quere qui ſciat te ſol

nere ligare. de pe· di. vj · c. j. B autẽ fieri de⸗

bet de licentia ꝗpeij ſacerdotis:j.e· omnis· de

pe · di. vj placuit · ¶ Quid ſi non vult dare li
centiam. videtur ꝙ ſufficiat petere · ar · · de
regular̃ licet· ſed dic quod ad ſuperioeem re⸗
eurri debet. ar· 5· de iurepa. nullus. Signũ

ſecundum eſt ſi non excuſat ſe:nec alium accu⸗

ſat. abs peoditoe eſt vel detractoe · ꝓuer · xviij

iuſtus in peincipio accuſatoe eſt ſui.de pe. di⸗
j uis venit amicus eius et inueſti gabit eũ⸗
cui ſi non reſponderit veritatem. in futuro ha

bebit multos accuſatoꝛes · ſcʒ deum.pꝛopeiam
conſcientiam: dyabolumpeccata. ⁊ etiam to⸗
tum mundum. Sap iij · pugnabit cuzʒ eo oebis

terrarum ↄtra inſenſatos· Dõ.nõ declinet co⸗
meum in verba malicie æc: xj.q· iij · excellentiſ
ſimus· DsS· meditatꝰ ſum nocte cũ coede meo;

et exercitabar ⁊ ſcopebam in me ſpiri tũ meũ.

Idem.deus meus anmmciaui vitam meaz tibi
et iunge quod no· j.e.ſub.ꝗ.integra· v· ad idẽ
facit.· Eallit autez hoc foete in hereſi æ qui

buſdam alijs caſibus · ar· S. de confel · c. j. æ in

his que no.je·.ꝗ. in quo tenetur ſacerdos · S·

quid ſi aliquis confitetur. Item fallit vbi cir⸗
cumſtantia facti talis eſt ꝙ aliter nõ poſſit cõ⸗
fiteri peccatum . vt ſi cognouit quis matrẽ ſu⸗
am. vel filiam· vel vxoeem peopelaz contra na

turam. vel r ler roßpir ſit ab imperatoꝛe

cum non ſit mſi vnus · ¶ Item cauere debet ꝙ
ſicut peccatum quod fecit non celet · ſic nõ di
cat quis ſe commiſiſſe peccatum quod nõ com
miſit · Vnde augꝰ ſuper põ. veritas de terra oꝛ
ta eſt aτπ veritas de terra inquit oeitur. id eſt.
confeſſio de homine; vt ſe accuſet · ⁊ ſic iuſtici
de celo peoſpexit · id eſt· a deo data iuſtificatõ
penitenti ·q;d·deus · parcamus huic qui non
parcit ſibi.ignoſcamꝰ quia ignoſcitde pe.di.
j · veritasIdem.ſi tu accuſas te deꝰ excuſat te·
ſi tu excuſas te deus te accuſat ·ſi tu tegis deꝰ

dete git · ſi tu detegis deus tegit. Idem. cũ hu

militatis eauſa mentiris· ſi non eras peccato⸗
anteꝙ; mentiebaris: mentiendo efficieriſ quod
deumtaueras· et in te non eſt veritas niſi te ita
dixeris peccatoeem vt etiam eſſe recognoſcaſ-
veritas enim ipᷣa requirit vt quod es dicasnã
quomodo eſt humilitas vbi regnat falſtas: ð̊
pe.di · ii talis eſt mibi deus·xxij.q· ij · cũ hu⸗
militatis cauſa· ¶ Bed contra in his que no.

6· e · J. quis debet confiteri · H. j. In canonica

Io.j:ſi dixerimus ꝙ peccatum non habemus·
noſipſos ſeducimus & veritas in nobis nõ eſt.

ſed dic ꝙ poteſt et debet dicere:ſe peccatoꝛem
in genere:quia nemo ſine crimine viuit.vt pa⸗
tet in his que no·S.· e·ꝗ. de quibus · v. veniale
vero peccatum. in ſpecie vero nullus debz di⸗
cere etiam cauſa humilitatis ſe perpetraſſe ali
quod peccatum mſi hoc verum ſit. ſicut dicit
augꝰ · S· e· G· Item cauere debet · ¶ Hunquid
ergo peccat ſacerdos in generali confeſſione
quam facit· nõ.qe loquitur in perſona eccleſie
vnde et ſi ſpecificet aliquod peccatum in ſpe⸗
cie quod non commiſit· ſicut faciũt multi ſim
plices.non eſt eis imputanduz. Sed ⁊ ſicut di
cit ugꝰ.in vno peccato poſſunt plura nota⸗
ri. Vbi etiam dicit.et in omnibꝰ peccatis que
commiſit miſer homo ⁊c̃· non cõpeehendit ſin
gula generum.ſed genera ſinguloeum. Sed et
ſcðʒ aug:defleat peccatoꝛ: quia off endens in
vno factus eſt omnium reus:non tamen mul⸗
tum eſt appeobanda confeſſio capellano mł
tozum.immo ⁊ aliquoꝛum eſt vituperanda. qᷓ
cum habuerint rem cuʒ aliqua muliere· ſic pe

luti in mane accedentes ad altare· et gene⸗

ralem confeſſionem facientes iungunt pollutõ
nem· credentes p h̊ confiteri:ſed ſeipᷣos ſedu⸗
cunt· vt patet ex ſequentibꝰ: Nec autẽ eſt foꝛ⸗
ma competens quaʒ diſcreti ſeruant
Eoema cõſfeſſionis generalis
onfiteo? deo patri æc. me peccaſſe co⸗
gitatione· locutione· opere:et omiſſione. et in
cũctis vicijs malis.mea culpa ⁊æc. qui alia ſen
tit in ſe · conſulo ꝙ anteꝙᷓ celebeet ſigillatim et
ſecreto ſacerdoti ꝓpeio q̊ denudet.et quidez p
ſeipᷣm: non ꝑ epiſtolam.non ꝝꝓ nunciuz· e.om
nis. vt qii ꝓꝑ ſeipᷣm peccauit per ſeipᷣm erube⸗
ſcat.et iunge quod no ·õ̊.de teſtibus a. ſuper
quibusſub.. ⁊ cuncta/:d.quid ſi teſtis ſcri⸗
bat teſtimonium ſſ Ideo peecepit lepeoſis do
minus vt oſtenderent ſe ſacerdotibuſ. Et dicit
augꝰ · de pe · di. j. quem pemtet . nec em confitẽ
dum eſt verbis vel nomimbus criminum pal⸗
liatis · immo q;tumcunqʒ turpe fuerit ipᷣm pec
catum vel circumſtantie hoeri biles totum eſt
ſpecialiter expeimenduʒ · vt ſic tota ſanies apo
ſtematis expellatur · vt no· j. e.ſub ꝗ. integra-
Eeauincor- tercium ſignum. ſcʒ qð ſecrete
confiteatur ſi peccatum occultuʒ eſt. Criſoſto
mus · non tamen tibi dico vt pꝛodas te in pub
licum · de pe.di.j.non tibi dico· nam publicuz
eſt publice confitendum.de pe.di. j· quem pe
mnitet . in fi · et: c· ꝙᷓuis:ideo qui ſine cauſa pub⸗
lice confitetur erroꝛem ſuum minꝰ ſapiens re
putatur · vt patet.õ.de exceſ. peela.ꝙ; ſit gra⸗
ue · 6· de diuoꝛ. ex litteris. eanarrt⸗ ſi⸗
SZnum · quando ſcʒz fit pura intentione ſine ipo
criſi:non ad vanam gloeiam.neqʒ; timoee ſerui
li ſed filiali.et ſine aliqua fictione · de pe. di. j.
quem pemtetĩn fi:⁊·ꝗ.item taciturnitas· pſa·
xxvj: a timoe tuo domine concepimꝰ ⁊ pepe⸗
rimus ſpiritumſanctum.il.di · de his ſſ Signũ
diſcretionis quintum eſt.quando non incurſu
ſed moꝛoſe confitetur.vt patet in his qne no·
I·e · ſub · J. itegra.v.perdã.et ſe. Et ad idem
hiere · vijſcito quid feceris curſoꝛ leuis expli

cans dias tuas.de pe · di.j:ſunt qui arbitran⸗

*

tur. et.c. vide benignũ ·

Eeſtinaeccłiaſtici · v ne tardes cõuerti ad
dominum. æ ne differas de die in diem. ſubito
em̃ veniet ira illius:et in tempoꝛe vindicte di⸗
ſperdet e Ruf nullus exſpectet quouſqʒ pec
care non poteſt. Qui em̃ cum potuerunt nuq;
Ouerti voluerunt.confitentes cuʒ iam pecca⸗
re nequeunt.nec ſic facile acqiurunt quod vo⸗
lunt · de pe · dil · vij · nullus . ¶ Eeſtinandum
eſt ergo ad penitentiam agendam ꝗpter młta;
¶ Deimo ꝓpter hoee moꝛtis incertitudinem
Luce · xij. veniet dominꝰ ſerui illius ĩ die qua
non ſperat:et hoꝛa qua neſcit.⁊ diuidet eum·
partemqʒ eius cum infidelibus ponet · vnde
ei qui multa congregauerat æa diuitem ſe repu
tabat dictum eſt.ſtulte hac nocte reputet ani
mam a te que ergo ↄgregaſti cuius erunt

eundo peopter peccatozum accumulatio

nem · ᷓ.poxxij: qui in ſoꝛdibꝰ eſt ſoꝛdeſcat ad⸗
Huc.Oſee·iinj:maledictumet mendaciũ.⁊ ho
micidium.⁊ furtum.inundauerunt: ⁊ ſanguis
ſanguineʒ tetigit. Greg peccatuz quod per pe
nitentiam nõ diliitur:mox pondere ſuo ad ali
ud trahit . ¶ Tercio peopter peccatoeis erga
gratiam dei inducentem ⁊ expectantem ipſuz
ad penitentiam ingratitudine· GRo· ij· an igno⸗
ras quia benignitas dei ad penitentiã te addu
citi:tu ãt ſcᷣm duriciam tuam ⁊ coꝛ impenitẽs
theſaurizas ti bi iram in die ire reuelationis
iuſti iudicij dei · qii reddet vnicuiqʒ ſcᷣm opꝑa
ſua · Quarto pꝛopter dei elongatõem · O̊
domine qui elongant ſe a te peribunt · ¶ Qui
to pꝛeopt minoeem ad duertendum abilitatio
nem.cci.xxx:curua ceruicem filij tui in iuuẽ
tute.et tunde latera eius dũ infans eſt.ne fo⸗
te induret et non ceredat tibi·et dic exponedo
filij tui. id eſt.ſenſus peopꝛeij vel peceata que
commilſiſti · dum infans eſtid eſt.tempoee pei
mi motus vel dum recens eſt peccatum· Vnð
verſus ;· ðè

HMeincipijs obſta ſero medicina paratur
Cum mala p longas inualuere moeas
Bexto peopter finalem periculoſam ↄuer⸗
ſionem· vix em̃ aut nunqꝙᷓ poteſt homo in egri⸗
tudine conteri:quia nec de peccatis cogitare
Bufficit eniʒ diei malicia ſua ex infirmitate ꝓ
uenienſ· hero.cũ egritudine oppeimeris·vix
aliud potes cogitare ꝙᷓ ſentis · et illuc rapitur

mtentio mẽtis vbi eſt vis dolons. Fug Quẽ

moꝛbus veget . pena terret. ad veram vix ve⸗
niet ſatiſ factõem. maxime cum filij quos illi⸗
cite dilexit ſint pᷣſentes· vxoꝛ ⁊ mundus ad ſe
vocent. tene ergo certum et dimitte incertum·
age penitentiam duz ſanus es.nec differas vſ
qʒ ad infirmitatẽ · ð pe · di. vij · nullꝰ expectet
Cipeianus.peccatoæes ſi in periculo et in i⸗
firmitate ceperint depeecari: rogare illos nõ
delicti pnia:ſed vegentis moetis ammomtio
compellit:quare nec dignus eſt in moete acci
pere ſolaciũ ·qui ſe non cogitauit moeituꝝ.de

pe.di. vij. Idcirco fratres ante.c.nullus expe

ctet · ¶ Beptimo peopt dei oblimoneʒ æ cla⸗

moeis non exauditõnem· Criſoſto· ⁊ JFug· hac

Rui non eſt hodie cras minus aptus erit·

ee f

— — —. – — — — —

= —

4
i

iad
bito
edi⸗

en
gi⸗
re

ir
ur
ni
e⸗

aſĩaduerſione percutit peccatoez. vt moeiens

oblſiniſcatur ſui.qui dum vineret oblitus eſt
dei: ꝓſa:xxxiij: ve qui ſpernis. nonne = ſperne⸗
ris :· Deouerb'. xxj. Qui obturat aurem ſuã ad
clamoeem pauperis · ſeʒ cheiſti denudati pẽdẽ
tcis in cruce ciamantis penitentiaʒ agite: cla

mabit ſcʒ tempoee infirmitatis vel i die iudi

cij æ non exaudietur. Vnde Suerb'. j. vocaui ⁊
renuiſtis. æ ſeqnitur· ego quoqʒ in interitu ve
ſtro ridebo. Clamabat em̃ diues in inferno.et
in gutta aque non eſt exauditus. Math· xxo;
Clamabũt virginesdomine domine aperi no
biset reſpondebitur.amen dico vobis neſcio
vos· Oe talibus dicitur in hiere. ecce ego in⸗
ducam ſupꝑ eos mala de quibus exire non po⸗
terunt · ⁊ clamabunt ad me a ego non exaudiã
eos. ITheo dicit põ · Fonuerter⸗ domine ⁊ eri⸗
pe animam meam · ſaluum me fac peopter mi⸗
ſericoꝛdiam tuamid eſt.da mihi gratiam fa⸗
ciendi in vita æ ſanicate veram penitentiaz· vt

ſic ſalutem obtineam.quoniã non eſt in moete

qui memoe ſit tui ·id eſt.ſi vixero vſqʒ ad mo⸗
tem vix ſaluaboæ:quia nec peccatoeum nec tui
memoæeaboæ· ¶ Eeſtina ergo.ne tardaueris.
noli dicere expecta expecta. ſine mõ ſine mõ.
quia modicum h̊;̊ et modicum ibi.æ ſcðz aug·
illud mõ nõ habet modũ ·
Erequens.qð duobꝰ mõis intelligi poteſt ·
Vno modo ſic.vt ſi frequenter cadit ꝑ pec
catum· frequeter confiteatur.alioqn ſemei ca
dens ĩ terra ſemper peoſtratus remanet mſi re
ſurgat:ergo ſi frequeter cadit ⁊ vult reſurge⸗
re:neceſſe habet frequenter confiteri.vt ſic ꝓ
penitentiam reſurgat·per hoc em̃ ſacramentuᷣ
non cem̃ ſemel ſicut in baptiſmo · ſed ſepe et ſe⸗
pius ſubuenitur.ſicut no.õ:. in pein. huius ti.
in.v·ſecunda tabula.⁊ peobatur de pe. di. nj·
. autem ꝑ penitentiam non ſemel tm̃· ac⸗
ſe. ſep ties·et alijs.c.ibi ſequentibus · et · J.jtẽ
frequenter penitenti venia.⁊æ. cſe. ergo hꝰ
modðo poteſt ꝓ penitentiam iterum ſubueniri ·
id eſt .· quotiens opus fuerit ·. ff · de edendo. ve

Inti · ¶ B vox iteruzʒ. ſuper quo vide quod no·

ĩI·e.ꝗ. vtrum penitentia: ¶ Flio modo ſie po⸗
teſt intelligi: vt etiam eadez peccata frequent
confiteatur· Augꝰ.quanto pluribus confitebi
tur quis ſub ſpe venie turpitudinem criminis·
tanto facilius conſequitur gratiam remiſſiõis
de pe:dij· qunem penitetIſa.xxiij. ſume citha
ram.circui ciuitatem: meretrix oblmioni tra⸗
dica: bene cane· frequenta canticum· vt memo
ria tui ſic· Vtrum autem quis teneatur eadem
peccata ĩterum confiteri ·dic vt plene no · e ·
Jꝗ.an peccata ſemel confeſſa.
ntegra.ſcʒ vt omnia peccata dicat. ita ꝙ;
nullum reticeat.nam dominus ſumme bonus
qui opus imperfectionis non nouit· aut totuzʒ
HhHominem ſanat · ſcz ſi integra ſit confeſſio · aut
nihil ſanat ſi aliquid celet.vt · S̊.de bap· et eiꝰ
eff ec · maioees · ꝓ ſed et adhuc querit; Bed
nec ſufficit omma diuerſis confiteri · ꝙᷓuis aliq̃
Oſiderantes maximam congeriem peccatozuzʒ
ab ip̃is commiſſoꝝ; · pee nimia verecundia he
foete faciant: ſeʒ partem vnam peccatoꝝ vm

ſacerdoti reliquã alteri ſub confeſſiomis vm
bea exponendoquod cauendum eſt · Secus ſi
Hhoc non fiat in frandez: nec ꝗpter verecundiã
Omittatur.ſed ꝓ oblinionem poſt diligente cõ
ſcientie diſcuſſonem reticent ſcelera quedam·
Nam nec peccata ſemel bona fide confeſſa ite
rum neceſſe habebo cõfiteri:quoò dic vt no-

jĩ:e·J.an peccata ſemel confeſſa.igit ꝗpter ve

recundiam non debet quis diuerſis confiteri ·
Rug?. caneas ne verecundia ductus diuidas
confeſſonez· de pe.di:v.c·j. immo vni omnia
ſunt confitenda.j.e.omnis.ita ꝙ in coꝛde nihᷣ
remaneat quin effundatur. Tren. ij· effunde
ſicut aquam coz tuum coꝛam domino. ¶ No.
quod cit ſicut aquam.de qua nec colo⸗: nec

ſapoe-nec odoæ remanet in cannali- vt ſic non

tm̃ peccataſed etiam circumſtantias omnes
que peccatum aggrauant confiteatur plene
ĩIe ·.deus qui.et.c omnis.. ſacerdos.Circum
ſtantias dico ↄcomitantes æ allicientes GCõ
comitantes circumſtãtie dicunt' qualitas cri⸗
minis et ꝓſonarum.locus:tempus ꝓſeueran⸗
cia : et ſimiles.· e.deus qui.q̊. de homicidio⸗

ſteut dignum · zH. j. Kllicientes vero ſunt

oenamenta mulierum.et hominum electuaria

calipaec pocula amatoeia. ſiue alia artificia qᷓ
qniqʒ quis exercet ſcienter et ſtudioſe ad ho vt
Peccet.Sde homicidio.ſi aliquis: De bis cir⸗

cumſtantijs allicientibus legit yſa · iij · Deo eo
eleirate ſunt filie ſion· æ ambulauerunt extẽ⸗

ſo eollo.æ nutibus oculoꝝ blandiebant'. am⸗
bulabant: æ pedibus ſuis compoſito gradu in
cehebant.decaluabit dominus verticem filia
rum ſon. ⁊ erimen earum nudabit · In die illa
aukeret dominus oenamentum calciamentoeũ
et limnlas.æ toeques: æ monilia.æ armillas.et
mitras:æ diſeriminalia.⁊ perichelidas.⁊æ mu⸗
renulas.æ olfactoeiola:et inaures. æ anulos.
et gemmas in fronte pendentes: æ mutatoeia
pal la:æ lintheamina: æ acus. æ ſpecula:⁊ ſin⸗
doneg vittatz æ theriſtra- æ erit peo ſuani
odoee fetoe: ʒona funiculus.æ peo criſpanti
crine caluicium.æ peo faſcia pectoaali ciliciũ.
Altno.ꝙ quedaʒ circumſtantie adherẽt peo
peie ĩ peccato.vt deſtatõ in ſodomitico vicõ
hoeri bilicas in bomicidio. Qualitas. vtrũ ſez
peccatum ſit occultuzʒ vel manifeſtum· Modꝰ
peceandi.quantitas: vtrum ſcz ſit paruuz vel
mediocre: leue. vel graue. vel enoeme de qui

bus no:S.· de tpi: oꝛ ꝗ. et cui: ſub. ꝗ. peima re⸗

Sula· v· quinti.⁊ ſequentibus. ¶ Quedam ve
ro cireumſtãtie inherent pſone ipius peccan⸗
tis · vt dignitas.officiũ.ſexus.libertas:ecas⸗
et conſimiles.xl.di.homo cheiſtianus:⁊· c· ſi
papa · ff ·de re mili . omne delictum. ꝗ. auget·
5. de hereticis.excommunicamuſ. peeterea.

ii peecipue.xxxij.q. v. qui viderit.

Quedam autem nee peccato nec pſone ad⸗
herent· vt locus.tempus:quas omnes ꝓ poſ⸗
ſe confiteri debet. æ de quibus omnibus de bz

dolere ac penitere: inpoſterum abſtinere · P

bantur hec omnia de pe.di.v.c·j. ⁊ ſequenti⸗
bus· nam et magis peccat quis ĩ locc ſacro ꝙᷓ;
peophano·in die feſto ꝙᷓ peiuato · xxvq·j. nłli

has ſit⸗et· j.q:iijſaluato? ¶ Ed id facit geñ;
xx. vbi leguntur angeli dixiſſe loth ſalua ani⸗
mam tuam.noli reſpicere poſt tergũ. nec ſtes
in omm circaregione· ſed in mõte ſalnũ te fac
ne et tu ſimul pereas · Item dauid· ij · reg·
xxiijEgo ſuʒ qui peccani:ego qui mique egi
iſti qui oues ſunt quiò fecerunt. Iob.vij. non
parcam oei meo-loquar in tribulatione ſpiri⸗
tus mei.confabuloe in anime mee amaritudie
pla.xiiij perdam babilonis nomen:et reliqas
et germen. ait dommus · ¶ Derdam ſcʒ mani
feſtando et condemnando et confitendo.babi
lonis·id eſt.anime confuſe per peeccatum no⸗
men.quia non palliabo nomen peccati: immo
expꝛimaʒ ſpecialiter ſine aliqua palliatione qð
ſit ilud peccatum pandendo nomen ipſius⁊
reliquias.id eſt· dulcem memoeiam · frequen⸗
tiam.tactum.confabulationem.nuncioꝛuz re
miſſionem.receptionem deambulatõnem. oe⸗
namenti aptationem oſtentatõnem· æ ſimilia.
et germen· id eſt. inicium peccati · quando ſcz
peimo incepi habere voluntatem peccandi B
modo. et peogeniem id eſt· ſequelam · q · d· a
peincipio vſqʒ ad finem ſcdᷣm quod potero re⸗
cosdari: omnia hec inquam perdam.vt.S· me⸗
ditando. id eſt· anteꝙ;ᷓ ad confeſſionem veniam
juxta illud ps:meditatus ⁊ac̃· vt no.S·e·ſub · ꝗ.
diſcreta. v⸗ ſignum ſecundum · ¶ SZed pauci
ſunt qui hoc faciunt·magis enim curant homi
nes de coepoꝛibus et etiam de rebus ꝙ;ᷓ anima
bus. Vnde oeige:ſi cauſa alicuius periclitat.
conſulit iura et iur̃peritos ne amittatur. ſi in⸗
firmus ſit conſulit et querit medicos ne moei⸗
atur:ſed nullus conſulit ſcripturas ne punia⸗
tur.nullus labozat ne moeiatur moeiturus. æ
non laboeat ne peccet.vel vt reconcilietur ine
ternum moeiturus. ¶ Ittamen peecipue con
ſiderari debet contemptus qualitas · vij·q· j⸗
S.cum vero.S.de raptoꝛz· ſuper eo. et intentõ
ac volũtas·.t· ꝓxi.cũ volũtate · ff · ad · l. eoꝛ·
ð ſic · diuus et ſcm G̊ dz peccatum grauiꝰ vb
leuius reputari · Nõ enim tm̃ quid faciat. q;tũ
quo animo fiat eſt conſiderandum.xv.q.vj⸗ c.
j·in fi · ſcdðᷣm gof. Non tamen apter intentõez
poteſt aliquis exenſari ab aperto malo.j. re⸗
gul iur eſtote· et no·.e·v. non in tincto.
Circumſtantie vero requiruntur et cõtem⸗
ptus qualitas.xxiiij.q:iij:deus· et:c· non affe
ramus. ille igitur integre confitetur qui ĩ
toto coꝛde conuertitur·quia hoc requrit dñs·
Ioheb ·ij.connertimini ad me in toto coede ve⸗
ſtro aæc.et ideo toto coꝛde confitenduz eſt· iu
illudò ꝑõ: ↄfitebos domino in toto coꝛde meo
Nota o tu peccatoꝛ.dicit ꝙ in toto coede:q· ò
non in dimidio vt ſcz peccata diuidas · vt no ·
e. ſub · ¶. M.j.et · v·j. Non in tecto.quia nihil
tegendum eſt vel celandum. vt ibidem no.
on in toꝛto· vt ſcz in alium non retoeque
as crimen tuum.ſed te ſolum accuſa · vt no · 3⸗

eiſub.ꝗ.diſcreta·v.ſignum ſecundum.Nõ·

in tacto:vt ſeʒ leuiter tranſeas:ſed cum moꝛa
et meditatione omnes circumſtantias expei⸗
mas·: vt no· S.eſub · ¶. · perdã · et ſequentibꝰ
et ſub · Sdiſc reta?.ſignũ diſcretõnis quintũ

Hon in tincto:ſicut illi qui dicunt ꝙ luden
do vel bona intentione hoc fecerint · · ð pee⸗
ſump· c.jvł cauſa curialitatis ſub peetextu eẽ
conſuetudims·ad excuſandas excuſationes in
peccatis vicia ſua ſatagunt palliare ·õ.de ex
ceſpeela.miter dilectos:.·j·⁊ ð vſuris.cũ tu·
P.·j.et de conſue · quanto Hon in tracto-
vt no.õ·.e.ſub..feſtina:.et ſub· J.freqns ¶ Ec
ĩ toto ·ſubaudi coꝛde vt ⁊ ĩ ſuperioꝛibꝰ.dico ñ
ficto ſed amaro.non coacto ſed voluntario·
vt no.S.e:ſub/ꝗ. amara·et ſub/.vcluntaria.
Multum autem ſatiſ factionis obtulit· qui eru
beſcentie dominans nibil eozum que commi⸗
ſit. dei nuncio dene gauit · ſcðᷣm aug̊ · de pe · di.
j. quem penitet. ¶ Quod ſiquis hoc non ſer⸗
uauerit.caueat ſibi de eo quod dicitur amos.
iiij:leuabunt vos in conchis·et reliquias vr̃aſ
in ollis feruentibus:et per aperturas exhibi⸗
tas altera contra alteram.æ peoijciemimi in ar
mon Ceuabunt ſeʒ demones vos ſemplene
confitentes:m conchis:ſicut fit in poꝛco depi
lato.qui ſuſpenditur per pedes in concha . id ẽ
partica.cõcha em̃ pꝛopeie dicitur partica que
eſt apta ad commouedas anguillas in luto de
peeſſas:et reliquias veſtras · id eſt· peccata vł
circumſtantias quas in confeſſione occultaſtiſ
vel palliaſtis · in ollis feruentibus .id eſt. ĩ per⸗
petuis penis infernalibus. et per aperturas
exhibitas altera contra alteram·q.ò:totũ di
uul gatum et apertũ erit:et vna anima pugna
bit in penis contra alteram.et peoijciemini in
armon id eſt in mferno · Ermõ em anathema
meroeis mei vel imago triſticie mee interpee⸗

taturergo ſicut poæci peoijciuntur in archaz

vel vas aliquod ad ſaliendum. vel in cacabo
ad coquendu· ſic ad perpetuo pnũiendũ Pijciẽ
tur amme in inferno·;
VVi confitendum ſit. ſacerdotibꝰ quibuſ
Ndata eſt hec poteſtas a mediatoee dei =
hominum· qui ipos eccleſie pꝛepoſuit et ſoluẽ
di ac ligandi tradidit poteſtatem ·˖ de pe · di ·j·
multiplex · et in hoc ſacerdos index eſt · de pe ·
d·verbũ.et abs concoꝛdantias poteris inue
miri · ·e.ſub/I.cui papa. · fi. 7SBes nũquid
quilibet ſacerdos habz hanc poteſtatezʒ. Scri
pſit rai non.nam et ſi quilibʒz ſacerdos hãc
poteſtatem in oꝛdinatione ſua recipiat· tamen
ligata eſt talis poteſtas.niſi a papa vel dioce⸗
ſano hanc habeat poteſtatem. Gof⸗hoe repee
Hendit⸗ niſi hoc velis intelligere de poteſtate
generali quã ſacerdotes et maxime parrochi
ales in ſua oedinatione vel inſtitutione reci pi
unt . ⁊? eſt ſimile quod dicitur ałs ſcʒ ꝙ oedina
tiones epiſcopozum ſunt autoeitate apoſtoli⸗
ca celebeande · lxiiij · di · oꝛdinationes · ¶ Ola⸗
num eſt ꝙ rai.non intellexit hoc de generali li
centia quam quis recipit in oedinationequia
illam dicit ligatamergo ſcòm ip̃m requiritur
ſpecialis: Tu die ꝙ ſacerdos parrochialis
exquo ſibi cura animarum commiſſa eſt ab ali
quo epiſcopo:ſine aliqua licentia ſpeciali po⸗
teſtatem habet audiendi confeſſones parro⸗
chianoũ ſuozum. excommunicandi abſoluen
di⸗exceptis peohibitis quia ĩ hiis oſiſtit cura

—— — — ⏑ rà ͥ„0 — —, — —— — —„„

— — à —— —, —

: —– — — — —

— — r — — –

hden
Ppee:
enee
legin
de
i ta⸗
co.
ſer
coñ
no⸗
ria.
1 eru
mmi⸗
e di.
1ber
hos.
vi⸗
b
nar
lene
der
ſde
que
de
ave
alil
per:
nras
idi
Ona
miin
ema
D
be
bo
cie

bul
ir
lus
f⸗
e
nne
nid⸗
cri
i
en
ce⸗
e
ſte
hi
pi

· de elec. dudũ · ij. F. pe · et de of. archipſbi ·
c ·j.et·ij· et de of.oedi.c. iij.et parrochie ſunt
Diſtincte · ita · ꝙ; quilibet terminis ſuis debet
eſſe contentus.nec alteriꝰ parrochie termĩos
aut ius inuadat · et vt quilibzʒ de plebe ſibi cõ
miſſa curam habeat.et ſic cuſtodiat vt añ tri⸗
bunal eterni indicis de omnibus ſibi commiſ
ſis reddat iboneã rationẽ xiij.q:jc.j.ideN
ſacerdos parrochialis canones penitenti⸗
ales ſcire debet ·xxxviij.di:nulli.et.c. que ip
ſis· de quibus no·ĩ.e.G. que pemtentia.et iðᷣo
cum talibus a iure talia ſemel conceſſa ſunt.
non mdigent alia licentia ſpeciali.ff.de cõdi.
inſti· que ſub conditione . fi. Sic ergo quili⸗
bet parrochianus debet illi ſacerdoti qui cu⸗
rã eiꝰ hʒ Ofiteri et non alij· quia non poſſ eũ
ab ſoluere · ij. q. j. in peimis· vj: q.iij.ſcitote.õᷓ
de indt; at ſi clerici·C.ſi a non compe. iudi.l.
fi.et expeeſſius.ĩ· de ſen.excõ nuper. . in le⸗
cundo · in f· St nunquid extra oꝛdinarium
parroc hie ſibi cõmiſſe territoeium. non vide⸗
turar· ff. de iuriſdi: om.iu.l.fi:ſed illud locũ
habet in his que ſunt contetioſe iuriſpitõnis
poero:cũ pemtẽtia ſit de iuriſditõe volũtaria
quilibz incuratus ſacerdos poterit vbiqʒ par
rochianum peopꝛeinm expedire ff de of- peo⸗
conſul.l.ij et ideo de loco nihil expeimit cõ⸗
cilium generale ·j.e.omnis · ſed bene innuit ꝙ
ſacerdos extraneus abſoluere non poteſt.æ B

verum eſt niſi extranens andiat confeſſionem

de pꝛopeij ſacerdotis licentia.j. e. omnis. de
pe.di- vj. placuit Eallit tamen B in caſibꝰ
in quibus poteſt aliquis audire confeſnonem
alcerius parrochiani · Deimo. quando peo
peius ſacerdos indiſcretus eſt de pe. di vj·
placuit.nam ſcòm augqui vult confiteri de⸗
bet querere ſacerdotem qui ſcit ſoluere et li⸗
gare. de pe · di · v · qui vult: ſed hoc non debz
fieri ſine licentia.j.eomnis.et no:S:e.qua
lis ·ſub ·ꝗ.diſcreta·v.ſignum peimum.et. v·
quid ſi non vult dare licentiam· HNec tñ ſcõᷣm
gof.expedit ſemper licentiam dare: immo ne⸗
SZanda eſt ſi ſacerdos ſe ſufficientem reputet.
nam peeſu mere poteſt ꝙ ideo petat parrochia
nus licentiam vt confuſione erubeſcentie eui
tet:que eſt magna pars ſatiſ factionis.vt no.
8· e· ꝗ. qualis: ſub.. amara · v·j· ¶ Conſulo
tam̃ ꝙ de ſe non nimis cõfidat neqʒ peeſumat ·
et ſi foete parrochianus aliquam latente cau⸗
ſam inimicicie vel odij contra ipſum·ſicut ple
runqʒ accidit · vel quia eſt particeps crimmis
vb aliam habeat occaſionẽ legitimã. licentiã
nullatenus deneget ſed concedat · Zed ſi foete
contemni veriſimiliter ſe peeſumat · tunc pote
rit denegare ꝙᷓdiu ab accleſia toleratur · g· de
cohabi.cleri.⁊ mulie.veſtra: Caueat tamen ðᷣ
conſcientia.õ·de cohabi ·cl eri. et mulie · ca · fi ·
S· de tꝑpi·oꝛdi · quoniam cundo fallit qñ
alienus parrochianus tranſtulit domicilium
ſuum · ſcðz rai . et gof · ſed certe iam non eſt ali
enus ſed peopeius/õ·de parrochijsc·fi ·
ercio eum auis vagabundus exiltit · ff. ð
ijudi . l· heres abſens. aarroum qs que⸗
rit domicilium quo ſe confert peopeium relin⸗

quens:iter faciendo vel nauigando⸗nam et is
ſine domicilio eſt.ff. ad municipał: labeo. in
pein: et.l.eius:. celſus. ¶ Quinto ratõne de
licti infra peopeiam parrochiam ab extraneo
parrochiano commiſſi· S· de raptoeibus. ca:j.
vj.q: uj:placuie ¶ Sexto ratõne ſtudij.quod
dic vt no⸗õ.de parrochijs.ꝗ.quis intelligatꝰ.
v quidò de ſcolaribus. ſgebeimo tempoꝛe
neceſſitatis·xxvj.q.vjſi peeſ biter:de pe. diſ.
iij ·quicunqʒ peeſ biter:quia ſicut ait aug tan
ta eſt vis confeſſionis: ꝙ ſi immineat neceſſita
tis articulus.vt quia infirmat ad moetem i8
qui vult confiteri: vł opoetet eum intrare bel

lum et deeſt ſacerdos.non ſolum peopeiꝰ ſed

et quilibet in tali articulo poteſt etiam laico
vel etiam mulieri ſi non aſſi alius confiteri: ð
pe · di·j·quem penitet.et di:iij.qui vult.et de
conſecra:diiin:ſanctum eſtet de hoc no.j ·ð
ſen· excõ · ꝗ.quis poſſit excommũicare·ſub⸗ꝗ.
ſecunda regula.v.peimus.NHocjdem beda cõ
peobat: vt patet ĩ his que no:S.e..ð quibuſ:
Snunquid ergo tale peccatum.non tame he
retico vel excommunicato debet quis confi⸗
teri · vt no.õ·e· ¶. quis debet confiteri.v. nun
quid ergo tempoee neceſſtatis: Quod autẽe di
ctum eſt de laico vel muliere. intelligas quo
ad oſtendendam fidem ſacramenti. vnde ſi ſic
moꝛiatur ſaluaturi·de baptiſ de bituz· ſacra
mentum tamen deficit vt ibi.quia nullus põt
vere abſoluere vt verum ſit ſacramentum pe⸗
nitentie niſi ſacerdos ſitar.õ̊:ð ſumma trini.
c.j . vna.Ideoqʒ ſi talis euadat debet iteruʒ
ſacerdoti peopeio confiteri · vt· .de ſen/ excõ.
deceteroet.c.ea noſcitur·et ſi moeiatur põt
et debet ei eccleſie beneficio ſubueniri. · de
ſen.excõ.a nobis ·ij· Octauo ſi ponat ſpem
ſuam in ſacerdotem pꝛopeium vt ratum ha⸗
beat · ar · ix · q: ij.lugdunenſis· In quocunqʒ au⸗
tem caſu aliquis alienuʒ parrochianum ſine li⸗
cetia peopeij ſacerdotis audierit· iniungat ei
vt ꝙ;ᷓ cito ſi poterit ſe coꝛam ſacerdote peopeio
repeeſentet.⁊ quod actum eſt ſignificet·ar.j·
de ſen· excõ.decetero.et.c.ea noſcitur · et c. ð
his.in fi .· ¶ Si vero ſacerdos nullam curã ha
bet ſibi commiſſamtunc diſtingue.vtrum ne⸗
ceſſitas immineat.er ſic poteſt quemlibet audi
re et abſoluere.vt ſtatim no.S:v. ꝓximo.
Vel nulla neceſſitas immineat.et tunc non
poteſt audire ſcedᷣm rai. Vnde religioſi vel re⸗
cluſi non habent poteſtatem abſoluendi vb li⸗
SZandi:neqʒ baptiſandi neqʒ peedicandi.ł alia
que ad curam animarum pertinent exercendi ·
niſi fuerint electi a populo:et ab epiſcopo cũ
conſenſu abbatis vel ſuperioeis ſui inſtituti·
xvj ·q:j·alia·et · c. peruenit· et:G.ecce · et.· C. idẽ
et hocſdem no.gof.fruſtra ergo repeobauit
rai.'e · v. ſed nunquid quiliber. ¶ Tu tamen
die referre vtruʒ is qui confitetur habeat licẽ
ti am iudicis ſui ꝙ tali ſpecialiter poſſit confi⸗
teri · ⁊ tunc ſacerdos ipᷣm ſecure andiat.vt no.
8e.v·j. vb habeat licentiam in genere e eui
cunqʒ voluerit poſſit confiteri.vel ſimpliciter
Hhabeat licẽtiã vt alij poſſic ↄfiteri indiffinite·
et in his duobꝰcaſibꝰ ſi ſubditꝰ recurreret ad

&αCeſcen Wea d g⸗

diſcrertioꝛem:ſiuereligioſum.ſiue alium vk ex
cauſa ad non ita peritum.dum tamen peritum
et honeſtum·ſecure confitetur.et alius ſecure
audit:ar.j.e.ne peo dilatione. Si vero cauſaz
non habet: niſi quia vult abſcondere peccatũ
ſuum a peopeio ſacerdote: vel quia ipᷣm contẽ
nit · ſeipſum ſeducit · et de hoc ſplo debet peni⸗
tentiam agere. vnde quandocũqz tu ſacerdos
aundis alienum parrochianum. debes cauſam
peimo conſiderare ⁊ ab eo inquirere. vt ſi tuo
iudicio rationabilis cenſeatur illum audias · k
remittas peopeio parrochiano ſi cognoueris
in canſa fuiſſe vel erubeſcentiam de crimmbꝰ
vel ſuijpſius contemptum. ar · de pe. di. vj · pla
cuit. · e:omĩs:S.ð parrochi. vt domĩcis · Ol
to magis delĩiquit ſi ſuperios inhibuit expeeſſe
ꝙ religioſo alicui:vel recluſo· vel tali nomina
to ſpecialiter non confiterur· cũ in dubio obe
diendum eflet. xxiij · q:j· quid culpatur ¶õ
obſtat quod dictum eſt per gof: et rai: qui nõ
conſentiunt ꝙ religioſi confeſſones audiant.
vt no.S. e : vel nulla neceſſitasquia iura qᷓ
inducunc intelligenda ſunt de religioñis q̃ vo
lunt vſurpare parrochias ſine licentia ſuperio
ris ſui:et ſine autoeꝛitate epiſcopi.vt ipſa bene
innuunt. vel quando volut audire aliquem ſi⸗
ne licentia iudic is peccatoeis.vel quando hoc
Faciunt ſine licentia abbatis.nulla alia neceſſi
tate inſtante.vt innuitur.xvjq.j:placuit cõi·
ibi nefandiſſimo auſu peeſumat. Immo ?⁊ reli⸗
Sioſi quibuſ generaliter antoeitate apoſtolica

indultum eſt peiuilegio ſpeciali audire confeſ

ſiones. omnes ad ſe venientes audire poſſunt;
etiam ſine peopeij ſacerdotis ſiue parrochiani
licentia.dum tamen de alijg iuribus parroc hi
alibus ſe non ſubmittant:Si em ſummo ponrti⸗
fici non requiſito parrochiano ſacerdote con
fiteri licet · non ob:canone··e.omnis· quia in
omnibus maioeis autoæitas excepta ꝑhpibet.
et illis quibus ſummus pontifex munus illud
impertitur licebit idip̃ᷣm· quia non religioſus
ſed pontifex romanns.et audit et abſoluit con
fitentem: exceptis reſeruatis: cum videat is
facere qui per alium facit:j· de ſen· excõ. mu⸗
lieres.ff.de admini.tuita autem.ꝗ. geſſiſſe.?
iunge quod no·j·eiv.tamen ſcias. NHec ob·õ.
de foeo compe.c. pe.quia ibi loquitur in con⸗
tentioſa iuriſditõne quam non habet quis niſi
oedinarius.nec alia niſi oꝛdinaria poteſt ꝓro
gari quo ad perſonam vt ibi.poero ſicut con⸗
tentioſa peoeogari poteſt vt ibi.ſie eofotius

I·e.. vtrum penitentia.ſub/ꝗ. his peelibatis
Secundus in excommunicatis a canone in
caſibus illis in quibus abſoluere ñ poteſt. vt

no·j. de ſen.excõ. . quis poſſit excommunica⸗

re · H· j. ¶ercius in irregularitate contra
cta · quod dic vt no.j·e · ſub rubeica de diſpen⸗
ſationibus ꝗ· quis poſſit diſpenſare · v. in qui⸗
bus autem. et ſe · et ſub · J. ſe. ¶ Quartꝰ in in⸗
cendioxxii·q fi:ſiqunis membzoeꝛum et. ca:

peſſimam · Ouintus in crimine publico. ſi⸗

eut in blaſphemante.S.ð maledicis·ſtacuimꝰ.
¶ Sextus in voto · õ.de voto·c · j· et no . z· de

voto / ꝗ. vtrum et per quem in votis · x · quarti

dicunt · ¶ Septimns ſi ipſe epiſcopus confeſ
ſionem audiuit de aliquo pecccato.xxj.di. ĩ f·

4 Octauus ſi ſit conſuetudo m aliquo epiſco
patu ꝙ epiſcopus certa peccata audiat. vel ſi

ſibi retinuerit certos caſus.ſicut. ¶ De pare⸗

tibus qui filios oppeimunt ¶ De homicidijs
De ſacrilegijs · ¶ De falſarijs. ¶ De vi

latoeibus eccleſiarum æ immunitatis ac liber

tatis eccleſiaſtice. De ſoetulegis · ¶ Oe vi

cig contra naturam et maxime cum beutis

ODe inceſtu ¶ De coeruptione ſanctimonia
lium. ¶ De ablatoeum ſiue ſubtractoeum vel
aliter illicite acqſitoꝝ reſtitutõibꝰ De piu
rio s clãdelſtine contrahẽtibꝰ e alijs enoe

mibus que conſuetudo generalis et ſpecialis

epiſcopi reſeruat.in quibus etiaʒ epiſcopi ali
quotiens mittunt peccatoees ad ſedem apoſto
licam peopter enoemtatem ipſozum criminũ
et aliquotiens ad terroeem. 1 Sic ſunt aliqui
caſus qui non ad ſacerdotem inferioeeʒ ſed ſu
perioeem pertinet·ideo dictum eſt lepeoſo mũ
dato a domino math.vnj· oſtende te ſacerdo⸗
tibus in caſibus ſuis ſcʒ minoeibus:et ſuperio
ri in ſuis ſeʒ ſu perioꝛibus. ¶ Quid ſiquis epi
ſcopus commiſit alicui generaliter vices ſuaſ
quo ad penitentias ĩniũ gendas.nunquid taliſ
habet poteſtatem etiam in his caſibus ſpecia⸗
libus· Raiſcripſit ꝙ non.quia in generali mã
dato non vemunt talia mſi quis he expeiinat
ar · ff de peocuratoẽ. mandato generali.et.i.
peocuracoeem · ¶ ZZed contra · ff. de pigno⸗
ribus· paulus.⸗H · j· et · J. fi · S·de pꝛocuratoꝛ ·
petitio· per Hanc vltimam decre · et per iura
inducta peo rai:teneas quod dixit · et ar . · de
of·archidi · c.j.et·c.ſignificaſti · Sed nec de bz
epiſcopus hoc alicui committere niſi tali qui
diſcretus et peouidus ſit.et qui nouerit circũ⸗
ſtantias perſonarum et peccatozum. maxime

—— — —— -—

—

—

oedinaria voluntaria vt Bæ ar · ff. de of. ↄſul —c,
l·vnica.et de of.ꝓconſulis.l.ij. Demqʒ : cum
* h'& r n,)'ve quilibet ſaceedos in oꝛdinatione recipiat po⸗ plene no.j·e.ꝗ.quibus et qualiter.et ar.õ· de
Tr. à r E, 28 teſtatem ſoluendi et ligandi · dummodo mate⸗ homicidio:ſicut dignum· S.de conſangumita
H S Æ riam heat pot eſt ſoluere et ligare: materiam te. c.· S· de tranſac c · f· S.de of.deł.quoniã·
eauntem habet exquo ð licentia peopeij indicis uid de officiali epiſcopi. non puto ꝙ in
. Ne. aliquem audit . ſicut no.ſimile de · . ð elec · J. his ſeʒ penitentijs iniungendis poteſtarẽ ha⸗
TS no tempoꝛe · v· tu die ꝙ electus · et peecede. beat· ſed contentioſis tantum. in illis autem
„. 8 Nec in hoc requiro licentiam epiſcopi cõ⸗ vnum et idem conſiſtoeiuʒ eſt epiſcopi ⁊ offici
„—— F. X. iteétis peccatoeis.h̊ ſacerdotis ſin parrocchi alis· quare ab vno ad alterum non poteſt ap⸗
= * *ασ* — ani tantum. . e⸗omnis. niſi m caſibꝰ qui ad epi pellari · vt in aut·domim noſtri extra.de ap⸗
. à & ſcopum ſpecialite pertinent. ¶ Peimus eſt in pel·romana./hx· j· de hoc plene no · S. de of·
vicarij· . quis ſit vicarius· v.quid ð officiali ·

quo ad diſpenſationes.et abſolutiones.æ reſti
tutiones illicite acquiſitoeuzʒ faciendas.ð quo

ſolemni penitetia imponenda · quod dic vt no;

batig
one in
d
lunie⸗
cohtnn
mann
Min:
tecz.
ſa
umd.
de
guarti
onfel
N., ſ.
piſco
velſi
paſe:
adiſg
evio
iber
evj
Dnia
wel
eno⸗
alss
jali
oſto
enu
gui
dſu
m
do:
io
epi
naſ
gliſ
ia⸗
na
nit
l

o:

——

2 —- —

et ſe · et eſt hoc verũ niſi appareat quod h̊ ſibi
comittere voluerit · puta: quia G expeeſſit. vel
de licentia mperioeis ſui reliquit aliuz epiſco⸗
pum ſuum vicarium generalem ad aliquam ſe
remotam tranſ ferens regionem.tuuc enim ta
lis vicariꝰ omnia ſicut is qui ipſum conſtituit
poſſet ſi peeſens eſſʒ poterit expedire.vt tñ ſci
as ꝙ ſi non eſt ſacerdos debet hoc alij delega
re ·ar.S·de conſe.ee.vel alta:aqua · ſ̊. de of. le
Sa:excommnicatis · ad fi·S.de ꝓcuratoẽ. pe⸗
titio.· ff · ð of.eiuſ cui man.elt iur · l.j.xeiij· di.
e·fi ·xciiij · di · c · )·

Verum vt de hae materia pleniſſime inſtru
arisꝭ a maximo vſq; ad minimum querendo de
quolibet peoſequamur.expedientes cui ſic cõ
fitendum. incipientes a capite a quo edenda
eſt ratio · ff · de edendo· argenrarius.

Cui papa.nam ſuperioꝛem non habet. im⸗

mo tenet in terra locũ dei viuẽtis.õe vt bene.

ec.capᷣ.vnico·.ꝗ.j.v.poꝛro.S.de tranſla.epi⸗
ſcopi.quanto.æ capᷣ. pꝛeceden. nec videtur ꝙ;
pemtentia egeat.quis enim ſanctũ dubitet eſ⸗
ſe quem apex tante dignitatis attollit· in quo
ſideſaunt bona per meritum acquiſita. ſufficiũt
que a peedeceſſoꝛe teſtant.aut emm claros ad
hee faſtigia erigitaut qui eriguntur illuſtrae
ſcdᷣm ſimachumxl.d · non nos. Sed certe pee
care poteſt papaet grauius qꝙᷓᷓ alius. quia hm
Srego·quanto gradus altioꝛ.tãto caſus gra⸗
uioꝛ· de pe.di:ijpeincipium· Conſonar jhero⸗
nimi autoeitas dicentis: HMõ eſt facile ſtare in
loco petri et pauli er tenere kathedeam regnã
tium cum cheiſto.quia hinc dicitur.nõ ſancto
rum filij ſunt qui tenent loca ſanctozꝛum h qui
exercent opera eoꝛum xl· di.non eſt. Et ſcöᷣm
criſo:xlò· homo cheiſtianꝰ.et ſcds hyla:xxv.
q:j. nulli fas· dicitur ꝙ grauioꝛa delicta fa⸗
eit ſublimitaſ peccantium. Et ſcdᷣm greg̊· Nos
qui peeſumus non ex locozum vel generis di⸗
Snitate: ſed moeum nobilitate innoteſcere de⸗
bemus.nec vebium claritate:ſed fidei purita⸗
te.xl·d·nos q̃ᷓ· et aptiꝰ.cſe:ñ loca.⁊ ſcòm ſan
ctum bomfacium·Si papa malus fuerit · licee
maltos populos ſecum trahat· tamen ipᷣe eũ
diabolo apud inferos perpetuo crnuciabitur·
xl.d.ſi papa · Et ſcdᷣm ſimachum.non habebie
apud deum de allegationis mtoee ſubſidium·
quando ipſoeum factoeum vtetur teſte quo =
judice.nam et ab eo cui plus committitur plꝰ
exi gicurix·q:iij·alioꝛum. Vnde ⁊ anaſtaſius
quia achacium hereticũ occulte reuocare ve⸗
luit.diuino iudicio percuſſus fuit· nam dum aſ
ſellaret inteſtina emiſit · xix: di anaſtaſius.
VDicunt autem aliqui ꝙ ſufficit ſi confitea⸗
tur deo · ſie tenent greci · de pe · diſj · eap · ki ·
AXlij dicunt ꝙ epiſcopo hoſtieñ· qui ipſum
conſecrat· vnde ſuperioꝛ eſt· ar · xciij·di ·domi
nus noſter · ⁊ expꝛeſſius · ̊ de elec venerabilẽ⸗
GC. j. veeſt emm regulariter. Flij dieunt ꝙ
cardinalibus· qui peoculdubio vice metropo

litani funguntur.xxiij.di.in nomine domini ·
icas ꝙ poteſt ſibi eligere confeſſoꝛẽ que⸗
unq; voluerit. nam et in contentioſa iuriſdi⸗
tione hoc receptum eſt.ff.de iuriſdi om. iu.
eſt receptumij.q:v.mandaſtis.et:c. audituz
eſt · i · q: vij.nos ſi meompetenter· et:.cũ ba⸗

laam. młto foetiꝰ in voluntaria poteſt ſe ſub⸗

mittere cuilibet ſacerdoti:quia quantum ad B

vnuſquiſqʒ ſacerdos tenet locum dei viuen⸗

tis · ⁊ loco dei poteſt abſoluere penitentem.

xjq·iijabſit · ⁊ de pe · di. iij · inter H̊ hireus·j·
et. ij·l.diſde hiset ſic etiam in foeo peniten⸗

tiali factus eſt papa mmoe æ eonfeſſoz maio⸗
vt in peedictis iuribus · æ hoc innuit criſoſto·
xl.diſ multi ſacerdotes:⁊ ad hoc·j.e. ne peo⸗

dilatioue

us pumiri debent:cum domino pape aſſiſtant.

4 Eui cardinales.nam æ hi ſi delinquãt. acri

exemplo ade ð quo dicit augꝰ: qꝙ; quanto erat

deo peoximioetanto magis peccauit · de pe⸗
dil · v· conſideretet exemplo lucifeni· de peni ·
di · ij.· peincipium. De his yſa. qui ſunt iſti qui

vt nubes volant ac̃· vbi dicuntur columbe pꝛo

pter ſimplicitatem quam habere debent · can
didioꝛes niue quo ad moees = vite mundiciã⸗
rubicundicees eboee antiquo quo ad caritatẽ
ec paſſionis cheiſti memoꝛiam. Sunt emm car
dinales cardines hoſtij ſancte ecc leſie · qina ſi
cut hoſtium regitur cardinibusita ⁊ ſancta ec
cleſia regitur ipᷣis cardmalibusſcòm anacle⸗
tum · xxi di.ſancta romana eccleſia · in fi. ⁊ de
hoc no·S· de of.arc hipeel bi.I. que pertinent
ad offi cium· v·tercio ¶ Caueãr igitur ne ſint
deacones ſtantes inxta archaz domimi. xxxvij
di · legant epiſcopi: ⁊ ne ſint nebule æ nubes
ſine aqua deustionis lacrimarum.turbimbul
demonum agitate · vt peobat beatuſ petrus ⁊=
jhero· de pe · di · i ſi enim inquit.⁊ beda·ij·q.
vij. ſecuti ſunt· idò eſt.non capiantur ſuperbia
que mater eſt omnium viciozum· Eecleſiaſti ci
x inicium omnis peccati eſt ſuperbia. non va

na gloꝛia que omnem virtutem euacuat non
amoee pecunie que tanꝙᷓ venenum eſt fugien⸗

da:non amoee parentumne eos in vita coero

dant taneꝙ; muſce moeienteset eos poſt moe⸗

tem deſpiciant · dicentes · bene fecit mibi h me
lius facere potuit.De alijs quibus attentiꝰ in

ſiſtunt curalius eſt vt taceamꝰ. Sed die noctu
qʒ non ceſſent virtuti bꝰ ſtudere:vt peobat au
toeitas iſodoei · xxiij·di his igitur lege patrũ.

et ambeo. xij· q. rcui poætio deꝰ eſt.⁊. Ixxxj·

per ſententiam remoueantur· et ſine ſpe reſti⸗

tutioms deponantur ·ã.de cleri:non reſiden;

in eccleſia.⁊ capᷣ.ex geſtis·ad exemplum luci

feri ·de peni.diſij.peincipium. ¶ Confiteri

autez debẽt pape · ſine cuius licentia non poſj

ſunt teſtamentum condere.nec etiam mutatõ

nem facere:ſedòm conſuetudinem romane ec⸗

cleſie que ſeruãda eſt· ̊· de ſenten· æ re iudi.

in cauſis ] Flij dieunt ꝙ diaconus confitea⸗

tur pᷣſ bitero· pꝛeſ bit epiſcopo.epiſcopi om⸗

nes peioꝛi epiſcopozum: peioe papear· xciij.
diea ſubdiacono · ercij dicunt ꝙ peniten
tiario domini pape · ar · xciij.di.cap̃ · fi · xcnij ·
diſ · cap. j· E die ꝙ ſi eſt abſens ab atrio
romani pontificis cauſa legationis:potelt eli
gere confeſſoꝛem.ar · .e· ne peo dilatione · Bi
pPeeſens eſt · diſ inter peccatum publicuz vt il⸗
lud confiteatur pape · et occultum vt illud ſuf
ficiat domini pape penitentiario ↄfiteri.Flij
dieunt ꝙ in vtroqʒ ſufficiat penitentiario con
fiteri quo ad ſaluatõnem anime. non tam̃ quo
ad diſpenſationem quam penitentiarius face⸗
re non poteſt:niſi ð ſpeciali mandato pape · ſi
cut curia tenet. Seð et tutius puto ꝙ quilibzʒ
a papa licentiam habeat vt ſibi poſſit eligere
confeſſoꝛem.cum tales eidem ſubſint immedi
ate/ar ·. eommis exceptis epiſcopis qui om

nes in h' ſunt peiuilegiati · · e · c. fi· quo ad oc
culta peccata non publica. vt patz in his que

no:j. e/. vtrum pemtentia.ſub·ꝗ. his peeliba
tis. “
¶ Cui capellani et curiales.hi qui ſunt de fa

milia domini pape· penitentiario ſuo non alij.

Hi vero qui ſunt cum ſingulis cardinalibus·

poſſunt de licentia domini ſui qui ipſoeum cu

ram habzʒ de conſuetudine curie etiam alij cõ⸗
fiteri. ar: vjq: il . placuit. et · q:iij· cap · j. .
e omnis. Bed τ penitetiario domimni pape poſ
ſunt omnes ſine licentia aliqua confiteri· vr ꝓ
bant concoe.ſignate.S e.ſub/ꝗ. cui cardina⸗
les. .tercij aſlerunt.

Cui patriarcha.et quidem ſi peccatũ ſuuʒ
publieum eſt grauius eſt puniendum ꝙ in in⸗
ferioꝛibus:quia tales tot moꝛtibꝰ digni ſunt
quot perditionis exempla ad ſubditos ſuos
tranſmittunt · ſcdᷣm gregoxj·qiij · peecipue·
8· de voto magne. J.j.et in hoc caſu debet a ſo
lo papa puniri· Vnde grego.quedam de pema
te veſtro clementio ad nos perlata ſunt q̃ nul
lo modo debent ſub ſilentio peeteriri · ne totũ
coeæꝑpꝰ quod abſit moebus inuadat.ſi languo⸗
in capite curatus non fueritij·.q. vij · ſicut in⸗
quit.lnnocen.iij puniuit patriarcham antio
cenum· ꝗ.de tranſla:epiſcopi.capᷣ.j. Et Gelaſi
us ⁊ Felix conſtantinopolitanum.peo eo:quia
veteris factus eſt imitatoe erroeis · et ſi non
fuerit inuentoe peopeie hereſis.Scribit emm
Selaſius papa. Ichacius non eſt factus inue⸗
toe noui erroꝛis · ſed veteris mitato · Item fe⸗
lix in eandem concosdat ſententiam · FÆ:ñchaci⸗
us inquit non fuit noui vel peopeij erroꝛis in⸗
uentoe· ſed aljeno facinoei ſnam miſcuit com⸗
munionem· peopter quod merito eadem cum
hereſiarcha quem ſecutus elt pena feriendus
fuit · quod ſaluatoeis noſtri ſentẽtia docuit.qe
dum ceco cecus ducatum peebetambo in fo⸗
ueam dilabun· xxiiij:q:j.achaciꝰ · NHicolaus
bituriceñ. peimatem peo eo ꝙ iudicabat cle⸗
ricos narboneñ.quia ſcm meeni regulas cõ⸗
cilij: ſua peiuilegia ſeruentur eccleſijs. iuxta

et obe. dilecti filij.

que ſcdᷣm antiquitatem:et ſanctoeum patrum

ſanctiones interdicitur:ne metropolitani cle

ricos:niſ ſoꝛte pec cauſis que apud ſe termi⸗
nare non poſſunt· vel ſi epiſcopus ſuus deceſ⸗
ſerit res eccleſie ſue iudicio patriarche com⸗
mittunt.patri archa ad ſuam trahi permittit

peeſentiam: Deimates enim vel patriarche ni
hil peiuilegij pee ceteris habent epiſcopis.ni
ſi quantum ſacri canones ocedũt: ⁊ peiſca cõ⸗

ſuetudo illis antiquitꝰ Otulit:ix·q:nj. ↄqſtus
St leo dioſcoꝛum alexandeinum patriarcham
peo eo ꝙ non ſeruabat tempoꝛa inſtituta in oe
dinibus conferendis . Ixxv · di · ꝙ a patribus ·
et conſecratione epiſcopoꝛum . e · diſ · ꝙ die · et
celebeatione miſſarum.de conſecra ·di ·ꝓ. noſſe ·

et in alijs multis· xxinij · q. j· beatiſſimus· Se m⸗
noceñ · tercius de falſitate repeehendit hiero

ſolimitanum.õ.de his que fiunt a pᷣlato· quan
to.et capᷣ·peec eden · Et grego·ix· patriarchaz

grandenſem. eo ꝙ contra canones exegerat

.

iuramentum a caſtellano epiſcopo·S de maio.
e talibus et ſimilibuſ
ſpectat coerectio ad ſolum papam . in occultis
vero poteſt ſibi eligere confeſſoꝛem· j· e· cap̃ ·

fi· niſi ſit in curia:quia tunc debet confiteri pe

nitentiario ſcðᷣm quoſdam. . BPꝛoeniter dicas
ꝙ epiſcopi et ſuperioees: etiam non exempti ·
in occultis peccatis etiam grauibus · et publi

cis leui bꝰ·regulariter poſſunt ſibi eligere etiã
ſine ſuperioeis licentia peouidum et idoneum

confeſſoꝛem.j.e.ne pꝛo dilatõne.licet aliqui
ipſam intelligant in exemptis et remotis tan
tum.dicentes ꝙ illa dictio exemptis determi

nat illam clauſulazʒ:epiſeopis æ ſuperioeibus.
ſed male natauerunt mentem iloeum verbo⸗

rum.necnon et illius ſuperioeis. nam ſi intel⸗

lexiſſet de exemptis tantum.non dixiſſet ſupe

rioꝛis.ſed ſerui ſeruozumj.de ſenten excom.
relatum · in fi.vel ſedis apoſtolice. ar · S· de ſi⸗
ma· capᷣ·antepenbł.j.de ſen· excom· non dubi⸗
um.· et cap̃ · nuper.ſed dixit ſuperioꝛis· vt quo

ad exemptos includeret ſe:quo ad non exem⸗

ptos alios ſuperioꝛes.ar.õ.de elec.ne peo de⸗

fectu:nec obſtat illud quod dicit in peinci · de⸗
cre.ne peo dilatione quia illa cauſa fuit com⸗

pulſiua non finalis.ſicut ⁊.·e.cum infirmitaſ

J. j· ff · de poſtulando · l. j. J. ſexuz · V. oꝛi go· eſt

igitur hoc ſpeciale peiuilegium epiſcopoæuz ·
ſicut et illud · · de peiuileg: ꝙ non nullis · et
in aut · dñ̃i noſtri de ſen· excõ:qꝛ periculoſum.

Qauſa autem finalis eſt periculum animarum

quod plerunqʒ immo ferquẽter cuilibz epiſco⸗

po imminet · ꝓuta·viſitat dioceſimoccurrit ex

commicatus quem foete defacili vitare non
poteſt quin ei in aliquo participet.ligatur mi
noei tam ipſe ꝙᷓ capellanus ſuus:quis enim ce
lebearet miſſam ſi epiſcopus non poſſet ſibi eli
gere confeſſoæe ſine archiepiſcopi ſui licentia·
non capellanuſ:non epiſcopus.quia non abſo
luti ſine graui peccato hoc facere non poſſent
S·de cleri · excõ ·mmiſ. ſi celebeat. nec abſolui

poſſunt niſi a peopeio ſacerdote.j.ð ſen·excõ.

ey.

trum
i cle
term.
deref⸗
e com
mitri
che n
bigni
ca co⸗
daſtug
rcham
taino⸗
fibug.
die er
noe⸗
Gemm
thiero
,quan
archez
egerat
maio.
ilibuſ
ultis
cap.
ten pe
dicis
empti.
tpubli
re eri

Dneum
Aliqui

tis tan
etermi
ejbus.
erbo⸗
intel.
ſupe
om.
deſie
duhi⸗
otqvo⸗
exen:
ode
el⸗de⸗
com⸗
mital
goe
eiij
liset
oſum.
arum
piſoo⸗
jter
non
mi
ce
jeh
tia⸗·
vſo
ent
olui
rco

ð

nuper. retardabitur ergo officium epiſcopi.qᷓ

ſcienter non debet cum hoc peccato celebeare
Igitur vt hoc euitetur periculum permittitur
ꝙ poſſit ſibi eligere confeſſoeem- quo facto·
vnus alterum ahſoluere poteſt:j· de ſen.excõ.
duobus. et intelligas ꝙ calem debet eligere
qui non ſit excommunicatus.et qui cat holicꝰ
habeatur· vt patet in his que no q. e GJ. quis
debz confiteri..nunqᷣd ergo tempoee necel
ſicatis:et cum hoc epiſcopis et ſuperioꝛibus
non exemptis.necnon inferioeibus exemptis
per ſpeciale peiuilegium concedatur.non pu⸗
to ipſum expirare etiam ſi quis adò curiam ro⸗
manam accedat.xxv· q·ij · J. j· et cap· ſequen·
alius autem inferioe hoc ſibi vſurpare nõ de⸗
bet · S· de peiuik. ſane · ꝙᷓuis hoc poſſit qui libʒ
a ſuo indice per ſpeciale peiuilegium ſiue per
ſpecialem licentiam ſibi conceſſam et ſine litte
ris impetrare.j.e. omms. vel a papa. ar.S. de
cleri.n reſiden· fraternitati.ix. q.iij: cuncta-
et cap· per peinci palem.et patet · . e· c.fi.xvj.
qj·peruenit.aliter nullus debet confiteri ex⸗
traneo ſacerdoti ſed peopeio tantum Tñ ſci
as tres eſſe perionas quibꝰ immedjase ſubeſt
quelibet auima· ſcʒ papam. dioceſanam. peo
peium ſacerdotem· vt no. S· ð of· archipeeſ b.
¶.q ptinent.v.octauo·et ſe.⁊ alteri iſtoꝝ ſp
opoetet confiteri · et non alij extraneo.niſi ca
ſibus quos no.õ· e. . c. - V. tu dic ꝙ ſacer⸗
808. et ſe. In publicis autem et grauibus
ſuo peopeio tantum ſacerdoti confiteri opoæ⸗
tet· vt no.S.e.ſub ꝗ. eui cardinales· v. confite
ri autem. In iudicio autem contencioſo nulin
credi debet ſine peobatione.vnde non iudica⸗
bo aliquẽ mſi de delegatione ſui iudicis certꝰ
ſim · S· de foꝛo compe · ſi gnificalti. S̊. de offi.
del · cum in iure. ideo citra ſedem apoſtolicazʒ
non poterit patriarcha puniri.et ſic loquũtur
concoæ· inducte. S.· e · ſub. J. H. j· In pemitenti⸗
ali vero credam cuilibet ſi dicat ſe habere licẽ
tiam a ſuo indice: ipſe ne mentiatur caueat-
HNam ſcõ m aug.nec humilitatis cauſa mentiẽ
dum elſt · ꝓ ſi ea de cauſa mentiris. mentiendo
eris peccatoe.xxijq.ij.cũ mentiris.et de hoc
ipſo penitentiam agere debz. ſeðᷣm ea que no⸗
8· e. J. H· j. v. tu tamẽ dic referre · et. J. qua⸗
lis.ſub.. diſcreta.v· jtem cauere debet-
Sed quam poteſtatem habet confeſſoe ele
ctus ab epiſcopo.videtur ꝙ illam quaz ha bz
epiſcopus in ſubdituzʒ quo ad abſolutões pec
catoꝛum· ergo nec ſuper irregularitate ſecum
poterit diſpenſare in caſibus qui ad papam
pertinent :qnia in electione quam fecit nõ po
teſt ſipĩi amplius concedere poteſtatis quã ipe
habet · ff· de reg. iur . nemo· Ilec obſ.ſi dicas
talem confeſſoꝛem oꝛdinarium.peo eo. qp a le
ge videtur recipere hanc poteſtateʒ facta ele
ctione per epiſcopum.j·e·ca.fi· quia talis in⸗
riſditio ſemper ſuccedere videtur loco illius
quam habet is qi eligit vel iuriſditionẽ tranſ
fundit · ergo eiuſdem nature debet eſſe · ar · ff ·
ſiquis cau·ſi eum.ꝗ.qui miuriaruz· C· de indi.
apertiſſimi.ad fi · ¶Sedò contra:quia epiſco⸗
pus et exemptus ęligit ſibi confeſſoeem de li⸗

,

„

centia pape:j: e.c· fi.ergo confeſſos electꝰ vi

detur habere eandem pot eſtatem quam papa
habet·nam ſi ò licentia Peopeij ſacerdotis eli
gam mihi pꝛopeium ſcõm concilium·j· e: om⸗
nis· iſte electus habet poteſtatem et vices 8Ze
rit peopeij ſacerdotis· ergo ſicut et in quibuſ
caſibus peopeius ſacerdos poſſet me abſolue⸗
re:et electus poteſtar·xciij.di.ca.fi.et· xciiij.

di: c· j· S. & of· deł. ſane: quia poteſt dici ꝙ vbi

exemptus eligit habet poteſtatem penitentia
rij pape· de qua notatur · S· e.ſub.I. cui cardi⸗
nales · v. tu dic · Si vero alius eligat.hhabzʒ po
teſtatem iudicis illius cui ſubeſt 78 qui eligit
et hoc per iura.S· peoxime allegata. vt tamen
ſp publica ⁊ Sma excipias. vt pz inhis qᷓ no.j
e:ꝗ· vt pniĩaſub . his peelibatis. ¶S3 nu
quiò poteſt epiſcopus diuerſos eligere et ſe⸗

Pius variare.certe non conſulo ꝙ hoc faciat.

cdiu illius quem eligit poteſt habere cc piam

et niſi poſſit alij in ſubſidium confiteri · vt tam̃
ſi moærale ſit confiteatur illi quem ele git qci⸗
to pius copiam habebit.vt patet in Pis que
no.S:·e.ꝗ.qualis.ſub.ꝗ.integra · v. nec ſufficit
Iin venialibꝰ autem videtur ſecus vt patet in
his que no· S. e. . de quibuſ.v.nunquid ergo
tale peccatum. cet ſe· ſed et ſi non habet copiã
Peopeij confeſſoeis. puta.quia moætus eſt vol
receſſit ab eo:tute ſibi aliim eligit · ar. g · ð ſe
cunð.nup.c.pe.et fi · ¶· de iudi.peoperandum
¶.· ſin autez in medio · Sed et ſi epiſcopꝰ habe
ret diuerſos confeſſoꝛes quib⸗ tñ omia pecca
ta ſaa vellet contit eri ſine diuiſione commen⸗
dandus eſſet⸗ ſed ſi in fraudem hoc faceret de
teſtandum. ¶ Sed nunquid eoip̃o ꝙ epiſcopꝰ
alij confitetur videtur ſibi ip̃m in confeſſoꝛez
eligere · non videtur · ar. S. de elec. eccleſa j
Dicas ↄtra:m talibus em̃ plus eſt factis = m
tencione mentis ꝙᷓ verbis.ar.ff. de legibꝰ⸗ · de
quibꝰ..de mao·et obe:legabatur. xv.q. vj
c· j· ad fi. St beeuiter in ommbus his intentio
nem et bonam fidem tantũ requiro.et illa mi⸗
hi ſufficit· ar· ẽᷓ· de peeſ b'.non bapt.c.j.et.ij ·
et de baptiſmo· debitum cui non congruit ðò
iur̃ apicibus diſputare ff. mandari· ſi fideiuſ⸗
ſoe· ¶quedam · ¶ Sed nüquid archie piſcopꝰ
debet ſcire quis eſt eonfeſſoe epiſcopi.ſc. ve⸗
lit nolit epiſcopus:et etiam ipſum poteſt com
pellere vt ſibi confiteatur ſi ſuſpectum habe⸗
at confeſſoeem.quia ⁊ ab ipſo de anima epi⸗
ſcopi ratio exigetur · ar · ã. de of:oꝛdi.paſtoꝛa⸗
lis.⁊. c.irrefragabili:in aut.d.n.de cenſibꝰ.
extra: romana. nec iſtud peohibet decre. j. e.
ne peo dilatione. ſed cum intendat occurrere
animarum periculis potius hoc ad mittit;
¶ Cui archiep̃us · dicunt quidaz patriarche
ſuo ſi ipſum habet pꝛopiuquus ſit· alioquin
pPape·⁊ ſi in peccato ſit non debet ſtare in pec
cato vna hoea diei. ð pe. di. j. et vemet inquit

moiſes nam æ ille rex dauid talis æ tam potẽſ

nec exi guo momłto penes ſe paſſus eſt vt ma

neret delicti conſcientia.de pe · di · jij ille rex.

et · e: ſepties in die cadit iuſtus. Zed ſi iuſtus
quomo cadit · et ſi cadit qũo iuſtus· dic ꝓ qui

reſurgit per penirentiam nomen iuſti nõ amit⸗
tit ODeeſertim peelatus qui nullo modo ſub
ditog iudicare debet dum habet in ſe quod
condemnet. iij . q; vij · indicet ille · et · c. in gra
uibus · et. e. poſtulatꝰ dñs mdicare· Rt B ꝓbat
gre. xj · q nj.plerũq; . æ aug. ð pe·d.vj. ꝗᷓ vult
ofiteri ·qd ec ð quolibzʒ inferioei intelligedũ ẽ
&St ſcm gre.in grauibus peccatis qᷓs poſitus
dum ſuis peemituraliena non diluit· Cunctiſ
enim liquet.quia dum is qui diſplicet ad inter
cedendum mittiturirati ammus ad deterioea
peouocatur.xlix.di · . j·et. iij · q: vij. in graui⸗
bus.tamen et talis abſoluere poteſt ꝙ;diu ab
eccleſia toleratur· vt no·j.eę.ſub rubeica ð re
miſſionibus ꝗ. vtrum fiat ¶ Vbi autem remo
tus eſt. dicunt quidam ꝙ ſi crimen eſt notoeiũ
patriarche debet confiteri· et ab illo caſti gari
iij . q: v·quia ſuſpecti.j:de ſen.excõ: venerabi⸗
lis.Idem ſi occultum ſit et enoeme. Confiten⸗
dum eſt etiam pape vbi inferio? non poſſet di
ſpenſare.xxj.di: inferioꝛ.⁊Ttez ſi pertinet imme
diate ꝗad papam-et eſt infra italiamdebet pa⸗
pe confiteri ſaltem ſemei in anno.cũ talẽ opoe⸗
teat ð neceſſitate ſemel in anno iuxca idꝰ maij
romanam eccleſiam viſitare xciij: di· mxta. et
ar.5: de elec. mhil eſt. ꝓ. ceterum. Si vero
eſt vltra italiam.et eſt peccatum notoeium vł
enozme.pape eſt ſimiliter confitendum.ĩx.q/
ij. ſi aute aliquis.et hoc peobat grego. Ixxũij

di · honoeatus.et.capᷣ.vbi iſtaij·q· v·quanto·
et cap· qua de cauſa.lxiij.di:ſalonitane:· IIn

vcroqʒ tamen caſu ſi infirmus ſit poteſt cunli⸗
bet confiteri.xxvj·q; vjſi peeſ biteret ca.qui
recedunt: ⁊ cap ·hi qui in tempoꝛe ne interue
niente paululum moee: inueniri nõ poſſit ꝙ re
dimatur· vt in diſ.v· baptizari · in hoc enim ca
ſu nec ſatiſ factio interdicenda eſt.neqʒ recon⸗
ciliatio deneganda:quia miſericoedie domini
nec menſuras ponere poſſumus: apud quẽ nul
las patitur venie mozas conuerſio. ſcòm leo.ð
pe · diſ .· ·. multiplex· Sed et ſi occultum eſt et
non indiget diſpenſatione · poteſt confiteri cuĩ
libet · . e · cap · fi· . Quidquid autem diſtigua
tur per iſtos vel alios dic vt no· S. e. ſnh· ꝗ.
cui patriarcha · vbeeuiter dicas ꝙ epiſcopi.⁊
ſequentibus·

O i epiſcopus: dicunt quidã quad ſi eſt ex⸗
emptus.idem dicendum eſt ꝙ; et in archiepi⸗
ſcopo eſt no·S·e.ſub·ꝗ.cui archiepiſcopꝰ.ali⸗
oquin debet confiteri archiepiſcopo ſaltem ſe
mel in anno.quando ſcz venit ad concilium ꝓ
uinciale quod quolibet anno habet fieri · xviij
di. quoniamquidem.S de accuſa. ſicut olim·
Tu dic vt no· S.e.ſub:. em priarcha · v· bee⸗
uiter dicas.et ſe. ¶ Ded vt ſciãt epiſcopi a q̃⸗
bus abſtinere debeant · et de quibus opoꝛteat
confiteri:notent infraſcripta quibus docent
in quibus excedant . lf Deimum in quo ex⸗
cedunt epiſcopi eſt. ſi ſcienter põtificalia of
dificia celebeent · vel dictẽt ſnĩas · vel etiã iu⸗
dicent ſubditos · dũ in moetali ſe ſciunt conſti⸗
tutos.ar·S̊·de cohabi·cleri .et mulie· cap · fi ·
et. ̊.·de tpi·oedi·queſitum · et patz in his que

no. S.e· ſub . J. cui archiepiſcopus· H· j ·

Secundum elt · ſi cõferãt beneficia indiſcre

te · maxime obtentu carnalitatis: perſomsimi⸗
nus idoneis ad talia beneficia obeinenda. 6. vt

bene eccle · vt noſtrum· S. de peeben. graune·

quod dic vt no. · de ſimo. J. qualiter· ſub · J.
lingua. ¶ Tercium ſi indoctum et minus ido

neum ſcienter oedinãt · vel illum qaui vnum pe⸗

dem tenet in mundams et alium in eccleſiaſti

cis: Theronimus ſuper malachiam- Si off era⸗

tis cecum animal ad immolandum nonne ma⸗

lum eſt ec · Cecum animal off ert qui oedinat in
doctum in loco docti: Magiſtrumqʒ facit qui
vix diſcipulus eſſe poterat:Claudum offert.
qui lucra terrena querentem locat: vtpote pe⸗

dem in diuerſa ponentem vnum in mundanis
æc. xlix · dĩ · capᷣ· fi·
peo indignis ſcienter: lidi: miroz· Qultis aut
modis dicuntur indigni vei minus idonei hij

unartum eſt. ſi rogant

qui oꝛdinari debent quos omnes repellere te⸗
nentur/quod die vt plene no· S de tpi: oedi·
¶.et cui·et ſub/.ibi ſequentibus continenti
bus regulas apoſtoliet de ſeruti: in oꝛdi.fa:
C. quando fieri debeat · ¶ Quintum eſt: quia
trahuut monachos et alios religioſos de mo⸗
naſterijs ſine cauſa et contra voluntatez ab ba
tum · lviij · di. c· j · et · i · xviij · q· ij· quam ſit · et
cap̃ · lumnoſo:· ¶ Sextum eſt. quia conferun⸗
oedines loco remunerationis cum non habet
aliud quod conferantque tamen oedinis col
latio debet eſſe diſcreta et diſcreti iudicij· qe
rarum eſt omne quod magnum ẽ. lviij· dè:ſi of
ficia. ¶ Septimum elſt . quia ipſi indiſcrete ex
laicis peomouentur · lviijdi:Hoc ad nos:et.c.
oedinatos:vel quia peincipium electiamis ſue
fuit aliter vicioſum. vnde non poteſt bono exi
tu peragi cum malo inicio fuerit inehoatalxj
di · miramur · et cap· m ſacerdotibus:et ca. mi
ſerum. S. de elec · per inquiſti onem· ſuper quo
vide quod no.S· de elec; ꝓ quis elegi · ſub. ꝗ.
jtem ſciendum · ¶Octauum eſt.quia peomo⸗
uent clericos ſme titulo ani poſtea mendicare

coguntur.lxx · dĩ:neminem. et cap̃· ſanctoenz⸗

5· de · peeben epiſcopus · ¶ Ronum elt: quia
indiſ. ſine litteris peopeij peelati clericos reci
piunt alienos:lxxj · di · illud · et caß. ſiquis · et
cap · de aliena· et cap· clericos vnde receptus
et recipiens deponi debent. j· q· ij · quoniaz di
uerſoꝛum · et capᷣ.placuitc:vbi etiam dicit. ꝙ;
non ceſſabuut a tali peccato niſi acrius punian
tur · ſufficiunt tamen littere pape:ã· de cle · nõ
reſið · fraternitati:et innge quodò no. S de cle·
peregri · ¶ Decimum eltquia negligunt peo
peios clericos idoneos et relinquunt eos qua⸗
ſi oues errantes.lxxij·di · epiſcopꝰ¶ Vndeci⸗
mum eſt · quia peomouent aliquos imutos.nul
la cauſa hoc exi gente niſi fote odijvtlxxiiij
di . epiſcopus · et. capᷣ.geſta:et capᷣ· vbi iſta.et
capᷣ·honoeatus: æ capᷣconſuluit · quod die vt
no.s · de eta. et quali · ꝓ oedo⸗ v· eirca Hho que
ritur. et ſe. Duodecimum eſt · quia non ſer⸗
uant tempoꝛa inſtituta in oedinibus celebean⸗
dis. qð dic vt notatur.õ·: de tempoꝛ· oedi · ¶.
quo tꝑe oferedus ſit Terciumdecimũ eſt.

—, — — — —— ¾ — — — . —

— — —

nnt⸗
Drane.
ſub 4
ug ido
n e:
ſiſi
fera.⸗
lemg:
Watin
t qun
fen,
dte pe:
danig
gant
ls auͦt
nehij
erete:
edi
nenti
quia
emo:
abba
ſteer
erun.
haber
8 col
iſ g
ſiok
e er
et.cC.
iglue
wen
xlr
m
quo
b.
mo:
icare
geg⸗
qui
ſec
6 et
pens
Gdi
t
mian
e.no
cle⸗
peo
gu
eci⸗
nul
iiij
et
vt
gue
ſer⸗
an⸗
ſt⸗

quia nõ ſeruãt interſticia tempoꝝ in ſinguliſ

oedinũ gradibꝰ obſernãda· lxxvij:di. P totũ ·
et dic vt no.s· ð tpi.oꝛ. . qlit. v.jtẽ cũ delibe

ratõne ¶¶ Delinquunt etiã in B epi.qe añ etatiſ

maturitatem. ante tempus examinis· ante me⸗
ritum obedientie: ante experientiam diſcipli⸗
neèoedinum tribuunt honoæes. vt. l xxviij. di ⸗
quid eſt manus.et per totuam. Decimum⸗
quartum eſtquia ſuſtinent clericos in delicto
ſuo.nec coerigunt.obtentu obſequij ſibi pꝛeſti
ti·vel carnalis fauoeis.vel pecunie coeruptio
nis.lxxxiij: di:.ſiq̃s epiſcopꝰ.et.c.erroe.et·c·
conſentire · et · S. de of.oꝛð · irrefragabili. in f.
Quintumdecimum eſt. quia omitttunt pu⸗
nire delicta vt populis placeant·quod plebi
commiſſe ſibi pernicioſum eſt. et quia magis
vtuntur conſilijs laicoeum ꝙᷓ clericoꝛum. cum
tamen populus docendus ſit nõ ſequendꝰ. lxij
di · docendus lxxxiij. di. nihil illo paſtoee · et
lxxxiiij · di. peruenit· et.c.nunciatum. PDeci
mumſextum:quia nihil volunt pauperibꝰ ero
Zare · Vnde Srego. epiſcopi nomen poetat in
aniter · ſi largam manum non habet. ſ neceſſi⸗
tatem paciẽtibus non ſuccurrit. ſi alienam in⸗
opiam ſuam non credat.lxxxvj d. frẽz nrĩ̃m· ⁊
cnon ſatis · ecimumſeptimum eſt. quia ne
gligenter defendunt viduas: oeæphanos.pau⸗
peres. ⁊æ alias perſonas miſerabiles ad defen
ſionem eccleſie ſpectantes · lxxxvij.di· per to⸗
tum · ¶ Octauumdecimum quia nimiam curã
habent de rebus tempoæalibus.cum cam̃ ſeri
ptum ſit ꝙ epiſcopi nullam rei familiaris curã
ad ſe reuocent ·ſed lectioni:oꝛationi.et verbo
peedicationis tantũmodo vacẽt · lxrxviij.di.
perlatum eſt·et duobus.c.ſe. onumdeci⸗
mum:quia vni perſone plura beneficia confe⸗
rant· contra apoſtolum ⁊ grego·lxxxix · di. ſm
Sula. ¶Viceſimum.quia nolunt habere ico⸗
nomos·ſub quoeum teſtimonio res eccleſiaſti
ce gu bernenturconera iura.lxxxix.di. volu⸗
mus.etc.quia in quibuſoam.xvj.q.vj.quoni⸗
am · ix ·q·iij cum ſimus.et ſi habent iconomoſ
nolunt habere niſi laicos.cõtra Sregolxxxix
di · indicatum. xvj:q vij:noua actione · vel cõ⸗
ſanguineos contra conciliũ tolletanuz. Ixxxix
di · decenter.vbi epiſcopus vſqʒ ad annum ſu⸗
ſpenditur.et iconomus mi duplum punitur
Viceſimumpeimum elt· quja vnus inuidet
alteri.⁊ laboeat vt cadat · et eẽ adinuicẽ diſere
pant in diuinis.xc · di · c. penubł.et fi · & Viceſi
mumſecundum eſt. quia appeopeiant ſibi om⸗
nia bona eccleſiaſtica.ſolus em̃ epiſcopus m⸗
cumbit bonis.ſolus ſibi vendicat vniuerſa · ſo
lus occidit vniuerſos.hoc eſt peincipiuz litis
et detractionis.et oeigo criminis:et ido a cle
ricis accuſantur/et damnantur a domino hie⸗
ſu cheiſto:quia clamoe eozum intrat in aures

domimni ſabaoth· ſcm hiero/xciij.di.diaconi ·

Viceſimumtercium · quia cõtemnũt peeſbi
teros· et vbi epiſcopi ſunt non permittunt ip
ſos facere officium · vel peedicare. ac ſi eſſent
Sibboſi. vel ideote.vel eis inuiderent · cum

tamẽ epiſeopi ad hoc facti ſint vt ſeimata tol

lerentur · et de conſuetudine tantum peeſunt p

[biteris· deberent enim eccleſiam dei regere
in communi · xcv.di · olim. cum enim peel biter
cheiſtum conſecret quod maius elſt- quare pee
ſente epiſcopo non poterit peedicare. e · di . ec⸗
ce ego. CGaudeat ergo epiſcopꝰ ſi bonos habe
at peeſ biteros.qui nec habeant ipſuz vt pein⸗
cipem· niſi et ipſe habeat eos vt ſenatozes: e·
di:eſto ſubiectꝰ. Viceſimumquartum- quia
oedòmant per pecuniam.et tales incurrunt le⸗
Peam.j.qj.cũ oꝛdinetur epiſcopus.et.c.eoſ.
et·c cito turpem.nec de radice infecta bonꝰ
fructus exire poteſt.e.q. ferturet niſi talis re
nunciet ſaluari non poterit: ſcðᷣm Srego.j.q.j
ſiquis neqʒ. !Viceſimumquintum. quia et
multis alijs modis cõmittunt ſimoniaz · ſuper
quo vide quod no.õ. de ſimo.ꝗ. qualicer com⸗
mitatur. 7 Viceſimumſextum. quia vtuntur
conſilio clericoꝛum extraneoꝛum. et ſuos qui
melius ſcirẽt · vellent. et poſſent · conſulere · cõ
temnunt.S· de his que fiunt a peelato:nouit
Viceſimumſeptimum. quia laici ſciunt eo⸗
rum conſcientiam et peeſ biteri ignoeant· nec
habent ſecum idoneos cubiculatios.ij.q. vij
cum paſtoeis.et.c.peruenit ꝗ Viceſimuocta
uum .quia et ſi diuĩin clericatu fuerint · ſunt tũñ
ideote· et permittunt ſe in epiſco pos peomo⸗
neri ·xxiijdiquia epiſcopi.xxxviij. di : omneſ.
Ideo de talibus dicit dominus. Quia tu ſcis⸗
tiam repuliſti a te · et ego te repellam.j·q.vij
conuenientibus · j. q· j.viliſſimꝰ: quod intelli⸗
8as de defectu nimio.vt · S· de eta. et qua · ;⸗
uis. aliter imperfectum ſcientie ſupplere põt
perfectio caritatis· S̊.de renun.niſi cum pei⸗
dem ꝗ. peo defectu quoque ſcientie. Vi⸗
ceſimumnonum.quia cum peomoti ſunt negli
Sunt addiſcere vel doceri.contra ſanctum cie
mentem qui reputat tales infideles· xxxviij .
di:nullus epiſcopus· &t ſcðdðᷣm grego· ſtultus
eſt qui in eo maioꝛem ſe eſtimat: vt bona q̃ au
dierit addiſcere contemnat.xxij.di·de conſtã⸗
tinopolitana · Idem peobat augꝰ· xxiiij q iij ·
ſi habes circa mediuzʒ. St Innocẽ dicẽs ꝙ epi
ſcopus peopter exercicium legendi poteſt ac
quirere ſcientie margaritam.q.de renun poſt
tranſ latõem· J. cecerum· v jtem ſiquis pter
litterature defectum.nam omne artificium
pter continuum exercitium recipit incremen
tum · ff · del · iij · legatis ſeruis. G. oenatricibꝰ. .
riceſimum.quia nolunt vel neſciunt ca⸗
nonibus obedire: quare deberent ab admini⸗
ſtratione vſqʒ ad condignam ſatiſfactionẽ re
moueri ·xxv· q·j.ommia decreta·xv.diſ.ſancta
romana eccleſia.xix · di · ſi romanozum. ñnij.di ·
. fi·qui enim neſcit obedire canombus.non
eſt dignus altaribus miniſtrare · xxv.q.j. hac
conſona·nam canones inſtinctu ſpirituſſancti
facti ſunt.il · di · ſi ille · et · c. ſiquis diaconus. lx⸗
xx · di illud ſane. vnde et eoꝛũ violatoꝛes pec
cant in ſpiritumſanctum · xxv.q.j. violatoes· J
et. c· ſunt quidã.iðoqʒ qe epiſcopi ſepe et ſepi
us contraueniunt.ſepe et ſepius puniuntur:qᷓ
de exceſ.peelato.nimis imiqua:et: capᷣ. nimis
Peaua.et:ca·tanta· ijgitur pꝛeſumptuoſuzʒ val
de eſt altruere ꝙ ſtatutis ſacroꝛum canonum

in ſua firmitate manentibꝰ per ſolam bibliam
regi poſſet eccleſia ſancta dei:ſed ; tantuzʒ cõ
ſueuerunt aſſerere ius canonicum ignoeantes
qð tamẽ eoſdem aſtringit · vt patet · S.ð ↄſti
c.j.et fi··de tꝑi:oedi.vel nõ eſt compos:⁊ B
multi ſancti compeobant · xꝑ · di . et ſequẽ · tri⸗
busdi:per totum.et augꝰ.xxxviij:di.q̃ ipᷣiſ
riceſumumpeimum:quia ſunt nimis credu
li in peeindiciuʒ alioeumet anteqꝙ; eis conſtet
de crimine ſuas ſententias fulminant. contra
grego· dicentem· ſiquid de quocunqʒ clerico
ad aures tuas pueũñrit.facile n credas:lxxxvj
di . ſiquid vο ð quocũqʒ· ꝙᷓuis em̃ qdam vera
ſint tamen in iundicio nõ ſunt credenda mſi cer⸗
tis indicijs demonſtrentur·ſcdᷣm aug xj⸗q: iij

qᷓ;uis: Ideo non ſolum ille reus eſt qui fallum

de aliquo peofert· ſeo etiã ille qui aurem ſuazʒ
cito criminibus peebet.xj.q:iij.non ſolum· et
ſi non eſſent auditoees non eſſent relatoees · qe
nemo inuito auditoei libeter refert · vjq:j: ex
merito · graue ergo et indecens eſt ſuper re du
bia dare certam ſententiam. ſc̊m greg xj· q;
iij: graue· nam ſcᷣm eundem in ambiguis non
eſt abſolutum.id eſt·certum iundicium ferẽdũ⸗·
xxxiij.di.hHabuiſſe:et ideo incerta nullus pon⸗
ti ficum iudicare peeſumat q;uis vera ſint·xxx
q:v..his ita reſpondetur:et frequens debet
eſſe inſmnuatio æ clamoſa anteꝙ;ᷓ fiat inquiſitio·

ſedᷣm concilium generale S. de acccuſa: quali-

ter.ij. ¶ Triceſimũſecundum · quia nolunt ĩ ec
cleſia columnas erigere quos nouerunt melio
res:ſed quos ipᷣi magis diligunt · ⁊ qaoꝛũ ob⸗
ſequijs ſunt deliniti ·viij.q.j.moiſes.multi em̃
edificãt parietes et eccleſie columnas ſubtra

Hhunt.xij.q.ij.gloeia epiſcopi· NTriceſimum

tera um/quia paulatim quolibz anno ius par⸗
rochiale ſubtrahendo ſibi appeopeiant· ita ꝙ;
canones offendunt ſcʒ concilium toletanum x
qiij.quia cognouimus:⁊ c inter ceteraxvj·
q-j conſtitutum eſt · ⁊ de hoc no.̊· ð cenſibꝰ.
G.et qualiter facienda ſit.⁊ ð decimisſub·ꝗ.
duodecimo ˖ riceſimmu mquartũ.quia indi
ſcrete nituntur vlciſci ſibi ilatas imurias per
ſonales.contra ca.j.q:vijſiquis omnem tra⸗
ditionemin fi:xlvj·di ·ſeditionarios· vnde in
diſerete iniuriantur et excommunicant xxiij.
q:nij: inter querelas:Volunt eſſe actoꝛes ⁊ iu⸗
dices · ⁊ tamen cum perſona actoeis aſſumitur
judiciaria poteſtas amittitur .ij.q:j.ſciendũ
et iðᷣo epiſcopus actoe vel reus non debsz eſſe
iudex.xj.q:j.ſi cleriecus.injqĩiijc ·jet · ij · qd
dic vt no·Sde ſen: æ re iudi.ſub rubeica ð ſen
riceſimumquintũ quia peo minimis cul⸗
pis paratos etiam ccerigi excommunicant · cũ
tamẽ nemo excommunicari debeat mſi peo ma
Snis peceatis quando aliter coæri gi non po
teſt.xj·q:iñj.epiſcopi.⁊. c. nemo Pricenmo
ſextum· quia expellunt illos qui pꝛedeceſſoꝛi⸗
bus ſuis fideliter ſeruierunt. ⁊ quod deterius
eſt remunerattone ſeruicij ꝙᷓ; receperant ſpoli⸗
ant.ↄtra ca.xij⸗qij:· B hHuius placiti.xvj:q;
vj · illud· rncrmumſeptimim u⸗ aduo

catis vel ſeruientibus nolunt reddere quod

peomiſerunt nec ipſos remunerare· contra in
ra:xij:qĩj· quicunqʒ; ſuffragio·⁊ ca: eccleſi⸗
aſticis · ff · loca.qui operas: f:de var:a exoe·

cogni.l.j.ꝗ. in honoearijs: Triceſimũocta

uum.quia volunt ꝙ eis credatur in peeiudict
um alioꝛumↄtra iura.vjqijepiſcopus:.=c.
ſi tantum.et · c· placuit · xx· q; v· c· i · ¶ Trice
ſimumnonum.quia ſoli volunt clericos depo⸗
nere· cum tamẽ in depoſitione peeſ biteri req̃⸗
rantur ſex epiſcopi peeter peopeium qi debz
eſſe ſeptimus.In depoſitione diaconi tres· cõ
tra cap · l.di . tudeat · xv · q; .de crimine · et · q ·
vij. felix· et.c· ſi peel biteri: etem ſolꝰ auferre
non poteſt honoeem epiſcopus licet ſolus poſ
ſit dare · xv· q:vij:ſexta actione/S· de tranſla
epilſ: inter coepoꝛalia · H·j· poſt pein· vnð nec
minoꝛes clericos ſolus ðponere poteſt niſi cũ
capitulo ſuo.xv·q:vijepiſcopus nullius cau
ſam.quod dic vt no· S̊·de accuſa. . quis ſit el
fectus · ſub/. ſed nunquid. in ſumma. et ſe.
uadeageſimum:quia impugnant exemp⸗
tos iniuſte nec ſeruant eozum pemilegiaxvj.
q/j·frater noſter·S·de peiuilegijs.dilecti.⁊: c
quanto. Quadꝛageſimumpeimum. quia li⸗
gant ⁊æ abſoluunt ſine cauſe cognitione· vnde
diuerſas penas pati debent · vt.xxiij · qiij · de
illicita. .ð̊ ſen excom.ſacro.Sicut enim quoſ⸗
dam gratia fauoeis ſublimant · ſic plerunqʒ ali
os odio inuidiaqʒ humiliant.xv.q.vij· c· j·
Quadeageſimumſecũdũ·quia in commnuijs
non faciunt legi ſacras lectiones.xliin.di. ꝓ
reuerentia:· nam dum coepuſ diuerſig ferculiſ
reficitur.niſi lectione retrahatur lingua detra
ctioni relaxatur.vt dicit grego.in moealibuſ
li..et ad idem.xliiij.di:conuiuia:et.c.peece⸗
denti. Suadeageſimumrrtetinn quia in ec
cleſia vel dum in pu blico peodeunt· mndumen
tis lineis non vtuntur.et pallia habent diffi⸗
bulata:contra concilium generale· S· de vi · et
ho · cle. clerici officia: ad fi · ¶ Quadeageſi⸗
mumquartuz· quia magis curant de conuiuijſ
qꝙᷓ de diuinis officijs/inde peocedit peccatum
luxurie.inde fabule ocioſe· inde młta alia ma
la peoueniunt · xliiij⸗di · . j·æ c ſequen.per to
tum.Inde conſurgunt ad concentum auium·
matutinum ſincaopa continua tranſcurrentes;
et vix celebeant quater in anno.S· de celeb'.
miſſa:dolentes. Inde faciũt cantari ſibi miſſam
iuxta lectum in domo:vbi ſpurcicie multe fi⸗
unt · vnde diuinam pacientiam ad iram peouo
cant.et ſanctius eſſet miſſam non audire ꝙᷓ in
domibus ipſam audire.in quibus ſine magna
cauſa ſunt nullatenus celebeande ſcom ſan⸗
ctum felicem.de conſecra · di · j. c· j·et ca.ſicut
non alij. 4napaageſmumcninrum. quia
cartas et inſtrumenta eceleſie non cuſtodiunt.
immo et res dilapidant male adminiſtrando-

contra ca:xvj.q:j· in canonibus xxviij· diſ ·

de ſiracuſane · xij · q·ij· et ſi illi:et ca. vultera⸗
ne. vnde ſi ſe non coerigant debent deponi . xij
qij· apoſtolicos· Quadeageſimumſextum

quia res alienas vſurpant ·: xvj· q:vj . placuit ·
nec ipᷣas reddere volũt a peedeceſſoꝛ bus oc⸗

cupatas: eoꝛundẽ peedeceſſoeũ ſanctitatem et

— — — 29— —

Ntra
dceß
eio
whh
eudie
n,e,
ien
depo⸗
ri req
ndebz
18 c
eteg⸗
ufene
ugpe
ranlla⸗
nönee
miei
lug can
l ef
netſe.
demp:
vxj.
vnde
i de
qaof.
nqgal
mums
de p
culi⸗
detra
Alibuf
eee⸗
nee
umen
viret
geſi⸗
mwijſ
Ntum
jae
erto
jum⸗
ntes⸗
eb'.
ſam
tef
ond
Pin
ora
dſen⸗
ſcut
grin
e⸗
do⸗
nn
p
um
it
net

Oſcientiã peetendentes. cũ tamẽ nihil interſit
quo ad periculum anime inuadere alienũ aut

cienter detinere . ſicut dicit concilium gene⸗

rale · S.· de relti · ſpol · ſepe contingis. ⁊ ideo qhᷣ
alienum eſt reddi debet · S. de te amentis. fi⸗
lius·quia mhil perire credimꝰ vtilicatibus ec
cleſiaſticis.ſi que ſunt aliena reddan. liiij. di.
Zeneralis.in kꝗ uadea geſimũſeptimu · ge
non cognoſcunt ſeipᷣos:cuius ſeminis. cuius
vite · cꝛnusve generis ſint.h̊ in cathedeis ſuis
et coenibus gloeꝛiantes.p̃ſbiteros ⁊ clericos
fr̃es ſuos deſpiciũt ⁊ ↄtemnũt · ß ſi ſe attede⸗
rẽt.ñ paterent ſacerdotes mĩoꝛes ſedere iux)
ſcabellum pedum ſuoꝛum infra cameram ſuam
in qua epiſcopus debet recognoſcere ſe colle⸗
Sam eoeum.ꝙᷓuis in eccleſia et extra cameraʒ
ſuperioeꝛ ſedere debeat · xcv· di. epiſcopus ĩ ec
cleſia. Nam ſeòm greõꝗᷓ· cum culpa non ſubeſt·
ſeðm rõem hamilitatis omnes equales ſumꝰ
xxij. di. de ↄſtantinopolitana · in fi: als incipit
apoſtolice· ⁊ ideo epiſcopo ſuperbo dicenduz

eſt gnochoſolitos: Iuuenalis· ð celo veit gno

thoſolitos· i: cognoſce teipſum. Nã ſieut dicit
greg dominus oſtendit petro vt ſe cognoſce⸗
ret· antec;ᷓ ipᷣm vmuerſe eccleſie pꝛeeponeret ·⁊
idðᷣo ꝓmiſit ipᷣm cadere.vt in ſe addiſceret qua⸗
liter eſſet alijs miſerendum.l.dĩ .Oſiderandũ
et· e· fideliez factus eſt petrus.qnid em̃ into⸗
lerabilius ſcdᷣm jhero.ꝙ ꝙ natus in tu gurio
ruſticanoqui vix poterat habere panem ð mi
lio vnde ſaturaret ventrem rugientem. nunc
faſtidiat mella ⁊ ſimilam· id eſt · panem de flo⸗
re farine mundiſſimo ⁊ ſubtiliſſimo factũ:⁊ ꝙ;
venter plenus ð ieiunijs diſputet · xij.qij.glo
ria epiſcopi.Socrates · v· MUK
der te cognoſcas alios. magis vtile nil ẽ⸗
Bic magis vebanus nullus in oebe manet⸗
Quadeageſimanmoctauum. quia faciunt in⸗
diſcretas ſuperfluas remiſſiões. quod dic vt
no·.e· ſub rubeica ð remiſſiombꝰ..q̃ poſſit:
et. ¶. ad quid valent. .fateoꝛ tamen: ⁊ ſe.
„Ban⸗ ⁊ multa alia in quibus excedunt pee⸗
lati· que in diuerſis locis huius ſumme.⁊æ ſpeci
aliter.ꝭ̊· de exceſ peela · I. qualiter excedant.
poteris reperire neminem tamẽ epiſcopoꝛum

repeehendimus cum ſint patres · ſed vt a deli⸗

ctis abſtineant admonemus. conſcientia con
ueniat vnumquemqʒ vj.qjoues · vnj.qjqui
vos ⁊.· c qualis.⁊.c.ſe.ad fi.

ui ab bas· dicũt qͥdã diſtingnedũ eſſe. vt

ſi exemptus ſit ⁊ remotus a romani pontificiſ
atrio poteſt confiteri cui vult de occultis. Sʒ
ſi eſt peopinquus.ſoli pape vel eis penitencia
rio:⁊ hoc quando non habet ſuꝑ ſe alium ma
ioꝛem.nam ſi haberet patreʒ abbatem· ſiue ex
emptus ſiue nan.ei confiteri debet.ar.S.ð cõ
ſue · cum dilectus · . ð ver · ſig· abbate · Et bee⸗
uiter idem dicũt ð abbate exempto. qð dem̃ ẽ
de patriacha et de non exempto⸗ vt dictum
eſt de archiepiſcopo habente patriarchaz vel
peimatem · ⁊ de epiſcopo.õ.e. in ſuis ſub. J. Si
non habet alium abbatem ſuper ſe. nec eſt ex⸗

emptus:pꝛopꝛio epiſcopo debet confiteri · qe

ille eſt iudex ſuus.lxj:di:obitum · xij · di . c· fi ·

niſ koꝛte ſceðᷣm regulam ꝑ ſedem axoſlolicam
appeobatam poſſet ſibi eligere cõfeſſoes · alit
autem hoc facere non poſſet ſine licentia.j· e.
omĩs .dic vt no. õ.e.ſub.ꝗ. cui patriarcha. v.
beeuiter teneas.⁊ ſe. Que autem ſint vicia

ti beeuiter perſtringamus · In peimis pec⸗
cant·quia hac ſpe ⁊ intentione ſpecialiter du⸗
cti habitum regularem aſſumunt vt abbates
iant cõtra ca.xvj.q.vij: per laicos.õ· ð elec:

quibus abbates peo magna F⸗ ſunt irreti⸗

officij· ⁊= c.cum ad noſtram.in quo etiam mul

ti religioſi delmquũt. paupertatem· ⁊ laboꝛe
et eſuri em fugientes· vt diuites fiant. qu iete
degant · ſplendide reficiantt· æ ð talibus dicit
greg. ꝙ non intendunt ſeculum fugere h imi⸗
tariliij.di·c. vnico. ꝙ Secudo. quĩa quãdoqʒ
abbatiam emunt.æ tales niſi re nuncient ſalua
ri non poſſunt · vt no.õ.ð ſimo.. qua pena · ſub
¶. per iudicẽ· et · I. f. ¶ Tercio.qꝛ nullum re⸗
cipiunt niſi caritate pecunie vel alterius tem
poealis commodi interueniente.tacite vel ex⸗
peeſſe.ſuper quo plerunqʒ obtentu abolende
conſuetudinis ſe ſatagunt excuſare · S· ð̊ ſimo-
veniens · qui ſi accuſentur deponendi ſunt. 5.
de ſimo· dilectus · et. c.licet heli.et.c.ꝓ tuas.
abs ad arbitriuʒ iudicis puniuntur.S. ſimo-
iuramentum.et de accuſationibus.inquiſitio⸗
ms · quod dic vt no.õ.de ſimo.ꝙ. qua pena fe⸗
riantur. uarto:quia eccleſias in quibꝰ ha
bent iuſpatronatus ſibi omnino appeopꝛeiant.
nec ponunt ibi vicarios peopeios perpetues
et poſitos ita grauant vt non poſſunt hoſpita
litatem tenere.nec epiſcopo in epiſcopalibus
reſpondere · ̊. de peeben.de monachis.⁊ ca.
auaricie· et de ſupplen.negli.pa ela.c.ij·q̃ om
nia ſunt ab epiſcopis quibuſ ſubſunt nulla ob
ſtante conſuetudine coerigenda · S. de peebẽ ·
extirpãde·⁊ in.c/ſupeadcĩis. Qnumto· qe ad
eccleſias ad ipſos pertinentes ſine pecunia ne
mmem repꝛeſentant vicium ſuum vtcunqʒ;
palliant · plerunqʒ eccleſia vacante ſuper eaʒ
mutuum recipiunt vſqʒ ad aliquam certã ſum
mam pecunie.et demum ipſam ſic obligatam
conferunt.dicentes ꝙ quelibet res tranſit cuz
onere ſuo·vt.õ:de pignoꝛ.ex litteris:⁊ de de⸗
cimis.paſtoꝛalis · ſed ſei pſos ſeducunt.cũ etiã
epiſcopis hoc non liceat: ummo vacante eccle
ſia etiam fructuſmterim percepti ſunt futuro
ſucceſſoei fideliter reſeruandi. v⸗l aliter in vti
litatem eccleſie conuertendi.õ. de offi.oeð.
cum vos·et qui aliquid inde ſubtrahit·. etiaz
ſi epiſcopus ſit.tanꝙ; furti æ lat rocinij reꝰ ho

noꝛe ſuo peiuari debet.x.qij.c:fi.tales enim

exactioues et conſimiles ſunt penitus inhibi⸗
te. ⁊ ſiquis eas receperit. tenetur in duplum
reſtituere ipſas.in vtilitatem grauate ecckie
conuertendas · õ·ð ſimo·audmiimus. quod in
telligas ſi p-opeium habeat.q· de pꝛeben. de
multa · S. et ſi vltra ſex.et de appel · repeehen⸗
ſibilis· ꝗ.ſi autem. ałs hoc in penam aliam cõ

mutetur · ar · Sde maledicis. ſtatuimus poſt

medium capituli· ꝗᷓ exto · quia dant poſſeſſi
ones aliquas.vel certam pecuniam. vel do⸗
mum commodant alicui tali pacto ꝙ decimas

certarum poſſeſſionũ eis ſoluant.vel apud eos
epulturam eligant.que pacta in peeiudicium
eccleſie parrochialis facta minime ſunt ſeruã
da. · de pactis· pleri qʒ: etiam ſi iuramentũ in⸗
terueniat/vt no· S. de ſepulturis.ꝗ. an licitũ⸗
Hequid ſiquis eligat ſepulturam in aliquo mo
naſterio. v ſe· = quia negligunt
punire monachos ugitiuos · xviij · q· ij · abba⸗
tes peo hamilitate · eos reuocare inquirere
et recipere.ſalua oꝛdinis diſciplinaõ. ð regui
lar᷑· c.fi · ¶ Octauo·quia recipiuut monachoſ
alienos ſine litteris commendaticijs · xviij ·
ij. abbates peo humilit ate· in fi et · c· ;ᷓ ſit ·
¶ Nono:quia indiſcrete monachos ſuos eij⸗
ciunt.S · de reſcriptis. cuz dilecta:in quo moꝛ⸗
tis eozum rei ſunt · ar · xvj· q:j· placuit · De⸗
cimo.quia monachis ſne cauſa litteras dimiſ
ſoeias concedũt. æ credunt monachi ſe per ta⸗
les litteras ab obedientia ſolutos: quod tam̃
verum nõ eſt quouſqʒ; ab alio ſunt recepti.lxxj
di · llud quoq. c de aliena. 2 c-clericos: vij
q:j.non opoæetet.⁊· c · peruenit . xxj.q · ij · ca · · et
ij. vbi dicit leo ꝙ non debent dari littere dimiſ
ſoeie niſi conſtet quarene ouis erret.⁊ perdi
ta inueniatur ſine paſtoæe.lxxij·di.epiſcopus⸗
Vndecimo: qe reuertẽtes vel alios fratres
delinquentes . ſicut latrones cum aliter coæri⸗
gi poſſent· ponunt in vinculislxxiiij· di quo⸗
rundam p laicum faciunt capi vel verbera⸗
ri :· cum B; per monachum vel ſaltem clericum
fieri deberet et poſſet in quo caſn excommu⸗
nicationis vinculum nõ euadunt . · de lenten.
excõ.vniuerſitatis:⁊ G eſt noema peaue ↄſue⸗
tudinis · que quaſi peo lege in quibuſdem par⸗
tibus inoleuit · ſcᷣm quam non debent coꝛeri⸗
gi.ſj ſcðs beati bñdicti regulã ⁊æ apoſtolica in⸗
ituta.S· de ſta · monac B. ea que· H. j.
Duodecimo.quia ſi aliqui ex cauſa æppel⸗
lant · appellationi facte non deferunt. ſed ap⸗
pellantes capiunt æ verberant.vel excommu⸗
nicant·õ· de accuſa:olim..vV.et·D· peopt qð
ad ſedem apoſtolicam ſunt mittendi . 3. de ap⸗
pel· de peioee·quod dic vt no·j.de accuſat.G.
quis poſſit accuſare· ſub· . admittunt ¶ Ter
ciodecimo:quia quoſoam monachos ex carna⸗
li amoee exaltant·alios ex odio· vel inuidia. k
quia bene viuunt bene adminiſtrant. et bene
faciunt · oppeimentes· xv·q.vij.c· j· ¶ Quar⸗
todeci mo· quia ſub ſpecie pietatis impietatez
palliant esoccaſione hoſpitalitatis mãducãt
carnes extra refectoeium illos quos familia⸗
res habent ſplendide ſecum reficientes. alijs
qui pondꝰ poꝛtãt diei eſtus eſurientibꝰ ĩ re⸗
fectoeio·cum tñ ſine delectu ꝓſonarum nũc hi
nunc illi eſſent ſcðᷣm regulam euocandi.ð cõ.
di· v.carnem.õ.de ſtatu monach. cũ ad mona
ſterium. . in refectoꝛio aintodecimo⸗ ge
de infirmis debilibus vłl medicina aliqua in
digentibus non curant· quibus tamen in infir
mitoꝛio eſſet competenter tam in carnibus ꝙ;
in alijs· et in refectoeio ad ſuſtentatõem natu⸗
re que non poteſt vti communibus .de ſpecia⸗
li cibo aliquo ꝓuidendum.S. de ſtatu mona:-
cum ad monaſterium:.poero debiles ¶ Zex

todecimo · quia permittũt aliquos monchos

abere pecumiam contra autoeitatem ſancto⸗

rum patrum· S. de ſta :monach;: monachi a. c

ſuper quodam · ¶ Septimodecimo· quia eccle
ſias·decimas.æ alia ſpiritualia recipiũt ð ma⸗

nu laici:· et curam animarum commitunt mo⸗
nachis ſine licentia epiſcoꝑi:et ſacerdotes hha

bentes curam inſti cuunt et deſtituunt p ſe ꝓ

libito voluntatis· et ałs vſurpant iura epiſco⸗

palia contra iura· xvj.q.j· peruemt. S· de pbe⸗
m laterañ· S. de peiuit· cũ æ plantare·. cta

uodecimo:quia monachis nobilibus parcunt

ob potentiam amicozum· cum tamẽ exquo in⸗

coerigibiles ſunt eſſent eijciendi de monaſte⸗

rio ne inficerent ſanas oues·S.ð ſta. monach.
ea que ꝗ. · xlv · di . ſed illud. et in artioꝛibꝰ mo
naſterijs detrudendi ˖ et ſi reſiſterent · vſqz ad

obedientiam excõmunicatõms vinculo inno⸗
dandi. · de regular · c. ki ·
Cui monachabbati. qui ipᷣos non ſolum
extrinſecus b̊ ⁊ int rinſecus cognoſcere debet
ar.S. de tꝑi oedi.ad aures:quẽ et ſuper caꝑita

ſua loco dei poſnerũt·ita.q nec velle nec nol⸗

le habeantxij:q: j.nolo.et c.non dicatis· xiij.

di· nerui · ſed abbate abſente. vel etiam peeſen
te de licentia eiuſdem· vel de cõſuetudine ·˖ vk

ſcm ſtatuta regule:peioei:ar. S·de ſta:mona.

cum ad monaſterium J. peioæ. et ſe. ¶ St nun⸗

quid epiſcopo · ſic.ſi volunt · qui etiã penitetiã

abbatis poterit relaxare: quia ſuperioeis au⸗

toꝛeitas ſemp videtur excepta: ar.S· de iuiur̃.

venientes · decet tñ ꝙ ipᷣm ſemper ad abbatez
remittat· ar · S de of oꝛ. quanto.et:c·adð re⸗
permendam · et ! c cum ab eccleſiaruzʒ· et iunge
quod no· S. de of.oꝛð·ꝗ. quid Ptinet · Y· quid

de ſubditit · ¶ Et licet ſint ꝙ;pluria vicia mo
nachoeum · hec tñ ſunt deteſtabilia penitus

condemnanda · Deimo caueant ne contra
abbatem conſpirent eos volentem coæerigere ·
qauod pleri qʒ pᷣſumunt et eum deponunt. ⁊ de⸗

mum alium nituntur facere· cui nulla poteſtaſ

remanet dũ monachis incipit ſubiacere · xvnij
q·j· nullam poteſtatem · ¶Secũdo delinquůt

monachi quia conſpirant aliquando nõ ſolum
ad depoſitõez abbatie ſed anime · Reut illi qui
in necem beati benedicti ſe armauerũt . vij · q.
j ¶. quando vero omnium ſubditoꝝ · xviij. q;
ij· ecce in toletano.⁊ tales ſunt infames nee
in teſtimonium aòmittunt · xj:q:-conſpiratio
num. et · c· coniuratõnum · S.de ſimo.ꝓ tuas:et

Cc.Hcet heli. et · S̊. de ſen. et re iudi: cum· I.⁊ *₰

ercio.quia incautam familiaritatem ſoñt
eum mulieribus:quas ſibi cõmatres faciũt cõ

„„-

xviij · q · ij · Puenit · j· et · c. pnicioſam· ¶ Quar⸗

to· quia incaute cum momalibus ↄuerſantur.
xviij·q.ij· monaſteria.et:c:decima actione. al
in decima · et· c. diffinimus · vbi dicitẽ ꝙ non li
cet monacho conuiuari cum monacha.nec ſe⸗
cum in eodem monaſterio manere. nec loqui ·
etiã cum conſanguinea·niſi ꝓꝑ verba compen⸗
dioſa · ita· ꝙ cito recedat et ſub teaſtimomio ab
batiſſe · et idem videt de abbate · quia nec cle
ricus nec laicus debet ipſarum monaſteria

Nehoz
ſincke.
i
Waecce
t öng⸗
unt o⸗
teghe
pſey
clſeo⸗
eßbe.
O⸗
areune
quoin
onalter
wonach,
zibo n
dſchad
D inno⸗

nſolun
edebet
tapitz
ee nol
8rii,
peeſen
me⸗ ve
wong.
Sthunn
miteti,
s aur
Unint⸗
bbare,
drer
unge
gnid
tiamo
enitus
ontra
gere
7der
teſtaf
xvij
ncuit
ſolum
ligei
i⸗
nee
jratio
ag
d
nhit
irt
liep
uan
tur⸗
h,4
ni
ele⸗
ni⸗
den
ib
de
is

rrrrrrrre f ꝝ ᷑ꝝ ᷑ .᷑ ᷓ

frequẽtare.õ.de vita ⁊æ hone.cleri.monaſte⸗
ria.¶ Quinto.qe nõ erubeſcunt matrimoniũ
contrahere.xxvij· q.j.vt lex.⁊.c.impudicas:
= licet matrimoniũ nõ teneat:tamen bigami
ſunt effecti · xxvij.q.j. quotquot·⁊=· c.mona⸗
cho. (q Sexto.qe vagant extra monaſteria
ſme licentia abbatis ſui.xvj · q.j. ſi. cupis · æ c·
quidam monachiæ· c.ſeqn.⁊ c. legi epłam.
S9. de of.oeð.quanto.· ¶ Deptimo.qe volunt
eſſe ocioſi:cum tñ arma hoſtis antiqui ſmt oci
oſitas æ voluptas.apta ad miſeras anĩas ca
ptiuandas.S.de renunciac. niſi cum peidẽ. .
verũ ſi ꝓpter.⁊ idem ꝓbat Iero.de cõ.diſ. v·
nuꝙ;. vbi æ dicit. facito aliquid opis vt dya
bolus ſemꝑ te inueniat occupatum:æ ſubin⸗
ferrurama ſcientiã literarũ. ⁊ carnis vicia ñ
amabis.⁊ de B no.j.e.ſub.G. cui ruſticus.v.
vnum tñ no: ¶ Octauo qe volunt comedere
carnes ⁊ ſi nulla neceſſitas ĩmineat.quod nõ
lieet· de con.di.v.carnem.vbi monacho gu
ſtanti vel ſumenti carnes ĩponitur penitẽtia
vj.menſin:ad idemõde ſtatu monach;. cum

ad monaſteriũ. J. in refectoeio. ¶ NHono qe

Sgloiant de nobilitate ſua æ potẽtia amico⸗

rum · ꝓpter qð nolunt regi ad libitũ ſupioeꝛis

ſed alijs dñari contendut.qð ꝓhibet ↄciliũ
generale.Sde ſtatu mona· ea que.G.j.⁊æ glo⸗
riam mundanã æ cõninia cõia appetunt ⁊ ſe⸗
quuneur cõtra ethimologiã vocabuli. ſcòm
quã monachus ſolus ⁊ triſtis ſedere det.nec
de mudo diſputare cũ moetuus eſt mũdo. mo
nachus em̃ dicitur a monos quod eſt Fnr
achos qð eit triſtig ·xvj:q.j.piacuit · ¶ Deci
mo.qe volunt habere cellulas a domibꝰ cõ⸗
munibus ſeparatas· nec volũt abſtinẽtiazʒ cõ
munèẽ facere · xx · q:nij.c.monachum. æ= · c. ſe ·
de monachis. =. ꝗJ. veruz · ( IVndecimo quia
ꝗꝓpeium habẽt.õ·de ſtatumonach.cũ ad mo
naſteriũ·⁊· c.monachi.⁊.· c· ſupꝑ quodã.æ no-

8:e. · ſextodecimo. ¶ Duodecto· qe ſibi ad
muicem muidet.æa ſie ſunt ſpũales homicide

detrahendo ſibi adinuicẽ.vj.q:j.deterioꝛes.-
nam homicidiũ cõmittitur.odiendo.detrahẽ
do. manibꝰ occidendo · de pe · di.j· homicidi⸗
oeũ.quod eſt cõtra re gulã veritatis:hm quazʒ
cauſa cõmendandi tui nihil des facere quo
minoe alius fiat:alias dedignabitur in te ca
ritas habitare · xj.q:iij.ſiquio ergo.quod et
legiſlatoeis euãgelici doctrina hoetat'. ego
inquit gloeiã meã ñ quero ac · ¶ Terciodeci
moqe aduocati exiſtunt ĩ placitis elericoꝛũ
⁊æ etiã laicoꝛũ in quo tñ contra canonis ꝓh
bitione delinquũt. xvj.ꝗq.j.de peeſentiũ. ⁊.Sõ.
de poſtulãdo ex pte eetboctime: quia
phiſicam ⁊ ius ciuile audiunt · vñ ſunt excõi⸗
cati ipᷣo iure· ⁊ in mulcis alijs delinquũt · vt
patet in his que no.õ.ne cłi ·vel monach.ꝗ.
penul · æ vlti.
ni decanus. ep̃o ſuo certe cui ſubeſt · vl
de ĩ licentia alij· · e. omĩs. de pe.diſ.vj. q̃
vult·. ⁊. c.placuit:⁊ confiteri pñt de multis.
rimo:qe ſuis epiſcopis graues æ ſuper
bi exiſtunt · S· de appel.dilectis. ¶ Secũdo
qꝛ in ipᷣius epiſcopi cõtemptũ abſtinent a di

uinis. .8 of. oeð irrefragabili. . ceterũ ſi ca
nonici. ¶¶ Tercio·:qꝛ ꝓ peccato alteriꝰ eccle
ſiam interdicũt:·de hᷣis que fiunt a ma-pte
ca.queſiuit.¶ Quarto:qe ſigillo capitłi ſme
conſenſu ipſiꝰ ſigillant:ꝭ.de ꝓbatoibuster
cio.⁊ de teſtibꝰ.tam literis.. vl.( ¶Quinto
qe qð cõmune eſt ſibi appeopeiãt·S·de pben
dis rõ. q;uis em peimo ſibi ꝓuidere poſſint·
tame quod ſupeſt tenentur dmidere = paupe
ribꝰ erogare.xij ·q·j. fi. ¶ ¶ Sexto.qꝛ nolũt
ad ſacerdotiũ ꝓmoueri cũ ad q̊; teneantur·S·
de etate æ quał.c:j· ¶ ¶ Septimo.qe ep̃is con
ſentiunt in peccatis/5S. de elec· p inquiſitõzʒ.·
ctauo. qe nolunt ſurgere ad matutinu-
nec alijs hoeis canomiis intereſſe.volũt pei
pere ꝓuentum nolũt facere ſeruitiũ · cõtra
nura· S· de cłi.cõiu· diuerſis⁊. c. p̃ceð· vnde
ſi admoniti per ep̃m non ſatiſ faciant deponi
poſſunt a cłicatu.xcij·di · c.fi· Nono.quia
ſe abſentant ſme licẽetia ep̃i.õ· de cki. ñ reſi·
ex pte· ⁊. crelatum.de cõ·di:v.nõ opoætet.
VDecimo· qe audiunt leges· . necle. vel

mo.ſuper ſpecula.¶ Vndecimo. quia indiffe

renter exercent aduocati officiũ.S.de poſtu
lando:.c · fi.⁊· c.j. ¶ Duodecimo.qe ſunt ni⸗
mis ſupbi illiceratos æ ſimplices cõculcan⸗
tes æ volunt eos ſuppeditare.⁊ eis m oĩbus
dñari cõtra autoeitate apoſtoli petri.qð etiã
epiſcopo non licet ·xcv.diſ/eſto ſubiectus:
Terciodecio·qe plura beneficia plures
dignitates tenent ſme diſpenſatõe.⁊ ſi diſpẽ
ſationẽ habent ip̃am nõ ſeruantcũ ibi ſempꝑ
cõſueuerit apponi.ꝙ cura anĩarum vel eccie
obſequiũ non negligatur · ſed hoc facit auari
cia ambitio nimia qua tantũ labozant ali⸗
qui ꝙ nequeunt ſaturari.vt· S· de p̃ben. qe in
tantuʒ c cum iam dudu æ de cle. non reſi.
relatum. ⁊= c.pᷣced. ꝓpter qð redduntur ineli
gibilesvt in dicta:decre:cũ iam dudu. ⁊.· S.
de elec . dudum. ij.
Cui archidiaconus.epᷣo cui ſubeſt ⁊ ſi ſit
maioe poſt ip̃m·S. de officõ archidi · c.j.xxv·
di. plectis· vł de licentia ſua alij. vt no. S. e.
ſub · J. ꝓxi· in decano.¶ St ;uis hij in mbtis
delinquãt.h̊ tñ ſunt que frequentãt. ¶ Dri⸗
mo.qꝛ faciunt tallias in pᷣſbiteros qð eis ñ

licet · xciiij· dic.fi:S:de cenſibus.cum apłs
Aꝗ.inhibemus. ¶ Secũdo.qe volunt habere

vaccam albã vel aliud certũ tpale ꝓ inueſti
tura facienda.S.de exceſ.peelapuenit.S. de
ſymonia· cũ in eccleſijs.⁊.c. intantũ. ¶ Ter
cio: qe clericos in ſuis peccatis tolerã 2
cunia quã extosquẽt̊. ð penis.licʒ. Quar
to.quia excõicatoſ nolũt abſoluere niſi pᷣmo
recipiant certaz pecunie quantitatẽ·j.qj.
quilibet ergo:æ e.nullus ep̃s.õ·de ſimo·ad
aures. Sanno. de vendunt iuriſditione =
vices ſuas.õ.ne p̃la.vi.ſu.c.j.⁊.ij:· ¶ Sexto

quia nolunt ad dyaconatꝰ oedinẽ ꝓmoueri.

5.· de eta.æ quali · c.j:æ de elec:cum in cũctis
G· inferioea.lx.di. innouamus. ¶ Septimo
qe opponunt ſe indebite ↄtra epiſcopos quo
rum occuli ſunt. vnde aliqui epiſcopi vellẽt
ſe amſiſſe occulos.ad hoc ·Sẽ· de.of.archidi.

ad hoc · xciij.diſ legimus.⁊ ꝗpter hoc talis
archidiaconus eſt tanq membeũ putridu ab
eccleſia merito remouendus.S· de excelſ.pᷣla.
grauẽ. ¶ Octauo·qe in defoemationẽ hone
ſtatis ſue volunt cum quibuſdã mulierculis
habitare·lxxxj.di · archidiaconũ Nono· qe
ſunt circa ſuũ officiuzʒ negligẽtesã de offi.
archidi· ea que ·
Cui archipeelſ biter. epᷣo cui ſubeſt·xxv·
1. perlectis. 5. de of· archipeeſ. c · ij · æ inj
eccãt aũt archipeeſ biteri · qe ſunt negli
tes circa ſuũ officiũ:quod quale ſit a ĩ qui
bus verſetur·no.S.de of· archip · ¶. que perti
nent.⁊ qe non iudicant:nec aliud quod etiã
ꝛuſtum ſit faciunt miſi pecunia mediãte: qua
ſubtracta ſtatiʒ ſubtrahũt iuſticiã·hm greg.
xj·q.inj· qui recte t HB itelligas de archi
peel bitero ciuitaten.ldem de rurali:qui ali⸗
quãdo vocatur archipᷣſbiter ruralis.vt.S· de
of.archip̃ſ.vt ſingule.qui aliquãdo deca⸗
nus vocatur.S. de ołf· archidi· ad B. . fi-ali⸗
quãdo plebanꝰ.S·de offi · oꝛð.cũ ab eccleſia
rũ:qñqʒ abbas licet ĩpeopꝛeie · · de renunc ·
ex tranſmiſſa·
Cui peepoſitꝰ ſiue peioe:nam ⁊ peepoſitꝰ
dicitur qui quandã peioꝛatuſ curã pᷣ alijs ge
rit. ·de ver:ſig· ꝙᷓuis:Dicas ſi ſit religioſus
cẽfiteatur ſuo ſuꝑioei a quo eſt caſtigandus
⁊ inferioæes ab eo.õ ·de iur̃iur.ſicut tuis:õ.ð
maio.⁊ cbe.cum in eccleſijs.Si vero ſit ſecu
laris:epᷣo vł pñiario ſuo·S.de cłi ·excõ.mĩſ-
Ppoſuit· ꝗJ.j.vel ei qui eius curam habet. vel
de licentia eiuſoẽ alij.· e.oĩs.
Cui ſacriſta ſiue theſaurarius.ep̃o ſuo vł
alij qu i curam eius habet . vt no · S· ꝓxi · ſu b
gꝗ. in Frenits. G Deccant aũt iſti·qꝛ neglie⸗
tes ſunt circa ſuũ officiũ:circa cuſtodiam ve
ſtimentoeũ ⁊ vaſoꝛũ eccleſiaſticoꝛũ:que qñ qʒ
faciunt tractare per laicos vel mmoæees cleri
cos.cõtra iura .xxiij·di.non liceat quelibet.
⁊zc. nõ opoæztet:diſpenſatiue tñ quãdoq; tan
Suntur ab accolitis vt in c nõ liceat. alle⸗
Sato·de HB.S.de of.ſacriſte.c·vnico · ltez
peccãt circa lummaria ˖ 6· de of- cuſto: c. j.
2· ij · ¶Deccant etiã circa oedinatõem hoſti
arumæ peeparatõem incenſi· curam bapti⸗
ſterij · xxv ·di· ꝓlectis · ad fi.
ui magiſter ſcolarũ:ep̃o ſuo cui ſubeſt.
æc· vt no.S·e.ſub.. cui decanꝰ.DHeccãt autẽ
tales.iſſ DPrimo.qꝛ vendũt docendi licentiã
5ide magiſtris.quãto. Scðo·qꝛ dignis li
centiam denegãt· ̊· de mgĩris · peohibeas· q̃
ſi directe accuſarent' a ſuo trono amoueri de
beret.j.q vij· ſanctimꝰ. Tercio.quia cuzʒ
ideote ſint ꝓmittunt ſe adð ; officiuʒ ſublima
ri · ar. S· de eta:⁊ q̃li.ad aures.ff.ad.l:acqᷣł ·

idem videtur · xxxvij.di ·qui de menſa.⁊.c.le

ant . xj· di · miſerũ .· · de elec. cum imn mgrm ·
uarto.qꝛ cõſpirant contra epos · õ̊ de ca
lumniatoeibꝰ.c.ij. Quinto:qe ma giſterinz
ambiunt . ar.xxiiij·di.qñ epiſcopus:hij enim
qui ambitioſe ꝓmouent᷑ crudeliter a dyabo
lo punientur · viij ·q.jillud ĩferendũ/j·q/j·
non eſt putanda:in fi

mo:quia cũ indoctos æ inſufficientes

Cui cãtoꝛ. epᷣo æc.vt no · õ·e.ſub. . cui de
canus.Deccat aũt quando nihil ſcit de cãtu
neqʒ de officio ·⁊ ꝓmittit ſe ꝓmoueri se
cat admittendo indignos ĩ choeo.æ dignos
eij ciendo · ¶ Deccat tradendo libeam ſiue ꝑ
ceptiões quotidianas abſentibus ab officõ.
⁊ officiantibus ſubtrahedo.Deccat ſtatu
ta æ cõſuetudines eccleſie cẽtemnendo · vio⸗
lando.æ vilipendendo.
Cui canonici · ep̃o ⁊c· vt no.õ:.e.ſub·¶.cui
pꝛepoſitus.⁊ ſub·. cui decanus. Deccãt aũt
canonici rimo.qꝛ vtilitate vel neceſſita
te exigẽte nolut ad oedies ꝓmoueri· Ixxiiij.
di ſiqui clerici · ⁊æ c. placuit· S. de eta· æ q̃li.
queris · ꝗq Secũdo: qe per amb tionem pmit
tunt· imo quandoq; ꝓcurant.ſe detrudi ĩ lo
cum vꝛiuentis·õ· de cõceſ· peeben. c. j· vij · q.j ·
eum qui ·= c. non furem. iij.q: ij · audiuimus
Tercio.qe cõiuratõnes faciunt.xj·q:j·cõ
iurationum.⁊.c.conſpirationũ: ⁊. c.ſiqui cle
rici · ⁊· c. ſi clerici.⁊.c.ſiqui clericosa f Cuar
to-quia ſunt nimis delicati:nec volũt eccle⸗

ſiam frequentare·lxxxjdi:maximilianꝰ:æ.· c·

ſiquis:j. ij iij.⁊: iiij · ⁊ per totũ.õ.de cle: non
renden. c· penb·⁊ fi.ſicut ⁊ no.S.e.ſub..cui
decanꝰ.v.octauo¶ Quinto:qe accumulãt
pecuniam de pᷣbendis· nec volunt aliqd pau
peribus elargiri.xij:q.j·.fi · ĩmo quod peiꝰ
eſt canonicus ex inope diues factuſ.ex igno
bili glo⸗ioſus:incipit negociari de bonis ec
cleſiaſticis·⁊ talis ſcᷣm Iero:quaſi quedã pe
ſtis fugiẽdus eſt.lxxxvjidi.negociatoee cle
ricum. exto·qe male viuunt canonici ca
thedealis eccłie luxurijs debachantes vnd
poteſt dici ꝙ tota ciuitas capite deoꝛſuz pen
det.ar.xxxij.q.vj:c. fi.nam ⁊ totus ciuitatis
ſtatus ꝑ tales cõturbatur.maxime quãdo no
lunt epiſcopis obedire · xvij· di· . hinc etiazʒ·
laboꝛent ergo æ ſtudeant circa opa caritatis
nam debent eſſe lume honum ⁊ ſpeculũ ciui⸗
tatis · xxj · q:iiij· c· fi· ¶ Septio · qe diſcoꝛdãt
in capitulis ꝑptes ſibi faciũtmaxime circ a
electõnes.in quibus iam quaſ nihil de deo
agunt:ſed ſequunt' carnalitatis aff ectũ tam
pemati ꝙᷓ p̃ᷣlati.nõ iudiciũ ratõnis.ad B.S.ð
his que fi · a ma par.ca. c·j.⁊· c.dilectus:a
c·cõgregatio:⁊ cauditis · æ. c. cõſiderauimꝰ
⁊ de pben· graue · ⁊ iunge qð no · S. de pben ·
Jꝗ.qualiter.·liberevbi inuenies exempluz
de aſino. Bi de his vicijs vel alijs aliqs ĩ
ſe aliquod regnare ſenſerit.curet ſuo ſatiſ fa⸗
cere creatoꝛi: qui eum expectat ad penitẽetiaz
xciij.di· diaconi: ad fi.
¶ui doctoe ſiue magiſter. illi infra cuius
parrochiazʒ moæat Gᷓ eſt iudici ſuo:alius em̃
non poſſet ip̃m abſoluere vel ligare · ix.q:ij.
ð
len⸗
ctiant.faciunt ſe ꝓꝑ p̃ces æ munuſcula alijs do
ctoꝛ ibus data in magiſtrũ ꝓmoueri:⁊ ũbi li

centiã dari.ſicut no.ſimile.S·e.ſub.. cui ma

giſter ſcolarũ vix em̃ erit bonꝰ magiſter qui
non fuit bonus diſcipulus.S.de eleccum in
magiſtrũ.lxj⸗di · quid ꝓderit. ſed nec ãtiqui

ſen de
deci

ſr
Ngnos
n ine .
dcfiez
atſtarn
do i

ber
cat au
ceſſita
leriif.
li
mpmt
adi ile
diſegn.
iuimus
gſc
Quar
teecle⸗
P.,e.
enon
JScui
mulze
d pan
d pei⸗
igno
onis ee
ed pt
re cle
nici ca
8, vnd
iz pen
ultatis
dono
etiqn ·
itatis
ciui:
edaͤt
circa
e deo
u tam
H.5d
Tus⸗
dunm
ben⸗
ppluz
licsi
titiez

cuins
8 em

89 d
bili
m
qui
nin
ni

magiſtri ꝓ nonis ſunt deſerendi · valde enim
iniqnũ eſt et abſaurdũ vt noui magiſtri.vel ru
des.vel imperin.p̃ferant' magiſtris antiq̃s
⁊ appeobatis.lxj.di.ſtatuimus: niſi foete no
uo a deo ſit aliqᷣd melius reuelatũ. xcv.diſ.
eſto ſubiectus. Secundo peccãt · qe deſpi⸗
ciunt ſubditos cathedeati.⁊ ꝗꝓprer vicium ar
rogantie ea qᷓ ſciunt recte docere nõ poſſunt.
xlvj.di.hoc habet.æ ille ꝓculdubio ſcanda
liſatur in deũ qui recte ñ docet · xciij.di. ille ·
EStiamqʒ tales faciũt iniuriam cathedee · xl.
di . multi õäz contenũt
ſimplices: qᷓ magis voluerũt vitare vicia mo
rum ꝙᷓ verboeum · xxxviij.di . qᷓuis · v. h licet
· c.ſedulo. Quarto.qꝛ conantur dicere ñ
vtilia ſed ſubtilia· vt vndeantur ab homibus
⁊ vocentur rabi.a ſic confundũt auditoees.
xliij · di · ꝗ. fi· ⁊· xlix·di:c.j.⁊ in vanis dialeti
coeũ argumẽtis æ argutijs varijs die ac no⸗
cte toequent.quos Iero:dani ſenſus ⁊æ obſcu
re mentis nominat:Origenes vero eos ranis
quibꝰ pcuſſi ſunt egiptij cõparat.xxxvij.dꝛi.
nõne ·Quimto:q? docent falſa ĩ cathedea
contra cõſcientiã vt aliquibꝰ placeant.⁊æ iſti
ſunt falſi doctoees.xxij:q. ij.pmũ ẽ capitale
hij mal ſunt.⁊ ideo eoꝛũ doct rina mala.j.q
vij· cõuementibus. exto. qe tacent veri
tatem.ne vicia quibus vacãt ꝓdant ⁊ ſeipᷣos
repeehendere videantur.j. q:j· vil iſſimꝰ.iij·
ꝗ · vij · im Zrauibꝰ Beptimo.in falſis cõſi⸗
lijs que dant ꝓ pecunia ꝙᷓuis iuſtuz vendere
poſſent:.xj.q.iijnon licet:que ergo male ex⸗

toeſerũt reſtituant.ł pauperibꝰ eroget. xiiij·

q·vſi habetis.⁊..multipliciter.⁊.c.non ſa
ne·⁊ per verã pñiam ſuo ſatiſfaciãt creatoꝛi.
al ioquin cum dyabolo in perpetnis cruciati
bus punienturde peni.diſ.j/ G. his autoeita
tibus.
Qui aduocati: illi.· cuius prochiam æ.
vt no:õ.e.ſub/q.eui doctoeDeccant autẽ in

multis. Cimo a⸗ ſub dolo fouent cauſas

ꝓScedendo cõtra ꝗꝓpeium clientulũ:æ tales p⸗
uaricatoees ſunt ⁊ infames·ij.q iij.G. notan
dum. ⁊æ no.õ.de calum.. quis peeuaricatoe
Scðo.qꝛ cauſas deſperatas fonẽt contra

cõſcientias· ⁊ tñ ſcriptũ eſt.· impeobũ non de

fendas · xj·:q.iij.ſiquis vero.⁊ de G̊ no.õ.de
poſtulando.. quid ptinet · vS. caueat·⁊· J. q̃s
poſtulare· v·æ illud notandũ · ?ITercio· qe
dilatõnes ſupfluas nitunt' obtinere ad h̊ tm̃
vt fugiãt ⁊ negociũ ꝓtrahatur · õ̊· vt lite nõ

conte ˖ c·. j. æ de dolo ⁊ cõtu. ꝓut . iij. q.vij.ꝗ.

tria: v· peeterea nõ licet aduocato:in quo ca
ſu pena duarũ librarũ auri afficienduſ eſt p
iudicem · C. de iudiẽ · ꝓperandũ · J. llo ꝓcul⸗
dubio. / Quarto.recipiendo nimis magnuz
ſalariũ:paciſcẽdo ſuꝑ certa parte litis cũ gra
ui damno litigatoeis· ꝓpter qð deberent ab
aduocatõe reuocari.iij· qvij· ꝗ.tria.vᷣ.arcen
AnTlGtesa⸗iSnozinres jura cum ne⸗
ſciunt quid dicãt aliud.obpeopꝛeijs certant·
iij·q·vij· v.ſiquis adeo ꝓcax fuerit ¶ Sexto
quia vbi eſt copia aduocatoeũ:vt alijs luerũ

ſubtrahant q̃ boni ſunt.pꝓuiſſimo ſalario ſunt

cõtenti tanꝙᷓ diles æ abiecti.iij.q· vij· G. tria·
veapud vrbem. eptimo.qe recipiunt ſa
larium nimis maa tmp la ſua facundia
⁊ laboꝛem quẽ ſubeunt.quãtitate cauſe.⁊ fo
ri conſuetudine. ff.de var.⁊ extraoe.cog·l.j
g. in honoearis · Octauo: qe faciunt poſi
tiones cauilloſas vt aduerſam ptẽ decipiãt.
Inducunt clientulũ ad deierandũ· ponendo
⁊* reſpondendo·infoemãt falſos teſtes ⁊ que
runt.æ ideo tanꝙ;; homicide tenent'.æ ĩfamia
Ppetua notantur.xxij·q.ville qui homineʒz
⁊. c· ſiquistz cẽõnictus· Nono:qe recepto ſa⸗
lario nõ curant de cauſa.nec ſtudẽt nec vigi
lant circa eam.æ ſic ꝗꝓpter eoeũ negligenti azʒ
aliquotiens amittit clientulus bonã cauſaz.
ideo ip̃ᷣ»i obligantur. ar·S.de eta.æ qua:adò

aures:ff·loca:⁊ cõ·ſed addes F. illud ½ De

cimo:quia ſciunt ſe ideotas ⁊ ĩſufficientes:æ=
nihilominus ſalariũ recipiũt. ⁊ ꝗpter inſuffi
cientiam ſuã canſam amittunt vnde in culpa
ſunt.ar.ff.ad/l.acquił.idem iur᷑.ff. de · offi ·
peeſið.illicitas · . ſicut. inſti ad.l.acquił/ꝗ.
imperitia · ꝗ D ndecimo. qe vbi ſufficientes
ſunt · alijs inſufficientibꝰ vices ſuas commit
tunt: vnde ip̃i tenentur.ar. ff. de peeſerip ·
ver·apud labeone. J.fi:mſi foete clientulus
ſciens peudens cõtentus fuiſſet.quia eo in⸗

uito non poteſt hoc alij cõmittere. ar. ff · de

ſolu· inter artifices.⁊ ſi eo ĩſcio hoc fecit·de
buit ſuſpicari hocipᷣm non pmiſſurũ ſi ſciret.
ar· ff. de furtis. qui re ſibi cõmodata: h?.j·
ad fi. TRaril faciãt igit aduocati his quos
peedictis modis vel alijs leſerunt. ⁊ p verã
penitentiã ſuo ſatiſ faciant creatoꝛi.ſi nolũt
apud inferos ppetuo cruciari :de pe. di. vij.
idcirco.nec em̃ in die iudicij habebunt de al

legatõis nitoee. i: eloquetia ſubſidium.ix.q.

iijaliozũ.⁊ iunge qð no.õ.de poſtulã·ꝗ.q̃d
pertinet· per totum-
Cu iuriſcõſultus:illi.j.cuius prochiam
E. vt.S.e.ſub.. cui doctoꝛ.Dicitur aũt iuriſ
conſultꝰ is qui queſtiones ſibi factas ſoluit
determinat ꝓ ius.nõ aduocat · ſed ſi ſibi pee
ponat' queſtio de facto ipᷣam ſoluit ſicut ũbi
videtur· ⁊ de iure reſpondet.⁊ hij olim cõſti⸗
tuebantur a peincipe.æ eoꝛum opmio vim le

Sis habebat inſtide iure naturali ·ꝗ. reſpõſa

peudentũ.æ di. ij· reſponſa · Hodie aũt tales

non inueniunt' ſed ti hij qui cõſitlum dant
cedendi vel litigandi. qui ſi rectũ conſilium
dant · cõpetens ſalariũ recipere poſſunt·xj·qa ·

jij · non licet·⁊ de his idem tene quod no.in
doctoeibus ⁊ aduocatis.õ·e.ſub . cui aduo
cati.⁊ ſub·ꝗ.cun doctoe.
Mai peeſ biter prochialis.epiſeopo ſuo vł
alij cui foete ſubeſt ſpũaliter æ tẽpaliter. vel
ſibi adinuicem cõfiteri poſſunt de licentia p̃ᷣ⸗
lati ſui:ꝙ tñ non multum expedit ne conſcij
ſimilium criminũ ſibi adinuicem deferãt· ar.
xvj·q·ij·viſis:poſt mediũ.ibi:humani moeis
eſt illum vereri euius indicio æ volũtate nũc

eri gitur nunc depeimit.⁊ ſic contingeret pe

nitetiã eneruari.⁊ gratiã fieri carnali fauoee

quod eſt vitandũ·je.cum ex eo·.ad h·ẽ· de

ſimo·nemo:⁊ multum ꝓuidendũ eſt de peni
tentia clericozũ æ maxime ſacerdotũ.qe ſcòᷣm
quod dicit Criſoſtomꝰ· de pe · di ·j· quis aliqñ
vidit clericũ cito pniam agente:æ ſi depeehẽ
ſus humiliauerit ſe· nõ dolet qe peccauit. ſed
cõfunditur qe perdit gloiam· Et idem dicit
Fmbeo· e . di. ſunt qui arbitrantur. æ no.j· e⸗
C. que pnia: ſub·G.· ſic ergo q;uis:⁊ licet hij
multa rauia comittere nõ fozmident. ali
qua tñ ad memoꝛiã pſtringamus· ꝓ Drimuz
petm quod in eis aliqñ poteſt notati e. quia
pmittũt ſe indignos ad eccleſiaſticã miliciaz
ꝓmoueri.xxiij:ditales· ⁊æ. c: his igit patrũ.
8. de eta. æ quali:cum ſit ars artiũ; 7Scöm
eſt · qe quãdoqʒ ꝓmouentur ꝓꝑ ſimoniacã pea
uitateéevnõ celebeare non debent ˖ 5̊. de ſimo·
tanta·⁊æ c. tue fraternitatis· j.q j.quiſqs per
pecnniam. ⁊æ c: reperiuntur. Terciũ · ge ni⸗
mis incõtinenter viuũt.xxviij.di:ſi diaconꝰ.
8 de cchi- cle a muli pꝓ totũ.æ de cle· coniu.
c.iij· Quartũ· qe immiſcent ſe ſpectaculis
* pompie mulierũ: a cõuiuijs publicis vite
inhoneſte·vſuris.lucris turpibus. fraudibꝰ.
amoei pecunie. ſeculari bus officiſs a nege⸗
cijs :. munera recipiũt ꝓ beneficijs medicine
dei.doloſi ſunt · cõſpiratoees: lectãates odiũ.
emulatõnes· obtrectatõezʒ. inuidiã· ſunt vagi
oculis: effreni lingua: æ peculantia * geſtu
fluido laboꝛantes ĩuerecudi ſunt. obſceni.
virgines ½ viduas à abs mulierculas freque
tes: doctrinam. lectõezꝭ: pſalmos imnos:can
tica fagient es · hm ꝙ; ᷓ omia tangit pſidoꝛꝰ
monendoꝙ talia caueantxxiij dil his igit'
IQuinin: auia libentius dant iaculatoꝛi b
meretxrici ꝙᷓ pauperi: plus diligunt venari ꝙᷓ
dno pſallere.lxxxvjdi: qui venatoeibꝰ. æ. c:.
dare. æ c eſau ſed multa alia inboneſta ſe
cularia eis interdicta notata inuenies·6. ne
clerici vel mona:G. que ſunt ſec łaria· er
tum.q? hoſpitalitate nõ exhibent. quibꝰ in
iudicio extremo dicetur hoſpes fui æ non ſiu
ſcepiſtis me. xlij⸗ di . . j. Septimu. qe ſupe
rioeibus ſuis infideles ſunt: æ inuident æ de
trabunt. æ ſupericees eiſde cum tamẽ potiꝰ⸗
deherent eſſe cénexi adinuicem vinculo ca
ritatis · lxxxix.diſ ad B.xxiij: diſ- quãq;. xxiij.
q· v : peodeſt. ctauũ·qe vnus ſubtrahit
alij prochianos ſuos tam viuos ꝙᷓ moetuos
in quo grauiter delinquũt.æ ad reſtitutiõem
tenẽtur omniũ perceptoꝛũ.S· de parrochijs.
c· ij· iijix · q ij. per totum. de pe· di. vj. pla
cuit · S. de ſepulturis. ex pte canonicoꝛumæ
c·ſe ·⁊c. c.in noſtra · ¶ Nonum:quia multa vi
cia ſub ſpecie virtutis palliant.nam cuʒz ſint
auari volunt videri boni diſpenſatoees. cum
ſint crudeles volunt videri mſticie ʒelatoes
cum ſint remiſſi volũt videri pacienteſ· Sepe
em vt ait Greg. vicia ſe eſſe virtutes mẽtiun
tur.vt tenacia parcimoniã effuſio largitatẽ.
crudelitas ʒeluũ.⁊ remiſſio pietas vult videri
xlj· di · ſepe . ij · q. vij· . his ita reſpondet. vij.
q·j· . hoc tunc obſeruãdũ · S.de hereticis.ſic
in vno coepe· iunge qð no.j·e· . æ ad quid.

tantes inobedietes. ſeſe iactantes æ extollè⸗

ſub · C. quid ſi ſac erdos vbi etiã ĩuenies quid

iuris ſit de miſſis quas ĩ penitẽtia inungůt

Decimum · qe ſibi adinuice muident⸗ = li⸗
uoeis edacitate ſeſe mutuo cõſumunt· æ ideo
raptoeibꝰ deterioꝛes ſunt ⁊ euã homicidis.
ð pe·di·.homicidioeũ:vj.q.j·ex merito·⁊. c.
deterioees· c ſumma iniquitas · Vndeci
mum.qe fingũt ſe longius ire · vt reuelet vel
velent odia · onð ſubdoli ſunt.fallaces:⁊ in⸗
conſtantes: mulca ba inhoneſta ⁊ illicita ꝓ
ferentes·cõtra iura ·xxij.q.ij.nec artificioſo.
*. om genus. „ c.is aut. à q v. iunraméti.
⁊ tñ ſcᷣm ambeo.nõ ſolum filij dyaboli ſunt
qi peccant in vbis fallacibꝰ.ſed etiã ĩ ope⸗
ribus ſimulatis.eę.q:cauete· St hm Ihero·quo
ti es loquimur nõ loco vel tpe opoetuno. aut
non cõuenit audientibus toties malꝰ ſermo
exijt de oꝛe noſtroe.q; quoties· uodeci⸗

mũ eſt · qe nõ recte pemtenti ferũt teſtimoniũ

vel vere penitente accuſant. coerupti munere
inuidia.vel fauoee· quod eis ꝓhibetur ˖ S. de
ſimo :nemo: Terciũdecimũ.qe cuz prochi
ana ꝓpeia ꝙᷓ dð cõfeſſionẽ admittunt foenicã

tur in quo caſu epᷣus · xv· an · p̃ſbiter · xij.peni

tere debet.⁊ ſi in ↄſcientiã populi deuenerit
deponatur xxx·qj.nõ debet.⁊.c· ſiquis.⁊.c.
omnes. uartudecimum. qe peccant in ſa
crificijs· dum holſtiã fractam off erunt· vinuz
ſine aqua vł ecõtra benedicentes:vel ponen
tes plus ð aqua ꝙᷓ de dino.In peinatis domi
bus aut bis in die ſine cauſa.celebeãtes: aut
ſine lumine·aut ĩ eccleſia violata aut ſuper

altari moto vel enoemiter fracto. aut in alta

ri in quo eade die celebeauit ep̃s ſine licetia
vel nẽ cuſtodiũt criſma vel euchariſtiã ſicut
debent; nõ mundant ſeun lauãt veſtimẽta vel
vaſa eccleſiaſtica ſicut decet.vt GB. ꝓbantur·
5S· de cele · miſ c:j· ⁊.c· cõſuluiſli .·⁊ c· ex pte ·
cc.ſane·⁊æ. c.te referente: ⁊. c. ꝓnicioſus.õ·
de cõſe· ee. c: j. x.c.conſuluiſti.⁊·c.ligneis
⁊ de cuſto:eucha·c.ij.de conſe.di.j.c·j.⁊.c.
ſicut non alij·⁊æ. c.ſuff icit·⁊· c. nemo.⁊.c· ve

ſtimeta· ⁊=. c· vaſa· de cõ di. ij· ſcriptura· ⁊æ· c·

in ſacramentoæ c. fi:æ de his omnibꝰ? iueni⸗
es pleñ no.S·de cõſe.eccle . di · ij · ⁊ de cuſto.
eucha ninrumdeciwi qꝛ ſubuertũt po
pulum in omni loco ponetes ſcandalum.ver
tunturã laqueũ toeꝛtuoſum.hm hero.xxiiij.
q.iij:tranſ ferunt peincipes· vis plura
peccata notare contra clericũ. in hac ſumma
ſatis inuenies in diuerſis rubeicis:nimis em̃
ꝓPlixum eſſet cũ q̊ ꝓlixa ſint omnia ſingulari
ter denotare.
Qui imperatoꝛvidetur ꝙ pape a nõ alij.
qꝗq ei immediate ſubiacet.⁊ ab eo cõfirmatur
vel repeobatur. inungitur eoeonatur.õ. de
elec· venerabilem. J. ·½ liqur vero dicunt
ꝙ; ep̃o leodieñ.in cuius dioc.eſt aquiſgra nũ
vbi coꝛonatur in regẽ ab archiep̃o colonieñ
& ibi eſt caput regni.locꝰ em ille celebeis e·
ibi ↄſueuerũt cõcilia celebeari.xxxvj · q.ij ·
c.·fi. Tercij dꝛcũt ꝙ põt ↄfiteri cuicũqʒ vo
luerit dum eſt ſanus:qę legi nõ ſubiacet. ſedò
ipᷣe ẽ lex anĩata ĩ terris ·xxnjq. viij. ↄuemoe

nes gnn
imnngi
ne ide
neidg,
entoene,
Vnde
elet
cege⸗ n
ramet,.
ali ſane
li ope:
ero⸗n
uno. zu
ſerno
ſinoni
munere
tuy⸗,de
pochi
foenej
ei peni
nenexrit
68...
nt in ſa
vinng
ponen
is dom
tegu
t ſuper
malta
licitid
ia ſient
eta vel
antur⸗
er pte⸗
ſus.
gneis⸗
·7.c.
c ve
r⸗
iveni⸗
euſto⸗
tüt po
umever
pnii⸗
plur
ſumma
is en
gnlant

z ali
matut
„6de
jcunt
rani
nieñ
ise⸗
di⸗
3 vo
ſed
mor

ix · diſ· c. j· C. de legibꝰ. digna vox. inſlit!. de
iure naturali · I.ſed æ peincipi:a ĩ aut'. de cõ

ſulibus.ad fi · eol · iiij. ſi aũt infirmetur tunc
debec ↄfiteri illi epᷣe·j: emꝰ diociacet· Tu
die ꝙ imperatoe æ impatnx de cõſuetudine

antiquiſſima cunꝰ memoꝛia non extat certos

habẽet cõfeſſoees p̃ᷣlatos:qui ſunt magiſtri ca
pelle ſue.⁊ ſub ipᷣis tenent alios capel lanos
quotidianos quibꝰ cõfitentur. qui habet cu⸗
ram animarũ ſuarũ de cõſuetudine nõ repeo
bata ꝑ dñm papamillis ergo cõfiteãcurar.
S.· de fozo compe.cũ contingac:·j·de ver. ſig.
ſuꝑ quibuſdã.. pᷣterea:papa tamen ſi vellec
poſſet talẽ cõſuetudine repeobare.æ ĩhibere
ꝙ ſine licentia ſua non eligerent cõfeſſoæem.
quod hactenus factũ eſt eſſet mediocriter
tolerandũarS. de cõſe.ec.vel alta aqua.er
80 tutioe via ꝙ tales ꝓ ſe æ familia ſua im⸗
petrent lĩcentiã cõfeſſoꝛes eligendi:niſi alio
peiuilegio ſint muniti:.qe decre·.ec.fi. non

videtur niſi de clericis intelligenda eſſe·nec

puto quod papa p illam intellexerit impera⸗
toꝛi licentiã dare· vt patet ibi.peelatis. ᷓuis
ad eum ratio extendat que redditur ĩ peinci
pio decretal.
facit iuſticiam · ꝓpter qdð venmũt intẽ peſtates
in populũ ⁊ flagella/xxin.q.iiij.ſiquis 1git?*

violentos:æ. q: v.regum:de nullo em magis.

placere poteſt deo ꝙᷓ ſi iuſticiã exerceat.com

peſcendo eos qui in ſuã æ alio⸗ũ pmciem de

hachantur.xxiij:q:v.quali nos. Non em̃ ſme

cauſa gladiũ poetat.ĩmo pᷣ̃uij ituetur mucro

nis vibeamina. vt homicidas. raptozes. æ ce

teras hominũ damnoſas iniquitateſ damnet
⁊ ſuo compeſcat timoee · xxiij q·v.ſunt que⸗
dam enoemia. Secundo peccat impugnaã

do ſanctã eccleſiã matrẽ ſuam.qꝙᷓ; tenetur de⸗
fendere ⁊ tueri.vñ qñqʒ deponitur.S. elec.
venerabile ꝗ. obiectõi.⁊æ. I. fi.quia ſiue impu

gnata ſiue turbata fuerit eccleſia tpe regimi

nis ſui peincipis · is qui tuitionẽ ip̃iꝰ ſibi cõ⸗
miſit· ſez dens. exiget ratõem· xxiij.q v. pein
cipes · in . ereie: aailrinen: clericos

in foeo ſuo placitare in pſonalibus· xj. q iij.·

Otinua lege:æ: c. nullus.æ. c. inolita.⁊. c.pla
cuit · ¶Quarto.qe ĩmiſcent ſe electionibus
pᷣlatozum cõtra iura.lxiij·di.ſacroeũ:=. G. ſe ·
vιc adeianus ι c ego lodouic?. , de elec.
ſacroſancta.⁊æ: c.ſiquis.niſi B; habeat de dñi
pPape peiuilegio ſpeciali.a ſic intellige:.S· de
iurepa:nobis fuit:.j. Quito:qe odio ali
quos exheredant ⁊ deiciũt. ⁊ quoſdã ex leni
opinionis aura ſublimãt/xv·q.vij·ſexta acti
one⸗ exto:qe ſine cauſa pedagia ↄcedũt;
vel pecuniã mutant .qð dic vt no·S.·de cenſi
bus. ex quibus · v·quiò ſi moneta:æ ſeq̃n.=
vexactiões· ſeqᷓn· SZeptimo.qe impera⸗
toe ſine p: inceps reliquit vxoeez ſuam ꝗpeia
temeritate· ̊.qui filij ſint iegit· p venerabi
lem:ꝗ. videbatur · ¶ Octauo:qe labit in he
reſim.xj·q:iij inlianus. Nono.qe non ve⸗
neratur epᷣos.ſed ipᷣos mutilat·capit.⁊ occi⸗
dit . 6. de maio. ⁊ obe. ſolite.⁊ ð elec. venera

bileʒ. ꝗJ. eos igitur.⁊æ iunge qð no· . de elec-

Deccat aũt imperatoꝛ qe ñ

quis eligi· ſub ĩitem ſciendũ . ·ne dum ĩ
pꝛelatis.· ⁊ ſeqᷓn.

G rex:dieunt aliqui ꝙ dño pape vbi nõ⸗
r

cognoſcit ſupioæé ar · S. qui fil ij ſnt legit·
P venerabile· videbatur. v inſuper cũ rex·

lij dicunt P ſi ſanus eſt cuicũ q3 vult p̃t
cõfiteri :ſient dictũ e de imperato⸗e.S:e. ſab
udie ꝙ ſi habet domici
lium ꝗpeium æ peincipale in aliqua ci uitate ·
illi epo ſubeſt de iure cõi.niſi ſeeus obtineaat

G cui impatoe.

de/ conſuetudine cuiꝰ non extat memoꝛia.vł
pe iuilegio ſpeciali:ſicut no.ĩ impatoꝛe.S.e·

ſub· eui impato⸗.æ G; qð dixi de cõſuetudĩe

intelligas.que alicui eceleſie certe ᷓ̊ peiui⸗
legium dat.nam ꝙ ipe poſſet eligere quẽcun
qʒ vellet:̊ non ꝓputo qð cõſuetundo ſibi cõce
dere poſſet· qꝛ eſſet eccleſijs oneroſa.⁊ cõtin
geret inde diſrumpi neruũ eccleſiaſtice diſci⸗

plimecõtra iura.S de conſue:c.j.⁊. c.cũ ĩter

vos·in fi:æ ipᷣm fieri acephalũ:qð irrationa⸗
bile eſſet.xciij.di:nulla ratõe:⁊ iunge ꝙ no.

I·e.ſub/ꝗ.cui dux.v ·cercio.⁊ B quo ad pſo⸗
nalia:nam quo ad res quas m diuerſis tenet

dioceſibus· cuilibet ſuo dioceſano ſubiacet ·
ſcðᷣm ea que no.S̊:de reſcrip:.q poſſunt obi⸗

ci:vᷣ:centeſimo.⁊·. v.ſed eſto:⁊ ſeqn. / Item

de peccato cõmiſſo in diuerſis locis videt᷑ ꝙ;
poſſit cõfiteri cuilibet ep̃o·ar.in his que no.

S:de foeo cõpe/ quibus ex canſis. . 6. e.g.

H.. j· v tercio. qð tamẽ ſic intelligas. vt ꝓ⸗
peio ſacerdoti ſemel in anno omĩa confiteat
vel alij de licentia ſua:j·e.oĩs.alias nõ eſſet

pnia itegra:hm ea que no.õ.e.G. qualis ſub

ꝗrintegra.Deccat aũt reges trahẽedo cle⸗

ricos ad foeũ ſun.vnde deponendi eſſent P⸗
peia di gnitate · hm. b. xj q.j·nullus.ij.nã qui

celeſtem milite pulſat:eiuns foꝛũ ſeq debet

xq:jxp̃ianis.æ de hoc plene no.õ.de foꝛo

pmuſſis:ꝑ totũ: /Scdo: qe a clericis æ eccle
ſijs a pſoms eceleſiaſlicis penſiones æ ꝓcu⸗
ratões banna extozquet: cõtra iura æ eccle

ſiaſticam libertate.⁊ ideo tenentur pena.xx.
libearnz auri aſtricti: xxyv:q ij quecũq;ʒ ĩgitc'.
In quo caſu actiõe iniuriarũ tenent'. . de in⸗

iurijs olim ad idexxiij· q· viij. J ᷓuis . nam
plꝰ innat eccleſia regnũ oeatõibus qꝙ; armis
armiger: vt in: l.ibi ſequeti·quicunqʒ: æ de Gᷓ

no plene: S. de ĩmunita:eccle . a quibꝰ mu⸗
neribus. æ/ ꝗ. in quãtũ:ſub/ ꝗ. ſed nec alia im
munitas: / Tercio:qe ducũut ſecũ ad exerci⸗
tcum ſacerdotes Otra mura xxiij.q.viij: quo au

ſu.æ. c: ſiquis epiſcopus:. æ: c. ſi vobis fratres

c:c·repᷣhenſibile⸗/xxvj:di,/ſiq̃s vuit põtifex.
quod intelligas qñ vadunt vt pugnet pſona
liter vt ibi.ſecus ſi ad dandũ conſiliũ vadãt
in iuſto bello.S.de voto·ex multa.G. pe.æ fi⸗
qð dic vt no:s. de treu.æ pa. quid ſit iuſtuz

Quarto:qe non faciunt mſticiã· vnð ſunt

deponendi · xv· q.vj: alius regum em Pzinum

eſt facere mdicin æ iuſticiam xxiij. q v. regũu⸗

Quinto: qe tallijs æ exactiombus popuiũ

bellum:v.quinto ratiõe pſone.æ ſeqntibus

dei aff ligunt indebite cospoeibꝰ iniurian
cur. de quibus deo tenentur reddere ratõez ·
xviij.q:v.nõ ſane.⁊ · xxiij.qiiij · qñ vult des.
2. c.ſi eccleſia: in fi · Sexto· qe occupant
alienas terras æ nõ ſunt contenti ꝗꝓpeijs fini
qus ·xxiiijiquiij· tranſferũt.⁊ tales nõ ſaluã⸗
tur:etiã ſi bene adminiſtrent· niſi res alienaſ
reſtituãt ſcdᷣm augu.xinij.q:v. neqʒ em̃.quia
tm leo. nuncᷓ pagũtur bono exitu que malo
ſunt ĩc hoata peincipio:lxj· di:miramur. ⁊ iõ
etiã poſſunt iuſte impugnarieſt em iuſtũ bel
lum rebus niis defendéedis vel repetẽdis
xxiij: q.ij· dñs · Item non ſumunt arma cõtra
ſarracenos qui terras noſtraſ ꝑ iniuſticiã de
tinẽt occupatasxxiij: q:viij.diſpar nimirũ
eſt. intendũt occupare ſi poſſent · vt · ĩ · c. ibi
ſequẽtibus: nec ò excõicatos · xxiij·ꝗ· v· oĩm
veltrũ. = c. excõicatoꝛũ.⁊.qviij omĩi timoee
æz. c: ſi nulla.æ.· c· vt pꝛidem· Septimo · cuz
vnus rex vni mulieri vix ſufficiat· voluũt tam̃
plures habere. tenere. ⁊ cognoſcere. ſiẽ equꝰ
emiſſarius mulus quibꝰ nõ eſt mtellect?.
in anime ſue periculũ æ ſcandalũ plurimoeũ.
quare ⁊ excõicari a deponi deberent tales ſi
icoæri gibiles appareret. hm Nicolaũ « Gre;
ar. xj.q iij · pcipue.cũ nulli liceat habere plu
res. S. de diuoe· gaudemꝰ. Octauo.cenmẽ
ſacrilegij· ⁊ leſe maieſtatis.⁊ vſure cõmitctũt
ijudeis ſu ꝑ xpᷣianos ſua officia concedendo.
liiij· di. nulla.xvij·q:iiij.cõſtituit· nec ob · ·
de iude · ex ſpeciali: vbi ĩnuit ꝙ B poſſunt cõ
mitti iudeo a xp̃ianis non ſuſpecto:qe illud
ſim quoſoã de compatiua pmiſſione eſt intel⸗
ligendũ· ſicut æ illud qð dicit: ꝙ ſiquis vult
interficere vxoꝛẽ ſuã vt accipiat aliazʒ· peimã
dimittat a nõ ĩterficiat: nec enim ꝓpter hoc
ab adulterio excuſatur:ſic rex ſi talia iudeo
mittat.nõ a peccato ſed a pena tẽ poæali ex
cuſatur.qð dic vt no.õ de iudeis . SF. ⁊ in qᷣbꝰ
grauentur·ꝓ totũ⸗a ſpãliter in ·pñt tamen
peincipes . ¶ Nono in decimis æ ĩ peimitijs
quas nõ ſoluũt·ad quas tñ ſoluẽdas tenent .
xvj ·q:j·reuertimimiæ c· deci e xxiij.q/ v.di⸗
cat aliquis · ð cõ.di.v:quadeageſima· vbi di
citur ꝙ ita tenetur quis ad decimas rerũ ſic
ad decimas dierũ · Decimo in augurijs ꝗ
ſequunt quidã ⁊ in ipis confiduntæ in qbuſ
dam alijs ſostibus ⁊æ ſupſtitionibus a vera fi
de deuiãtes xxvj.q.v.augurijs.⁊.e.epi.⁊ iõ
ſine luce ſunt tales.qe nihil meliꝰ reſpledet
in peincipe qꝙᷓ recta fides · C· de ſumma trini ·
inter claras:xcvj.diſi imperatoꝛe · bler *
ſimilia reges caueant alioqᷓn non ſunt digni
nomine regio appellari.hm illud ·
Bex ſuperes ſi tu ſupes p̃ceptoꝛ honoꝛis
Degener es ſi degeneres a laude peioeis ·

Cui dux . dicunt quidaz ꝙ metropolitano
ſi ipᷣm habet iuſuo dncatu·ałs illi infra cuiꝰ
dioc. delmq̃t.vj·qiijiplacuit.S.ð foꝛo ope ·
poſtulaſti Tn dic ꝙ illi ep̃o ĩfra cuiꝰ dioc ·
habet domicilia peincipalevñ ep̃s peageñ
dioceſanꝰ regis bohemie nũc· quondã ducis
tulit ſententiã diunoætij inter ducem behemie

æ vxoꝛem ſuã.S· de teſtibus.conſtitutis · ij. et
beeuiter ide die ꝓ diri i rege · S· e ſub · C. cui

rex. eccãt aũt duces · Drimo in tallijs et

exactionibus indebitis. xitij: q v. non ſane.
Scòoqe faciunt cõſtitutões imo potius

deſtitutões iuas cõtra eccleſiaſticam liberta

tem. S· de rebus ec. non alienã.cũ laicis· peo
pter qð tam pi ꝙᷓ; ſcriptoꝛes ſeruitoees ſunt
excõicati ipᷣo iure:⁊ feudis que tenent ab ec

cleſijs ſunt peiuãdi· j.de ſen· excõ.nouit · æ· c·

grauem: æ poſſunt feuda alijs potentioeibus
concedi:qui ipᷣa petant ꝙ eceleſia recogno
ſcant. S. de feudis. c· ij · V Tercio qð eſt cõ⸗
mune quaſi omĩbus peincipibus mũdi · vo
lunt habere capellas ſuas a capellanos ſine
autoeitate epᷣali æ volũt ꝙ capellani habeãt
curã anĩarũ ſuarũ. vxoeuũ:⁊æ familieę: ꝙ obla
tiones eis factas vbicũq; etiãẽ miſſam audiãt
ſuas faciant æ inburſent. q; iuri cõmuni nõ

putamus conuenire: niſi foeſan ſup his ſint a

ſede apoſtolica peiuilegiati ſpecialiterſicut
apparet in duce burgundie· cuiꝰ capella mul

tis peiuilegij's eſt mumtaS. ð pe iuilegijs· ců

capella.vt tñ ſcias ꝙ alicui clerico ĩ aliqua
dignitate cõſtituto·ne videatur peiuilegiuz
plonale.õ.de offi·dele qm abbas · talia ppe
tuo cẽmittantur ałs laicus non debet ſe tali
bus intromittere-nec habere poteſtatezꝭ com
mittendi curã anime ſue. vel vxoeis vł fami

lie.cim vult.vt apparet in his q̃ no· S. ne pꝛe⸗
lati vices ſuasg · v. ſed videtur: a ſeq̃n.⁊ ide

faceret ↄſuetudo antiqaa·ar.S. de exceſ· pla·
accedẽtibus· ad fi:⁊ de pᷣſcrip.cũ olim.et no·
5S.ſub. C. cui rex · v. tu dic· ⁊ ſub· ꝗ. cui ĩpatoꝛ·

H. tu dic. ale æ alia cõmittunt. æ quaſi

quid qd nolde rege impatoee: ducibꝰ ⁊ co⸗
mitibus poterit adaptari.
Cui marchio· dicunt quidã ⁊c̃· vt no.õ.· e ·
ſub. . cui dux · Rt no.ꝙ marchio minoe eſt du
cęe.maioe tñ comite· vnde marc hio dicit' ſpe
ctabilis.comes clariſſimꝰ.ij.q. vj.anterioꝛũ ·
in · V. illo viz.. ſed certe hm diuerſarũ cõſuetu
dines regionũ debent talia iudicari. ſicut ec
de alijs officijs eccleſiaſti cis no.S· de of/ ar⸗
chidi. J. ⁊ quibꝰ p̃eſſe intelligatur.⁊ de offi·
archipſbiteri · S.que ptinent · V· de his cardi
nalibus:æ de offi:peimicerij: nã in regno yta
lie ꝓlanum eſt ꝙ maioees ſunt marchiones·
æregno alamanie In regno vero arelateñ.
æ vieneñ. comites ſunt maoees:vnde nomen
comitis pᷣponitur in literis:ſicut dicitur · co⸗
mes ſabandie æ marchio italie· comes 2 mar
chio ꝓuintie · Et beeuiter. de omnibꝰ talibꝰ
Habenti bus latas iuriſditõnes· æ in diuerſis
epᷣatibusſiue ſit dux·ſiue marchio:ſiue co⸗
mes. dic vt no · S. e · ſub · J. cui rex · Deccãt
aũt hij om̃s cõmuniter.Drimo .qe liberos ho
mines ſubijciũt ſeruituti a eis Sues exiſtũt.
xiiij.q: v.non ſane:cum tñ nullus liber ſeruꝰ
debeat fieri.niſi qñ vendit ſe ad p̃cium ptici⸗
pandum. xxix· q:ij· relatum æ in quibuſdam
alijs caſibus. de qbus dic vt no.S. de ſeruis
non oꝛð·ꝗ. qualiter liber ſeruus fiat. Sed ſic
dicit Salo· beene regnũ non parcit ſubditis.

— —

N☛ , . ee ,—

——

— - — —

qe ĩ lata gente gła peincipis:æ in diminutõe

populi cõtritio peincipis denotatur.j.q.iiij.
S. Item pꝛo peccato achoe.⁊. S. Item dauid·

Secundo ·qe in licitis æ honeſtis ſupioꝛi⸗
us ſuis inobedientes exiſtunt:æ plerumqʒ

quia paupꝑioæees ſunt ipᷣos deſpiciunt æ con⸗
temnũut · vñ pctm̃ ydolatrie incurrumtxxxij.
diſ· ¶. verum.xxnij:qj.quid cul patur.⁊.q:v·
cum miles. ¶ Tercio.quia ꝗpeia temeritate
peias vxoees abijciunt:æ alias ĩtroducunt
⁊ polluũt · credẽtes ſibi neſcio ex qua cceru
ptela cõſuetudĩs h licere·õ.de diuoe. poero.
⁊ ð ſponſał.c.j. ¶ Quarto ꝙ ex peimo ſequi

tur: quia de adulterio nati ſucce dunt.æa ſic iu
re ſuo peiuant heredes legittimos qui debe

rent ſuccedere: nec ſaluari poſſunt niſi reſtitu

2—

an . ]· e · officij. S. de vſuris · cum tu · J. ſuper

his · ⁊ no· S.e ſub· . cui rex.v. ſexto.· ⁊· .· e· t.
.quibus a qualiter.ſub·. . quid de muliere.
Uninto⸗ qina non ſeruant iuſticiaʒ panpi.
maxime · qui nõ habet quod off erat.⁊ ideo ñ
auditur.xj.q.iij:·pauper.quẽ etiam plerunqʒ
ſauſpendũt ꝓ modico:æ ideo quãdoqʒ ſine iu
ſticia per peincipem occiditur.nam qui non

timet iuſtum iudicem.nõ credat euz pacificũ

vel beniuolum inuenire xxiij.q:v.regum.

Sexto· qnia epᷣos ⁊ alios clericos nõ hpo

noeant ſicut debent.õ·de maio:⁊ obedr ſo⸗
lite · ſed eis ura ſua ſubtrahunt:⁊ plerunqʒ
ſubijciunt ſeruituti.de quo tenent im tremen
do indicio reddere ratõem.quia G; faciunt cõ
tra iura.jdi. ius publicum.xj.q.j.continua.
6.de mur̃iur̃.puenit.j.æ c.nimis de iure diuĩio
z c. ſeqn. eptimo:quia ꝓ nihilo æ defa
cili monent guerraſ.qð ⁊ ſi magna cauſa ſub
eſſet autoeitate ꝗꝓpeia facere non deberent⸗

qð dic vt no.õ.de treuga ⁊ pa:I.q̃d ſit iuſtũ

bellum. ⸗¶ Octauo.qe non reddũᷣt decimas:
neqʒ peimitias:nec oblatões eccleſijs qbus
debentur · de conſe · di · · omnis.⁊ no.õ.e.ſub
AJ.cui rex·v: nono. ⸗oMNono:qe ſiquis vaſal
loꝛum ſuoꝛũ vel homĩes ipᷣos quandoeunqʒ
off endat in aliquo:ip̃ᷣm nulla lata ſententia
exheredant.⁊ dicunt ſibi ius · vel ip̃imet ſen
tentiam ferũt ſicut placet.⁊ poſtea exequun⸗
tur cõtra iura:. Cne quis ĩ cauſa ſua iudicet
vel ius ſibi dicat· C· de his qui ad eccleſias
cõfugi. damnamus· C. de indeis. nullus.ff.
quoen lega·l.jæ ideo tenentur ad reſtitutõzʒ
quia nihil intereſt vtrũ G fiat nulla ſententia
vł vicioſe lata:ff·qui ſatiſda·cogũ:quotiẽs
ff.de auto· tu.nulla differentia. Decimo
in iuſticia diff erenda: nam æ ſi aliqui inueni⸗
antur qni nullatenus foeſan vellent iniuſtã
ferre ſententiã:tot tamen dies aſſignant · et
affli gunt partes laboeibuſ a expenſis· ꝙ aut
coguntur iuri ſuo renunciare vel ip̃m vende
re.vel alias cõponere ſup ip̃o · ſicut als legi
tur.õ·de reſcriptis.non nulli.ideoqʒ tenent
ad reſtitutiõem totius intereſſe·⁊ als puniri
debent · ar. S. de reſcriptis · c · fi · S· fi · ⁊ · c· cete
rum · in fi. C. de iudic · ſanctimus · · l· ꝓPeran
dum . ꝗ. illo ꝓeuldubio · ¶Sed ⁊ omnia que
de impatoꝛe.rege.⁊ ducediximus·his ⁊ om

nibus quamcũqʒ; poteſtatem terrenã haben⸗
tibus. qui ꝓ modulo ſuo adaptant ſe poten⸗
tiozibus in malicijs exercendis: poteris ada
ptare. DU .
GCui peocer ſeu baro.dic ſicut no.õde re⸗
ge ſub.¶.cui rex·qð dq̊m eſt qñ talis æ tantꝰ
eſt . ꝙ ciuitatem vł ciuitates habet ſub ſe. Si
vero caſtra tantũ habeat: debz confit eri illi
ſacerdoti infra cuius prochiam ꝗꝓpeiũ æ pein
cipale domicilium habet.vel de ip̃ius licen⸗
tia alij:j·e.omnis· Quid ſi in diuerſis ca⸗

ſtris habeat domicilia:nec apparet quod ſit

peincipale vel caput baronis.videtur ꝙ pol
ſit confiteri cinlibet ꝙᷓdiu:j.ſuam prochiam
moꝛaturff.ad municipał:aſſumptio/ penkt·
2 1eius qui-: celſus.S· de prochijs.c. fi · S.
de foꝛo compe· ex parte · Sic habe bit plures
iudices ſpiritualeſ.⁊ hic verti poſſz fraus et
periculuz·dicas igitur. qma aut in h caſu cõ
fiteatur omĩa cuil ibet:aut de licentia epiſco
pi ſui vnum ſibi eligat cõfeſſoꝛem.ne contin⸗
gat ſibi diuidi confeſſionẽ·quod fieri non de
bet · vt no. õ · e · . qlis.ſub·. integra · Quiò
ſreaſtra æ domicilia ſint in diuerſis epiſeopa
tibus·dic ꝙ ab vtroqʒ epiſcopo licentia ĩpe⸗
tretur·ar..de ſen:/excõ:cum illoeum..ſi xᷣo
caſtralis- Vel recurratur ad metropolitanũ·
ar.S de decimis: qm̃.⁊ de foꝛo compe.ſane.
uid ſi ſunt dmerſarũ ꝓuinciarum.recur
ratur ad peimatẽ vel ad papam.ar.S. de iur
patro.nullus.æ in alijs iuribusS. ꝓxime al
legatis: In his tamẽ caſibus tutius eſt ad pa
pam recurrere · qe illud eſt ſine queſtioneix·
q:iij· cuncta per mundum.æ. c.ꝓ peincipalẽ.
j.e. c. fi · I Deccant aũt tales in concuſſioni
bus.in rapinis.in tallijs.æ in bellis imuſtis
æ ſpolijs ·⁊ homicidijs. ö̊. de rapto.c.j.gꝭ̊. de
iureiur.ſicut ⁊ ĩ.⁊. e:ĩij:xxiij:q:viij·vt peidẽ
in alijs notatis: S:e: ſub/ꝗ. cui marchꝛo· H.
ſed * omnia: pꝓ totũ.
ꝗ Cui miles ſimplexplanũ eſt ꝙ ſacerdoti
ſuo prochiali vel alij de eiꝰ licentia:j:e.oĩs.
ij aũt milites peccant qe non ſunt cõten
ti ſuis ſtipendijs· ſed cõcutiunt homines cõ⸗
tra ſententiã Io:dicentis.neminem cõcutia⸗
tis . neqʒ calumniã faciatis· eſtote cõtenti ſti
pendijs veſtris· xxiij· qj. paratꝰ.ad fi:æ c.
militarein fi :a xxxvj · di. non ſatis · in fine ·
Seðo peccant impugnando patriã dñũm
ꝓPꝛeium.cui ex vi fidelitatis ſeruire tenentur
* ſi B non faciunt peccant.ff. de iuſti.æ iur̃.
vt vim.ff . ð reli.⁊ ſũp·fun:minĩe· xxiij · q.j.
q̃d culpat.et:c.ſũma miicie · xxij.q.v.ð fo⸗
ma: Tercio.qe fauet dñis etiã ĩ illicitis. ⸗
ſeruiũt in bellis illicitis: quãdo potiꝰ debe⸗
rẽt recognoſcere impatoæe celi.xj.qiij.iuli
anuns · ꝗ¶ Quarto in toeneametis.S. de tozne
amentis.per totum · Qumto in duellis · qᷓ
tota die off erunt æ acceptãt·contra id quod
no·S.de purga vulgari:⁊ de ełi · pngnã. in
duello⸗· Sed æ in alijs peccant de quibus
narani S.eiab illo ſub·q.cui imperato=.vſq;
¶¶ Qui mereatosplanum ẽ. a dic vt no:õ· e.

ſub.eui miles. Deccant aũt mercatcees
æ mercénarij in decimis peronalibus ques
non reddunt quas reddere tenentur ne di⸗

cam de peedialibꝰ.xxxij · diſ. peeter hoc· xvj·

q· j.. decime · de decimis · paltoꝛalis.⁊· cetua
nobis · cdo peccãt mercatoꝛes · quia ſub
ſpecie liberalitatis æ pietatis vſuraz palliãt
vendendo ad terminum vltra ꝙᷓ deb eant · 6·
de vluris cõſuluit.⁊ de hoc die vt plene no ·
56. de vſuris· S. qualiter cõtra ctus · Tercio
peccant in contractibus etiã veris: qauia iter
vendentes ementes diffici le eſt nõ interue
nire peccatumde pe · di . v · qualitas lucri.nã
æ vendere carius ꝙ;ᷓ ematur turpe lucrum eſt.
xnij. q.nij. quieunqʒ :· Quarto peccãt ven⸗
dendo peregrinis tranſeuntibus carius ꝙỹ
vꝛeinis. S de contrahen. emp· c · j· Quinto
in falſis ponderibus ⁊ menſuris· S· de HHen·

emp. vt menſure · ¶Sexte· in mendacijs et
periurijs infinitis·que cõmittunt quandoqz
anteq; vendiderint ſex nummatas mercimoeni
ozum ſuoeum. iurant enizʒ æ aff irmant melio⸗

non reperitur· tantum conſtitit per deum. nõ

habebitis ꝓ minoei peecio:æ in omnibus mẽ

tiuntur.⁊ plerunqʒ; accidit ꝙ ꝓ luero vnms

obuli commirttunt tria vel quattuoz peccata

moetalia magna . xxij. q· ij· pꝛimuz · 2 ce⸗ mihi

autem æ c. omne genus. qviuramenti . 2„

adde quod no. .· e · F. quibꝰ ⁊ qualiter · ſub. .
quid de negociatozibus:· Septimo nõ ſer
uando fidem datam nec iuramentum peeſti⸗

tum in ſocietatibus vnde nec eis fides erir

ſeruanda.S· de iureiutr · e. i . · e · ſicut ⁊· j· in
fine. vnde verſus.
Erangenti fidem fides frangatur eidem ·

&t fruſtra petit debitum qui ꝙ debet non im

rendit · xxxij ·q:vj· nihil miquius · et · c· ſeqn ·
Ocauo.non ſoluendo ad terminum ſicut
inrauerunt.niſi iuſta cauſa ipᷣos excuſet· S.ð
pignoꝛ.ſigmificante. Nono·tranſ ferendo
ſead regiones remotas æ nimiam moæaz tra⸗
Hhentes. dbi cum diuerſis alienis vxoeibus
adulteriũ cõmittunt/æ ſuis cauſam adulterij
pꝛebene· ·de ſponſal ibꝰ .ĩ pe eſentia de qui
bus quot mala ꝓueniant nemo eſt qui igno⸗
rat.Sunt a alia infinita que quilibet dili
gens per ſe poteſt notare.Sedð H· no.ð falſis
mercatoeibus ꝙ in moete de toto laboee ſuo
nibhil ſecum aff erent niſi ſtereus fame.æ pec⸗
catum ſupea doeſum.ſicut dicit Criſoſtomus
in illa palea.lxxxviidi eijeiens · ad idem . e ·
diſ. conſequens.

ICui ruſticus.peel bitero parrochiali. vel

alij de ip̃ius licentia.jſ·e·omnis· Dcrant
autez ipſi ruſtici · ¶ Drimo in decimis peedi
alibus æ perſonalibus quas non ſoluunt.æſñ
ſoluunt diminuunt· deducendo de fructibus
expenſas ⁊= ſalaria colonoꝛum: æa alias frau⸗
des adhibendo. 5.de decimis · ceum homines
de oꝛtona.⁊æ.c. cum nõ ſit in homine.⁊· c· cũ
non eſt in poteſtate · E ecundo peccant ru
ſtici diuites non reuerendo dominos paupe
res. nec eis in vite neceſſarijs peouidendo⸗
quia cuz cuilibet fame moeienti deberẽt ſub

Hyoenda àa

uenire. xxxvjdiſ. paſce · c. non ſa atis. multo
foztius dommo ſunt aſtricti: ar.· de teſtame
tis: cũ m officijs· ercio peccant iura do
minoeum ip̃ᷣis ſubtrabendo. a cum eis placi⸗
tando æ vexando labozibus expenſis alt
quotiens alijs potentioeibus dando · q̃ ipos
cõtra veros dominos ꝓtegant · in quo quide
debitũ non remittitur ſed augetur · S· de iure
zur̃. ea te.õ.de decimis· tua nobis. ptextu

vero nequitie.ad B. C.· de agri:⁊ cen· quead

modum. æ. 1. litibus. 2 1 cum ſatisæ* -' nemi

ni aũt liceat.li.xj.⁊ in autꝰ. de queſtoꝛe · col ·

vj.S. de cenſi.omnis anima :· Quarto pec⸗
cant in feſtis que non colũt ſed frangunt et
violantcum in ip̃is nullum mercatum.nul⸗
lum opus ſernile:ſit faciendũ · · de ferijs · c·
J.æ li ·⁊ de con.diſ iij · c. ·· quod die vt no. .
de feris. C. quid in eis agi debeat.æ. ꝗ. quid

non. Qumto in homicidijs· periurijs: fal⸗

ſis teſtimonijs · foenicationibus:/æ alijs pein
cipalibus æ ↄmunibus vitijs· iniurijs· ⁊ dam
ms.vicinis per ipos datis · S· de iniurijs ·. ſi ri
xati· G. ſi leſic quiſpiazʒ. ⁊æ· c. ſi egreſſus· ⁊· c. ñ
culpa tna.æ multis alijs. num tam̃· no.

qꝙ vita iſtoeum tutioe eſt ꝙᷓ quieſcentium de⸗

licioſozum. diuitum. æ ocioſoꝛũ· vñ · H.
Diuitijs vti res eſt aduerſa ſaluti·
Daucos crede bonos quos beat eris honos
Mollicies veſtis. coitꝰ. gula. cura quietis.
Doſſunt luxurie quattuo eſſe rote·xxxv · dil ·

eccleſie pꝛineipes ergo res age tutus eris.

æ de hoc no · S· e · ſub. ꝓ. cui monachi · Y. ſep⸗
timo. ſ Item in geoegicis Virgiliana canũt
carming. . L
O foetunatos nimium ſua ſi bona noꝛint

.gricolas: qbus ip̃a ꝓcui diſcoꝛdibꝰ armis
FEundit bumo facilem victũ iuſtiſſima tellus

Si non ingentem ꝛc · .
t ſecura quies et neſcia fallere vita ·

En pueri.⁊ quidez ꝗpeio ſacerdoti exquo
diſeretõnem habent. · e omnis· ¶ Deccant
autem hij. DPrimo in crimine ſacrilegij· æ tunc

ſunt ab epiſcopo abſoluendi. · de ſen · excõ·
cfiSecundo ⸗ in crimine furti æ periurij ·

qma et mendacijs æ piurijs plena ẽ etas pue
rilis: S. de delic · pu · c. ·· Tercionon reco⸗
gnoſcendo a deo bona fotune.gratie:⁊ na⸗
ture.nam æ viciuʒ ĩgratitudims talis incur⸗
rit· anſti · quibus modis tutela finiI. finitur
autem tutela. Quarto.calumniando ·˖ C· ð
epiſcopiſ ⁊ clericis · omnes · fi · Anines.
etiam adulterando vel foenicando nam hec
etas aliquando anticipat vt:S · ð̊ deſponſa.
impuber · impuberes · ⁊. c. de illis · · c· a no⸗
bis: ⁊ narrat Grego in dialogo:ꝙ quidã im⸗

peegnauit matrem ſuam in nono anno.æ de

ſalomone dicit ꝙ in vndecimo anno habuit
filium· Gee autem ſpecialia non ſunt tra⸗
cõſeqnentiam.nam peima facie pee
ſumitur ꝙ impot ens ſit quouſqʒ euidenter ð̊
contrario conſtet·: ⁊ ſic intellige · S. de delie.
pueroeũ:c · j· S.de frigidis · ꝙ ſedem · ltem HB
intelligas de dolieapace:æ intelligitur doli

mm... .

—., i—.

iii
ſ

— — —. —2...

capax qnando eſt ꝓximus puhertati hm quoſ
dam.ff · ð̊ acti.⁊ obli.l.j. Tua dic q; hoc potiꝰ
Per exterioea bonꝰ vir eſtimabit.ar.õ. de pee
ſumpti:ex ſtudijs. vt tamen ſcias ꝙ etiam i ta
libus non ſunt ſicut in adultis crimma puni
enda· xv.q.j·.vt itaqʒ. Si vero non ſunt
dolicapaces· non tenentur confiteri: = ideo
non eſt curandum cui confiteantur. tales em̃
furioſis comparantur. quia eoeum etas quid
videat.ignoæat· fr ide acquiren · poſ.l j. G. fu⸗
rioſus. C. de falſa mone:l:j.ad fi:de cõ· di.
iiij · eos quos · ad fi.

Cui ruſtici in alienis parrochijs hieman⸗
tes vel eſtiuantes. vel hij qui ſe tranſ ferunt
ad alienas peouintias nõ animo remanendi
ibi· ſed foste ad tempus ſe obſequio aliquo⸗
rum magnatum vel peincipum deputantes.
certum eſt ꝙ tales ſi laici ſunt poſſunt ſe trãſ
ferre quo volunt dũ ſint liberi:æ ſi. ibi ſe trãſ
ferunt animo ꝑpetuo remanendi· facti eſſent
Parrochiani illoeum in quoeum dioceſibus
vel parrochboijs moearentur.S· de parrochijs
Hꝗ· fi·. IFlias autem dicendum eſt ꝙ ſi tales
non intendunt relinquere domicilium anti⸗
quum· antiquo peeſbitero. vel de licẽtia ip̃iꝰ
alij æ non aliter confiteri debent. Eſt igitur
bonum conſiliuʒ ꝙ tales a iudice ſuo ſpiritu⸗
ali licentiam obtineant: vel ſaltem contite⸗
antur ſub ſpe ꝙ peopems iudex ratificet · hm
ea que no.õe..⸗H.· j··Et idem dicendum eſt
de familia nobilium.niſi aliud peiuilegium
v. papa habeant peo ſe ⁊ familia ſua.ſcòᷣm ea

que no.õ·e.ſub.q.cui dnx. v·tercio.Quid

de familia epiſcopi vel archiepiſcopi. Si ſit
de aliena dioc/ idem videtur quoò æ in fami
lia alteriꝰ peincipis laici. Si o ſit de dioc-
Peopꝛeia.tunc ei confiteri debet · vel cui ipſe
mandauerit· Sed ⁊ poteſt ꝗꝓpeio ſacerdoti de
cuius parrochia eſt confiteri.vt patet in hbis
que no.õ· de offi·archipeeſ biteri· . que per⸗
tinent. v · octauo. Quiò de his qui hacte
nus hanc fosmam non ſeruauerunt.ſed ſim⸗
pliciter confeſſi ſunt cui volebant.a= ſimplici
ter ignoeanter hoc fecerunt· non credẽtes
peccare.non accuſo ſed excuſo:fecerunt enizʒ
iuxta verbum apoſtoli largo modo dicentis.
alter alterius onera poetate: ⁊ ſic adimplebi
tis legem xp̃i.⁊ iuxta regulam quam genera
liter videtur tradere iacobus apoſtolus di⸗
cens· Confitemini alterutrũ peccata veſtra.
= oeate inuicem vt ſaluemini. de pe · dil. . c.
fi:· que quãuis aliter intelligantur. vt no.õ̊.

e · ꝓ. de quibus · vx. quid de veniali .· tamen ſi ñ

contempſerunt.quia hoc ignoeabant. ſalui

ſunt.qꝛ contritio mundauit eos · æ fides vni⸗

nerſalis eccleſie.a clauis petri xj.qiij.il lud
⁊·c.abſit·⁊.c.pl erũqʒ.⁊.c. quomodo.de pe.
di . iij inter hec hircus:⁊. c.peima ſolutio.et
ctalis eſt mibi deus · nam & ſi ſacramentum
deficiat: fides tamen non deficit ſacramẽti·
ᷓ· de bhaptiſ.debitum:a de peeſ bi.non bap ·
c· j.⁊. ij.ideoqʒ; e hoc medioc riter tolerandũ:
ſed decetero exquo certificati ſunt ſi contem

nerent damnantur . ar.õ.· de conſe ec: aqna.
viij· di · conſuetudo:a de con.diſ.ij.ſcriptura

4

Vando confitendum eſt. æ certe quan
⅛ docuâq; bomo peccauerit ˖ vnde et ſiſe⸗
pius cadit homo per peccatum.ſepe eſt ſur⸗
Sendum per penitentiam.nec tardari debet
confeſſio.vt patet ĩ his que no.õ. e· ¶ qualis
ſub· J. keſtina.⁊ ſub. ꝗ. frequens. ſ FJominꝰ⸗
tamen ſemel in anno confiteri opoætet. St in
paſchate adminus.niſi conſilio peopeij ſa⸗
cerdotis abſtineat· debz recipere euchariſtie
ſacramentum alias viuus ab ingreſſu eccle⸗
ſie arceatur·⁊ moetuꝰ eccleſiaſtica careat ſe
pultura.ꝙ ne quibus cauſetur ignoeantia de
bet frequenter in eccleſijs publicari.j·e· om
nis. X&. j. de hoc no. e: J. an peccata di⸗

.

miſſa. 11 Item confitendũ eſt tempoꝛe pueri⸗

cie. vt no · S·e. J.peoxi ·ſub. . eui pueri · Itẽ

tempoee ſenectutis· in quo caſu ſi eſt in eta

te decrepita·ſcilicet vltra ſenum iam peoceſ

ſit.puta poſt.lxxx.annos:al leuiari debet ie⸗

iunijs æ grauari oꝛationibꝰ· de pe· di. v. c. j·

et ſi habet pecuniam redimat cum ipᷣ̃a pecca
ta ſua.de pe.di.j medicina.ſi nihil habet ex

cuſatus eſt·õ.de vſuris:cuz tu manifeſtes. .
illi aucem. S. de ſoluci:odardus.xiiij.q· vjſi

res vo ſit ſenex. puta:inter.lx·et· lxxx·

annos cõſtitutus·foꝛtius puniri debet ꝙᷓ de

crepitus: tales enim cum peccant. iuuenes

ad mteritum trahpunt. vnde Grego. laqueus
iuuenũ omnes malii ſenes: et maledictꝰ puer
centum annoæũ.ijq.vij:paulꝰ dixit. /Quid
ſi ſit ita ſenex ꝙ omni diſcretione caret: dic
ſicut dixi de pupillo et furioſo· vt no· g̊. e· ꝗ.
Sꝓximo ſub·. cui pueri.v· ſi vero non ſit do
licapax. n fitendum eſt tempoꝛe ſanita
tis· et eo tempoꝛe quo homo poteſt peccare
ſunt relinquẽda peccata:et Hq̊ penitentia cer⸗
ta eſt et indubitabilis: Si autez tunc vis age
re penitentiam quando peccare non pores.
peccata dimiſerunt te non tu illa:et hec pe⸗
nitentia eſt incerta:non tamen eſt denegan⸗
da · hm Rugn. de pe. dil· vꝛj. c. j. Tempoæee
igitur infirmitatis confiteri opoetz. vnde di⸗
cit conciliam generale. ꝗ/ Diſtricte peecipi
mus medicis cozꝛpozum. vt cum eos ad infir
mos vocari contigerit. ip̃os ante omnia mo⸗
neant et inducant vt medicos animaruz ad⸗
uocent: et.j.cuzʒ cauſa ceſſante.ſcilicet pecca
to ꝗꝓpter quod foete miſit dominus infirmita
tem.ceſſet et eff ectus · oc inter alia de⸗
dit canſam huic edicto.q; quidam in egritu⸗
dinis lecto iacentes:cuʒ eis a medicis luade
tur vt de animarum ſalute diſponat. in deſpe
rationis articulum incidunt.vnde facilus pe

riculum moetis incurrunt. VSi quis medi⸗

cus tranſgreſſoe extiterit. ab ingreſſu eccleſie
per epiſcopum arceatur Ceterum. cuz ani
ma ſit multo peecioſioe coꝛpoee.ſub intermi
natõe anathematis ꝓhibemꝰ. ne qᷓs medico⸗
rũ ꝙ ſalute aliq̃d egro ſuadeat· qdð in piculũ
anie cõuertatur. vt omnia hec Pbantur. ſ· e.

cum infirmitas. /¶ Sic peelſ biter ad infirmũ

vocatus non debet penitentiam dene gare ·

alioquin reus erit animarum intelligas quo
ad denegantem p̃ᷣſbiterum.nam infirmus in

cõtritione ſaluabitur.vt· no· S. e· ¶. quibus et
quot dietisſub· illud aũt:quia dñs dicit/
quacũqʒ hoꝛa conuerſus fuerit peccatoꝛ ad

penitentiam · vita viuet æ non moꝛietur: Nam
impoetuna in euangelio mulier tande me⸗
ruit audiri.⁊ clauſo cum ſeris hoſtio: media

licet nocte amicus ab amico panes tres acce

pit. ⁊æ deus ip̃e qui nullius vicitur viribꝰ ·
peecibus vincitur publicani · de pe · di . j· ſpoe
tuna.Vera em̃ cõfeſſio in vltimo tempoee po
teſt eſſe · xxvj· q· vj · ſi pᷣſbiter · æc· cognouimꝰ

v. c.p̃br· ⁊ iunge qðᷣ·no.·ĩ· e· . que ipediant ·

ſub · J. deſperatio· v. tercium · Criſtus eniz de
cruce latronem tulit: a homicidij penaz mar
tirium fecit.de pe·di.jmpoetuna: / Inkir⸗
mo tamen nõ eſt iniungenda penitentia· ſed
innoteſcẽda qualitasꝶ æ quãtitas·vt ſic dicat
ſacerdos· ſi tu eſſes ſanus talem pñiam debe
res agere· ⁊ vſqʒ; ad tale tempus · ſed quia in
firmus es tibi non iniango dico tñ tibi ꝙ ſi
deceſſeris facias talem elemoſinã · ſiue iniun

gas heredibus tuis qð ip̃am faciant pꝛo hac

penitentia: nes autoeitate dñi noſtri iheſu
criſti · ⁊ beatoꝛum apoſtoloꝛũ petri pauli.⁊
ſancte eccleſie.æ officij nobis omiſſi æ noſtra
abſoluimus te ab bis peccatis æ ab alijs de
quibus non recodaris · æ ſi ſic moeiatur. eſt
amicoeum æ oatiombus elemoſmis a din⸗

uandus oleo ante moetẽ pungendꝰ?· ſacro

viatico reficiẽdus · ꝓbantur hec · xxvj:q· vij ·
ab infirmis. Sin aute conualueris iteruz hu
militer confitearis- vel nobis.vel alij de li⸗
tentia noſtra.⁊ facias penitentiã que fuerit
tibi iniuncta . vt in dicto:c· ab infirmig.a. l·.
dil. de hit · xxvj.q:vj.ſiquis de coepoꝛæ c.
ſequenti. St ſi tales decedant contriti · vel
cum certis ſignis cõtritionis· etiam poſt moꝛ
tem abſoluuntur ab eccleſia.id eſt. abſoluti
fuiſſe in contritõne oſtendentur.ſic poteſt in
telligi.ĩ· de ſentẽtia excõ.a nobis · ij: a vt ob⸗
latio peo talibꝰ fiat · xxvj·q · vj: ſiquis fuerit
moætuus.abs:ſi aliquis fuerit mostuus · vt =
no·j.e:ſub rubica de remiſſonibꝰ · J. quibꝰ
peoſint. v.ſed ⁊ viuis · Idem multofoetiꝰ
fieri debet.ſi dum miſſum fuit ꝓ peeſbitero
obmutnit. vel amens factꝰ eſt anteqꝙᷓ peelbi⸗
ter veniret dum tamẽ habeat de ſignis teſti⸗
monium. quia foete tendebat manꝰ ad celũ.
Peutiehat pectus.dicebat.miſerere mei deꝰ.
eſto mihi ꝗꝓpicius.beata maria oea ꝓ me. vel
ſimile quid.multofoetius ſi nutum facieb at
cum pᷣſbiter adueniſſet·talibus eim̃ extrema
vnctõ euchariſtia admiſtranda ſunt · et q̃d⸗
quid humanitatis poteſt fieri exhibendũ · et
ſi euaſerint: penitentiã faciant ad arbitrium
ſacerdotis · xxvjq vj:qui recedũt.⁊.c·p̃ceð.
et tribus c · pcedentibus·

aliter ſacerdos ſe debz habere erga
confitentẽ· et quides peimo conſidera

7

fitetur homim ſed deo et ideo ſi nũc detegit

ri opoztet. vtrum fit prochianus ſuus et tũc
ipᷣm audiat: vel extraneus et tunc ipm remit
tat.niſi in caſibus quos no.S:e·ꝗ. cui confi⸗
tendum ſit · HE .· ¶ Sxquo aũt poteſt vel de

bet audire cõfeſſionezꝭ :doceat eum de foꝛma

confeſſionis· et peimo conſideret vnde elt · et
vbi fuit nutritus · vbi cõuerſatus:et ſi videt
eum ſimplicem et ideotam.doceat eum pater
noſter · et aue maria.et credo in deũ ſi neſcit·
vel moneat vt addiſcat.vel doceat etiam qli
tex debet confiteri.dicendo ei· hij. tot · et ta⸗
les.ſunt articuli fedei tue· vide ſi vnꝙᷓ in eis
erraueris vel dubitaueris malo modo et pſe⸗
ueranter.nam hm Steff anum. dubius in fide

ĩfidelis eſt · S.· de hereticis · c..¶ Dicat etiã

ei· B ſunt mandata legis. vide ſi ſeruaueris
vel in eis vnqꝙᷓ off enderis · poſtea deſcendet
ad ſeptem moetaliade quibus no S: e ꝗ. de
quibus· et·/e. que interro gatõnes. ſub· ꝗ.
de ſuperbia. et ſeqn· oceat mp̃m etiazʒ fo⸗
mam confitendi · vt nec patm̃ nec circũſtan⸗
tias c elet.j.e·deus qui:et no· S. e. ſub· inte

gra.v.perdam.et ſeqn. Dicat etiam ei qð

louml iet et ponat ſe ad pedes ip̃ius et ſi ſie
femĩa inſtruat ip̃am quod ſempur ſedeat.nec
faciem ip̃ius reſpiciat.quia dicit abacuc · fa⸗
cies mulieris ventus vrens et hm doctrinazʒ
que traditur oſee.ij· auferat foenicatõnes a
ſua acie:et adulteria ſua de inedio verboꝛeũ
ſaoꝛum Sxinde moneat ipm ad confitenð·
peimo pio. dulci.et ſuaui eloquio inducẽdo
ad cõpunctionem et cõfeſſionẽ. et ꝗꝓponat ei
beneficia que contulit ſibi deus creando et
recreando- anime eternitatem. vite beeuita⸗
tem mundi mutabilitatem-fallaciam et de⸗
ceptionem· xp̃i pietatemqui non venit ꝗꝓpter

iuſtos ſed ꝗꝓpter peccatoeꝛes/ſicut patet in pe

tro· pauloet latrone.de quibus muenies ſa
tis no.ã.e.. quibꝰ et quot dietis:ſub. F. que
inducunt.S.ſi vero adhuc· et ſpecialiter paſ
ſionẽ. de qua Ieremias in treñ.o vos qui trã
ſitis per viazʒ ꝛc. Item.recoꝛdare paupertatis
et traſgreſſionis mee abſinthei et fellis. Iſa-
xlix. nunquid poteſt obliuiſci mulier infantẽ
ſuum. vt nõ miſereatur filio vteri ſui · et ſi ob
lita fuerit illa:ego tamẽ non obliuiſcar tui·

ecce in manibꝰ meis deſcripſi temuri tui co

ram oculis meis ſempꝑ· dicat et alia de quib?
no·j.e.G.que inducunt. Iterum dicat ei· ſi
totũ quod cõmiſiſti vere confitearis · ſine du
bio remitettur tibi calpa·et ego te abſoluazʒ
a pena. de pe · dil. ji verbuz dimittit peccatũ ·
et ſacerdos eſt index · et in quacũq; hoea ecẽ.
de pe · di. vij . c· fi · ſunt eniʒ ſacerdotes vicarij

xp̃i· et habent claueſ regni celoꝛum· et abſol

uunt ante diẽ iudicij · de pe . dꝛi. ij· ĩter B hir
cus · i· ad idez · xj · q· iij · abſit · Sed et nimiã
verecundiam auferat ei·dicens· quia non cõ

peccatos ſacerdoti peccata deus teget i die
iudicij· Item ſi confitebitur nihil celans:ab⸗
ſolutionem obtinebit.ſi negat veritatem cõ⸗
dẽnabitur · ei etiam tm̃ credat ſme teſtibꝰ.qð
totũ contrariũ eſt in foꝛo cõtentioſo:In hoc

nr

eig

do
ei

tq
de⸗
ter

ſa
ve
al
ri
18
.
te

tamẽ conueniunt ꝙ in vtroqʒ credic cuil ibz
concra ſẽ.Sed ⁊ dicai ſibi ꝙ ſi timet verecun

diam hominis vnius maide verecundia inde

ſequetur· qe velit nolit.quidquid celauerit·.
opoete bit eum confiteri in cõſpectu totiꝰ ce⸗
leſtis curie.⁊ amicoꝛum ini micoeuz. de pe·
dil· .· . ex his.v.nũc aũt ſi recoꝛderis pecca
tozum tuoeuʒ iunge quod no.j· e. . que im

Pediãt·ſub. ꝗJ. pudoe. ⁊· S.e· . G. qualis. iub. J.

amara.v.pemmũ Si nec ſic ꝓficiat addat
de penis inferni.Soph̊.j.vox diei dom ama
ra· tribulabitur ibi foetis. dies illa dies ire
c.lſaxiij .· vnuſquiſqʒ ad ꝓximum ſuũ ſtupe

bit· facies cõbuſte vulrus eoeuzʒ: æ iunge qðᷣ
no. S· e. · qualis · ſub.ꝗ.feſtia.⁊· j.e· . que in⸗
vult cõfiteri · ꝓcedat

ducunt hominẽ·
in interrogatõibus ſicut no.j.e. .q ĩterroga
tiones· vt ſic ab oꝛe ſuo extrahat quod foꝛte
ignoeat aut verecundia ductus occultat.nã
clauis apertionis eſt ſermo interrogatõis
coerectõis·quia increpando culpã detegit qᷓ
ſepe neſcit is qᷓ ppetrauit.xliij: di.ſit rectoe.
ſan⸗ aũt bemuolus de vicijs ad virtutes
aratus eri gere peccatozë. ad onus ſecum
pPoꝛtãdũ off erat ſe paratũ. vt no.õ.e. G. ĩ quo
tenetur ſacerdos. ſub . ſecundo tenetur. V.
ſed ⁊ tenetur.⁊ p totũ . Habeat igit dulcedi

nem m aff ectu pietatis· nõ terreat.quia tm̃

aff ligitur iuſtꝰ quantũ amat. Vnde æ apoſto⸗

lus·qmis infirmatur ſcʒ peccando.æ ego non
infirmoe.ſcʒ cõpacienò. vij· q.)· ꝗ. ſed tũc ob

ſeruandum. Caueat tamen ne ipᷣm indiſcrete

abloluendo· ꝓpter nimiã foete pietatem. cuzʒ

B contritio non exigat.quia nec tãta eſt. abu
tatur iudiciaria poteſtate.de poni.di:vj. qui
vult cõfiteri. e tamẽ intelligas ꝙ oĩa
Hᷓ ſuperioꝛa æ inferioꝛa ſemꝑ ad vnguem ſer⸗
uanda ſint· ſed diſcretus ſacerdos hm ꝙ qua
litas pſone ?⁊ vboeũ exi get.eliget quod ſibi
neceſſariuz videbitur vel vtile. B enim ſcribi
mus ad inſtructõem ſimplicium ſacerdotum
oſt penitentiã iniunctã moneat ip̃m vt
honeſte viuat.ius ſuum vnicuiqʒ tribuat.ff.
de iuſti · æ iur.l.j.quia ſcm Grego. ſummum
bonum in rebus eſt ec. xij. q.ij. cum deuotiſſi⸗

mam. /, Item moneat penitente ꝙ vitet here
ſim ydolatriam· Homicidiũ:adulterium.fal

ſum teſtimoniũ.⁊ ꝙ credat diem udicij ⁊ re⸗
ſurrectõezʒ fnturã.x·:q.ij:placuit. Inducat

eũ ad ſoluendas decimas ⁊æ peimitias aliter

ſaluari non poteſt.xvj.q·j. reuertimini · æ. c.
decime · ¶ Et ꝙ ſolnat legata a debita pᷣ̃de⸗
ceſſoꝛum ſuoeũ.⁊ maxime pijs locis relicta.

aliter vſqʒ; ad euacuatõnem fidei moetaliter

peccaret.xij.q:ij.qui oblatiões: ⁊. c.clerici.

4 beeuiter· omne peccatum moꝛtale eui⸗
tet. ⁊ quod ſibi nõ vult fieri alij ne faciat. ij.

q:vj·decreto.l.di:põderet · ij·q.j.peimo.xnij·
di:duo mala.⁊. c· nerui.⁊ ꝙ faciat om̃e bonũ

quod poterit ſemꝑ vt ip̃ᷣm de⸗ illuſtret. de
bono in melius peoficiat aſcẽdat · de peni ·
di ij· querendũ eſt. et. c·pennata animalia. =

ſi ſic pſeuerauerit ſaluus erit et ſecurus hinc
exibit· hm Fugu. de pe · di. ij · qui egerit.a. c

poſitus.et:c.agens pnñiam.

Si vero ſacerdos habeat aliquẽ parrochi

num peccatoeẽ publicũ:qui non vult confi
teri neqʒ vllo modo penitere· peemiſſa moni⸗
tione debet eum excõicare vel ſuperioei de⸗
nunciare.xxxij.q.v.peeceptũ: fEt ſi habeat
odium cõtra fratrem.de bet eum ad paceʒz fa
ciendam cõpellere.xc · di:/placuitet· c· ſiq̃s

cõtriſtatus · xxij.q iiij.qui ſacramẽto.· J/ De
bet etiam ipᷣm compellere ad penitẽtiã agen
dam de piurio.foznicatõe.adulterio. et alijs

criminibus/S.de ſponſalł.ad audietiamĩ fi·

de cle · cõm . c. j. xxij.q.j.peedicãdũ: et vnde⸗

cunqʒ; claruerint crimina puniant'. hm greg;
xj · qiij.· p̃cipue.et ꝓſperuz.xxiiij:qiij. ecce.
et ſi inobedies fuerit expellatur ab eccleſia.
nec poſtea defacili admittat. xj. q. iij.qui iu⸗
bente.latentia aũt delicta vindiclam nõ ha

bent · xxxij: qv.xp̃iana.vj.q.j.ſi omia. IVe

rum circa hãc cõpulſionem doctrina gugu.
et Gres⸗eſt ſequeda · ſ.ꝙ peimo arguat cpoe⸗
tune:ſcʒ admonedo coeripiedo ·˖ Secũdo im⸗
poetune ſuſpendendo· incerdicendo. Tercio
creſcẽte Otumacia excõicãdo. xxiij·q.iij ica
plane·et:c.foꝛtexliij·diſ.ſit rectoe· Zin
autem hoc cõmode fieri foꝛte non poteſt peo
pter multituòmẽ vel potentiam homimmũ.adò⸗:
moneat eos verbis et terreat quantũ poterit
et faciat quantũ in ſe ẽ quidquid poteſt.et ſic
hm quoſoaʒ liberabit animã ſuam dicens cu
apoſtolo:munde ſunt manus mee a ſangnine
omniũ veſtrum · xliij · di· epheſijs · xlvij· di.q;
ad nos attinet· et hm Aug. xxiij · q:iiij · diſpli
cet· Tu dic vt no.S·de renunc · J. cui · Y. gue
ſcandalum.et ſequentibus.et ſi non vult ali⸗
quis cõfiteri ſaltem ſemel in anno: peocedat
ſicut no.S.e. ꝗ. quando- ec tamẽ duo ſa⸗
cerdos incoerupte cuſtodiat. ſczꝭ quod nulli
noceat· et ommbꝰ poſſe ꝓdeſſe velit. xnij.q.
vedeniqʒ. S.de poſtuł.c·fi: nec malum faci⸗
atnec factu appeobet.xxiij.q:uij.ita plane-

We impediunt penitentiazꝭ. mul ta. ſed
WMN quatuc peincipaliter. ſ.pudoe. timoe.
ſpes. et deſperatioo.
/Dudo⸗ eniz multos retrabhit· et peecipue
ꝓpocritas et ſuperbos. qui volunt apparere
hommibus de foeis ſani et pulcri: cum rame
interius ſint infirmiſſimi. turpiſſimi⸗et omni
ſpurcicia repleti. Ideo em̃ peccatum ſuũ quiſ⸗
qʒ celare deſiderat:ne iniquitas ſua alijs ma
nifeſta fiat.dòe pe:di.j. taciturnitas. 318 0*

contra hunc pudoæꝛem elſt triplex medicina.

rima cõſideratio rationis naturalis. Si
em non erubuiſti peccare quod mhoneltum
et inntile fuit· non debes hm rationem natu⸗
ralem erubeſcere cõfiteri quod honeſtum et

vtile eſt · Bern. O inſania hommũ nimia- pu⸗

der ablui et non pudet inquinari.pudet ſoe⸗
des abſtergere et non pudet contrahere· ab⸗
ſtergitur caliga et contemmitur aĩa. TSeda
medicina eſt virtus dunne intuitõnis cui ni⸗

hil celare potes. etiam minimam cogitatio⸗

ne:S·de iudi. nouit.5S. de ſimo.tua nos: in fi.

jebee.iiij:oꝛa nuda ſunt oculis eins et aꝑta
ad quez nobis ſermo· Boetius: magna nobis
indicta eſt ſi diſimulare noluerimus bene vi
uendi neceſſitas.cũ omnia faciamꝰ? in cõſpe⸗
ctu iudicis cũcta cernentis· d qd ergo illi
erubeſcis confiteri: qui G̊ nonit etiã anteqꝙᷓ fa
tum eſſet · Urer a medicina eſt comꝑpatio
future cõfuſionis Naũ:iij:Reuelabo pudẽda
tua.-æ oſtendam gentibus nuditatem tuam-
æ regnis ignominiã tuã.Iere.xx. Cõfundant'
vehementer qe non intellexerũt obpeopeiuz
ſempiternũ qð nunqꝙᷓ delebit. Soph·j. Scru
taboæ ieruſalez in lucernis:a viſitabo ſuꝑ vi⸗
ros defixos in fecibus ſiis· Scci.ni.· Eſt con
fuſio adducẽs ignominiã ſiue pctm̃.⁊ eſt cõ⸗

fuſio addncens gloꝛiã.Jugu· Eſt ↄfuſio tem

palis que eſt ad hoꝛazʒ.qᷓ quidez peodelt · ſcz ·
pturbatio anim reſpiciẽtis ſua pctã ·⁊ reſpe⸗
ctione hoæeretis « hoeroze erubeſcentis: * ru
boꝛe coeri gecis· tali cõfuſione volo cõfund⸗
ñ eterna a ꝗᷓ petõe cupio liberar .
timo⸗ etiã ſimilit młtos retrahit.qæ ti
ment peccatoees ꝙ nõ poſſent facere pnñiam ꝗ
eis imniungeret a cõtra hoc impedimerũ tri⸗
plex poteſt remediũ adhiberi Drimũ reme
dium eſt pᷣſentis pene modicitas · ¶ Secudũ
eiuſdem leuitas. Terciũ eſt ipᷣius momen⸗
tanea beeuitas: um ex aduerſo vitetur fu

ture pene· †agnitudo incom arabilis
Fcerbitas inelerabilie iernit⸗s in⸗
fernalis. at B. xxv. Ite maledicti in ignem
cternũ ere. xx. qui fugit arma enea mcidet
in arcum ferreũ.Iob.vj.qui timet pluniam· i.
penam tempoealem irruet ſuꝑ eum nix: 1 &.
pena eterna: Iſaie· xxxiij:capło· quis poterit
habitare de vobis cũ igne deuozante.2 qs
Habitabit ex vobis cũ ardoꝛibus ſẽpiternis
Idez. xxx · in fi.peeparata eſt ab heri thophe
ta regi · pparata.ꝓfunda:æ dilatata: nutrimẽ
ta eius ignis a ligna młta · flatus dñi ſicut
toerens ſulphuris ſuccendens eã · Tophet
eſt carcer inferni: interpeetatur em gehbenna
pauoꝛis · vel plena pena ſtultozũ:
pes.que multos retrahit a pñia.⁊æ eſt tri
1 r.YDrime eſt ſpes diu viuendi. ſed refre
natur autoeitate iacobi canonica iiij. dicen
tis.que eſt vita noſtra:vapoe eſt ad modienz
apparẽs. æ deinceps exterminabi. Iob· xiij.
Homo natꝰ de muliere· beeni viuens tempe
repletur multis miſerijs æc. SZecũda ad theſ
ſał · v· dies domini ſicut fur ita ĩ nocte veni⸗

et· cũ em dixerint pax ⁊ ſecuritas·tunc repen

tinus eius ſupueniet interitꝰ“ ſicut doloe in

vtero habẽtis.⁊ nõ effugiet.arci.xj· Vigi

late:neſcitis qñũ dominꝰ veniet:ſero.an me⸗
dia nocte/an gallicantuan mane: ne cuz ve
nerit repente inueniat vos doemiẽtes· Iob·.
xx· Laus impioꝛũ beeuis eſt. ⁊ gaundiũ ypocri
te ad inſtar puncti.Si aſcẽderit vſqʒ ad celuzʒ
ſupbia eius:æ caput eius nubes tetigerit.q̃ſi
ſterquil iniũ in fine ꝓdetur:æ qui euz viderãt
dicet · vbi eſt. velud ſomniũ aduolans nõ in⸗
nenietur.tranſiet ſicut viſio nofcturna-æc.

Scda elt ſpes tpales dinitias acquirendi

Flãc rerenat dñs luce · xij· NHoĩs cuiuſdã di
uitis vberes fructꝰ ager attulit: æ cogitabat

inter ſe dicens ac. ⁊. · Inĩa· habes multa bo

na repoſita in annos plurimosreqmeſee.co

mede · bibe · epulare · dixit aũt illideꝰ · ſtulte ·

lac nocte animã tuã repetamalias repetent
ſcʒ demones · a te · que aũt paraſti eunꝰ erüũt ·

ſic eſt qui ſibi theſaurizat æ non eſt in deũ di

ues: Iob.xxvij.diues cum doemierit ſecũ ni⸗
hil aff eret· aperiet oculos ſuos æ nihil inue
niet · appᷣhendet eũ quaſi aqua inopia: nocte
oppeimet eum tempeſtas: tollet eum ventus
vrens a velud turbo rapiet eũ de loco ſuo;

emittet ſup eũ flagellũ æc nõ parcet de mann

eius fugiens fugiet · ſttinget ſup eum manus
ſuas:.a ſibillabit ſup illum mtuens locũ eiꝰ·
ercia eſt ſpes de miſericoꝛdia dei conſe⸗
quenda.qui nemin vult perire-Iſaxxx· Dro
pterea expectat nos deus vt miſereatur nr̃i.
2 ideo exaltabit' pcens nobis· ſed ſtatim re⸗

frenatur ibi G ſpes· qꝛ ſtatim ſequitur· quia

deus iudicij dominꝰ ·.beati om̃s qui expectãt
eum. ſ.pniam agendo:Vnde ſequiturploꝛãs
ſeʒ peccatoz penitens:nequaq; plozabit.ſczʒ·
meternũ.miſeransi.ſi miſeriaris anime tue
agendo pñiazʒ miſerebitur tui deus ad vocẽ
clamoꝛis tui: ſtatim vt audierit reſpondebit
tibi.ſed tñ penitentia neceſſaria eſt de qua ſe
quitur: dabit vobis dñs panem artũ et aquã
beeuem· q· d.ad ſuſtentatõz nature:et ſequit
et erunt oculi tui vientes peeceptoee tuũ
et aures tue audient verbũ poſt tergum mo⸗
nentis: ſubaudi et dicentis pniazʒ agite zc. B
via eſt· ambulate in ea.neqʒ ad dexterã· ſ. ꝓ⸗
ſperitatis:neqʒ ad ſmiſtram ſcz aduerſitatis·
qſi diceret:nõ confidatis de ꝓſperitate · nec
timeatis aduerſitatẽ ſeu penitẽtie aſperitate.
ſed ſi vultis vt miſerear. ꝓfectam penitentiã
faciatis· Hec duo ĩpedimenta: ſ.ſpes et timo⸗
pcipue retrahunt vſurarios et auaros· qui ni
hil volunt reſtituere ſed ſempꝑ acquirere:vnð

cõparantur inferno Drouerbi.xxvij. infernꝰ

inſaciabiles. Stulti ergo ſunt qui ſperant
de miſericoedià dei ·et ſic in peccatis dies ſu
os finiunt.de eiſdem iuſticiã non timentes.ð
qua dicit Greg: ad magnã iuſticiam iudican
di ptinet.vt nunꝙᷓ careant ſupplicio.qui in
hac vita nũqꝙᷓ voluerũt carere pctõ ·
Deſperatio.ſcʒ duplex. runa Edeſpe
ratio veniam obtinedi. et hanc inducunt tria
Eimi eſt conſideratio peccati quãtitatis
cut chain- Geñ.iiij. maioe eſt iniquitas mea

et perditio nõ roplepuntur·er oculi hominnz

qᷓ vt veniam merear· Cõtra hanc cõſideratõz

opponitur paſſio dñi noſtri ipeſu criſti · que
foetioe eſt ad diſſoluendum qꝙᷓ peccatum ali⸗
quod ad ligandũ · Iob· vj vtinam appende⸗
rent peccata mea et calamitas quã paciar
in ſtatera.quaſi arena maris B; grauioe appa

reret · et iunge hie quod no⸗S· e· ti quibus ⁊
quot dietis · ſub · ¶que inducũt vtnitionẽ · V.

noli igitur cum cain deſperare. Scðm eſt
cõſideratio frequẽtatõnis· cogitat em̃ pctõe
ad quid confiteboæ cras em̃ iterum caderem

———

Nd
abar
tabo
ed
ulte⸗
eent
efüt
Nüd

per pctm̃ ⁊ ſic per pñiam reſurgerem neceſſe
eſtz et rurſus iterũ caderẽ. ſic nibil eẽt agen
dum ꝙ; confitendũ.foeſan etiam me nec deꝰ
nec dei vicarius ſacerdos audiret qui toties
ad vomitũ renertoæ· et ideo non confiteboe;
ſed contra hanc opponitur il lud verbũ dñt.
nõ dico tibi ſepcies· ſed ⁊ ſeptuagies ſepcies
id e· qñcunqʒ. finituʒ em̃ ponitur ꝓ infinito-
Vñ augu · qualis q̊ medicus eſſet q malũ te⸗
ratũ neſciret curare.medicoꝛx em̃ eſt cencies
infirmũ cencies curare:Idem· oĩs quãtũcũqʒ
quotieſcũqʒ peccatoe.cuiuſcunqʒ oedinis.
etiã ſi fuerit ſacerdos.qui me cõfeſſus fuerit
coꝛã hominibꝰ.cõfiteboꝛ ego eum æc. Idẽ
Scimꝰ peimos patres noſtros.æ in omni tpe
ecccleſiã dei · ſemp vſqʒ in ſeptuagies . qð eſt
ſemp·peccata remittere⸗de pe.di i. . irem
ꝙ frequẽter·⁊.c.ſe.adhuc pfidi inſtant·ideo
cui plus datur plꝰ diligit · de pe · di · iij · ſepti
es·⁊ iunge qð no·S.e.. q̃lis.ſub:G. frequẽs
erciũ ẽ cõſideratio dinturnitatis qñ ſczʒ
peccatoe cogitat.tm̃ inueteratus ſum in hoc
peccato:.⁊ tamdiu tenui ꝙ; nunqꝙ; magis miſe
ricoꝛdiã obtinebo.⁊ ideo nõ cõfitebo. Con
tra hãc opponit ſe pſał.dicens.miſericoꝛdia
dñi ab ererno vſq; in eternuz ſuper timentes
eũ · Eech.quacũqʒ hoea cõuerſus fuerit pec
catoꝛ æc: de pe.dꝛ.injiad huc pfidi inſtãt. Leo
Denitẽtia que dilata eſt.cũ ſtudioſiuſ petita
fuerit non negetur.vt eo modo ad idulgẽetie
medicinã anima vulnerata pueniat· Idez. mi
ſericoedie dñi nec mẽſuras ponere poſſumꝰ.
nec tꝑa diffinire. apud quẽ nullaſ patitur ve
nie moeas cõuerſio·xxvj:q.vj: his qui ĩ tẽpe
Et augu·exponẽs illud verbũ ps.non abſoe⸗
beat me ꝓfundum.neqʒ vrgeat ſuper me pu
teus os ſuiũſic ait· puteuſ eſt ꝓfunditas hu
mane immiquitatis. in quã ſi cecideris nõ elau
det ſuper te os ſuũ · ſi tu claudis tuũ:cõfitere
ergo ⁊ dic de ꝓfundis clamaui ad te dne⸗
dñe exaudi vocem meã:⁊ euades · de pe. di · i.
non abſoꝛbeat.⁊ iunge ea que no. S. eg. qn
cõfitendũ eſt. v. confitendũ eſt. et ſeqn· et. G.
quibus ⁊ quot dietis · ſub. ꝗ. que inducũt. S.
octauo. ⁊ ſeq̃n.⁊ ſub.ꝗ.quis ſit eff ectus: et
Secunda deſperatio eſt poſt veniã iam ob
tentã in bono pſeuerandi.cogitat nempe ini
quus · ꝗqᷓd valeret mihi venire ad cõfeſſionezʒ.
nam ⁊ ſi poſſem veniã cõſequi·non tñ poſſem
in bona vita pſeuerare.qe nimis ẽ arta h̊ via
⁊z mee cõtraria volũtati · Vellem em̃ come

dere · ia ieiunare · Vellem doemire · ĩa vigi⸗

lare · Vellem gaudere · ipᷣa lugere · Vellẽ poſt
cõcupiſcẽtias meas ire:ipſa abſtinere:Vellẽ
dinitias · ip̃a paupertatẽ. Vellezx delicias.ipᷣa
aſperitatẽ · Vellẽ in mundo honoæeʒ· ip̃a peo
xp̃o obpeopeia patiEt in ſumma.vellem vi⸗
uere mundoip̃a dño ihu xpᷣo.ſed ⁊ quis pol
ſet reſiſtere diabolo.cui ſunt mille modi no
cendi·xvjqij ·viſis/lj NHuic deſperatõi ſunt
tria remedia opponenda. rmũ remediũ
eſt moetis cõmemoꝛatio.que omĩia mundana
oſtendit vana ⁊ tranſitoeia · Sccleſiaſtic/xij.

ſi annis multis vixerit homo.æ his omnib⸗
letus fuerit.meminiſſe debet tenebeoſi tpis

er dierum multoeũ:qui cũ venerint vanitatis

arguentur pᷣterita·quid em̃ valet viuere mun
do. et dies mł tos vite ſue huic vacãdo amit
tere.cum moes oſtendat vanã cõcupiſcentiã
carnis que datur eſca vermibus.et concupi⸗
ſcentiã oculoꝛũ cum ſecũ nihil deferat p̃ter
viliſſimu ſudariũ.er ſupbiam vite cũ nunc ſit
ſepultus in elemeto infimo ſcʒ terra et tera⸗

tur pedibus qui olim ꝑ ſuperbiã alios cõſue

uerat pedòibus cõculcare. In his autem conſi
ſtit quidqd in mundo eſt. Io.ij.ca.ij.om̃e qð
in mundo eſt cõcupiſcentia carnis eſt.et cõ⸗
cupiſcentia oculoeuz. et ſuperbia vite.· Dlak ·
ne timueris cũ diues factus fuerit homo. et
cum multiplicata fuerit glozia domus eius.
qm cum interierit nõ ſumet oĩa ec· Bern ſi di
cis mihi durus eſt G ſermo.nõ poſſuʒ mundũ
cõtemnere:nec carneè meam odio habere. dic
mihi quelo vbi ſunt amatoꝛes mundi ꝗqᷓ ante
pauca tpꝑa nobiſcũ fuerunt·cõſidera q̃d ſunt
et qͥd fuerũt.nihil ex eis remã ſit niſi cineres
et vermes· hoĩes tñ fuerunt ſicut tu · cõmede⸗
runt: biberũt.riſerũt.duxerunt in bonis dies
ſuos.a in puncto ad mferos deſcenderũt. qd
eig ꝓfuit beeuis leticia. inanis gloeia. mũdi
potentia:carnis voluptas.falſe diuitie.ma⸗
Sna familia:mala concupiſcentia· vbi riſus.
vbi iocus.vbi iactantia. vbi arrogantia. de
tanta leticia quanta triſtitia. poſt tantã volu
ptatem quãta miſeria·nihil eis accidit quin
tibi accidere poſſet.qe homo es · qe homo de
humo.limꝰ de limo.Scci ·vij. in omnibꝰ⸗ ope
ribus tuis memoeare nouiſſima tua et in eter
num nõ peccabis.Sapiens. ſumma Phia eſt
aſſidua moetis meditatio. ero. Siue come⸗
do.· ſine bibo.ſiue lego·ſiue ſeribo.ſiue aliqd
opis alterius facio.ſp inſonat auribus meis
vox illa terribilis. ſurgite mostui venite ad
indicium · Secundũ remediũ eſt hoſtis de⸗
bilitatio. Iſa: Incurua te vt tranſeamus.q.d.
diabolus.nõ poſſum ꝓ te tranſire nec tibi no
cere miſi peimitus volũtate ꝗpeia incurueris
Ihero·parũ timendus eſt hoſtis qui non põt
vincere niſi volentem. Noc ſignificatum fᷣuit

ath· vij · vbi dicit legio demonũ dñ o· ſi eij⸗

cis nos hinc.mitte nos in Sregẽ pꝓoæcoeũ. et

ibi dicit gloſa.niſi quis moæze poeci vixerit.

diabolus in eo poteſtatẽ nõ accipit · ergo re-

ſiſtite diabolo et fugiet a vobis.pone ergo

ꝓetm̃ quo factus es ſeruus diaboli. et ſtatim
victoeem ſenties letabundũ. Terciũ ẽ ho
mmis foetitudo· q foetitudo ex quattuo⸗ P⸗
uenit ·/Drimo.ex depoſitõe peccati.et vin
culoeũ liberatõeet leticia ſpirituali. Salo.
ammus gaudes etatem floidã facit.ſpiritꝰ
vero triſtis deſiccat oſſa.Ide.ſecura mens 46
iunge cõuiuiũ.om̃s dies peccatoeꝛis mali. Sic

etiã eris armatꝰ.foetis.et a carcere liberatꝰ

Seccſ·inij · Oelioe eſt puer paup et ſapiens.i.
penites· qui nouus hõ factꝰ eſt hm Greg.l·
di · ferrũ.· rege ſene et ſtulto.i· ĩpeitẽte qᷓ rgit

a peccato inueterato · qui neſcit ſibi p̃uidere

in poſterum· cũ et de carcere catheniſqʒ quis
egrediatur ad regnũ · id eſt · de ſeruitute dya
boli eripitur in libertatẽ dei:quod fit quãdo
pharao cuʒ omibus egiptijs ſubmergitur in

mari rubeo.exo · xiiij · id eſt· amara aqua lacri
marum.p paſſionis xpᷣi memoeiã rubꝛeicata·

cdöo:ex aſſumptõe armature·de qua apo

lus ad eph̊:·. induite vos armatura dei.
vt poſſitis ſtare aduerſus inſidias diaboli qe
non eſt vobis colluctatio aduerſus carnem ⁊
ſan gumez.ſed aduerſus peincipes poteſta
tes:aduerſus mũdi rectoees tenebzarũ harũ ·
contra ſpiritualia nequicie in celeſtibus · æc.
ſtate ergo ſuccincti lumbos veſtros in verita
te.⁊z induti loꝛica iuſticie:æ calciati pedes in
peeparatõe euangelij pacis· in oĩbus ſumen
tes ſcutuʒ fidei: in quo poſſitis omnia tela ne
quiſſim ignea extinguere: æ galeam ſalutis
aſſumere.⁊ gladiũ ſpiritus.qð eſt verbũ dei ·
ercio.ex ſocietate exercitus omniũ iuſto
rum:qe cum peccatoæ ꝙ̃diu in peccato pſiſtit
ſolus ſit.⁊ idec ve ſibi:qe cũ iam ſarcina pec
catozum ꝓſtratus ſit nõ habet ſubleuantem.
vt ait ſalomon.⁊ ꝓbatur.lxxxj ·di. in omĩbꝰ
Exquo vero confiteꝰ.tam cito aſſociatur exer
citui omniũ iunſtoeum qui ſunt in eccleſia dei
æ omniũ angeloeũ a ſanctczum · Dſab · parti⸗
ceps ego ſum· ſcʒ eccleſia.omniũ timentium
te ac hec ſocietas figurata eſt Iudith.xvj.æ=
qm aſſirij non adunati in fugam ibant pᷣcipi⸗
tes: filij aũt iſrabel vno agmine ibi pſequen
tes. debil itabãt oms quos ĩuenire potuiſſent
Anarteer dei illuminatõne · ꝓtectiõe .⁊=
ſlluati õe: pſał:Dñs illuminatio mea ⁊ ſalus
mea quẽ timebo Dñs ꝓtectoꝛ vite mee a quo
trepidabo.Iob · xvij. Libera me domine ⁊? po
ne me iuxta te. vt cuiꝰ uis manus pnugnet cõ
tra me⸗ bq rom.viij. Si deus peo nobis quis
contra nos· cũ ergo hoſtis ſit ti depeeſſus ·
æ tu tantũ robozatus:noli deſperare ſed ia⸗
cta cogitatum ruum in dñm ipᷣe te enutriet

aleir 2 alia ĩpedimenta notari· ꝗDri

mo-ꝗpeij peccati leuigatio ſine attenuatio;
æ alieni extẽſio ſiue aggrauatõ.ↄtra B Salo.
pondus pondꝰ?. menſura ⁊ menſura · vtrũqz
abloominabile eſt apud denz. Item ˖ quid tibi
deſt ſi mł tos habes ſocios in penis.nõ em̃
ipſa ſocietatis tue pluralitas tuũ alleniabit
cruciatũ·iĩmo certe grauabit.qe ſcdᷣm Rugu·
non ꝗꝓpterea minus ardebunt.qe cum multis
ardebunt. ij · q:ji mł ti in fi:quinimo magis·
quia quãto plura ligna ſunt in igne tãto ma⸗
ioe eſt ignis.Sapiens · ſi om̃s deberent ſalua
ri peeterq; vnus timerem ne ego eſſem ille ·
ſi oẽs deberent damnari p̃terqᷓ vnus:laboꝛa⸗
rem ꝙ ego eſſem ille. Sannbe culpe ma⸗
ioꝛum ſiue ſuperioeũ conſideratio:contra qð
legitur ecci : vij. peauus homo vitabit coere⸗
ctionem iuxta voluntatẽ inueniet ſibi com
paratõem. Tercio delinquẽtiũ multitndo
et huic rñſuz eſt. ̊· e. ſub · J. · pmo · ꝓx · ppo
ſito · ibi · itẽ q̃d tibi Eod- FjGnate peccati
conſuetudo:ſed certe non minuit B; peccatuz
ſed augmentat de ſimo:non ſatis.õ· de cõ

–

ſuetu.c.fi·nam et hm Rugu· ſi om̃es gentes
talia facerent. eodẽ criminis reatu diuma le
ge tenerentur. xxxij·q· vij:flagicia: uin
to coꝛdis elatio: cõtra qð eſt exemplum ploa
riſei dicentis· nõ ſum ſicut ceteri hominũ æc.
et publicani ptucientis pectus ſuũ et clamã
tis · dens ꝗꝓpicius eſto mihi peccatoꝛi:de qbꝰ⸗
dñs .· Imen dico vobis · deſcendit H iuſtifica⸗
tus ⁊c. Luce.viij. ¶ Sexto peccati delectatio
quod ſpecialiter in gula et luxuria locum ha
bet· contra quod tria ſunt opponenda:Dri
mum eſt delectatõis beeuitas· Greg momen
taneũ ẽ quod delectat·eternũ quod cruciat:
Bern/o quantus luctꝰ.quante vigilie· ꝙᷓ; ma⸗
gnum feſtũ ꝓ minima libidine. cðm eſt
pctĩ vilitas · Seneca · ſi ſcirem deos ignoſci⸗
turos:et homĩes ignozaturos· dedignarer tñ
peccare ꝓpter vilitatẽè ip̃iꝰ peccati · Sed et ĩ
vilitate ſeruitutis inducit pctm̃.Tullius· xl⸗
lum ego liberum dicã cui mulier impat- le⸗
ges imponitVocat:veniendũ eſt · Sijcit . ab
eundũ eſt . Doſcit·dandũ ẽ.· Oinatur· extime⸗
ſcendũ eſt · hune ergo non tantũ ſeruũ ſed ne
quiſſimũ ſeruum ego iudico· erciuz e pe
ne ſeueritas.lob immittet ĩ eos vim furoeis
ſui· et pluet ſuper eos bellum· q·d·quot ſunt
gutte in pluuia:tot dabit dominꝰ impio to⸗
menta:.et iunge qð no.õ.e..q̃ ĩpediũt pñiazʒ
ſub· ꝗ. timo. .magmitudo·
Ve mducunt Homies ad verã penitẽtiaz
aciendam et quidem tria peincipalia.
ali ſtatꝰ peccatoꝛũ liberatio ſiue euaſio
nerſoeum cõſideratio · ꝗ¶ Ponoeuʒ mul
tdeum acquiſitio·
.ali ſtatus peccatoꝛũ liberatio ſiue eua
10.vt no.S. e. . ꝓxi · ſub · J. ſca deſperatio·
vVe tercium elt. et ſeqᷓn· in peſſimo em̃ ſtatu eſt
peccatoz impemitens. æ qe non vitatur malũ
niſi cognitũ: audias quot mala eueniunt ĩpe⸗
nitenti notoꝛio et rebelli: et maxime excõica
to. aimum eſt.qe talis ſepatus eſt a deo
et traditu

s98 dyabolo·hm hero · xj· qiij:audi

deniq; · ¶ Becunduũ eſt · quia cito pit memo⸗
ria eius· Vnde pſał. Vidi impium ſupexalta⸗
tum et eleuatũ ſicut cedeos libanitranſiui a
ecce non erat:queſiui eũ et non eſt inuentus

locus eius · de pe.di · iij . achab · ¶ Terciũ ẽ ·

quia timet vbicũqʒ eſt. Dſał.timoe et tremo⸗

venerunt ſup me. et contexerũt me tenebee ·
Tere.ij ·ſcito quia malũ et amarum ẽ receſſiſſe
a domino deo tuo. Rd idem eſt að dicit Gre ·
de tali · xiij .·dil. nerui . poſl mediũ · in · V· quip
pe reatũ · ibi · vndiqz metuit · et ſuſpectꝰ om̃e
latus ptimeſcit · ¶ Quartũ ẽ·quia perdit bo
na tempoꝛalia et minoeatur vita · Oſab · fiãt
dies eius pauci.et epiſcopatũ eius acci piet

alter · ſcerutetur feneratoe ſubſtantiazʒ eius · et

diripient alieni laboꝛes illius et peobatur ·
xxiijdi:in nomine dñi ante fi· uintum.
quia eſt hominibus odioſus · xxiij· q · vj · iam
vero. extum quia remotus eſt a teſta⸗
meti factione actiue et paſſiue:iij · q: nijcon
ſanguineozꝛum coniunctõnesi-ꝗ: vij.nõ po
ceſt erga homies elſſe fidelis. Sepamurn.

ð ———— —, —, 444 ——

— — —

—

— — ——-— – —

— — ——,

t

eens
ratio⸗
tueſt
malu
tipe:
roica
deo
audi
emo⸗
Alta⸗
ſum⸗
entus
ciüe⸗
emoꝛ
ebꝛe⸗
eſſiſſe
(ve⸗
gip
ome
dit bo
,fiaͤt
iptet
geet
tur ⸗
um⸗
jam
ſta⸗
cen
po
dum⸗

quia nullum genus ſacramenti ei debet ex⸗
hiberi · xco · dil illud.xxxiijqij. admonere.
ctauum:qe ſempꝑ cadit de malo in peiꝰ.
rego·. ꝓpeccatũ qð per penitentiã non dilui
tur ſen purgat᷑ acad idẽ de pe · di. iiij · c. .. ij .
· 2. iiij· ⁊ ſeqn. Nono qe exquo ĩpenitẽs
eſt peccat in ſpiritũſanctũ. de pe ·: di.iij· inter
hec hircus.j.⁊. ij. in fi.⁊ diſj · ¶. q; aũt · G. B ẽ
blaſphemia·. æ no ·õ· e· I. de quibus peccatis
ſub · ꝓ.ſed ⁊ quicunqʒ; peccat. ecimo. qe
ſi ſic moeiatur ſine fine toequebit.hm Zreg⸗
de pe · di. voluiſſent iniqui: æ di. vij· J. fi. in
fi · ⁊ talibus non eſt oꝛ-andũ qui ſic moætui
ſunt · xiij · q · ij. ꝓobeuntibus.
erſoeũ cõſideratio· St peimo conſi
erari debet diuina gratia.qꝛ quos pᷣdeſtina
uit: hos pꝑ optionẽ vocauit hoꝛis « modis
⁊ tempoeibꝰ ſicut decuit. vt ꝓbat Rugꝰ. de
pe· di.iij adlouc inſtant pfidi.⁊æ. c.intantuzʒ.
⁊ dii iiij: . finis· ſaluat em deus ex gr̃a quos
ex iuſticia damnare poſſet:xxiij.q nij.nabu⸗
chodonoſoæ.nõ ſis ergo ingratus gratie dei
ſicut nec apkus erac- Scbo conſiderari de
bet illa imago diuma que vocat' ſinderiſis
in qua homo factus eſt ad imaginè dei · Vnð
daunid accedat homo ad coe altũ æ exaltabi
tur deus:qui quãto magis inſpicic. tãto ma⸗
gis in mente fidelis altioe apparebit. ſcdm
Grego· de pe: di. ijdum ſanctam eccleſiã.in
fi. NHuic ſinderiſi ſempꝑ acquieſcẽdũ eſſet · que
ſemꝑ volenti peccare æ etiã peccanti remur⸗
murat· que etiã nec in chain nec ĩ iuda extin⸗
cta fuit· qui huic obedies eſt nõ errabit. nec
ipᷣm cõſcientia accuſabit. ⁊ ſic nõ timebit iu⸗
dicia alioeũ. hm Jug· xj·q· nij· ſenti.⁊ ſi erra⸗
uerit cito penitebit · Tercio ſunt cõſideran⸗
de quattuoe dotes peincipales q̃s deus infi⸗

xit in aĩa. ſeʒ. ¶ Temꝑantia abſtinẽs Diu
dentia diſcernes apientia eliges 02

titudo fulciens æ munies· xj· q:iij: eſtimant
4 Quarto cõſiderari debet timoꝛ diuinꝰ de
ppetuo cruciatu.Dõ. Initium ſapientie timo⸗
dñi · de pe. dil . ij· ſicut. vbi dicit &ug:ꝙ ſicut
ſeta introducit linũ ꝛta timoe caritatemałs
incipit · e· ſiquis tantã · ¶ Cuinto vite beeui
tas· vt recolat multos coetaneos ſuos moæ:⸗
tuos = paucos viuos· certe plures pelles ag
noeum venaſes muenies in fozo ꝙ; ouium.⁊
hoomo exquo attigit annũ quinqua geſimum
ſemꝑ eſt in deſcenſu hm greg· lxxxvj.di.mul⸗
ta nequicia:ad ide.xiij.q.iy illuò. Sexto
infirmitas coepis. nam egritudo carnis pec
catũ repellie:de pe.di.j.poteſt er ⸗ Septi
mo defectus potetie·qe ⁊ in viſu ⁊ ĩ alijs ſen
ſibꝰ niſi diſſimulet videt ſe deficere. videt ſe
incuruari et caneſcere:que oĩa ad verã peni⸗
tentiã mnuitant.Vn.maledictus puer centum
annoꝛũ.hm ꝓſa.et greg.ij.q:vij ·paulꝰ dixit
ctauo deſcenſus mundi.qe ſcòᷣm apłm.
pit ſiue tranſit mundus et cõcupiſcẽtia eiꝰ ·

et videt religiones multiplicari: et hoĩes iu⸗

nenes a tepoeali vita cito rapi.de pedi · iij·
ſi ex bono · Nono ſcripture ſacre cõſiderã⸗
de ſunt.que aperte dicũt peccatoꝛes debere

cũ diabolo ꝓpetuo cruciari · de pe. di. iij ⸗ iter
Hircus· j. et· ij. et· c. quid ergo turbammi.
Decimo ſanctoeũ remuneratio.que a ĩ vi⸗
tà quãdoq; a ĩ moete ſemp magna eit.de pe.
di. ij. ſi em ĩquit.S.de ſum. tri.c.j..fi.⁊ no⸗
8. de reli.æ vene· ſanct · ¶ Vndecimo · qe iu⸗
gum dñi leue eæ cito poteſt a miſericode iu
dice veniaz ĩpetrare de pe. di. ij. talis eè mihi
deus. Zunt em̃ ſepte modi quibꝰ peccata de
leri poſſunt· Vnde verſus·
Bunt ſeptes deleri modi quibus oĩa poſſunt
Eons. elemoſina:martir· cõfeſſio· fratrum
In ſe pctĩ dimitt ere. flere reatauam.·
aguĩs æ carnis xp̃i ſuſceptõ digna.ð pe · di ·
iij: ule rex. ꝗꝙDuodecimo.qe aliquazʒ debet
inuenire viã qua cendat ad gloziam. xxii: q-.
inj · obtinere nequaquã poſſunt.i¶ Terciode
cimo remuneratõez que expectatuùr a xpᷣo qñ
dotabitur amma cũ coꝛpe· vnde . J.
eſus amicicia. ↄcoedia:plena poteſtas.
ax ſecura decus. ⁊ gaudia ſunt animabꝰ
Coæepa ſanctoꝛũ ful gebunt· foetia.pulcra.
ibera:ſana cita: ſme fine manentia leta.
e peni.diſtinc · iiij· S. fims.æ. G. ſic itaqʒ pec⸗
cata:
Bonoeum multoeũ acquiſitio.que multa
ſunt ¶ Drimũ bonũ quod acquirit p pnĩam
eſt: quia cũ cõuerſatio eius iam ſit plus ĩ ipuũ
ꝙ; in carne. celeſtis eſt eff ectꝰ.de cõ.di.inj.
non exquo· vx ab hac vetuſtate vita ſpiritus
vſq; adeo ⁊c ꝙScòdm. qe de ſtatu ſuo ſecurꝰ
eſt· nam dimiſit incereũ renet certũ.æ ideo
qu acũqʒ hoea in B ſtatu moꝛiatur adò deũ va⸗
dit · hm Rug. de pe · di · vij . qui egerit. ¶ Ter
cium.qe anima ſua reſpicit ſiemꝑ deũ qui eam
creauit· poſtꝙ; nõ ẽ pᷣſſa tenebeis peccatoꝝ ·
de pe · di · ]·. ⁊ veniet inquit moyſes· ⁊ diſ. 1ij⸗
ille rex ⁊ di.nij.ſi ex bono.̊ diſcernere poſ
ſunt ⁊ in ſe cognoſcere qui ſunt filij lucis.et

qui filij tenebearũ. Quartũ.qma eſt parti
ceps oĩm bonoꝛũ qᷓ finnt in tota eccleſia dei.
ð pe · di · vj. qui vult · v.laboeat itaqʒ penites
in eccleſia æc· et di. jragite penitentià qualis
agitur in eccleſia uintuͦ · q⸗ recupat om̃e
bonum qð amiſerat p petm̃.de pe.di nij· de
ꝓtuſo ſlacculo.Vnde verſus.
Quod per pctm̃ fuit in te moætificatum.
Eiet adhuc Sgratũ fuerit ſi vmificatũ· Sex
tum.qe augmentãtur tali bona tpalia et ſalꝰ
tpalis · xvj-:q.j.decime. Vñ G̊. .
e pudoe emendet. cõuerſio maios habũdet

Cautius inſtrueris: ſuffragia plura mereris.

— —— —

ptimu e.quia quidòqd acquirit = opatur i tu⸗
to eſt· ſed peccatoe ſub caſu pditõis exiſtit.
nam theſaurizant iuſtis diuitie ĩpioeuz. xxiij ·
vij· queaomodũ:poſt mediũ:æ laboæes ĩpi
oꝛum iuſti edũt.eꝗ· quicũq;. S apᷣ.x. Tuſli ve
ro tulerunt ſpolia ĩpioꝛũ.xxiij.q.v.de liguri
bus . et· ꝓ. notanduz · auũ⸗qe ꝓlongat
vita: cum econtra ſit in peccatozibus. Dſał.
Viri ſanguinum non dimidiabũt dies ſuos.
Ecci.vij.ne impie agas multum. ne moeiaris
in tempe non tuo. didem.xj.qiij:epiſcopi

Hec tribuit vires cõfeſſio ne recidines e

ſi ſacerdotali:m fi. ¶ Nonum eſt.quia vbiqʒ;
ſecurus vadit a nihil timet. cũ econtra ſit in
peccatoꝛe· vt no.S.e.ſub/.mali ſtatꝰ.v. ter⸗
cium :· æ« ꝓbat idem Grego xxij· di · de cõſtan
tinopolitana.ad fi.⁊.xxv.q:ij:de puilegijs
I¶ DVecimũ eſt. qe facilius addiſcit · Sapi· in
maliuolam animã nõ introibit ſapientia ac.
Vndecimum eſt. qe ſi ſit laicus multiplica
tur in ꝓle · Oſał. Eilij tui ſicut nouelle oliua
rum ĩ circuitu menſe tue.Ecce ſic benedicet
homo qui timet dñm. uodecimũ eſt · qe
ſemꝑ diliget a bonis:⁊ ſi qñqʒ moleſtetᷣ in
malis.xxiij.q.iiij:·ex his·
e ĩterrogatões fieri debent vel poſſunt
b audiente cõfeſſionẽ· Id hoc dicũt ali
ui æ ſic vtuntur etiã multi religioſi ꝙ nulle
interrogatões fieri debent.ſed ſimpliciter de
bet audire ſacerdos ea que peccatoꝛ cõfiteri
voluerit·⁊ poſtea hm audita ⁊ confeſſa peni
tẽtiã iniungere: ad hoc videtur facere illudò
criſo.de pe di.j. non tibi dico vt te ꝓdas · h
ſtatim ſequitur cõtrariũ ar⸗quando dicit ĩ ꝑpu
blicũ · ergo a cõtrario tibi dico vt te peodas
in cccultũ:a ꝓculdubio h̊ opinio piculoſa ẽ
quia multi ſunt ſimplices:.qui ſi inſtruantur
vere cõfitebunt᷑.⁊ ſi non inſtruantur ſemꝑ in
fecibus remanebũt.vt patet in hijs que no·
56· e· ꝗ. qualiter ſacerdos. ¶Eſt etiam falſa B
opinio nam in Bᷓ; foeo ſacerdos eſt udex · vt
dicit Imbeo. de pe · di · · verbũ dei · iudicantẽ
aũt opoetet cuncta rimari ·hm eleuteriũ: xxx ·
qꝗq· v. iudicante. nam a ſcòᷣm Grego. graue ni⸗
mis eſt ſuꝑ re incerta certam dare ſententiaz
xj·q:iij· graue.Ideo ſuper illo loco·qui ſme
peccato eſt primo in illã lapidem mittat. di⸗
cit Jugu· Caueat ſpiritualis iudex · vt ſiẽ nõ
cõmiſt crimen nequicie:ita non c areat mune
re ſciẽtie.opoꝛtz em̃ vt ſciat agnoſcere qᷣdq̃d
debz indicare. Iudicaria em poteſtas B expo
ſtulat · vt diſcernat ꝙ iudicandũ obuiat. nazʒ
ſi B iudex tpalis debet facere:⁊æ diligens me
dicus tẽ palis hoc faciat.qe ſi cauſam igno⸗
ras qũo curas.⁊ ſi cauſam mo:bi ignoꝛãs cu
ras· non eſt tui muneris ſed foꝛtune· multo⸗
foetius facere debet ſpualis index a me⸗
dicus ſacerdos cõfeſſos·qe vbi maius pericu
lum ĩminet cautius eſt agenduz vt · xl ij .· diſ ·
quieſcamus. e bienrer en H apte deter⸗
minet generale cõciliũ.j.e.omnis:non eſt B
amplius imos andũ:qę iniuriã facit ſinodo.q̃ᷓ
ab ea ſemel iudicata diſpoſita iterus reuo
uere ⁊ diſputare cõtẽedit · C de ſum · tri · l. iij.
Sac erdos aũt ſit diſcretus ⁊æ cautꝰ.vt mo
re piti medici ſupinfundat vinu oleũ vul⸗
neribus ſauciati:diligenter mquires æ pecca
toꝛis circũſtantias peccati· quibus peuden
ter intelligat quale debeat illi peebere cõſi⸗
liuz · æ cuiuſmodi remediũ adhibere. diuerſis
experimentis vtendo ad ſananduz egrotum.
Nota ꝙ dicit diſcretus æ cautus· Diſcre⸗
tus em debz eſſe · vt no. õ̊.e. . cui cõfitendũ ·
ſic ergo neceſſe eſt ꝙ non ſolũ poteſtatez.ſed
etiam ſcientiã habeat.a penitentiales cano⸗
nes de quibꝰ no · j. ei E. que penitẽtia·ñ igno

ret.ſicut ałs legit' ſi.S.de conſanguinitate
c.j·ad fi · Sit igitur diligens inquiſitoe · ſub⸗
tilis inueſti gator: ſed ⁊æ cautus· vt ſapiẽter ⁊
quaſi aſtute interrogetet a peccatoꝛe extra
loat ꝙ foꝛte ignoeat· Sedò et ĩ G̊ cautus ſit. vt
nec plures interrogatõnes faciat qᷓ; foꝛte ex
pediat:ꝙ ſpecialiter ĩ ĩterro gatiõibus modi
peccandi:et maxime in pctõ foenicatõnis et
gule cauedũ eſt· ne foete ſibi modũ quẽ nun⸗
ꝙ andiuit apiat.⁊ peccatũ qð nunqꝙᷓ; fecerat
quodã modo inſtruat et iducatet ſic tali me
dico ſpirituali accidat ſiẽ fatuo medico coz⸗
poeali :qᷓ quibꝰ putabat adhibere medelam.
medicinis pceptis moætis piculum mmcurre⸗
bant . ã · de eta.et qualuad aures· ꝓcedat igi
tur ſicut inſtruitur.j.e.ſub:.de luxuria:· Sv⸗
peccaſti cõtra naturãet ſeqn · ¶ Vt autẽ tu
qui foeſan ſimplex ſacerdos es melius iſtrua
ris: ſcire debes ꝙ interrogatões iſte cõſiſtũꝛ
¶ Circa pſonas · ¶ Circa pctm̃ · ¶ Circa cir
cumſtantias pſonarũ et peccatoꝛũ.vt patet ĩ
cõcilio ſupeadictoet..e·deus qui · et de pe ·
diſ. v. c. j.de ſingulis ergo per ſub/. ꝓſequa
mur.

Circa pſonas ſic inſtructus eſſe debes · ve

pꝛimo cõſideres vtrũ ſit ouis tua ł extranea
et vtrũ ſimplex ſie:et talem ĩſtruas hm queò
no·'e. ꝗ. qualiter ſacerdos· Vel dilcreta.et
talem ſimpliciter audias:nec multum ſcrute
ris.cũ in omnibus ſit inſtructa:niñ feete tibi
des aliquid reuelauenit plus ꝙᷓ ſibixcv. diſ·
eſto ſubiectus · unt aũt iſte interrogatio
nes que circa pſonas cõſiſtunt et cõſiderare
opoetet· ¶ Qnis eſt qui peccauit Cum ã̃⸗
libet peccauit:nõ dico quibus.qe non debet
alium accuſare ſed ſe tm.vt no· S e. ¶. qualis
ſub/ S. diſcreta. Contra quos deliquit. vt
ſic ſcias qualis emenda ſit facienda: ad G̊ fa⸗

cit quod no:S· de iniurijs· et ĩ quantũ det

et. ·e· ꝗ. quibus et qualiter· per totuzʒ · Co

ram quibus nam ex ̊ peccatũ augetur.ad B

inſtit.de iniurijs · S. atrox · et qð no· S· de te⸗
ſti bus · S. ſup quibus · vᷣ. de pſonis. ¶ Si hoc
fecit ꝑ ſe vel ꝓ aliũ· ꝗꝓpꝛio motu vel ad mãda
tum ſeu ſuggeſtionẽ alterius· et qualis· vtruzʒz
ſeʒ eſſet dñũs · vel pater· vel extraneus.ad B.ẽ

ð̊ homicidio· ſicut dignũ.j·e:mulieres · ¶ Si

miſit nuntios · ſollicitatoꝛes · ¶ alos conſi
liarios. ¶ Zcrutatoꝛes vł exploeatozes aſtu
tos vel ſimplices.ad extosquenduʒ ſecretum
alicuius vel ipᷣm decipiendũ
Circa peccata ·que ſcʒ ſunt pctã que cõmi
ſit·et pe incipaliter querat de ſepteʒ peincipa
libus vicijs · ¶ Drimo tamẽ ſtet ſacerdos in
genere⸗ et hm ꝙ expedire viderit deſcendat
ad ſpecialia · ar:ff · de queſtionibus · l. j. G. qui
ueſtionem.
7 De ſuperbia ergo ſic inquirere põt.·¶ Eu
iſti ſuperbꝰ.ſi dicat ꝙ ſic· audiat ĩ quo et q̃⸗
liter·ſi dicat ꝙ nõ vł᷑ nõ plene expeimat. di
cat ei · kariſſime tu foete nõ nouiſti quid ſit ſu
perbia.ſed pauci ſunt ſme ip̃a·et idez faciat
in omnibꝰ alijs peccatis de quibꝰ duxerit in
quirendũ.vnde dicat · reſpõde ergo mihi hᷣm

nditae
beſub⸗
bbeter
eenen
8 ſt. N
detee
ig od⸗
ſohiget
nenun
fererg⸗
Nli me,
coꝛ:
lam.
neurre
dar ig
na⸗ V
auts n
Ziſtrn
coͤſiſti⸗
reair
patet,
depe⸗
bſogn

e8⸗vt

ranea
qued
etaret
ſernte
ne ubi
y di⸗
gatio
derare
umi⸗
debet
Malis
ntev
Bfa
det

ſoo

ad h

ete⸗
boc
made
vern

conſi
aſtu
tum

tön
cipi
18 I
nde

gi

En
q⸗
di
rſu
iat

n

deturpando!
ſcoꝛdiag:

—

ſanam conſcientiam.

veritatem.
ioeis tui· O
pſiſti ¶ De ſcientia. vel facundia. vel pulcri
tudine · vel cantu. vel nobilitate · vel digni⸗
tate. vel gratijs quas deus tibi dedit iactaſti
te vnqᷓ bintumuihi.· ¶ Fliu taneq; vilioeé te
contempſiſti· uperioei tumendo te parifi
caſti · vel ꝙ melius deberes tenere locum ſuũ.
quia melius ſcires æ poſſes ip̃m regere aliquo
tiens ↄcupiſcendo cogitaſti · ixiſti vnc;
verba ſuperba æ obpeopꝛeia alicui. Dercul
ſiſti per ſuperbiam. FFumens coede conten⸗
diſti. iſputaſti.vilipendiſti· blaſphemaſti

malſti ſcienter autoeitati ma

ona nature.gratie.et foetune que Habeſ

cogitans a deo recognouiſti · et ei gratias non

egiſti.vel ac ſi hoc habeas a te.deũ reco no⸗

ſcere ⁊ eidem regratiari contempfiſti. Fliu
et non te iudicaſti · ¶ Laudem.honoeem. Zlo
riam.⁊ iudicium.que ſolins dei ſunt vſurpaſti
et tibi attribuiſti. vix erit aliquis ſi bene reco
ZSitet qui euadat
e inuidia ſic. diſplicuit vnꝙᷓ tibi bonum
alterius cauſa innidie· placuit tibi maluz cau
ſe inuidie. Cauſa inuidie ideo dico. quia cauſa
iuſticie diſplicere poteſt bonum- maluz pla⸗

cere:ſine pcõ/vt peccatoei ſeʒ daret vexatio

intellectũ.pſa.xxviij·⁊ tantũ 5 ſola vexatio

dabit intellectum auditu· ¶ Detra iſti alij

vel andiuiſti libenter detractionem. ¶ Dixi⸗
ſti vel audiuiſti cauſa infamandi maluz. vk de

.

pſona·vel rebus.vel dictis.vł factis.alteriꝰ
Taeuiſti bona alterius ne locum tuum oc⸗
cuparet:vel gratioſioe te eſſet aliquibus.
daſti vnqꝙ; hominem:a in fine ꝓ tamẽ. vel pnr.
vel per ſed· vel ꝑ niſi: aliquid detraxiſti.vt to⸗
tum vituperares cauſa inuidie. hoc ideo dico
quia ſi notoꝛiũ eſſet publice:et ſi occultum eſ
ſet et hoc ſcires tanꝙᷓ homo. occulte non in⸗
tentione diffamãdi bene poſſes dicere vicium
alicuiꝰ incoærigibilis. vt alij ꝓ ipſum decipi

Beminaſti diſcoedias inter fratres · Lau

non poſſent · vel vt caueres amico tuo qui de

ipſo confidit. nam quidquid agant homines
mtentio iudi cat omues.
De na ſic. habes aliquem odio. ſeʒ pſonam
alicuius que tanꝙᷓ creatura dei diligenda eſt
Peccata aũt ⁊ erroꝛes cuiuſlibet odiendi ſunt
et etiam pſequendi · ¶ Dixiſti conuicia.vł di
centi reſpondiſti quaſi te vindicando· ⁊ p irã.
hoc ideo dico.quia ſecꝰ eſſet ſi cauſa coærectio
nise idem intelligas in ſequen. Perecuſiſti
aliquem. Dniſti contumeliam patri vł ma⸗
cri · carnali vel ſpirituali ¶ Damficaſti aliquẽ
per te vel ꝑ alium· accuſando ipᷣm apud domi⸗
num. vel impediendo bonum vel honoẽẽ ſuũ⸗
vel ponendo ignem· vel calcando arboꝛees. vl

res ſuas furando.vel rapiendo.vel ałs ꝓ vio

lentiam ocenpaãdo· æ quia ipᷣm habebas odio
iſti rixas Beminaſti di

neitaſti lites ¶ Vediſti mquaſ
muſtum conſilium. ¶Yulnera

— 4

—

ſententias:

nam ce Feciſti vnqᷓ vel dixi⸗
ſti aliquid peo laude mundana vel honoee le⸗
culari habendis ¶¶ Impugnaſti vnq; ſcienter

Quod alioeum erat tibi aſſeri⸗

aduocatus:

ſti. ¶¶ Occidiſti cauſa odij. Occidit ſol ſup
iracundiam tuam: vel ſtatim odium ꝙtum ex
parte tua eſt remiſiſti Mouiſti juiſtũ bellu
¶Eeciſti piurationes.vel ałs colligationes
vel alias illicitas pactiones:etiã ſine iurame⸗
to cauſa odij vt poſſes te vindicae.
De accidia ſic. uiſti vnc tepidus æ re
miſſus ad bñ agendum cũ poſſes Hepuliſti
ate gratiam inſpirãtem.quod eſt qĩ;cunq; ho
mo cogitat aliquod bonum facere vel dicere.
cui non acquieſcit.ſed ſtatim peimos motus
extinguit · quos tamẽ in peccato nutrit vbi el
ſent extin guendi vel extirpandi · VDimiſilli
vneꝙ; ire ad eccleſiam vel peedicatõnem Pter
pigriciam æ ſe egniciem

Euiſti nimis delicio

ſus. uliſti confiteri maxime ꝓp annum-
iſti penitentiam tibi iniunctam per⸗
agere; fficinm eccleſiaſticum tibi miun⸗
tum di

n diligenter exequi neglexiſti Diſtuliſti
iuſticiam reddere ex pigricia. Molmiſti ce⸗
lebꝛare· confeſſionem audire · ꝓPter laboeꝛez vi
tandum.quia potius volebas quieſcere.
SBrtaxiclieoxime tuo egenti conſilinz
cuum vel auxilium peopter pigriciam ſolam
PDiſuliſti ex negligentia reſtituere aliena-
ncidiſti vnꝙ; in deſperationẽ·Euit vn⸗
q; tibꝛ Pain laboeem vitanduz tedium vite

tue iſti negligens circa obſeqmium fide
le domini tui a quo paſcebaris.æ induebatis.
et alia bona recipiebas. ¶ NMeslexiſti ſernare
iuramentum tuum; 9 Dilnliſtimeretnane
red dere ſalarium de quo conueniſli. vel aliter
conſiderato laboee ſuo = ſeruicõ ipᷣm remune

rare: benedictus is qui in his nõ peccauit

¶De auaricia ſic ¶ Emiſti ſimonaicꝰ ¶ Vſia

rarius · Dominus violentus. Nudex iniu
ſtus Incautus conſiliarius. auilloſus

ptoe falſariusgs. tro- Deriurns
Bacrilegus . Luſs⸗ DWetarum agro⸗
n eum colendoꝝ violato⸗
e⸗ Ealſus mercatoæ. Mominum quoeumli⸗
et æ maxime viduarum.pupilloeum. paupe⸗
rum æ aliarum mſerabilium perſonarum.op
pPeeſſoe cauſa lucri iniuſti et auari · Hic non de⸗
ſcendo ad ſpecialia.quia nimis eſſet peolixũ.
⁊ ipᷣa in diuerſis ſummis iſtius libei reco llige
re poterit diligens inda gato⸗ 1 ec excuſet
ſe quilibz ab hoc vicio.nam etiam dommni no
biles genere ſed ñ moeibꝰ.æ ĩ dignitate oſtitu
ti ipſam deſtituentes. quaſi mercatoees facti
ſunt· et quaſi omnem viam æ modum adinueni
unt huic vicio ſeruientes. neminem accuſo. h
yſa·c.j.dicit · omne caput lauguidum æ omne
cos merens: a planta pedis vſqʒ ad verticem.
nõ eſt in eo ſanitas.Rodem loco·quomodo fa
cta eſt meretrix ciuitas fidelis:plena iundicij ·
iuſticia habitauit in ea.nunc autez homicide.
argentũ tuũ verſum eſt in ſcoꝛiam.vinũ tuum
mixtum aquapeincipes tui infideles. ſocij fu
rum · omnes dilgunt munera. ſequuntur retri⸗
bhutiones;

e gula ſic. ¶ Fuiſti ebeioſus ſemel æ tũc

videtur veniale ; vel pluries et quaſi de dſue⸗
tudine hoc habes- et tune eſt moetale · ¶ Co⸗
mediſti vltra ꝙ; deberes etiã vſqʒ ad crapulã:
ſuper quo vide quod no.S.de tꝑi ·oedi· . cui ·
ſub · J. tercia:¶ Fregiſti ieiunia in pemitentia
tibi miuncta:vel conſuetudinaria. ſeu indicta.
peopter guloſitatezꝭ: ſuper quo vide quod no.
6. de bler⸗ ein g. guen jeiunandum ſic et
CC.quando non ¶Gecepiſti non ieiunus euka
riſtiam· vel confirmatõem. vel alia ſacramen⸗
ta eccleſie ſanus et foetis.nullo imminente pe
riculo.vł imminente.ſed peeuidere tibi potui
ſti · ſuper quo vide quod no · S· de ↄſecra · ec·.
die ij⸗ auiſti te ſplendide· pauperibus iux
te poſitis nimis eſurientibus et fame moeien⸗
tibus te ſciente.et ſubuenire contemnente vb
negligente .· ¶ Comediſti mmis peopere id ẽ
ante bozam terciam communibus diebus ˖ vel
ante nonam in ieiunijs. vl anteq audires miſ
ſam cum poſſes audire:ſed magis volebas ſa⸗

ciare ventrem ꝙᷓ mentem· vel anteꝙ;ᷓ appetereſ

nec eras infirmus.nec debilis · ſed cauſa gulo
ſitatis tm̃ vel inhoneſte ſocietatis hoc feciſti-
Inuitaſti alios ad equales potus vł ad bi
bendum nimis. Daraſti tibi ſpecies vb ele⸗
ctuaria non cauſa medicine.ſed vt vinum me⸗
lius tibi ſaperet ad bibendum et te foetiꝰ in⸗
citaret vltra ꝙ; nature tue expediret ¶¶ St nũ
quid pꝛo alijs talia paralſti et eis peopinaſti ·
t nunquio de cibarijs idem feciſti · ꝗ St
nunquid plura fercula ꝙ; nature expediret ti⸗
bi et alijs peopinaſti · Nunquid in ſcanda⸗
lum aliozum contra conſuetundinem regionis
feria quarta.vel ſabbato:vł alijs diebus· car
nes palam et publice vel alia cibaria comedi⸗
ſti · ꝗq Et nunquid moee canine totum comedi
ſti vel bibiſti vt gule tue ſatiſ faceres non na⸗
ture.et conſocijs nihil dimiſiſti nec aliqd eis
dediſti. Ec nunquid moꝛre veſino ſeu leoni⸗
no miis auide m cibum etiam viliſnmũ gule
flamma accenſus.nõ dico comediſti ſeò deuo⸗
raſti. ¶ Aunquid diuites et non pauperes te
cum ad menſam aduocaſti:et ipſos vltra ꝙᷓ; na:
tura requireret refeciſti · quis eſt is qui ſe poſ
ſit de omnibus his ſalua conſcientia excuſa⸗

re;
De luxuria ſic Commiſiſti foænicatõnẽ·
que eſt.quando ſolutus ſecularis cognoſcit ſo
lutam non virginem nec religioſam. ⁊? ¶ Com⸗
miſiſti ſtupꝛum quod eſt virginem deflozare·
ꝙ / Commiſiſti adulteriumquod eſt cognoſce
re coniugatam. vel cognoſci ab vxoeato·
Commiſiſti inceſtum. quod eſt quando co⸗
gnoſcitur conſanguinea vel affinis carnalis ł
ſpiritualis· vnde et ad religioſas perſonas ex⸗
tenditur. / Deccaſti contra naturam. quodò
eſt qñ mulier alic cognoſcitur q; natura requi
rat ·quem modũ cũ quilibet naturaliter nouit
et cum ipᷣm natura exponat.omnis alius qui⸗

cunqʒ ſit ille eſt contra naturam. quos modoſ

nec volo ſcribere.nec conſulo tibi ꝙ reueles ·
vt no. S. e. ¶. H. j. v·nota qð dicit · Sʒ ſic cau
te dicas· tu bene ſeis modum qui naturalis ẽ
accidit tibi vnꝙᷓ aliter pollutio · Si dicat ꝙ ñ ·

nihil vltra queras:Sĩ dicat ꝙ ſie.queras vtꝝꝝ
doꝛ miendo vel vigilando: Si dicat doꝛmien⸗
do. queras vtrum cum muliere vel ſine mulie
re-quã concupiuiſſet vel cuzʒ alia et an nimis
diebus peecedentibus bibiſſet vel comediſſet
et q;tum eſt tepoeis qð ſibi ñ æciderat.quia ſi
ſemel in menſe accidat tantum· poteſt peeſu⸗
mi pollutio naturalis: et talis non eſt timen⸗
da · quod plene dic vt no · S̊ de adulterijs · J. ꝗᷓ
ſit pena lenocinij.v.in fine videndu eſt. et ſe⸗
quentibus. ꝙ¶¶ Si vero dicat ꝙ vigilando ac⸗

cidit ſibi pollutio:queras vtrum ſine muliere

Si dicat ꝙ ſic.queras quomodo· ſin autem di
cat ꝙ cum muliere · queras vtrum extra vaſa
vel intra ·et quomodo. et ſic caute peocedas
ne ipᷣm aliquo modo de modo inſtruas · h po⸗
tius ab oꝛe ipius extrahas qui commiſit· Sed
et non ſolum de operibus· ſed et de locutioni
bus.nutibus:et cogitationibus· et alijs ſimi
libus queri debet·dicas ergo· ¶ Concupiui⸗
ſti vnꝙᷓ aliquam mulierem in coede tuo concu
piſcentie coſentiendo· moæetale eſt · q Incita⸗
ſti vnꝙᷓ aliquam ad libidinem ꝑ te vel per aliũ
vel per oſtentationem tui: oꝛna mentoꝛumve
tuozumſicut faciunt alique mulieres:et peo⸗
pter hoc ſpecialiter plus ꝙᷓ peopter deum ad
eccleſiam et peoceſſiones euntes · et per foeuz
corizantes ꝙq Riſiſti vn; vel cantalſti: vel nu⸗
tum feciſti alicui mulieri:vel ipᷣa ti bi. cum in⸗
tentione illius pecccati committendi · q Inci
taſti vnꝙ; te cum non appeteres. comedendo
electuaria calida.vel alio modo·ad libidinez
exercendam. ¶ Dixiſti vnq; mendacium. vel
verbum ocioſum.peo aliqua muliere bhabeda
G, Flic tamen no · ſcòm augs· octo ſunt gene
ra mendaciozum. de quibus no.S. de unur ·
C.quot comites:v·dꝛcit tamẽ et ſequeutibꝰ·
Verum ex verbis aug ibi poſitis traditur ma
giſtraliter alia diſtinctio beeuioꝛ et planioe ·
quoniam mendacioeum aliund permcioſuz ſiue
malignitatis· aliud officõſuzʒ ſiue pietatis ali
ud ridiculoſũ ſiue iocoſitatis · xxij · q ij · ne qs ·
¶ Dernicioſuzʒ medaciũ ↄpeehendit peima·. v
genera per aug: enumerata.xxij q ij peimuz·
H¶ Officõſuz vero tria vltima genera per eun
dem auguſ. enumerata ibidem et additur de
iocoſo· ed nonne quodlibet mendacium
moꝛtale eſt.ita videtur · Os· perdes omnes qꝗᷓ
loquuntur mendacium. Item· os quod menti⸗
tur occidit animam· Rugꝰ: nec artificõſo nec
ſimplici verbo opoztet quemquã decipere · q⸗
quolibet modo mentiatur quis· occidit aĩam
.„d ho dicas cum aug quod omne menda⸗
cium eſt peccatum.xxij:q·ĩij.mihi non abſur⸗
de videtur omne quidem mendacium eſſe pec
catum· ꝙ & liquando tamẽ eſt moetale · aliqñ
veniale · Dernicioſum em̃ peccatum · id eſt· qðᷣ
nocet pꝛoximo·de quo no· õ.ꝓxi·v.pernicio
ſum · ſemper eſt motale.xxij:q·ij · peimum· et
c. ne ais Sendactenn vero officioſum · id
eſt.quod nulli nocet et pꝛodeſt alicui · de quo
no.S·vofficioſum.et iocoſum ſimiliter e pee⸗
catum veniale in homine imperfecto ſeðz om

nes. xxij · q · ij ne quis · Si queras qð pctĩ

ſit maius. offieioſum mendaciũ · an ĩiocoſuzʒ · In
Hhoc eſt diſſenſio· Quidã em̃ dicunt p maiꝰ eſt
officioſum:quia fallit ꝓximũlicet nõ noceat
quod nõ facit iocoſum· Flij aũt dicuut ꝙ offi
cioſum minꝰ eſt.qꝛ ꝓdeſt alicui qð nõ facit io
coſum Zed nũquid in Pfecto homĩe o mne
mendaciũ eſt pctin moætale.dicũt quidã ꝙ of⸗
ficioſum moetale eſt pfectis:iocoſuz vero ve
niale · Si queras ab eis quare ꝛocoſum non eſt
moꝛtale eis ſicut officioſum · cũ peimũ ſcʒ io⸗
coſum nulli peoſit qd nõ eſt moetale.ſcðᷣm ve⸗
ro ſcʒ officõſum peoſit.Reſpondent ꝙ iocoſuz
non fit ex animo. nec ꝑ ipᷣm homo aliũ inten⸗

dit decipere · ſecus in officioſo· Flij dicunt

ꝙ mendaciũ officõſum ſi eut ⁊æ iocoſum in ho⸗
mine pfecto veniale eſt. ſed tñ grauius eſt ꝙq;
in imꝑpfecto homine.⁊ hec opimo humanioe
eſt· ſcz rai.paima tñ tutioꝛ eſt.ar.v.di.ad eiꝰ
vero ↄcubitũ· no aũt dictũ eſt de ioco⸗
ſo mẽdacio.intelligas qñ nõ dicit ad fallenð-
quia nouit ille cui dicit iocãdi cauſa fuiſſe di
ctum:ſicut innuit auguꝰ.xxij. q:ijene quis.
oc etiã intelligas niſi foete dica ex qua
dam cõplacentia.ſeu delectatione· ſen frequẽ
tia aſſueta · ſicut faciũt mmmiioculatoes:a eiſ
ſimiles.nam tunc põt dici motale.⁊æ tunc ve
re habet locũ ꝙ ð omni vbo ocioſo c. Rug.
Nullũ peccatũ adeo vemiale eſt. qð nõ fiat cri
minale dũ placet.xxv.di.q. alias. ꝗ lemo

aũt pfectus dicit religioſus. qui ex toto renũ

ciauit mundo cheiſto: Oat h·v. Si vis pfe⸗
ctus eſſe vade vende omĩa que habes ⁊ da
Pauperibus ⁊c multo foetiꝰ epᷣs. qui ſicut di
Snitate peecellit. ſie etiã religione = ſanctita
te debet alijs pᷣeminere · J. de voto.ex multa.
X..j. ad fi. Flij intelligunt illũ es pfem̃ qui ſi
moæeret' ſtatim ad eternã pacriã conuolaret·
Quið ſiquis mẽtiat' alicui cauſa placendi
ſeu adulatõnis.videt moꝛtale.vt patet in hiſ
que no·õ·e.v.hoc etiã intelligas. Sed vtra⸗
dicit augꝰ.ponẽs tale peccatũ inter venialia

vt patet in his que no· S· e.ꝗ. de quibꝰ pecca
tis · ſub· J. tu dicas· v· qᷓ aũt dicant· So.tri
bus modis dicit' quis adulari· g Peimo. at⸗
tribnendo alicui bonũ qð nõ habet · æ hoe di
cunt quidã moetale·alij veniale. Dotelſt tñ di⸗
ci ꝙ ſit moetale ĩ mimis ⁊ ſimilibꝰ.ſicut appa
ret in his q̃ no.õ·e · v. hoc etiazʒ. in alijs vero
quibꝰ hoc foete perraro = ex euentu accidit
veniale Secundo. appeobando malũ quod
habet q̃s: ⁊ hoc ſcdᷣm omnes ſemp eſt moeta⸗
le · ar · lxxxiij · d· erroe · · de ſen· excõ. q;to· ad

hec duo membea ↄpeobanda facit quod legi

xxij · q·ij.peimũ · xlvj.di:ſunt nõnulli:=. c.cleri

cus:· Tercio ſupexaltando bonũ qdð habet
et hoc eſt venale: ⁊ ſic intelligas dictũ aug·

Qð ſiquis querat a me honnnẽ latitantẽ in
domo mea intendens eum occidere. nunqd de
beo mentiri ⁊ dicere ꝙ neſcio vbi ſit · videtur
dicere augꝰ.ꝙ in hoc caſu mentiri nõ debeo ·
nam ſcom ipᷣ̃m nullus etiã ad ſempiternã ſalu⸗
tem eſt opitulante mendacio deducendꝰ. 1dẽ
Ne quis arbitretur ꝓfectũ ſpũalem hominẽ
P iſta tpali vita.moete euiꝰ ſua vel alteriꝰ nõ

malum grauius faciat.

caſu mentiendu elle;

occiditur anima debere mentiri · ſed taceat · vt
ſic neqʒ peodat:neqʒ; mentiatur: neqʒ occidat
animã ſuã peo coepoee alteriꝰ. xxij.q.ij·neq̃ſ:
Iſidoeuſ.Omne genus mendacij ſumope fuge
nec qualibet fallatia vitam alicui⸗ defendas
caue mendaciuʒ in omnibus.xxij:q.ij· omne·
Zugꝰ.periculoſiſſime admittit hec compen⸗
ſatio:vt nos faciamus aliquo maluz ne aliꝰ
xinj. di. qd ait· ⁊ Bte⸗
nent pleriqʒ doctoꝛes· 77. Flij dicunt in tali
I Var lipi ſic de⸗
beo ꝓcedere Deimo debeo tacere ſicut do
cet augꝰ.xxij·q.ij:ne quis.⁊ hoc qñ nullum
in taciturmtate mea vido periculũ imminere·
alioquin ſi periculũ imminet. puta·:qe ex B cõ⸗
uincit querens ꝙ intus ſit ille quẽ querit · de⸗
beo me tranſferre ſi poſſuʒ ad aliã materiã in⸗
terrogando eũ de aliquo alio facto· xliij. diſ.

in mandatis· vel poſſum reſpondere aliquod

verbum equiuocu .puta non eſt B.id ẽ.non co
medit . vel aliud ſimile. ſed huic otra dicũt ſu
peadicte autoeitates et maxime autoeitas iſi
doꝛi . Dicas ꝙ ſic poſſum reſpondere. ſ ta⸗
lem queris curre ꝙcitiꝰ illue ita tñ ꝙ oſlẽdã
ei aliam viã quã fugiens teneat : vel al iũ locũ

quęè intrauit latens · æ dicã ei ꝙ miſi cito currat

foete nõ poterit ip̃ᷣm ↄſequi. nec etiã innemire
Vel ſic.frater:multi intrat domũ iſtã ⸗ exeũt
quos ego non video ·neqʒ ſcio: ſi eſſet hic ita
bene poſſes tu vel alius ipᷣm videre ſieut ego⸗
Si multum inſtet querens. nec ei iſta verba
ſufficiant · æ⁊ domus ſpacioſa ſit.potero dicere
des ſcit neſcio vbi ſit.id ẽ · in qangulo domꝰ
latitat · ſie debeo intelligere.a ſi poſſum ipſum
tenere in verbis his vel ſimilibꝰ. ita ꝙ; nulluz
periculũ immineat. bene erit.alioquin potero
ei dicere.ego ſcio ipᷣm ⁊ ſtatim oſtendã tibi.
hoc nõ poſſum bono mõ facere.niſi peimo mit
tam quodam.æ ſic mittere poſſuz ꝓ ep̃o vł
dño terre qui ipᷣm ſaluet.Vel ſi dñs terre ipᷣm
querit.vł timet ne ipᷣm interficiat.finalit de
beo infoemare meã oſciam ad negandũ æ di⸗
cere · nõ vidi ip̃m diu eſt · poſſum em̃ din intel
ligere ſicut volo.Vel dicã ſimplicit' infoꝛma⸗
ta oſcĩa · nõ eſt hic · id e· in loco vbi teneo pe⸗
des meos· VYel etiã ſi ſimpliciter negem · ñ pec
cabo ↄſcĩa inf oemata: nec dicaz mẽdaciũ. qðᷣ
nihil aliud eſt ꝙᷓ ↄotra mentẽ ire: qe nõ intẽdo
ipᷣm fallere.nã ſcðᷣm aug: men daciũ nihil ali
ud eſt ꝙᷓ falſa ſignificatio vocis cũ intentione
fallendi.xxij·q.ij.q.ille ergo · ⁊ · e · is aũt. et HB
ſatis innuit aug· xxij.q.ij.peimũ.Snec ſe qſ⸗
ꝙ in recte noſtris factis tam male moueri ſen
tiat· vt fiat etiã ammo deterioe. longeqʒ a pi
etate remotioꝛ. ⁊ ad hoc faciunt młta exepla
poſita· xxij· q·ij. vtilẽ·æ· e.querit' cur priacha
metiri voluit · æ. S. jte opponit' ꝙ iacob mẽti⸗
endo. /Sz3 nõne eadẽe actione meret quis et
demeret in mẽdatio pietatis. ita videt'. nã in

eo qð mendaciũ eſt demeretr. in eo vero qð pi

etas eſt meret. ⁊æ hoc apte vider ꝓbari poſſe

exemplo obſtetricũ ·qᷓ abſtinẽdo ab occiſone
pueroeu merebant'. mentiendo vero pharao
ni demerebant · qꝛ mẽtiebant· pᷣmiũ eternũ

fuit eis mutatũ in tempoeale: ſcᷣm aug· xxij.
q· ij·ſi quelibzʒ culpa· Sed ↄtra: qꝛ eade actõe
nõ põt q̃s mereri æ demereri ar ·S· de baptiſ.
maioꝛes. ¶.ſed adhuc querit /lvij · di · c · vnico
Hloc reliquit rai:diſputationi: Tu dicas ꝙ;
nunqꝙ; eadem actione põt quis mereri ⁊ deme
reri vitã eternã cum effectu.vt in vltimis cõ⸗
coedã poteſt tamẽ mereri quo ad cõmutatio⸗
nem. vt in pemis ↄcoꝛ · Queras etiã ð om⸗
mbus alijs vicijs · que ſi vellemꝰ ꝓſequendo
ſcribere.nimis eſſet ꝓlixum.ſed hec ſufficiant
ſine ↄcoꝛ.quas in ſuperioeibꝰ ſub·¶. omiſimꝰ
ex certa ſcientia cauſa beeuitatis · ad inſtruen⸗
dos vtcunqʒ ſimplices ſacerdotes · cũ alijs qᷣ
S.no.et. ·ſubſequunt et ꝑ iura poſſunt om⸗
nia ↄpeobari ꝗꝙ Quid ſi maritus adducens ſe
cũ vxoꝛem ſuã.confitet coꝛazʒ ea quod anteqꝙ;
eam duceret ↄgnouerit ſoꝛoeem ſuã · quid erit
ↄſalendum.cũ vxoe dicat ꝙ nõ credat· immo
putat qð hoc dicat in fraudem· marito ↄſulazʒ
ꝙ nec reddat debitum nec exigat:mulieri ve⸗
ro quod exigere põt h̊ nõ reddat.· ¶ Sm aüt
quelibet veniat ſeparatim ⁊ idem ↄfiteat .tũc
ei põt ↄcedi ↄſulendo ꝙ; exi gat et reddat:ar

jĩ.de ſen.excõinquiſitiom.S:de iur̃iur:mulie

ri·et iunge quod no.õ.de iur̃iur · ſub· J. nunc
redeundu. ꝓ. et ſup quibus· S· quid de cauſ-
monachationis: ⁊ ſequentibꝰ.
Sare circumſtantias pſonaꝝ et peccatoeuz
Sebes inquirere ſcdᷣm quod illis vernbus cõ
tinetur-
Quis ·quid· vbi:p quos.quoties.cur:quo
modosquando⸗ B
Quilibz h ſeruet anime medicamina dãdo·
Ergo ſcire debes ꝙ hee circumſtantie quo
ad pſonas ſunt ↄſiderande · ſcz vtrũ ſit ¶ a
ſculus vel femina: Iuuenis vel ſenex ·
Liber vel ſeruus· abilie vel ignobil ·
I¶ In dignitate vel officio eccleſiaſtico vel ſe⸗
culari ↄſtitutus:vel peiunatus.· Sane men⸗
tis vel furioſus: ꝙ ſtutus æ ſciens vel ſim⸗
plex et ignarus· ꝙ Solucus vel diugatus
VVLaicus vel clericus. Secularis vel re⸗
ligioſus Litteratus ł illicteracas Deo
pinquus.vel affinis:vel extraneus. omi
nus vel mercennarius / Fgricultoz. ꝗ¶¶ Cau
po· Delliparius vel alius operatoæ b mer⸗
catoæ:ſocius ł non.vel homo ocioſus⸗ Chri
ſtianus iudeus hereticus· vel paganus:
Contritus et penitens vel irridens Can
te tamen interrogandus eſt: puta in foenicati
one.ſi erat virgo vel coerupta · vidua vl mere
trix· Oiu gata vel ſoluta·ſecularis vel regula⸗
ris · ↄſanguinea vel extranea:non querat nom
quia ſicut peccatoe nõ debet aliũ ſpecifican⸗
do accuſare.ſic nec peeſ biter interrogare · et
de B no.S·eſub/ꝗ.circa ꝓſonas:v· cuzʒ quali
bet · Sed beeuiter ð pſona que et qualis ſit cõ
ſiderandũ eſt diligenter: et ſcdᷣm qualitate ip
ſius de diuer ſis peccatis alijs inquirendũ eſt
et etiaz penitentie variande· ſicut apparet ex
his que no.S·e.. cui ↄfitenduʒ ſit: ſub.ꝗ. cui
papa:et ſequentiet·.e..que pnia.
Circumſtantie vero peccatoꝝ ·alique ſunt

concomitantes alique allicientes · vt no· . e⸗
JG.qualis ſab ꝗ.integra.v.no.ꝙ dicit · ⁊ ſe ·
e dcomitantibus inquiri debet a cõſide⸗
rari opoætet: Quid ſit co mmiſſum et quale
vtrũ ſczʒ ſit peccatũ ſapbie ł alterius generis.
Vtrũ ſit veniale vel moetale· ſcõm ea que
no.S.e. de quibꝰ peccatis.et.S.e. ſub · ꝗ. cir⸗
ca peccata. ¶ Vtru ſit enoeme vel medioe re
Deimcipale vel acceſſaeiũ· vt patet in his qᷓ
no·· e ·v.pꝓ quos. Manifeſtũ vel occultuz
ſcòm ea que no.õ · de tpi · cedi · S. ⁊ cui. ſub · ·
peima regula · ¶ Recens vł quatriduanum.
antiquũ et fetens·ſcm ea que no · S. e · J. qbꝰ
et quot dietis . . hi ſunt tres moetui · ⁊ le · ſie
camen vt de vſitato querat in ſpecie · de inuſi
tato caute æ in genere · ſcðõm ea que no · ; e.
ſub · de luxuria.S.peccaſti dtra uaturam ·
ſe · /Vbi ſit commiſſum.ſcʒ loco ſacro aut ꝓ⸗
phano.in domo mariti ·patris · domini · vel ali

bi· / Der quos· ſcz mediatoees:internuncioſ

omnes em̃ tales ſunt rei et ꝓpticipes eiuſdem
damnationis · Item cum quibus · et ꝓ qui
bus · et contra quos · vt de hoc no.S · e · ſub · ¶.
circa ꝓſonas. ¶ Quotiens · vt non ſolum ipſa
peccata· ſed a vices et iterationes querat:æ ſi
recoꝛdatur: dicat quotiens cognouit mulierez
et quot mulieres· / Quotiens fint ebeioſus
vel alios inebeiauit. et quot: Quotiens di⸗

xit verba ↄtumelioſa.vel falſa et nociua. ⁊ cõ

tra quos:et quot.æ ſic de ſingulis.St eſt ratõ
vna·.qe vulnus iteratũ tardius ſanatt. /Cur
id eſt. quali intetõe ̊ fecerit: vta ipᷣe temꝑta
tiones pᷣuenerit vel a temptatõe p̃ᷣuentus fue
rit: ſcᷣm ea que no· g·e.ſub · ꝗ. de luxuria · vH·
incitaſti vnqꝙ. et ſe · ⁊ ſub · C. de gala · vx· paraſti
tibi · ⁊ le · ta ſponte vel coactus· æ an cõ
ditional i coactione vł abſoluta.ꝙ In cupi⸗
ditate vel pauptate. ꝙ& Et vcrũ ludendo vel

nocendi aĩo. ꝙ Qũo· de modo ſcz agendi et

patiendi: æ peeparandi.æ operandi .⁊ cogitan
di. loquendi.⁊ vtrũ latenter a ꝓditionalit·.
vel apte patenter.⁊ ꝙ; alius nõ ↄfidebat de
ipᷣo vtrũ dando pecuniã· vel mnando. vk pꝛe
ces offerendo· vt mutauerit habitũ.vl fin⸗
xerit ſe aliũ ꝙᷓ eſſet.et ſic de alijs:qᷓ ſcõᷣm rai.
melius acta ꝙᷓ lectione ſciuntur. Tu dicas ꝙ;
deterius. ge deterius elt agere ꝙᷓ audire ſed
foete voluit dicere melius · id ẽᷣ. plemꝰ. b ꝙ tu
tius eſt ſacerdoti vt peccatoꝛ hoc ꝓ ſe addi⸗
ſcat· qᷓ; ꝙ ꝓ incaute interrogatõis lectõzʒ ab eo
inſtruatur: quod dic vt no ; S. e · ſub . C. de luxu

ria · S · peccaſti ↄtra naturã:a ſe· Qñ. vtruz

ſcz die bꝰ ſolemnibꝰ vel peiuatis. tꝑe quadea⸗
geſime ſacre vel alio · vti tpe vigiliaꝛaieiu⸗

nioꝛz· vel alio. vtꝝ pꝰ pacẽ refozmatã vł añ ·

vtꝝ poſt pñiam vel añ ij/ Doero in ſumma cir
ca religioſos hec ſunt ↄſideranda· ſcʒ ¶ Dee
latus negligens . Diſcipulus inobediens

enex obſtinatus · ¶ Iunenis ocioſus·

urialis religioſus· / Cauſiò icꝰ ꝗ1 Flabi
tus pᷣcioſus. / Cibas exquiſitus · G Bumoe
in clauſtro · Lis in capło · ꝗ Diſſolutio imn
choꝛo · Irreuerentia circa altare · ꝗ Sacra
negligere / Mobilis ſupbꝰ /auꝑ inuidꝰ

die
tſe.
ſden
cual⸗
heng,
eaque
Gelr:
oere
boog
uleiy
b.
um.
lerſe
nuſ
e.
dm⸗
ut P⸗
velali
hciof
ſdem
qgoi
b.g.
ipſa
rſi
erez
oſus
8 di⸗
100
racõ
Cur
npta
fue⸗
H⸗
raſti
nco
upi:
vel
et
tan
it.
de
ſee
fin⸗
rai⸗
8
ſed
t
di⸗
eo
m
luz
ea⸗
iu⸗
⸗
tir

¶ Deopeĩetarius· ¶Cuſtos luxurioſus.

Q Contra hoſpites queruloſus. ¶Introituſ

ſimoniacus.
clericis aũt ſeceularibꝰ inquirendũ eſt.
¶ De vite babitus honeſtate ·¶ De ſimo⸗
ma.¶¶ De negociatione a alijs que ptinẽt ad
anariciã · ¶ De dilapidatione ſi adminiſtratõ
nem habete et ꝓdigalitate ¶ De hoſpitalita
te nõ ſeruata e n facta elemoſina · Ue

cepeione beneficij et negligentia ſeruicij
FWe venatione⸗ ./De re ularitate De
adnocatione De ludo- Je eccłia ĩ qua
quis canonicꝰ eſt nõ defenſa ſed foꝛte oppeeſ
ſa. ¶ De electione ↄtra ↄſcientiã facta We
ↄſpiratione · ¶ De ſtatutis ep̃i et peeceptis
ſinodalibus nõ ſernatis. De inuidia e
odio· ¶ De dtemptꝝ ⁊a irreuerentia peelato⸗
rum.
= ſecularibus: ¶De violen⸗
.

rijs ; e coꝛrupta iuſticia: /¶ De nõ facta.

e dilata.
Xmiliti bus. De rapinis · ? De adulte
rijs · ¶ De falſis teſtibus inductis. De fi⸗
delitate facta et nõ ſeruata.
mechanicis · ꝗ De mendacio De per
iurio · ODe furto. De opere ficte facto-

NRburgenſibus et mercatoeibus · De ba
ratis æ vſuris · Oe falſis menſuris: Y Fal⸗
ſis ponderibus · ¶ Venditõe tpis · Et alijſ
frandibꝰ circa ↄtractꝰ adhibitis;
¶ IZruſticis. De feſtis fractis. ¶ De de⸗
cimis cenſibus = tributis ſubtractis: ¶ Oui⸗
bus æ alijs aialuibusfructibꝰ = alijs rebꝰ vi⸗
cinoeũ ſublatis: De terminis agroꝝ euul
ſis et ſimilibus.
mulieribus de peccato carnis = ſoetile⸗
gijs: ſuperbo oenatu·: vano· ſumptuoſo.litigi
oſis verbis ⁊ ocioſis et ↄtemptu viri· quubꝰ⸗
ali que nõ ſubeſſe ſed dominari volunt. æ alijs
omnibus ad Hᷓ ptinentibꝰ. oꝛdinatõ ezʒ apłi
qui caput mulieris viꝝ decreuit · xxxiij·q.v·
cum caput · ¶ De omnibꝰ ſupeadictis ⁊æ alijſ
multis qᷓ nõ pñt ſcribi per ſingula dʒ confiteri
peccatoꝰ ſi recoꝛdat et ↄteri · ¶ SZed ⁊ de bo
nis omiſſis·que ſeʒ potuit facere ⁊ nõ fecit · vt
patet in his que nota:S.e ſub.ꝗ.de accidꝛa ·
et quippe dicunt delicta ·i.derelicta· ð qui
bus ps.delicta quis intelligit·ot põt reſpon⸗
deri ꝙ pauci:· ¶ Item de omiſſo · ſeʒ tpe mutili
ter lapſo·qe ſcdᷣm berñ.ſicut capillus nõ peri⸗
bit ð capite.ita nec momentũ de tꝑe.Idẽ om
ne temꝑpꝰ tibi impenſum.requiret qualiter ſit
expenſuʒ · Põt tñ dici ſicut idẽ dicit:nihhil cari
us tpe. ſed heu nibil vilius hodie expendit⸗
tẽ quia aĩias ꝓximon. nõ ſolũ inſtigando-
vel malũ exemplũ pᷣbendoł alio mõ:deo ab⸗
ſtulit.nec per bonũ verbũ vł exemplũ ab oꝛe
cruẽto diaboli eripuit:h etiã ereptas a ſe ł ab
alio in malo ↄfirmauit· Itẽ qe fuit cã mali
exempli multis.⁊ qe nõ fuit cã boni exempli
te de triſticia quã bonis peccando intulit
et leticia quã eis bñ opando nõ dedit · Neez
quia eccłiam dei ſcandaliza uit et inobedienſi

ei fuit. ¶ Nec ſolũ cogitet quid et quali fe⸗
cerit.ſed ꝙᷓ iniuſte tã benignũ · tã vtile.tã miſe
ricoedẽ ·tm̃ creatoee tm̃ dnimnõ alienũ h ſuuzʒ
deum.offendit. et in off enſione tãdiu pPleue⸗
rauerit · ꝓbantur hec omiĩia de pe · di. v. c. j. .·
e · deus qui . ⁊æ.· c oĩs· Sde homici·ſic dignuz.
Sde teſti.cũ cãm que inter archiep̃ᷣm .H· j·S
de tranſac'.c.fi.
L is ſit effectus vere pñie· vt Homo re:
aretur ⁊ renouet.nec deſpiciat in eo
ð fuit · qe iam incipit eſſe qð ñ fuit · ̊· ð̊ ſum.
trini.c·j..pe.l.di·ferrũ Ad h̊ tñ no.ꝙ pec
cata tribus modis purgant aut em donant.
aut delent. aut tegunt · Wenane pctã per
gr̃am baptiſmi.ita ꝙ ſi baptizatꝰ tũc moꝛiatꝰ
nec purgatoeiũ ſentiet · de pe:di :vij: nullꝰ ex
pectet. Felene p memoꝛeiã ſanguinis xp̃i.
de ↄſe. di. iiij · baptiſmi vicẽ · Tegunt autẽ
P caritatẽ · de pe · di. ij · caritas eſt. Verũ ex
ceptis pueris et ↄtinue furioſis qui ꝓ baptiſ
mũ ſaluant.in omibꝰ alijs intelligas peccata
donarideleri· et tegi: p verã pñiam nõ aliter
vt et no.õ.de baptiſ..quis ſit effectꝰ·ĩ.ꝝ ve
ram ↄtritõem.ↄfeſſione.⁊æa ſatiſ factõzʒ. licet et
qñqʒ Otritio tanta poſſet eſſe ꝙ ſola ſufficeret
ad ſalutẽ plenariã ↄſequendaz. ideo beatꝰ eſt
qui ſe põt reparare poſt lapſum · vt omĩia B ꝓ⸗
bantur de pe · di · iij · J. ille rex · Sed ſi nõ poſ⸗
ſit qiis ↄfiteri ·ꝓ verã tñ ↄtritõem ſaluꝰ erit·
ð pe · di . iij · peima oſolatio.xiij.q.ij.c.fi.⁊ no.
8·eiꝗ.quibust ⁊ quot dietis.ſub/.quis ſit ef⸗
fectus ↄtritõis.⁊ ſub·ꝗ.illud. Id h̊ etiam
vt vera ſit pñia.neceſſe ẽ ꝙ ↄfeſſio facta ſit ta⸗
lis qualis ↄuemt ·qð dic vt no⸗S·e⸗ꝗ. qualis·

et. ꝗ. cui Ofitenduz neceſſe eſt igit ↄfitens

nihil celet:nã falſam pñiam eſſe ↄſtat.cũ ſpee
tis pluribus de vno ſolo pñia agit · aut cũ ſie
agitur de vno vt nõ diſcedat ab alio Vnde
ſcriptũ eſt · qui totã legẽ impleuit.offendat ãt

in vno.factꝰ eſt omnin reꝰ· Sicut em̃ ſi in pec

catis omĩbus eſſet inuolutus·ita ſi in vno tm̃
maneat:eterne vite ianuã nõ intrabit.FFalſa ẽ
etiã pñia:cũ penitens ab officio vel curiali vł
negociali nõ recedit.qð ſine pctõ nullatenus
agi põt:aut ſi odiũ in coꝛde geſſerit ·aut ſi of
fenſo cuili bet nõ ſatiſ faciat.aut ſi offeſus of

fendenti nõ indul geataut ſi arma ↄtra ꝛuſti⸗

ciam geratIdeo imno-ijep̃os ⁊ p̃ᷣl biteros ad
monetne hmõi falſis penitentijs:laicoꝝ ani
mas decipi ⁊ in infernũ detrahi patiantur · vt
omĩa hec ꝓbant de pe · dy v. e· fi · Grego.
idẽ dicit· ⁊ addit· falſas pñias dicimꝰ que non
hm autoeitatẽ ſanctoꝝ patiz ꝓ qualitate cri⸗
minũ imponunt.vel qñ quis bona alteriꝰ in⸗
iuſte detinet mſi reſtituat·de pe· di. v · falſas
qð qualiter intelligat:die vt no · j.e..q̃ pñia-
et · ꝗ. quibꝰ et qualter ¶ Qð aũt dieit vere pe
nitenti nõ licere exercere miliciã vel negociũ
pꝛiſtinũ.mtelligi põt ð ſolẽniter penitentibꝰ·
qui nõ debẽt ſeculariter viuere.de pe · di. v. cõ
trariũ · et · · di. lud · Dõt etiã incelligi qñ deli
quit in ip̃o officio.⁊ eſt ei iniunctũ in pñña ne
dec etero B exerceat.tũe em̃ ſi ꝗ munctõz re⸗
deat maniłeſtũ ſit· debz excõmumcari · ð pe.

diev. de his· xxvj.q/ vij:de hĩs · xxvij.q.j. de⸗
uotam.ałbłs aũt honeſta exercere põt · Vñ leo ·
qualitas lucri negociantem aut arguit aut ex
cuſat.Et gre:negociũ qð ante ↄuerſionẽ ſine
peccato extitit. B etiã poſt ↄuerſionẽ repete⸗
re culpa nõ fuit: vt hec ꝓbant ð pe.di· v.qua
litas:et:c.negociũ·Verũtñ tutius eſt abſtine⸗

re a negociationibꝰ ꝙᷓ; ip̃as exercere· etiã ſi ab

Hinens inde diſpendia patiat'. qę difficile eſt
inter emetis vendeutiſq; cõmerciũ nõ interue
n ire peccatũ.vt in dicto·c.qualitas:et ad idẽ
S.d vſur̃ · in ciuitate.et in his que no.j· e. C. q̃⸗
bus ⁊ qualiter ·ſub · J. quid de negociatoeibus

¶ Sed et ad H vt vera et pfecta pñia agatur
neceſſe habet peccatoe ſe oĩno iudicio ſubijce
re ſacerdotis nihil ſibi reſeruans ſui.vt para⸗
tus ſit facere ꝓ recipienda vita anime· quecũ
qʒ faceret ꝓ euitanda coepoeis moete et hoc
cũ deſiderio.qe vitã recuperat infinitazʒ. cum
gaudio em̃ hoc facere debzʒ immoætalis futu⸗
rusqᷓ faceret ꝓ differenda moete moeiturus
vt de pe · di · vtc.j.poſt mediũ·in. .ĩ his oĩbꝰ
dolens:querat ergo et ſu beat dignos fructꝰ
penitentie · vt ibi dicit ad fi· et peimo offerat
deo mentẽ ꝙᷓ; aliã oblatõez.et ſic tripliciter ſa⸗
tiſ facienduz eſt creatoei oꝛe:coꝛde. ⁊ ope · ſic
tripliciter eſt offenſus· ad qð ꝑtinet q no/S.
e¶. quibus et quot dietis: H. j. ST
ergo ei oꝛatio ↄtra peccatuz oeis ſiue ſupbie·
que ſi pura ſit peccatũ purgabit · de dle · di · v ·
nõ mediocriter · Heiums ↄtra peccatũ coe⸗
dis ſiue carnis.ieiuniũ eĩ curat vulnera delin⸗
quentis et cũcta ſanctificat · de pe · di. v. ſit ti⸗
bi ieiumũ · ¶ SRlemoſma otra peccatũ opis ſi⸗
ue auaricie.Si em pecuniã habes peccata tua
elemoſims redime de pe · di. j. medicina · et · c.
ſiquis domũ . æ c.quẽ penitet:⁊ c· agite · Sle⸗
moſina em̃ omĩa bona pficit · Vñ luce:iiij. da⸗
te elemoſinã.⁊ ecce omnia munda ſunt vobis
de pe · di · j· medicamentũ.et· c. tres. ⁊.c. qᷓob⸗
rem. Sed = dici põt ꝙ ſatiſfactio in duobꝰ
Oſiſtit. ſeʒ in eleſimone largitõe.⁊ carnis ma⸗
ceratõne · B òus igit ꝓ ſub·J. ꝓſequamur.

glemoſina triplex eſt · / Deima cõſiſtit in
coedis ↄtritione.qñ aliquis ſeipᷣm offert deo ·
iuxta illð.miſerere aĩe tue places deo.De hac
intelligas qð in eccłia legit.ſicut aqua extin
it igne: ita elemoſma extinguit peccatũ
VW Secunda ↄſiſtit in compaſſone.qua cõpa⸗
timur alienis aduerſitatibus tanꝙᷓ noſtris.de
hac job.viij. mecũ ↄualuit miſeratõ:æ ab vte
ro matris mee egreſſa eſt mecũ · ¶ Tercia con
ſiſtit m fide viua ſiue dilectione nõ ficta.⁊ ca
ritate operoſa.qñ ſcʒ ⁊ qualitercũqʒ damuſ cõ
ſiliũ b auxiliũ ꝓximo indigenti·ergo nedũ cõ⸗
ſiſtit in rerũ largitione.h etiã in ↄſilio aduoca
tõnis:a cura tã ſpũali qꝙᷓ; coepoeali. De hac do
minus luceiiij · Date elemoſmã.⁊a ecce omnia
munda ſunt vobis.Fmbeo.paſce fame moꝛiẽ
tem· ſi nõ pauiſti occidiſti · lxxxvj · di · paſce . de
hoc pleniſſime no · S· de tpi · oꝛdi · C. ⁊ cui · ſub
A. vij. tegula·. . L

niungat

Carnis aũt maceratio ſiue caſtigatõoſi⸗
ſtit in quatuoæ·ſ.oꝛõnibꝰ.vigilijs:ieiunijs.=
flagellis .· Vñ apꝑł s ad teſſalomc ſine intermiſ
ſione oꝛateid ẽ.nõ intermiſſis hoeis canoni⸗
cis · de quibꝰ põ · ſepties in die laudẽ dixi tibi.
56· ð cele.mii · c · j. Vel ſic.ſine intermiſſone oea
te.i: iuſte viunite ⁊ ecerna ðᷣſiderate· Iuſtus em̃
nunꝙᷓ deſunt oeare.miſi deſimat inſtus eſſe · ſem
per em̃ oeat qui ſꝑ bñ agit· d idẽ hiero.xxij⸗
d· ſancta· Rug. Ipm deñderiũ boni oꝛatio eſt
et ſi ↄtinuũ eſt deſideriũ ↄtinua eſt oeõ
Sſt ãt oꝛõ piꝰ affectꝰ mtis ĩ deũ tendẽs · et
plerunqʒ ne pigritet in voce ꝓꝛumpens.
Vel ſic· oꝛõ eſt ↄgeries vocũ ad aliq̃d im⸗
petrandũ in deũ tendentiũ · xx · di · ca. fi. ¶In
oꝛõe aũt nõ debet peti tpalia pᷣciſe ⁊ peicipali

ter · heterna · ſpualia· et ꝓtinẽtia ad aĩe ſalute·

Vñ ſuꝑ illud·ij. coꝛ.ij· virtus in infirmĩtate
Pficit.dicit glo aug. Cũ ea que deus laudat
et ꝓmittit petitis·ab illo ſecuri petiteilla ei
Bicio deo dcedentur: Qñ autẽ petitis tꝑalia
cũ modo petite.⁊ cũ timoee illi ↄmittite vt ſi
ꝓſint det. ſi ſcit obeſſe nõ det · quid em̃ peoſit
vb obſit nouit medicus nõ egrotus. Docet
em magiſter noſter petere qͥ ad ſalutẽ ꝓtinent
ſicut apparet in ſeptẽ petitõnibꝰ quaſ docuit
nos petere qñ dixit·dũ oꝛare volueritis · dice⸗
tis ·pat noſter ec · Aubi h reſtrinxit ad tria · ſ.
fidem:ſpem.⁊ caritatem.q pᷣcipue ſunt peten
da · Vñ luce · xj · Quis aũt ex vobis patrẽ petie⸗
rit panẽ.nũquid lapidẽ dabit illi· Eut piſcez.
nũquid ſerpente dabit illi · Fut ſi petierit ouũ
nunquid poærigit illi ſeozpionẽ. Der panẽ ca⸗
ritarz piſe⸗ fide:ꝓ ouũ ſpem.volũt deſigna
re ¶ Sunt aũt. xiij. que in oꝛõe requirunt.ſ.
ꝙ ſit · ¶ Fidelis· Vñ ps.miſerere mei qm̃ in te
Ofidit amma mea · Secura. iaco · j. poſtulet
in lide nihil heſitans. de h.xxinij:q:ij..ij
Humilis · Rcci · xxxv. Qeatõ humiliantis ſe
nubes penetrabit · de dſe.di · v. nõ mediocric
Wiſcreta · Math̊·xx. neſcitis quid petatis.
Iaco.iiij ·petitis ⁊ nõ accipitis eo ꝙ male pe⸗
tatis · ¶ Deuota potius coꝛde ꝙᷓ oꝛe · ſpeg. j.
anna loquebat' in coꝛde:⁊ vox illius penitus
nõ audiebat . Fug. Quid ꝓdeſt ſtrepitus la⸗
bioeum ſi mutũ eſt coe.· Gre · qui indeuotꝰ oeat

Vñ verſus ¶ Cũ coe non oeat.lingua inuanũ
laboꝛat · ¶ Verecunda · vt in publicano qui ñ
audebat ad celũ oeulos leuare.luce· xviij·
VSecreta ·Mathᷣ · vj · tu aũt cũ oeaueris ꝛc · ð
Oſe · di · .·c.pe.⁊ fi Iſidorꝰ.Oeatio peiuatis lo
cis opoꝛtuniꝰ funditur. Dura. de pe. di. j ·
impoetuna · Dañ·xiij. Dixit ſuſanna. Dñe tu ſciſ
ꝙ ho iſti malicioſe ↄpoſuerunt aduerſum me⸗
ſſcacrimoſa.pſa.xxxviij. Fudini oeꝛõem tuã
et vidi lacrimas tuas · Tho· iij · VYVbi dici ꝙ ſa⸗
ra in oeõne pſiſtens.depᷣcabatur deũ cũ lacri
mis · dicit gloſa· oꝛõ deũ linit: lacrima cogit.
hec vngit· illa pungit · Fctenta · Oõ· inten⸗
de voci oꝛõnis mee· Scci ·x· Quſce moeientes
ꝓdunt ſuauitatẽ vnguenti.Berũñ· omẽs nobis
cauſam deeſſe gram·ſ̊ iuſtius gratia cõqueri⸗
tur nõ nullos ſibi deelle † Comums etiã plꝰ

iudiciũ ſibi keter Oſe · di · ij · qe coꝛpus ·

—

—
☛

— —

vʒ ꝙᷓ; ingularis xx · di · e. fi · erui da · Iere.

v · Maledictutz homo qui opus dei nogligẽter
facit · ð̊ oſe.di.d:nõ medioeriter.⁊·c eiumũ.
Exo.xxxij · Aut dimitte eis hanc noxãaut ſiñ
facis · dele me de libeo tuo · Operola. rob.

xij · Bona eſt oeatio cum ieiunio ⁊ ele ſina-

Math.v· Beati miſericoedes.qm̃ ⁊c · Kfſñ⸗
Duaexemplo amici qui panes ñ panẽ acomo⸗
dauit · Luce· xj · St apłi pſeueranteg in oꝛõe ſpi
ritumſanctum receperũùt.act'.j. Valer aũt
oꝛõ p̃cipue ꝗ vicia ſpũalia. Vñ hiero.ſup illð
math·xvij.marci.ix·.h genus demonioꝛ nõ
eijcitur niſi m oꝛõne ⁊ ieiumo.ſic ait.medici⸗
na cuilibet moꝛbo eſt adhibẽda · nõ ſanat ocu
lum qð ſanat calcaneũ.ieiunio ſanant peſtes
coepoeis.oeõe vero ſanant' peſtes mentis
ĩgilijs ſimiliter maceratur caro:q̃ nobis
indicunt omihꝰ.æ maxime pᷣlatis · Nõ · nõ doꝛ
mitabit · neqʒ doꝛmiet · qᷓ euſiodit iſrahel. Lu
xij · Sint lumbi veſtri pᷣcincti.⁊ lucerne ardẽ⸗
tes in manibꝰ vris· ⁊æ vos ſimiles hoĩbꝰ expe⸗
ctantibus dñm ſuũ qñ reuertat a nuptijs æc.
et ſi venerit in ſecũda vigilia.⁊ ſi in tercia vi⸗
gilia venerit.⁊ ita inuenerit· beati ſunt ſerui
illi En aũt vigilare ſomnũ coꝛpis a ſe excu
tere · Treñ · ij · Coſurge:lauda ĩ nocte. in pein
cipio vigiliaꝝ.vt ſcʒ ſomnũ coæpis a te excu⸗
tias · Deouerb · vj.Vſqʒquo piger doꝛmis ac.
et ſubdit· et venit tibi quaſi viatoe egeſtas.
Sodẽ·xx· Deopter frigus piger arare noluit-
mendicabit in eſtate · Bed = vigilare eſt mã
datis diuinis attẽdere.Ecci · xv. ltioea te ne
queſieris :h q̃ p cepit tibi deꝰ diligẽter attẽde
Eodẽ ·. Si voluęris mandaca ſeruare.⁊ hec cõ⸗
ſeruabunt te. Iterũ· Vigilare eſt ſuꝑ ſeip̃ᷣm
vigilias noctis cuſtodire·Luce.ij· grant in re
õe illa paſtoees cuſtodietes vigilias.Math̊

xxvj. Vigilate ⁊ oꝛate ne intretis in tem tatõ

nem·j· pet·v.ſobeij eſtote ⁊ vigilate ¶ Vigi
lare ẽ etiã ad deũ mẽtis oculos aperire.Deu-
xxviij· Erit vita pendens añ oculos tuos. ſczʒ
xp̃ᷣs in cruce poſitꝰ.⁊ nõ credes vite tue.Deo
uer bi. vij · Qui vigilauerit ad me mueniet me.
hec ẽ quarta vigilia m qua venit hieſus ad di
ſcipulos ſuosl Mos aũt plati vigilare debe
mus ſpecialiter:qe paſtoꝛes ſumꝰ.⁊ talibꝰ in⸗
dici vigilare · vt ſtati no · j̊.e.v· iterũ· Vñ geñ.
xxxj · Oixit iacob ad laban· Xx· ãnis fui tecũ.
oues tue ⁊ capee ſteriles non fuerut.arietes
gregis tui nõ comedi ·nec captũ a beſtijs oſte
di ti bi · ego damnũ omne reddebã. quidd fur
to pierat a me exigebas.die noctuqʒ eſtu ve⸗
gebar ⁊ gelu. fugiebatqʒ ſomnus ab oculis
meis, nvtinã tales eſſemus omẽs ſpũales paſto
res Vigilare ergo debemꝰ qe doctoꝛes ſu⸗
mus · h qũo docebimꝰ niñ ſciamꝰ · h qũo ſci⸗
mus niſi ſtudeamꝰ· j.thimo.iiij:attende tibi ⁊

doctrine ·˖ Codẽ · dũ venio attẽde lectõni· ex

Hhoetationi: ⁊ doctrine· Math̊.vl· eũtes in mũ

dum pᷣdicate euangeliũ omni creature · ¶ ODe
bemus aůt · Nedocere · ſcz Credenda · ſẽ ar⸗
ticul acienda 2 ſexuanda ſiẽ man

data Fugienpa ·/ſicut pctã Timẽda · ſicut

moetẽ eternã · A Querẽda ⁊ appetenda. ſicut

—

regnũ dei ⁊ iuſticiã eiꝰ · NHec ſunt · v· verba que
apłs vult ſuo ſenſu ſequi m eccłia dei·. vt ⁊ ali
os inſtruat magis ꝙᷓ.x.milia verboꝝ ĩ lingua
jcoꝛ ·xiiij· F/ Ite vigilare ðbemꝰ·qe cuſtodes
infirmoꝛ· ſ.pctõ ſumꝰ.j·e.euz infirmitas
St.j.coꝛ.xj.mł ti infirmi et imbecilles int voſ
⁊ dozmiũt młti · Duo ĩfirmi ſunt· coepꝰ ⁊ aĩa
Otraria appetẽt esſpũs quidẽ Pmpt? C.caro
aũt infirma:qe coepꝰ qð coerumpit aggrauat
animã.Vſqʒquo paruuli diligitis infantiã. et
ea que vobis noxia ſunt queritis· /Ite quia
nutrices ſumꝰ.j.ad coꝛ· ij. lac dedi vobis in
potũ nõ eſcã.j·e.deꝰ qui · Daruuli petierunt
pane:⁊ nõ erat qui frãgeret eis.Treñiiij. Fd
heſit lingua lactẽtis in ſiti.ſ· verbi dei.ibi di
cit gloſa.talis nõ põt dicere ego ſum paſto⸗
bonꝰ.h bñ põt dicere ego pono animã meã ꝓ
euibus meis. YVItez q ſumus ſpeculatoees.
Szechxxxiij·fili homĩs.ſpeculatoꝛezꝝ dedi te
domui ilrk. NArs a⸗ ſumꝰ ianitoes:nobis eiĩ
dedit claues regni teloꝝ· ij · reg iiij. iſ boſeth
doemiebat ianuis apertis.æ ancilla hoſtiaria
obdoemiuit.æ intrauerũt hoſtes ⁊ occiderũt
eũ.vigilate ergo oẽs:qe aduerſariꝰ veſter di⸗

abolus tanꝙ;ᷓ leo rugiẽs circui querẽs quẽ de

uoeet
Ieiunium vero triplex eſt. / Deimum eſt
abſtinetie coꝛpoealis:a cibo ſeʒ abſtinere.⁊= B
dñꝗa inſtituit peimo in paradiſo.æ poſtea ſãcti
ficauit qñ ſcʒ xl:diebus ⁊=· xl.noctibus ĩeiu⸗
nauit· ath;.iiij. Hoc debent quatuos conco
mitari. aimn eſt largitas: Iero: q mandu
caturꝰ eras ſi nõ ieiunares da pauperibus.=
i eiuniũ tuũ ſit ſaturitas anime nõ marſi upij lu

crum. A1eennd eſt leticia · Math· vj. cũ ie⸗

iunatis nolite fieri ſiẽ ipocrite triſtes · / Ter
ciũ ẽ hoea cõpetẽs· nã ſicut legit. j.reg.xiiij
Ionatas adiudi catꝰ fuit moꝛti · quia pᷣuenit ho
ram. ,Kuaren eſt mẽſura · Rug: mens auidi⸗
tate ciboꝝ laſſata · pdit oꝛõis vtutẽp/ Scdz
ieiuniũ eſt afflictõis.a gaudio.ſ.tempoeali ſe
tempare ·; erciũ ieiumũ eſt ſpũale.a pec⸗
cato ſcʒ mòetali abſtinere.⁊ ð his no.õ.ð& ob
ſeruatõne ieiunij · J. qu id ſit ieiuniãũ ? Flagel
la etiam multa ſunt. /Oeima em̃ conſiſtit in
armis penitẽtialibꝰ.ſczꝗ cinere·cilicio:⁊ lacrĩs
l· di. in capite · T/ Secunda i pectoeis tunſio⸗
ne · genuflexione·. ⁊ diſciplinis.ð pe.di · j· treſ
ſunt actõesin· · altera vo pñia · Tercia
in peregrinatõnis afflictõne.de hac.S. ð pe
regrinantibꝰ.a de voto..quot ſunt ſpecies·
uarta in tribulatione æ cꝰlibz egritudi⸗
is afflictione · B ſuſtinnit Iob. de his apłs ·
ad heb· xij · flagellat dñs omne filium quẽ re
cipit · ZRit ĩgitur cautꝰ ⁊ diſeretus ſacerdoſ
et dicat penitenti poſt iniunctam penitetiam
ꝙ omnia bona que fecerit.⁊ omnia mala que
ſuſtinuerit.ei ꝓficiãt ad ſalutem.æ ei peo peni
tentia hec omnia iniungat · tunc em̃ ei valebũt
omnia ſi a peeſ bitero imungant· et penitẽtia

ſit deuota. de pe.di:j.in actõe.et.c.agite pe⸗

nitentiam. et no.j.e.ꝗ. que penitẽtia.v. ſacer⸗
dos et · ſequetibus. eS eſt ige effectꝰ pe⸗
mtẽtie · vt ů pfecte in ̊ mũdo fuerit ſatiſfactũ

„

anima ad patriam euolat.aut ſiquid purgan⸗
dum remanſerit igne pur gatoeij purgabitur-
Deus em̃ cum ſit inſtus a miſericoes· ex miſe⸗
ricoedia penitenti ignoſcit nõ reſeruans pctmn
ad penã eternã· Ex iuſticia vero impunitũ non
relmquit delictũ.Rut em̃ homo punit aut de
us · Vñ aug.Et ſi ↄuerſus vita viuat ⁊ nõ mo⸗
riatur · nõ tn ꝓmittimuſ ꝙ euadat omne pena·
nã peius puniedꝰ eſt igne purgatoꝛio: qui in
aliud ſeculũ diſtulit fructũ ↄuerſionis Is aut
ignis et ſi eternus nõ ſit· miro tñ modo grauiſ
eſt. Excedit em̃ penã quã vnꝙ; aliquis in hac
vita paſſus eſt: nunqꝙᷓ in carne tanta pena inue
ta eſt.licet mirabilia martires paſſi ſint toeme
ta.de pe · di. fi. c. j· ¶ Idem poſt ſpecificatõez
multoꝝ peccatoꝝ moetaliuz dicit. Quicunq;
aliqð de iſtis pctis in ſe dnari cognouerit· ni⸗
ſi digne emendanerit. a ſi habu erit ſpaciũ lõ
go tpe nõ penituerit et largas elemoſiuas nõ
erogauerit · et a peccatis ip̃is ſe nõ abſtinuerit
q · d· ſi impemtens ſine ↄtritione deceſſerit
o tranſitoꝛio igne de quo apłs ait.purgari
nõ pot erit·h eterna illũ flãma ſine vllo reme⸗
dio cruciabit:xxv·di· . abs.nã ⁊ ſcðzʒ gre:qua
lis hinc quiſq; egredit talis in iudicio pᷣſen⸗
tatur· e. ca · et · q. qualis · Itẽ eff ectus is eſt
vt qui frequenter reſurgit ꝓ ꝓpniam· iuſti voca
bulum nõ amittat · de pe. die nij ſepti es et alia
bona ↄſeq̃t de quibꝰ no.S.e.¶.qᷓ inducũt ho⸗
minẽ· ſub · ꝓ. bonoꝛ

NWe valent ad hoc ne quis poſt verã pe⸗
Irnitentiã et ſalutẽ ſpualẽ ↄſecutã patiaꝰ
recidiuũ. De hoc merito videndũ eſt ˖ qe null⸗
õt ptm̃ vitare niſi in earitate exiſtat·de pe ·
di. jj. ſi em inquit. Vñ gre· in moealibꝰ.li· vij.

Sx ſe nanq; omnis vite temptatio eſt· cũ ex ſe⸗

ipſo naſcit vnde perimat.que ⁊ ſi ſemꝑ virtꝰ
ſuccidat ·ex infirmitate generat ꝙ ſemꝑ ſuc⸗
cindi neceſſe eſt · Verũtñ.qe vnguenta nõ redo
lent latius niſi cõmotanec aromata ſuffragã
niſi mcendant'.ita nec ſancti vii niſi in tribu
lationibus virtutes innoteſcũt: Dena em mter
rogat:ſi quietus quis veraciter amat· Vnde
P patres antiquos is vi iuſtꝰ deſcribit. qui
tanꝙ; ſidus in tenebeis eluceſcit. ho er⸗
go ne quis recidiuũ patiat.valent illa qᷓno.
B.e. ꝗ.que inducunt hominę:et opponant cõ
traria otrarijs vt curent· Vt. ſ. ↄtra mali⸗
ciam chain abel innocentia opponat⸗ Vñ gre.
Ebel em̃ eſſe retinuit quẽ cain malicia nõ exer
cet.xxiij.q/iiij.hec aũt vita·⁊ · vj · q · j.· . B ec
tunc. ¶ Item cõtra immundiciam lamech eſt
enoch mundicia opponenda · qui cum deo am
bulauit. Geñ. vj. ¶ ĩtem contra inobedientiã
gentilium ante diluuium eſt noe obedientia
opponenda.de pe · di · j· peedixerat. Itez cõ
tra auariciã effron abrahe largitas:xiij.qij.
poſtqꝙᷓ effron · al incipit.poſtꝙ; pᷣcio · xxxv · di ·
ſexto die. in fi · xlij. di · ¶. j. et · c. quieſcamꝰ.
NItem g luxuriã gentiliũ.⁊ foenicatões ſpi⸗
rituales æ carnales: opponẽda eſt caſtimonia
yſaac diugalis· ⁊ Otra impatientiã ſuꝑboeum

qui habent ſpiritũ in naribꝰ· tolerãtia patiẽ

tia Iacob·qui multos laboꝛes tolerauit mł⸗

ta Badks eſt tã a ſuis ꝙ;ᷓ alienis · xxij · q · ij.· J. fi.

Item ↄtra ingratitudinẽ falſoꝛ amicoꝛ qᷓ

mala peo bonis retribuũt Ioſeph benignitas

qui bona ꝓ mat reteibuit · xxij:q:iꝙ; ioſeph.

abs ꝙ ait. de tali bꝰ retributõnibꝰ legit.xxiij·

q·iij · ſex ſunt differentie · ktẽe ꝗ crudelitate

et tirannidẽ puerſoꝛum dnoꝝn.moiſi manſuetu
do. de pe · di. ijj · ꝓoppomt' de moiſe aaron ·

tẽ ↄtra diffidentiã ⁊ deſperatõem manda

toꝛeum dei quã ſequunt' impij· de pe. di · iij. iu

deis · opponatur fiducia et ſpes quam habuit

ioſue ↄtra aduerſarios. quibus deuictis a ſu
peratis· in terrã ꝓmiſſionis i. ſupernã ieruſa⸗

lem introduxit populũ · viij · q · j· licet · et · J. ſi
ergo·: æ ſic de alijs · Nam ſicut ait gre:dtraria
Heijs curantur ·

¶ Sant etiã quatuoe columne celeſtis editi⸗

cij. quibus ſine eſtu diabolico poteſt quis ad

celũ leuari ¶ Deima columna eſt vt deſpiciaſ

mundũ · qꝛ ipᷣe perit ↄcupiſcentia eius ſcdᷣm

apłm.xxiij. q.v· quid igit. ¶ Secunda eſt vt

neminẽe deſpicias: qe neſcimꝰ qualis vnuſquiſ
qʒ ĩ die indicij appareꝑit. xj ·qjſacerdoti bꝰ·

xlv.di.vera iuſticia.Tercia eſt vt deſpiciaſ
teipᷣm· nõ tñ quo ad vireutes a opa ipᷣaꝛꝝx · ſed
quo ad hoc ne credas nimis valere· xxj. q: iiij·
c.j.xxx ·di·ſiquis viroꝝ· ¶ Quarta eſt vt cõ
temnas te ſperm·qe ſcᷣm apłm. ſi hominibus
cõplaceres ſeruus xp̃i nõ eſſes · ij.q: vij.accuſa

tio. Vnde verſus ·

— .

¶ Spernere mundum ſpernere nullum. ſper

nere ſeſe ·
. ernere ſe ſperni·quatnoꝛ hec bona ſunt
ðuc tñ ale neceſſe ſunt ad volandũ · alio
quin volare non poteris·:⁊ ſunt hee· fides bo
na et recta ·ſpes firma ex vno latere. caritas
emĩata ad deũ ⁊ ꝓximũ ex altero· Inðõ ꝓſper
nde iſtis geminis virtutũ qm caret alis;
Celoꝝ ad regnũ nõ habet vnde volet . de
pe · di · i caritas eſt· et uunge quod no · S· e C. q
impediunt · ꝓ totũ·⁊ ¶. quibꝰ et quot dietis·

. „

ſub · que inducũt ↄtritõem·

N quo tenet ſacerdos illi cuius ↄfeſſio
nem audiuit. Sece in peimis tenet pec⸗
catum ſuum abſcondere ⁊ ſecretum tenere ita
ꝙ nec peoximis nec extraneis: etiazʒ ſi ſcanda
lum oꝛeiretur niſi reuelaret: aliquo mõ recitet
ſcðm grego · de pe · di · vj· ſacerdos. nid
ergo ſi ſcit multa homicidia parata.que etiaʒ
in effectũ ꝓducent niſi hꝰ recitauerit·diec qðᷣ
in hoc caſu põt reuelare talibꝰ qui nõ pñt ob⸗
eſſe:caute tñ.nõ ſpeci ficando ꝓpſonã· ar · in hiſ

que no·ĩ·.e.v· ſed quid ſi tu·ar.xxij.q:v:h vi⸗

detur · vbi H innuit augh ſi tale ſit ꝙ nõ poſſit
reuelari ſine ↄfeſſionis ꝓditõne⸗niſi de ↄſenſu
Ofitẽetis fieret neceſſe eſt abſtinere· vt ĩ dicto
c·tenet igit hoc ſecretũ tenere ſacerdos.adðᷣo
qp dſulimus ei bona fideꝙ nec verbu nec ſi⸗
gnum.nec nutũ.nec geſtũ· inde faciat· nec in

genere nec in ſpecie.⁊ hoc eſt multos q mò

ludunt ⁊ rident inter ſe dicẽtes · hodie audiui

itin
aſg f.
lten
ſnita
pſeb
Perii⸗
delit
nſuern
garon.
nand
ifin
dabuit
aſn
leruſa⸗
eri
Nraria

edſfi⸗
gigad
picia,
lcöm
eſt vt
ſuif
tibo⸗
piciaſ
ſed
riün⸗
vt co
nibus
ceuſa

ſper

aſune
alio
bo
fitas
ſper
llis⸗
de
Cq

ets⸗

eſſo⸗
per⸗
ita
nda
etet
nd
tiaz
ob⸗

ſit
ſu
to
do
ſi⸗
in
nd
ni

talẽ ↄfeſſionẽ·et licet non nominent ſpeciali⸗
ter ·˖ tñ dicunt quidã miles . vel quidaz comes ·

vel quedã mulier cõmiſit tale peccatũ: æ cum
ſint in loco vbi audierint confeſſionẽ ⁊ vbi eſt
perſona.ſic narrant omnia ·ꝙ aliqui circũſtan⸗
tes diecturant quid velit dicere:ſicut vidi ali
quotiens de factoſed nõ refert vtrũ res peo⸗
peio vocabulo expeima vel digito vel certis
circũlocutionibꝰ oſtendat · ff. ſi cer· pe. certũ
eſt · S. de ðſang.tua · S·de teſti.licet ex quadã.
et ꝓ hoc multi ſieut experti ſumꝰ retrahunt
talibus ↄbfiteri. Caueas ergo ꝙ exquo aliquid
ſcis in ↄfeſſione.decetero nõ loquaris de hoc
incaute:quia lingua de facili labit᷑: a in mul⸗
tiloquio peccatũ nõ deerit· Maxime aũt B ca⸗

nendum eſt qñ circũſtantia nimis ꝓpinqua eſt.

ſicut no·S.e.ꝗ. quał.ſub..diſcreta.v. fallit
aũt hoc.niſi foete requirat a te ꝙ iuſticiam fa
cias de peccatoee.vbi potes excõmunicare il
lum qui cõmiſit qᷓ;uis tibi ↄfeſſuſ fuerit.h ſine
aliqua determinatione⸗õ·de of:oedi. ſi ſacer⸗
dos · ls aũt etiã epiſcopo tuo nõ debes hoc
ſpecialiter reuelare:q;uis loꝰ tibi ſub pena ex⸗
cõmunicatõnis pᷣcipiat ·S. de exceſ.pla.dile⸗
ctus· nam in hoc maioe es ep̃o·cũ geras viceſ
dei · ar. S·de of. delega· ſane qe· vnde nõ tene⸗
ris ei obedirexxj.di. inferioe · iqui etiaz
ſunt qui nõ eredunt ſe peccare qñ dicunt:opti
me confeſſus eſt talis· h̊ ⁊ hic põt eſſe pericu⸗
lum· quid ad te.deꝰ ſcit æ nullus aliꝰ.ergo ni
ſi te ĩemet qui ↄfeſſus eſt ꝓducat in teſtẽ ta⸗
ceas:⁊ ſcm hoc intellige·S·de ſimo:nemo.æ
de fri · ⁊ male:c· fi· . jibi.poſtmodũ pꝓ pᷣſ bite

rum de cuiꝰ parroc hia vir extitit feciſti inqui

ri · ſubaudi tu de plano a vicinia.nec em̃ intel⸗
ligas ꝙ de ↄfeſſione ſibi facta aliq̃d deat reue
lare · vt. Sno · ¶ S quid ſi tu neſcis dare con
ſilium peccatoꝛi.in hoc caſu tm̃ licitũ eſt tibi
a peritioꝛe ↄſilhium caute petere.igit tutiꝰ eſt
in omnibus alijs abſtinere: excepto eo qð no·
8. e · . ⸗H..· ⁊ hoc eſt qð dicit ↄciliũ generale
ĩ.e · omnis.ꝗ.vl/vbi ſic habec?. Caueat aũt
oĩno.ne verbo.vł ſigno.aut alio quouis mõ
peodat aliquatenus peccatoꝛẽ.h ſi peudentio
ri ↄſilio indiguerit.illð abſqʒ vlla expeeſſione
ꝓſone caute requirat · qm qui peccatũ in peni⸗
tentiali indicio ſibi detectũ pᷣſumpſerit reuela
re.nõ ſolũ a ſacerdotali officio deponedũ de⸗
cernimus: veꝝ etiã ad agendũ penitẽtiã per⸗
petuã in artum monaſteriũ detrudendum ·
In q ſalte ſubandi ſilẽtiũ tenebit.õ.ð ſta:
mo· cũ ad monaſteriũ.. in oꝛatoꝛio.S3 · de
pe · di·vj·ſacerdos.vbi ðe: oĩbꝰ diebꝰ vite
ſue ignominioſus pegrinãdo ꝓgat.Fliqui di
cunt ꝙ illud coerectuʒ eſt ꝓ concilium genera
le.Vel dic quod illudò faciet omnibus diebus
quibus penitentiaʒ aget ·xxx.q.jſiquis ſacer
dos: qua completa in monaſteriũ detrudetur
ſcòm conciliuʒ generale ¶Quid ſi aliquis cõ
fitetur ſe incidiſſe in hereſim æ alia peccata cõ
miſiſſe a quibus vult ceſſare.nõ tamè ab here
ſi · vł vult recedere ſed non vult ſocios nomi⸗
nare · timens ꝓditõem vł piuriũ. qꝛ foete iu⸗
rauit nõ reuelare.vbł reuelat h̊ nõ vult ꝙ pᷣſ bi

ter ðtegat.quid faciet ſacerdos.dicũt quidaz

debz adire epᷣm ⁊ dicere ei · euſtodi vigilial
ſuꝑ oues tuas qe lupꝑꝰ ĩ grege · Flij dicũt ꝙ
põt horeuelare tali qui ꝓdeſle põt et ñ obeſſe

ar. xxij q v· B videtꝰ ad fi tutius eſt ꝙ peimi

dicunt · uid ſiquis tibi confiteat qe do⸗
miuit in eccleſia eũ aliqua muliere. nunqᷣd de
bes B; epᷣo denunciare.non.niſi mulier ̊ pu b⸗
lice confiteat. vbi quidem ad inſtantiã eiuſez

ſup hoc teſlificari poteris quo ad ipam. dum

tñ celes nomen adulteri.ſic intelligi põt.õ·ð
adulterijs: ſi gficaſti · Nec ob.ꝙ eccieña ſemel

polluta reconcilianda eſt.qe illud põt intelli⸗

Si qñ eſt diffamatũ · als peel biter qui hoc ſcit

tanꝙ; deus:.põt ibi ſalua cõſcientia celebeare.

ar.·de ſen: excõ:cum non ab homine· Vel die

qꝙ; tutius eſt· ꝙ h reueles in genere epiſcopo

ſic dicendo talis eccleſia eget reconciliatõe
non queratis a me vltra.ar in dicta decre · ſig
ficalti.⁊.õ̊·ð̊ of.oedi/ſi ſacerdos.nam in talĩ⸗
bus nõ dſueuerunt teſtes induci.a decre:loqᷓ
tur indiſtincte.õ· ↄſecraeccle: vł alta:ſi ec

cleſia · de hoc no · S. de ↄſecra.eccle · di. j. gq. an

ſit iteranda· v·c B quod pᷣmiſſum e.

Zecũdo tenet⸗ ſacerdðos oeare- = elemo
ſinam impedere:= alia bona facere ꝓ illo qui
Dil0 qu
peccata ſua ſibi ↄfeſſus eſtivt de pe.di · vj. qui

vult confiteri· Nam ſcm alexandeum papaz
et martirem· ſacerdotes populi peccata come

dunt ; quia ſiis peecibus ea delet æ conſumũt
qui eo citius exaudiunt a domino quanto fu⸗
erit melioꝛes·iij·q:jnłli.j·q:j ipᷣi ſacerdoteſ.
ð pe · di: iij·int B; hircꝰ.xvj.q.j:ſunt nõ nulli.
in fi⸗ Beb⸗- etiam facerdos in peincipio miſ
ſe ante canonem conſecrationis oeare peo vi⸗
uis qui ſi bi confeſſi fuerunt in peimo memeto
et pꝰ canonẽe oeare peo moetuis qui ſibi ↄfeſſi
fuerunt in ſecundo memento: dicente beato

aus: non ſunt peetermittende ſupplicationes

peo ſpiritibus moetuoeum·quas faciendas P
omnibus· in criſtiana æ catholica ſocietate lau
damus· et ideo loco competenti. ſez in dictis
memento ſicut dictum elſt eccileſia dominum
depꝛecetur. vt de conſe · diſ. j. viſuz ¶X Zed et
ſepe debet ĩpſum viſicare nõ negligere · vt ſci⸗
at quomodo penitentiam continuet· æ eum cõ
foetet ⁊ infoemet ſcõᷣm ea que no · ã· e..quali
ter ſacerdos· ſub· ꝗ. poſt penitentiazʒ. æ ſe·⁊. ꝗ.
que indueunt homineʒ · Et ſi foete aliquod oc
currit dubium· peritõeꝛem conſulat.caute tñ ⁊
ſeᷣm doctrinam traditam.S· e. . H? ··· Caue
at etiam ꝙ hoc peetextn non frequentet muli
eres.nec pᷣas ĩ loco ſecreto æ ſuſpecto aliqua
tenus viſitet: nam periculoſa eſſet talis viſita⸗
tio et ſu ſpecta· Vnde lucius papa.Clericus ſo
lus ad femine tabernaculum non accedat nec

peoperʒneq; ſme maioeis natu ſacerdotis iuſ

ſione· nec ſolus peeſbiter cum ſola femima fa⸗
bulas immiſceatnec archidiaconus ſub pee⸗
textu humilitatis aut officij frequẽter mtret
domicilia matronaruz. aut foete per elericos
aut domeſticos matrone mandet aliquid ſe⸗
trete· ſi agnitum fuerit. et ille deponatur.

er ula a liminibꝰ eceleſie arceat· vt · lxxxj · di.
clericus ſolus:⁊ iunge quodð no · S· de eo qun
cꝗ noconſang· vxo· ſue · quot modis.
SZed et tenet ſacerdos ei qui ſibi Ofeſſus
eſt compati⸗ ⁊ ſi Fen ꝓ ipᷣo onus penitentie
ſuppoꝛtare a eũ rleuare· ar·S· ð pᷣſump · mãda
ta.⁊.l.ò:ponderet · vbi dicit · alter alteriꝰone
ra poꝛtate .⁊ ſic adimplebitis legẽ xp̃ᷣi · Ynde
et elementi alt beatꝰ petrus · Clemens tanq;
omnibꝰ pᷣeſſe volens · ſingulos ꝓut poteris
iuua.⁊ ſingulos releua.qꝛ ⁊ ſinguloꝛx onꝰ ac
ſolicitudine poetas · viij ·q:jclemens:O ſacer
dos non negligas bec · ſta ſuccinctus lumbos
tuos inuigila ſup oues tibi cõmiſſas: oea ⁊ ie⸗
iuna ꝓ ceterig frequenter. æ cũ deuotione ſa⸗
cri fica.laboꝛa. opus fac euangeliſte æ apoſto
li dicentis · plus omnibꝰ laboeaui·⁊ cũ omnia
bñ feceris.dic tñ te ſeruũ inutile· incũbit em̃
tibi onus gramſſimũ.nec ſolũ tibi h æ multis
alijs opoætet te ſubuenire.æ nexeſſe eſt laboeiſ
pemtentis ſis ꝓticeps.qui ⁊ eiuſoẽ coærectio⸗
nis debes gaudio ↄſolari · de pe · di · vl. c. · ad
fi.æ iunge qð no.õ.eę..qualiter ſacerdoſ.ih
j· v.aſſit aũt beniuolꝰ:Et omnẽ iactãtiã caue⸗
as.ſicut docet amb⁊ gre:vj.q.jimitare · ⁊c
ſunt plurimi. Caueas eẽ ne ipᷣa foeſan pt
hoeroee peccati tibi ↄfeſſi plus ſolito vilipen
das cũ ipᷣm ex hoc plus diligere debeas· nec
ab aliquo decetero debeat ↄdemmari· vt no.ð
ni⸗ ſit effectꝰ.⸗H. j·
Tercio tenet recipere id qð ſibi ab eo ob⸗
latum fuerit.i.nõ debz reſpuere ex ↄtemptu
ſuperbie.ſicut aliqui magni plati faciunt · qua
ſi ſt eis dedecus vilẽ pauperis oblatõem reci
pere.cũ tamen xerſes ꝓſarũ rex potentiſſimus
dixiſſe memoꝛat. non minus regium eſt par⸗
na ſuſcipere munuſcula ꝙᷓ; ĩgentia elargiri·Nõ

debz igit oblata aliquis tali intentõe ſperne.-

re q;tůcunqʒ magnꝰ.etiã ſi ſit is qui in eccłia
ſupᷣmaz manũ obtinet: nã tota eccleſia dei ab
elemoſinis ſuſtentat· ⁊ qᷓ;tũcunq; peelati inde
ſupbiant.tñ debent eſſe memoees ꝙ quidquid
habent pauperũ eſt.⁊ ſemꝑ ſe debent quo ad
humilitate pauperes reputare. ſicut ſacri ca⸗
nones atteſtantur ·xvj·q:j·c fi.xxiij.q. vij· ꝙ
aũt.⁊.q viij:uenioe.xij:q:j nolo vt aliquis.
et.c·futurã.a ſcᷣm aug: Dñs noſter ihs xpᷣGs
elemoſinis viuebat ·xij·q:j:habebat:ad idem
eſt qð dicit hieroxij.qij.aurũ Licet igit
ſacerdotes ſint vicarij hieſu xp̃i · de pe · di iij.
int hec hircus ·ij.⁊= ep̃i · vt · xxj · d · m nouo.⁊ c

qᷓ;uis.⁊.xxxiij.q: v.mulierẽ· nõ debz tñ pter

hoc ſuꝑbire h humiliari potiꝰ.cũ ſcðz hiero.
nõ ſanctoꝝ ſunt filij qui Fora tenent ſancto
ſed q̃ exercent opa eoꝝ.xl.di.ũ facile· e
cipiat ergo ſacerdosa epᷣs elemoſinã ſibi obla
tam q;tũcunqʒ modicã.a ipᷣam cum fratre ſuo
paupere partiat.ſicut amb'.vult.lxxxvj.di.ñ
ſatis·ad finõ tñ ea intentõne pñiam audiat vł
iniungat· vt aliquid a penitente recipiat. nam
ſi hoc faciat· apnd diſtrictũ indicez qui nouit
omia Suiter ſe aſtringit·S.ð ſimo.tua noſ.ad
cc ke. a . nt nõnulli. ⁊· qiij nõ ſolus.
aueat ergo ne qn peccatoꝛ venit ad eum

cauſa ↄfitendi · in peinciplo.meðio.vł fine· ad
burſazʒ reſpiciat vt peccatoꝛi indul geat · ſicut
faciunt aliqui miſeri:q dſiderant vtax penitẽs
ponat manũu ad burſam ſoluendã et tũe miſe⸗
ricoꝛditer agunt cũ eo· del manũ reneat ⁊ tũc
mſericoꝛdiã retrahunt.que miſericoedia non
eſt ſpũalis ſed burſalis:nec excuſant et ſi in⸗
tendant hoc pauperibꝰ erogare: nã qui male
aceipit vt bñ diſpenſet · grauat potiꝰ ꝙᷓ uue
tur·-q.jnõ eſt putandaet:qiij ex młtis· et
xiiij.·q; v · neq; em̃ · Sed ⁊ cũ ſacerdotiũ venale
expomt · ad eterne retributõnis pᷣmiũ ↄſidera
tio ñ habet .S.ne p̃ᷣlati vices ſuas · qm̃· ⁊ q̃ ex⸗
cutit manus ſuas ab omni munere beatus eſt ·
et quo ad intentõem pꝛauã ⁊ coeruptõis mate
riam talis habitat in excelſis · ſceðm gre · xj. q ·
iij. qui recte.⁊ iunge qð no.j·e · ¶.⁊ ad qͥd. ſu b
C. ſed nunquid tenet: Qnarto tenet ſacer
dos ei de penitentia ſua ſi ducatur in teſtem
ab ipſo penitente teſtimoniũ ferre · ſcõm ea
que no · S. de teſti · ¶. quis poſſit · v· h qũo ſciã·
enet etiã econuerſo ſi penitere noluerit
et notoeꝛium eſt·vel h ſcic tanꝙᷓ homo·ipſum
apð ecckłiaz ſine ep̃m denunciare · vt no · · de
accuſa.ſub rubeica de denunciationibꝰ. ꝗ. q̃s
põt. Sed ⁊ vere penitenti tenet Oſilium ⸗
auxilinm dare ſcm qð vires ſuppetũt.·e.om
nis:adeo:ꝙ bonus paſto: ꝓ ouibus ſins etiazʒ
animã ſuam dabit · quas nõ ꝗꝓpter ſperanda be
neficia · nõ peopter ↄſanguinitates vel affini⸗
tates ſed pter hoc tm̃ ꝙ ſunt nature ſue par
ticipes tenet diligere· ⁊ ad bonos mozes ad
eternã vitã ↄſequendam eaꝝ ſaluti ↄſulẽdo·
et in eoꝝ peccatis ac periculis ſicut ĩ ſuis ꝓ⸗
peijs cogitando ⁊ eis ſubueniendo · de pe · di ·
ij. . ergo ſi caritatẽ deo exhibeamus ·. et · c · ſe ·
et · G. qui vult · ⁊æ· J. hinc etiã auguſtinꝰ·

Tad quid tenet᷑ is qui ofeſſus eſt con⸗
feſſoei. Scce in peimis tenet᷑ ab ipiꝰ re⸗
pꝛehenſione ⁊ diffamatõe cauere ⁊ abſtinere.
tam in tacendo ꝙᷓ in non audiendo. Bacerdo⸗
tes em̃ qui peopꝛio oꝛe conficiunt coepus do

mini. ab omnibus ſunt timendi obediendi. ñ

dilacerandi aut detrahendi · quia a quibus ſe
populus domini benedici ·ſaluari.aut inſtrui
cupit:nullatenus debet eos arguere · populꝰ
em ab eis docendus eſt ⁊ coerigendus · nõ ip̃i
ab eo · quia non eſt diſcipulus ſuper magiſt
vj · q· j. ſacerdotesc ſe·⁊. c · ex merito·⁊. c·
deterioꝛes· et · lxij · di · docendus · ¶ Tenet' ec
eius inopiam releuare·ſcòm ea que no.õ · de
parrochijs.ꝗ. in quibus ·ſub·I. hoc tamẽ ſcien
dum . vꝓ ·ſed nunquid tenetur. ſe · ⁊ in certis
feſtis offerre æ eius miſſam audire · vt ibi no·
Sz ⁊ debet ei decimas et peimitias ſolue⸗
re.ſicut no.õ·de deci. .fi.ſub·ꝗ.vij.⁊. G.a qui
bus · ⁊ G. eui danda ſit · Sed nunquid tene
ei tempoꝛe quo confitetur aliquid conferre ·
non videtnw · quia et cõfeſſio:⁊ penitentia · et
ſacerdos iudex · ſpirituales ſunt · vt ð pe.di ·iij
ille rex.et diſ.vj:ca.j· v.caueat ſpiritualis iu
dex · ergo nihil debet dari · ſed gratis eſt gra⸗
tia conferenda · ·q:j·capᷣ · pemo · Et ſecundum

ee

õ

no
lite

1
dis
xoj
Pan
lat⸗

dſa
offe

apa
ai
m
der
ſe⸗
ij.

he⸗a
ſieue
miteg
miſe:
Ttüe
Anon
male
une
det
nale
dera
gex:
eſt⸗
mate
.
ſab
ſacer
eſtem
mer
ſci.
nopit
ſam
de

n2
„om
ena;
abe
fini:
par
0

„dlr
ſ.

on⸗
re⸗
re⸗
do⸗
do
diñ
ſe
kui
uls

*
ec
de

tis
0⸗
ne⸗
zui
ne

*
iij
in
a⸗

bedam.non ſolũ venditoees doni dei ſunt qui
vendunt ſpũalia ꝓ pecunia.ſ æ q honoꝛẽ vel
laudẽ de talibus lſpüualibꝰ expectat · qe n pura
et ſimplici intẽtione dãt ſicut a dño accepert ·
nã in omnibus non nũmus ſed deꝰ honoꝛari
debetj.qiij · nõ ſolũ:ergo ſaceredos nõ de⸗
bet habere oculuũ ad munera· als ſcdᷣm gre.nõ
recte iudicabit:nã exquo p̃ciũ remuneratõnis
expectat · in deũ fraudẽ ppetrat:xj.q:nj. qui
recte · ¶ In contrariũ vide ·dicit em̃ apłs.Cõ
mũicz is q̃ͥ cathezizʒat 8bo ei ꝗᷓ eũ cathezizat·
nec eſt magnũ ſi ab eis recipiamꝰ tempoealia
quibus ſeminamꝰ ſpũalia · Et dicit moiſes.non
alligabis os bouis triturantis.i.non ſubtra⸗
hes ſacerdoti ſuſtentatõem vite quã debz ha
bere peo laboee ſuo. vt omnia H̊ ꝓbant. xiij·
q.j.. his ita·S·de pᷣben.cũ ſcdᷣm apłm· ⁊· ca·
Zraue · Er dicit hiero.płicis viris et euange
lizato:ibus cheiſti in neceſſarijs vſibꝰ non tri
bnere · ſeipᷣm damnare eſt · xvj · q:j apłicis
Item ſacerdos iudex eſt.xj.q:iij.abſit · et ðᷣ
pe.di.iij.c:jet iudices pñt recipere ſumptꝰ ſi⸗
ne peccatoij.q·vj·anterioeũ · . illud quoqʒ
nec tenet quis ꝗꝓpeins ſtipendijs militare. im⸗
mo iuſtũ eſt vt ꝓ tempoee recipiat ↄpendiuz.
qui ꝓ tꝑe impendit ſeruiciũ.xij.q.ij.caritatẽ.
nam ſcᷣm apłm.qus vnꝙ; militat ſuis ſtipen
dijs · quis plantat vmeã et ex fructu eius non
editquis paſcit gregem et de lacte eius non
comedit:q:è .nullus·xxviij.qjiam nunc· ĩ f.
xiij: q:j·ꝗ. his ita·et.j·q.ij:c.pe.nã G quod
offertur videt' potius ſtipes tẽpli ꝙ; munera
ſacerdotis.j.q:jiudices· ſſtte nõ eſt veriſi⸗
mile ꝙ peel biter ꝙ tam modico coerumpatꝰ.
S. ſimo.⁊ ſi queſtiones·⁊ in dicto.&· iudic eſ-
Item vulganiter dicitᷣ ꝙ omnes ſancti vigiliaſ
volunt.in quo ab eis quidquid ſic de vita non
diſcrepant ſacerdotes. olutio:dicas ꝙ ð
rigoee iur̃ nihil tene dare· honeſtũ eſt tñ ſbi
et equũ in ſe ꝙ aliquid det in ſignũ deuotõnis
coedis exemplo ſanctoꝝ · qui nec ad phetaſ
nec ad ſacerdotes ſine munere accedebant · ſiẽ
legit de ſaule et de vxoee ieroboam . j· q · j. in⸗
dices ad idẽ eſt quod legitur ð pe . di. j. ꝙ de⸗
bet offerri munꝰ ſacerdoti p̃ceptũ a moiſe.ibi
nõ aliũ ſtatuatis nũctũ ⁊c. circa pein.t qð di
cit apłs.vnuſquiſqʒ det ꝓut deſtinauerit ĩ co⸗
de ſuo · hilarẽ em̃ datoꝛẽ diligit deus. et ſi daſ
Ipter pᷣſentem pudoꝛz tm̃.et rem = meritũ per

dis · xxiij ·q/vj:.ex his omnibus colligit'. et

xvj·q.j.p̃dicatoeet hoc intelligas qñ ↄfitetꝰ
parrochiali ſacerdoti qui habz decimas ob
lationes ſibi ſufficiẽtes.et qñ nõ eſt ↄſuetudo
ꝙ aliquid certũ detur.in quo caſu ſeruanda ẽ
ſuetudo· Sacerdos tũñ et ſi parrochianus nõ
offerat · nõ ꝗpter hoc pñiam denegabit · nec pi
Snus accipiat.nec añ nec poſt pignus exiget
a paupe ſoluere nequeunte.alioquin parrochi
ani a ↄfeſſionibus retraherentꝰ.⁊= ſalus aiaxz
impediret.de qua magis curare debemus ꝙ;
de ſatiſ faciendo auaricie clericoꝝ · ꝓbant h̊ᷣ
j·q·j · baptiʒãdis·⁊.e: placuit vt vnulſqᷣſqʒ.xv⸗
iij · di · ð eulogijs· Si vero parrochianꝰ diues
eſt · et modicum ſit id quodð petitur · tunc pem

tõtiã liberaliter imunctã · nõ ꝓ pꝛeſ biterũ ca⸗
pientẽ pignuſ.ꝙ dicta ca· ꝓhibent · ſed p ep̃m
loci perficere compelletur·ꝗ.ð̊ ſimo: ad ape⸗
ſtolicã ·
18 ſi ſacerdos cui quis ↄfitet? pauper ſit.
tunc dixit io.de deo ꝙ ↄfitens et penitens te⸗
netur pᷣciſe aliquid dare· ⁊ ſic intellexit mra
poſita.S·e.v.in otrariũ. maxime antoꝛeitatez
hiero.apłicis ⁊cc· ip̃e tñ peeſ biter nõ debet exi
Sere eo tpe:-licet gratis oblatũ poſſit recipe⸗
re . j·ꝗ· j. placuit vt vnuſquiſqʒ:⁊· q.ijquã pio
et . c· ſicut ep̃ᷣm· ⁊ idez eſt in alijs ſpuᷣalibꝰ. xiij
q·ij:queſta.⁊=. c· in eccleſiaſtico.æ. c· pceipien⸗
dum nec tm̃ põt recipere ſacerdos gratis ob⸗
latum· immo tenet.qe nõ debet hoc ex ſaper⸗
bia refutare · qð dic vt nota.õ.e.. ꝓx.ſub..
tercio tenet · ged pone ꝙ aliquis ↄfitetꝰ
fratri p̃dicatoꝛi vel alij pauperi de licentia ꝓ
peij ſacerdotis: nihil dat ei.quid faciet p̃dica
toe ſcðz ſupeadicta.nã ſi nihil dat ei is qui cõ
fitetur · ſcðm io · de deo peccat · ergo nec vere
Ofitet.vt.j de reg.iur᷑defleat.ergo ñ poteſt
ei dare pñiam h̊ cõſilium tm̃h nec ↄſiliũ cum
nihil debeat exigere. et ſic remanet talis ĩ pe
riculo:ideo videt verius ꝙ neutn tenet' da⸗
re de neceſſitate rõne ↄfeſſionis ſen penitetie
niſi ſicut.õ· no. ſeʒ rõne indigẽtie et nimie pau
pertatis tm̃ · lxxxvj.di:paſce.et.c·nõ ſatis: In
quo caſu idez ſacerdos poſſet ei dicere · tu pee
cas cũ diues ſis et ego iuxta te fame moꝛioę
et niſi mihi ĩ tanta neceſſitate ſubnenias ſalua
ri ñ potes ·qe ſcriptũ eſtdiliges dñm deũ tuũ
et ꝓximũ ſicut teipᷣm.¶ Sed quid faciet fia
ter minoe qui nõ debet tangere denariuzʒ. nec
debz refutare qð ſibi offert. h· refutare po⸗
teſt: quia hoc non facit ex ſuꝑbia · ſed qe oꝛdo
ſuus hoc nõ patitur. Conſulo tñ ſibi ꝙ non re
futet · nec in ꝗꝓpeia manu recipiat · h dicat · ego
non poſſum accipere.ſed tradas hoc ꝓuiſoei
ſiue ꝓcuratoei oedinis mei. ſicut legit de mo

nacho·S· de ſtatu mo.cũ ad monaſteriũ · J. j in .
fi · ¶ Quid ſi ſacerdos iniunxit alicui ꝙ faci⸗

at celebeari miſſas · niũquid põt recipere pecu
mam ꝙ bis miſſis oblatã æ ip̃emet dicere miſ

ſas· videtur ꝙ nõ · nã ſacerdos bene ſciebat ꝙ
laicus nec ſciebat nec poterat miſſas cantare

ideo pꝛeſumi põt vtra ipᷣm ꝙ in fraudez ei im⸗
iunxerit.vt poſtmodũ ab eo recepta pecunia
ipᷣm ab onere pnie releuaret ·ar·xxvj:qvij·al
ligant.Item talis penitentie impoſitio nõ in⸗
uenitur a canone expeeſſa.ergo nec pꝛeſbiter
P ſe debuit inuenire . vt · ij . q. v · oſuluiſti · õ. ð
tranſ la.ep̃i.inter coæpoealia · J. h neqʒ Seo
Otra· qꝛ quatuoe ſunt peincipalia quibꝰ ſeðm

gregoliberantur anime defunctoꝛx · ſeʒ ſacri

ficium:oeatio fideliũ.ieiuniũ amicoꝛx· et ele:
moſma caroꝝ/xiij.qij:anime· et hocſdem de
viuis ꝓbatur vt patet in his que nota.S. e.
G¶.· quis ſit effectꝰ.ſub.. ſed ⁊ ad hoc · v. ele⸗
moſma· Itẽ ꝓ laboee ſuo poteſt recipere pecu
niam · vt peobant iura inducta.õ.·e · ſub · C. ſed
nunqnid· B. im contrarium. olutio⸗nõ de
bet miſſas quas ſc iniunxit celebeare · quia
ſpecies mali eſt.õ.de vita et hone.cleri. cum

ien

.

ab omni ſed vel nõ iniungat hmõi pñiam. vk ſignũ caritatis ſiue dilectionis Tercio mõᷣ
ſi miungit dicat ꝙ per alium ipᷣas miſſas faci quo ad pſeuerantiã finalẽ · AngFirmũ fũda⸗ 4
at celebeari · et per talem qui ſibi vicẽ nõ red⸗ mentum dei ſtat immobile · habens ſignaculũ .
dat · nõ ergo ꝓ prochialẽ vicinũ pᷣſbiterũqui hoc · ſcit dens qui ſunt eius · Hoꝝ fides q per
ſimili mosbo auaricie laboꝛare poſſet · ab poſſʒ dilectionẽ opaturaut oĩno nõ deficit. aut ſi P
fraus legi fieri.ar · S· de teſti · pſonas · õ· de in⸗ qui ſunt quoꝝ deficiat reperiant antecp vita 8
dicijs · cauſam qᷓ et apparzʒ im his que no. S· e· finiatur iſta·et deleta iniquitate que intercur ii
C. cm vfitendũů ſit · ſub · . cui peeſ biter · H.· j· rerat · vſqz in finẽ Pſeuerãtie deputat ·de pe.
qꝙ vitandũ elt . vt no · · de Hben · emp · ¶. quali⸗ d · ij · G. nõ ẽ mirũ · ⁊· J. firmũ · ldẽ ſicut ibi ſequi an
ter reſcindat' · ſub · S. illud et tutius eſt anime tur· nullus eoꝝ ex bono in malũ cõmutatus er
ſue ꝙ tales pñias nõ imponat · quia ſemꝑ time finit hanc vitam.et int ellige firmũ fundame⸗ e
dum eſt ne potius auaricia ꝙ; caritas ſit in cau tum pᷣdeſtinatõem vnde dicit · nullus eoꝛz · ſecz ſ
ſa:ar·õ·de cenſ · ea qet · c. ex pte · et de deci t c.· pᷣdeſtinatoꝛ · Et ſeᷣm ꝙ lhoc tereio modo ſu⸗ .
j. ad fi.⁊ ſanũ ẽ oſiliũ a talibus impoſitõibus mitur caritas· pnt intelligi ſupeadicte autoꝛi⸗ 4
ſicut et a peri culoſis ↄtractibus abſtinere · qe tates de caritate Pfecta que eſt in patria · Vel
quidquid auari ſacerdotes ſub pᷣtextu carita⸗ intelligas eas Diunctim. q- d· durante carita⸗ .
tis æ pietatis de foeis pallient: cogitationese) te nõ poteſt peccare homo habens caritatem .
tñ ſuas et intentionẽ quã habent de recipien⸗ ſceðm hug·Vel dic.non põt peccare ꝙ; ſibi im
dis oblationibus omnipotenti deo nequeunt utetur vel nociuũ ſitquia ſemꝑ reparabic·
occultare. vt. S· de vſur. in ciuitate · ergo ſi di⸗ Illud aũt aug caritas que deleri põt nuncᷓ .
cit pꝛel biter ꝙ caritas moueat ip̃m · qe foete vera kuit · expone · id eſt. incommutabilis · vel L
penitens nõ põt peregrinari· nec ieinnare · nec non fuit vera reſpectu caritatis dei. ſepe enim
oeare.nec aliud facere:oſtendat B? opera et comparatione facta ad deum talia legunt. vt 4
credã ei: vt ſcʒ ꝓꝑ aliũ non ſuſpectũ peipiat ꝙ; illð.alſtra nõ ſunt mũda in Ooſpectu eis.⁊ illö. 4
ip̃as miſſas cãtari faciat · vel ip̃as gratis cele omms homo mendaxet illud vamtas vamta n
pꝛet · vl ſi aliquid nõ retinetſed totũ quidqᷣd tum omnia vanitas · de pe · di · ij · J· fi · Sic P
offer occaſione iſta ſtudet pauperibꝰ eroga ergo caritas ſemel habita nõ põt amitti ſi pfe .
re.ſicut no.ſi·otra epᷣosS.ð of · oꝛdi · J. quid cta eſt· impfecta vero amtti pot: hoc ptz in
ptinet · ſub. ꝗ. debz etiã punire delinquentes· adam · de quo certũ eſt ꝙ caritatẽ habuit ⁊ tñ d

et ſe: nam et tenent᷑ ſubpoꝛtare pemtentem. ⸗
eũ quo ad ptem penitentie ſi indigeat releua⸗
re.ſicut noõ·e.. in quo tenet · ſub · · ſecũdo·
et ĩm abſoluere exquo ſacerdotis indicio bñ
paret · de peni · di · v·c · · et de conſecra die iij
in litteris·
Trũ penitẽtia debeat iterari · dicut qui
dam ꝙ nõ: qæ ſi vera fnit nunꝙᷓ poſtea
fracta fuit. Si fracta fuit pñia nõ fuit.vt eli
citur ſcòm ip̃os ex his que no · S. e · ¶. quid ſit
penitẽetia· h ibi reſponſum eſt et expoſitũ qua⸗
liter ille autoeitates ſunt intelligede.ſunt em̃
nõ ad idem h ad diuerſa tempa referende ;
Ttem inducunt ꝓ ſe illud apłi:caritas nun
qᷓ excidit.et multa alia que ſequunt. Rug· ca
ritas que deſeri põt nunꝙᷓ vera fuit · Idẽ · radi
cata eſt caritas· ſecurus eſto · nihil em̃ mali ti
bi accidere põt.a alias autoꝛitates inuenies·
.·e. . quibꝰ et quot dietis·ſub · S· illud autez
queri · · ſed ⁊ coedis ↄtritõem · et ſe. Neoſper
Si deũ ex toto cosde diligamus. nihil erit in
nobis vnde peccati deſiderijs ſerniamꝰ. Rug
CGaritas eſt aqua:de qua dñs in euãgelio: qui
bibit ex aqua quã ego dabo ei nõ ſitiet meter
num ·. SGzech̊. Dennata animalia minime reuer⸗
tebantur cũ inceder ent· vnũqðqʒ añ faciem
ſuã g radiebaꝰ Salomon. Iuſtoꝝ ſemita qua⸗
ſi lux ſplendoꝛis ꝓcedit · ⁊ creſcit vſqzʒ ad ꝓfe
ctum die · ¶ So · H que dicta ſunt de caritate
de pfecta pnt intelligi · dicit em̃ caritas ꝑfe⸗
cta in via vno modo quo ad ſufficientiã· quia

ſcʒ ſufficit ad vitã eternã habendã · de pe · diſ.

iij ꝗ·. hac autoꝛitate· lio modo quo ad ef

fectum · vel ſignum verbi euangelij dicentis

maioꝛem caritatẽ nemo habet ⁊c.id ẽ. maius

cecidit ꝓ peccatũ · de pe · di · ij · romanos· G⸗
adam ·. et · C. ibi ſe · vſq; ad · ¶. opponit et illð ·
Item põt poni exemplũ in moiſeaaron·⁊ da⸗
uid. vt ĩ dict o· ¶. opponit.vſqʒ ad· ¶. fugerat
ibi.ð̊o ſine caritate nullꝰ adultꝰ adherere po
teſt· et.c.ſi em̃ inquit omnis: Ex pᷣdictis etiam
patet· nõ ſolũ mter ipᷣas virtutes·ſed etiaʒ in
ſingulis virtutihuſ gradus eſſe· quod peobat
gre go· multipliciter exponens illud verbum
eec h̊. et veniebat vir ad poꝛtam que reſpicie
bat ad oꝛientem.⁊ aſcendit ſuꝑ gradus eius-
de pe.di · ij · dum ſanctam · Item augul· ſiquis
tantam habuit caritatem vt paratus ſit etiam
peo fratribus moꝛi.perfecta eſt in illo caritaſ
Sa nanquid mox vt naſcitur iam pꝛoꝛſus ꝑfe⸗
cta eſt.non· ſed vt perficiatur naſcitur:· nata
nutriatur· nutrita roboꝛetur· ⁊ cum fuerit ro
boeata perficiatur· cum ad perfectõem vene⸗
rit quid dices · mibi vinere cheiſtus eſt ⁊ mo⸗
ri lucrum.Idem.caritas in quibuſdam eſt pfe
cta.in quibuſdam imperfecta· Derfectuiſſima
autem in hac vita haberi non poteſt · de peni·
di · ij · C. Hinc etiã augꝰ · et · c· q̃ vult facere dei
man data et ſe ·
Ais peelibatis· veniamus ad ſolutõez que
ſtionis mote · ̊. in pein· huiꝰ. ꝗJ. Rd quod
ſciendum eſt ꝙ ſpeci es penitentie ſunt multe·
nam alia eſt ſolemnis· alia publica.alia peiua
ta:· Bolemnis penitentia dicitur illa que im
ponitur alicui muito·quando traditur mona
ſterio peo peccato commiſſo ſed impeopeie ſic
appellatur ·l.d. ſi ille· ſcðᷣm rai · ¶ Dꝛopꝛeie au
tem dicitur ſolemnis que fit in capite quadea
geſime cũ ſolẽnitate ð qua hẽs:l· di · ĩ capite·
et hñ p̃t ĩponi niſi ab epᷣo tm̃ · ba ſacerdote de

ond
ida⸗
uli
qper
ut ſi
vitz
ereur
epe⸗
ſeqni

Atugs

we:
ſe
ſu⸗
Ntoej:
el
Anita:
atem

na

a⸗
. ſic
au
dea
re⸗
de

mandato eiuſoẽ ſcdðm quoſdã. Flij ↄtra.quod
dic vt no.S.de ofarchipeeſ bi..que ptinent
vᷣ · quintoet ſe·et nõ niſi ꝓ crimine publico ⁊
vulgatiſſimo qð totã ve bem cõmouerit. ⁊ qðᷣ
tm̃ ad epᷣm ptinet· puta.peo homicidio · l. dil ·
placuit.ſacrilegio: inceſtu· ⁊ ↄſimilibus · que
grauia ſunt. Hozrenda.et publita de oſe · diſ.
nj· de penitentibus · Et vt beeuiter dicã.ð̊ om
ni peccato qð totã cõmouerit ciuitatẽ.vel vil
lam · vel caſtrũ · pꝑ epm pemtentia indici deber
xxvj.q:vjc.fi · peeſ biteri aut de occultis tĩ
penitentiã dare pñt.xxvjq:vj:pᷣſbiteri de oe
cultis. Notoꝛia vero debẽt peccatoees epiſco
po publice ↄtiteri.de pe· dij. iudicet · ⁊· c · in
actione pñie. et.c·que penitet.in fi · nõ inferio
ri· ec ſi abbas ſit.niſi ſuꝑ hoc ſit peiuilegiatꝰ
vel alia iuſta cauſa ſubſit · · de exceſ. pla:acce
dentibus:puta·neceſſitatis articulus: vt no.
S·e. ꝗ. cui ↄfitendũ. . j. v · vij· vbi em̃ malũ
oeic ibi moeiat.et que peccant ſecrete.ſecre
te coærigant'.que vero palã:palã puniant .ij·
qj·ſi peccanerit. Sed ⁊ ſunt quedã occłkta
de quibꝰ pᷣſbiteri pñiam miungere non pñt. q
no· S.· e. . eui ↄfitendũ. HC· .· Vv nec in hoc re
quiroet ſe Pjec ſolemnis pnia nõ dz0 impo
m eclerico niſi depoſito. et ꝓ graui crimine et
publico· ſic intellige . .e.queſitum.et qui hãc
egerit ꝓmoueri non debetnec ſi ꝓmotus ſit
minſſt rare in oedine ſic ſuſcepto.l:di: ↄfirmã
dDum illud alienũ.¶ Dublica vero pñia dici⸗
tur illa que ſuꝑea dicit ſolemnis hac rõne. qe
publice fic.ĩ·e.queſitũ.h ꝗpeie dicit publica
illa qᷓ fit in facie eccleſie· nõ cũ p̃ᷣdicta ſolemni
tate·qũ ſcʒ iniungitur peregrinatio ꝓ mundũ
cũ backbo et pera benedictis:quã quilibzʒ ſacer
dos põt iniungere. qe nec ꝓhibitum inuenit
ar · S.dðe ofarchipeeſ bi.c.ij.v.ſi epᷣs defuerit
niſi foete alicubi poſſet ↄſnetudo ↄtraria repe
riri · ar · ð ↄſe · di · iiij· ð trina.S·de cog.ſpi.ſup
eo. hec etiã nõ imponit clerico nin depoſito
et ꝓ gram crimine · de pe di.vj. ſaceròos·

Deiuata aũt pñia dicit illa que quotidie

fit a iuſtis:⁊ que ſaltẽ ſemel in anno eſt facien
da: qñ ſczꝭ aliquis ſecrete et ſoli ſacerdoti ↄfi
tetur · de pe · di iij · iuſtus · et . c. reperiunt · · e ·
omnis: / Sx his aũt ſola penitetia ſolemnis
ꝛterari ꝓhibet'.nam alie ſicut ꝓbãt iura ꝓxi⸗
me inducta quotidie iterant.⁊ ſic queſtio fcã
S· e· ¶. in pein· eſt ſoluta·qð dic vt no · S. de ſa⸗
cra: nõ iter andis· ꝗ. et que ſunt iterãda.v. de
penitentia. Ml
Irfk peccata ſemel ↄfeſſa iterum neceſſe
ſit ↄfiteri.videt ꝙ non· de pe · di. j. .

ſex his· Sed ↄtra de pedijequem penitet ·

So ſi vult iterũ ↄfiteri bonũ eſt ad maioꝛẽ

grãm et remiſſione citius obtinendaʒ vt dicit

dictũ ·c.que penitet.nõ tñ tene niſi velit poſt
qꝙᷓ; cirographo peccati qꝰ ſe ſemel diabolo ob
ligauerat eſt ſolutus/xxij:di:c.ij · xv·q:j. non
eſt qð cuiq · ð̊ pe ·d·j.medicina:etem̃ tota ſum
ma debita vacuata:et obligatio ſemel extin⸗
cta · in ꝓpetuũ nõ reuiuiſcit · ð pe · di · vi · ſiqs ·
ff.de ſolu:qui res.S. aream· / Et B qd nõ te⸗
neatur quis eadẽ peccata ↄfiteri verũ ẽ regu

lariter.de pedi.j. .nõ ita:fallit ho in eaſibꝰ.

A. Deimus eſt qn ſacerdos ſuꝰ qui imperitꝰ
e

dat ei licentiã alteri ↄfitedi.nã et diſcretio

ri iterum ↄfitendũ eſt· alioqn neſciret pñiam

dare · .e.omĩs.de pe.di ·vj . placuit: et patet
in his que · no · Se · ¶. et q̃ interrogatõnes. H?
¶Becundus eſt ſi ↄtempſit ſatiſ facere · de
Peę · di · iij · ſi apłs Terciꝰ eſt qñ audita enoe
mitate crimmisvel qñ ał nõ pꝓtinet ad peeſ bi
terum ad ſuperioee remittit ipᷣm cũ literis vł
aliter· ar.xxxiij.q:ij.latoꝛẽ·j.e.ſignificanit·
qð tñ intelligas ſi occultũ eſt.de Oſenſu peni
tentis tñ nõ aliter. vt patet in his que no.S·e·
S. in quo tenet· H.·. ꝗ Quartꝰ ſcm rai: æ
multos alios qñ venit ad penitentiã ficte.nõ
cũ ꝓpoſito abſtinendi: vł ꝙ retinuit a celauit
aliquod peccatũ.Rug· Scio dominũ inimicuʒz
eſſe criminoſo:qũo em qui crimen aliqð reſer
uat · de alio recipiet veniam · de pe · di. iij · ſunt
plures talis ergo debet confiteri ꝙ ſme cari⸗

tate et ficte oↄfeſſus fuerit · et licet de vno pec
cato pñiam egerit · tñ abſolutꝰ nõ eſt. et iõ dz

iterũ ↄkiteri · ar · ð pe · d · ij · kagerat · ĩ fi · ibi · deo
ſine caritate nłiꝰ adultꝰ adherere põt.⁊ hãc
opinionẽ vide ↄpeobare Inno.iij · S·ð baptilſ·

maioees. J. h̊ adhuc querit᷑. vbi dicit ꝙ dñs

opus impfectionis nõ nomtet ideo peccata
nõ ex ꝑte h ex toto dimittit· et ſic aut mihil di⸗
mitit aut totum· vt patet··‚eꝙ quidam

tij otradicunt.dicentes ꝙ de vno poteſt
ſat

iſ facere et ſi aliud celet.tñ eius fructꝰ quo

ad vitã eternã non pcipitur peccato impedien

te ꝙ nondum delſerit'. percipiet autẽ qñ peni
tentia fuerit ſubſecuta.ſie ut ał ſimile dicit ð
baptiſmo· de dle · di. iij · tũc valere. feſſio tñ
elt admittenda. j. O. ꝙ quidam / Et facit peo
His: qe nõ mdicabit deus bis in idipᷣm . ſicut
dicit naũ· Vel ſcdᷣm aliã tranſlatõem.nõ con⸗
ſurget duplex tribulatio · vñ exquo ſemel pu⸗
nitus eſt de vno peccato p ſacerdotẽ rempo⸗

raliter·decetero ꝓ eodẽ ñ punie · Inde hiero.

ꝙ genꝰ humanũ deꝰ diluuio.ſodonmntas igne
egiptios mari.iſral elitas in heremo· pdidit.
ſcitote eũ ideo tẽpoꝛaliter ꝓ peccatis puniſſe
ne ineternũ puniret · qe nõ iudicabit deus bis
in idipm · Zed hoc hieronimi intelligendũ eſt
de his qui inter ipᷣa flagella ↄtriti ſunt et pe⸗

nituerunt. vt ip̃emet exponit.xxiij·q:v · quiò

ergo· et de pe · di · i · C. jrẽ opponit de hiero⸗
nimo·et.autoꝛitas illa naũ. Ite ꝓ his eſt
qð dicit gre:ſuꝑ amos.iiij . Dluit ſuꝑ vnã ciui
tatem et ſuꝑ alterã nõ pluit.pars vna cõplu⸗
ta eſt·et pars ſuꝑ quã nõ pluit aruit.ibi dicit
gre.cũ ille qui ꝓximuʒ odit ab alijs vicijs ſe
coerigit · vna eademqʒ ciuitas ex pte cõpluit.

/

et ex ꝑte arida remanet:quia ſunt quidã q̃ cuʒ

quedã vicia reſecant.in alijs grauiter ꝓdurãt
¶¶ Hoc tamẽ non ad criminis veniam· ſed ad
peaui opis deſertionẽ referendũ eſt.de pe · di ·
iij ·pluit· et ꝗ. ilud aũt· ¶⸗ Quintus caſus eſt
generalis m illis ſcʒ caſibꝰ in quibꝰ ſcðz quoſ
dam peccata dicuntur re dire. qd dic vt no. ſ·
e · ¶. ſequenti ·

.

IT vtrum peccata ſemel dimiſſa iterũ re
deãt. hic ſunt diuerſe opiniones / Dei
mi dicunt ꝙ ꝙtücunqʒ quis pnñiam egerit de
peccatis · ſi poſtmodu incidat in moætale. pec
cata p̃terita que ꝓ pniaʒ factã ſibi dimiſſa fu
erant redeunt ſimpliciter· et quo ad reatuz· et
quo ad penã · a quo ad omnia: æ ꝓ his ſunt mł
te autoeitates:· / Deima eſt illa- In memoꝛiã
redeat iniquitas patrum eiꝰ. Secunda illa
euangelij- ſerue neq; omne debituz dimiſi tibi
qm̃ ro gaſti me ac:et ſequit matus dns tradi⸗
dit eũ toꝛtoꝛibꝰ quoaduſqʒ rdderet vniuerſũ
debitũ.· ſic et pater meus celeſtis faciet vobis

vbi rabanꝰ ait.ↄſiderandũ eſt ꝙ dicit vniuer⸗

ſum debitũ.qꝛ non ſolum peccata que pꝰ ba⸗
ptiſmum homo agit reputabunt ei ad pena ·

verũ etiam oeiginalia q in bapti ſmo ei dimiſſa

ſunc :· ꝙ Tercia illa aug ſi iudas teneret illud
ad qð vocatus eſt: nullo modo ad eũ ſua b pee
terita ł parentũ iniquicas ptineret:·/ / Quar⸗
ta illa greg:qua dicit.ꝙ ſi nõ dimit timus ex
coede qð i nobis delinquit . etiã illud qð per
pnñiam dimiſſuz eſſe gaudebamꝰ a nobis exige
tur./ Quinta illa aug.ſi nõ dimiſeris· reuo⸗
cabo te:⁊ quidq d dimſeraʒ replicabo tibi⸗
Sexta illa quaʒ quidã pater ait· qui dumi
beneficij oblitꝰ ſuas vult vindicare iniurias:
nõ ſolũ de futuris nõ merebit ſed etiã pᷣteri⸗
ta qᷓ iam ſibi dimiſſa credebat ad vindictã ei re
plicabunt'. Zeptima illa bede· reuertar in
domũu meam vnde exiui⸗ vbi ſic dicit beda Ti
mendus eſt iſte verſiculꝰ. æ nõ exponend? ne
culpa quã in nobis credebamꝰ extinctã ꝑ in⸗
curiã nos vacantes ↄpeimat:hec oĩa inuenies
de pe · di· ij· a peicipio:vſqʒ ad·ꝗ. Hoꝛ vero⸗
Secundi dicũt ꝙ nõ redeũt. ſed ideo dicũ⸗
tur redire peccata dimiſſa.qe ꝗpter ingratitu
dinem ita reus et damnandus ↄſtituit pecca
toꝛ cũ iterũ in moetale incidtt pꝰ pniam ſicut
ãte fuerat.⁊ facit ꝓ his:qꝛ ñ iudicat deꝰ bis
in idipᷣm:qð dic vt no·õ·e . ꝓxi .· S· alij Otra⸗
dicũt. et ſe Deoſper Qui recedit a xpᷣo· et
alienus a gratia finit hanc vitã: quo niſi m p⸗
ditionem vadit h nõ in id qð remiſſum eſt re⸗
cidit:nec in oeiginali peccato damnabit. qui
tñ ea moꝛte a fficit que ei gpter dimiſſa debe⸗
batur · vt de pe · di · nij · S.qui aũt dicunt ꝙ pec
cata et · c. ſe · qui recedit a cbeia, ATeret di
cunt ꝙ redeunt.h in quatuoꝛ caſibus tm̃·.
G Deimꝰ eſt in fraterno odio· vt apparet ĩ il
lis autoeitatibꝰ qᷓ inducte ſunt · S· e.v.ſecũda

et quarta:⁊ ſe · ¶ Secũdo in apoſtaſia vel he⸗

reſi.ð pe.diiiij:quẽcunqʒ· ercio ſi Otem
nit quis pnñiam ſibi iniuncta adimplere · ð pe ·
di · nj · ſi apłs: ſiue qñ negligit ↄfiteri · ſez per
annũ hm quoſdã.j·e.oĩs:⁊ ꝓ his duobꝰ ꝓxi
mis caſibus inducũt illuò qð dicit de ſacco
Ntnſo · et ꝙ melius eſt viam dñ̃ ñ agnoſcere.
pꝰ agnitã retroire · de pe · di · iij . de ptuſo.
c.refugientes · ⁊æ·c.ſi auerterit ſe iuſtꝰ.vbi ðe
ꝙ in ppetratione maloꝝ · nulla debet eſſe fidu
cia pᷣteritoꝛ⸗ bonoꝝ · ⁊ iunge qð no· j. J. æ an
ficte · · quid de opibꝰ · Quarto ſi pemite⸗
tie fce peniteat · xvij · q.nij:ſunt q̃ opes.vñ · v.

Erater odit· ł apoſtata fit· renuitqʒ fateri
71 Denituiſſe piget·pꝛiſtina culpa redit·
Quarti dicũt ꝙ nullo mõ redeunt · h qñ cõ⸗
mittunt peccata eiuſdem generis dicunt re⸗

dire quadã ſimilitudine:ſicut floꝛes redeũt in

vere:ad G facit autoꝛitas ber:ſuꝑ illud cant ·
ij · tps putationis aduenit · vbi ſic dicit· q ita

ad vnguẽ oĩa a ſe ſupfiua reſecauit.vt nihil ſe
habere putet putatõne dignü credite mihi.
putata repullulant.⁊ effugata redeunt· ⁊ reac
cendunt' extincta:a ſopita denuo excitantur
parũ eſt ergo ſemel putaſſe.ſepe putandũ elſt;
imo ſi fieri põt ſemꝑ·qꝛ ſemꝑ ꝙ putari opoe⸗

teat ſi nõ diſimulas inuenies· ꝙᷓtũlibet in hꝰ
coepoꝛe manẽs ꝓfeceris.Erras ſi vicia putas
emoꝛtua τ nõ magis comp̃ſſa:velis nolis ĩfra
fines tuos habitat iebuſens:ſubiugari põt h
nõ exterminari.vñ in tanto diſcrimine ↄſiliũ
eſt obſeruare diligẽter:⁊ mox vt renaſcentiuzʒ
vicioꝝ capita apparebunt · ꝓmpta ſeuerita⸗

te ſuccidere · ꝙ De iure canonico videt' ſecũ⸗
da opinio ꝓhabilioz:nec ob· autoeitates peo

prima opmione inducte·qe exponede ſunt qꝰ
ad ĩ gratitudinẽ tm̃.nã ꝙᷓto magis qͥſ dei beni

gnitate abuſus fuerit: tanto acrius punietur

peccata tñ ſemel abolita ⁊ dimiſſa nunꝙ; rede⸗
unt. Vñ gelaſius.Diuma clemetia peccata in
abolitione ſemel dimiſſa iterũ in vltionẽe veni⸗
re nõ patit · xxiij · q.iiijſi illic · Et ꝓſper dicit

q nunqᷓ; reuertit id qð remiſſum eſt · de pe · di .

iiij:qui recedit a hooc ꝓbant iura alia diluci⸗
de apte · C. de infantibꝰ expo· vnuſquiſqz · ð
pe · dyj· ꝙᷓtuſlibet· ĩ fi · v·h hieſus· ⁊æ· c miroꝛ.
et · c. tres· ⁊ di · in . H qñ ex hoc · et ꝗ. itaqʒ:⁊· c·
nõ eſt · ⁊. c.piũ eſt cred ere·⁊ di:iiij.quid ẽ qð
dicit· c qui recedit: æ c diuina clementia.
et di · v oſideret · ꝓ·piũ eſt · de ↄſecra·di. iij ·
queris.ĩ ·de ſen·excõ.ea noſcit ·⁊.c.decetero.
ff · de ſeruis expoꝛtã · ſeruꝰ · ff. de ſolu · qui reſ.
Taream.
an ficte penitenti vel in mostali peõ
Aexiſtenti ꝓſint oꝑa de genere bonoꝝ·

et quidẽ ſcõᷣm aug.nullũ malu impunitũ rema

net ·nec aliqdð bonũ irremuneratũ · vnde die ꝙ
bona q̃ fiũt mi tali ſtatu:ſicut oꝛatões.ieiunia
pere grinatõeſ:⁊ p̃ cipue elemoſime ex cã deuo
tionis ꝓ deo facte valet ad q̃nqʒ · / Deimũ ẽ
ꝙ diabolus in tali hoĩie nõ het tantã poteſta⸗
tem ꝙ;tam hr̃et ſi bona opꝑa nõ eſſent · ad qð fa
cit qd narrat gre:in dialogo de iudeo qui mu
nierat ſe ſigno crucis:⁊ ido demones nõ potu
erunt ei nocere·diabolus vero qui peiꝰ eũ in⸗
uenerat retult q̊ maioꝛi demom ⁊ ceteris in B
verba·inueni vas vacuũ h ſignatũ· / Sedðm
ẽᷓ·qꝛ vz ad aſſuefactõʒ bonoꝝ opeꝝ · ſicut ðe
de baptiſmo iohis.qð nõ valuit ad remiſſionẽ

petõn· h ad aſſuefactõz bñ faciendi æ abilita

.

tionẽ ꝙᷓdã · de dſe · di · iiij · nõ regenerant.
Terciñ ẽ ad minꝰ ſuppliciũ toleradũ ·ð pe.
di.iij · ſiqs aũt ñ hñs caritatẽ.⁊ ar ·lxxxix.di·
ad hoc deus ⁊ de peni · dil · nij · C. finis · S. de
cele.miſ· cum marthe · . fi · xiij · q: ij· tempus ·
Quartum eſt: ad coꝛpoꝛalem peoſperitatẽ
fertilitatem et duitias obtinendas. de pe di.

— — — —.G

mm9— — — —— —, — —

fari
t.
qie⸗
une e:
deiͤ
deand.
. 8 i
enihilſ⸗
reae
ntur⸗
dueſt.
vopox.
t in
4puras
lisit
poͤtß
e oſilin
dennn
erltz:
et'ſeci⸗
es Peo
unt q⸗
beni
nietur
rede⸗
ata in
eveni:
r dictt
pe di.
jluci⸗
nſchd
mro⸗.
gre.
deͤ q
entia⸗
etero.
urel.

ipeõ

cn

rema
eiunia
deno
jmue
teſta:
aöfe
niwu
potu
eü in⸗
ginh
Den
td⸗
ſone
jlita

di⸗
de
us:
tate
edi⸗

iij· caunendum· xvj.q.j· reuertimini. et·c· deci⸗
me · xxij · q · ij · ſi quel bet · ¶ Quintum eſt ad
hoc vt dominus eum reſpiciat. et coꝛ eius ad
enitentiam citius illuſtretur · de pe · di. v. fal
as.in fi · nunꝙ; tam̃ valent quo ad vitaʒ eternã
peomerendãquia qui ſine caritate eſt deo pla
cere non poteſt· vt noS:e · ¶. quibus et quot
dietis · ſub · Nillud · V. ſed et coedis contritio⸗
nem · et ſequentibꝰ ed pone ꝙ aliquis exi
ſtens in caritate multa bona fecit peo deo: de
mum incidit in moætale:et ſic bona opera que
fecerat extinguũtur·et que facit mozcua ſunt
iterũ reſurgit per penitentiã æ reuiuiſcit: nun
quid et bona opera reuuiſcunt cum eo tam ex
tincta ſiue moꝛtificata· &d hoc dicendum eſt
ꝙ illa que moetificata vel extincta fuerunt ꝓ
peccatũ ſupueniensp penitentiã ſubſecutam
reuiuiſcunt et reſnſcitantur ſicut et ipᷣe:illa ve
ro que in peccato fuerunt facta et ſic mostua
cum nunqꝙᷓ; ſpiritum vite gratie dei habuerũt·
reſulcitari non poſſunt · vnde verſus:
lla reuiuiſcunt que moeti ficata fuerunt
Viuere non poſſunt que moetua nata fuerunt
et ſcm hoc exponede ſunt autoeitates ð hac
materia loquentes· Deimo illa aug· dicen⸗
tis · pium eſt credere et noſtra fides Hoc expo
ſtulat.vt cũ gratia chꝛiſti in homie deſtruxe⸗
rit mala peioea · ſeʒ ꝓꝑ pemtentiam.etiam remu
neret et bona:nam cum deſtruit qð ſuũ non in
uenit· amat et diligit qd; in peccante planta⸗
uit. et G ſatis plane intelliguntur de operibꝰ
factis in caritate que moetificata fuerunt per
ſubſequens peccatum.ſed poſtea ꝓ penitentiã
reuiuiſcuut · de pe · di. ij. pium Berudo il⸗
la hiero·qui ſic ait.Si quado videris inter mł
ta opera peccatoeuz facere quemꝙ;ᷓ aliqua que
iuſta ſunt· non eſt tam iniuſtus deus vt ꝗpter
multa mala opera obliuiſcatur paucozũ bono
rum.intelligas tu· quin remuneret in hac vita
ad minus: nam hic loquitur bonis factis in
ſtatu peceati ſine caritate:que etiã remunerã⸗
tur quĩqʒ mod is: ad quod valet ſicut no·S.e.
¶. Y · pꝛeimũ · et ſequentihus et de pe · diſ mj.
Si qñ vides · in penł.columna.di:eiuſdem. p
omnes.ꝗ.vſqʒ ad.I.penitentia ergoſ Quid
de opꝑpibꝰ fciĩs ĩ caritate:̊ poſtea moetificatis
P peccatũ.nec poſtea reſuſcitatis ꝓ penitẽtiã
die ꝙ et ad illa v. valent de quibus no. S· e. J.
M· j. Sed ↄtradicere videtur ezech. vbi di⸗
citur· Si auerterit ſe iuſtus a iuſticia ⁊ fecerit
iniquitatem · nunꝙᷓ viuet·omnes iuſticias quaſ
fecerat non recoꝛdaboe.in peccato ſuo moeie⸗
tur· et non erunt in memoꝛia iuſticie quas fe⸗
cit · SZauꝑ quẽ locũ dicit greg. NHoc nobis maxi
me conſiderandũ elt:quia cum mala commit⸗
timus ſine cauſa:ad memoeiã tranſacta bona

reuocamus.qm̃ in perpetratione maloꝝ nul⸗

la debet eſſe fidutia bonoꝛum pᷣteritoꝛum.ſed
hoc ſubandiendũ eſt ꝙᷓtum ad vitam eternam
niſi vera penitentia ſit ſubſecuta.valebunt tñ
ad alia · vt no · S. ¶ Quid ergo ſi aliquis peni⸗
teat vel dicit ſe penitentem de peccatis:tamẽ
dicit ſe debilis nature et male complexiona⸗

tumnec poſſe ſubire onus penitentie · nunqd

talis ad penitentiã eſt admittendus et peode
rũt ei opera bona que faciet etiã ad vitã eter⸗
nam.videtur ꝙ nõ·quia nõ penitet ꝓfecte. nã
ꝓfecta penitentia cogit peccatoꝛem omma li⸗
benter ſuſtinere · vt patet in his que no·õ̊·e·¶.
quid ſit penitentia.Item nõ videt habere ca⸗
ritatem·quia caritas omnia vincit · et foetis ẽ
vt moes dilectõ · & ro:xiij· Quis nos ſepara
bit a caritate cheiſti: tribulatio. an anguſtia.
an pſecutio·an fames:an nuditas:an pericu⸗
lum· an gladius.et iunge hec que no.õ.e · ꝗ.
vtrũ pemtentia.H.j et · J. quibus et quot di
etis · ſub. . illud. v·ſed et coꝛdis dtritionem ·
et ſe · d hoc dicas ꝙ ſacerdos debet ad⸗
monere talem ad penitentiã quã miungit ad⸗
implendam. ſcõm ea que no · S.e.q.qualiter ſa
cerdos· oſtendendo qualiter adam cũ poſteri
tate ſua ꝓ vno peccato.quod ſatis leue vide
hodie · panitus eſt grauiter · vnde conſideret
peccatoe ꝙta pena debet' peo tot ⁊ tantis ſce
leri bus commiſſis:et alia que in dicto. no · ſi
poteſt eum frangere · det ei talem penitentiaz
cum voluntate ſua ·de qua veriſimile ſit ꝙ eã
poſſit ꝓficere et poetare· ne deterius ei contin
Sat poſtea violãdo · Si nõ poteſt ꝓficere ſient
vellet: nullatenꝰ dimittat eũ a ſe rec edere de
ſperatũ· nã ſacerdos q̃ penitetiã denegat reꝰ
eſt animarũxxvj.q· vj·ſi peeſbiter · =· lxxxvj·
Di. irreligioſum.j.ð reg.iur̃.c.pe. et iõ antea
iniungat ei vnũ pater noſter.ł ꝙ vadat ſemel
in ebdomoda ad eccleſiam.vel almd etiam le
uius· ſed et omnia alia bona que fecerit ſibi
nihilominus in penitentia iniungat et mala qᷓ
peo deo patieter tolerabitſicut no· g̊. e ꝗ. q̃s
ſit effectus · ſub/ꝗ.flagella.x.ſit igit cautus
Oſtendat tñ ei ꝙ illud qð minus faciet Gᷓ̊; com
plebic in purgatoꝛio.et ſic ipᷣm admittat.dũ
tñ pemteat de peccatis.vel dicat ſe penitere ⸗
ha bere ꝗꝓpoſitum decetero abſtinendi · et ſemp
ſibi eaueat ne ſe oneret ſimpliciter abſoluen⸗
o.ſcᷣm ea que no.j.e.ſub rubeica de remiſſi
onibꝰ. ad quid valet.v.illud etiã ↄſulimꝰ.

et ſe· ¶ Inducũt nos ad hoc multa Deimũ

eſt exemplũ dñi qui nunqꝙᷓ; legit grauẽ penitẽ
tiam iniunxiſſe· h̊ dicebat.vade et ampliꝰ noli
peccare · bne deterius tibi ↄtingat.Ite in euan
Selio.nolite mittere vinũ nouũ in vtres vete⸗
res · ¶ Seðm illud criſo.ſi erram modicam
pPenitentiã imponẽtes· nonne meliꝰ eſt ꝗpe mi
ſerieoediã rõem reddere. ꝙᷓ; peope aliquã cru
delitatem · xxvj.q:vijialli gant. Laboꝛeet ãt
ad hoc ſacerdos p̃ciſe vt peccatoꝝ cauſas et
radices peccandi a ſe remoueatet omnẽ occa
ſionem ⁊ opoetunitatez peccandi ꝓ poſſe aſe
tollat.ug · ſatil factio penitentie eſt peccato
rum cauſas excidere.nec ſuggeſtionibꝰ eoeuz
aditum indul gere · ¶ Sic ergo et ſi ſacerdos
Saudere nõ põt ð oĩmoda eiꝰ purgatõe.gau
deat in B.quia videt ꝙ ad purgatoeiũ ipſum
tranſmittere pet a gehenne cruci ati bꝰ hbera
tũ · vt pʒ in his q no·̊.e. . quis ſit effectꝰ.ſub
is eſt igit effectꝰ.⁊ tali erũt bona q̃ fece⸗
rit fructuoſa.qꝛ in caritate ẽ qᷓnis ñ pꝓfcã · vt
pz in his que no.õ·e.ꝗ. vta penitentia. MX.q j⸗

–—

KSed quid ſiquis dicat ꝙ non habet peopo
ſitum abſtinendi in poſterum. vel ꝙ vult ab⸗
ſtinere ab vno ſed non ab alio·dic ꝙ talis non
eſt in caritate·nec peoſunt ei bona que facit
ſubaudi ad vitã eternã· q;uis ꝓſint ad alia·de
qbꝰ no · g · e · J. H· j·eſt tñ eius cõfeſſio admit
tenda:⁊ ei de peccatis commiſſis conſiliũ ad⸗
Hibendum. et ad penitentiam crebeis æ ſalu⸗
beibus monitis inducendꝰ . · e · ꝙ quidã · et ſi
publicus ſit.adhuc erit per cenſuram eccleſia
ſticam compellendus. vt no · S· e . qualiter ſa
cerdos:ſub ꝙ.ſi vero ſacerdos:
Vibus moetuis ſuffragia eccleſie peo⸗
nt. & hoc ſciendum ꝙ anime defun⸗
ctozꝛum quatuoe beneficijs adiuuantur.ſ.miſ
ſarum celebeationibus· ſanctis oꝛatõnibꝰ.eli
moſinis.et ieiunijs cognatoeuz · vt no · S e · J⸗
et ad quid tenetur.ſub·. quid ſi ſacerdos:v.
ſed contra · Et dicit augꝰ · MHon eſtimemus ad
moetuos peo quibus curazʒ gerimus puenire
niſi ꝙ ꝓ eis ſiue altaris:ſiue oꝛationum ſiue
elemoſmarum ſacrificijs ſolemmiter ſupplica
mus·xiij:q:ij.ñ eſtimemꝰ· et.c.aĩe · Machab·
xij foetiſſimꝰ judas collatione facta:xij.mil⸗
le deagmas argenti mieroof: ibi peo pec-
moæ:ſancta et ſalubeis eſt cogitatio peo defũ
ctis exoæare vt a peccatis ſoluantur:· ¶Qui⸗
bus autem moetuis hec ſuffragia peoſint non
eſt facile determinare in ſpecie:nam et in ge⸗
nere diuerſe ſunt opiniones· Deimi dicunt
ꝙ illis qui ſunt in inferno nihil penitus peo⸗
ſunt:h cm his qui ſunt in purgatoꝛio:⁊ ꝓ his
multe faciunt rationes· Deimo: quia m in⸗

ferno nulla eſt redemptio . ¶ ¶Becundo ·. quia

eccleſia non oeat niſi peo fidelibus defunctis
quod videtur intelligendum de his qui decel
ſerunt in fide foemata ꝑ dilectionem· ſcʒ ope⸗
rante. ercio:quia eceleſia non peo ciuibꝰ
babilonis:ſeò peo ſuis tm̃ oeat vel landat do
minum quando dicit·ſanctus ſanctus.ſanctꝰ.
quaſi dicerzʒ.ſanctus peo eis qui regnãt in ce
lo.ſanctus peo his qui paciuntur in purgato
rio:ſanctus peo his qui peregrinantur in mũ
do· et peopter hanc eandem rationem hoſtia
ſacrata diuiditur in tres partes in altari;

ecundi dicunt ꝙ peoſunt omnibus rege⸗

neratis qui dum viuerent meruerunt ꝙ pol⸗
ſunt eis talia ꝓpꝛodeſſe poſt moetezʒ· nulla facta
diſtinctione· vtrum deceſſerint in moetali vel
non· et quia non poſſumus ad plenum diſcer⸗
nere qui ſuut hij qui hoc meruerunt et q ſunt
hij qui hoc non meruerunt · debemus genera
li ozatione peo omnibus regeneratis oeare.
melius enim ſuperunt iſta his quibus nõ ob⸗
ſunt nec peꝛoſunt· qꝙᷓ; eis deeſſent quibꝰ ꝓſunt.
MNam et ſcᷣm aug.eſt quidam viuendi modus
nec tam bonus vt non requrat iſta poſt moe⸗
temnec tam malus vt iſta poſt moetez eis nõ
peoſint· eſt vero talis in bono vt hoc nõ req;⸗
rat:æ eſt rurſus talis in malo vt nec in his va
leat cum hanc vitam tranſierit adiuuari · quo⸗
circa omne hoc meritũ comparatur quo poſ⸗
ſit poſt vitam releuari quiſpiam vel iuuari· Et
ſubditur:cuz ſacrificia altaris ſiue quarũcũq;

elemoſinaruʒ peo baptizgzatis hominibus offe
runtur· peo valde bonis gratiarum actiones
ſunt:peo nõ valde bonis peopiciationes ſunt
ſed peo valde malis et ſi nulla ſint adiuuamen
ta moetuoꝛumtamen qualeſcunqʒ; viuoeuz cõ
ſolationes ſunt·quibꝰ ãt ꝓſunt.aut ad Gq̊ pꝛo
ſunt vt ſit plena remiſſio.aut certe vt tolerabi
lioe ſit eis ipſa dãnatio.paobant hec·xnj ·q·
ij · tempus.et·c.non eſtimemus · ¶ Dicunt au
tem theologi ꝙ ꝙᷓuis augꝰ· videatur hic di⸗
ſtinguere quatuoꝛ genera hommum.non tam̃
ponit niſi tria: nam mediocriter boni a medio
criter mali idem ſunt· Item communiter peimo
rum opinioni adherent theologi.et hcet ſecũ
da ſit magis pia:tamẽ peima eſt magis catho
lica:et videt expeeſſe confirmari per gloſam

poſitam ad theſſalonic.iiij.vbi dicit· nolo voſ

ignoeare fratres de doemientibus æc· qui ſpez
non habent · glo:qui ſine fide operante ꝓ di⸗

lectõnem. eiuſq; ſacramentis. de coꝛpoeibus

exierunt: fruſtra illis et a ſuis hmõi pietatis
impenduntur officia· cuius dum hic eſſent pi⸗
gnoꝛe caruerunt:non miſericoediam ſibi the⸗
zaurizantes ſed ĩiram · ¶ Magiſtri canonũ cõ⸗
trarium aſſerunt· dicentes ꝙ augꝰ pomt qua-
tuoꝛ genera hominum· vnde dicit Hug. ꝙ opi
nio theologoꝛũ que ponitur:S.e.ſub·I. ſecun
di · H. dicunt autem· paruz diſtat ab hereſi: cũ
eundem conſtituat ſimul æ ſemel bonuz æ ma
lum eſſe · ſed hec tanq; imcompaſſibilia ſeſe mi
nime compatiuntur· vt.S.de baptiſmo. maio⸗
res. · ſed adhuc queritur·quia ſi eſt mediocri
ter bonus eſt bonus: ſi mediocriter malus eſt
malus· ĩtem in igne purgatoꝛio nullus eſt ni
ſi bonusquia nullus eſt ibi qui deceſſerat in
moetali:et peo veniali nullus malus eſt.vnde
dixit hus cum augꝰ.immo cum venttate ſic
etiam aſſerit quatuoe ſunt genera defcto
rum ſicut peemiſſum eſt. ¶ Deimi ſunt medio
criter mali.et hij damnantur et puniuntur in
inferno.tame oꝛatiombus adiuuantur vt mi⸗
tius ad tempus puniantur · Nec ob· ꝙ in infer
no nulla eſt redemptio · hoc em̃ de plano verũ
eſt · ſed peopter hoc non negatur immo potiꝰ
concedi videtur quod ibi ſit pene remiſſio ſiue
alleuiatio/et peo hac via facit quod legitur
in vita beati beandimi.quod in die dominico
quieuit iudasin die lune redijt ad penas.ſed
tamen non eſt autentica·et etiam iudas non
fuit mediocriter immo valde malus · Huic
tamen ſic obijcitur.pone em̃ ꝙ celebeatur peo
talialleuiata eſt pena aliquantulũ.verbigra
tia·ponamus ꝙ pꝛo milleſima parce· Item ce⸗
lebeatur et alleuiatur alia milleſima · ſic ergo
ſi mille miſſe dicantur ab ſolutꝰ erit talis om
nino a pena·ſed dic ꝙ hic nõ fit quantitatiua
ſed qualitatiua remiſſio.Vel melius.nulla fit
remiſſio ſed alleuiatio qualiſcunq;ſicut ẽ vi⸗
dere in homine ferente onus grauiſſimum et
famelico·qui ſi detur panis ei et comedat. nõ
peopter hoc deponit onus ſed facilꝰ fert.ſic
talis in quantitate non deponit penam ſed al⸗
leuiat.et hanc ratõem reddit magiſter petrꝰ
commeſtoe · Ioh·dixit ꝙ ſemper tollitᷣ ð pena

ug oft
Ndtone,
ſnes ſun
ananen
wnorn⸗
Ohpe⸗
tolera
xii⸗.
lcunt an
on tain
wedio
erpamo
heetſeri
18 catho
r Llolann
nolo vof
qun ſpe
nep di⸗
porbus
pietatig
ſentpi⸗
1 bi the⸗
onu co⸗
N qua⸗
Scopi
ſecun
erel ci
ama
Aleſemi
. maio:
ediocri
Aus eſt
ag eſtni
ſerat in
ſt. vnde
tate ſe
elücto
medio
ntur in
vemi⸗
minfer
o ver
opon⸗
ſio ſine
legitur
minico
as. ſed
as non
Puie
tur peo
gbigr
tem ce⸗
c ergo
lis om
tatiud
a fit
m et
t. no
rtſic
ed al⸗
pett⸗
pena

pars milleſma.æ de eo ꝙ remanet pars mii⸗
leſima.a iterum de eo qð remanet ps milleſi
ma · ⁊ ſic ſemꝑ aliquid remanet.⁊ quidqd di⸗
catur ſemper remanet illa pena de qua dicit
Rusgu · ſi poſſent mali mallent in inferno deũ
videre in penis· quã extra penas deũ nõ vi
dere. Criſoſto.ego młto grauioees qᷓ; geben
na eſt dico cruciatꝰ. remoueri æ abici ab illa
Sloeia.nec puto ita acerba eſſe SZehẽne ĩcen
dia· vt ſunt illa quibus toequetur is qui ar⸗
cetur a cõſpectibꝰ dei ·ſic ergo nulla redem⸗

ptio ẽ in inferno. Secũdi ſunt valde mali

his in nullo ꝓſunt ſuffragia licet videat
cõtradicere id qð legitur de beato Greg. qðᷣ
cuʒ quodã tpe ante pallaciũ traiani impato
ris quondã trãſiret.recosdatus eiꝰ clemetie.
amariſſime flere incepit. ⁊ tamdiu ꝓ eo ante
altare ſancti petri flens cꝛauit donec obdo⸗
miuit.a ei doemienti vox dixit traianum pee
cibus eius a penis infernalibus liberatum.-
ſed decetero caueret ne ꝓ aliquo infideli de
functo oeare pᷣſumeret.Sed ſicut dicunt ma⸗
Siſtri ·pius a miſericoes dñs ex aliqua latẽeti
cauſa anĩaʒz ip̃ius reſeruauerat extra ꝓfundũ
infermi· p̃cibus beati Grego.liberandã. Nec
ſunt ſpecialia trahẽda ad conſequentias.⁊ ſi
queras cauſam· nõ poteſt nec debet reddi de
ſecretis diuinis niſi altitudo diuitiarum.æc.
ſieut ⁊ de h̊ͥ no.õ.de reſcrip.q quas vires · H.
ant querit' de ſecretis diuinis. ercij ſüt
valde boni:. ꝓ quibus ſaluandis nõ eſt oean⸗
dum.vel non eſt ꝓ ip̃is ſpãliter oꝛandũ.⁊ ſic
intellige ꝙ iniuriam facit martiri qui oeat ꝓ
martire. ſed in generali oeatione qᷓ fit ꝓ moe
tuis intelligitur etiã laudari deus qui ſczʒ ſal
uanit eos · Quarti ſunt mediocriter boni.
* his a generaliter æ ſpecialiter hm om̃es
oeare poſſumuſa debemꝰ. a his ꝓſunt ſuff ra
Zia non ſolum ad alleuiatõem pene. ſed etiã
ad remiſſionẽ a liberatõem· Sie hm hug.
intelligi debet qð dicit Kugu· xiij. q. ij · tps
nec obſtat fims ipᷣius.c. vbi videtur ſe Kug.
reſtri gere ad tria genera hominũ ſicut di cut
theologi.quia ſic eſt ipᷣa littera exponenda.
vt non requirat.ſcʒ quantũ ad valde bonos-
vt nec in his valeat ſcʒ quantũ ad valde ma

los ·: quocirca.q: d.qe illis tantuʒ Pſunt qᷓ ſic
meruerunt·ome meritũ.ſcʒ ĩ hac vita.de cõ·
di. j· H ergo.xiij·qij.in pᷣſenti ſeculo. S non

valde malis·id ẽ·ꝓ mediocriter mali9· 4pi⸗

ciatõnes · qe ꝗpter talia videtur dñs ꝓPicius

eis eſſe·qe ad tps mitius punit ip̃os.⁊ hic vi
detcur racere de mediocriter bonis·ſed dic ꝙ;
ſtatim eos cõpeehendit.cũ poſtea ſubdit. qui
bus aliqua ꝓſunt.ſcʒ mediocriter boĩs æ me
diocriter malis.plena remiſſio.ſ.quo ad me⸗
diocriter bonos.aut certe vt tolerabilioe ſit
eis ip̃a damnatio.quo ad mediocriter malos
HNoc ob.glo.ꝓ theologis inducta.. e.

ſub· . ſecundi vxv · dicunt .· qe ⁊ ip̃a ⁊ omes au⸗
toeitates que vident' innuere qð nõ ſit oean

dum ꝓ damnatis. nec ꝙ eis ꝓſunt ſuff rag'a
de valde malis mtelligi debent · MNon eſt
mihi copia tanti· vt q̊ diffiniã quid debeas

peeciſe tenere.nec Inno.iij. qui tantꝰ erat
voluit diffinire. ſed reliquit G̊ diſputatõni =
diſerete inueſtigatõi:S.de celebea: miſ. ceum
marthe. ꝗ. fi. Tamen ſnia theologoeũ.no· õ·
e · ſub · G. lecũdi · v. dicunt aut theologicele⸗
beioe eſt æ verioe videt.vt patz in his qᷓ no.
ĩ·e · ſub rubeica.de remiſſionibꝰ.. quibus·et
ſub. S. vbi operant'.Sed ⁊ dicit Jug.cui in⸗
nititur Pug· ꝙ qui ĩpenitens finitur· ſemper
plenꝰ iniquitate. ſemp ſme caritate. toꝛquet
ſme fine · de pe · di. fi. in fi. ⁊ qð nullo iuuat
remedio.xxv.di. . alias.æ patz in his q̃ no.
· e ꝗ. quis ſit eff ectus.ſub· J. is eſt ergo effe
ctus·ergo nõ videtur quod in tali operentur
aliquiò opa caritatis. Nec ob.qð dicit aug.
xiij.q.ij.tps.ad fiibi.quibus aũt ꝓſunt æc.
qe quod ibi dicit intelligenduʒ eſt de his tm̃
qui in purgatoeio ſunt.illi em̃ aut omnino lii
berantur.exquo ſezʒ videt' dño ꝙ ſatis puniti
ſunt·aut tolerabilioe eſt ip̃a damnatio.id ẽ.
punitio.qe licet non exeant ſtatim.tñ alleui⸗
antur ſiue leuius ferunt penã · hij etiã q ſunt
in purgatoeio poſſunt dici boni æ mali diuer
ſis reſpectibus · boni em̃ ſunt qe ſaluabũtur.
mali vero ſunt qe mala ſuſtinent.æ ſuſtinebũt
quouſqʒ a pena purgatoeij miſeticosditer li⸗
berentur fig no:quod quidã faciunt ꝓ his
tercium.quidã ſeptimum.alij triceſimaͥ. alij

quadeageſimũ · vel centeſimũ.vel anniuerſa⸗

riuʒ die:de quibus tangitur.S. de teſtamotis
c.·fi · ⁊ habet quodlibet ſuam ꝓpeiam ratõem
m hug. ſPij em̃ qui ſeruant terciuz diem
habent reſpectũ ad trinitatezy. vel ad reſurre⸗
ctionẽ xp̃i qui tereio die reſurrexit/S. de ſum.
trini.c· j· reſurrectõem cum xp̃ᷣo moetuis per⸗

optantes. HOui vero ſeptimum faciunt op⸗
tant eis quietẽ ſeptime etatis. que cum octa

ua currit. vel optant eis ſtolã anie coepis.
ſeptẽnariꝰ em̃ cõſtat ex ternario ⁊ quaterna⸗
rio numero.ternarius ptinet ad amam que e
iraſcibilis.cõcupiſcibilis.⁊ rationalis.ł peo
pter ſuas treſ dotes.quaternarius x̊o ad co⸗
pus quod cõſtat ex quattuoe elemẽtis.vdł lu⸗
as dotes quatuoe ꝗqᷓs habebit. ad quod acce
dit. 6. de cele. miſ. in quadã. ¶ Flij faciunt
triceſimũ qui cõſtat ex duob⸗ quindenarijs.
quindenarius aũt ex ſeptenario octonario
conſtat. Der ſeptenariũ ſignificantur patres
veteris teſlamentiqui ſeptimũ diezx. ſeptimũ

menſem. ſeptimũ annũ:celebeabãt. Der octo

nariũ vo intelliguntur patres noui teſtame⸗
ti · qui octauũ diem reſurrectõnis id ẽ. djem
dommicum.æ octauas ſanctoꝛũ ſeruant æ ce
lebeant. Der peimum aũt quindenariũ intel⸗
ligitur peeſens vita patrũ vtriuſq; teſtameti.
per ſeᷣm futura.qui ergo ſeruant triceſi mum
optant moetuis vt ſicut in hac vita fuerũt in
fide cum patribus vtriuſqʒ; teſtamẽti.ita ſint
cũ eis gloeiãtes eternaliter in futura. Qui
autem quadeageſimũ ſeruant· repeeſentant
dominicaʒ ſepulturã . oprantes moætuis 8lo
riam habere euz xp̃o.qui quadeaginta hoꝛis
iacuit ĩ ſepu lero.computata hoea nona in q̃ᷓ

emiſit ſpiritũ.æ vltima hoea noctiſ dommmice

in qua reſurrexit hm Rugu. Centeſimũ ve
re facientes optant moztuis eternã beatitu

dinem que ꝓ centenariũ vltra q́; non eſt nu⸗

merus deſignatur. 1 NHij vero qui anmuer⸗
ſarium faciũt· optant moetuis vitã eternaʒ qᷓ
eſt ſme fine.æ quaſi annus in ſe reuoluit .vel
quia ibi eſt idemtitas æ nulla varietas inue⸗
nitur. Sunt alie ratões que leguntur. xiij·
q.ij. . de obſeruatõne:ac: ſequeti · quia alij.
Pec ſuff ragia ꝓſunt moetuis vt dictũ e.
Sed pone ꝙ duo homies deceſſerũt.vnus
diues ꝓ quo multa fiunt ſu ffragia:aliꝰ pau
per de quo pauci vel nullus ſpecialiter cogi
tat:ſunt tñ eiuſdeʒ meriti: quis exibit peimo
de purgatoꝛio.Dixit hug.ꝙ ſuff ragia miſſa⸗
rum æ plalmoꝛũ que ↄmuniter fiunt ꝓ omni
bus cõmuniter ꝓſunt eis de cõtdi vinõ me
diocriter.ieiunia vero:elemoſine·⁊ oꝛatões
ſpeciales· ꝓ diuite facte ſpecialiter⸗ eidem
ꝓ quo ſpecialiter fiunt nõ alij ꝓ quo nõ fiũt
ſpecialiter ꝓderũt: a ſic citius exibit pauꝑe·
(FSiij dicunt ꝙ vna eadẽ die exibunt ˖ qe
opa caritatis ſunt omnia B que fiunt ꝓmoe⸗
tuis· vnde is ꝓ quo ſpecialiter fit non ſentit
plus pene alleuiatõem ꝙᷓ; alius: ae caritas ñ
agit pperam.non inflaturnõ querit que ſua
ſunt.ſed omnibus cõmuniter ſe pticipat · vt
patet de pe. dil . ij · per totũ. a in his que no.
6. e. . quibꝰ æ quot dietis· v. ꝓſper · ⁊ peece⸗
dentibus; 4Pore dici ꝙ HB opinio · S· Pxi ·
H. no.verioꝛ ſiue benignioe ẽ. quid em̃ amit⸗
tit is ꝓ quo ſpecialiter fit ſi alij alleuiantur
ſicut ipᷣe.dum tamẽ de alleuiatõne ſua ni h
diminuatur.certe muidia æ caritas contra⸗
dicunt ſi ergo in caritate fiũt opa bona de⸗
functis in ſuff ragiũ exhibitaomnibus qui ĩ
caritate ſunt ꝓdeſſe debent· æ ſic non citius
exibit diues ꝙᷓ pauper.niſi foꝛte quilibzʒ ha⸗
beret de alieno.c. libeas quas reſtituit he⸗
res diuitis:pauper aũt non habuit quid re⸗
ſtitueret. æ ideo magis diu erit ĩ purgatoꝛio
puniendus. vt ſic reſtitutio quã debuit face
re in penam aliam cõmutetur ar.in his q̃ no.
56.de maledicis. qualiter quodlibet genus
ſub. S. blaſphemãtes.v.quolibet quoqʒ illo
rum pᷣdictoeum dierũ æ St ꝙ opa caritatis
omnibus qui ſunt in caritate ꝓſint etiam vi
uis · ꝓbat Rus dicens Credendum eſt em̃ ·
pietas fidei expoſtulat credere.ꝙ oẽs elemo
ſme totius eccleſie: oꝛatiões · ⁊ opa iuſticie
æ miſericoꝛdie:ſuccurrãt recognoſcenti moe⸗
tem ſuã ad cõuerſionezꝭ.deoq; digne penite
re nemo poteſt.quem nõ ſuſtineat vnitas ec-
cleſie · de pe. di . vj· e. j. ¶Quid ergo valent
ſpeãlia ſuff ragia facta ꝙꝓ pentibꝰ.⸗H· vt tu
qui filius a heres es non damneris. namad
H obligatus es quinqʒ legibus · ¶ Drima ẽ
lex nature·. hm illud ath. vij oĩa quecũqʒ
vultis vt faciant vobis hoĩes ac· ad idez.· ff ·
de regulis iur. ſm naturam. Scda eſt ſex
ſcripture.SRccvij· oꝛtuo nõ ꝓhibeas gr̃aʒ
ſcz oeandi a benefaciedi ꝓ ip̃o:-nam ad B; es
aſtrictus Tercia eſt lex amicicie · Scci.vj ·
Si poſſides amicũ · in tẽptatione poſſide illũ

gqui em̃ amiens eſt omni tempoee diligit. Et
ip̃i clamant Iob· xix · Miſeremini mei · miſere
mini mei ·ſaltẽ vos amici mei ⁊cc. qſi diceret ·

quia mundus.æ caro.⁊ vite ſuꝑbia/de quibꝰ

in vita cõfidebamus amicos noltros eè cre
debamus dereliquerunt 2 deceperunt nos-

Greg.Lex amicicie eſt vt qui diligit in ꝓſpe
ritate· diligat in tribulatõe ·Quarta eſt
lex iuſticie:· nam hereditas cũ onere ſuo tran⸗
ſit.⁊ nos nihil habemꝰ niſi a mostuis.quia
iuxta vulgare ꝓuerbiumtotũ fuit alterius:
totũ erit alterius: nec illi adhuc remanebit
ergo ferendꝰ non eſt qui lucrũ quidẽ ample⸗

ctitur. onus aũt annexum cõtemnit · C. de ca
dDuctollendis·l.vnica· . ꝓ ſcdðᷣo:⁊ ſi nõ hẽs

aliud a parẽtibustñũ genuerũt te adminus.
pater em̃ te ſuis eduxit laboeibus ex tenerri

mis puericie annis · Oater o fuit ãte partũ

oneoſa.in partu doloeoſa:poſt partũ labo⸗
rioſa.õ.de cõuer: infi.ex literis· Ergo dicit

ecc.vij.NHonoeꝛa parentes tuos:qe non eſſes

niſi ip̃i eſſent· Iteʒ. omnes ſumꝰ fratres:⁊ hᷣm
carnẽe ⁊ hm ſpirituzʒ.ergo ve ſoli:⁊ frater qui
a fratre iuuatur quaſi ciuitas firma· St eph·
v · Nemo vnꝙᷓ carnem ſuã odio habuit.id ẽ·
Habere debuit · að eſt ſi non diligit ⁊ ei ſubue
niat. qe qui non eſt mecũ cõtra me ẽ. Quin⸗

ta lex eſt colło iude que h̊ diffinit· euz em iu

das in bello ſtrenuus ꝓhibuiſſet ſuis non
intenderent ſpolijs habita victoꝛia · inuenti
ſunt quidã de ſuis moetui:qui cõtra ꝓhibiti

onem ſuã ſpolijs intenderũt ip̃e aũt habita
collatione cum ſapientioeibꝰ.vtrũ ꝓ talibꝰ
eſſet oꝛandũ:a diffinito ꝙ ſic: quia eſſe pote⸗

rat ꝙ inter flagella cõtriti eſſent antec ſpiri

tus exalarent.miſit.xij · mille deagmas arge
ti .· ⁊c· ſicut legitur:ij: machabe· xij· Scðo

valet ad oꝛatõem acquirendã 2æ querelã ſan⸗

ctozum expectantiũ vitandaʒ. nam veriſimile

eſt ꝙ anime liberate oeent ꝓ illis quoeũ ſuf
fragijs ſunt adiute Iſa.lj. lbi erit gratiarum
actio ⁊ vox laundis · Dſał. e expectant inſti
donec retribuas mihi · ſ. id quod me cꝛãt ·

vt cum ip̃ᷣis veniam· Spoc . Vindica dñe ſan⸗

guinem noſtrũ de his qui inbabitant terrã ·

id eſt:terrenis inhiantes nõ curant de nobis
St ſequitur. Suſtinete modicũ tꝑs donec im⸗

pleatur numerꝰ fratrũ veſtroꝛzum. Tercio

valet ad euitandã cõfuſionem querele pr̃ne

æ amicoꝛũ · dicentium in die indicij cõquerẽ⸗

do de te. ꝙ etiam ea que pᷣceperunt vel debu
erunt tibi p̃cipere non feciſti. vnde queritur
pater de malo filio · ¶ Quarto ad bonum ex
emplum pᷣbendum alijs qui poſt te venient ·
Quinto ad laboꝛandũ ꝓ teipᷣo· nam qui ꝓ

alio orat ꝓ ſeipſo laboꝛat. Sexto ⁊ vltimo

ad honoꝛãaò illũ ꝓ quo ſpałr fiũt ſuffragia ·

Mam ſicut dicitur · alie anime ſuffragijs pti.
cipantes.ei ꝓ quo fiunt regratiantur.⁊ coꝛã

eo poetari ſiue repeeſentari intelliguntur ·ſicẽ

coꝛam domino ad menſam ſedẽti · ſed poſtea
oꝛtionaliter diuidenticibaria vel exenia

aliqua depoꝛtantur·

igtg
emiſere
deerer,
Nqubs
8 ee cre
n nos.
artaen
notran
9 quis
anebit
amplen
deez
minns.
tenen
te parti
labon
o dici
on eſſeg
g,zhn
Nter qui
ſubne
Ouin⸗
geiin
non
innenti
phibiti
habita
talib⸗
ſepote:
epſpini
38 ge
gedo
elä ſan.
niſimile
oeü ſuf
tiafum
t juſti
e rãt·
ne ſan⸗
terra⸗
enobis
nec im
Tercio
e pine
quere⸗
A debr.
venttur
numer
eniene⸗
nqnh
ſlin
fagie⸗
spe
7 co
rur ſi
hoſten

gtini

Fe penitentia ſit ꝓ peccatis ſmgulis

iniungenda. Circa ̊ ſunt diuerſe opi⸗
niones. Quidam em̃ dicunt ꝙ omnes penité
tie arbitrarie ſunt æ ad arbitriuʒ iudicis redi
Suntur.⁊ hoc ꝓbat leoxxvjq:vij.tempoꝛa
* nicolauns.e.cã.⁊.q:de his penitetibus.abs
inepitde his vero⸗æ concilium cartagineñ:
e·penitentibus:⁊ innoceñ·de con.di.iij. de
penitentibus:æ Iero.de pe.di.j.menſuram.⁊
hanc opinionem cõpeobat conſuetudo.quia
Seneraliter G ſeruat.⁊ ꝓ hac facit ꝙ docto⸗
res iuris cõmuniter tenent penam ſcniptam ĩ

iudicio criminali æ contencioſo mutari poſſe

ꝙ die vt no.õ·de accuſationibꝰ ꝗ.quis ſit ef

fectus·de qua hoc minus videtur conceden

dum ꝙᷓ de penitentia. ¶ Bed cõtradicit gre ·;
dicens: falſas pemtentias dicimus: que non
hm autoeitatem ſanctozũ patruzʒ ꝓ qualitate
criminis imponuntur · de pe.di.v.falſas.ſedò

die B verum eſſe miſi ex cauſa: vel cõſideratis

circumſtantijs· penitentia tparetur. ¶ Icem
dicit Greg ꝙ ꝓlixioe debʒz eſſe pemtentia ꝙ;
fuerit culpað pedi.ij · ꝓductioe· Sed hoc
intellige de interioei penitentia.qe quotieſ⸗
cunq; recoꝛdatur debet dolere.vt no:S/e.ꝗ.

quibus ⁊ quot dietis·ſub/. qualis debet eẽ
contritio.Vel poteſt intelligi de pena quam

patimur ꝗꝓpter peccatuzʒ peimi parẽtis:¶ Ite
dicunt Greg: Ieroꝙ tanto tempoee debent
peccatoees eſſe in pena quãto fuerunt in cul
pa.xlvjdi:omnes·v· humanuʒz dico. de pe·
dil . j vide benignum. v. ſed quanto inquit te
poee ſeruierũt chuſarſochom alias cuſarſa⸗
ton· ad idem ð pe · diſ · v· c. fi · xxvj. q· vn· his
qui diuerſoꝛum.⁊.c.ſacerdos: ⁊ c. ꝓ qualita

te. ¶ Dicas ꝙ ꝓꝙ quolibet peccato moætali

debet regulariter ſeptems penitentia impo⸗
ni.xxxiij·q:ij .hocjp̃ᷣm.⁊..ſeqn.xxij.q·ij:pee
dicanduz · St eſt ratio vna: quia dominus pᷣce

pit mariam ſoeoeem aaron lepea penſſam po

ni extra caſtra ꝑ ſeptem dies.vt in dicto· c.
hocjpᷣm·⁊ ſic accipitur dies ꝓanno.Flia ra
tio eſl.vt ſicut peccatoꝛ ꝓ peccatum ſeptifoe
mem ſanctiſpiritus gratiã amiſit:ſic ꝑ ſeptẽ⸗
nem penitentiã recuperet eandem amiſſam. æ
eſt hoc verum ſicut legitur in ꝓxime ſupeadi

cto. ergo ſemper eſt imponeda ſeptenis pe

nmitentia.niſi maioe vb minoe inueniatur a ca
none expeeſſain quo quidem caſu ſi crime pu
blicum ſit· publica non maioe vel minoe pe⸗
nitentia ꝙᷓ ſcripta reperiatur eſt imponenda:
niſi ex magna cauſa diſpenſetur.ſ·e. queſitũ.

ſi occultum:tunc indiſtincte arbitrarie impo

nitur. vt ꝓbãt cõcoe · ligte. S̊. e · J. M.j.⁊ ar·
S.de apoſtatis.c.ij.in fi.⁊ de pe:di.jiudicet
⁊= diſ v.conſideret.⁊.c· quem penitet. hm ma
giſtrum meum. Tertum eſt ꝙ maioe cauſa

requiritur in publico ꝙᷓ in occulto.in vtroqʒ

tamẽ ex cauſa minoe penitentia poteſt impo⸗

mcõſideratis criminis quãtitate·qualitate·

perſonadignitate.conditione · ſexu.officio ·
paupertate infirmitate·debilitate· conſuetu
dine · complexõne.ſocietate.contritõe.Loci ·
regionis: tempoꝛis.qualitate:Cauſaanimo

voluntate:æ alijs circumſtantijs de quibus
Fugu.ponit.xc.de pe.di:v.c.j bantur hec
ĩ.e.ſignificauit.⁊æec deus qui.vc omée8⸗ J.
ſacerdos.S. de hHomicidio:ſicut dignum.S.ð
eo qui cogno:conſan.vxo.ſue:. tranſmiſſe.ad
finem. nam æτ omnes dilationes arbitrarie
ſunt·vt no.õ:de dilationibꝰ.ꝗ.quis ipᷣas da
re debet. ZSupeadictis igitur conſideratis ag
grauabit vel allemabit ſacerdos diſcretꝰ pe
nas peccantiũ · de pe · di: j. in actione.v c. m

dicet: quia apud deum plus valet moetifica

tio vicioeum ꝙᷓ abſtinentia ciboeum · de peñ ·
diſ. j. menſuram Secerdos tamen ſibi con
ſulit ſi dicat.hariſſime.tu ↄmiſiſti tot æ talia

peccata. ꝓ quolibet deberes ſic penitere · ſed
foete vita tua ad hoc peragendum non exten

deturiniungo tamè tibi talem penitentiam
S omnibus:æa concedo tibi ꝙ quocũqʒ ieris
remiſſiones peelatoeuz tibi facte pe'oſimt que
alias non ꝓdeſſent: j· e. ꝙ autem iunge q
no· S.e. quis ſit eff ectusſub:ꝗ. flagella:
Slemoſme etiam quibus peccata redimnntur
lxxxij.di·c.·fi · de pe · di. j. medicina:⁊æ omnia
alia bona que feceris:æ mala que ꝙ deo ſu⸗
ſtinueris: iniungo tibi ꝓ penitenta·⁊ ꝙ peo
ſint tibi in remiſſonem pecceatoeꝛum tuoꝛum.
ſi interim moeiaris. autoeitate dei a beato⸗
rum apoſtoloeuz petri æ pauli.æ ſancte eccle
ſie noſtra abſoluimus te ab omnibus his qͥ
confeſſus es.⁊ ab alijs de quibus non reco⸗
daris inquantum poſſumus debemus- ita.
qꝙ ſiquid purgandũ remanſerit.in purgatoeio
purgetur iuxta miſericoꝛde domini volunta
tem.x.q.iij.abſit.⁊ patet in his que no.õ.e.
Jꝗ·⁊ an ficte penitenti.S·ad G; dicas.⁊ ſeq̃n.
Bic poteſt pᷣſ biter conſid erandis ſeʒ conſide
ratis in penitentijs diſpenſare· xv· q.vj.c.j.

vjqiijabſit de con.di.iij.de penitentibus.

niſi foete in canone ei inhibeatur.ſicut patz
6.de maledicis:ſtatuimus. ibi:nullazʒ in hoc
miſericoediam habiturus. Vel dic ꝙ adhuc
ex cauſa diſpenſare poteſt.vt plene no · · de
maledicis · I· fi.v· pᷣterea per tempozalem.ſu
per verbo:nullam in B. peeſbiteri em̃ quantũ
ad penitentias· confectionem coæpoeis xpi-
peedicationemtenent locum apoſtolozum
habent claues regni celo:ũxj:qiij.abſit·
xxvj·:q:vij.B ſit poſituʒ:. c.alligant.de pe.

di . in inter hec hirens. Caueant tamen ꝙ ſic

arbitrentur ne vileſcat autoeitas eccleſie. et
ne poteſtas clauium contemnatur.de pe: di-
j·ſunt qui arbitrantur.l.di.abſit.⁊.c·q; pee⸗
poſtera.⁊ ne ſeipᷣos onerent· vt patet in his
que no·j: e:ſub rubeica de remiſſonibꝰ.ꝗ.ad
quid valent.v. illud etiaʒ conſulimus.æ iun
Se quod no·j:e.ſub. .fi:⁊ ſub rubeica de re⸗

miſſionibus· v. remittit ergo ſacerdos.Cõ

ulim as etia mſacerdoti · vt quia ſcdðᷣm Greg.
cõtraria contrarijs purgantur.peccatoæzi con
fitenti ſemper per contrariũ penitentiam im⸗
ponat.vt ſcʒ ſuperbo miungat humilem oea⸗

tionemauaro elemoſinarum largitõemacci

dioſo peregrinatõem· guloſo æ luxu rioſo ab⸗
ſtinentiã.carnis maceratõem.æ diſciplinarè

flagellationem. ſuſpecto de hereſi ſi elerieꝰ
ſit honus.fidei p̃dicatõem ⁊ hereticoꝛuz pſe
quutõema maledico benedictionem æ lingue
refrenatõem:alijs ſatiſ factõis generibus ſi⸗
mul iunctis · ar·S.de purga:cano inter ſolli
citudines:. peecipias:loci mutatiõem qnqʒ
lxxxj·dĩ · valet:ꝓſone elongationem · xv · q · j·
mulier:æ iunge qð no·S. e.. quis ſit eff ectꝰ.

ſuh · ¶ſed ad Hoe ·
t autem ſacerdos cirea penitentias diſ⸗

penſando cautius arbitretur: notãdi ſunt ca
ſus in quibus ꝓ canones certe pene ſeu peni
centie imponuntur:nam canones penitentia
les tenetur ſcire ſacerdosalias vix in eo no⸗
men ſacerdotis conſtabit.hm qugu.xxxviij ·
di⸗ que ipᷣis:⁊ ſunt hij · ¶ Dnimus canon di⸗
cit .ꝙ ſi peeſbiter fôenicatõem fecerit: peni⸗
tentiam decem annoꝛũ facere debz HB modo.
incluſus ſacco indutus æ humi ꝓſtratus· mi
ſericoediam dei mgiter imploꝛans·tribꝰ me
ſibus continuis de veſpera ad veſperã pane
aqua veaturexceptis diebus dommicisæ
pcipue feſtiuitatibuſ in quibꝰ modico vino·
piſciculis:æ leguminibus recreatur: lapſis
vero ⁊ finitis ſic tribus menſibus exit de car

cere.non tamen ꝓcedet in publicuʒ. ne grex

fidelis in eo ſcandalum patiatur · per B̊ appa
ret ꝙ loquitur de publico. n To HB reſum⸗
ptis aliquãtulum viribus.anno vno ⁊ dimi⸗
dio in pane æ aqua peniteat.exceptis domi⸗
nicis a alijs pcipuis feſtis. in quibus vino-
ſagimĩe.ouis.⁊ caſeo reficitur · ¶ Einito ſic
anno æ dimidio pticeps fit ſanguinis domĩ.
ad pacem ad pſalmos cum alijs fratribuſ

cantando in cBozo abdmittitur. tame aò co⸗⸗

nu altaris non accedit.ſed minoꝛum oedinũ
tantuz officia gerit · ¶ Deinde vſqz ad exple
tionem ſeptimi anni tres legittimas ferias.
ſcz· ij iij· ⁊· vj .exceptis diebus paſcalibus.q̃
ſcʒ ſunt quinquaginta:ĩ pane ⁊ aqua ieinnet
tamen ſcam feriam vno pſalmo vel vnod de⸗
nario poterit redimere · ¶ Bi ſie ſeptimuz an
num compleuerit · poteſt euz epᷣus ad gradũ
peiſtinum reuocare.ita tamen ꝙ in tribus an
nis ſubſequetibus · omni fexta feria:nulla in⸗
terueniente miſericoedia:in pane æ aqua ieiu
net · ¶ Sacerdoti etiam ꝓ quolibet peccato
ſiue crimine qð depoſitõem inducit conſimił
penitentia eſt iniungenda · ¶ Drobant' hec
omnia“lxxxij. diſ. peeſbiter ſi foenicationem
fecerit.⁊ mtelligunt ;ᷓ quidã etiam ſi foznica
tio ſimplex ſit · alij de adulterid vel inceſtu ·
Becundus canon dicit. ꝙ ſacerdos cogno
ſcens filiam ſuam ſpũalem.ſczʒ quam bapciʒa
uit.vel confirmari fecit · vel in penitentia au
diuit. penitentiamxij. annozũ agete deber.
⁊eſt ſi mn publicum ꝓdierit deponendꝰ. Ep̃s
aũt qͥ talia cõmiſit.xv.ãnis peniteat.mulier
vero religiorni tradẽda eſt·rebus ſuis paupe
ribus erogatigxxx.q ſiquis ſacerdosa. c.
non debet · ¶ Tercins · ꝙ ſiquis contra natu
ram peccauerit clericus.deponi debz. vk
religioni eradi ſi coꝛrigibilis appareat ad p
petuam pententiam peragendã. ſi laicꝰ ex⸗

communicari ·æ a cetu fidelium vſqʒ ad cõdi⸗
gnam ſatil factõem fieri alienus· S.de exceſ.
peela · clerici · ⁊ iũge quod no.j.e.vᷣ. quadea
geſimus· B autem vicium maius eſt ꝙᷓ ſi ma⸗
trem quis cognoſceret · xxxij.q.vij. adulterij
malum · ⁊ de hoc no · S·e · ¶J. de quibus · ſub. ꝗ.
actuale.v·ĩter peccata.⁊ ſub.q.illõ aũt q̃ri.
v. ſecund ů Enarrvech ſacerdos qui inter⸗
eſt clamdeſtinis nuptijs triennio ſuſpendi⸗
tur.⁊ ſi culpa hoc exegerit grauius puniatur
S· de clamdeſ. deſpon · euz inhibitio· ꝗ. penk.
Der conſtitutões autem legatoeũ apoſiolice
ſedis in ꝓumcia.tales ſine ſint elerici ſiũ lai
ci ad ſedem apoſtolicam ſunt mittendi.nõ di

cunt tamen ꝙ ſint excõmunicati.ſed ꝙ citra

ſedem apoſtolicam non poſſant abſolui.ĩtel
ligas a peccato.Conſuetudo etiã in pleriſqʒ
ſocis ꝓuintie tales excõmunicatos reputat
quouſqʒ per ſedem apoſtolicam fuerint abſo
Luti · Outo tamẽ ꝙ aſſignanda ſit dies talibꝰ.
ĩ· q; iter arripiant.quo elapſo ſi non obedie⸗
rint.ſunt ad G per cenſurã eccleſiaſticam com
pellendi.⁊ exquo ꝗꝓpter hoc ligati erunt· nõ
debhent abſolui quouſqʒ iter ꝓfecerint.ar.S.
de appel.queſtioni · ¶ Cuintꝰ.ꝙ ſi quis vo⸗
tum ſimplex diolauerit.tribꝰ annis penitere
debet · xxvij.di.ſi vir · ¶ Sextus. ꝙ ſiquis ex
cõmunicatus celebeauerit.triennio penitere
debet.æ a vino æ carnibus abſtinere.xj.q:uij·
de illis ¶ Beptimus . ꝓ qui alium iniuſte ac

cuſat ad moetem. xl. dies in pane ⁊ aqua per

ſeptem annos peniteat ſi accuſatus occiſus
ſit · ſi membeum ꝑdidit per trienniuz : S. de ac
cuſa:accuſaſti· Oẽtauus.qꝙ; quicũqʒ filiazʒ
ſpiritualem vel cõmatrem ſuam cogonſcit ꝓꝑ
ſeptem annos peniteat:a ei conſentientes ſi⸗
militer.xxx·qiij.non opoztet · ¶ NHonus ꝓ
ſi quis deſponſatã alij duxerit eam dimittat·
* Ix dies in pane aqua p ſeptem annos pe
niteat· ̊.de ſpon.duo:accepiſti · ¶ Decimꝰ
ꝙ qui cognoſcit duas cõmatres vel ſoꝛo⸗es.
ſiue viuat vxoe ſiue non· adminus ſeptem an
nis peniteat licet plus deberet · xxx · q · iiij · ſi
pater. ndorimug d. homicida volunta
rius ſme ſpe reſtitutõnis deponitur ⁊ ſeptem
annis peniteat l. di. miroe. ¶ Duodecimus
ꝙ caſualis homicida perv:annos peniteat
l · di . ſiqua femina: ⁊z c ſiquis volutate.⁊· c.
eos¶Terciuſdecimus · ꝙ ſi B factum ſit ꝓ⸗

pter neceſſitatem euitabilem.p dnos annos

debet pemtere ˖ l. di · de his· licz ſi eſſet ineni
tabilis in nullo ĩputaretur.l.di · quia te.xv·
q.j.aliquos ·quod veruʒ eſt quo ad peccatũ.
ſed quo ad cautelam innocenti am ſuam ec
cleſie oſtendendam bonum eſt penitere . S. de
homicidio.c.ij·¶.· fi.Sed ⁊ ſiquis pꝓ inſaniam
cõmittit homicidiũ non imputatur ·iij.q·ix
indicasxv·q·.j.aliquos.⁊. c·illa·⁊·c· ſiquis
Qui vero etiam intuitu diſcipline incaute
peutiendo occidit · deponitur · ů· de homici⸗
dio·peeſ biterum xv.q:j.ſiquis non iratus·
Bed ⁊ qui ligatum latronem interfecit depo
nitur. S. de homicidio· ſaſcepimus· ¶ Quar

tulſdecimus · ꝙ matricida per decem annos

8 talſbo,
obedſ:
cämcom
runt⸗n
nt.ap⸗ 5.
nuis vo⸗
demitere
iniger
eritene
egen⸗
nuſte z
ua per
ccciſug
g.de ze
qig filiq;
onſcitp
entes ſi
onns
jmittat⸗
nos pe
Decim⸗
ores⸗
teman
iin ſi
volunta
ſoptem
decimus
eniteat⸗
ate⸗1c⸗
n ſit *
annos
ſe ineun
atexv⸗
vectati⸗
ſuam et
ere ,5de
nſaninm
ii cir⸗
incante
omici:
ratus
tdepo
Auat
annos

peniteat ſedᷣm foemam ſatis aſperam traditã

xxxiij:q· ij.latoes. Vxoeicide aũt impomitur
maioe penitetia · talis em̃ æ qui dñm occidit
nunꝙ equitatnec vehiculo depoetat. vt pa

tet · xxxiij.qij admonere·⁊.· c. quicunqʒ· qre

dixit hug· ꝙ maius pctm̃ eſt vxoeicidium qꝙᷓ;
matricidiũ.cum grauius pnniatur.ar · xxiij.
q:j·non aff eramus· Flij otra dicentes ma
tricidium ſit maius petm̃ ꝙᷓ; vxoeicidium· nec
obꝙ maioe penitentia ĩponitur in ſecũdo ꝙ;
in peimo.hoc em̃ fit ideo.qꝛ ꝓmptioees ſunt
hoĩnes adoccidendas vxoꝛes ꝙᷓ matres. ar.
ff.de penis:aut facta.. fi · Que aũt pena im
ponatur his qui filios occiderũt· dic vt no.
5ᷓ· de his q̃ filios occiderũt· G. quando æ q̃lis
penitentia. ¶ Quintuſoecimꝰ. ꝙ piurus per
xl· dies in pane ⁊ aqua pꝑ ſeptem annos peni⸗
teat: ⁊ ſemꝑ debet eſſe in penitentia ſcz inreri
oei.vj.q.j·quicunqʒ. Sextuſdecimus.ĩ fal
ſa menſura elſt/xxx· dieruzg in pane s aqua pe
nitentia miungenda.S. de cõtrahen: emp.vt
menſure. ¶ Decimuſſeptimus ſiquis ſolenni
ter penituit poſtea ad vomituʒ redijt-xan
nis pemteat · de pe· di · v. ſiqui vero. ¶Deci
muſoctauus:qui deuotam ſeu monialem co⸗
Snoſcit· decez annis peniteat.⁊ ipᷣa ſimiliter
penitentiã agat· m foemam traditam· xxvij.
q·j·de filia.⁊· e.deuotam. ¶ Decimuſnonꝰ.
qui cantat miſſam æ non cõmunicat.anno pe
nitere debet. æ interim a celebeatõe miſſaruzʒ
ceſſare.de con. di.ij.relatum. ¶Viceſimus.
ſacerdos qui moetnũ clericũ inuoluit in pal
la altaris· decem annis ⁊ · v· menſibꝰ penite⸗
at· Diaconus o triennio æ dimidio ſine. vj.
menſibus.vt de cõdi.j.nemo per ignoeantiã
Viceſimuſpeimus·qui cõmittit ſacrilegiũ
diolando eccleſiam. vel criſma ſeu calicez ſa
crum pollutus manibus accipit · vel ſimilia
cõmittit·annis ſeptẽ peniteat·in duobus pei

mis non intret in eccleſiaz· ⁊ vſqʒ ad quartũ

non off eret· ⁊ a quarto anno vſqʒ ad ſeptimũ
tribus diebus ĩ ebdomoda a vino a carnibꝰ

abſtineat ieiunando. ſed æ alia cõſideranda
ſunt . ſieut de hoc plenius inuenitur. xij.q. ij.

de viro. Viceſimuſſecundus. ſi parentes
frangunt ſponſalia filiozũ.triennio ſepant
a cõione. ⁊ filij ſimiliter ſi in culpa ſmt· Sedð

ſi filij hm ꝓmiſſionem factam cõtraxerint ex

cuſantur vrriqʒ · quo ad penam eccleſie intel
ligas:non quo ad reatuz exquo dederũt ope
ram in contrarium xxxj.q·iij.ſiqui parentes
ar. de pe · di · ſi cni. ¶ Viceſimuſtercius·qui
ducit in matrimonium quã polluit ꝓ adulte
riuzʒ·quinq; annis peniteat · xxxj.q.j.ſqua vi⸗
dua · Viceſimuſquartꝰ.ꝙ maledicus ↄtra

deum vel alique ſanctoeum ſuozuʒ linguam

ſuam publice in blaſphemiã relaxans. debet
agere penitentiã per ſeptem ebdomodas.ſic
habetur·. j̊. de maledicis.ſtatuimus. ſ Vice
ſimuſquintusſacerdote denudante illuz qui
ſibi cõfeſſus eſt verbo vel ſigno.quod dic vt
no:S.e.ꝗ. ĩn quo tenetur. Viceſimuſſextꝰ.

qui cõpulſus conditionaliter piurat.ſi liber

ſit.xl· diebus in pane = aqua pemteat· ⁊ per

ſeptem annos peniteat: non tamè in pane et
aqua.Si ſeruus ſit tres quadeageſimaſ· vnã
ante feſtũ natalis.aliam ante paſcha. terciã
ante feſtum ſancti iohis·æ legitimas feriaſ⸗

id eſt· ſedam æ qnartã· peniteatxxij.q/ v. qui

compulſus · Viceſimuſſeptimꝰ: qui Piurat
in manibus epiſcopi vel in cruce ſacrata· tri⸗
bus annis.qui in nõ ſacrata vno anno peni⸗

teat:qᷓ coactus ⁊ p ignoeantiã iuris piuraue

rit· tibꝰ quadea geſimisxxij:q: v.c. ij. Vi
ceſimuſoctauus· qui ſcienter falſum iurat vł
alium iurare cõpetllit: ſeptem ãnis peniteat·
xxij.qv.ſiquis conuictus f Viceſimuſno⸗
nus. qui in dicendis hoeis canonicis æ alijs
officijs diumisg a conſuetudine metropolita⸗
ne ꝓpꝛie eccleſie diſcrepat.vj.menſibus com
munione peinetur ſi ex contempru hoc acci⸗
dat . xij · di. de his. Kricchmus vpifeopus
qui oedinat ſme iuſta cauſa clericum inuitũ.
vel penitus inuituzꝭ abſolute:anno ſuſpendi
tur · lxxiiij· di. c. ij · ¶ Triceſimuſpemus. ep̃s
qui coeꝛrectõem de venditõne miſterioeũ diſſ
mulat· duobus menſibus.ſacerdos quatuoæ·
diaconi ⁊ ceteri ad arbitriũ iudiciſ peniteãt·.
j·q·jquidquid inniſibilis. Triceſimuſſe⸗
cundus· ſoetilegusxl diebus peniteat· S. ð
ſoetilegis.requiſiſti. Triceſimuſtercius.qᷓ
videt in aſtrolabio duobug annis peniteat

56.· 8 ſoetilegis ex tuarũ ꝗ! riceſimuſquartꝰ

ſi per negligentiam ali quiò de ſanguine xp̃i
ſtillanerit in terram.id ẽ. tabulazʒ terre adpe

rentex· lingua lambatur æ tabula radatur. ſi

non fuerit tabula.locꝰ coerodatur cauãdo-
⁊ cõburatur.æ cinis iuxta altare condatur.æ=
ſacerdos· xl.diebus peniteat.Si ſuper alcare
ſtillauerit calix.ſoꝛbeat miniſter ſtillaʒ · tri
bus diebus peniteat. Si ſup lintheum alta⸗
ris ſtillauerit.⁊ ad aliud lintheum ſtilla Pue
nerit · ſeptem diehus. ſi vſaz ad tercium. ix·
ſi vſqʒ ad quartuzʒ· viginti diebus. penitear.
lintheamina que teti gerant ſtillã tri buſ vi

cibus miniſter abluat calice ſubter poſito.=

aqua ablutõis ſumatur. vel iuxta altare con
datur ſi ſme abhominatõne ſumi no poteſt.

de con . di ij· ſi per negligentiam. tiiceh⸗
muſquintus. ſiquis p ebeietatem ve

qui tate voꝛaci⸗
tatem euchariſtiã euomuerit.xl.diebus ſi ſit

laicus:clericus aũt. lxx· diebꝰ. epiſcopꝰ·xc.

diebus⸗ peniteat⸗Si ꝗꝓpter infirmitatem ̊ ac
cidit ſeptem diebus⸗ de cõ. di. ij. ſiquis per
ebeietatem. Triceſimuſſextus · qui p̃ſbite⸗
rum ĩterficit.xij: annis peniteat. vt · j. e · c. ij.
rriceſmaſtoptim an domum vel aream

voluntarie ſuccendit.ſublata vł incenſa oia

reſtituat tribꝰannis peniteat.S· de iniurijſ.
ſiquis domuz. C anon tame dicit ꝙ ſi ex odio

vel ꝓ vindicta G fecerit. excõmunicani dehz

nec abſoluitur quouſqʒ ſatiſ fecerit.Demiten⸗
tia aute imponitur vt ieroſolimis vel in yſpa
niam vadat in dei ſermcio per annum itegruũ
moꝛaturus. Siquis archiepiſcopus vel eps
HB relaxanerit. damnum rellituat.æ per annuz

ab officio epiſcopali abſtineat- xxiij.q:viij.

peſſimam.Hodie poſlqꝙ; denunciati ſunt non

poſſunt abſolui citra ſedem apoſtolicam.ſ.ð
ſen. excõ· tua nos:ꝙ die vt no · S· de rap · ſub
rubeica de incendiarijs· J. qua pena· v · ſed
ſcdᷣm canones ·æ ſequentibus · Triceſimuſ
octauusqui cõmunicat heretico inſcius an⸗
no pemtèàt qui ſcienter quinq; annos. Qui
permittit hereticum cantare miſſam ignozan

ter quadeaginta dies · ſi ꝓ reuerentia eius p

annum. ſi in ſubuerſionem fidei tanqꝙ; hereti⸗
cus damnatur.niſi per decez annos peniteat
Siquis receſſerit ab eccleſia ad hereticos cõ
fugiensa alios ad hocjdem faciendum in⸗
duxerit. duodecim annis peniteat· tres extra
eccleſiam. ſeptẽ inter audientes duos extra
cõmunioneʒ .a ſic duodecimo annoe cõionezs
ſme oblatione percipiatxxiijqj·ſiquis de⸗
derit. ]Triceſimuſnonus: qui ignoꝛãter co
gnoſcit duàs ſoꝛoꝛes: vel matrem æ filiam·t
amitam vel neptem. ſeptem annis peniteat ;
Si ſcienter:perpetuo caret coniugio·xxxiin·
q·fi:ſiquis cum duabus · ¶ Quadꝛageſimꝰ·
qui cum beutis coierit · pluſeᷓ per ſeptem an
nos peniteat· idem ꝓ inceſtu.xxxiij · q· ij· hoc
ipᷣm. ⁊.·J.ſeq̃n. Quadeageſimuſpeimꝰ.pa⸗
tronꝰ qui res eccleſie dilapidat:annua excõ⸗
municatõis ſententia irretitus peniteat xvj⸗
ꝗq ·vijfilijs · ¶ Quadꝛageſimuſſecund?ꝰ. qui
luſtrat domum ſuam cum magicis æ incanta
coeibus:quinq; annis peniteat xvj · ꝗ · v. qui
diuinatoꝛzes. a. c. non liceat· ¶ Quadeageſi
muſterciꝰ.ſi mus comedat coapus xp̃i · ſacer⸗
dos quadeagita dies peniteat; Si perdidit:
triginta dies. de con. di: ij· qui bene · Si incau
te dimiſit ꝙ;uis nibil nephandum inde acci
derit. tribus menſibus ab officio ſuſpendat.
6. de cuſto: eucha.c.j. ¶ Quadeagelimuſqr⸗
tus.qui iurat non facere pacem cum ꝓximo
ſuo⸗ anno peniteat· ⁊ ad pacem redeat.xxij.
q iiij·qᷓ ſacramento · ¶ Quadeageſimuſquin
tus. ꝓ Piurio· ⁊ adulterio:⁊æ homicidio· dan
tur regulariter ſeptem anni. Idem ꝓ foenica
tione licet ñ ita aſpera penitetia iniungat.
xxxiij.q· ij· hoc ipᷣm.a. . ſequẽti · ¶ Quadea
geſimuſſextus· qui ſci enter rebaptizatur ſeptẽ
annis peiteat.faciẽdo tres quadeageſimas:
æ feria quarta ſexta iĩ pane æ aqua ieinnan
do.h̊ ſi ꝓꝙ vicio hereſis hoc fecerit:ſi autẽ ꝓ
immundicia.id ẽ: ꝙ ſalute cospoeis obtinen
da. vt. ̊. de apoſta.cij.tribꝰ annis peniteat
de conſe· di. iiij· qui bis· æ talis qui bis ba⸗
ptiſatur vel etiam confirmatur fit de foeo ec
cleſie æ cogitur fieri regularis · de con· dil · v.
dictum eſt · Quo tpe autem hee tres quadea⸗
geſime ieiunãde ſmt.no.õ · e·in · v· viceſimuſ
ILicet autem om̃s circumſtantie diligen⸗
ter ſmt attendende:peincipaliter tamẽ conſi
derande ſunt qualitates ꝓpſonarum. Ham ſi
ſeruus ſit ⁊ timoee peccauerit obediendo do⸗
mino in atrocioeibus. mitius puniendus eſt
xxij ·q:dqui compulſus.xij.q:ij· cum deuotiſ
ſimam.æ tamen in talibus nõ tenebatur obe
dire. xj·q: ij.ſi dñs:lxxxvj:diſ.an putatis ·
xxiij.qiiij.duo iſta nommaiꝙ ſi voluntarie

peceauerit acrius quã alius etiam in coepe
punietur · xxnij·. q:j· qui contra pacem . xij· q·
ij· qui manumittitur· iij:q·xj· ſiquis ex fami⸗
liaribus.nec eſt ſeruo iniungẽ oa pegrinatio

per quam dominus qui in culpa non elt ſer⸗

ui ſeruitio nimmm dekraudetur · · de ſenten
tia excõ·relatum · c
¶ Si vero peceatoꝛ liber ſit· totam peniten
ciam a canone ſtatutam ſi fieri poteſt explere

debet · xxvj. q.vij·ſacerdos · de pe · dil. · non

nulli vero · ſed ex cauſa poterit moderari · vt
no · S· e· J. V.· certum elt ·

Si diues ſit· inquiras caute aſtute que cã
mouit ipᷣm ad peccandum · æ ſi pure confitea

tur. veniaz ꝓmittas · de peni · di ; vj · c . j· ad fi ·

æ impone penitentiam in ieiunio oeatione.=
elemoſina conſiſtemem · æ ſi delicatus ſit ca⸗
ueas ne aſperum ieiumum iniungasxlj· diſ·
non cogãtur · ſed aggraua eum in elemoſinis

de pe. di . .. medicina:nec dicas ꝓpter hoc ve

nalẽ dominũ.ſed qe peccatoe vendidit ſe ere
peccatoꝛũ dyabolo · quare ſuo ſe ere reconci

liet deo · xv.q:jnon eſt·in fi···

¶ Bi ſit puer. non tenet ↄfiteri quouſq; ad
annos diſcretõnis peruenerit:j.e:omnis.id ẽ
quouſqʒ ſciat diſcernere mter bonum æ malũ
8.de delict. pue· pneris antea em neſciunt
tales quid faciunt.xv· q:j.itaqʒ;· in · v · vn ð

pupillo æc. ad fi:⁊ de conſe ·di:iiij· eos quos

ad fi ·Sq æ ratione fragilie etatis e minoe pe
nitentia imponẽda vt in dicto. ideo etiã
inter plenam æ ſemiplenam pubertatẽ diſtin
guendum elt · ſicut no. S.de deſpon · impu:

⁊ de frigi · ⁊ de delic · pue · ⁊· m. e · · cui · ſub · J·
cui pueri· Cum diſcretõne ergo que eſt mater

omnium virtutů· q · ·peeſenti S de offi ·
cuſto.c.j.eſt penitentia imponenda.vt anĩe
hominum coerigantur nunc plectendo nunc
ignoſcendo.quia G ſolum bene agirur.xxiij ·

q· v. ꝓdeſt· ⁊ multa bona peeſtantur innitis-

xlv. di . ⁊ qui emendat · Si ſenex fnerit. die
vt no · S.· e · ¶. quando confitendum · v. ltẽ cõ
fitendum eſt tempoꝛe puericie.·a ſeqᷓn. ASi

peelatus ſit ⁊ publice peccauenit· acrius quã

alius puniri debet ꝓpter exempli perniciem.

xj · q·iij · peecipue··de voto:magne · lxxxiij ·

di · nemo quippe · Si vero occultum ſit pſuz
mitius punias:quia vbi malum oꝛitur · ibi de

bet moꝛi · ij · q·j· i peccauerit l · di · de his ij ·
Preſbiter tamen magis puniendus elt ꝙ;ᷓ dia

conus·⁊ ſic ꝓcede deſcendendo:nam Sradꝰ
dignitatis vel oꝛdinis peccatum aggrauat-
xl·di. homo xpᷣianꝰ.lxxxix · di· ad hoc diſpen

.„-

ſatioĩs · ad fi · ð pe. di · iij · S· finis · j· v· poero

ſcm iuſticiam. vbi dicit · in domo patris mei

manſiones multe ſunt ſic enim intelligendũ
elt de domo inferni· ⁊ de domo huiꝰ můdi ·

ſſgi ſit monachus vel alius religioſus· in⸗

iungas ꝙ decetero ſeruet regulam quã peo⸗-

feſſus eſt· quia hm Jꝗugu·hoc eſt ſumma peni

tentia·xij.q.jnõ dicatis · dbi dicitur ꝙ ſi vl
tro confitetur · pcatur ei oꝛetur pꝛo ipſo · ſi

necne
n
famt
ednmt
maſe:

peniten
Perle
diſipon

eqaecz
confie
)⸗adfi⸗
ationee
as ſicr.
npljd⸗
emoſinis
erhoe ve
ditſe ere
teconei

uſ; ad
msed
wali
veſciune
Hond
os quos
nmorpe
deo etia
te diſtin
himpn.
ſub⸗.
ſt mater
deoffi⸗
ve anie
donune
xriij⸗
nnitis⸗
ent die
lre e
.
fius qua
rnicien⸗
lxrnii
ſtapſiz
r ibi de
his eij⸗
ſtch di
gred
granat⸗
cdiſpen
enn
tnis ma
jgenon⸗
mud⸗

8 in:

peo⸗

a pen⸗

ſibl

ipſo⸗

conuincitur grauius puniatur. Non tamẽ in⸗
iungatur tali in clauſtro ꝗꝓpter fratrum ſcan
dalum ieiunium ſpeciale hm baſilium· xx.q.
iiij · monacho.⁊. G. fi. Hoteſt tamen puniri in
ciboeum abſtinentia.cum ⁊ ſme ſcandalo poſ
ſit comedere magis vel minus.Item in oea⸗
tione.Qð ſi ſolitarius ſit tali indici poteſt ie:
iunium. ⁊ ſi inuenias ꝙ ſme peelati licentia
ꝓpeium teneatterreas ipᷣm.quia niſi maioei
ſuo reddiderit ſaluari non põt.⁊ fit eius oea
tio in peccatum.xij.q.jnolo.&t ſi inuemas
ſit tranſgreſſoe regule.acriter punias. naʒ
ralis hm Girego. magis delinquit ꝙᷓ ananias
ſaphira.qᷓ ſancto ſpiritui ſunt mentlti. xvij.
jananias.æ que ſme conditiõe vouet tał.
ſme conditione reddere tenetur.xxvij.q.j.nu
pꝓtiarumxxxij · q.viij c· dnico.

Si ſit begina æ cadit in peccatum carnis.
Srauabis eam in ozatiombus. ieiunijs. æ in⸗
iunges eidem ne decetero impieratez nutriat
ſub ſpecie pietatis.xviij.q.ij. pernicioſam. æ
c.ſeqn.Et ſi votum non fecit.conſulas cõ⸗

rrahat exquo continere non poteſt· Nam hm

Ihero·melius eſt coniugium ſubiſſe æ ambu⸗

laſſe per plana: ꝙᷓ ad altioꝛa tendere a in peo

fundum inkerni cadere.xxvij.q:j.nuptiarum

bonum.

Si ſit monialis.diſtinguenduz eſt inter di
uerſos gradus momalium. Nam quedã ſunt
laice.quedam cozrupte ⁊ ꝓfeſſe conuerſe. et
iſte minus peccant ꝙ;ᷓ conſecrate.xxvij.q.j.
c.· j· ⁊· c· hee vo. Klie ſunt velate velo ꝓ⸗
feſſionis tantum.æ iſte magis peccant ꝙᷓ pei
me. minus tamen ꝙᷓ conſecrate. ¶Flie con
ſecrate.⁊ iſte magis peccant.de his duobus
Seneribus · xxvij·q.jnec aliqᷓ.⁊·c.de viduis
⁊· c que xp̃ᷣo · ¶ Flie diaconiſle.⁊ hee ſimili⸗
ter magis peccant.xx.q.j. ſanctimonialis.
Flie abbatiſſe. hee ſimiliter magis pec⸗
cant · xx · q·j· iuuenculas .· IEſt æ ſextum ge⸗

nus· nam æ alique ſunt aſſiſtrie.ſcʒ incluſe. et

qui tales coꝛrumpit acrius eſt puniendus ꝙ;
ſi coerumperet aliam monialem.xxvij.q.j.ſi⸗

quis rapuerit. Flie etiam ſunt conuerſe ſe

culares non ꝓfeſſe.vt ſunt cõuerſe ſeculariũ

eccleſiarum· plebium vel hoſpitalium ſme

regula appeobata.æ iſte minus peccant: naz
⁊ ſi contrahant tenet matrimomum. vt ꝓba⸗
tur a contrario ſenſu ·xxvij.q.j.vt lex conrti⸗
nentie.
Si ſit ſecularis omnino.conſidera vtrum
ſit puella æ virgo ſub poteſtate parentum cõ
ſtituta ⁊ nimis laſciua:æ tunc afflige eaz ie⸗
iunijs æ diſciplinis ne cadat in peccatũ luxu
rie · nam luxuria mulierum ferenda non eſt.
imo quia acrioe eſt qᷓ virroæꝛum acrius eſt do⸗
mandaxxxipqiiij: meretrices· eſt tamen ni⸗

hilominus æ ſi peccauent conſola nda · qꝛ ſexꝰ
muliebeis magis dẽt moneri terreri · xxvij ·

q.j· de viduis ·

ISi ſit eoniugata.pꝛeuideas ꝙ ſine ſcanda

dalo viri pemtentiam imponas. ſczʒ ꝙ in ab⸗

ſentia vini affligat ſe diſciplinis æ ieiunet.pᷣ⸗
ſertim ſi maculauerit thoꝛuʒ viri. ad qð nulla
conditione debuiſſet induci xxxij·q;/v.ꝗ.cum

ergo · in peeſentia vero viri abſtineat nõ a q̃li

tate ſed a quantitate ciboeumſicut no· · e.
ſub/.ſi ſit monachus.æ inſiſtat foꝛtiꝰ oꝛatio
mbus.a ſi foete aliquod crimen publicum cõ
miſerit ꝙ bene ſcit maritus.puta.oppꝛeeſſit fi
lium vel ſimile quid cõmiſit tunc ſub pᷣtextu
illius peccati ſi poteſt fieri etiam de occulto
penitentiã agat:ſic ꝙ decetero mereatur vo⸗
cari caſta non adultera. xxxij.q.j. quod datũ
tibi æ. c· non erit turpis. nomen enim adulte
rij vicij nomẽ eſt non nature.æ egreſſus vicij
virtutis operatur ingreſſum.xxxij.q.j.cuz re
nunciatur.
Si ſit vidua.aggraua ip̃am in ĩieiunijs et
oeatõnibus ſuis magis ꝙᷓ; alias mulieres.nã
tales oeatiombus ſuis æ meritis debent ec⸗
cleſiaʒ adiuuare · lxxxj.di· vidue. a ideo ſi vi
dua non poteſt ieiunare eſt o-atiombus ag⸗
grauanda/vt ibi.⁊ ·xxxj·q:j.quomodo virgi⸗
nibus.

si ſit meretrix· inducas vt ceſſet a pecca⸗

to·eidem ſi ceſſauerit veniazʒ pollicendo. alio
quin ſaluari non poteſt. Nam ad talem ꝓhi⸗
bet dominus accedere . cuiꝰ publice venalis

eſt turpitudo/xxxij:qiiij. meretric es.xxxiiij.

di · vioua · Sed 2 ſi dicat ꝙ ceſſare non poteſt
non elt danda penitentia· quia nec potes · de
bes tamen ei conſulere vt faciat elemoſmas
*omnia bona que poterit.vt ſic dominus eã
reſpiciat. ⁊ coæ illius illuſtret ad peniten tiaz
faciendamde pe.di.v.falſas.in fi qð dic vt
no. S.e. J. ⁊ an ficte penitenti.ſub. J. quid de

operibus· v· quid ergo ſi aliquis pemteat.

ſequentibus·
Sic ergo ꝙuis canones certas penitẽtiaſ
imponant in caſibus.poſſunt tamen ex cauſa
augmentari æ minui. conſideratis his ð qᷣbꝰ

no. · e. J. HE· j. V· certũ e ·æ reſpectu lacrima
rum ⁊ contritõnis · de pe · di · iij . de penitenti
bus: æ magnitudine peccati ⁊ altitudine di⸗
gnitatis· Nam ab epiſcopo vſq; ad vltimum
mmiſtrum.ſicut minoꝛẽ maio⸗ peecedit ho⸗
noee.ſic etiam crimine. æ quẽ maioe ſequitur
culpa.maioei implicetur vindicta.l.diĩ. quia
tua. alias.quia ſanctitas.xxj.q.j·nulli fas.æ
ideo clerici ſunt magis qꝙᷓ laici puniendi pao

pter exempli pniciem xxj·q: iiij .p̃cipimꝰ .&t

quia raro clericus vere penitens inuenitur.
non em̃ confunditur quia peccauit. ſed quia
gloeiam ſuam amittit hm criſo.de pe · di. j. qs

vnq;. St hm ambeo facilius inuenitur qui ſer

uat innocentiam. ꝙ; qui agat veraʒ penireétiã
de pe.di · j· ſunt qui arbitrantur. quod beda

exponit de clericis luxurioſis.ij q·dij.ſecuti

ſunt · ¶ Quid ſi aliquis ſacerdos babet par⸗
rochianos cecos: mutosfurioſos.vel demo

S niacos. Si nutu. vel ſeriptura. vel ſigno poſ
ſunt confiteri.faciat homo quod poteſt · xxij.

q· v· faciat.ſm autem.oeet ſacerdos ad domi⸗
num ꝓ talibus:æ faciat orare populuz vt do

minus illuſtret ceꝛda ipᷣoꝛum ad penitentiaz

æ miſereatur eisſic docet Fugu: de con · dil·
ij · ſolet queri · tüc em̃ ei · ſcz ſacerdoti nihil im

putabitur.eum de contingentibus nil omiſit

xlnj· di · epheſijs ·

Quid ſiquis in fine penitet vb in ſanitate

ſeò penitentiam non compleuit· vel cõpleuit
penmitentiam ſibi iniunctam · ſed minoꝛez quã
debuit· quia ſacerdos imperitus æ ſimplex ne
ſcimit. vel non potuit modo debito arbitrari
nec tamen ipᷣ̃m abſoluit ſimpliciter. ſed ſcðm
quod no· gee · S. que penitentia · V · ſacerdos ·
æ G. an ficte penitenti. ſub· . quid de ope⸗
ribus. YS. ad B dicas· Ed hoc ſciendum eſt · ꝙ
tzm leonem nemo eſt deſperandus dum in
coepoꝛe cõſtitutus eſt· quia non nunꝙ;ᷓ qð dil
fidentia etatis diff ertur.cõſilio maturioei ꝓ⸗
ficitur.de pe · di vij· c·j· Exemplum habes in
latrone· cuius ⁊ ſi ſera fuerit pemitentia · per
fecta tam a accelerata fuit indul gẽtia · tan⸗
ta enim poſſet eſſe contritio:q; ſufficeret ad
omnem penam delendam ita ꝙ talis anima

nec per purgatoeium tranſiret: ſed ad patriã

nullius moæe impedimento retardante con⸗
uolaret.verum G; periculoſum eſt · ⁊ incertuʒ
eſt a nobis · vt patet ĩ his que no·õ· e · J. qua⸗
lis. ſub. ꝗ. feſtina · ¶ ꝓbat Rug· de pe · di · vij ·
C. j. æ. c. nullus expectet:æ no· S· e · ꝓ. quãdo
confitendum ſub. confitendum

Wibus. a qualiter. a quibus a in quan

lum. facienda eſt reſtitutõ male acqui
ſitoeum-Breuiter reſpondeas quod damnum
paſſis· vb heredibus.ſiue ſucceſſoꝛibus eoꝛꝝ
ſi excant. ab his qui damnum dederũt vb he⸗
redibus eoꝛum. ¶ Et inſolidum ſi facultas

ſuppetit facienda eſt reſtitutio al ioquin fru

ſNratoꝛia eſt penitentiaquia hm ꝙgugn· non
dimittitur peccatum niſi reſtituatur ablatũ.
6ᷓ.de vſurig · cum tu. xiiij· q; vj. ſi res:⁊ no de
hoc plene. · e· ſub · J. fi ·ꝗᷓ incipit · ſed que foe
ma ſeruãda eſt·æ iunge quod no⸗S.de teſtis
C. ad quid hereſ tenetur.ſub·: ꝗ. tenetur. ⁊ · S.
de vſuris · ꝓ. que pena; ⸗

Ouid de peelatis vel alijs clericis tenen
tibus adminiſtratiõem eccleſiaſticam æ male
adminiſtrantibus nunquid tenentur eccleſiã
reddere indemnem . ſic · · de elec . ꝙ ſicut . ¶.
fi.æ hoc intelligas ſine peelatus de rebus ec
cleſie expenderit in melioꝛatõem ꝗpeij patri⸗
monij- vel etiam ſi pter nimiam diligentiaʒ
ꝓPeiozum negocioezum neglexerit negocia ec
leſie ꝓcurare: æ ſic ẽè eccleſia damnuʒ paſſa·

Sed æ de culpa ſeu negligentia ꝓcuratozis
ſui ſeu vicarij videtur teneriS· of· archið·

ea q·.de ſtatu mo.cũ ad monaſteriũ ·. płt.

ff. de cuſto· ⁊ exhi:reozum.l.fi. SBed a ſi ð

ſuo aliqua expendit in negocijs ecceleſie ula
poteſt recuperare · vel etiaz heres ſuus· vt ſic
fiat quedam cõpenſatio hinc æ inde m gre ·
ij·. q· vij·latoæ · in fi:⁊ ſcdᷣm conciliũ beacha⸗
reñ · xij · q· nij · cc. ij · ⁊ ar · õ· de rebus ec ·

non alie · epiſcopꝰ. io⸗ autem intelligas

quando grauis eſt leſio· vel etiam quo ad ali
enationem vel dimmnutionem rerum immobi
lium vel mancipioꝛum eccleſie· vel etiã red⸗
dituum ſuozum· ec em̃ peohibetur peelatis
quo minus poſſit de fructibus ⁊ perceptis
redditibus quos ſuos faciũt aliqua erogare
ſcoòm ea que notantur.õ.de dona.. ⁊ quid·
Sed ⁊ ille peelatus ad reſtitutõem aſtrin
gitur qui ꝓpeium habet · S.de peeben· de mul
ta.a de appella.repeehenſibilis. Poſſunt au
tem omnes habere ꝓpeium· exceptis religio
nis iugo aſtrictis · puis aliud eſſz qndo erãt
omnia cõmunia · tempoꝛæe ſcʒ eccleſie peimiti

ue · Hij autem qui habent ꝓpeiũ tenentur de

ſuperfluis ſeu de his que ſupſunt largas ele
moſmas erogare· hm h̊ intelligexij:q.ꝛepi⸗
ſcopi.⁊.c:ſmt manifepe.⁊ ꝙ dicit Tugult · ſi
peiuatim que nobis fſufficiant poſſidemus · ñ
ſunt illa noſtra ſed pauperum.quoeum ꝓcu⸗

rationem quodammodo gerimus: non ꝗꝓpeie

tatem nobis vſurpatõne damnabili vendica
mus.Et ꝙ dicit ſero·ꝙ dominus non dignac

habere partem eum illo qui ꝗum habet · ?
alias mł tas autoeitates poſitas.xiĩj ·q.j· cle⸗

ricus qui:⁊æ ſeqn.c · vſqʒ ad· his omnibus:⁊
omma ſequentia:e:vſqʒ in finem queſtionis·

que peobant ꝙ ꝓpeium habere non poſſunt.

Quid de his ꝗᷓ donant ſua inhoneſtis mu

lieribus: vel mimis:vel ioculatoꝛibus:Si ꝓ

pter peccatum quod cõmittunt.vl ꝗpter car
nalitatem vel fauoeem ſeculi.h̊ faciunt· pec
cant moetaliter. Ixxxvj.di donare⸗æ tenentur
reſtituere eceleſie ſi ꝓgeium habent. De his
etiam qui taliter receperunt non eſt dubium

q tenentur ad reſtitutõem faciendaz · xiiij q ·

vjſi res · Si vero cauſa elemoſme ad ſuſtenta

tionem nature conferant·. nõ peccant: nec te
nentur ad reſtitutiõem dum tamen alias ab-

ſtineant a peccatis · lxxxvj · di. paſce · xij. q· ij·
æ ſi illi:⁊. c.gloꝛia epiſcopi · xl vij.diſ.ſic hij·

B maxime hoſpitalitatis cauſa:licet quãdo

qʒ caſu foꝛtuito veniunt.nec alias quid cõ⸗
mederent defacili inuenirent . ar · xlij. di · qui⸗
eſcamus.xj·q· iijqm multos.j·ti.j.ſi vere · ⁊
c.cum voluntate.¶ Zed cui fiet reſtitutio ab
Hiſtrione vel a meretrice qui ñ debuit hoc re
cipere ꝓpter petm̃ cõmittenduzʒ. nunquid illi
qui dedit.nõ · ſed ſucceſſoei ſuo vel ſuperioe
qui ̊ in vtilitatem eccleſie expẽdat. ar·xvij·
qiiij·ſiquis in atrio·S.de of.oeð.cũ nos.·
de cleri: coniug: diuerſis fallacijs· in fi:nec
ob..de decimis. tua nobis· ¶.j· x· peetextu.
quia illud intelligitur quandonis qui tenet
ad reſticutõnem non recepat a clerico id qdð
tenetur reſtituere:æ ſic non erat clericus pti
ceps in delicto.vbi ergo particeps ẽ clericꝰ
non fit ei reſtitutio vt ꝓuniatur in eo in quo

del iquit· ̊· de iurepatro:paſtoeał · ⁊ de tꝑẽ ·

oeòͤ. litteras
¶ Cund ð muliere que filiũ ſuſcepit de adul
cenio· vel partum ſupponit · vt ſic hereditas

. .

Algn
0d a

innoh
taned
eltg
ſcepes
rogane
quid.
aſtnin
eml
nt au
derat
Amti
tur de
dasele
]epi:
gultſ
mus.
n peu
nepeje
endiea
nnat
bet.⸗
ele⸗
big
onis⸗
ant⸗
ismi
,i
ter car
t pee
nentur
Debis
abium
bltenta
necte
18 ab⸗
hin⸗
wado
nd co⸗
igar⸗
vere⸗
nao ab
hocre
idillt
enioe
roi⸗
08.87
fl.net
textu⸗
tenet⸗
id
18 ptl
ſenc⸗
no
pe·

dul
Ditas

°

mariti ad filum ſuſceptum de adulterio vel

ſuppoſitum partum pueniatNHic no.ꝙ ptus
ſuppoſiti accuſatio nullo tempoee clauditur
vnde poſt moetem illius qui commilſit de B
querendũ eſt.ff.de falſis.qui falſam.J.j. cõ⸗
tra regulã hm quã crimina moete extinguun
tur·xxnij di· quoꝛundam· C. de falſis.quere
lam.non tamen eſt ̊ accuſatio popłaris.ſedð
his tantuz quoeũ intereſt competit · ff. de fal
ſig · lex coenel · ij · J. · ¶ Tali autem mulieri

nõ videtur ꝙ poſſit de leui conſuli.qe ſi hoc⸗
reuelat multiplex periculum imminere põt·
quia foete vir dimitteret eã.⁊ ſic cõtinere ne

queuntes vterqʒ adulterabitur.fierẽt guerre
inter paretes viri æ mulieris.⁊ homicidia cõ

mitterentur · Dreterea.quid pꝛoderit ſi fiat B

reuęlatio.quia nõ eredetur ei de adulterio in

peeindiciuz filij foeſitan qB negantis. nec foz-
ſan ſuppoſitio ꝓbari poteſt.⁊ ſic non obeſt fi

lio quem nuptie legittimum demonſtrant. ff⸗
de his qui ſui iuris ſũt.filiũ.⁊.ar.S.qui filij
ſint legi·per tuas·⁊ de ꝓbationibus·p tuas
Si vero hoc non reuelat· durãte hac frau
de non videtur ꝙ debeat ei penitentia iniun
Si:ar.·e:ꝙ quidam·xiiij·q.vj.ſi res. :
tali mulieri etiam durante frande iſta 6
penitentia deneganda· ſed ſiaue maritus ha⸗
beat alios filios. vel parentes qui ab inteſla
to vemirent.ſiue alios heredes ſibi ĩſtituerit
ſiue ꝗꝓpter q̊ dimittat quod non inſſituat. naz
⁊ quo ad ̊ peccat mulier indiſtincte. quia p
hHB videtur impedire factionem liberam teſta⸗
menti · C· ſiquis ali · teſta · ꝓhibu. l. j. æ. ij. in
his omnibus caſibus eſt eidem mulieri p di⸗
ſeretuʒ ſacerdotem competens ſatiſ factio in
iungenda.⁊ B eſt quod iegitur tocum æ ſolui
tur æ& expeeſſim determinatur.. e.officij.
¶ Se no· ꝙ dicit diſcretum ſacerdotẽ ſubau
di tu.⁊ cautum.vt ſcʒ ſciat hoc celare ⁊ qui

non publicet··e.omnis.⁊ no.S.e..ĩ quo te

netur ſacerdos:⁊ vt ſciat conſulere mulieri-
⁊ vt cautius faciat:conſiderare debet quali⸗
tates perſonarum. tam mariti.qꝙ; mulierniset
filij putatiui· & eniʒ mulier dominatur viro
⁊ confidit de ipᷣo intantuz ꝙ ſecure poteſt ei
dicere ⁊ ο inde faciat quidquid voluerit-
ſieut alique mulieres inneniuntur.de quibꝰ
dicitur vnl gariter in lombardia.q lumbare
ſine beagmerium poetant.æ alique etiam ĩue
niuntur que ſcientibus viris adulterantur-
nec viri audent inde loqui.⁊ ego etiam inue

ni aliquam quã maritꝰ non poterat cognoſce

re · ⁊ ſuſtinebat ꝙ ab alio cognoſceretur. et
filios tamen ab alio ſuſceptos nutriebat tan
ꝙᷓ ſuos · in tali caſu tute poteſt ſacerdos con
ſulere ꝙ h reuelet marito.⁊ exquo conſentit·
quo ad reſtitutõem mulier eſt abſoluta:quia
conceſſum eſt marito de ſuo diſponere ſicut
placet. C. de iudeis:nemo exterus. C. man⸗
dati in re mandata. Si vero periculum im
mineret in reuelacõne marito facienda. ſicut
maioei parte peeſumendum eſt. æ filius pu
tatinus ſit homo ſimplex a ſpiritualis times

deum. recepto iuramento a muliere ꝙ B non
ꝓPonit malicioſe.æ a filio ꝙ ſecretuz teneat:
ſi ̊ tamen viderit expedire· poterit ̊ in ſecte
to filio reuelare æ inducendus erit vt intret
religione vel ad remotas vltra mare vel ali
bi ſe tranſ ferat regiones.⁊ de hereditate nil
habeat vel contingat.a ſic quo ad ſatiſ facti
onez hereditatis mulier ſimilit er eſt ĩ tuto·
Sed nunqᷣd tenetur filius de conſumptis
bona fide:non putoar· C. de rei vendi. certũ
eſt · mulier tamè tenetur ſicut no.je.vᷣ.ſeq̃n.
¶ Quid ſi filius non eſt talis.nec vult cre⸗
dere mulieri:neqʒ conſilio ſacerdotis acqui⸗
eſcere.vel ei periculum eſt reuelare:tunt nui
lum reſtat remedinm. niſi ꝙ mulier ſi qpeiam
habeat his qui ab inteſtato venirent:ł alijs
ſeriptis heredibus.quo ad valoes partiſ iſtiꝰ⸗
fulij putatiui.⁊ exti mationem per eum cõſum
ptoeum.ſatiſfaciat competenter.Vel ſi tales
non extant.faciat inde elemoſmam de epiſco
pi dioceſani conſilio ⁊ conſenſu.ſicut no.ſi⸗
mile · . e. ſub · J. quid de peedam ementibus·
v·quid ſi non poteſt reperiri dominꝰ. ¶Ve
rum ſi ꝗpeium non habet.vel non poteſt ad
pꝓlenum ſatiſ facere.doleat de peccato:qpo⸗
nens firmiter in mente ꝙ quãcito poterit ſa⸗
ti faciat iuxta poſſe· Satiſ factio etiam ſi fa⸗
enltas faciendi adeſt caute fiat:per eundem
ſacerdotem ſczʒ vel aliam interpoſitam perſo
nazʒ· que ⁊ cante hoc ſciat facere.videlicz ſic
ecendoquedam perſona tenetur vobis im⸗
tantuʒ ecce ego vobis redoo accipiatis qð
veſtrum eſt. VYel ſi non poteſt ſatiſ facere mu⸗
lier · poterit dicere ſacerdos vel alius quem
is ad hoc faciendum idoneum reputat. que⸗
dam perſona tenetur vobis intantum. peni⸗
ret multum de peccato.ſupplico peo deo et

ſalute anime veſtre ꝙ; ei remitratis.ſic intelli

Ze · .e· officij·⁊ ar.xxij.q v.̊ videtut· ſuper
quo vide quod no.õ.de vſuris· . qᷓ pena. ſub
J.alia a iudice · v·quid ſi feneratoe partẽ pe
cunie · ⁊ ſequeti ·⁊ peecedẽ· In hoc tamen di⸗
ſtingui poteſt ſicut no.j.e.ſub..ſed que fo⸗
ma ſeruanda eſt. S· quid ſi is qui tenetur reſti
tuere · ⁊ ſeqnti: Sed ⁊ conſiderare debet ſacer
dos qualitatez perſone cui B; dicet. nam ſi fo⸗
te ſuper H̊ eſſet fama:vel is cui dicit G̊ aliquã
malam ſuſpitionem poſſet habere de muliere
pꝛopter quod foete ad dominum terre recur⸗
reret. ⁊ ip̃am faceret ponere in toꝛmètis · me
lius eſſz tacere.et cõtritio ſufficeret mulieri.
ar xxij.qij.ne quis. Iliud etiazʒ caueat omni
no ſacerdos.ne G; reuelet iudici cuicunqʒ·ẽ.
de exceſ· peela· dilectus · ¶ Quid de naufra
Sijs·et quidem talia poſſunt occupari vt ſal⸗
ua fiant et domino reddantur.ſient cõſneuit
no.S de acccuſa. cum dilecti:eſt tamen to⸗
tum reſtituendum. ff. de incendio.ruina. nau
fra:. l. ſiquis ex naufragio:non obſtante con⸗
traria conſuetudine vel ſtatuto. et dem de re
bus peregrinoeum in hoſpitijs moetuoenm,
quod dic vt no.ꝗ̊. ð̊ raptoꝛibus ſub rubeica
de incediarijs· ꝗ. cõtra que· et· . et in quantũ

et. . qua pena:et.õ.de pegrinãtibꝰ.. et quo
peiuilegio: S· de peinilegio.æ ſeq̃n· Oe peda
gijs vero dic vt no.ð· de cenſibus · ꝗ· ex qui⸗
bus cauſis.v.exactiones autem pedagioeũn;
* ſehn.
uid de queſtis tallijs· æ quidem ſi ap⸗
pareat iſtrumetũ inde factũ qñ dñs colonis
cõceſſit p̃dia.ſic aliquotiẽs fieri oſueuit: pa⸗
cta ſeruanda eruntᷓ; de pact'. antigonus:
nam ⁊ quilibet in traditione rei ſue poteſt pa
ctum apponere· S. de cõdi · appo · verũ · xviiij ·
q· ij. eleuterius: æ⁊ ſi de his que certa ſunt ali⸗
d retinuerit ſubditꝰ.ł ſubtraxerit · k diminu
erit. k celauerit ex certa ſcia.debet tãꝙ fur et
latro ad reſtitutõem faciendam induci· Idem
intelligas a ſi inſtrumetũ non extet · eſt tame
antiqua tallia a certa.ſi ſcitur vł creditur ꝓ⸗
babiliter ꝙ; abinitio ex iuſta cauſa fuerit im
poſita· hm ray· quod dic vt no·S. de cenſibꝰ
ꝗ.quis cenſus Si vero nõ eſt dictũ quot⸗
ta tallia fiat· ſed indefinite dictum eſt ꝙ dñs
in tali homie vel tali caſamento poſſit talliã
facere: intelligi debet moderatam conſidera
ta facultate Pominis ſeu caſamentiar · · de
cenſibus · cuzʒ apoſtolus ·· fi · x.q:iij c· fi · ff·
deb · iij · ſi filie · ff. de iur dot · qro · C. de nup·
ſi furioſi:æ ſi de Bhabet dominus leſam con
ſcientiam. inducatur ad reſtitutõem faciendã
Quid ſi ſubditus non exactꝰ tacite vel ex
peeſſe·ſine fraude æ dolo aliquid vltra domi
no obtulerit · licite recipit dominus: nec tene
tur ad reſtitutõem.arxviij.di:de eulogijs:j·.
q:ij.placuit.licet em inhoneſte exigeret.ho
neſte tamen recipitur.ff· de var.⁊ extraozð.
cog:l.j ꝗ.ẽ quide res ſanctiſſima.S· de ſimo·
dilectus filius &in fine.= c.æ ſi queſtiones
ꝗ.· fi · ¶ Si vero violenter vltra exigit domi
nus ad reſtitutõem tenetur: xiiij·q· vj.ſi res·
æ patet in his que no.õ·:ꝙ metus cauſa · ꝗ. q̃⸗
liter retractetur· v. item ꝓ conſti tutõnes. et
ſeqn · ¶ Quid ſi difficilis ſit reſtitutio· quia
foꝛte tot exegit dñs ⁊ peedeceſſoꝛes ſui.ꝙ ſi
venderet quidquid habet.ad reſtitutõem nõ
ſufficeret · Seripſit rap⸗ꝙ poteſt ei mederi B
modo· ꝙ remittat bomimibas in recompenſa
tionem aliquã ſeruitutem ad quã tenentur ei
imperpetuũvel det aliquã certam unmunita
tem vel libertatem. vel faciat inde aliquod
hoſpitale vel aliam elemoſmam cum cõſenſu
2= voluntate damna paſſoeum vel ſucceſſozuzʒ
eoꝛum.ſuper quo vide quod no·õ.de vſuris
ꝗ.que pena·ſub:.G alia a iudice.v.quidò ſi fe
neratoe ptem pecunie· ſeqn · .

Cuid de militibus qui nihil peipiunt in
Hhominibus ſuis niſi tallias:-G; vix credibile
eſt him ray.quia vix erit quin adminus pcipi
ant dominn iuſticias.æ caualcatas:æ ſimilia:
Si tamen ita eſt. dixit rap· ꝙ de volüutate ho⸗
minum eſſet aliquid certum ſtatuenduʒz ꝙ; eis
darent in ſignum dominijne alias penes ta
les milites inutile æ vacuum nome dommij
remaneret . ar · xviij.q·ij · eleuterius.j·q· iij· ſi⸗
quis obiecerit · aod ſi Subitetur quid vl

6

quantum debeat eſſe illud.recurrendũ eſt ad
coninetudine vicinozũ.ar.S.de offi.archidi.
c.fi.õ.ð̊ cenſibus:ſuꝑ eo.a.c.in eccleſijsc·
di.contra moꝛem.⁊æ ſi diuerſe ſunt conſuetu⸗
dines illa eligeda eſt que melius postari po
teſt ſme grauamine ſubditozꝛum.ar.õ · de con
ſuetu.cum olim in fi · g· de cenſibꝰ.ex parte·
ff · del · iij. nimis. ff. de regulis ur. ſemp · Et
Hhoc intelligas tunc verum.niſi foete domini

ex aliqua cauſa vedidiſſent . vel donaſſent · vl

remi ſiſſent · id quod in talibus hominibꝰ cõ⸗
ſueuerant percipere ⁊ habere:nam ſi hoc eſſz
nullus eſſet dandus regreſſus ſuas remitten⸗
tibus actiões.ff.de redibit'.act: queritur·ꝗ·
ſi venditoe.⁊ no·S.de renunciac· ꝗ.quis re⸗
nunciareItem hoc eſt intelligendũ veruz eẽ
niſi ſubditus contra dominum p̃ſcripſiſſet li⸗
bertatem· ot patet in his que no.S:de immu
nita. ec· Sa quibus muneribus · Y· ego puto
de pꝛeſcrip·ſub rubeica de peeſcrip. rerum
immobilium. ꝗ. que exigantur. ſub· J. quar⸗
tum. .
Quid de rapina vel pꝛeda · &. eui dentiã

Puius quelſtionis no·rap·ꝙ quinqʒ; requirun

tur ad HBᷓ vt bellum ſic mſtum:ſcza.perſona·res
cauſa:animꝰ· æ autoeitas · ¶ Derſona. ſcz a⸗
bilis ad pugnandum.ergo opoetet ꝙ ſit ſecu
laris cui licet ſanguinem effundere nam ele
rico non licet.xxiijq; viij.clenci:.⁊.c·his a
quibus.niſi in neceſſitate ineuitabili.qð dic

vt no· ̊.de homicidio.. qua pena.vᷣ.ſm aũt

fuit ineuitabilis · ¶ Res·vt ſeʒ ſit p?o rebus
repetendis · vel defenſione patrie · xxiij · q· ij ·

c.v.æ⁊.qiij.foꝛtitudoa. q;viij.ſi nłla.¶ Ca.

puta·ſi ꝗꝓpter neceſſitateʒ pugnetur.vt ꝓ pu⸗
gnam pax acquiratur · xxiij·q:j· noli. ¶ Fni
mus . vt non fiat ꝗꝓpter odium.vel vltionem·
vel ꝓpter cupiditates· ſed ad corectionem et

pter caritatemiuſticiam ⁊ obedienciã · xxiij

q·j· quid culpatur.⁊:c·militare:æ tunc non ẽ
delictum · ſed ꝓpter pᷣdam militare peccatuʒz

eſt · ¶ Futoꝛitas · vt ſcʒ fiat eceleſie autoeita

te · pᷣcipue vbi pugnatur ꝓ fide vł autoꝛitate
peincipis.xxiij.q:j:quid culpatur · a· ꝗ · ij · c·j ·
Be quia per G̊ nõ plene inſtrueris de iu
ſto bello.recurre ad id quod no·õ.de treuga
pace· ¶. quid ſit iuſtum bellum · NHoc tñ

teneas. ꝙ is qui iuſte pugnat non tenetur ad

reſtitntõez peede. ſed fit capientis vt ibi no ·

2 ꝓbatur di·j· ius gentium.xxiij·q vij ſi de
rebus.⁊ B; intelligas ſiue capiatur de rebus
imiuſte pugnantis. ſiue valitozum vel homi
num ſuoeum.quouſqʒ iuſte pugnãati de debi⸗
to ſuo.vel iniunia. vel off enſione illata · vel
dãno dato ſibi vel ſuis · ⁊ intereſſe ſuo· ſit iu⸗
xta ꝗꝓpeiam ⁊ ſanam conſcientiam plenarie ſa
nſfactum.vel donec looſtis paratus ſit ſatiſ
facere · vel ſe iuri pariturum off erat· Hios au

tem intelligas ſuos.qui plus hominẽ ꝙᷓ deũ

timentes ſequuntur dominum ſuũ in bello il⸗
licito.cõtra id quod legitur · xj· q· nj inlianꝰ
2zc. dñs· XFlios aut qui ei non pᷣſtant oſiliũ.
auxiliũ vel fauoee. nõ credimꝰ puniendos.

quia pena ſuos debzʒ tenere autoꝛes æc.8· de

mendi N 8
ofiarhid

dvr conſuetu

arde con
ſber pane⸗
u.ſenp
dete dommn
onaſſntd
ominibo z⸗
mſ hoe⸗ .
8 kemitten⸗
uentun
eHaris re⸗
ndi vermg e
pſeipſietli
9 8,de immnn
Hrego pat⸗
eſenip. fern
ſub .. quan⸗

d euidentiz

c, requirun
perſona-res
rlona⸗ſcza:
et p ſie ſeeu
ere⸗ nam cie
ei 2.c his
rabili qd die
na. v.mn aut
it peoo febus
errij⸗gi⸗
inkla. (Ca.
tur⸗de ppu⸗
holi. (Dri
vltionen⸗
ectionemet
enciã xxii;
tune none
e peccatuz
he autoelta
lemtoꝛtate
r gie.
fens dem
6de treugt
Poc tn
tenetur ad
s vt ibi no⸗
ur derebus
m vel bon
ſtidedebi⸗
hillata u
e ſuo ſit in
lenane i
mo ſt ſitl
eellos ab

his que fiunt a maioei pte capitłi·queſiuit.
lvj · di. ſatis peruerſum.S.de conſtitutiombꝰ⸗
cognoſcentes· j· q· iiij · c. j. ¶ Quod autez di
ctũ ẽ teneri illos qui dommũ ĩ iniuſto bello
ſequuntur · intelligas quando hij qui ſequun
tur de hoc certi ſunt.vł peobabiliter credũt
iniuſtũ ee bellũ quod gerit.maxime vbi ec⸗
cleſia hoc ꝓhibebat tales excõmuĩcabat.

Si vero eerti eſſent vel ꝓbabiliter crede⸗

rent ꝙ iuſtũ eſſet:in nullo tenerentur:niſi fo⸗
te haberent coꝛruptã cupiditatis intentiõem
vt patet in his que no·S.e.S. animus. ſcòm
ray· Sed h repnto perienloſumquia ſola cõ⸗
ſcientia non facit iuſtum beilum- ĩmo autoei
tas iuris vel iudicis eſt quantuzʒ ad B peinet
requirenda.vt patet in his que no·S. de treu
Sa ⁊ pa·.·quid ſit iuſtum belluʒ. ¶ Quod ſi
ꝓPbabiliter dubitat vtrum zuſtum ſit ve min
ſtum · adhuc poepter bonum obedientie excu
ſatur.xxiij.q.j.quid culpat᷑.hm rap.B dicas
verum ſi inquiſiuit quantum potuit.⁊ Pitio⸗
resz conſulnit.⁊ ſemper dubius remanſit · ali⸗
oquin affectatoe ignoæzantie ſient nõ expers
ſcientie puniretur · · de clamdeſ.deſpon.enz
inhibitio· J. ſiquis vero· nec excuſatur ꝓpter
timos em amt tendi fendi. vel incurreẽdi dam
num aliund tempoeale. xxxij.q:v.ita ne.licet
metus culpam quo ad partẽ attenuet quo ad
penitentiam iniungendã circa ieiunia = oea⸗
tiones. quod metus cauſa.ſacris.Sed æ au
toeitas iur̃ vel iudicis requ iritur.vt no.S.e.
Sv· ꝓxi · Vbi ergo habetur autoeitas iudicis.
diei poteſt ꝙ æ ſi index errauerit.ad pugnan
tis tamen cõſcientiam recurratur.æ in B caſu
poteſt habere locum diſtinctio dicta in foꝛo
penitentiali: ſecus in contencioſo niſi erro⸗
apte detegeretur ſuo tempe:vt patet in his q̃ᷓ
no.õ de ſen:⁊ re iudi:ſub rubeica de ſenten⸗
tia · quot ſunt eius ſpecielſ · ſub · S. ſed nunqd
eſt H ſimpliciter veruʒ. ⁊ peecedð. Sed nun
quid hij qui ſequuntur tenentur inſolidum.
diſ. vtrum ſcirent peedam cõmitti debere. vk
etiazg ĩgnoearent. tamen venientes ad peedã
nõ abſtinuerũt:immo alios adiuuerunt. æx ta
les.⁊ etiam hij qui conſilio:vel auxilio· vel
adulatõne.vel detractõne ſeu cauſa cõſimili
induxerint tirannum ad p̃ᷣdam faciendaz. vk
guerram mouendam iniuſte. tenentur inſoli⸗
dum. ſi ſciunt vł eredunt ꝙ tirannus ad hoc
dt inductus alias non facturus.vel non tan
tum facturuſ quo ad id quod plus feciſſe cre

ditur ex tali inſtigatione.ar.Sꝭ. de homicið.

ſicut dignum.j.t.j.quante.xvij.qiiij.omnes

ij· q· j·notum.lxxxiij.diſ.erroꝛ.⁊.c.facientis

Si vero ſciunt vel credunt ꝙ ꝗꝓpter h̊ ad hoc
non fuerit motusnec ꝗpter talia plus vł mi
nus fecit · tune nõ tenentur miſi ĩ quantũ ad
eos Pnenit vel oe his expenderunt.æ ĩ quã⸗
tum damnum dederunt. per ſe vel p familiã
ſuam.directe vel occaſionaliter ad B· 6. de

ſen. * re iudi.cumi. æ a. ̊ de eta.⁊ quali.tuã

I·t·j.inter alia.xj.q.ĩiij.qm̃ multos.ff· ſi cer⸗
tum pe· ſi ⁊ me ⁊ ticiuz · in fi.S.de iĩmur cap̃.
fi. Seo qui ſi vnus ſatiſfecit inſolidum

—-

—

ſiue pꝛincipalis ſiue alius. ceteri omnes libe

ranturar.ff.de regulis iur̃. bona fides· ff.ð
eo per quem factum eſt l.j..ſi plures et H
intelligas quo ad deum de magna equita⸗
te.nam quo ad penam adhuc poteſt mſolidũ
quilibet cõueniri · ff. de iur.o.indiadeo:æl.
peeceð· . fi.ff· ad.l·acquił.Item mela.. ſed
ſi pluresxij:q.ij· cum deuotiſſimam.⁊ inxta
verbum zachei dicentis.ſi quez defraudaui
reddo quadenplum de quo tangitur.xiiij.q.
vnon ſane.in fi· vnde ſanum eſt conſilium ꝙ;
de hac pena quilibet humiliter miſericosdiã
petat. ⁊ de hac pena quadeupli.plene no:S.
de raptoeibus. infra quod tpus.⁊. G. ſeqn.
Sed nunquid is qui ſuum recupat: tenet
cedere actiones ſuas contra alios qui dam⸗
nu dederunt. Seripſit ray· ꝙ ſic ĩ iudicio ani
me:ꝙuis in indicio contentioſo non teneatꝰ*
niſi forte is qui ſatiſfecit inſolidum pemcipa
lis eſſet· vt ſie non ab vno inſoliduzſed a plu
ribus ꝓ partibus exigatur.In foꝛo autẽ con⸗
tencioſo nõ video qua fronte is qui peopter
ꝓPeiam punitur cõtumaciam poſſit petere cel
ſionem · ff· de adminiſtta.tu.ſi plures.ij.ff. &
tuteb.⁊ rationibus·diſtra.l.j. G nunc tracte⸗
mus.·hm ray. Quod dicit de ceſſione faci⸗
enda in indicio amme.non videtur fructuo⸗
ſum multũ.cuʒ nec ex tali ceſſione agi poſſit
niſi velis intelligere ꝙ de voluntate confiteẽ
tis publicetur ſed nec ex hoc in foo conten

tioſo agi poterit obſtantibus ſegibus.S. ꝓxi⸗

me allegatis. Dicas ergo ꝙ ſiue ceſſio facta
ſit ſiue non.alij qui nibil ſoluerunt ad rele
uandum illum qui inſolidũ ſatiſfecit. ꝓ ſuis
partibus ſunt efficaciter inducendi.nam ſol⸗
uens vtiliter geſſit negocium eozum.ergo te

nentur habere ratuzʒ quod fecit a ei ſati face

re.ar · ff. de nego.geſ:cũ pecunia.⁊.l.ſoluen
da· ⁊. L.pomponius . fi.⁊·l.ſeq̃n.ih?.j.⁊/.
j· Quid ũ neuter raptoeũ dominus erat.

nec vnus magis animauit aliuz ꝙᷓ aliꝰ ißm.

ſed ſimul cõnenerunt de faciendo cali iſnleu
vel tali rapina cõmittenda. quilibet tenerur
inſolidum.vt patet in concoꝛ.ſig· S· e · v. ſed
nunquid hij qui ſequuntur. etiam ſi vnus ſo⸗
lus per ſe non potuiſſet B perfeciſſe.vt ꝓbat
aperte.ff. ad.l.acquił.ita vulneratus ꝗ. fi.

ff · arbo. furti · ceſa: ſi plures. ff. de furtis. vul

f ſauis in teſta. liber eſſe iuſ fu.l. j·
AKliqui tamen dicunt ꝙ ſufficit ſi quilibz
P parte ſua ſatiſfaciat.Sed pꝛimuʒ non ſolũ

tutius immo verius eſt- nec enim in talibus

tutum eſt gratiam facere indiſtincte. cum hm
legem diuinam ſit reſtitutio integraliter faci
enda · Vnde luce · xix · Ecce dimidium bonoꝛx

meoeum do pauperibus. æ ſiquid aliquez de⸗

fraudaui reddo quadeuplum. ꝙ ſi non repe⸗
riatur is cuius res eſt. offerri debet domino.
⁊ epiſcopi debet eſſe.vt no.·j. e.ſub · J. ſeqᷓn.
vᷣ· fi · Vtrumq; ꝓbatur Nlumeri.v.ibi. vir ſiũ

mulier eum fecerint ex omnibꝰ peccatis que
ſolent hominibus accidere. = per negligen⸗

tiam tranſgreſſi fuerint mandatum domini

atq; deliquerint.cõfitebuntur petm̃ ſuum.⸗

„

4*

) 8 S

reddent ip̃m apud vetera·qe partem deſuper
ei in quẽ peccauerint.ſin aute non fuerit qui
ecipiat:dabunt domino æ erit ſacerdotis;
Quido de his qui nõ conſentiunt · recipiũt
ta mem de pᷣda ſcienter ex dono.vł etiã igno
ranter- ſed poſtea audiunt veritatẽ. HX& qua⸗
tenus habuerũt tenetur reſtituere. ff · ſi certũ
pe· ſi æ me ⁊ ticiumff· de condi· inde · nam B
natura: mſi foꝛte hoc cõſumpſiſſent anteꝙ ĩ⸗
telligerent veritatẽ.ff. de rei vendi: certũ eſt
ff. de vſuris. qui ſcit· fi · ad HG. ff · de pet. He⸗
redi· ſi a dño· S. fi · ⁊ duabus · l.· ſeqn· ſSed
qund de his qui inde comedunt vel induunt⸗
videtur ꝙ vxoe familia qui non habent ali
unde vnde vinant excuſentur · dum tamẽ pec
cato non conſentiant:ſed raptozem ad reſti⸗
tuendum imducant coerigendumar ˖ x.. q ·
in. qm multos:ĩ· de ſen· excoõ inter alia·?'c·
ſi vere.Sed æ pᷣdicatozes gerentes negociuzʒ
ſpoliatozũ ĩ ̊ caſu ꝓpter hoc excuſantur · · t·
.eunm voluntare · M. j. ⁊· ¶. j.· ¶ SEt hoc dixit
ray. verum eſſe ſi ſpes ſit de coærectõe· ⁊ cuzʒ
moderamme tali vt per G; nõ ſubtrahatur fa⸗
cultas reſtituendi ſpoliatoei in totum vel in
magna pte ar.ij. q vjanterioꝛum· J. Ulud.
Ouid ergo faciet vxoæ⸗vel filij · vel fami⸗
lia.ſi nulla ſit ſpes coerectõnis · dixit ray · ꝙ
ſi ſint aliqua ſepata de iuſto viuant de illis.
ſi non ſint querãt victum de amicis ſais vel
conſanguineis: vel alijs ꝓſonis honeſtis vł
querant victũ ꝗpeijs manibus ſeu hoſtiatim·
æ nullo modo comedant de rapina. Sed
quid ſi maritus cerudelis non ꝓmittit ꝙ vxoꝛ
ſua ð alio comedat: nunquid moꝛietur fame
mulier iſta.nõ ĩmo habet triplex remedium
hm ray. Drimum eſt vt viuat de dote ſua
vel ſponſalitio · Scðm eſt.vt h̊ denunciet
tal ius qui maritum compeſcant / vł etiã epi
ſcopo.ij.q.j.ſi peccauerit · xxij ·q· v · hoc vide
tur.ſed hec duo remedia inania ſunt ·qe tãta
poteſt eſſe tyrannica mariti rabies · vt neutrũ
nec cogitare nec attemptare audeat. vt patz
5.· ꝙ metus cauſa. c. j· Tercium eſt· ꝙ vbi
aliud facere non poteſt.exquo ia artata eſt.
poterit inde comedere nec tenetur.qe tempe
neceſſitatis tante etiã a furto excuſetur in to
tum.licet ſi periculum moetis non immineat
aliquod peccatũ cõmitteretur.æ ideo aliqua
penitetia iniungeretur · ſic intellige ˖ 3ð fur⸗
tis· ſiquis ꝑ neceſſitatem· B em̃ neceſſitas le⸗
gem non habet/de con.di.j:ſicut.⁊ di:v.di⸗
ſcipulos.Semper tamen tutius eſt ꝙ talis rẽ
reſtituat ſi poteſt.æ ad cantelam bonum ẽ pe
nitentiam agere· ar · S de homicidio.c. ij. v.
diad eius vero cõcubitum· ꝗponat etiam in
animo ꝙ ꝙ cito poterit illud reddet· In omĩ
autẽ caſu reddat viro debitum niſi aliud ſub
ſi impedimẽtũ.xxxiij:q/v·ſi dicat:⁊.cſecun

dum. 7. c. vna-
Qnid de peedaz ementibꝰ. quidẽ ſiquis
emat ſcienter p̃ᷣdam· vel credens ꝓbabiliter
ꝙ peeda ſit· tenetur indiſtincte· nec liberat
vendendo. vel qualitercunqʒ; alienando.nec
amiſſione:vel meæte rei:vel aliquo alio caſu

7

interueniente · quo minus teneatur reſtitnere
pcium.hm ꝙ plus valuit exquo emit. vł piꝰ
vendidit ꝙᷓᷓ emerit· vel tempoꝛe contractus

valeret · æH quidqd ex re habuit vł habere po

tuit.nullas expenſas deducendo-quia talis

contractando rem alienã furtum cõmittit.et

fur ſemꝑ in moꝛa eſt.ad Gᷓ · C. de furtis.l· ij.
ff · de fur: qui iumenta.ff.de condi.furtiua.in
re furtiua·.ff · cõmodati ·ſi vt certo:. ſed inter
dum. C· de rei vendi.certum· ⁊ qd dictum ẽ
de peimo emptoeeidem intelligas de ſeðo·
tertio·⁊ milleſimo·ꝙ ſi per plures manꝰ am⸗
bul auerit.idẽ iuris erit · ff · de mino ſed vbi ·
ff. de peti . hereð· ſed ⁊ ſi · l. S. ſũ aũt · ¶ Zin

autem ſcit ꝙ de iuſto bello eſt res in peedam

capta.omnĩio excuſatur.cum a vero dommo
emat · vt apparet in his que no·õ.e·ſub· .q̃d
de rapina. · hoc tñ teneas· i vero emes
HB neſciebat· ꝓbabiliter tamẽ h; credebat: pu⸗
ta·quia oms vicini ſui vel maioe pars.æ max
ime ſapietes ⁊ honeſti homĩes:ita credebãt
durante hac bona fide non tenetur.ſed tene

tur ſi poſtea audierit veritatez. euret alias

cautiꝰ negociari · C· de furtis.l.ij.⁊ ſi iudice
ſententiance reſtitutẽezʒ fecerit poteſt agere
cõtra venditoeez vt ip̃ᷣm ſeruet idemnem.xij.
qij ·vulterane· Sin aũt hoc faciat ad pᷣceptũ

ſacerdotis in fozo penitẽtiali.⁊ in eodem fo-

ro inducendus elt venditoe vt ip̃ᷣm ſeruet in
demnem. Zed in foeo cõtentioſo ipᷣm non po
terit emptoꝛ cõuemire · ff · de eme · ſi rem · 6. ð
cõtrahen · empꝑ· c· fe.⁊ patet in his que no·õ.
de contrabe· emp · J.⁊ ad q̃d vedito.. ĩmo
ꝙᷓuis ſpecialiter dictũ ſit · ¶ Quid ſi ſciebat

factũ emptoæ: h ignoæzabat ius vłt ignoeꝛãtia

facti ductus craſſa æ ſupina nõ ꝓbabili rem

raptam emerit. tenetur in iudicio aĩe ad reſti

tutõem.ad B. ̊.de cleri·excõ:miniſ apoſtoli
ce·dicetur aũt craſſa ſupina ignoeantia qñ
cõmuniter alij vicini dic ebant ꝙ res eſſet de
peeda ⁊ bello iniuſto· ff· de verbo · ſigni . late
culpe.vł qñ eccleſia H ꝓhibebat. ⁊ tales pu
blice excõicabat: vñ non excuſatur tali igno
rantia ductꝰ.xij·. · ij · qui ⁊ humaĩs · xvj.q j·

ſi cupis · Sð oe· ab epiſceopo qui reſig· ep̃atui

c.j· .fi.⁊æ c.ij·⁊ patet ĩ his q̃ noõe.ſub·.
ꝓximo.S.ꝙ ſi ꝓbabiliter:æ ſi ð h nihil cogi
tabat qñ emit.nec inquiſiuit quantũ potuit·
in culpa eſt·vt ibidẽ no.ĩ ſimili caſu. Quid
ſi emptoꝛ nõ poteſt reſtituere cõmode niſi fo⸗
te vendat quidqᷣd habet ⁊ poſtea mendicet·
ad h tenetur de ri goꝛe iuris · vt hm poſſe ſuũ
reſtituat·xiiij.q·vj:ſi res·S·de vſuris· cum tu
Verumtũñ de benignitate ⁊ equitate poteſt ei
mederi hm ea que no S e fub.ge 8 queſtis
v q; d ſi difficilĩs ſit reſtitutio · Quid ſi rap
toe idem donatoe vel venditoe ſatiſfecit de
peeda data vel vendita.dicas donatariũ vel
emptoeem liberatũ · verum quidqd habet de
lucro ⁊ pcepit ante reſtitutõem factam deb⸗
in vſul pauperũ erogare vbi fuit male fidei
ar.xiij· q: v.q̃ hetis · = . ſe hm rai:; ĩtelligi
poteſt de conſilio.nã purgatũ ẽ viciũ exquo

dicis plenarie ſatiſ factũ quo ad reſtitutõe⸗

—

heſttnon
me. e dh⸗
rontmnctn
bere Po
aguigtalig
comntiit
unigelii⸗
Turaugm
ſedime
dictumi
der ſedo⸗
mand am
led bi.
e ſſn
in peedamn
dommno
ſub d
deroemeg
debat⸗pin
rSrnar
credebet
ſed tene
rer alias
ſindiee
ſt agere
nem. xi)
dpcepti
odemfo⸗
ſernet n
nnon po
jem 6,
ueno 5.
Nimo
ſiſeiebat
Gnoritis
lbili ren
ead reßi
4poſtoli
nrtia qn
eſſet de
milate
aes pu
al igno
xogr.
epatui
ſub h.
bikeogi
tuit⸗
Pud
emſfon
endicet⸗
oſe ſui

faciendam vel ſi aliquid deeſt de reſlitutiõe
reſtituenduz eſt damnum paſſo · vel die ꝙ vbi
etiam plenarie ſatiſ factuʒ eſt· ſibi talis pena
imungẽda e vt puniatur in eo in quo deliq̃t.
S. de tepoeibus oꝛdi.c.litteras.et vt ſibi pe⸗
nitentia p contrariuʒ iniungatur ſiẽ no.õ.eę·
ER penitentia.i. j. v. conſulimus etiaz
Bed nunquid emptoe ſatiſfaciens.potelt
ſibi conſulere ꝓꝑ ceſſonem actionũ ſibi facien
dam contra venditose raptoee. nõ nec ali
quo alio modo· niſi qñ emit ſibi de euictione
expeeſſim caueri fecerit. qe obſtat ꝓPꝛeia tur⸗
pitudo.C.de rei ven. ſi mancipium. x.q:ij. H
ius · C· de euie · ſi fundum. de Hᷣ die vt no. 6.
e.ſub · ¶. quid de rapina:v· ſed nũquid is qui
ſuũ.⁊ ſeqn. uid ſiquis emat rem de pee⸗
da ſcienter. tamẽ hoc facit bona fide non vt
ip̃am lucretur · ſed vt ip̃am reſtitnat dño rece
pto peecie ⁊ intereſſe ſue.cum ałs dominus

rei ipᷣ̃aʒ nullo modo recu perare poſſet.vł nõ

ita defacili.æ quidem ̊ non cõmittit furtũ.
ff·ð furt'.falſus· . penł.ĩmo vciliter Zerit ne
gocium. ⁊ ideo totum poterit recuꝑperare pee
cium ⁊ intereſſe ſuum.etiam ſi res ſme culpa
ſua pimatur vel amittatur- vt tamen quioqᷓd
Pcepit ex tali re vel occaſione ip̃ius totũ cõ⸗
penſet vſqʒ ad quantitatem cõcurrentem.hm
ray·ar:ff.de nes. g. ſed an vltro. J. ij. S. ac⸗
cuſa.cum dilecti. I.fi · & Bed licet iudicio
anime eredatur ei de oſcientia ſua. in mudicio
tamen cõtentioſo nõ crederetur ei niſi publi
ce h ꝓꝙteſtaretur.ar· ff. de nes· geſt. neſenm⸗ꝰ.

C. de fur · l· ij. ff. de. admi. tu.nõ exiſtimo.g.
de beneft · eccle · e. vnico . F. j. . de elec. quia

Prer · J. fi. ¶ Qud ſi non potelt reperiri do⸗
minus rei. vel neſcitur vbi ſit · erogetur pau⸗
peribus de cõſilio dioceſani.= ̊ etiam publi
ce fiat peemiſſo banno in eccleſia · diligenti
etiam inquiſitõne facta vt omnis ſuſpitio eui
teturar. in peoxime.S. inducligs iuribus·
5.de clamdeſ.deſpon.cũ inhibitio.⁊ qii ma

trimomum ac. polſ. cum in tua. æ ſi facto nõ

inueniatur cuius ſit res. liberabitur dando
pauperibus ꝙ anima illius cuius res eſt. qe
in hoc vtiliter geritur negocium ſuũ.ar.xij.
q:ij:quatuoe.circa fi.x iunge qð no.õ.e.ſub
comedũt · z ſqn.⁊· x. quod dicit· ⁊.j.e.ſub.G.
quid de furibus. v· quid ſiquis innenerit.

AJꝗ.quiò de rapina.v.ſed qd de his qmi inde

¶Quid de officialibus iudicum. quicunqʒ;
officialis incitauerit iundicem ad miuſte iudi
candum ex certa ſcientia.vel cõtra ↄſ- ciẽtiaz
tenetur. hm ꝙ no in ſimili materia.S.ę·ſub
. quid de rapina·v.ſed nunquid hij qui le⸗
quũtur.a ſeq̃n.deoqʒ ⁊ ſi iudex ſimplex hin
cõſcientiam iudicet.deceptus tamẽ conſilio
aſſeſſoeiſ bona fide electi:quia ſcʒ ab ommbꝰ
uſtus æ pitus credebatur. ⁊ ad ip̃m cõmuni
ter tanꝙᷓ ad talem recurrebatur. excuſatus ẽ
index.⁊ aſſeſſoꝛ tenetur.ſic intellige · ff · qſ
innis. l. ij. Tenetur ectiã judex vb alleſſo⸗
ſi ſe ſentiat im pitũ ⁊ tũ ſe de iudicio itromit

tit · vt inſtit. de obliga.que ex quaſi mał.na

ſcun· x?. j.æ idem in medico.õ.de eta⸗ q̃li.
ad aures.⁊ de Gᷓ̊ no.õ.òe homici. ꝗ. penk · Y·
deo licet medico.⁊æ ſeqn.nec non 2 is qui ta
lem ſcienter eligit de cui a ip̃ius tenetur..
de offi.arehidi.ea que. 1es ⁊ ſi aſſeſſoꝛ ha
bet certum ſalariuz ⁊ vltra extoequet ·tenetꝰ
ar: · de vita ⁊ honeſ.cle.cum ab omni. Flij
autem inferioꝛes officiales.puta.nuncij ſiũ
miſſi· infulati vel ſimil es.⁊ ſi certum ſalariũ
habeant·æ aliquid per vim ? imoderataz im:
pPeobitatem extozquent iuxta moeem terre.
Puta denarium. vel obnlũ.vel aliud certum
quidò.non tenetur ad reſtitutõem. ſed poſſunt
inde facere elemoſmam. Vñ Rug. Bunt alie
pſone inferioeis loci·que ab vtraqz pte non
inſoleter accipiunt.ſicut officialis.æ q̃ amo
uetur cui admouetur officium. ab his exto⸗
ta per ĩmoderatam impeobitatẽ repeti ſolet.
magiſqʒ repeehendimus qui talia inuſitate
repetierunt. quã qui de moee ea ſi umpſerũt.
et ſubiũgit.iſti facilius ea que h̊ modo acqui
ſierut tanꝙᷓ ſua pauperi bus largiũtur. ꝙ eis
a quibus recepta ſunt tanꝙ; aliena reſtituan
rar. xiiij.q v· non ſane.hm Bay. Sed certe ñ
Pbat ꝙ de his poſſit fieri elemoſina.ĩmo no
tat factum.quod et in vſurarijs verum eſt.fa
cil ius enim induceretur vſurarius ad dãdos
decem ſolidos ꝓ deo.ꝙ; ad reſtituendos ei a
quo extoeſit. J
niò de aduocatis.et quidez tenent ad
reſtitutõem ſi in culpa ſint. In culpa aũt ſunt
ſi non erant idonei ad aduocandum⸗. puta.qe
religioſi in caſa non conceſſo.vł in ſacris cõ
ſtituti · quod die vt no. õ. de poſtulando.ꝗ. qᷓs
non: et. ꝗ. quid pertinet. . Irem ad officium.
et ſequetibus.tamen in hoc caſu non credo
ſi alias aduocatus diligenter ſuum officium
exequatur. nec in culpa ſit amiſſonis cauſe.
Pdebeat fieri reſtitutio illi a quo recepit.cũ
ſua non interſit. ſed alias eſt ei imungenduz
vt illud expendat ad pias cauſas.et ſubneni
atur peccatoei ozatiomi bꝰ et ſuffragijs ecele
ſie et illoꝛũ qui el emoſmã recipiunt.ar.xiiij.
q· v.non ſane. et. xij.q.ij· gloꝛia epiſcopi.et
caurum· et in his que no. S. e. ſub . C. quid de
Peedam ementibus. v · quid ſi raptoe idem et
donatoe. i¶ Bi vero ides in culpa eſt quia re
cepit ĩimoderatam quantitate.tũc id quoð mi
mis recepit tenet' reſtituere illi a qu extoe⸗
ſit. ſuper quo vide quodð no.ã:de poſtulãdo
quis poſtulare.S.dixit tamẽ azo· et ſeq̃n·
PKier ſi ideo in culpa eſt. quia per ignoeã
tiam ſuam vl negligentiam · clientulus ſuus
amiſit cauſam.renetur reſtituere ſalarium ſic
extoꝛtum· et damnum ꝙ ſic incurrit clientu⸗
lus.ar.ff.ad l.acquił.idem luris · 3̊. de eta.
et quali.ad aures·

onem ſupfluam. vel allegando falſo contra
conſcientiam vel faciedo poſitõz duplicẽ vk
cauilloſ a: pĩſtructõzʒ falſᷣ teſtis · k qe ĩduxit
clientulũ ſuũ ad veritatẽ negandaz. tenetur

inſolidum quo ad verum intereſſe. ſuper quo

vide qð no · õ· e. ſub · · quid de officialibus ·
ec. S. cui confitendum ſit. ſub · ¶. cui aduocati
et de poſtulando · · quid pertinet · G· ad H di
cendum.et ſeãn · 4 Bed et pauperi tenetur
conſulere gratis · xj · qiij pauper et quando
ſme magno laboæee poteſt reſpondere; nam er
ſicut gratis accepitſic gratis tenetur dare
hm ray · quod non mtelligo ſi petens conſ⸗
lium diues ſitquia et ſi non labozat modo:-
labozauit tamẽ ſtudẽdo et addiſcendo · ergo
licitum e ei ſalariuʒ competẽes exigere xj. q·
iij · non licet · xiiij · a vinon ſane.quod dic vt
no.5S·de poſtulando · J· quis poſtulare · et de
vita et ho.cleri· S. fi. V. Itez conſiſtit in Hoc ·
et ſequentibus. “
¶ Duid de teſtibus coeruptis·æ quidem ſi ꝑ
dictum ipſoeum falſum aliqua partium ami⸗
ſerit cauſam ſuam tenetur ad reſtitutõem fa⸗
ciendam ei qui damnificatus elt· ar · xvij · q·
nij . ſiquis in atrio . ff · de calum. generaliter
G.illud. j· q· · iubemus· ſm autem recepit ꝓ⸗
pter teſtimonium verü ferendum munus alt
quod · tenetur H pauperibꝰ erogare· lcut no·
in canſimili caſu · S. e · ſub· . quid de aduoca
tis · H j· idem eſt in iudice ſicut no · ̊· de
ſententia a re iudi· ſub rubeica de re ijudi · .
que ſit pena · nam ⁊ venalia teſtimonia · ſi cut
judicia venalia repeobantur · qð dic vt no. S
de telti · J. quis poſſit eſſe teſtis. v. repellitur.

q;uis expenſas ſuas moderatas recipere poſ

lit. inij. q· iij · V · vẽturis · ⁊ no · de hoc · S· de vi
ta ½ bonel; cki · C. fi. · Item conſiſtit in Hoc·

æ ſequentibus;
uid de accuſatoꝛibus denuntiatoeibꝰ
eriminum.dicas ꝙ ſi calumnioſe B fecerunt

—

tenentur ad reſtitutõem dammi dati · aliter
puniuntur vt noS. calũ.ꝗ. quando debet ·
= ꝗ. quali pena. ¶ Bed tenentur pemtetia

agere ſi ex odio ad H; ꝓcedant ·quia ex carita
te talia debent ꝓcedere · vt patet·. xxiijia · v·
ꝓdelt · ij q · v · n vos· ⁊· qj.ſi peccauerit · v· q·
jI.c. j. ¶ Obligantur etiam tales non ſolũ ad
reſtitutõem pecume ſed etiã fame · ꝙᷓ HB modo
fien debet · vt ſez vbi per ſe vel p alium dixit
cantilenam. vel libelluz famoſum legit.æ in
alijs loeis in quibus ſentiet alium dicto vel
facto ſuo ĩfamatũ.publice recognoſcat erro
rem ſuum.æ dicat ꝙ; mentitꝰ erat ꝓ os ſuum.
hm ray· ar· Se de purga: ca inter ſollicitudi⸗
nes. peecipias· ꝙ intelligaſ niſi ex tali reco
gnitione ſiue reuocatõne magis infamaret.
Non dicat ergo de tali facto imfamaueraʒ ta
lem ſpecificando crimen · ſed dicat in genere.
ego infamauerã talem de eo de quo eſt inter
vos infamatus· bene ſcitis quid eſt illud. ſci
atis ꝙ ego G tanꝙ; malicioſus æ maliuolꝰ in
ueni: mendaciũ eſt quidquid dixi · Hõ dicat
falſum ſed mendacium:qꝛ contra mentem di⸗
cebat ꝓximum infamando et tamẽ verũ po
teſt ee quod dicebat· Sed quid ſi de diuer
ſis infamatus eſt æ a diuerſis · naz ibi neceſſe
eſt ꝙ ſpecificetur. Hic ego dicerem ꝙ ad ar⸗
bitrium infamati.vel ſi grauiter arbitraretur
ad arbitrium andicis: deberet ſe purgare ar:

6· de zureiur. veniens· æ· c. quintauallis ·⁊ 3

arbitris c. ij · ed æ ab infamato tenetur

poſtulare veniam. ad H· xiiij q · vj ·ſi res· v·
ꝗ·l· quidam · vj · q· · deterioꝛes.xxxvij. dil. le⸗
Sant· ⁊ ð hoc no· S· de maledicis · · quot ſint
genera · 2· J. ql iter quodlibet genꝰ· de iniu⸗

rijs · ¶. quot modis · v· litteris ·

uid de condẽtibus leges iniquasæ qui
dem ſi ſint cõtra ius naturale quod in lege
in euangelio cõtinetur · ip̃o iure non tenent.
vnij · di · que cõtra moꝛes.xxxij.q/vijflagicia
2 patet in his que no · S.· ð peeſcrip · ſub rubei⸗
ca de p̃ſerip· rerum ĩmobi · · que exigantur ·
ſub · J. verum. Idem eſt ſi laici talia ſtatuant
in piudicinz eccleſiarũ.õ·de conſti · que in ec
cleſarumæ c- eccleſia-.æ obligantur inſoli⸗

».

dum ſtatuarij· conſiliarij. ſcriptoæes· iudican
tes.ea ſeruantes: ⁊ exequetes · . ti · j· noueric ·
2z. c. grauem ſicut de B no·j de ſen · excõ · ꝗ·
quis poſſit excõmunicare · H j. S· ſeptimus.
⁊ ſeqn· . Sen eſt ſi fiãt contra ius poſitiuũ
ad pauperes oppeimendos * iuſticiã impedi⸗
endam.⁊æ de talibus potelſt intell igi quodð le
gitur Iſa·x. ve qui condunt leges iniquas ·˖ er
ſeribentes miulſtici ag ſcripſerunt vt oppeime
rent in indicio pauperes: æ vim facerent cau
ſe humilium populi mei · vt eſſent vidue pᷣda
eozum. æ pupillos diriperent· quid facietis ĩ
die viſitatõnis æ calamitatis delonge veni⸗
entis. ad cuius fugietis auxilium. a vbi dere
linquetis gloeiam veſtrã ne incuruemini ſub
vinculo.æ cũ interfectis cadatis: æ iunge qðᷣ
no.õ.de cen. . ex quibꝰ cauſis· V· quid ſi mo
neta: a ſequentibus:⁊· S. de cõſti · S· qliter cõ
ſtitutionibꝰ derogetur · ⁊ de reſcriptis · ꝗ8
vires · ſub · ¶ põt aũt quis
4 Quid de furibus · planum eſt quod renen
tur ad reſtitutõem faciendam·⸗ fures ⁊ hij qᷓ
opem vel conſilium pᷣbuerant· qdᷣ die vt no⸗
in caſu conſimili. õ · e · quid de rapina· ⁊ ſe ·
Caute tamẽ reſtituat ſacerdos rem reſtitaut ã
in foeo penitentiali ne denndet cõfitentem-
ſuper quo vide ꝗð no · S· e · ſub. S. quid de mu
liere · ¶ Luid ſi aliquis recipit aliquaʒ rem
ad certum vſum ſibi cõmodatam.æ ipᷣe cõmo
dat alij· nunquid cõmittit furtum.ſic.qꝛ nec
ad h̊ faciendum. ⁊ ſic non ad hunc vſum com
modata erat. æ ſpeci es lucri eſt ex alieno lar
giri æ ſibi acquirere benefi cji debitoeẽ · ⁊ ere
ditoz cõmittit furtum ſi re ſibi obligata vta⸗
tur. ff · de furtis . ſi pignoꝛe · H. j · et · J. j· in H
autem caſu tenetur fur ad extimatõem vſus·
etiam re domino reſtitutaar · xiiij · q;/ vj· ſi res
hm ray. ¶ Quid ſiquis emat rem furtiuã etiã
ignoeanter. et eſt ſtatutuʒ in terra ꝙ ſiquis ta
lem rem emerit publice in mercato·nõ tenea
tur ipſam reſtituere· etiaz vero dño poſtea ve
nienti · nibilominus euincetur ab eo res ˖ C. ð
fur.l.ij· nec obſtat ſtatutum· cum ſme pecca
to moetali non poſſit teneri. vt patet in his q
no. 5S.· e. ſub · J. qd de Odentibꝰ. niſi foete eme
rit rez hm ea qᷓ no⸗õ.e. ſub · C. qd ð p̃dã emeti
bo. et. v. qͥd ſiqs emat rẽ · et ſeqn · ar. xij · a · ij·

— 2

2. — — — – — — —

0 teherur
ine
dble
quot in
ſdeinin

18, ni
n lege⸗
nenent.
d rbe⸗
Agantur,
ſlatnant
que in ee
ur inſoli⸗
eindiczn
mnonenit.
nexco.
ſeptimus.
poſitiui
impedi:
uod le
quas.et
pppeime
rent cau
due pda
facietis
ge veni⸗
vbi dere
mini ſub
unge qd
idli mo
gliter e
tis⸗i

d tenen
6u bij
vt no⸗
na⸗ le⸗
aſtttuta
tentem⸗
dde mu

lui; fem

pe con
ſaum com
jeno lar
e. cte
atavte⸗
fiind
em vſus⸗
wſſiteg
rinäeti
ſuigt⸗
no tene
oſtead⸗
es,00
e pect
in his
te en
eme
xij,

vulterane. SZed ⁊ illo calſu · obi ſcilic⸗ bona
fide vt eam dño vero reſtitueret emit· etiaʒ
expenſas bona fide factas circa eandem rem
poterit exigere.ar.q̊.de reſt.in integri · e· j· S
de rebus ee.non alieñ. ad noſtram. ff. de as⸗

quii · re · do· bone fidei emptoꝛ. ¶ Item ſi in

terim peant res non tenetur: quia non eſt in
moꝛa · Item ſi interim alienauerit durante bo
na fide.non tenetur. quia nec deſmit dolo
poſſidere:nec peecium ex re furtiua redactuʒ
eſt furtiuũ.arff.de fur.qui vas.J. finali.⁊ a
contrario ſenſu · S de ał.iu:mu.cauſa facta.
c.j·⁊ ·ij· ad hoc.ff.de pet .heredi · ſi poſſeſſoꝛ
J·reſtituere.⁊.lſi in rem.⁊.l:· vtrum. ſiquid
tamẽ habet inde lucro.illud debet reddere
dño poſtea venienti.ar.ff. de cõdi. inde · naz
B natura · SZed nunquid licet rem furari
furi.vel raptcei.vel vſurario.vt inde fiat ele
moſina:non.qe nõ ſunt facienda mala vt eue
niant queqʒ bona.xxx.q.j.noſſe xij: q: iiij.
ſie nõ ſunt.õ.de vſuris.ſup eo · ¶De talibꝰ
dicit ꝗugu:huiuſmõi cogitatio diaboli cal
liditate ſuggeritur.nam ſi totũ tribuat ꝙ ab
ſtulerat· addit potius pctm̃ ꝙᷓ; minuat.qe au

fert ſibi copiam reſtituendi: ad idem. j. q· j·

non eſt putanda · Idem. neqʒ em̃ ſi agris iniq;
ac pperam inuaſis ita quis vtatur.vt ex eoeũ
fructiqꝰ largas elemoſinas faciat.ideo ra pi
nam iuſtificet. xiiij.q· v· foete · ⁊. c. neqʒ:
Quid ergo ſi ideo furetur vt dño reſtituat
⁊ B faciat.videtur excuſatus . ar.ex p̃dictis
⁊. ff · depoſiti· bona fides.naz ⁊ vtiliter gerit
negSotiu furis · ergo cogitur q̊ habere ratum

ſ de neg: S: ſed an vlrro. J. j. ¶mQuid ſiqa ⸗j
muenit pecuniã vel aliã rem in via publica *

vel alibi· dicas ꝙ debet facere p̃comzani. et
in ecceleſijs loci ip̃ius vbi res inuenta eſt et
adiacentiũ denunciari publice coꝛam popło

ꝙ talis res inuenta eſt·æ ſi reperiat dominũ

ei reddat. peimo tñ dicat ei circumſtantias p
quas certificetur vtrũ vere ſit dñs is qui pe⸗

tit/ ałs foete multi nõ dñi peterent. ad B ff.

de fur. falſus.ꝗ. qui alienis.=. G. ſeqn. æ. no.
ſ· de vſurisꝗ.que pena.ſub..alia ab aduer
ſario ·v· quid ſi nullus apparet.Si non inue
nit dñm cũ conſilio autoeitate ep̃i ſui põt
ip̃azʒ rẽ retinere.⁊ oeet ꝓ eo cuiꝰ eſt res.⁊ Bᷓ

intelligas qñ paupꝑ æ egenus eſt is qui inue⸗
nit · abs paupibus eroget:alioquin ſi non re⸗

ſtitueret iuxta poſſe fur eſſet·⁊ ſic intellige il

lud Ru Rolers. reg. riii Pv. nauid mnue⸗

niſti · æ⁊ duobus · c. ſeqn. uid ſiquis fura

tur xp̃ianos captiuos a ſarracenis detẽtos.

nõ tenetur · ar.xxiij:q· ij.dñs·⁊.qͥ.viij · vt per
dem. z h̊ intelligas quando non eſt tempus
treuge . ¶ Quid ergo ſi treuga ſit · die q tůc

tenetur reſtituere rem ſubtractam. = extima⸗
tionem homiĩs · vel alterius rei ſublate.æ oĩs

damni dati.ar.xxiij:q.j.noli.quoð itelligit
ray: niſi foete ſarraceni cõpellerent captiuos

ꝓdolatrare· in quo caſu eriperetur captiuus
in libertatẽ· ar.liiij.dĩ .c. nulla.æ tunc nõ te⸗
netur ſubripiens· cũ exquo de peccato moꝛta
li vel ſubuerſione fidei agitur · magis ſit deo

vtrum ſit iudicialis.vel cõuentionalis.

qꝙᷓ; Hominibus ob u. xj : mnuns⸗
⁊: c· qui reſiſtit. ¶ Quid ſi xpianus captiuus
furetur ſarraceno qui eũ captiuuz detinet. ſi
fuit captus dum erat treuga quã frangebat.
ſic inuenitur in culpa.xxiij.q.jnoli:⁊ non
imminebat famis neceſſitas·tenetur ad reſti
tutõem. Sin aũt alias tempoee belli captus
fuit. vel neceſſitas famis imminebat. cum ta
lem teneatur ſarracenus paſcere·non tenec
ad reſtitutõez him Bay. 4Sed nanquis vxoe
faciens elemoſinam de rebus manti cõmit⸗
tit furtum.dic vt no:j.e.ſub..quid de Ffaciẽ⸗
tibus elemoſinam ex alieno Cetera que hic
deficiunt. S. de furtis inuenies pleniſſime
notata. ⸗
¶ Quid de vſurarijs·⁊ hi ad reſlitutõem fa

ciendam tenent'. ꝙnis de facto aliqñ retine⸗

antur vſure.qe non inuenitur index qui juſti
ciam inde faciat. ſic intellige · xiiij· q:iiij. q̃d

dicã · Sed quid ſi pena appoſia ſit niſi pe

eunia mutuata infra certũ tꝑs fuerit perſolu
ta.nunq d talis pena loco vſure ſuccedit .
i
rndicialis ſit· puta.iud ex p̃cepit debitoei ꝙ
miſi ſatiſ faceret infra menſem tale penam in⸗
curreret.nõ eſt vſura:cum ſit appoſita ad pu
mendã cõtumaciam debitoꝛis. ar. xxiij· diſ.
quãquã.m fi.ff.de re iudi · qui autoeꝛe · ¶ Si
vero eſt cõuentionalis eſt appoſita bona fi

de vt ſez debitoe metu pene ſatiſ faciat.aò⸗
huc non eſt vſura.dum tñ intentio recta fue
rit.xxiij· di quanꝙ;· S:·de arbit'.dilecti. ¶ Ex
duobus tñ peeſumitur ꝙ ſit vſura. Drimum é
ſi is qui ip̃am penam aꝑpoſuit conſueuit vſu⸗
ras exercere.ar.ff. de acti · empti = vendi · iu⸗
lianus inter eum.. idem papᷣ· ff. de vſuris · qᷓ
ſemiſſes.S.de pigno.illo.m fi. GSedm elt ſi
penam in menſes vel in annos ſingulos ali⸗
quis ſtipuletur· in auten. vt nullus mutuans

asgricole teneat eius terras· colł.iij.poſita.

C· de vſuris.auten.ad H̊. ¶ Licet aũt in iudi
cio anime cuilibet de ſua conſcientia ſit cre⸗
denduz. eſt tamé cautius examinandũ ĩqui
rendum ꝗpter p̃ᷣſumptionum circũſtantias ſu
peadictas. ¶ Quid ſi paratꝰ ſum emere mer
ces aliq̃s p̃cio.c.libearũ. in qᷣbus lucraturꝰ

eram hm ſanam cõſcientiam * ſpem firmam.
xlibeas vſqʒ ad menſem ipis ad certuz locũ

depoetatis· æ tu ꝗꝓpter nimam inſtantiaz tuã

impedis me ne emam.æ a me hanc pecuniam

mutuo recipis· æ ꝓmittis infra menſem red⸗
dere. x. libeas.nunquid eſt vſura.nõ videtur
quia loco intereſſe ſuccedit.vt patet in his qᷣ

no.sS· de vſuris· . an aliquo caſu.v.vij · ⁊ ſe·

NOuid de ciuitatibus vel collegijs danti⸗
bns pecuniam ad vſurã.nunquid ſinguli ſüt

vlurarij æ tenentur ad reſtitutẽem.non vide

tur. quia cauſa vniuerſitatis non eſt ſingulo⸗
rum.xij.q.ij :qui manumittitur.Sed dicas cõ

trariumnam quo ad delicta pertinet omnes

Hij qui cõſentientes ſunt puniuntur.a ſingu

—

lariter obligantur.nõ tanqꝙ; vniuerſitas que
aiaʒ non habet· neqʒ tanqꝙ; vniuerſi ſed tanq;
ſinguliar.ẽ· de vſuris. conqueſtus vij . q. j·

ſicut vir · xxiiij · q; iij· ſi habes· ff· met?ꝰ cau
ſa.metum/ꝗ animaduertendũ q intelligas
de his quibꝰ in mente ſua Bᷓ; placzꝭ· ⁊ ratũ ha
bent· conſentiũt· vel ꝓhibere poſſent ⁊ nõ
faciunt·j.t.j.quante. ¶ NHoc etiã teneas· ꝙ a
nullo fideli ſine etiam infideli debes vſuras
exi gere.a ſi exegeris teneris reſtituere. ſcᷣm
rap. /Quid ergo ſi a udeo vſuras exegeris
ſoluendo reddendo eide liberaberis cõue
mentius tũñ eſt vt inde autoꝛitate eccleſie ſa⸗
ti ſfacias xp̃ianis a quibus foæſan idẽ iudeus
vſuras extoeſit.vel quibꝰ eſt alias obligatꝰ
æ ſic eris liberatus ff· de neg ge · ſoluendo
2 1:cum pecuniam. vel in ede ſacram depo⸗
nas ad hocjdem faciendũ.ſicut no· in caſu ſi⸗
mili . · de ſñia excom · J. ⁊ e ſit pena · ſub · J·
quid ſi teneoe ſacrameto ¶ Sed pone ꝙ vlu⸗
rarius multa lucratus eſt cũ vſuns: nunc re⸗
diens ad coe: vult penitere:nunquidò tenetur
reſtituete etiã luerum quod fecit cũ pecunia
vſuraria.ita videtur· nam que ex radice coe⸗
rupta ꝓcedunt coerupta ſunt· xinj q.v. neq;
xvj·q.iijſi ſacerdotes.in fi:⁊ difficile eſt vt
bono pagãtur exitu que malo ſunt peincipio
inchoata.j.q.j.peincipatꝰ·S.de accuſa:qua
liter.j.¶¶ Imbeo. Si quis vſurã accipit rapi
nam Facit. vita non vinit· Iero· VYſuras quere
re.vł furari:aut vi rape nihil intereſt. ſed in
rapina a furto ad reſtitutõem videtur teneri
5. de reſti:ſpoł. grauis: ergo ⁊ in vſura:cũ B;
equipenturvt. S.. ¶ So· qe qui mmis emun⸗
git elicit ſangume.inij·di· deniqz · iõ dicedũ
eſt ꝙ non tenetur niſi ad reſtitutõez eozũ que
a debitoee extoeſit· vel occaſione ſoztis rece
pit.pacto vel intentione coerupta pcedẽéte.
æ foete etiã expenſas moderatas opas ſuaſ
deducere põt: vt in his mitius agatur cũ vſu
rario ꝙᷓ cù raptoꝛeEſt tamẽ tutu conſiliũ ꝙ
poſt reſtit utõem vſure facta· de alijs de qᷓbꝰ
tenetur forte ꝓpter p̃miſſa petatur venia ad
cautelã. hm ray. Slij ſtant indiſ.peimo dicto
Dicas mediã viam tenendo. ꝙ tenetur ad
reſtituendas expenſas æ intereſſe debitoꝛis.
in quo quidẽ lucrũ æ damnũ ſuum cõputãdũ
eſt. ſicut ſatis expᷣſſe legitur.ff ·de eo ꝙ certo
loco ·l.iij · J. pe ·⁊ fi ·⁊. L.ſeq̃n.nec eniʒ video
quare interp̃ᷣtatio ray·ſit ꝓ vſurario facieda.
ßͦ nec video quare debitoꝛe vltra inte reſſe ſuũ
poſſit petere totũ lucrum·G̊ em̃ eſſet ſuum pe

tere cũ vſuris qꝛ quidquid ſozti accedit vſu

ra eſt. xi iij.q.iij.pleriqʒ · Sed nunqd vxo⸗

2 familia vſurarij tenentur ad reſtitutonem.

die ſicut no· in rapina · . e · ſub · . quid de ra⸗
pina· S· quid ergo faciet vxoæa ſeqn. Cete⸗
ra que hic deficiunt· S. de vſuris plenius po
teris reperire⸗ S
Quid de luſoeibus ſiue aleatoeibꝰ.⁊ quið
de talibꝰ ſi clerici ſmt magna vindicta ſumi
debet. vnde in canonibus apoſtoloꝛũ ¶ Epi
ſcopus.aut pᷣſbiter· aut diaconus alee aut
ebeietati öſeruies:aut deſinat.aut certe dam
netur. Subdiaconusaut lectoz aut cantoæ·
ſimilia faciens.aut deſmat/aut cõione peine
tur.æ ſimiliter etiã laicus·xxxv.di: epiſcopꝰ

S. vi· ⁊ ho. cle.clerici:ĩ aut .ð̊ ſanctiſ.epiſ.
interdicimus· hodie vo idem videtur in ſub
diacono qð in diacono.ar.d. de ſeruis non
oꝛdᷣ: miramur · ¶ Ex h aũt ꝙ dicitur in dicto
canone:deſeruiẽs:notari põt aſſuetudo ⁊ fre

quentia nimia:ſic ergo ſi G non ducit in ðſue

ibi dicitur:deſmat:põt colligi ꝙ ⁊ ſi ̊ in cõ
ſuetudine duxerit. ⁊ admonitus deltiterit · pe
nam vitabit: licet debeat agere pñiam ð peec
cato cõmiſſo hm ray · Cx illis aũt verbis.
damnetur cõione peiuetur.habes ꝙ eſt pec
catum moetale:nam ꝓ leui crimine non ĩpo⸗
nerentur tales pene hm rap. Dubitatio non
eſt ꝙ nedum ludus aſſiduuſ peccatũ moetale
reputatur ſed etiã ip̃a contnmacia que hanc
penam exigit.xj:q. nj· nemo. ⁊æ c. nullus: et
no.j.de ſñia excõ.quibus ex canſis.· ¶ S⸗
nunquid põt repeti id qð in alea amiſſum eſt.

tudine . nõ punietur m rai. Ex ſecũdo etiã ꝙ

dicunt quidã ꝙ non. ſed eſt paupibus erogã

dum. ar. xiiij· q.v.non ſane.cum em̃ hHinc ⁊ iñ
turpitudo verſetur. melioe eſt conditio poſſi
dentis ff. de condi. ob turpem cauſam: l. iij·
* inj. Sed hodie fere oës doctoæes tenet
contrariũ ꝓꝑ legem ff.de aleato.l.li· in fi · et
in lege greca:alearũ ludus.que vlq; ad·l· an
nos repetitõem admittit Ray· vo dil. vtrũ
aliq̃s ludens voluntariꝰ æ ex cupiditate ami
ſerit. ⁊ talis nõ põt repetere.⁊ ſi lucretur ſal
tem in indicio anie tenetur reſtituere. Vel
coactus:inuitus:æ attractus vel per nimiam
impoetunitate inductꝰ? luſerit.a ſi tal is amit
tat poteſt repetere:æ ſi lucratur non tenetur
reſtituere · põt tñ Gᷓ̊ ⁊ debet pauperibꝰ eroga
re· St idem dixit de illo qui cũ mfirmus eſſet
cauſa recreatõis modicum luſit. dum tamen
alium inuitũ nõ cõpulerit: ⁊ hm hanc diſtin
ctõnem dixit iura * opiniones ſupeadictas
poſſe ad conſonantiã reduci:a ar· ad hãc diſ ·
xiiij · q v· non ſane· S.· de ſimo. dilectus:j· ff.
ſi quadeu. pau · fe · di · l. ·· . cum arietes: C.ad
l. iuł · de vi pu.qm̃ mł ta: ff.adl.acquił · ſi ex
plagis· tabernariꝰ. ¶ Hec obſtat ſi dicat
luſoꝛ ꝙ non fecit iniuriã ꝓximo qui volunta
rius luſit· nam et inuitus nolens amiſit et
iſte ludus ꝓhibitus eſt ꝓ leges· ⁊ cõtra deũ
eſt · ergo illicite acquiſiuit. ideo ex tali titu
lo etiã pᷣſcribere nõ poteritar.o. de pᷣſcp.
c.fi.iniuſtꝰ em̃ titulꝰ ⁊ illicitꝰ ꝓñ titulo eſt

hũdꝰ. ff · de pe · heredi . nec vllam· C· de agri

colis:⁊ cen· queadmoð. li.xj· hm ries
et ſunt ꝓpſone quibus eſt indiſtincte reſticuè
du quidquid ab eis in ludo lucratum ſiue ex
toetuz eſt.puta.furioſi: ꝓdigi · minoꝛes·xxv·

annis: æ maxime pupilli. Ite mente capti · ſur

di · muti.ceci .⁊ moꝛbo ꝓpetuo laboeantes: q̃⸗
bus tutoꝛes a curatoe es dandi ſunt. ⁊ ſic x
ſe etiã ꝗꝓpeia non libere adminiſtrant . ff· de
poſtulãado:l.j.in.fi.et.l ij.mſti: de curatoꝛi⸗
bus. H.. j.æ ſeqᷓn. Idem de monachis et clau⸗
ſtralibusar.xij·q.j.nolo.et.c.non dicatis.ã
de ſtatu mo- cum ad monaſteriũ: Ide ĩ vxoꝛe
ludente res mariti et in filiofamił. ludente
res paternas et ĩ admiſtratoꝛe eccłie ludete

— — — — —

— — — — - ——— —— — - —,..⸗ —

ſamleii,
dees tenet
ein fi⸗er
3ad'l an
dil vtri
RKtate amt
cretgr ſal
re. ſVel
er nimiam
alis amit
n tenetur
bo eroga
fmus eſſet
im tamen
me diſtin
radictas
hae dil⸗
tug f ⸗
es· C/ad
ſuibſi er
ſdicat
volunta
amitet
cotra dei
xtalititn
e pſenp.
titulo elt
de agti

e
e ſeſtitne
mſie er
ꝛeserp⸗
capri ſn.
eantes
nt⸗ſiey
nt⸗ fde
curato
ger clan
icatis
i vroe
lnden
e ludett

res eccleſie que pauperũ ſunt.in quibus caſi⸗
bus tutoei vel curatoei:abbati:marito· patri.
eccleſieerit reſtitutio facienda ſcm rai · ſup
quo vide quod no · j. e · ſub · ¶ quid de fac enti
bus elemoſmã· ete · ſub· C. quid ð peelatis.
IPDic ꝙ ſemꝑ ſtandũ eſtei quod no · S e · V· h
hodie: quecunqʒ ſit intentio:quia exquo ludus
illicitꝰ er repꝛobactus eſt.bono animo fieri nõ
poteſtar.ff.de furtis.in furti actione··ð re⸗
Sulis iur· eſtote:ſi ergo dicat quis ꝙ Hhoc fa⸗
ciat bona intẽtõe . vel cauſa recreatõnis·aut
ludat ſine denarijs exq? ludit ad aleas ł taxil
los:aut accipiat vnũ ludum de appeobatis ſi
velit facere ſponſionem alioquin adminus in
indicio contentioſo nullatenus credã ei quin
ex capibitate hoc fatiat-quia ſemꝑ peo maio
ri parte ſic fieri conſueuit· ar · ff.· de legibꝰ· nã
ad ea et- 6 de deci c. j. de cenſrea que. æ c.

ex parte · Bin aũt vis ſcire que et quot pec
caca ci rca ludũ illicituz cõmittant᷑: æ quis lu

dus dicatur licitus ł licitꝰ. dic vt plene no.
S. de exceſꝰ peelaꝙ. qualiter excedant. ſub. ꝗ.
clerici vero etiã ad ludũ· ꝓ totũ·
Quid de negociatoeibꝰ.Hic no.ꝙ quedaz
ſunt megocia ĩ ſe et ex natura ſui illicita · ſicut
vſnra.himomameretricium ⁊ ſimilia.que ſine
moetali peccato cõmitti non poſſunt. ⁊ B nõ
ſolum clericis ſed etiamlaicis et cunctis ho⸗
minibus ſunt penitus interdicta τ omnes ob
liganeur exquo ſunt dolica pates xnij. q iiij.
nec Poc quoqʒ;:: q-- reperiuntar. lxxxvnj. di.
foznicari6. de dilic-pueroni c-. et S. de lur⸗
iurã: et ſi cheiſtus. quedam· lia ſunt ne⸗
Socia que ex natura ſui non ſunt mhoneſta ſed
ex adiuncta cauſa puta ex perſona ex loco-
ex tempoee:ex iniuſto exercicio. fraudulen
ta mtentõne vt vendicõ· locatio- a ſimiles cõ
tractaug: æ etiã quaſi otractꝰ? vt tutela- cura
negocioenm geſton et ſimies. in quo mebeo
ec omnia mechanica· ſiout ſunt artes textoeie
ſataee-et ſimiles- includunt. Trier ex per⸗
ſona inboaneſta ſunt elericis Rug Nemo mili
tans deo implicat ſe negocijs ſecularibꝰ.Dõ.
quoniam nõ cognoui negociati ones ſicut ha
bet vna liecera-Glia Habʒ litteraturam intro

ibo in potentias domini·ſcᷣz hoc intellige. S

ne clerici nel mona - ca.j· Laicis ãt licita ſunt
xxxvj di: pernenit · lxxxviij.di · foenicari·
in tũ caſus in quibus hec ſecularia ne⸗
Sbeia etiam clericis fſunt conceſſa. Deimul
eiſt in clerico habente iuiſditõëem eccleſiaſticã
ſua coempoealem · xj· q· -c· ſ·ex: ijꝰ ete c.experi⸗
entie- lxxxix- di inicatum gecundus vbi
index ſecularis negligens eſt circa iuſticiã red
dendam inter ſaboitos talem em̃ poteſt excõ
muanicare eccleſiaſticꝰ iudex quouſqʒ iuſticiã

faciat vel defectuzʒ ipius ſupplere.xxiij· ꝗq· v·

adðmmiſtratozesSde foss compe licet⸗ ete⸗
ex tenoesexcepta ſan guinis vindicta que eſt
clerico penice internicta&'ne eleri⸗ mona-⸗
ſenteneiam. Tereins-quande agitur de tu⸗
tela miſera bilium perſonarum qua etiam mo-⸗
nachus tenec ſaſcipere- Ixxxvj. di peruennt⸗
lxxxvij:di pꝓ totum-IxxxvnꝗdicνEe c epe

gubernatõema licet laicus cogatur recipere
tutelaz illius cui ab inteſtato ſuccedere debz
inſti. de legit· pro · tu.in clerico tamẽ ſecus eſt
qui ſuccedit ab inteſtato nec recipere cogitur
lxxxvj · di · puent · DZed nunquid quodð· S·
dixi monachum cogenòum recipere tutelã mi

ſerabilium pſonarum indiſtincte veru eſſe · nõ

videtur:quia nec epiſcopus nec monachꝰ de
bent tutelam gerere· in aut'de ſanctiſ.epi·ꝗ.
deo amabiles eolix· ſed illi legi dero gatum
eſt ꝓ canones ſupeadictos.hoc tñ adiecto ꝙ;
in monacho eſt abbatis autoeitas requirenda
ar.xvj· q.j. monachi · ¶ Vel dic ꝙ teſtamenta
riam vel datiuam tutelam nullo modo recipe

re poſſunt. et ſic poteſt intelligi. lxxxviij· dil ·

c·fi·xv-q-generalirerxx. q iij:cipeianꝰ· et
quod dictum eſt de monachis. idem intelligi
debet de canonicis regularibus et alijs reli⸗
gioſisar.S de poſtulando.ex parte: j· ti · j. cũ
illoeum. ꝗJ.j· iy et. nj· ¶ Quartus caſus eſt qñ
clericus indiget nec habzʒ abs vnde viuat ar.

lxxxvjdi · ꝓneit ibriauaricie cauſa ſuſcipiũt.

xcj· di clericus. Cetera que circa hanc mate⸗
riam deficiunt require · S. ne eleri vel mona-
per totum· vbi plemiſſime expeditur. ¶Ex lo
co vero B inhoneſta dicuntur. qñ in lIupanari
vel in alio loco vili ̊ exercet'.nam in talibus
latebeis ſolent committi adulteria. = nutriri
Heretice peauitates. ad B. ff· de iuſti. et iur · l.
pe.ff.de arbitris · ſi cuʒ dies:.ſi arbit · lxxxj·
di in omnibus.xxvij.q.j.ſiquis ſacro.xxxv. q
vj · ab iſto- Nec obſtat quod dicit ambeo. ſczʒ·
ꝙ lupanaria non infamant caſtitatez · ſed caſti

tas etiam loci abolet infamiam · xxxij · q· v. to⸗
lerabilius quia illud verũ eſt de infama iũ.
Doero: ſemꝑ remanet infamia facti ſeu ſuſpi⸗

cio: que ſaltem peopter alioꝛum ſcandaluz eſt
vitanda:S:de noui opis nunci.cum ex iniun⸗
cto·. pe. ¶ Sed hodie ratione loci inbhone
ſta ẽ negociatio in eccleſia· vnde dominꝰ emẽ
tes et vendẽtes eiecit de templo · quod oeige

nes diligeter exponit.ſicut legitur · xvj·q. vij

et Hdiximus.In qua etiam non ſunt placita ſe
cularia exercenda · · de immunitate ee · c· j· et
que circa hoc membeum deficiunt ibidem in
ſumma inuenies plenius no- ¶[Ex tempoꝛe ec
dicuntur inboneſta. peeſertim iudicia: ſi ex⸗
erceãtur in tenebeis: quia qui male agit odit
lucem. S· de of· dele · cõſuluit?quod die vt ple
ne no.S·de iudic · ꝗ. qualiter et quando: Item
er rempoee feriarum.quod ditc vt ple. no · · ð
kerijs · ¶· quid non. ¶ ¶Ex iniuſto autem exerci
cio ſen fraudulenta intentione inbonelſta diei⸗

tur negociatio quando fraus in ppis commit

titur: vel vltra uſtum et licitum modum ex⸗

tozquetur · qð dic vt no ̊·de contrahen.emp·

FG.·qualiter reſeindatur.et.ꝗ.quibus meſuris.
et · · e · . cui confitendũ: ſub· ꝗJ. cui mercatoꝛ.

itcem quando pluris vendit tranſeuntibuſ
vicinis quod epiſcopi debent coerigere. S·
de contrahen.emp.epiſcopus. c.j¶ Cuz qa

mentitur · iurat * deierat· vt melius· citius.
et cariusg· vendat · illicita eſt etiam hmõi nego

ciatio vel potius defraudatio.eſt emm omne

—

——.—

AJꝗ. que pena periurij.

mẽdaciũ interdĩctũ · vt no · · e · S. q̃ ĩterro ga⸗
tiones. ſub· I. dixiſti vnqᷓ mendaciũ ¶ Quid

pictoeibus. mercatoꝛibus qui vix vendũt ſex
numatas aliquarum rerum quin ſexies menti
antur vel deierent: multis alijs modis ibi
peccent · non dico de conſuetudine ſed de lon⸗
giſſima coꝛruptela ¶ d hoc dicendũ ꝙ quo

ese faciet ſacerdos de pelliparijs · ſutoꝛibꝰ·

Itiens talis mendaciũ ſcienter dixit· moetaliter

peccauit: ⁊ quotiens ꝓꝑ medacium ꝓximũ ſuũ

decepit.vel carius ꝙ;ᷓ deberet vendidit · ad re⸗

titutõem tenetur · Sin autem ignoæancter

mentitꝰ eſt vł ex impeouiſo· quia lingua labit

eſt · vel etiam ſcienter ſed intendit et ſcit illudò

ſi bi peodeſſe vt ſic ſe ſeruet indemne.⁊ ꝓximo
non obeſle · quia ſatis valet res p̃ciũ ꝓ quo da⸗
tur.⁊ ſic nõ e deceptio nec in valoee nec in re
q uia non vendit vnam rem ꝓ alia.nec aliquo

alio modo.tũc poteſt dici veniale æ ſic põt in⸗
telligi · xxij · q.ij:peimũ ſcm rai· Verũtamen
exquo aſſdue et de conſuetudme mentit quid
quiò dicat rai: ex equitate benignitate · tam
de veritate moztale videt ·. ſicut ⁊ ebeietas ſi
aſſdua ſit eſt moætalis · xxv· di: G. al. vt ⁊ patz

JG. dixiſti vncq; mendacium · Si vero iurat
et deierat: moetaliter peccat aliquando· et ali
quando venialiter ſeòm quod no.S·ð iur̃iur ·
nde ſacerdos debz
tales in viam rectam diri gere inducere in⸗
quantum poteſt.vt recto fine laboeent ·et re⸗

in bis que no. S. e ꝗ. quæ re cren ſub

ctam intentõem habeant: ſme omni fraude

omnia ſua officia exerceant bona fide:a cõſu⸗

lerem talibus ꝙ de licentia epiſcopi ſui ſcirẽt

quantum poſſent lucrari in menſura bladi. et

vini. ſimilibus:.vel qtum peo libra peſſent

vlera quã emerint vendere in recompenſatõe
laboeis et expenſarum. a ſi ſic venderent ſine

mendatio· ipos crdere eſſe in tuto quo ad pec

catum negociationis ar. S: de Otrahen: emp.
c·j· Sde voto· c.jet· ca.magne · J.fi ·x ·qjre⸗

genda. et ſic poſſet intelligi · Ixxxviij di . foꝛni
cari · Flij autem qui hoc non faciunt. ſine peri

culo vix euadunt et ſic poteſt intelligi quod

dicit leo. difficile eſt inter vendẽtis ementiſqzʒ

cõmercium non interuenire peccatum. de pe ·
di · v/qualitas. ¶ Sunt em̃ quinqʒ ſcòm rai
que vix abſqʒ peccato exercentur.ſcʒ·Q]Te⸗

gSociatio. intelligas non limitata ꝓ epiſcopum

Vt no· S. e. v · ꝓxi. ¶ Cura reifamiliaris
8 Deocuratio:· ¶ IFdminiſtratõ · ¶ alicia
de pe · di · v. falſas ·et· c.negociuʒ · xxv· di · qua
lis.lxxxviij·di. eijciens · ¶ dde ſextum · qð
quaſi periculoſius eſt omnibus ·ſcʒ aduocatõ·
vt patet in his que no · S.de poſtulando. ꝗ. qᷣd
Ptinet ad officium · et · · e. ſub · C. quid de ad⸗
uocatiset.ꝗ. cui confitendum· ſub. ꝗJ. cui ad⸗
uocati · ¶ Ded et ſeptimum non obmittas.ſczʒ
epiſcopatus o fficium: quo nihil miſerius.tri⸗
ſtius· damnabilius.periculoſiꝰ· ſi ꝓpfunctoꝛie

. . . . —.
res agatur ·xl·di:ante omnia licʒ hec duo me

bea ſub peocuratione et adminiſtratione in Ze⸗

nere valeant compee hendi. t beeuiter omĩa⸗

pertineutia ad vitaʒ actiuã · periculoſioꝛa ſunt

ᷓ ea que reſpiciunt contemplatiuam· ã· de re⸗
nunc' .miſi cum peidẽ: . ne putes: a no.S in ꝓ

hemio. ꝗ. vnde Habuit oeginem: v. ciuili vo·

4 Quid de hbis qui faciunt baliſtas. arcꝰ. gla

dios. lanceas.cultellos. toxicũ ſiue venenum
ſubtalares pictos:aurifrigiumet ſimilia · de

quoeum officioeum lucro viuunt vendendo et

emendo. In talibus p̃cipue eſt intẽtio conſide⸗
randanam ſi hoc faciunt vt alius his abutatꝰ

peccant moætaliter faciendo et vendẽdo. ⁊ ec

peccata ex his ſequentia videntur talibus im
putanda· ar ·ij · q:j·notum . in fine· xj·q.iij.ci

pu õ fi · xxvij · q· ij· ſi tu abſti⸗

nes · SBSi vero dicat 18 qui talia exercʒ ꝙ ha
buit bonam intentionem quia credebat hᷓ ali⸗

cui eſſe neceſſarium.vel vtile · vel animum Ha⸗
buit indifferentez ; vel de hoc nihil cogitabat
diſtingue.vtrum res talis ſit que ad humanũ

vſum poteſt eſſe vtilis· ſicut arma in bello iu⸗

ſto.cultellus ad ſcindendum panem.vel pictu
re ad oenamentum eccleſie:ł quedã venena qᷓ
ad ſanitatem coꝛpoꝛis a medicis componunt
et tunc non peccat ſaltem moztaliter hoc faci

endo niſi ex aecidęti.ſ ex pſona æc.ſicut no.õ̊.

e/ſub· ꝗ. quid de negociatoꝛibus:x̊ · alia ſunt
negocia · et ſe: niſi foete conſcientia ei dictet
ꝙ is cui vendit ad abutenduz hoc querit· xxiij
q·viij · de occidendis v ·q; v nõ omnes ¶ QS

ſi nullo vſin humano apta ſunt · vt aurifri gia

et picture/que fiunt ad vanam gloziam tm· ⁊
ad venenum malum ⁊ moætiferũ: tunc peccãt
talia exercenteſ.faciendo.tenendo· vendẽdo⸗
vel ałs alhenando · ar·l.qᷓ.dicit:q ſiquis famo
ſum libellum inueniat:non debet alijs oſtede

re ſed deſtruere . als peccat moætaliter: C. de
famoſis libellis· l.vnica · v· q:j· p totum.a ad
hoc optime facit.l.diſtinguens inter venenũ

bonum et malum:regulam adijciens. ꝙ flagi

cioſe rei · id eſt· que nullo modo pꝓ adiectõnem

alterius rei ſiue materie poteſt eſſe vtilis viui

bhumanonec emptio:nec mandatum neqʒ ſo⸗

cietas valere põt.vt · ff· de cotrahen / emp · qui
venena. St beeuiter oĩa mala que inde ſequũ

tali poterunt imputariſicut et no.S·e. ſub. ꝓJ.

H.·. et ſic põt intelligi illud generale · q oc⸗
caſionem damni dat · damnum dediſſe videtur
6· de iniuf · c. fi. ſcᷣm rai.
¶ Quid de facientibus elemoſinaʒ de alieno
ſiue de illicite acquiſitis · dic ſicut no. in deci⸗
ma. S· de decimis ꝗ. fi · ſub · J. queritur vtrũ de
illicite. ed nunquid monachus vel alius
religioſus põt facere elemoſinam. videtur q;
non:quia nec volũtatẽe nec peopeiuzʒ habz. xij

q·j·nolo.et.c.non dicatis. Et hoc verum eſt ð

puro clauſtrali nullam adminiſtratõem nullũ

officium · habente · niſi hoc faceret de licentia
abbatis de rebus cõmunibus·ar.xvj.q: j.pla

cuit · et · c. monachi · õ.de poſtulando.ex pre·

de conle · die v· non opoꝛtet · vel niſi videat ho

minem ad moetem eſurientem· tunc em̃ hꝰ po
teſt facere de licentia ſummi abbatis.lxxxdj ·
di · paſce.et:ca:non ſatis:quia in tali caſu ſunt
omnia cõmunia.xlvij·di ſicut hij· nõ obſtãte

— — — — „

,—

öde e
aulipo⸗

anchg
venemun
innhha⸗de
dendoer
conſde:
abutgn
do. zei
bug im
enſepei
tuabſt:
nezphe
t halt
num he⸗
gitabet
umani
bello in:
elpictn
enenaq
vonumt
oc facj
tno.5.
ja ſunt
dictee
txnii
ifnigi
nti⸗;
eccat
dedo⸗
famo
oſtede
C.de
n16d
enenu
flagi
nem
vſui
b⸗
d
equi
ub.
goe:
delur

ſeno
eci⸗
aͤde
fius
r ,
t
eſö
ulli
mnia
pla
ce
bo
vo
nt
re

. DZ . . aDe ec mnents — .

etiã Otradictione abbatis inferioꝛis· xj· q· iij ·
qᷓ reſiſtit· viij·d· q̃ moees ¶Si vero admim
ſtratõzʒ hʒ ·cũc nõ ſolũ põt ſed debz q̃dquid ſu
pereſt pauperibꝰ erogare ſcðz rai: xij·q: j- ae
tua- in fi · et:q.ij.aurũ.lxxxvj.diiñ ſatis: xlvij
di · ſiecut hij .· xvj.q j.qm quidquid· ed qd
ſi religioſus accedat ad ſcolas vel ałs in pere
grinatõ em vadit ð licentia abbatis. nunquiò
põt facere elemoſmã:dicas ꝙ ſic.qe eojpᷣo ꝙ
abbas licenciauit ip̃ᷣm· videt ei ↄceſſiſſe ꝙ fa⸗
ciat omnia bona que honeſti ſcolares = pere⸗
Srini facere oſueuerunt ·ar.ff· de ꝓcur.ad rez
mobilẽ.⁊æ· lad legatũ· ã.ð of. deł.p̃terea.ff.
de iuriur̃.l.ij.ff · de iudi · ſi longiꝰ·ita tñ ꝙ mo
derate hoc faciat.ff· ad maceð.ſe.O· jte ſi fi⸗
lius.· ꝙ dicit· Ofirmando ſe illis inter quos
vꝛuit · xij · di . illa · xlj · di· c. j. ⁊.c.quod dicit d
minus —
Rrie de vxoꝛe mmd ſine licentia vin xo
teſt facere elemoſinã· videt ꝙ nõ. qę eũ ſcan⸗
dalo viri hoc facere nõ debet·ſicut expᷣſſim le
Situr.xxxiij·qvꝙ deset qe nec votu poteſt
emittere ſine ↄſenſn viri ·xxijq; v · vna.etica.
manifeſtum.⁊æc noluit:æ qe vxoe pene eſt ð fa
milia viri.⁊ vir dñs et caput eius: xxxiij·q;
v · hec imago.⁊ccum caput.æ c: mulierem
PHBoſi habet res parafernales:id ẽ.ꝗpꝛ ias
hter dotem· põt æ debʒzʒ inde facere elemoſinã
etiã viro inuito:C de pac:ouen.hac lege ·
1J S2 ⁊8 quibuſoã rebꝰ viri.ſcʒ pane· vino·
et ſ milibꝰ.que bono appeobato moee olue
uerunt ad diſpenſatõzʒ vxoeis ptinere·põt mo
derate dare peo deo.infoeꝛmans ſibi ↄſciam ꝙ
maritꝰ h debeat ratũ ha berelicet foete oꝛe
aliqñ ꝓhibnerit G̊ maritus· ¶ Solent em̃ ma
riti ꝓhibere talia ad terroet. vt ſic ⁊ ſi non in
toto.tñ tempent ſe a tanto· Doteſt ⁊ ſibi ifoꝛ

mare ↄlciam ex qualitate pauperis ̊ quo cre

dit ꝙ ſi maritꝰ videret ei poerigeret · ar · inſti.
de obliga · que ex delie· maſ.ꝗ.placuit· Sed et
de licentia viri hoc põt ⁊ debʒ facere indiſtin
cte.in quo caſu caueat ne ſibi accidat ſiẽ ber⸗
te:cui q in ꝓptibus francie maritꝰ ſuꝰ qui mer
catoꝛ ⁊ diues erat ↄceſſerat:et ip̃a moꝛiens B
omĩa reliquit arbitrio mariti ſui.qui nibil vo
luit ꝓ eius aĩa erogare·.ſed poſtea ſuꝑ h req̃
ſitus reſpõdit.berte fu alama it quant que ele
ſen peilti ſe ſen ait · ¶ Sin aũt modis omnibꝰ
credit ꝙ marito diſpliceret ſi daret · nec põt ſuã
ↄſcĩam infoeæmare ·tũc doleat qe dare non põt
nullatenꝰ tñ det cum ſcandalo mariti.ſic intel
lige · xxxiij·q:v.q deo: ⁊ alia iura poſita · S.·e.
S · ꝗꝗᷣd ð vxoꝛe:et h verũ ẽ niſi videret paupꝑe
fame moꝛeientẽetunc em̃ põt elemoſinã facere
de licentia ſummi ſponſiſicut no:S.de mona
cho · S. e · ſub. ¶. ꝓx · v.h nunquid monachus ·
St no·ꝙ ſicut de rebꝰ mariti ñ pñt dare ele
moſinas vxoꝛes · ſic nec ð rebus dotalibꝰ qua

rum dñs eſt maritus · C. de rei ven · dote ˖ C· de

iur̃.do.in rebus ¶ Item caueant vxoꝛes a mẽ

dacio· ſeʒ ne cum dederint mentiant dicẽtes

ſe nõ dediſſe foete ꝗpter metũ viroꝝ ne in tẽ
poꝛalem eterna qua meruerunt retributio cõ⸗
mutetur·ſicut legit ð̊ obſtetrieibꝰ· xxij:qij

ſi quelibet. l
Quio de filiofamilias.dicas ꝙ de caſtren⸗
ſi vel quaſi caſtrenſi peculio põt facere elemo
ſinam- nam q̃tum ad illud paterfamilias cen
ſetur · ff. ad maceð · l. j. J. fi: et: l.ij·C. de inoffi·
tel.f. ¶ De aduentitio aũt vel ꝓfecticõ ꝙ;⸗
uis peimũ ſuũ ſit quo ad ꝗꝓpeietate.ſecundum
quo ad ſpem ſucceſſionis:⁊ ſic intellige ꝙ qd⸗
ammodo dñs rerũ paternarũ etiã viuente pa⸗
tre intelligit: inſti.ð heredũ qualitate æ dif·
.hᷣ ſi ſui:· nõ tñ põt nec dz inde facere ełiam

niũ ſicut noin vxoee.S.e. ſub. J. quid ð̊ vxo⸗

re:et.v.ſe.⁊ ĩ mõacho.S.e.ſub:q.ꝓx.v.h̊ nũ

quiò monachuset ſe·et in his caſibꝰ in qui⸗

bus põt ałs donare · ſcðz quod no· S. ð dona ·

G·quis poſſit donare·v·q; dixi:⁊ iunge quod
no. S· de peculio.ꝗ.quid ſit peculiũ.⁊ ſe et qð

no· S· de voto et voti redemp· J.quis vouere
poſſit·v.ergo ſi vouerit dare elemoſinam.

OQuid de his qui excõmunicati fuerũt ⁊ tẽ⸗
poee execõmunicatõnis acquiſierunt negoceiã
do vel ex dono recipiendo· Item ð his qui ał
illicite acquiſierunt beneficia eccleſiaſtica.vł
caſtra.vel alia.et inde multa ꝓceperũt.⁊æ qui⸗
dem tenent' totũ reſtituere ſi aias ſuas ſalua⸗
re velint. vt ꝓbat · S. de eta· et quali · cũ bo⸗
ne: et de cleri:excõ.mĩſ:poſtulaſtis.·ð̊ elec.

vmquiſitõem·⁊ de pᷣben·dilecto filio · in fi ·
de his que fiunt a peela.ↄtinebat. et de iure

patro:cuᷣ dilectus.in fi · S̊·de ſimo.matheꝰ.⸗

vide quod no · S. de iudeis . J. ⁊ in quibꝰ gra-
entur · · ſecundo. ⁊ ð teſta.. q̃s ſit effectꝰ·

ſub · J. j· ·x·⁊ peodeſt ̊ notare:⁊ pᷣceð · ⁊· S. de

pĩg· ſub· J. cum conſtet . et qualiter amittaꝰ

v1·maxime. et ſe· ¶ Sed nunquid excõmunica
tus obligat ſibi aliquem otrahendo. non vide

tur adminus ciuiliter:qe ſibi ſunt cum effectu

oes actus legitimi interdicti · vt · · de ſen. ex.

G. quis ſit effectus·ſed æ omnes cõtractus.

vnde et alienatio ab eo facta irrita eſt· vt peo
baturS.de dolo ⁊ Otu: veritatis.ad fi.qe om
ms eſt eis participatio interdicta · vt no · · de
ſen. excõ. ꝗ. ⁊ que ſit pena.⸗ẽ?.j·v.ł in alijs·
ſe tñ alij obligare poteſt: conditõem igit ſuã
Oetrioeem põt facere:ſed melioeẽ nunꝙ;. ar · 6.
he arbi· cũ dilectus· S.de iudi⸗ intel leximus.
nin foete defendendo ſe in iudicio.q. S excep.
cum inter peioꝛẽ · Sſt igit natura excõmuni⸗
ati Otraria nature pupilli:qe pupillꝰ ſine au

ceiĩtate tutoeis põt aliũ ſibi obligare.licz ipe

non obligetur.qe ſme autoꝛitace tutoeis licet
ei Oditionem ſuam facere melioeem · ſed nõ de
erioeem: vt inſti:de aut · tu. c. j· ſic et pee⸗
latus quo ad eccłiam idem facere põt .· e de
dona . c. ij · Quidò ergo ſi ex contractu inito
eum excommunicato tempoee excommunica⸗
tionis debeo ſibi.c.libeas.dic vt no · · de ſen ·
excõ· ꝗJ ⁊ que ſit pena · ⁊ ſub·I.qd ſi teneoe ſa⸗
cramento· v·ß quid dum ſi aliquis eſt excom
municatus;
Sed que foema ſeruanda eſt in reſtitutõne
illicite acquiſitoꝛum· hec.vt ſp peimo ſatiſ fa⸗
ciat ſpoliatis k damnũ paſſis k eoꝝ heredibꝰ

2*

regularit ſi inueniri pñt·iij · q:j. reintegrãda·
5.de reſti ·ſpoł/ꝓ totum.S:de vſuris· cũ tu:et
intelligas ſatiſ factum exquo ex cosde remiſe
runt quahtercunqʒ ſati ſfactũ fuerit· etiã ſi do
nauit is cui erat facienda reſtitutio· lieet aliq;
picant ↄtrarium · dum tñ ſit ꝓpſona que donare
poſſit· que donatio exquo ꝓfecta eſt. poſtea ex
penitentia non reuocatur- ſuꝑ quo vide quod
no.ũ. de vſuris. ꝗ. que pena· ſub·. alia a iudi⸗
ce. v· quid ſi fenerato⸗·a ſe: ⁊ Pce · · S· e⸗ ſub
Jꝗ. quið de muliere que filiũ ſuſcepit de adul
terio · Vꝓe verũ ſi ꝓpeium non habet . et · S· de
ſolu. ꝙ: quid ſit ſolutio.⁊ de dona.J.quis polſ⸗
ſit donare· ⁊. . ⁊ quid. et:. et qualiter reuo⸗
cetur: vide tñ oedinem ſolutõnis faciende · vt
no· S. de teſtaꝗ. ad quid heres· ſub · ꝗ. tenet.
v. ſed cui dz peimo ſoluere · Et hoc verum
eſt ubi in p̃udicium alterius acquiſitum eſt.
puta quia raptũ eſt vel extoꝛtum ab aliquo·
vel p iniuriam cõmiſſuzʒ ita ꝙ interelt illiꝰ cun
debet fieri reſtitutio qualitercũqʒ; etiã inter⸗
ſit· puta:deflozata eſt virgo· qð dic vt no8·
de ſpon· ſub rubeica de matrimonijs: · quali⸗
ter contrahat · S· G in indicio eccleſie: et ſe ·
Vk qe intereſt quo ad famã · vt no. S· e · ſub
Elquid de accuſatoꝛibꝰ· v. obligant᷑ etiâ ta⸗
les· Idem eſt ſi interſit heredis alicuius· ſicut
Patet ·S. e.ſub· ¶. qͥd de muliere.⁊æ multis alijs
ſuhb. J. ſe · 4 Vbr vero nullius intereſt tñ al il⸗
licite acquiſ um eſt.ita: q; ſine peccato retine
ri nõ põtſicnt põt exemplificari ꝑ id qð no-
S. e· ſub · J. quid de his qui excõmunicati. Itez
et vbi alicuius intereſt.tñ neſcit quis vel vbi
ſit ip̃e.vel heres eiuseſt totũ pauꝑibus ero⸗
gandum · vel etiã ſibi ꝓ elemoſma ſi egeat re⸗
linquendũ·ſicut patet in his que no·S· e. ſub
qꝗ.qu id de teſtibus·et ſub· ¶. quid de aduoca⸗
tis · ⁊ lub· . quid de p̃dam ementib?· ꝓ.· quid
ſi raptoꝛ idem et donatoæ:a ſe a debẽt expom
talia in pias cãs:. æ maxime in alimoniã pau⸗
perum.vł redẽptõem captiuoꝝ · ar.S.ð pig ·
C:j. x· qiĩp B ius: ⁊æ pᷣcipue in villa.æ ſi villa ne⸗
ſcitur in dioceſi vbi talia ſunt cõmiſſa autoei⸗
tate dioceſani:ar· lxxxviij·d. epᷣſ gubernatõz·
x ·q:jregenda:et:c· ſe.xijqij quatuoæ· et: c·
ſe ˖ vj· q ij. placuit.nj:q.vj·.c. j ·S. de penis.c·
ij·S· de ſucceſ.ab inteſta.c·fi ·S.de iudeis. cuz
ſit · S.·de rap.c.j/S.de teſta.Iohes.⁊. c·tua:⁊
c.nos quidẽ: ⁊ in aut de ec · titulis. ¶. ſi autẽ
P receptione:.cobł·ix.C.·cõia ð ſuecel · in · l· fri
derici que incipit.omnes peregrinos:ꝗ.j. C·
de epi et cle.nulli licere· ff ad munici.qui ex
vieo· ¶ Sedò aliquotiens oĩno reddit pecu
nia illi qui eam illicite dedit. qð dic vt no.õ ·
de ſimo ꝗ.fi.aliquotiẽs eccłie vt ibidẽ no· ali
quotiens ſupioei vt no··e. ſub· . quid ð pla⸗
tis: V· ſed cui fiet reſtitutio. ¶ Quid ſi is qui
tenetur reſtituere factus eſt nõ ſoluendo· põt
diſ vta oĩno nihil poſſit reddere · vł poſſit ali
qund ſed nõ totũ · vel põt h ñ omode · ſcz abſaz
periculo ſuſtentatõnis ſue·necnõ vxoeis atqʒ
familie: Vbi nihil oĩno põt ſoluere ſeu red
dere · lufficit ↄtritio et gpoſitum reddendi qñ
commode poterit · xiiij· q· vj ſñ res· S· de ſolu.

odardus. qð verũ eſt ſi nota eſt paupertas· ·
de vſuris · cũ tu· I. pe·talis em̃ nec excõmuni⸗

cari dz vt dicit· c. odardꝰ.nec aliqua pena mł

ctari · vt dicit.c· cũ tu · Sed qualiter intelli⸗

gis ꝙ ſit nota panptas:et quidẽ qñ cedit bo⸗
nis · Ideoqʒ tali debet ſacerdos conſulere ſi de

pauptate dubitat ꝙ boms cedat. ſcõm ea que

no· S. de ſolu ꝗ. quĩis ſit eius eff ectus.ſub..B

autèe notandum · ¶ Sed nunquid ſu fficit hic
ceſſio· ita ꝙ nulla ſit alia penitentia imniungen⸗

da . non.qꝛ nec ſolutio vel ſatiſ factio etiã ple⸗

narie ſufficeret. vt no · · e. lub · C. qd de p̃dam
ementibus:· qui ſi rap? o=· ſub: ¶. quid de

rapina · valiqui tñ dicuntibi. ↄfite bunc ꝑec
catum ſuum· Nam licet eeſſio ſeu ſolutio quo

ad ſatiſfactionẽ leſionis ſeu iniurie ꝓximi ſuf
ficiat:adhuc tũ noneſt eccleſie ſatiſ factũ · ſic

dicitur. ſ. ti . j cum deſideres · J. fi ergo iudex
eccleſiaſticus et cheiſti vicarius· ꝓ iniuria in
leſione ꝓximi facta deo:qui pᷣcepit non furtũ
facies: in quo omiĩs iniuſta ⁊ illicita alieni oc

cupatio ſiue acquiſitio ꝓhibetur. qui etiã di⸗

xit: diliges ꝓximũ tuum ſicut teipᷣm et ꝓ trãſ

greſſione diuim pᷣcepti p̃dicti iniunget penite

tiam ſalutarem·et ſic eccleſie ſponſe cheiſti cꝰ
antoꝛitate hoc fit: et ſponſo ſuo cheiſto ſimili
ter ſatiſ faciet· ſcdᷣm ea que no · S.e..que pnia·

et in hoc ſepe delmquunt plurimi ſacerdotes

credentes ſufficere ſatiſ factõem et mhil alið
imponunt · ſed ſimplicitet abſoluũt · In hoc ec

ſepe delmquunt multi peccatozes qui credũt

ſibi ſufficere ꝙ ſatiſ faciant:nec tranſgreſſionẽ
quã fecerunt poſtea ↄbłitẽtur· ſed certe exquo
quis ſemel hoc peccatũ commiſit quantacun

q; penitentia ducat᷑ et non ↄfiteatur hoc · cõ

temnens intelligas inmnocens eſſe non deſmit.

ſicut als dicit lex ff.de redibit · ac. quis ſit fu

gitiuus· ff.&̊ furtis.qui ea mẽte:ff.vi bo:rap.
non ꝓedſt · ¶ Si vero non eſt nõ ſoluendo om
nino ſiue ſimpliciter.pata:quia poteſt in ꝓtẽ
ſatiſfacere ſed nõ in totum.vel in totũ ſatiſfa
cere põt ſed nõ ↄmode tunc ſacerdos debz ta
lem inducere ad ↄtritõem æ veram penitentiã

peragendam B modo · dicat em̃ ei fili quid viſ

eligere de his duobus. vel reſtituere id quod
potes.et penas gehenne euadere. cum deo

eternaliter gloꝛlarit nõ reſtituere h retinere

et in ꝓppetuum cũ diabolo toementis intolera⸗
bilibus cruciari · Si dicat ꝙ eligit toementa ·
inducat eum ad Otritõem ſcòm doctrinã tradi
tam. S.e. ¶quibus ⁊ quot dietis · ſub· C. que in
ducunt hominem: Si nullo modo põt induci.
apparet ꝙ ei non poteſt dari penitentia ſed cõ
ſilium tm̃ . q die vt no · · e · C. et an ficte peni
tenti · H.fi·qni incipit:ſed quid ſiquis dicat.et
ꝗ·ad quid tenet .ſub.q·j. vᷣſed pone·⁊.· ꝗ. qͥs
ſit effectus· v.· ad hoc etiam ¶Sin aüt a pein
cipio vel ex poſtfacto ꝓ inductõem diſcreti ſa
cerdotis eligit penitentiã et ↄteritur ð pecca

to· tunc dicat ei ſacerdos:q; emendet ſtatim ł

infra certum tempus quidquiò poteſt ↄmode
emendare · ſubaudi de reſtitutione ad quã faci
endam tenet et ð reliquo petat veniam humi
liter et deuote · li põt ipam inuenire bene eſt·

—, — — -

—

— „ — — rmrm ——

penagz,
apenn
lerirelli
needit bo⸗
rom e ge
8, ſub
hffiett he
miungen.
qudde
dunc per
uti quo
Prim ſaf
faciſi
go inder
imurian
non furu
aliem oe
un etiäde⸗
net ptrif
et penits
baiſti es
ſo ſimlli
lepfia⸗
rerdotes
nbil ali
ln bor eẽ
un credut
greſſone
e exquo
antacun
hoc cõ
ndeſmit⸗
his ſirfu
bo · rap.
ndo om
in pte
ſatiſfa
debz ta
wtertia
quid viſ
id quod
um deo
eunere
rolera⸗
menta⸗
i tradi
que in
nducl⸗
ſed cõ
te peni
icat et
Ks
apein
reti ſa
ecca
cim k
nede
fati
hum
eſt

ſent no · S. e · ſub · J. c · j. ¶ Si nõ põt.tũc cſᷣ
voluncate illius cui debet ſatiſfieri: paulatim
ſingulis menſibus.vel annis.vel alijs tempo
ribus emendet ꝙ poterit. vel componat vł cõ
ueniat amic abiliter cũ ipſo leſo ſiue ſpoliato.
ei de ſuis redditibꝰ moderate ita ꝙ ſibi victꝰ
remaneat: quouſqʒ plenarie ſatiſ factũ fuerit
ſi vita ſuꝑſit aſſignando.et iunge qð no. õ.e
ſub ꝗ. quid ð queſtiſ. v· quid ſi difficilis ſit re
ſtitutio·⁊ ſub. I¶. quid de rapina · V· ſed quid ſi
vnus · et · ſe · ¶ Quid ſi plures ſunt · et alij vo⸗
lunt dilatõem concedere vel in totũ remitte⸗
re · alj nolunt.tunc debet ei ſacerdos ↄſulere
ꝙ vadat ad indicem otentioſum · ⁊ ꝓcedat ſi⸗
cut no·õ·de ſolu .. quis ſit eius effectus· ſub
SG.·B autẽ · v. quid ſi plures ſunt creditozes.=
ſe · Quid ſi nullam põt inuenire miſericoe⸗
diam.tũc abſq; dilatione tenet vel ſatiſface⸗
re: vł bonis cedere.x talis peccatoe ſemꝑ eſt
in moꝛa· ff · de Odic. fur · in re furtiua.et ar.õ.
de ſimo.cum in ecckie · S.ð teſta.fiſius noſter-
maxime vbi leſi egent = fame pereũt.ne inter
uenienee paululũ moee· inuemri non valeant
qui redimanede dlſe·di.iiij:· venerabilis.⁊ c.
ſe · et · cne quod abſit·et di.v.baptizari:ſempꝑ
em̃ vitanda eſt moꝛa vbi timet periculum. vt
ĩbi.⁊.xxviij.dide ſiracuſane.et·õ· de elec· cũ
inter vniuerſas. et.c.ne ꝙ defectu. S3 qd
ſi non ĩmineat tale periculum:æ isg qui tenet
reſtituere nõ põt induci ad reſtitutõem ſtatizʒ
Faciendam.nec is cui debet fieri reſtitutio ad
dilatõem aliquã ↄcedendam · puto ꝙ diſeretꝰ
lIacerdos põt ſuã ↄſcientiã infoemare ex eo q;
intendat Serere vtiliter negociũ creditoꝛis ·
nam ſi videt ꝙ aliter non poſſet recuperare in
Perpetuũ.vel non ita cito.vł non ita mode.
Potelſt recepto iuramento et alia ſufficiẽti cau
tione ſi habere põt:dilatõem cõcedere: ⁊ ſub
tac Odicõe ſi B adimpleuerit infra diem ab⸗
ſoluere peccatoꝛẽ · vt ſic creditoe qð ei debz re
cuperet.⁊ peccatoæz nõ recedat a pᷣſbitero de⸗
ſperatus: ad quod facit qᷣ no:õ.e.ſub.q.quidò
de p̃dam ementibus· v. quid ſiquis emat reʒ.
bant hec · ff. de ne · ge · ſoluendo · ff. ð mino ·
l.ait pᷣtoe· .j·ff.de pig:ac.ſolutum.ꝗ.ſolutã.
ff.de ſolu.ſoluere.· ed pone ꝙ guerra fᷣue
rit mter duos milites ł peincipes · ⁊ hincinde
iniuſta et młta damna data ſunt.poſtea facta
eſt pax inter ip̃os:et damna hincinde data re:
miſſa.nunquid hec remiſſio excendit' ad loomi
nes et valitoꝛes vtriuſqʒ:nõ videtꝰ niſi et de
cõſenſu vtriuſqʒ eozundem ſit facta · ar. C· de
tranſac.l.j.et.l·tranſactõnis placitũ ·lpee⸗
ſens.⁊·l.pactũ:õ.de maio.et obe.ca.fi.ff.de
tranſac.l iij.⁊ .lquicũqʒ tutoꝛibꝰ.et·:l.nulli
ff · de pact·ſi vnus · O. pacta.v·et in ſumma.
et.l.ſi ↄuenerit.Vel niſi foꝛſan aliter nõ poſſ
haberi pax: vbi quidẽ vtiliter partis gerit ne
Socium vtriuſqʒ:⁊ ſie põt intellligi.ff.ð pac
Zuen tionũ·aliter em̃ qũo poſſez remittere ius
hominis mei · cũ nec poſſem ab eo tantũdẽ ex⸗
toꝛquere ſine rapina.vt patz in his que no.õ·
e · ſub . quid de queſtis · ¶ Quid de iilis qui
ſimul furtũ cõmiſerunt vel rapinam.nunquid

quilibet ꝑõt abſolui reſtiruedo id quod ad eũ
puenit · cũ nec ad aliud ſoluendũ vel is k alt
cõſocius induci poſſit · vide quod no · ů · e · V. h
quid ſi nõ immneat .et ſub· quid de rapina:
v· quid ſi neuter raptoꝝ · et pce · ¶ Zin autẽ
hanc fosmã ↄtemnat peccatoꝛ.nõ eſt ei ſecuri
tas ꝓnmittenda:qꝛ nõ dimittit peccatũ mſi re
ſtituatur ablatũ.xiiij.q:vjiſi res.ideo conſide
rare debet talis verba aug:dicentismhil vi
lius vel miſerabilius ꝙᷓ; pter nümum deũ cõ⸗
temnere.nihil enim peodeſt homini ſi vniuer
ſum mundũ lucretꝰ· amme vero ſue faciat de⸗
trimentuzʒ:S. de ſimo:matheꝰ.in fi· Faciat er
80 poſſe ſuum dũ viuit.dum ſanus eſt:⁊ tutꝰ
recedit hinc ⁊ ſecurꝰ.xij:q.ij:faciat · de pe.d.
vi · c· j· et · ij.· ¶Cetera que circa hanc reſtitu
tionem deficiunt.S.in diuerſis titulis hꝰ ſum
me pleniſſime poteris reperire · ⁊. · ti.j. per to
tum. ¶ Noc aũt in ſumma notent æ conſide⸗
rent ſacerdotes:ꝙ ſcᷣm ꝙ maioe vel minoe fu
erit fraus:vł dolus: vł violentia. minoæ ł ma
ioꝛ debz eſſe diſtrictio iudicantis. æ vbi maio⸗
apparet Otritio:maioe eſt venia vel remiſſio

milericoediter facienda. Sed et qe quaſi to

tus mundus vb fere⸗ libenter occupat alienũ
et difficulter reſtituit. vnde HG̊ vicio quaſi to⸗
tus elt irretitus humani generis cetus quia
a maioei vſq; ad minoeem omnes auaricie ſtu
dent · ſicut no.õ.e.. que interrogatõnes: ſub
Jꝗ¶.de auaricia · igi ſic dʒ ſacerdos equitatem
rõnabilem ſeruans p medium currere. ne ſeue
ritate vel remiſſione nimia aliquos ſibi confi
tentes deſperatos vł minus ſecuros reliquat
et ſic perire faciat quos ad rectã viã ab inuio
diſcreta equitas poterat reuocare- inſtru⸗
ant etiã raptoꝛes et omẽs iniuriatoꝛetꝑ.ac eo
rum complices medici ammaꝛ et ſpũales iu
dices. vt ſemp ab his quos off enderunt hu⸗
militer veniã poſtulent ne iln remaneant in rã
coꝛe·ſed potius hinc et inde ex toto coꝛde · nõ
ficto h vero.ſibi adinuicem remittant omnia.
vt a patre celeſti peccatoꝝ ſuoꝝ remiſſionezʒ
pleniſſmã valeant ohtinere · ee omnia ad
coꝛrectõem peccatoꝛx · doctrinã ↄfitentiũ. et
inſtructõem ſimpliciũ ſacerdotnm ſcripſimus
Cũ em̃ in foo pñiali nõ de periculo lane aga
ſed anime que elt pᷣ̃ciſoꝛ omĩbꝰ coepibꝰ = mũ
danis alijs· æ mimicus hominis aſtutus.exp⸗
tus et callidus hoſtis noſter infinita retia tẽ
dens circueat querens quem deuoæet: cauere
debent laboꝛare vigilanti ſtudio.ſpeculato
res·paſtoees· aduocati· medici.⁊ magiſtri ani
marumomni doæmitatione doemitõne peo

cul pulſa:et ignozantia que tales nõ excuſat.

I·ð reg· iur.penultima regula. vt omnibꝰ cir
cumſtantijs diligenter ſerutatis = ↄſideratis.
tales pmas iniungant · ꝓ m die iudicij audire
mereãtur. enge ſerue bone a fidelis⸗qe ſuper
pauca fuiſti ſidelis· ſup multa te oſtituã. intra
in auom dm tni · ad quod nos pducat hieſuſ
cheiſtus filius dei vim. qui cum patre et ſpiri
tuſancto viuit regnat deusp omnia ſecula
ſeculoꝛum amen.

Ie videndnz ¶ Quid remittit ſacer
dos in pemtentia Vtrum fiat re
miſſio eque ꝓ malum vt per bonim
emimſtrum. ¶¶ Et an ſacerdos poſſit
commutare penitentiaz; alicuius penitentis .
Quis poſſit facere remiſſiones · ¶ Quib⸗
pꝛoſint · . quid valeant et in quantum.
Vbi operantur ·

—

Vid remittit ſacerdos in penitentia: vi
detur ꝙ mihil · nam in contritione deuſ
deleuit peccatum ⁊ mundanit peccatoeem · vt
patet in his que no·õ · ſub rubeica de peniten
tijs . quibus ⁊ quot dietis.ſub · ꝗ· illud · V· H
vltima opinio· et ſe. ergo ſufficit ꝙ ſemel mun
datus ſit. nam in mundato quid mundabitur
maxime exquo mundatus eſt a deo · qui opus
imperfectum non nouit.õ.de bap:maioeeſ. ·
ſed adhuc queritur.⁊ ſic videtur ꝙ nipil ope⸗
rentur ille clanes quas dominus dedit ſacer⸗
dotibus dicens· quoꝛũ remiſeritis peccata ⁊c
Fd hoc notandum · ꝙ in hoc loco dicunt cla⸗
ues ſcientia diſcernendi inter peccatum ⁊ pec
catum. ⁊ poteſtas ſoluendi atq; ligandi· xx ·
di · J. j. Et dicũt aliqui ꝙ hee ſunt claues vt in
dicto· J. ſatis colligitur· et ex eo ꝙ dominus
dixit c laues in plurali vt et legitur · j·e· noua
quedam.Sõ· de penitentijs·c · fi et ſcðᷣm hoc ſe
pe contingit ꝙ aliquis habet vnam clauẽ ſine
altera.puta.poteſtatem ſine ſcientia: vel ſcien
tiam ſine poteſtate:tamẽ ſcientia non dicit cla
nis niſi in illo qni poteſtatem habet: a ſic ſeðz
iſtos ſacerdos ſimplex et ideota:licet poteſta
tem habeat:non tamẽ poteſt abſoluere vel li⸗
gare cum ſcientiam non habeatar.ꝗ·ð ↄſan.
ca:j· de pe.di. vj. S. j. ¶ Flij dicunt ꝙ non eſt
niſi vna clauis tantum que quidem eſt pote⸗
ſtas ſeu iuriſditio: dicun tamẽ claues plurali
ter ꝓpter plures eius effectus· qui ſunt liga⸗
re et ſoluere· vel claudere et aperire ad mitar
clauis materialis. Ideoqʒ et in ſingulari = plu⸗
rali ponitur·õ·de exceſ.peela.tanta.⸗H? · j· Sci
entia autem clauis non eſt.ſed neceſſaria ẽ po
teſtatem habeti ſicut lucerna in tenebeis am⸗
bulanti ne ałs cadat:quod dicit dominus. ſi
cecus cecum ducat ac̃ · S̊.de eta: et quali.cum
ſit ars artiũ ¶ Ooteſt dici ꝙ due claues ſunt
vna quo ad poteſtatem ſpũaliumalia quo aò
poteſtatem tempozalium.vt no.S· qui fi. ſint
leg· I.qualiter et a quo.v ·ergo quo ad maio
ritatem · ¶ Vel due claues ſunt · vna examinã
di et diff imendi in indicio dubia · ⁊ p cenſurã
eccleſiaſticam coercendi.cnius exercitiũ com
mittit eccleſia iudicibus ſins ꝙ;uis non ſmint ſa
cerdotes.Sde elec·trãſmiſſa:⁊ de eta:⁊ qua.
a multis ·. ¶ Flia audiendi. et abſoluẽdi.⁊ co
ercendi peccatoꝛes·de plano et ſine ſtrepitu ·
et reconciliandi peccatoꝛes:et hãc nõ habet
mſi ſacerdos· Tfel beeuius. vna eſt foei cõ
tentioſi.alia voluũtarij pemtentialis.vt no:S·
de ſen. excõ. quis poſſit excommunicare · ſub

J. nedum autem ius ¶Ded ſiue dicas vnam

clauem ſiue duas B eſt veritas ꝙ quidqnid li

gatum eſt in terris a ſacerdoti bus · ligatuz eſt
et in celis· ſubaudi tuclaue non errante: ałs
contra vt patet·].de ſen excõ:.a nobis.ij· Sa⸗
cerdotes autem hanc poteſtatem habẽet a do⸗
mino dicente quozum remiſeritis peccata ac·
Nec obſtat ꝙ ſingulariter dictuʒ eſt petro · ti
bi dabo claues regni celoeuʒ Quia ſcõm gre·
ſicut petrus reſpondit vnꝰ ꝓ oĩbꝰ.ſic et ei re⸗

ſponſum eſt et data poteſtas vni peo omnibꝰ
Item quia illud fecit dominus ad denotanda

eccleſte vnitatem.et vt petrum caput omniũ

oſtenderet · vt patet · xxinj : q:j·loquitur:· ⁊· c·
quodcunqʒ · ¶ Dicendum eſt igitur. ꝙ et ſi

ſolus deus dimittat peccata:ta men ſacerdos
officium ſuum exhibet peniten tiam imungen⸗
do· Vnde ambꝛo · verbuz dei dimittit peccate.

ſacerdos eſt index ˖ de pe. di ·j .· verbum dei · le
ro:quibuſ dominus dimittit peccata · tegit ne
in iudicio reuelentur:et ad h no. S. e · ſub ru⸗

beica de penitẽtijs · ¶quibꝰ ⁊ quot dietis: ſub
Jꝗ.illud · ·ſacerdos· et.j.e:.ad quid valent·
H. illud etiam conſulimus. ¶Sed ⁊ ſacerdo⸗
tes parcunt ĩ penitentijs abſoluunt· Rug·

ſacerdotes poſſunt confitentibꝰ parcere. qui⸗

bus em̃ remittunt deus remittit.ldem· cũ ve

raciter ad deum conuerſo peccata dimttunt
ab eis dimittuntur quibus ip̃e veraci conuer⸗
ſione coniungitur (Hdem. ſacramentum gra
tie dat dominus etiaz ꝑ malos:ip̃am vero gra

tiam non niſi ꝓ ſeipᷣm vel ꝑ ſanctos ſuos:⁊ iõ
remiſſionem peccatoꝛum vel yx ſeipᷣ̃m facit · vk

per ipᷣius columbe membꝛea- quibus ait ſic.cui

dimileritis ac. Pemittit ergo ſacerdos cõ⸗

fitenti ſatiffactionem de peccato in totuz. vl

in partem quo ad offenſionem dei et eccleſie ·
licet oneret ſe et ineaute hoc faciat.vt patet

in his que no.j.e.ꝗ.quis poſſit.⁊· . ad q̃d va⸗

lent . v.tu teneas.⁊. fateoꝛ· ⁊· v· illud etiã
conſulimus.Satiſfactionem autem pematam
remittere non poteſt. nam ſi peccatoz habet
vnde ſatiſ faciat:non dimittitur ei peccatuz ni
ſi reſtituatur ablatum·ſcdᷣm aug·S· ð̊ vſuris ·
cum tu:·j ·xiiij ·q· vj:c.j· Sed ſi nota pauper
tas eum exeuſat.ſufficit cont ritio· Eſt tamẽè ei
loco reſtitutionis quam facere non poteſt alia

penitentia iniũgenda· quod dic vt no.õ.e.ſub

rubeica de pemitentijs · S· fi . ſub ꝗ. quid ſi is q̃
tenetur. ⁊ ſe.
Dieanrar autem ſacerd otes ligare multis
modis · ¶ Oeimo ligant vel ſoluunt · id eſt. li
Satum vel ſolutum oſtendunt.ſicut patz in le⸗
peoſis quos deus peimo ꝑ ſe mundauit · demũ
ad ſacerdotes miſit. per quos oſtenderentur
mundati. 14 Item in exemplo laʒari · nam et ſi

quo ad deum aliquis ſit ſolutus.non tam quo
ad eccleſiam niſi ſacerdotis iudicio declare·
et ſcm hoc intelligitur illud ambeoſij· quan⸗

tuſlibet moetui fetoe ſit aboletur omnis:et. j.
poſtqꝙᷓ ſacrum redolet vnguentũ: æ ſurgit mo⸗

tuus defunctus:et ſolui iubentur eius vincu

la.quia adhuc in peccato eſt æc. ð pe · di · j · qn⸗

tuſ libet · · de ſen. excõ · a nobisij· Secũdo

ege vnn
ndnid
igaen, l
karter aeg
ii⸗ de
bite do:
ecatazt,
tperyo, ti
Om gre⸗
cet a re:
vommibe
notande
r ommin
tur⸗ ,e,
I. 8 erſ⸗
ſacerdos
mniungen.
tpercate,
anmdei⸗ſe
dtegitne
e⸗ſub fu⸗
ieriglnb
valent⸗
ſacerdo:
Jug 4
ere · qui⸗
m cü ve
mmttunt.
iconuer⸗
numgra
efo gra
o87 10
faclt· ve
it ſecui
rdosci:
totuz. de
ccleſie.
t patet
q0 va⸗
ud ertia
mnatam
habet
ratm m
vſunis
pauper
tame ei
eſt alia
,e. ſub
ſiis

multis
detſtelu
zinle⸗
demn
rentur
mer ſ
nquo
lare.
uan⸗
et
moe
oincu
cudo

ligant eum ſatiſfactõem imponunt confiten
tibus.vel ſoluunt dum de ea aliquid dimittůt
vel ꝑ eam purgatos ad ſacramentoꝛum com⸗
munionem admittõt. Vnde leo· cheiſtus hanc
pꝛepoſitis eccleſie tradidit poteltatẽ · vt confi
tentibus penitentie ſatiſ factõem daret.⁊ eoſ⸗
dem ſalubei ſatiſ factione purgatos:ad cõmu
nionem ſacramẽtoeum p ianuam reconciliatio
nis admitterent:et hoc ad poteſtatem clauiũ
pertinet· Vnde augꝰ.fruſtrat claues eceleſie
qui ſine arbitrio ſacerdotis penitentiam agit
ſi ſine oeis confeſſione. criminis indulgentia
impetratur- errioligane vel ſoluunt ex⸗
commumicando. vel ſententiam relaxando.de
quo ſatis tractatur.j.de ſen· excõ:⁊ ſcᷣm hoc
exponenda eſt illa autoeitas.xxinj·q.j·qðcun
qʒ: vt ſcʒ ſic dicas · ¶ Ligat petrus aliquẽ.ſci
licz ligatum eſſe oſtendendo.ſoluit petrus ali
quem ſolutum eſſe demonſtrando lLigat pe
trus penitentiazʒ vſqʒ ad certum tempus imũ
Sendoad quagzʒ pagendam exquo ſic miuncta
eſt ligatus è peccatoe. Soluit petrus ip̃am pe
nitentiam relaxando ſiue remittendo.id eſt. ſa
tiſ factionem iniunctam. nam ſolus deꝰ pecca
ta dimittit vt dictũ è. ¶ Item ligat petrꝰ ex
c ommunicãdo. abſoluit abſolutõis benefiaũ
impendendoſcòm dictũ hug: cardinalis.
Se⸗ no· ꝙ triplex eſt iudicium. ¶Deimũ
dei · quo deus mundat animam in contritõne.
et hoc duo ſequentia pꝛecedit et tẽpoee · et di
& nitate.et eff ecta · Eſt em hoc iudicium illiꝰ
qui claudit nemo aperit.aperit ⁊ nemo clau
dit · ſcðm rai · ¶ Quid ergo ſiquis non contri
tus accedat ad ſacerdotez et confiteatur æ ab
ſoluatur.poſtea tamen conteritur.vider ꝙ nõ
ſit fructuoſa confeſſio talis·quia contritio p̃ᷣ⸗
cedere debet vt peemiſſum eſt. Flij dicunt ꝙ ñ
eſt vis dummodo poſtea ſubſequatur Secũ
dum iudicium eſt petri ſiue ſacerdotis in eccle
ſia militante · de quo · S. dictum eſt ꝙ tribus
modis exercetur · vt no · S. e· ſub. J. dicuntur.
Tercium iudicium eſt appꝛobatõnis eccle
ſie triumphantis.ſczʒ celeſtis curie appeoban⸗
tis in celis abſolutõem vel ligatõnem eccleſie
militantis factam in terris · Vnde gre · tũc eſt
vera abſolutio peeſidentis.cum eterni ſequitꝰ
arbitrium iudicis · xj.q.iij · tunc vera.Leo.Ma
net petri peiuilegium· vbicunq; ex ipius equi
tate fertur iudicium.xxii.q.j· manet ·

Trum fiat remiſſio eque per malum vt
er bonum mimſtrum: Quidam dicunt
ꝓ non· Vnde aug. Remiſſionem peccatoꝛũ vel
pſeipᷣm facit deus:vel per columbe membꝛea.
Oeigenes· NHec poteſtas ſoli petro conceſſa eſt
et imitatoꝛibus petri. Embeo · Iudicet ille de

alterius erroee · qui non habet quod in ſeip̃o

condemnet· Grego:In grauibus peccatis quil

poſitus.dum ſuis premitur aliena non diluit

quia cum is qui diſplicet ad intercedendũ mit

titur ⁊c̃.iij ·q· vijindicet·etc. in grauibus ·

Dicas ꝙ per bonum mimſtruʒz fit remiſſio
ex officio ⁊ vite merito·pꝓ malum vero a ſi nõ
ex merito vite · quia illud in tali deficit · fit tñ

ex officio ꝙᷓdiu ab eccleſia tolerat. Vñ math·
xxiij· Suꝑ cathedeam moiſi ſederunt ſcribe
phariſei · que dicunt facite:que autem faciunt
facere nolite · Augꝰ. Dictum eſt a domino m
numeris ad moiſen et aaron.vos ponite nomẽ
meum ſuꝑ filios iſrael:ego dominus benedi⸗
cam eos:vt gratiam traditio ꝓ miiſteriũ oe⸗
dinati tranſ fundat hominibus: nec voluntas
ſacerdotis obeſſe aut pꝛodeſſe poſſit.ſed meri
tum benedictionem poſcentis · j· q: j· dictum.
Cetera que circa hunc articulum deficiunt.
plene no.S.de tpioedi:. et a quo· v. hec igi⸗
rur ſit fides tua:et de cohabi.cle.et mulie· ꝗ.
quid ſit notoeium · .vt aũt pᷣmiſſoꝛum

£ Tan ſacerdos poſſit commutare peni⸗
tentiam alicuiꝰ penitentis. Dicas ꝙ ſic
dum tamen ſubditus ſit.ſed ex cauſa hoc face
re debet et diſcrete.lxxxj.di:peeſ bit · Excipe
tamen vota reſpectu ſimplieium ſacerdotum
quod dic vt no·S·de voto:. qualiter et cuiꝰ
autcꝛitate· et:. vtrum ꝓ quem.et caſus ad
epiſcopum ptinentes.quos noõ.e· ſub rubei
ca de pemtentijs:. cui confitẽdum ſit· v.nec

in hoc requiro·et ſequen·
G) Vis poſſit facere remiſſones.Et quidẽ
peiuatas que fiunt in confeſſonibꝰ qui

libet ſacerdos curam habens.vel de licentia
ipius quilibet alius in his que ad ip̃m ptinẽt
et in ꝙtuʒ poteſtas ſua extenditur.facere põt

vt apparet in his que no· . e. G. peoximo.æ. J.
quid remittit.et ſub rubeica de penitentijs ꝙ.
cuiet· . æ an ficte.ſub.q. q̃d de operibus. S.
ad hoc dicas.et ſe. Generales autẽ et ſolẽ
nes: que ſczʒ fiunt in peedicationibus et P lit:
teras peo edificandis hoſpitalibus. eccleſijſ-
pontibus. et alijs pijs locis vel cauſis· epiſco
pali dignitati anmnexe ſunt.et ideo ab inferio⸗i
bus fieri non poſſumt.etiã ſi abbates ſint.õ· de
exceſ.peela.accedentibus. Spiſcopi autẽ per
totam ſuam dioceſim et archiepiſcopi p totaz
ſuam peouinciazʒ tales remiſſiones facere poſ
ſunt · vt. · e · ꝓ autem · et· e · pe. Sed caueãt
ꝙ non excedant ſtatutũ numerum in concilio

generali.j/e.noſtro.Ideo decreuimus vt cuz
dedicatur baſilica· non extendatur indulgen⸗
tia vltra annum in ipᷣa ſcʒ dedicatione. ac de⸗
inde in anmniuerſario dedicationis tempe.xl.di
es de iniunctis penitentijs mdulta remiſſio nõ
excedatet hoc obſeruanduz eſt ſiue ab vno ſo
lo ſiue a pluribus epiſcopis dedicetur. q· d · et
ſi centum ſint epiſcopi.noluimus tamẽ ꝙ qui
libet annum det. ſed omnes ſimul vnum annũ
tm diuidant ſicuc placet.vt ſic in hoc caſu tm̃
poſſit vnus ſolus ꝙ;tum centum ui ergo
ſi quilibet dederit vnum annum. vel quilibet
xl.dies in vna peedieatione. certe ð conſuetu⸗
dine ita fit tota die.ſed hoc eſt contra mentẽ

Seilij generalis. quod ideo artauit epiſcopos

ne ꝗpter huiuſmodi remiſſiones indiſcretas
ſuperfluas· contingat contemni claues eccle
ſie · ⁊ ſatiſ factionem penitentie eneruari· vt pz
ecum ex eo:ꝗ.ad hoc.quia per mdiſcretas

.

ergo quod dtra legem fit p legem diſſolui me
retur. x.di· vdes Vel dicamus indulgentias
valere quo ad pᷣterita: qe młta fieri nõ debẽt

que tñ facta tenent:S. de iuriur·quẽadmodũ.
et ne contingat populum decipi. Deelati tam

qui hoc fecerunt agant penitetiã: et in poſte⸗
rum caueant ne excedant· ar · 3: de cõſe · eccle·

vel alta: aqua: Sed et in litteris oↄceſſis Hmõi
indulgentie. xl. dierum nume nõ excedant ·

j.e.cum ex eo: in fi · ¶ Quid ergo ſi eidem do
mui oceſſit dioceſanus xl.dies: ⁊æ metropoli⸗
tanus aliosxl· dies: et vna ⁊ eadẽ die legunt
hmòi littere eodem loco:nũquid dans ele⸗
moſinam habebit · lxxx · dies · ſic · ſi fiat obten⸗
tu indul gentie vtriuſq; quia neuter excedit ·
rel Haccr.s. cu ex eoĩ fi ⁊. c· pe· Flij in⸗
telligunt ꝙ circa annum reſtringitur poteſtas
non circa.xl.dies.qd· ſi ꝓlures ſunt epiſcopi
plures:xl.dies: dummodo ſimul collecti non
excedant annũ poterunt ↄcedere.non tñ ꝑlu
res annos et ſcòm illes iſta clauſula ſiue ab
vno ſolo ⁊æc·pᷣcedẽtia tm̃ determnat nõ ſequẽ⸗
tia.ad hoc· : de appel· inquiſitioni · Sed certe
hec que dicunt de anno et· xl · diebus cõtin⸗
Zunt ſe·et de eodẽ martino loquũtur · ergo di
cta regula et p̃ᷣcedentia et ſequentia determi⸗
nat.vt ꝓbat eadem decre.inquiſitioni lij
ſic intelligunt illam regulã:ꝙ ſiue vnus ſiue
plur es ſint epiſcopi:nullus ipo debet exce⸗
dere p ſe namerũ · h tñ quilibet eoꝛꝛ ipᷣm con⸗
cedere põt.et hunc intellectuʒ interpeetata ẽ
cõſu etudo que optima eſt iur̃᷑ interpeesS · de
ↄſue/cum dilectus ·et facit ꝓ hac interpᷣtatio
ne. quia nõ ꝓdeſt indulgentia niſi ſubditis · vt
ĩIe.qꝙ aũt·.et ſic diuerſi ſubditi diuerſoeũ epi⸗
ſcopoꝛum annũ tm̃ vel.xl. dies tm̃ repoetant
et non vltra.nili foꝛte vnus diuerſis ſubſit · vl
licentiam habeat a ſuo iudiceſicut no·j· e· ¶.
ꝓximo. ſIn talibꝰ tñ tutius eſt peelatis pei
mo mtellectui adherere· ⁊ potius reſtringere
ꝙᷓ laxare· Vnde et metropolitanis indicitur.q;
caueant ne excedant in talibus ſtatutuʒ peimi
cõcilij generalis.m aut ·d.n ex·e:romana.ꝗ.
fi.· ¶ Sed nunquid electus ↄfirmatus non tñ
Oſecratus põt facere hmõi indulgentias. non
videtur · gqe epᷣ̃alis dignitatis ſunt.g· de exceſ·
peela:accedentibꝰ· et ſic ñ epᷣs ipᷣas facere ñ
põt ar.õ·de conſe:ec.vel al.aqua · Dõt dici ꝙ;
epᷣalis dignitatis · id ẽ.iuriſditõnis ſunt.nõ di
co ep̃alis oꝛdinis·ſic electus ↄfirmatus ſicut
etiam ↄſuetudo appꝛobat ipᷣas facere poteſt.
ar.s· de elec:tranſmiſſa.quia talis iuriſditõem
epᷣalem habet · vt ibi no· et põt ſoluere et liga
reet has remiſſiones facere:exquo ꝗꝓpeius iu
dex eſt. vt patet · .· e.ꝙ autem · tutius tñ faciet
talis ſi ſe abſtineat.maxime ſi ſacerdos non ſit
quia talis nẽ videtur habere poteſtate clauiũ
quo ad penitentias iniungendas vel ip̃aꝝ re⸗
laxationes ſed ſoli peeſ biteri tm·vt no.õ.e.ꝗ.

quid remittit · circa que habent hmõi indulgẽ

tie operari · vt..e⸗cum ex eo. ad hoc·

(Jbee ꝓlint · ſubditis tm̃ illius qui in⸗
dulgentiã facit. non extraneis. vt · j. e⸗

—

ꝓ aũt · et ᷓtum ad hoc ſubditi intelliguntur

archiep̃i nedũ hij qui habitant in ſua dioceſi:
ſed in tota ſaa ꝓuincia.:e.noſtro Quid er
So de his qui deferunt diuerſas litteras epi⸗

ſcopoꝛumet legunt omẽs in vno loco.aſſere⸗

tes ꝙ talis ep̃s facit tale indulgẽtiã· et tab ta
lem · et ſic de ſingulis. nunquid ꝓdeſt confitẽ
ti ꝙ omnes remiſſiones accipiat:dicas ꝙ; nõ · h

illi tiñ qui ſubeſt epᷣo indulgentiã facienti ·m⸗

ſi foete et is qui confert habeat licentiã a ſuo
iudice ꝙ tales indulgentie ſibi ꝓſint.ar. ̊.
de fo· ope · ſignificaſti:ꝙ in talibꝰ neceſſariuzʒ
eſt · ſicut no.S.e:ſub rubeica de pñijs · ¶. et an
ficte penitenti · ſub · . quid de operibꝰ . v· ad
hoc dicas · et ſe.Licet aũt nõ peoſit elemoſma

quo ad indulgentiã acquirendã · ꝓdeſt tñ tãc;

ſimplex elemoſina:quia nullum bonũ irremu⸗
neratum ſcðm aug · ¶ Sed ⁊ viuis tinñ Plunt
non moetuis · ſient em membꝛũ copale putri
dum ⁊ reſecatum vel moetuũ non põt nutriri
vel viuificari cibo coepali:ſic nec membeum
ſpũale coꝛpis cheiſti · qð eſt eccleſia · ci bo ſpiri
tuali ·iõ excõmunicatis·hereticis·ſciſmaticis
ſic exiſtetibꝰ.nõ ꝓſunt oꝛões·nec ieiunia: nec
elemoſine·neqʒ remiſſiones. quo ad effectum
ſpũalis nutrimenti.Fhic tñ eſt diſſenſio. vt ptz

in his que no. G̊. e· ſub ru beica de pñijs· ꝗJ. qui

bus moetuis ¶ Sʒ nec moztuis ꝓſunt remiſſio
nes hmõi licz alia ſuffragia eccleſie ꝓſint · qe
caritas ſola ꝓdeſt in purgatoeio.cũ ſcðz peo⸗
ſperum ſit in omnibꝰ fidelibꝰ opoſa.ð pe · di.
ij caritas eſt vt mihi vide · in fi · ſed poteſtas
clauiũ non habet ibi locũ· Nec obſ.ꝙ eccleſia
ſoluit et lgat poſt moetẽ:xxinj · q.ij· ſane peo⸗
fertur.ĩ.de ſen.excõ.a nobisij.qꝛ ibi fit abſo
lutio ad ↄſolatõem viuoꝛx fideli.et abſolui
tur moꝛtuus·i.anteq; moꝛeret abſolutus fuiſ
ſe ꝓꝑ ↄtritõem mõſtrat.Ligatio vero ſiue ↄdẽ
natio fit ad ↄfuſionem viuoꝝ infideliũ. et li⸗
gatus ſiue ddemnatꝰ dũ viueret fuiſſe mõſtra
tur ⁊ ſic vitã finiſſe · Sed in veritate quo ad il
los qui iam meætui ſunt nihil opat ſcdᷣm dem̃
husgS.cardi.nam vbi te innenero ibite iudica⸗
bo· et ſiue arboe cadat ad auſtrũ ſiue ad acq̃⸗
lonem ibi erit · ar. xiij · q:ij.ĩ pᷣſenti ſeculo·xxv
di · qualis · vel ibi fit abſolutio quo ad vincu⸗
lum tm̃ ⁊ iudiciũ eccleſie militantis · id eſt. de
clarationem quandã.añ quã cũ moetuꝰ ſit pꝰ
excõmunicatõem.nec dſtet abſolutũ fuiſſe.nõ
eſt oꝛandũ ꝓ ipᷣo nec ei cõmunicãdũ:j. ð ſen.
excõ · cũ ðᷣſideres · Abſoluit ergo eccleſia talẽ
poſt moete non quo ad effectũ:ſed declarat ꝙ;
nõ obſtante vinculo excõmunicatõnis omnes
ꝓ tali libere oeent · Vel moꝛtuũ ↄdemnat · id ẽ
declarat vt nullus ꝓ ipᷣo oeare pᷣſumat. qð iu⸗
diciũ ñ ſp certũ eſt · h̊ ſepe fallit æ fallit.vt in
dicta decre · · de ſen. excõ · a nobis . ij · nec moe
tuos ſed viuos tĩ aſtringit · qui ſubſunt eccle
ſie militanti · æ iunge qð no·õ.e.ſub rubeica ðᷣ
penitentijs..qñ confitendũ.ſub.q.confiten⸗
dum · vV. et ſi tales · et ſe =ð
OD quiò valet.⁊ in ꝙᷓtũ · Rd B ſunt diuer
Vſe opiniones. Nã quidã dicũt ꝙ valent

ð

auo ad venila tmalij quo ad delicta ĩgnomi⸗

gunen
doeeſ⸗
d er
eras epi:
to aſere:
er tal t
kconfitz
dcpno
entl⸗m:
naa ſuo
dr. 5.
ellarig
Petan
9.ad
emoſina
ſttntic
irremu
n pfunt
le puti
mutfiri
mbeum
bo ſoii
naticig
nia nec
ectum
vtptz
. qui
remmchio
int,ge
Peo:
pe · di.
Stellas
ccleſia
nepeo⸗
it abſo
boolui
us fuil
e ode
erli⸗
nöſtra
dadl
ndem
ndica:
dacq⸗
xxv
vincu⸗
eſt.de
ſie po

ſſe.nö

öſen.
tale
ratq
mnes
ide
Pin
vt in
moe
ccle
a d
en⸗

juer
lenr
om

nie · alij quo ad pnñiam neggliẽter factà vł mi
nus diſcrete arbitratã æ imunctã · alij ꝙ ĩ put
Satoꝛo tĩ ſcʒ quo ad diminntõem pene ipiuſ
u teneas ꝙ valent ad id in qᷓtum oceſ⸗
ſe ſunt · eũ em̃ papa vocatus ſit in plenitudinẽ
poteſtatis.ceteri aũt in ꝓtem ſ olicitudinis. ij
q·vj. qui ſe ſcit·S· de vſu pallij. ad honoes. nõ
eſt tutũ ↄtra tãtã poteſtatẽ clauiũ diſputare.
ad hꝰ.ꝗ̊.de exceſ: pꝛela.tanta.l:di· ponderet ·
de pe · d. j·. agite.Et cũ ꝓ quolibʒ peccato mos
tali duplex pena debeat. ſcʒ eterna que p con
tritionezʒ dimittit. ⁊ tpalis que ab eceleſa im
ponitur.qð qualiter intelligat no.õ.e.ſub ru
beica de pñijs · S. quibꝰ et quot dietis· ſub.ꝗ.
illð. v· ſacerdos· ⁊ ſe· põt eccłie miniſter ip̃az
penã tpalem ex cauſa alleuiare · ⁊ in totũ k in
partẽ remittere.ſicut ⁊ no.S e· G. q̃d remittit.
v· remittit iĩgit ſacerdos:nec refert qualiter⸗
cũqʒ ec· ſatiſ fiat dũmõ tñ ſatiſ fiat. vt apparz
in his que ibidẽ no. Nã qualitates pñiaꝝ æ te
poæa · ſacerdotis arbitrio cõmittũ.ð pe · di. j.
C. non ſunt hee.et no.õ.e..quid remittit.
Quid ergo ſi papa facit generale remiſſio⸗
nem ꝓ ſubſidio terre ſancte.⁊ aliquis vere pe
nitens ⁊ ↄtritus aſſumit crucẽ.credẽs firmit᷑
omnẽ ſatiſ factõem tꝑale remitti et ſic moeit.
credẽdũ eſt ꝙ nec purgatoeiũ ſentiat.¶¶ Quid
ſi dat elemoſinã vt indul gentiã annalẽ lucretꝰ
valet ſibi ad onus pñie ſubleuandũ. h ꝗpt'
duo· ſeʒ· ꝗꝓpter deuotã erogatões.a qe obligat
eũ qui facit remiſſionẽ ſcdᷣm rai: immo ꝗpt fir
mam fidei puritatẽ.ac elemoſine ⁊ clauiũ po⸗
teſtatem. Quid ergo ſi is cui mũcta eſt pe
nitentia ſeptenis dat· vij· denarios ꝓ talibus
indulgentijs acquirendis. nunquid eſt oĩno li⸗
beratꝰ· Scripſit rai:ꝙ h̊ ñ põt ſcire aliqs moe⸗
talis niſi ſibi eſſet diuinitus reuelatũ.na maio
ritas æ minoeitas remiſſionũ attenditur ſcòðm
tria· ſcʒ ſcdᷣm maioꝛẽ et minoꝛẽ deuotõem ipiꝰ
penitentis ·⁊ ipᷣoꝝ qui ſuffra gant ·a ſcoᷣm nu
meruz eoeꝛundẽ·quoꝛꝝ mẽſurã nullus põt ſcire
niſi ſolus deus.⁊ ſic ꝑ ↄſequens neqʒ menſu⸗
ram remiſſionis ad h̊ de ↄſe·di. inj · queris· et
di · v · nõ mediocriter · ⁊ pe · di. j. quẽ penitet.

in fi.· ¶ Tu dicas credendũ eſſe ꝙ oĩno libera⸗

rus eſt.de quo dubiũ nõ eſt quo ad eccleſiam
militantẽ· vñ nec tenet vlteriꝰ ieiunare· Nã pꝓ
indulgentiã remittunt pñie iniuncte. vt patz
ĩ·e·cu ex eo:· ad B.ibixl.dies ð mmiunctis pe
mitentijs ⁊c· Sʒ dices · ſic peccatũ manet impu
mtum.quod eſt ↄtra augdicentẽnullũ malũ
impunitũ :nullũ bonũ irremuneratũ. ⸗H. nul⸗
lum eſt impumtũ.quia cheiſtus peccata noſtra

tulit· ⁊ ꝓ peccatis noſtris moætuus eſt· ⁊ peo
oibus nobii paſſus ẽ. Minĩa em gutta ſangniſ

cheiſti ſufficeret ad expiatõem omniũ peccato
rum · ⁊ redemptõem omniũ hominũ · qui vnꝙ;
fuerunt.⁊ eſſe poſſent.cũ reſpectu dei totꝰ mũ
dus nihil. gutta vero ſanguinis cheiſti res p̃ᷣ⸗
cioſiſſima ſit· cũ igitᷣ qualitas ꝑſone conſueue
rit extimatõnez augere· ⁊ reſpectu filij dei nul
la ſit extimatõ vt patet in his q̃ no·.õ.de ma⸗
ledicisꝗ.qualiterlub.ꝗ. blaſphemantes· S.
eleganteret filius dei non ſolum guttam ſed

79

totum ſanguinem fuderit ꝓ peccatoeibus et

peeterea martires peo fide et eccleſia ſangui⸗

nem ſuum fuderunt.æ vltra quam peccaſſent

puniti fuerũt· reſtat in dicta effuſione ome
peccatum pumtum eſt.⁊ B. id eſt B ſanguiniſ

effuſſio.· eſt theſaurus in ſcrineo eccleſe repoſi
tus cuius claues habet eccleſia: vnde quãdo

vult poteſt ſcrineum aperire:æ theſauru ſuuzʒ
cui voluerit cõmumcare remiſſiones a iudul⸗

gentias fidelibus faciendo:et ſie peceatũ nõ
remanet impunitum. quia punitum fuit in fi⸗

lio dei · ⁊ martiribus 2 ſanctis ſu is · ſcðz domi
num hug cardi · Nec obſtat illð aug.qꝛ aut ho
mo punit peccatuʒ tempoealiter aut deus pu

miet eternaliter · vt innuit de pe· di. vꝛj. ca· fi·

quia punitur in confeſſione ꝗpter verecu ndiã
vt patet in his que no.S.e.iſub rubeica de pe
nitentijs· . qualiter · ſub· .amara. ¶ Itcem p
crucis aſſum ptõem vł peregrinatõem vęł aliã
iniunctõeʒ [Ergo maioeitas æ minoeitas re
miſſionis non atteditur ſeðòz illa que dixit raĩ.

ſed ſcom fideʒ penitentis.⁊ volũtatẽ ac prãtẽ
largientis· vt no.ò̊.e. v. qᷓd ſi dat elemolinam

FEateos tamẽè peelatus indiſcrete faciens

remiſſiones hmõi ſe onerat. ⁊ ꝙ oꝛões ſancto

rum valent peccatoei ad gratie impetratõem
nec non⁊ elemoſina.⁊ quodlibet ð genere bo
noeum. vt no.S·e:ſub rubeica de penitentijs
Jꝗ¶.et an ficte penitenti:dlam æ per oꝛatõnem
damielis ſolntꝰ eſt populꝰ iſrahel a captiuita
re.Der ozatõem moiſi remiſit deus iram iſra⸗
hel populo æ ei pepercit. Id oeatõnem dauid
remouit deus plagaz a populo ſuo.Et teſte ia
cobo·multum valet oeatio iuſti aſſidua. ¶ Il
lud etiazʒ Oſulimus:ꝙ is qui tales remiſſiones
acquiſiuit.non vtatur eis in hac vita.ſed reſer
uet in purgatoeiũ: ꝙᷓuis em̃ de neceſſitate non
teneatur facere penitentiam imunctaʒ. qe⸗ p
remiſſiones hmõi ⁊ ſi indiſcrete fiant. ſatiſ fa
ctiones tñ penitẽtie eneruant ſcdᷣm ciliũ ge
nerale·.e.cũ ex eo.. ad G.qe ſczʒ nõ põt cogi
P eecłiam ad ieiunandũ i qð remiſſuz ẽ p ta⸗
les indul getias · tñ qe neſcit vt rũ ſacerdos in⸗
iunxerit ei pñiam q;tam debuiſſet. nã 2 bodie
vix impomit debita pnie qtitas:eũ ꝓquolibʒ
moetali ſeptẽnis pñia regulariter debeat.
anteq; ꝓͥ vno peccato moztali pficiat?. multa
cõmittunt . nã quilibz paſſus:æ q̃libzʒ remiſſio
nucij ·⁊ qðlibet verbũ dictũ ꝓ vna koenicatõe
cõmittẽda· ſcᷣm quoſdã moetale ẽ ⁊ qe cũ id

qð ñẽ pur gatũ in hac vita/debeat pu rgari in

purgatoeio. fatuꝰ e ſimptex qui ibidè hmõi
indulgentias nõ ĩ̃ſeruat ·cũ ſi ip̃as ibi reſerua
uerit.tot diebꝰ quot ei remiſſi ſunt ſit mitiꝰ in

purgatoꝛio ꝙ; fniſſet:⁊ guioe ſit ibi pñia vniꝰ

diei ꝙ H centũᷣ· ſcdᷣm ea q̃ no.̊ee. ſub rubeica
ð pñijs· . qs ſit effectꝰ.ſub. . is ẽ eff ectꝰ .
et Hitelligas de pticularibꝰ remiſſionibus
que fiunt ꝑ papã vel alios inferioꝛes.dicẽtes
em de iniuncta pnia relaxamus. Secus de Ze⸗
nerali æ vniuerſali. per quam omnis ſatiſta⸗
ctio remittitur: que a ſolo papa fieri eonſue⸗
uit · ibi enim euolat ſi in tali ſlatu moꝛiatur.
vt notatur. 8· e · · quid er go ſi papa facit æc.

Idem potelt intelligi etiazx ſi ſimpelx ſacer

dos penitenti am limitet· dicens ab omnibus
his peccatis et alns de quibus non recoeda⸗

ris abſoluimus te:æ iniungimus peo pemten
tia ꝙ vadas vltra mare · vel ÿ ieiunes p trien
nium tibi autoeꝛitate eccleſie et noſtra omnez
ſatiſfactõem aliam remittetes· nam hac com⸗
pleta et ex cauſa miuncta.non eſt cred endum
ꝙ vlteriꝰ in purgatoꝛio afligat· licet peel bit
oneret ſe aliquando·vt no.· e · v· fateoꝛ tam
vnde fatuus elt ſi ſic abſoluit · immo ſcõm foꝛ
mam fiet quam no.·õ· e.ſub rubeica de penite⸗

tijs · J. et an ficte penitenti.ſub · J. quid ð ope⸗

ribus · v. ad booc degi pñia · v.· lacer
dos tamen ſibi conſulit. Sic licet in foꝛo peni
tentiali et peiuato poſſit ſacerdos remiſſionez
facere etiam in totum ſedᷣm quod dictum eſt·
in publico tamen a ſolemniter hoc nõ poteſt
etiam epiſcopus · cum ipſius poteſtas circa an

num et xl · dies reſtringatur · ve no · ů · e .· J. quiſ

poſſit.

Brir operantur · patz p ea que dicta ſunt
5. e.J. ꝓximo. ꝙ in hac vita ſiue in hoc
mundo. vbi ſcʒ quo ad penam eſt vnum maluzʒ
et triplex bonum. hlam lſoic eſt pena punitoeia
quod malum eſt.Item hic eſt pena tranſitoeia
pur gatoeia· ⁊ meritoeia·que tria bona ſunt
In pur gatoeio autem quo ad penam ẽ vnũ
malum æ duplex bonum.nam ibi eſt pena puni
toꝛia.tranſitoꝛiaet pur gatoæia. ſedò nõ elſt ibi
meritoꝛia: Ideoq; hee remiſſiones ſiue indul⸗
gentie ibi operãtur · ſed illis tm̃ pꝛoſunt ⁊ cir
ca illos tm̃ operantur quibus dum viuerent
facta fuit remiſſio· ſedᷣm ea que no· g̊ie S· xi
mo· v illud etiam conſulimus· et patet in his
q̃ no.õ·e..qbus moꝛtuis· ſub · J. ſecũdi dicũt ·
CQuid ergo de indulgentijs in quibus con
tinetur· ꝙ quicunq; poærexerit piã elemoſmaz
habeat peo anima patris vnum annum peo in
dulgentia.nũquid hec indul gentia anime pa
tris iam defuncti pꝛoderit · Dicunt quidam ꝙ
ſic. ꝙ non eſt tenendũ: qꝛ ptãs clauiũ nõ extẽe⸗
ditur ad tales: eum non ſint de foꝛo eccleſie h
de foꝛo dei. vt patet in his que no · S̊. e · J. q̃d
remittat · ſub. ꝗJ. dicuntur autem ſacerdotel · et
J.quibus pꝛoſint · v.ſed et viuis.Dico tamẽ
qꝙ; elemoſma factasnon ex vi indulgentie h ex
vi elemoſine ꝓdeſt anime patris· ſicut ⁊ alia
ſuffragia eccleſiaſtice caritatis: vt ibidez no·.
et no · ſi. .· e.J.quibꝰ ꝓſint · v · quid g ð his qᷓ
dekerunt · Stiã hi qͥ taliter populuz decipiunt
grauiter delinquunt aie tamen ſic obijci
tur· dominus papa dicitur conſtitutus a deo
iudex viuoꝛum et moꝛtuoꝛum· S.· qui filij ſine
leg. per venerabilem· ꝗ. rationibꝰ.v· ſane cuzʒ
deutronomiumad fi ergo poteſtas clamum
etiam ad moꝛtuos extenditur. Sed die ꝙ illð
verbum conſtitutus non facit ibi relationem
ad papam ſed ad cheiltum Item ſic obijcit·
anime que ſunt in purgatoꝛio.aut ſunt in via.
et ſic ſunt in foro eccleſie militantis ·et ſic ope
ratur ibi poteſtas clauium aut ſunt de foꝛo
eccleſie triumphantis et ſic non videtur ꝙ eis

pꝛeoſint ſuſt ragia eccleſie militantis· Jd p
dici poteſt ꝙ duplex eſt via· Vna iĩcerta nobjs
et variabilis· que in hac vita habetur.æ qui in
tali eſt· quo ad omnia eſt de foꝛo eccleſie mili
tantis · de pe · di· j· eccleſia cheiſti Flia cer
ta ſaltem ĩ genere et ĩmutabilis. quia certi ſu
mus ꝙ omnes qui ſunt in pur gatoeio ſalui fi⸗
ent . et in hac via dicitur eſſe anima que eſt in

purgatoꝛio.⁊ talis quo ad ſpem certazʒ ⁊ mfal

libilem eſt de foꝛo ſiue ſocietate eccleſie trium
phantis · Quo ad ſolutionem vero: vel conde⸗
nationem · vel remiſſionem. ex vi vere ſentetie
et efficacis mnullo ſubeſt eccleſie milicanti a

qua iam abſo luta eſt triumphante eccleſia cõ
pꝛobãte· vt patet in his que no· õ· e · . quid re
mittit. ſub .ſed et notandum · Quo autem ad
participationem oꝛatõnumelemoſinarũieiu
nioꝛum. et ſacrificioꝛum. eſt de foꝛo ecc leſie
militantis · vt patetxiij·q; ij :anime defuncto⸗
rum.⁊æ c.tempus:Sed ⁊ quo ad ſupplicatõeʒ

ſandtozum ⁊ curie celeſtis eſt de foꝛo eccleſie

triumphantis · vna enim eſt eccleſia cuius parſ
miliat in terris·alia tnumphat in celis: ⁊ to

ta eccleſia deſiderat duotas adiuuari ⁊ ſaluaſ

fieri.de pe.dil.j.hij duo.· Tria etiam ſunt
in eccleſia dei que ſuam ſꝑ retinent effi caciam
a quocunqʒ etiam peccatoꝛe fiant.ſczꝭ virtus.
verboꝛum. virtus ſacramentozum.⁊ deſideriũ
eccleſie ·. Dõ . Dabit virtutem voci ſue: ad hoc
xv · q · fi · c · fi · xiij · q: ij ·peo obeunti bus· Yeruz
quo ad alleuiationem vel omnimodam remiſ⸗
ſionem eſt tantum de foꝛo dei ·qui quãdo pla
cebit ipᷣ̃am in gloꝛiam collocabit:qui etiã adð
ſupplicationem et deſiderium eccleſie triũphã
tis:⁊ ſuffragia eccleſie militantis:mouetur æ
ei citius miſeretur- Nec obſtat ꝙ eccleſia dica
tur poſt moetem abſoluere vel condemnare ·
quia impeopꝛeie ponitur quo ad effectũ · vt pz
in his que no· Se . . qui bus peoſint.v· ſed et
viunis. In inferno autem nihil operant iſte
indulgentie: quia ibi nulla eſt redemptio. nec
eſt ibi aliquod bonum quo ad penam ĩmo om
ne malum · ibi em̃ non eſt pena meritoꝛia. nec
purgatoeia:nec tranſitoꝛia.ſed tantum puni⸗
toꝛia et eterna:Hug tamen dicit ꝙ ibi eſt al⸗
leuiatio·vt noõ.e:ſub ruheica ð pnijs· . qui⸗
bus moꝛtuis:ſub ꝗ magiſtri canonum· ſin
paradiſo etiam nihil operant.quia anime ibi
dem exiſtẽtes nõ egent noſtris ſuff ragijs me⸗
dicatis · vt hec omnia patent per ea que no·õ.
e.ſub rubꝛeica de penitentijs·quibuis moe⸗
tuis · ſed nos potius ipſaruz ſuffragijs indige
mus· quibus interuenientibus ad earundem
ſocietatem perducere dignetur qui eſt benedi
ctus in ſecula ſeculoꝛum amen. .

De diſpenſatombus- Gubeicellaj

Ic beeuiter no. Quid ſit diſpenſa
tio · ¶ Quot ſpecies diſpenſationũ.
Quis poſſit diſpenſare · ¶¶ Qua⸗
liter facienda eſt diſpenſatio

— — –, — — —

ſds
nanob
quin
cleſe mi
na certiſn
jneelſt in
1 1 mkal
ſie trium
elconde⸗
ſentetie
litann,
ccleſiac
ſquid re
autem 3d
narjein
deccleſe
defunco:
plieatoe,
veccleſte
unus parſ
elis⸗ to
ſaluaſ
lam ſunt
ficaciam
3virtus.
deſdeni
àd hoe
9Femz
mremil⸗
ddopla
netiä ad
triüph
onetur:
eſia dica
emnare
. ve p
ſed et
int iſte
tio. nec
jmo om.
zia⸗ nec
m pun:
bj eſt l⸗
Squi⸗
. In
jme ibi
eno;⸗
8 moe⸗
indige
undem
benedt

—

penſa
lonn⸗

Qua⸗

4

Etr vocatur vulnusquia ius vulnerat ·xxiij · q

Quis ſit effectus diſpenſationis.

(v ſit diſpenſatio. ri goeis iuris ꝓ eum

ad quem ſpectat miſerieoss facta cano
nice relaxatio.vt colligitur.j· q:vij · . niſi ri⸗
goe · et · e ſequen· a in inferioeibus apparebit

iin· ip̃a pietaſ:circa finem. Circa quod tres re
regule ſunt notande· ¶ Deima regula eſt · ꝙ
qui peccat moꝛtaliter poſt baptiſmum peomo
ueri nõ potelt· xxv.di:peimum · xlvij.di.quo⸗
nam · l. di. illud. · q · vij · iquis omnem. Sge
cunda regula eſt. ꝙ pꝛomotus qui poſt ꝓmo
tionem ſuam moꝛtaliter peccauit · deijcitur ſi⸗
ue deponitur · l. di · qui ſemel. a⸗cap· ſi ep̃ᷣus · et
vaßeſ poſt oꝛdinatõnem.lxxxj.diſ diaconus·
Tercia eſt ꝙ depoſitus ab oedine nõ reſti⸗
tuitur.l dic.j·et·ij · et · e· peruenit · et · c. poſt⸗
ꝙᷓ.quod qualiter intelligatur no·S de tꝑi·oe.
Cet cui ·ſub·.peima regula.et.õ.de accuſa·
Hꝗ·quis ſit effectus.vᷣ.ſed que ſunt illa crimi⸗
na · et ſe. ⁊ ſub..queritur autem · ¶ AHee aũt
tres regule colligi poſſunt · l.di.vt ↄſtituere
Vbicunqʒ autem micius agit᷑ ꝙᷓ; dicte tres re⸗
Sule requirantvel als rigoe iuris relaxat ſi⸗

ue temperatur · diſpenſatio dici poteſt EKic

tamen notanduz. ꝙ alind eſt rigo⸗:aliuò ius.
aliud equitas.aliud diſpeſatio Ffügoe E di⸗
ſtrictio iuris et auſteritas.ſcripta aliquoties
ad terrozꝛem.ſcòm qð dicit canon.ꝙ non ẽ dã⸗
da communio etiam in fine vite· his qui defe
cerunt in accuſatione clericoꝛum.ij:qiij.ſiqᷣs
epiſcopum.Item ⁊ qð non oeetur peo illo qui
peeſ biterum nominauit tutoæem in teſtameto

filio ſuo.lxxxviij· di. neqʒ · ſed iſte ri goꝛ nõ eſt

ſernandus niſi vbi timetur exemplũ mali ·xlv
di · ſed illud · ¶ Sed et quandoqʒ ri goe idem

eſt ꝙ ſubtilitas iuris.ſic. · de reſtitu.ſpoł.in
litteris · =· e·ſepe cotingit· ſ Ius autem ẽ ars

boni et equi:cuius merito qs nos ſacerdotes
appellat ·id eſt.ſacroꝛum peeceptoeum mimi⸗

ſtros · vt no. ff. de iuſti · et ur. l. . . ijus· ¶Eqᷣ⸗

tas vero media eſt inter rigoee ⁊ diſpenſatõez
ſiue miſericoꝛdiam.C · de iudic· placuit. Hec
aũt a cipꝛiano ſic deſcribitur · eqiitas eſt iuſti
cia dulcoꝛe miſericoꝛdie temperata.Vel die ·
equitas eſt motus rationabilis regens miſeri⸗
ccediazʒ æ rigozem.hec em̃ eſt equitas ꝙᷓ iudex
qui miniſter iuris eſt ſemper debz habere pee
oculis. ff. de eo qð certo loco da.opoetz · ꝙ ſi
epheſt · in f · vt ſcz ſciat bonos remunerare· ma
los punire.via regia incedere·et ſe rationabi
liter regere:non declinans ad dexteram lb ad
ſiniſtrã · ff. ð iuſti · et iur · l. j. J. j · v. iuſticiã nã⸗
q; colimꝰ · xlv· di·diſciplia.⁊·c.⁊ q emẽdat ·l.
di · ponderet · in f. æ· cdomino ſancto·:xxvj·q.
vijalligant· ¶ Sed nunquid diſpenſatio eit
jus · dicunt quida ꝙ ſic · quidam ꝙg non. Flij

dicũt ꝙ ſcom quod eſt in diſpenſante nõ ẽ iuſ

ſed poteſtas a iure conceſſa⁊ eſt quedã actõ·
verum ſcðm ꝙ eſt in eo cum quo diſpenſatum

eſt: ius eſt peinatum non communeet eſt que

dam paſſio.ad hocS · de filijs peeſ biteroeꝛuzʒ.

.

ex tue.xxxiij· qij incerfectoꝛes.et.c.in ado⸗
leſcentia· Tu dic ꝙ hoc verum eſt. ſed diſpe
ſatio eſt rigoeis ⁊c · vt no · . e · ¶. H.· j·

ot ſpecies diſpenſationum · di cas ꝙ di
ſpenſationum· EFlia eſt debita.
Klia peobita. Flia eſt permiſſa.

Debiea eſt diſpenſatio vbi multoeum ſtra⸗
Zes iacet et timetur de ſcandalo· l.di · vt eon⸗
ſtitue retur: quod qualiter intelligat'.et in q?

caſu vitandum ſit ſcandalum et in quo nõ.dic
vt plene no⸗s· de renun. ꝗ. cuiv. graue ſeanda
lum · ¶ Item debita elt ratione tempoeis.ł p⸗
ſone · vel pietatis.vel neceſſitatis vel vtilna⸗
tis eccleſie · vł euentꝰ rei.ſicut ̊ ſmngulariter
peobantur.j·q:vij..niñ ri goz.et.c.ſe.vſqʒ ad
.· ecce quibus de cauſis⸗ket beeuicer vbicũqʒ
perſona.res:locus.cauſa:exigit · q̊ debita eſt
diſpenſatio · xxix · di. c· j. · ij · I. di. domino ſan⸗
cto.in verbo:peecipiũt⁊ in verbo· neceſſe ſit
et · c· conſiderandum · Vnde et diſpelare · eſt di⸗
uerſa diſcrete penſare· in animo an relexatõ
iuris expediat verſare.etx ſi expedire videat ip
ſius rigozem relaxare.· Licet autem ex cau⸗
ſis peedictis debita ſit diſpenſatio.æ etiaz pec
cet peelatus ñ diſpenſando.ar.ij.q v.quanto
in fi:tamen ſubditus non poteſt ipam petere

niſi foete ſupplicando.licet ei debeatur. Sic

melioe de eccleſia deberur epiſcopatus · viij ·
q·j·licet:nec tamen poteſt petere· e · q· in ſeri⸗
pturis.ſcðm rai. elius exemplimm elt in po⸗
ſtulato.vt patet in his que no·õ· de poſtula-
peela· .et vtrũ.-gof·ſequens opinionez. t.

ODꝛohibita eſt autem diſpenſatio. vbi non
poteſt fieri ſine decoloꝛatione eccleſie.⁊ vbi⸗
cunq; ñ ſubeſt iuſta canſa diſpẽſandi. j· q. vij ·
et ſi illa.et·c.tali.õ: de elec· mnotuit·J. młta.

et · ꝗ. fi.
Dermiſſa vero poteſt dici diſpenſatio ĩ ca⸗

ſu:puta.ſiquis ad accuſatõnema icuius con⸗
uictus eſt vaſa ſacra vel aliã rem eccleſie ſub
ripmſſe · hic enim poterit epiſcopus etiam
foete contradicente aduerſario diſpenſare · er
ſie poteſt intelligi · l· di · ſiquis peel biter. ſcdᷣm
hug. Sed et aliter poteſt diſtingui de hac ma
teria:quod dic vt no.õ.ð filijs pꝛeſ biteroꝛ.
¶· fi :v· nam diſpenſationũ alia vlũtaria.æ ſe.

Vis poſſit diſpẽſare:papa.ſp.ĩ oĩ caſu.
et omm impedimento a iure humano
ſiue poſitiuo inducto diſpenſare poteſt ſtes
et circa ius diuinum. dum tamen peeceptum
dininum ſeu euangelicuz quo ad peccata mo⸗
talia non offendat . ſie intellige. . de conceſ-
peeben · peopoſuit.xxv.q.j. ſunt qui dicunt·
ab. ſunt quidã dicentes· ꝙ qualiter intelliga
no· 8ede reſcrip· . quas vires · ſub. ꝗ. põt au⸗
tẽ quis · ¶ Fliqui etiã dieũt ꝙ tra quatuoe
concilia diſpenſare nõ põt·xv·di. illð qð flm
eſt: vt patet ex peemiſſis.æ ꝓbat'. S. de elec.·
ſigni ficaſti aiunt· ⁊=.c.innotuit:q. quãuis.

nec obſ.illud gregoxv.di·ſicut ſancti euan⸗
gelij quatuoꝛ libeos· ſic et quatuo⸗ concilia
ſuſcipere et venerari me fateo · quia illud in⸗
telligendum eſt quo ad tranſgreſſionem et ar
ticulos fidei qui ibi continentur· contra quoſ
papa diſpenſare non poteſt· quo ad alia vero
intelligi debet ꝙ grego.non in perſona ſua et
ſucceſſoꝛum. quibus legem imponere nõ pote
rat. ff. de arbi. nam magiſtratus · ſed in perſo⸗
na loquitur eccleſie generalis· ſiue alioꝝ pẽe
latoꝛum ⁊æ ſubditoꝛum qui ad hanc ſuſceptio
nem et veneratõem tenentur.nec poſſunt ↄtra
hoc regulariter diſpenſare · ¶ Zunt tamen ca
ſus in quibus non diſpenſat etiam papa· ſczʒ in
Hhomicidio voluntario.l.di: miroe: x alijs caſi
bus quos no · g · de tpi · oedi · Cet a quo · v · di⸗
cas ergo·a ſe·a· g· de bigamis · J. fi · ⁊ de hac
mat eria tractatum eſt.S· de ſen. et re iudi · ſub
rubeica ð ſententia: ꝗ. quot ſunt eius ſpecies ·
ſub. ¶. ſed nunquid eſt hoc ſimpliciter verum ·
beeuiter.
In quibus autẽ diſpenſare poſſint epiſco⸗
pi diſſentiunt doctoꝛes · Dicunt em̃ quidã· ꝓ
contra peimas duas regulas quaſ poſin· 6 e ·
CG. quid ſit diſpenſatio: poteſt epiſcopꝰ diſpẽ
ſare in adulterio et mmoembus crimmibus in
criminibus autẽ maioeibus adulcerio nequa⸗
qᷓ; poſſunt diſpenſare epiſcopi· niſi in caſibus
a iure expeeſſis.S· ð iudicijs · at ſi clerici · nam
et hocjpᷣo quod hoc de quibuſoam concedit·
de alijs ꝓhibetur · xxv· di . qualis · · S trãſla.
epi.int'coꝛpalia.h neʒ · C· de ꝓcur᷑.maritꝰ.
xpeimitur autem in quibuſdam maioeibꝰ
adulterio.in quibꝰ ꝓmittitur epiſcopis diſpe⸗
ſare.ſicut in hereſi et in ſacrilegio· l·dĩi. pſ bi⸗
teros.⁊. c.ſiquis lbiter · Item aliquotiens in
matrimonio ↄtrahendo ·xxxiij:q:ij antiqui:⁊
aliquotiens cuzʒ ſimoniaco· quod dic vt no· õ·
de ſimo · ꝗJ. que diſpenſatio:⁊ aliquotiẽs in ali
quo homicidio.quod dic vt no · S. ð homi · ꝗ.
que diſpenſatio. Item cum ſciſmatico.l:di. vt
conſtitueretur: Item in dignitatibus ⁊ oedim
bus ſcõm Io· IFln cõtra quod dic vt no.õ. de
eta:⁊ quali:. etas:⁊.oꝛdo· et ſi qui ſimiles
reperiantur in inre expeeſſi · ¶ Rlij dicunt ꝙ
indiſ:poſſint epiſcopi ↄtra dictas duas regu⸗
las peimas poſitas:õ·e· I. quid ſit diſpenſatõ ·
diſpenlare· niſi vbi expeeſſim eiſoem a iure ꝓ
hibetur.ar.lxxxij·di · peeſbiter.et de pe · dil ·
vj · c · j· ad fi.ibi:itaqʒ pontifex iuſtus atqʒ di⸗
ſcretus.non cogitur ſuos ſacerdotes abijcere
ſemp.nec mox reſtituere · niſi ſtatutum fuerit
a romano pontifice.vbi em̃ latoe canonis ſibi
non retinuit. videtur hoc alijs inoulſiſſe · · de
ſen· excom:nuper.. in ſecundo vero. et ar. ff·
ex q̃bꝰ cau.maio:nec nõ· qð eis inq̃t licebit

n: autẽ caſus expꝛeſſi in iur̃ in qbꝰ eis
Hibetur diſpeſare Hegulariter em̃ in irregu
laritatibus diſpenlare non poſſunt · que in caſi
bus ↄtrabuntur · ODꝛimo in homicidio.l.
di· miroꝛ · quod dic vt no · · de homicidio · J. q
diſpenſatio. Secundo m ſimo· ꝗqnod die vt
no.õ.de ſimo·ꝗ.que diſpenſatio.·Tercio in

illo qui celebꝛauit vł ałs officiauit in oedine
ſuo excommunicatus maioei excommunicatio
ne. vel ſuſpenſus.vel interdictus ab homine.
vij. q · j· ſiquis pᷣſbiter · xj·.iij:ſiquis epiſcop⸗
j. et. I. ⁊ ar.õ.de poſtuł ·plac.jet expeeſſuʒ
ſ. de ſenexcõ.cum illoꝛum· Ricet aliqi dicant
Otra · ar · ij /q. v·qua de canſa:quod dic vt no·
5ᷓ· de cle.excõ:mimiſ ¶. an cum eis diſpenſari
poſſit · Quarto in clerico q̃ accedit ad iudi⸗
cium peincipis contempto iudice eccleſiaſtico
xxj · q· v ·ſiquis tpiſcopus · ¶ Quinto· in biga
mo.S.de biga:nuper · ⁊· c· fi·quod dic vt no ·
5S de biga. ꝗ.fi. ¶ Sexto-in clerico non oꝛdi⸗
nato mmiſtrante.quod dic vt no· S· de cle. nõ
oedi. miniſ. S. p quem · ¶ Zeptimo in clerico
per ſaltum pꝛomoto:quod dic vt no SG. cle.
per ſaltum peomoto · ꝗ. fi Octauoin illo q̃
furtiue oꝛdines ſuſcepit:quod dic vt no⸗S. de
eo qui furtiue oꝛ· ſuſce· a quo cum eodez di⸗
ſpenſetur. Nono.decimo · vndecimo · duo⸗
decimo. in quatnoꝛ caſibus · no.S· de tꝑi ·oz ·
F. ⁊ a q. vᷣ. di cas ergo.⁊ ſe · ¶ Terciodecimo
in oꝛdimato extra tempoꝛa · vel ałs illicite· et
ante diſpenſatõnem obtentam miniſtrante hm
quoſdam . ar.S·de ſacra:non iteranc·· lij · d·
ſolicitudo.ſed certe non pꝛobant ꝙ in tali ca⸗
ſu aliqua irregularitas incurratur· quamuis
talis grauiter peccet. nec eſt tali interdicta
ipᷣo iure executio officij oꝛdinis ſui:ſed potiꝰ
interdicenda · · de tpi · oedi · quod tranſlatõʒ·
Dicas igitur ꝙ dioceſanus cum tali poterit
diſpenſare · vt · ix·q· in. lugdunenſis · · de txi ·
oꝛdi.conſultationi.niſi interdicta eſſet ſibi ab
Hhomine executio ⁊ poſtea celebearet · vt patet
in his que no.õ· e · v · tercio· vel niſi papa vel
alius de ſpeciali mandato ſuo tales ſuſpendat
vt · S· de tpi·oꝛdi· cum quidam.⁊.c.litteras.⁊
c.dilectus.in fi·in hoc em̃ caſu cum nullꝰ ſit
ſuperioe · vt · S· de elec · licet · in fi · reſtat ꝙ in⸗
ferioe contra ſuperioꝛis ſententiam non pote
rit diſpenſare:nec mpam relaxare · xxj.di. in fe:
rioꝛ· S.de maio.⁊ obe. cum inf erioe. quod dic
vt no· S· de tpi .oꝛdi:ꝗJ.⁊ qualiter:æ iſte caſus
multos alios habet ſub ſe vt ibidem patet
Quartodecimo · in ſuſpenſo etiam a cano⸗
ne a diuinis officijs. vt patet in aut’.d.n. de
ſen. re iudi.cum eterni:⁊ de ſenexcõ.cũ me⸗
dicinalisſicut et no.j.ti.j. quis ſit eius ef⸗
fectus · ſub. ꝗ. hi ſunt · V.ſexto.· ¶¶ Qdeoqʒ noto
rius foenicatoæ celebꝛans irregularis fit. nã
et talis ſuſpenſus eſt a diuinis.s ·de coha.cle.
et mulie. veſtra · a ſic poteſt intelligi:õ.de vi.
et ho ·cle.vt clericoꝛũ .ſiq̃s ĩgiturItẽ ſimo⸗
niacꝰ celebeãs.s/de ſimo·tanta · J. j· Quid
ſiquis a pontificalibus ſit ſuſpenſus · dicunt
quidam ꝙ non eſt irregularis pontifex in pon
ti ficalibus celebeans. quia pontificalia non
ſunt de ſubſtantia:nam et ſine ipis poteſt qð⸗
libet officium expedirienec debemus iudica⸗
re aliquem irregularem niſi vbi hoc inuenit
exp̃ſſuzʒ · ar · ð pe· di ·j·· pene ¶ Quid ſiqs ſuſpẽ
datur ab mgreſſu eccleſie tantum.non eſt irre
ularis.quia et extra eccleſiam celebeatur.
Quintodecimoin illo qui excommunicatꝰ

— — — — —

edine
hmaniezti
b bomine,
3 epiſcopy
expeeliy.
qun dicane
die be no.
diſpenlan
nrad iudi⸗
rleſiaſdicv
dain biga
leveno.
nonoedi⸗
decle.nz
n denco
8.5 cle.
.nillo
tno. . de
eodez di:
mo⸗ duo⸗
etpi⸗o
lodecimo
llicite et
rance ßm
lij · d.
1talica:
gnarmmis
terdicta
ed pori⸗
nllaro⸗
potenit
detpi ⸗
tſibi ab
vepatet
apa vel
ſpendat
teras.7
ullo ſit
m⸗
npote
infe:
od die
e caſus
atet ;
1cano:
deh. de
cü me⸗
us ef:
noto
fit. ni
aecle⸗
de vi.
ſimo⸗
Quid
dicunt
inpon
a wn
ſq⸗
dica⸗
emt
uſpe
irre
tur

cac

oed nes recepit.j.ci. j. enm illoꝛam H. j.
Sextodecimo in illo qui ſententia ſangui
nis dictat.vel ſcribit/vel artem cirurgicaʒ ex⸗
ercet· vel pur gationi vul gari:vel vindicte ſen
ZSuis· autoeitatem vel benedictõem ſuã p̈bet

ec p̃ᷣſentiam ſui exhi bet. vt. ̊: ne cle.vl mona-

ſentenciam. ᷓ de homicidio.tuae: H.·· æ. de
exceſ.prela:ex litterisq. Fi· ſed in lais vlłtemis
caſibꝰ qui ſub ſextodecimo cõtinencur. dum⸗
modo homicidium vel membei ùminutio nõ
ſeq uaturvidec ꝙ epiicepus valeat di ſpenſa⸗
re:ar.S. de cleri.pug in ouello.c·-j. quod die
vt ibi no- ¶ Decimoſeptio: vbi quie impedi⸗
mentum hahbens line diſpenſatione oedinatus
fuit:lxxxj·di.ſiquis ſine examinatione.æ ar. S⸗
de clam deſpon.cu inhibitio.g. ſiquis vero⸗
qð dic vt noS ſcru. ĩ oe. fa. J. pin fi.⁊. . f-
Decimooctano. in religioſo leges vel phi
ſicam audiente · vt imuitur.õ.ne cle.del mo·ñ
magno in fi:ete ſuꝑ ſpecula.H?. j⸗ Deci⸗
monono-in religioſo in apoſtaſia ꝓmoto⸗ q
die vt no.S. de apoſta. G quali. v·ſed ſi mo
nachus. Ec beeniter nõ conſulo ꝙ aliquẽ irre⸗

SZularem inoces niſi vbi in iure imnenies hoc

expæeeſſumnam reſtringenda eſt et nõ ò tatan
da irregularicas- cum odiolſa ſit æ penalis-ff.
de penis ſi preſesde pe.dppene.ff& lib'.æ

poſthacum quidã:

S3 * pter irregularitates pᷣdcãs. ſunt alij
caſas in quihus epiſcopi nõ diſpenſant.nec e
epiſco pasg põt diſpenſare vt vm eccleſie duo
pPe elati equaliter pſinc.xxj⸗q ij c.pe. HBᷓ em̃ mõ
ſtrum echqma in vno coæpoee duo capita pꝛe
eminerene· 6. of. o: quia in pleriſqʒ. Nec
in pluralitate beneficioꝝ · ã. de pᷣben. młea-

qnod die ve noS. de p̃ben. . vl. ſub. J. æ illuò

omittendum. ⁊ ſub · J. ſed ⁊ gof᷑. ¶ Kec cũ ſi
lijs peeſ bitero quod dic vt no·S. de filijs
peeſ biteroꝝ: ꝙ. fi Nec in defectu etatis.
qðᷣ dic vt no. de eca: qualiG. etas ¶ IHec
cum ſuſpenſo in conſilio ꝓpter miuſtam colla⸗
tionem beneffficon n quo calu nullus diſpe⸗
ſat niſi ſolus papa: ⁊æ quatuo pemcipales pa⸗
triarche. de pben graue in fi. er i alns
caſibus ſummo põtifici ſpecialiter reſeruacis
qui ꝙᷓplures ſunt.vt no.S·de of. leg · S. quid

pPtinet: v· illud quidem notandum et ſeque-

(NCapicalum vero nãdoqʒ diſpenſat vt· 3.
de ſimo-ex inſinnatione.ꝗ. de pᷣben. rum non
ignozes-nam eccleſia equiparat' ſenatui. xvj.

q:.j·eccłia= ſenatus reſticnit aliquẽ fame ſue-

ff. de poſtulãdo-l.j· de qua-
Cantra terciam vero regulam poſitã. . e-
¶¶¶ quid ſit diſpenſatio.nullus põt diſpenſare
niſi ſolus paꝑa · l.di.c.j.et.ĩj.ee·ij.q.vj.iĩdᷣo·
5.de cle.non reſi ex tue .nam nec pᷣſes peouin
cie poteſt illum reſtituere quem damnauit. ff.
de queſtiombus.lj in fi-quod intelligas de
ſolem niter degradato. Xliqui cñ voluerunt
dicere ꝙ epiſcopus poteſt reſtituere degrada
tum- ꝓ quibus facitx-q·iij epiſcopus.pſbi
ter:aut diaconus ſed illud intelligitur quan
do conſtabat degradatõem nullam eſſe-puta-

quia non aff uit legitimus numerus epiſcopo
rum.vel als non fuit oedo iudiciarius obſer⸗
uatus· ſeòm ea que no· õ· de accuſa· J. quis ſit
effectus · ſub· ſeò nunquid penitentia · x. in
ſumma.⁊ ſe- ꝗfeem peo eis eſt:xlvj·di cleri
cusg maledieus:ſed ibi expoui debet degrade
tur.i.ſuſpendatur
. Valiter facienda eſt di penſatioa qni⸗
dem iuſta et certa cauſa hꝰ exi gente cõ⸗
Rerata: vt patet in his que nota. S· e· J. quot

ſpecies: alioquin ſcòm b'. non diſpenſatio ſed

diſſpatio dici debet· Nam et qui indi gnũ ſciẽ
ter peomonet peccatat grauiſſime xlix: dĩ. ſa⸗
cerdotes: et qui ſine iuſta cauia diſpenſat· peo

pter indiſcretam diſpenſatõem deponendꝰ eſt

ſi ſuper hoc fuerit accuſatuslj.dr.c.j.in fi·=
c·qui m aliquo·in fi.quod foete locum Habz
ſi tercio vel ſecundo monitus incoerigibilis
ſit.⁊ ꝓpter hoc ſuſpenſus adhuc in ſua tuma
cia ꝓleueret violans ſententiam ſuſpenſionis.
ar. G. de p̃ᷣben. graue.J. volentes · æ de vita et
hone.cleri: vt clericoꝛꝛ moꝛes· .ſiquis igit.
et . S de exceſpeela· tanta. vt tame ſcias de⸗
poſitiones epiſcopoeum ſedi apłice tm̃ reler⸗
uandas · iij . q; vj-nis. æ· e multũ.=tα dudu.
Vis ſit effectꝰ diſpenſatõnisvt digne
recipiant ecclenaſtica ſacramenta a be
Ficia. nullꝰ em in moetali ↄſtitutus ꝓmoue
ri debet regulariter niſi peracta pemtentia.
xł· di· multi ·xxv· di.illud.xj·q.iij.audi.quoò
qualiter intelligat. dic vt no. : de tpi. o=· &.

et euiſub· J. peima regula. ¶ ſtẽ effectus eſt

vt iam ꝓmotus ſuũ officiu lieite exequatc.qð
non põt exquo moetaliter peccauit· niſi et pꝰ
penitentiam obtinuerit diſpenſatõez. qe ſuſpẽ
ſus eſt ꝙtum ad ſe. ij. q. vij. J. qe ergo· qð qua
liter intelligar no..de tpi·oeð. .et cui · ſab
J.peima regula:v. in notoeio ꝑ ↄfeſſionezʒ.
4 Meet erea· iſte eſt effectus · vt beneficiũ q
ałs licite teneri nõ põt· liecite reneat diſpenſa
cione obtẽta:S. & cle.oiug. diuerſis fallacijs
̈ cle· ꝓe gri. c.fi.. de ſup.negli.p̃la. c. lit⸗
eras- ſſSʒ æ effectus is eſt. vt ſuꝑ illo crimi
ne ſup quo diſpenſatũ noſcitnõ poſſit qͥs de⸗
cerero accuſari. qð dic vt no. S·& accug. qs
ſit effectꝰ.ſub· . ̊ nũq̃d pñia.v.p diſpẽſatõz.

De ſententia excõmumcatõnis.Nubeica·

Voniã delicta ð quibꝰ . S. p̃miſimꝰ
nũc coæpaliter in foꝛo ↄtẽtioſo.nũc
ſpuᷣaliter ĩ pñiali.ſunt pumiẽda.x ali
qui inueniunt incoerigibiles q̃ ſunt
Sxcois ſnia pcellendi· cũ G ſentetia ſit pena cõ

tumaciũ a rbelliũ · xj·q.iij.nullꝰ.æ. c. certũ ẽ.

ab inicio medicinał e.jq. ij. młkti. licz ſi inco⸗
ri gibił moeiat ſit moætał: vñ ⁊ ðe eterna moæ
tis danat/xj. q' iij. nemo· iõ ꝑꝰ tractatũ ð pe

nis coepalibꝰ z pñijs ſpuũalibꝰ q plerũ q; ſper

nunt· ſubijeit tractatꝰ iſte de ſmia excõis. in
quo viondũ é. Quid ſit excõicatõ Quot
ſunt ſpes excõis Quis poſſit excõicare.
Quis valeat excõicari. CQuibꝰ ex cau ſis
ſnĩia excõicatõis ſit ferenda· nalit' Pfera
tur. † Quis ſit effectꝰ Quis poſſie ab Bac
ſnia abſoluere ¶ Et q̃lit' abſoło fieri deat.

Et que ſit pena participantium excommu⸗
nicatis.

Vid ſit excommunicatio: Gliquotiens
Ja participanone ſacramentoꝛ excluſio

Fliquotiens a cõmunione fidelium ſeparatõ ·

xj.q: nij· ¶. euidẽter · i · q: miij · engeltrudam. .

de excep. a nobis · · e.ca pe · ¶ Vel ſic · excom

municatio eſt a qualibet licita cõmunione vl
legitimo actu ſeparatio· vnde adam põt di
ci excommunicatus fuiſſe quo ad eſum ligni
vite · cum dominus dixit: videte ne foete ſuma
tis de ligno vite.xj· q· iij · ¶. euidenter · ¶ Die
ꝙ extõmunicatio maioe eſt ſententia · que ſi ri⸗
te feratur. ea quo ad deum ligatur anima
Ligatus autem qualitercunqʒ a cẽ munide
et partici patione hominũ et ſacramẽtis eeccle
ſie ſeparatur · xj ·q:iij· nemo.æc· omnis cheiſti
anus. et in dcoedantijs ſignatis · S e · J· j · M·
j·qua pena nulla maioe reperitur.vt no·j· e· J·
quis poſſit excommunicare · ſub · neduz aut⸗
HG. alij · St dicit lex · ꝙ pene maioꝛis viſum eſt
verſari inter homines et hominũ carere ſuf⸗
fragijs:qꝙᷓ eijci ext ra ciuitatezꝭ puta · in exiliũ
deſerti et nemoeis · C· ne ſanc · bap · ite · hi qui
ſanctam· St alibi bannitus a rege excõmum
catus equiparant.vt ĩ h · feudoꝛa. Eic incipit
lex conſuetudinis regni:c. domino guerraz et
aliqui libei habent hic · ſub · t· de pace tuenda
Wino⸗ autem excommunicatõ eſt illa qua
quis excluditur tm ab eccłie ſacramentis· S‧
cleri · excõ.mĩiſ.ſi celebeat.a iunge quod no·
8· de cleri: excõ.miniſ ꝗ.j. ¶ Excommunica⸗
tio vero in genere eſt extra cõmunionẽè licitaz
poſitio.⁊ ſic intellige qð dictũ ẽ·õ·e. v. l ſic ·

Vot ſunt ſpecies excõmunicatõnis:mł
te ſunt· nam quot ſunt ſpecies cõmunio
ms. tot pñt eſſe ſpes excõmunicatõis · vt patzʒ
S.e· . ꝓx· v· excommunicatõ vero · hee tñ de
quibus frequentius agit eccleſia æ nos freqn
tins tractamus a loquim' due ſunt ſpecies tĩ
na ſpecies exeommunicatioms eſt que di
citur anathema que ſczꝭ excludit ab ĩgreſſu ec
cleſie: ⁊ cõmunione fidelium.⁊ etiam ſacramẽ
tis · que dicitur excommunicatio maioe ſcom
Sof · Yel dic · ꝙ dicitur minoe excommunicatõ
quando ſimpliciter peofertur ſme ſolemnita⸗
te ·puta.quando dicit index excommunico ta
lem.j.e:ca:pe:· Quando vero cum ſolenitate
tũc dicit anathema· Eſt autẽ hec ſolemmtas:
ꝙ debẽt · xij· ſacerdotes epiſcopũ circumſtare
et lucernas ardentesid eſt- candelas in mani
bus tenere.quas in ↄcluſione anathematis.ł
P id eè'excõis.q·d·excommunicatio erat ante
Hanc ſolenitatem· ſed modo põt dici anathe⸗
ma.pꝛoijcere debent in terram æ conculeare
pedibus · xj. qiij:·debent · ⁊ de hoc anathema⸗
te põt intelligi q eſt mucro epiſcopalis · xvj
q:ij·viſiſ.in fi quia nullus põt excõ municare
cum hac ſolemmtate niſi epiſcopuſ ſit adminꝰ
et de hoc no. j· e · . qui

re · ſub· ꝗ. nedum aute· EFlia vero ſpecies ex

communicatõnis eſt que dicitur mmoe excõ⸗

mumcatio.que a ſacramẽetis eccleſie tm̃ ſepat

oſſit excommunica⸗

vt ptz in his que no:S · e. ꝗJ. ꝓx · V· minoe · NHec
qñqʒ a iure ↄtrahitur a tunc tm̃ a ſacramẽtis
eccleſie ſeparat ·niſi foꝛte participet qs in eri

minie crimmoſo· vt no·j·e..quis ſit effectus

Quandoqʒ ab homine:⁊ tunc qñqʒ ſepat a ſa
cramentis tin:quandoq; etiã a cẽõmnunione fi⸗
deliũ · vt ð hoc plene no.S.ð cle· ex · mil · J. .· et
ĩ:e..quiſ poſſt ab hac ſnia⸗H· j·⁊· I· e. · ſe.
ſub. ¶. minoꝛ: Sedò ⁊ minoe excommunicatõ in
duas ſpecies diuiditur · vt no.õ· ð cleri.excõ·
mil. J. j· .· notandum eſt ·

Vis poſſit excommunicare.æ quidẽ ius
liquando excommunicat minoei excõ
municatione tm̃.vt ſtatim tactum eſt.S:e · ꝗ.
ꝓxi.v.alia:·liquando vero maioꝛi excõmu⸗
nicatione. in canonibus ſcz late ſentẽtie · qᷓ plu
res ſunt. ¶ Deimus eſt · cũ quis incidit in he
reſim iam damnatam.ſicut arriani neſtoeiani
et ſimiles·̊ quibus habesxxiij.q:j:c··ij.⁊
iij · ⁊æ· qiij.quidam· vł ſiquis nouam confin⸗
Sgat· St generaliter quicunqzʒ ꝓ romanaʒz eccle
ſiam vł ꝓ ſingulos epiſcopos in ſuis ciuitati⸗
bus dioceſibus tanqᷓ; heretici ſunt damnati
excõmunicati ſunt quocunqʒ nomine ceſeant
S8.· de hereticis ad abolendam æ c. excõmuni⸗
camus. Secundus elt · cum quis dekendit
vb receptat hereticos.S·ð hereticisſicut ait

¶Tercius:ſiquis dicat romanam eccleſã nõ

eſſe caput:⁊ ei tanꝙ; capiti noluerit obedire ·
xix: di. nulli fas: Funrens⸗ Kanis in cleri⸗
cum vł pſonam religioſam q;cunqʒ manus inij
cit violentes vł temerarias ·xvij.qiinj: ſiquiſ
ſuadente·j.e.parrochianos.⁊ c. contingit·j·
et quaſi ꝓꝑ totum. G autem intelligas ð religio
ſo·cuiꝰ religio eſt appeobata · S.ð religi · do·
c·fi·⁊ iunge quod no.S.ð regularibus·q.quiſ
ſit regularisv· quiò ð ruſticis.⁊ ſequentibꝰ
Quintus · cum quis poteſt defendere cle⸗
ricum a violenta manuũ iniectione τ nõ fen
dit · · e· quante pꝛeſumptõnis:ꝙ Io:⁊ alij qui

dam intelligunt ſiplidicer ſicut ſonat dicẽtes

h introductum in fauoæem clericoꝛum · quo⸗

rum defenſio ad ius ꝓpublicum ꝑtinet:j.dr iuſ

publicum: ⁊ in odium laicoeuzʒ. j.e: contingit.
ij· Scm iſtos qualitercunqʒ verbis vel factiſ
HB poſſum pꝛohibere:ſententiam incurro ſi nõ
peohibeo. Sed qe h̊ nimis durum eſt· ido alij
Hhoc reſtringunt ad illos qui tm̃ ratione pote⸗
ſtatis ⁊ officij hoc peohibere poſſuntxxiij · q
iiij. foete:⁊.c.Ouo iſta nomina · Dic hoc eſſe in
telligendũ ec ð illo qui a ſine ratõe poteſtatiſ
vel officij hoc pꝛohibere nõ potelſt· poteſt tñ
et aliter· puta.quia ſcit h' fieri debere p illũ.
cui ſi diceret caueas ne iſtud facias· ſtatim ali

us abſtineret vt ptzʒ ſatis apte in· e · decre · q;

dixit · ne autem ſolos violentie huiuſmodi au⸗
toꝛes · id eſt · qn hoc faciunt vel peecipiunt fi⸗
eri · vb in B expeeſſim conſentiunt · aliquoꝛũ p̃⸗
ſumptio extimet puniendos:facientes con⸗
ſentientes pari pena plectendos catholica cõ
demnat autoeitas eos delinquentibus faue⸗
re interpeetans· ſubaudi:quamuis expeeſſim
nõ conſenſerint·.tam̃ hooc fieri debere ſcietes.

+— ——

— - 2 —

4¾ — ⏑

weſlee
aneng
inen
eecheg
laraſe
mone ſi
ier
egſe.
ncaton
1exco⸗

deing
excõ
8ee
xcömu
pn
lt mn he
lorian.
eipiſ⸗
confin:
erele
imtati⸗
umnati
eleane
muni⸗
fendit
cut ait
hãno
edire.
cleri:⸗
8 ini
ſiamnl
git⸗⸗
eligio
do ⸗
quiſ
ntib⸗
ecle.
ofen
qun
etes
quo⸗
dril
ngit⸗
factiſ
ſino
alij
ote⸗
ſein
til
te
llüͤ⸗
gi
au⸗
ſit⸗
p⸗
n⸗
6
e:
m
6

eum poſſint: ſubaudi:nudo verbo tĩ hoc peo

Hibere · manifeſto · ſeʒ ſibi facinoei deſimunt ob

uiare · lxxxiij. di . J. j. et· cſe.et.c. erroz.⁊ Ilxxx⸗
vjidi: faciẽtis.ff· ad ſilł ſe · O.l. ij· ¶. potuiſſe ·

et · J. ſe · et · J. pe · æ⁊ hoc hodle compeobatur in

autend. nextra.e. dilectoig. quidem. vbi

innuitur ꝙ hoc pechibendum eſt nedum ver⸗

bo ᷣ ⁊ facto.ſicut intellexit lo· vt iam. j̊.no.
et plus. ꝙ Gq; nedum m clerico patiente iniunã
ſed etiã in vicino vł peoximo locum habetr
4 Sextus.in illo qui nec manum inijcit.nec
aliqꝰ mõ ↄſentit ꝙ hoc fiat.tñ ip̃m clericũ in⸗
uirum retinet.ponendo foste ei cuſtodes· vel
infra domũ aliquã meludendo· · e · nuꝑ. J. j.
¶Septimus inductus eſt contra poteſtates

conſules:et rectoꝛes.⁊ alios officiales laicoſ

ciuitatum et alicꝝ lotorn. angarias æ exactio
nes indebitas eccleſijs.ſaceròotibusæ eoeuz
Poſſeſſionibus. et alia ſua vniuerſa onera im⸗
Ponentes/ ſiue foſſata. ſiue expeditiones· ſeu
alia quelibet que agendalarbitrantur de bo⸗
nig eccleſiarum. clericoꝝ· æ pauperuz cheiſti
vſibus deputatis.compleri fere cuncta vole⸗
tes:ſubaudi cum effectu.vel iuriſdicõem Pla⸗

toꝛum et autoꝛitatem quã habent in ſuis ho⸗

minibus enacuantes.ſi em̃ tales qui in his cõ
miſerint competenter admoniti non deſiſtunt-
tam ip̃i ꝙᷓ fautoꝛes eoꝝ excommumcatõm ſe
nouerint ſubiacere. nec debent reddi commu⸗
moni donec ſatiſ fecerint competenter · Et qð
dictum eſt de exactõmbus: generaliter intel⸗
l gas verum eſſe niſi papa pemus cõſentiat ho⸗
die · ſicut hec ꝓbanturS. de immu.ec· non mi
nus · et· c. aduerſus. ꝗ.j.et de hac materia ple⸗
nius nota.S: de immu:ec. J. a quibus muneri⸗
bus · v· ab angarijſ.æ ſe.⁊. J. in q;tum · ſub . J. h
nec ula immunitas. †Octauug muentus eſt
contra illos qui ſupeadictis ꝓximo ſucceſſer̃t
niſi. I. menſem erro ꝛem ſiue exceſſum pdeceſſo
rum purgauerit. p̃deceſſoeibus nibilominus

excõmunicatis remanentibus donec vrriqʒ ſa

tiſ fecerint competenter.S. immu.ec.aduer
ſas.ꝗ. fi:· ¶ Sed nunquid vtriqʒ inſolidum te⸗
nentur ſatiſ facere anteꝙ; abſoluanturnõ· jm
mo altero ſoluente alter liberabitur a damno
dato· ar. ff.de eo per quem factum eſt.l.j..ſi
plures. ff · de his qui deie · ł effu. l. iij. Gzʒ ctũ
ad Otumaciã puniendã· intelligo ꝙ vterqʒ ſa⸗
tiſ facere teneatur. Neuter em̃ abſolui debet
quin iuret ſtare mandatis eccleſie.excepta ſa⸗
tiſ factione damni dati.vt patz in his que no.
I·e. . et qualiter hec abſolutio: Ideoqʒ intel⸗
ligo ꝙ tunc iudex iniunget ratione ↄtumacie
quod ſibi videbi tur imungendum ¶ NHonus
eſt ↄtra illos qui decetero ſeruari fecerint ſta
tuta edita * ſuetudines introductas contra
eccleſie libertatem.niſi ea de capitularibꝰ ſi⸗
ue cartularijs ſuis łᷣ alijs libeis · xj· q.j. . Hec
ſiquis anti quata.intelligas aũt h̊ quo ad ſta⸗
tuta in ſcriptis redacta· infra duos mẽſes p⸗
hmõi publicacõem ſententie fecerint amoue⸗
ri. Ergo in duobus caſibus ſunt tales excõmu
nicati quo ad ſtatuta. Deimus elt · ſi ip̃a de li⸗
beis ſuis infra duos menſes non deleuerint.

Secundus.ſi ipᷣa ſeruari fecerint quis deleue

rint verum quo ad conſuetndines in vno tm̃·
ſcz ſi ip̃as decetero ſeruari fecerint:ſic intelli

ge.j.e.nouenit fraternitas tua: ¶Vecimus

in bis qui decetero talia ſtatuta fecerint.

Vndecimꝰ. contra illos qui ipᷣa ſtatuta ſcri

plfſerint; Duodecimus· cont ra poteſtates
conſules.rectoees et conſiliarios· locoꝛum

vbi hmõi ſtatuta cõſuetudines decetero edi

te fuerint vel ſeruate.ſubaudi tu ꝙ;uis nõ ſta

tuerint nec ſeruari fecerint· vt diff erat a p̃ce⸗

dentibus caſibus· Et eſt ratio vt no.S· e· v·
quintus · WTerciuſdecimus: contra illos qui

ſcõm ea pᷣſumpſerint iudicare · ¶ Quartuſoeci
mus.contra illos qui ſcribere pᷣſumpſerint iu⸗

Dicata. ſicunt hec omnia colliguntur.j.e· no⸗

uerit frateruitas tua. ab illo. v· jtem excõmu
nicamus. vſqʒ in fi. Sed contra:quia nõ vide
tales ſint excõmunicati h excommunicandi.
I·e· grauem.ſed illa littera ſic eſt exponenda·
Ideoqʒ fraternitati tue mandamus quatenus
in conſiliarios æ officiales ciuitatis ipins· mſi
ſtatuta ipᷣa deleri fecerint· idonee ſicut res
exigit caueri ꝙ ſimilia der o non debeant
attemptareexcõ municatõmis ſententiã mbł
Sare peocures·ſubaudi ratione contumacie.
quia nolunt idonee cauere ac.· æ inſupꝑ excom⸗
mumcaros denuncies quia hoc attem ptarũt
vt ·.e· nouerit. Sed a ſi excommunicatos a iu
re icerum dicamus excommunicari ab homie
n abſonũ eſt nec abſurdum· nã ⁊ excõmũicatꝰ
excõmũicat.j.e:cum peo cauſa.⁊ eodẽ modo
intelligi debet.S. de rebus eccleſie nõ alienã ·.
cum laicis. in fi · vbi dicit.pᷣſaumptoeibus p cẽ
ſuram eccłiaſticã compellendis.vł ibi.ſubau
Omi põt.hodie tñ tales excõmumcati ſunt ip
ſo iure · vt. j. de ſen. excõ.nouerit· que eſt hon.
iij· et ſic eſt poſterioꝛ ↄſtitutõne.cu lai cis . que
facta fuit in concilio generali tpe inno in · p
deceſſoeis eiuſdẽ honoeij.et eodem mõ poſſet
intelligi illa. grauẽ. que ꝙnis ſit poſterioe in
ſcriptura tñ foete fuit peioꝛ in iudicatura.b re
ſpõde vt. ꝗ. ¶ Sʒ qualit ĩtelligis ꝙ tales de
beant idonee cauere ꝙ decetero talia nõ com⸗
mittant· vt· q̊.no:dicas ſub certa pena ipo⸗
theca· vł datis ſuffi cientibꝰ fideiuſſoꝛibꝰ.ar.
5·de pᷣſump·litteras.J. quocirca:⁊ ̊ͥ notat ſa
tig mens verboꝝ.idonee ſicut res exi git · x
Quintuſdecimuus· contra incendiarios ⸗

violatoees ecclłiarum.j.e.conqueſti ſunt. xj⸗

qiij:canonica.xvij qiiij omnes eccłie. xxiij
qv.peſſimam · S·ð raptoeibꝰ· in lit teris · Flij
autem qui aliter off endunt eccleſias vł bona
ipſarum diripiunt · non ſunt ipᷣo iure excõmu⸗
nicati ſed excommunicandi ſi ſacrilegi iudi
centur. ·de foꝛo compe.conqueſtuſ Qud
antem de incendiarijs tenere debes · vide · õ⸗
de raptoꝛibꝰ · ſub rubeica de mcendiarijs · .
⁊ qua pena incendiariꝰ. iunge H quod ibidẽ

Fnsr ſub rubeica de violatoꝛibꝰ eccłiarum

e
Sextuſi deciꝰ.cũ qᷓ; a paucõeibꝰ qꝙᷓ; a duabꝰ
ptibꝰ cardinaliũ ĩ ſummũ põtificẽ electꝰ.ele
ctõi ð ſe feẽ ↄſentit· ⁊ ꝓ papa ſe gerit.ſi hũili
ter noluerit abſtinere · · ð elec · licz I. pᷣter ea⸗

“

Decimuſſeptimus. contra illum qui de ter⸗
cia parte cardinalium confiſus nomẽe pape ſi⸗
bi vſurpauerit· nec non et hi qui eam recepe⸗
rint.5. de elec. licet. ¶. ſiquis autẽ · de quo ple
nius no · S. de elec . J. qualiter · ſub · S. et no . ꝙ
in electione ſummi pontificis: quem reqinre
poſt foeæmas.et ante· I. quo tempoꝛe. Deci
muſoctauus. cum quis per ſe vel ꝑ alium fal
ſat lireras domini pape: cum fautoeibꝰ et de⸗
fenſozibus ſnis · ¶ Decimuſnonus cum quiſ
ſcienter vtic litteris apoſtolicis etiã ab alijs
falſatis. Hi duo caſus peobantur: de crimi⸗
ne falſi.ad falſarioꝛum.qð qualiter intelliga
tur: no· plemus· S. de crimine falſi· ꝗ. et quali
ter pumatur· G. poæro· et ſe · ¶ Viceſimus · cõ
tra illos qui deferunt armaferrum· ligna Sa
leas- naues. ſaracenis. vel regimen nauium
galearum ſuarum exercent vel aliquod aliud
lubſidium eis impendunt in diſpendium terre
ſancte vel cheiſtianoꝝn· S. de mdeis ita quoꝛu
dam. et · cap.ſignificauit· et. c· ꝙ olim · et . c · ad
liberandã et de hoc plenius no. S· de indeis ;
ſub rubeica de ſaracenis:ꝗ. qualiter erga ip⸗
ſos cheiſtiani debeant ſe habere · Viceſimuſ
peimus. contra illos magiſtros vel ſcolares qᷓᷣ
tractant cum aliquo bononieñ. ciue de ipſius
hoſpi cio· in inquilmi ſcolaris pꝛeiudicium ſeu
eo irrequiſito·S· de locato et co · c·jq; decre.
aliqui dicunt localem ali generalem. qð dic
vt no· 6̊.· de lora.⁊ cõſub· . nunc videamꝰ · ꝗ.
peopter ſterilitatem. V. ſiquis autem ſcolaris
et ſe. Viceſimuſſecundus:contra quoſcũqʒ;
religioſos leges vł phiſicam audientesS· ne
cleri vel mona:non magnopeet · c· ſup ſpecu
la. H. j· et. J. j· Viceſimuſcercius contra
archidiaconosdecanos. plebanos: peepoſi⸗
tos: cantozes: et alios clericos ꝑſonatus ha⸗
hentes:necnon peeſbiteros: leges vel ꝓhiſi⸗
cam audientes.niſi infra duoꝛum meſium ſpa
cium a ſtudio iſto duxerint deſiſtendum. vt.
ne cleri. vel monaſuꝑ ſpecula:G. fi · q; qualit
intelligat in vtroqʒ caſu/pleniꝰ no·S ne cle.
vłe mo·ꝗ. que pena immiſcentium ſe · V· vt reli⸗
gioſi·et ſe · Viceſimuſquartus· contra illoſ
qui artem illam moetiferam et odibilem. bali
ſtariozum ſczꝭ æ ſagitarioꝛumaduerſus cheiſti
anos ⁊ catholicos exercent· S·de ſagitarijs· c
vnico. et hoc intellguut quidam quando bel⸗
lum iniuſtum eſt vt patet ex mente verboæuz·
cheiſtianos æ catholicos · ſed certe non intel
ligo ꝙ tales ſint ipᷣo iure excõmunicati ſed ex
communicandi:quia multitudini parcendum
eſt ab inicio.l.di.vt cõſtitueretur· et quia nõ
dicit hoc capłm· ſed tantum dictam artem · vt

dictum elt. ſub anathemate peohibet exerce⸗

ri: quod qualiter intellgat no. pleniꝰ m ſum⸗
ma ð ſagitarijs · ⁊ dic vt ibi.a·.e·. quis poſ

ſit ab hac ſentetia· . ſexto Viceſimuſquin

tus:cum quis participat in crimine· crimino⸗

ſo ⁊ peopter crimen ſuũ excommunicato e ·

iceſimuſſextus.contra illos peincipes ·

Rnten ↄcubine.a ĩ ant · d. n. .e.ſtatuimꝰ⸗
V

pꝛelatos · ſeu quaſuis alias eccleſiaſticas ſecu
lareſve perſonas· que quẽpiã cheiſtianoeꝛuz v

———
—

aſſiſmmos interfici fecerunt vel etiam manda⸗
uerunt. quanꝙ;ᷓ moæs ex hoc foæſitan nõ ſequa
tu r.nec non a contra illos qui dictos aſſiſmos
receptauerint. vel defenderint . vel occultane
rint. tales em hodie non ſolum excommunica⸗
tionis æ depoſitionis ipſo facto incurrunt ſen
tentias· ſed ſunt cum omnibus bonis ſuig om
nibus cheiſtianis expoſiti et perpetuo diffida
ti .ita ꝙ exquo de pᷣdictis vel alĩẽquo ipſoeum
peobabilibus conſtiterit documentis · ſez ꝙ
aliquod ſcelus ram excrahile cõmiſerint. nul:
latenus alia excõmunic atõis vel depoſitõnis
ſeu diffidatõms aduerſus tales ſententia reqꝗᷓ
ratur.h z beneficia talium ꝓ illos ad quos p⸗
tinet colło libere cõferantur· vt in aut ·dn ·
ex . de homicidio: ꝓ humani redemptione ge
neris: 4 Viceſimuſſeptimus.in illo qui ſpon
te æ ſciẽter participat excommunicato a papa

in diumis officijs.· eſignificauit· æ hunc ri⸗

goeem inducit magnitudo vocis ſine iudicis.
vt no.j· e.. qnis poſſic ab hac ſen tẽtia· v ter
cius: ſcʒ pape:æ excellentia illoꝛx in quibꝰ cõ
municat ſcʒ diuinoeum officiozumæ hoc in⸗
telligendum eſt de diuinis officijs o mnibus.
tam de his que:ĩ·.eccleſiam dicunt ꝙᷓ extra · ſ.
de hoeis canonicis.⁊ ꝙ dicit ſponte· nõ intel
ligas excludi vim conditionalem ſed abſolutã
tant um. S ꝙ metus cauſa.ſacris: æ cum H con
ſtit utio penalis ſit non eſt extendenda ſcom
gof · ff · de penis. interpeetatione · ⁊ de pe · di. ·
F. pene · immo dic cum H;ᷣ conſktutio nõ pe
nalis ſed medicinalis ſit. ̊ tamen ſpecialis ·
non eſt ad anos extendenda: mſti de inr̃ natu·
gen · 2 ciuili . ¶. plane·S· de elec · licer · . ki ½
Quid ergo ſiquis participat in diumis of⸗
ficijs excommunicatis a canonibus ſupeadi⸗
ctis· nunquid eandem ſentetiam incurrit: non
puto: quia mitius agitur cum lege ꝙ; cum mi
niſtro legis. ff de arbitris celſus. Viceſi⸗
muſoctauus.cõtra illos qui remanos aut ali⸗
os cheiſtianos peo negociatione vel alijs ho⸗
neſtis cauſis nauigio vectos capere· aut rebꝰ
ſuis ſpoliare· peeſumunt: aut naufragium paſ
ſos ſpoliant rebus ſuis:niſi moniti ſatiſ faciãt
vt.S· de raptoeibus. excommunicatio.æ nota.

5S· de raptoeibus ſub rubeica de pena rapto
coꝛpoznm.S. fi · Viceſimuſnonus. contra

illos qui innitunt oedinationibus vel aliena

tionibus a ſeiſmaticis factis · g.de ſciſmaticiſ:.
c.j· V. pe · ¶ Triceſimus· contra religioſos ñ
dekferentes habitum extra monaſterium qua⸗
lem eſſent intra monaſteriũ geſtaturi vt ĩ aut ·
d. n.· ne cleri.vel mona. ex· grauis. .

Sed ⁊ ſiquis ab vſnranio publico oblati

nem receperit · vel ip̃m admiſerit ad eccleſia⸗
ſticam ſep ulturam.⁊ qð acceperit reddat· et
donec ad arbitrium epiſcopi ſui ſatiſ fecerit ah

officij ſui maneat executione ſuſpenſus·ꝗ̊. de
vſuris· quia in omnibus in fi-Caueat ergo ne
interim celebeet:ałs irregularis fit. vt noS.
de pe · ſub rubeica de diſpenſatõnibus · J. quis

poſſit·ſub · · ſunt autem caſus· v·quartodeci⸗

1 Super illo autem canone quem poſui·5· e.

2
VE.. 2 6%

6

n mande⸗
lnſen
Paſſſnoh
Neultane
mmunicz.
Urrunt len
6 ſuig om
odiffid⸗
pſoanm
6. ſcz 9
ht. nul
olitönig
Mtia re
quog :
lut den
ſone g
qul pon
0 4 Papa
hune li:
indie.
1,ter
qunbe e⸗
thocin⸗
nmibug.
extra. ſ.
intel
bſolutz
n Bcon
a ſcöm
pe⸗ dif.
ono pe
clalis.
r netn⸗
fl⸗
mis of⸗
upradi⸗
fit pon
rtummi
Viceſi⸗
ut ali⸗
gs ho⸗
treb?
mm pal
ſfaciät
note.
ptoy
ontra
lliena
ticiſ⸗
ſosi

qua⸗
„
aut?

lati
leſa⸗
te' e
itah
de
ne
5.
tum⸗
ece

e⸗

· V· quartꝰ.⁊ habes.xvij ¶q· iiij: ſiquis ſua⸗
dente cõſueuerunt tradi due regule. DOri⸗
ma regula eſt H·ꝙ quicunqʒ ĩ religioſa per
ſonam manꝰ inicit temere violentas: excõmu
nicatus elſt ip̃o iure · hec autem regula fallit
in caſibus· ¶ Drimo in apoſtata percuſſo · q̃
ſi a pcuſſoꝛe clericus ignoeatur.= Bᷓ certũ eſt
Ppercuſſoe hunc qui comam nucriebat cleri
cũ eſſe ignoꝛabat.non ligatur. Quid ſi du
bitetur · poteſt ſe Purgare ꝗꝓpeio iuramento;
ꝓ ſi iurare renuerit ꝙ ip̃m eſſe clericum igno
rabat· tanq; excõicatus vitandus eſt donec p
ſedem apoſtolicaʒ abſoluatur.j·e.ſi vero ali
quis· ecundo· in clerico militaria arma
Serente. exquo tercio admonitus per dioce⸗
ſanum ſe noluerit coerigere.j.e.in audietia.
ercio· in clerico qui nec in modo ton⸗
ſure. nec in veſtimentozꝛum fozma.nec in qua
litate negocioeũ ·ſimile clerico quicqᷓ; oſten⸗
dit.ſi tercio admonitus er dioceſanũ ſe nõ
coerigit. j.e· contingit. 1. Quid ergo de goli

— o- 220 Ardig. 2 quidè ſi publicus æ noroeius ſit nec

/eſt ſpes de coerectiõe· non didetur ꝙ hoc pei

uilegio gaudeat.ar.õ de ſtatu mo.recolstes
J. j. S ne cli · vł monachᷣ.c.ij. S· de apoſtatꝰ.
c.j·S·de cleri.cõiug. lohannes.quia dilitas
vite non pmittit tales huiuſmodi peiuĩlegio
dignos eſſe. C. de adult·qui adulteriũ: i li.
⁊ omne peiuilegiũ huiuſmõi reatus excludit
C.vbi ſena.vel clariſ l. j.æ. C. de ep̃is æ cle⸗
ricis: Seneraliter. Flioquin ſi de nouo icipi
at talia·⁊ ſpes ſit de coerectõe.eſt dioceſani
ep̃i reqᷓrenda monitio.j. e. in audientia-æ. c.
contingit.ij. Et beeniter · quouſqʒ habeat rei
euidentiã. G̊ videtur retinere peinilegiuz ;⸗
diu ab eccleſia tolerarur.õ. de coha.cleri.et
młi. veſtra· ¶ Quarto. in clerico exercente
negocia ſecłaria:ſi tercio admonitꝰ? pꝓ dioc.
ſe non coerigat.õ.ð vita honeſt.cleri.c.fi.
Quinto. in relinquetibus tonſuram pu⸗
blice contrahentibus m fraudem iurium dñi
ſecularis· quod intelligas etiã ſi tonſurã lhac
intentõne ſola deferunt.puta.qe non habent
ſpem redeundi ad clericatuzʒ. nec ep̃us tales
retinut ſub foꝛo ſuo.nec beneficiũ conceſñt
diſpenſatiue. vt. õ· de cki. cõiug· expte tua.=
c.IoHᷣs.⁊· c.diuerſis.⁊ eodem modo intelli⸗
8a8. S. de peiuilegijs. ex pte · que eſt pars pee
cedentis.ſed ⁊ aliter intelligi poteſt vt ſtatiz
ſequitur · ¶ Sexto.in illis qui habitu cleri⸗
cali cõtempto tirannidi = crudelitati ſe inne
recunde imiſcent · vel ſeditõem æ guerrã mo⸗
nent · vel publice attrociter del inquũt · j. e. cũ
non ab homĩeꝗ.in articulo.æ.c. pꝓpendinus
5· de apoſta. c. j.⁊ ſic poteſt etiã intelligi.5.
de peiuił. ex pte. ¶ Septimo. in illis qui cõ⸗
tra inhibitõez dioceſani publice factam reci
piunt aominiſtratõem ſecularium pſonaruz.
nam ſi tales ꝗpter fraudulentuʒ computũ ca
piantur.eſt indignũ eis ab eceleſia ſubueniri
per quos conſtat in dei eccleſia ſcandalũ Ze
nerari · ̊. ne cle.vel mo.c.ij.quod dic vt no;
8.· ne cleri· vel.mo. G. æ qᷓ ſunt pmiſſa clericis.
vᷣ· ſed nec p̃dia. ⁊ ſeq̃n Ghe ſi abbas vel

parente.

alius p̃latus inferioe epiſcopo ſup peedictis
monuerit clericum ſibi immediate ſi ubiectum
* clericus incoerigibilis eſt. nunquid amit⸗
tit Hpeiuilegiũ: dicunt quidã ꝙ; non· qe non
innenirur H̊ expeeſſe cautũ niſi in ep̃o·⁊ ſic vꝛ
detur epiſcopoꝝ peiuilegiũ ſpeciale.æ ſic nõ
debet h aliꝰ ſibi vſurpare.S.de peinile. ſane
ar. S.· de elec: tranſmiſſaS. de exceſ.pla.ac⸗
cedentibꝰ.Eſt tam ar.cõtra..e.ex tenoee· et
c· vt fame.ꝗ.j.⁊.c᷑.cum illoeũ.. nos tamen.
c.canonica.æ Oico ᷓ expeeſſum in peelatis in
Senere.j.e.in audietia. Octauo.i illis qui
non ex odio. vel inuidia. vel indignatõne · h

iocoſa leuitate percuciunt.j e.c.j.v.nec cie

rici · lono. ĩ magiſtro qui B facit leuiter
I·e · eum voluntate.J. fi.cauſa coerectõis vel
intuitu diſcipline.j. e.c.j.v.neqʒ magiſter.
Decimo. in illo qui vim tpate repellit.j.
e·ſi vero alicuius.. ſi clericum:quod quali⸗
ter intelligenduz ſit no · 6. de reſti · ſpol. . qs
ſpoliatus.ſub. intelligendũ. v. in repellen
da.æ ſeqᷓn · ¶¶ Vndecimo. in illo qui inuenit
elericuʒ. cũ vxoꝛe.matre.ſoꝛoee.vel filia P⸗
peia· turpiter agente.has aũt pſonas q pei⸗
uilegium nõ excedit . j. e · ſ vero alicuius· ꝗ.
nec ille cõpellendus eſt. nodecimo in
illo qui G facit de mandato peelati ꝓpeij.j.e.
ex tenoee.q;uis em̃ nõ debeat verberari etiã
ex cauſa coerectõnis p laicum.alioquin ⁊ p⸗
ceptoe ⁊ verberatoe in excõicationem jcidut
je· vniuerſitatis attame de mandato p̈lato⸗
rum capi poſſunt clerici ad iudicinz trahi ⸗
etiã violenter.dum tñ nõ amplius capientiũ
* lacoeum violentia ſe extendat· qᷓ; defenſio
vel rebellio exigit clericoeũ j. e · vt fame tue
G. fi. erciodecimo.ĩ turbante oiuina of
ficia:q;ᷓ pᷣſ biter vel alius ad queʒ ſpectat po⸗
teſt eijcere de eccleſia.j.e· vemens.æ. c. cum
voluntate. J. ſiqui vero. Quartodecimo. in
eo qui ratõe officij qð in eccleſia obiinet cle
ricum peutit · 7Enmtvbeclno.! ſenioꝛe ec
cleſie qui cauſa deuotõnis H facit. PSexto
decimo. ĩ eo qui p̃ᷣlatus eſt æ leuiter coerigit.
Decimoſeptimo in domino famulum co⸗
rigenre ; Decimooctauo.in ꝗꝓpinquo ſiue
ſicut hi quinqʒ caſus ꝓPbantur · j. e·
cum voluntate . J. fi. qd qualiter intelligat.

no. S· de teépo oedi. g. æ cui. ſub ꝗA. decima re⸗

Sula· ¶ Decimonono.in clerico depoſito ⸗
tradito curie ſeculari.6. de iudic. cum nõ ab
hoĩe· xvij.q.iiij:ſiquis deinceps . ſecus ſi nõ
ſit traditus quãuis degradatus nã talis pei

2

nilegium retinet.lxxxj.di.dictum. in memo⸗

riaz peeteriti officij. ar. C. de queſtoriba. ſer⸗
uos. non ſolum. æ. ff. de decur· l. fi. ⁊ de hoc
no.S. de iĩmunitate eccle· ꝗ. in quantũ. vᷣ ſed
nunquid hoc peiuilegiuz. 2 qui cle.vel vo.q.
v. ſed nunquid clencus. Viceſimo. in ele
rico ad actum peoꝛſus contrarium clericatui
tranſeunte· vel quia factus elt milel nec ton
ſuram dekfert. quia nec ad Hoc eſt cogendus⸗
5. de clerico coniug. c. vt conſul tatõni. ergo
a contrario ſi tonſuram velit deferre poreſt

⁊ retinebit peiuilegium iſtuoquãuis aliqui

2 2 —

contrarium notent Dicunt etiã quidazʒ ꝙ bi
gamus non retinet hoc peiuilegium per ca·
Ixxxinj · di · quiſquis · ſed de hoc dic vt. no· S·
de vi. æ honelt · cle · F. in quibus · S· adeo aũt
inniti tondentur. a ſeqᷓn. ¶Secunda regula
eſt · ꝙ quicunqʒ in hunc canonem incidit ad
ſedem apoſtolicã eſt mittẽdus · quia citra ab
ſolui non poteſt·ſed ſunt caſus in quibus fal
lit hec re gula · ¶ Drimus eſt · qũ excõicatusʒ
eſt in moætis articulo conſtitutuſ · hic em̃ que
cunqʒ fuerit leſio abſolui potelſtxvij· q · iiij ·
nquis ſuadente.· e·non dubium.⁊· c· ea no⸗
ſcitur · F. fi · æ· C. quod de his · ⁊· e · ꝙᷓuis incide
ris 6. de of. oeð. paſtozalis· . peeterea · · ci ·
j· in te . ĩ fi · ⁊. c· vlti · ⁊ de hoc no.· S. ti. j· ſub
rubeica de penitentijsꝗ. cui confitenduz ſit ·
H.·j. H. ſeptimo.æ ſeqn· Eſt tñ tali iniungen
dum. vt ſi euaſerit debeat ſe ſedi apoſtolice ſi
enoemis fuerit leſio. vel eius legato ſi non ẽ
enozmis:vel ſi ſup Bſ.enoemi ſpeciale man⸗
datum habeat. p̃ſentare · ſup B pñiaʒ receꝑtu
rus.ſic ĩtelligas.j·e. ea noſcitur · J. fi · 8 e
cundus eſt.qn quis habet inimicicias capita
les vel ałs iuſtas excuſatões q̃re non poteſt
ſe ſedi apopeeſentare. .e· decetero · ¶Ter⸗
cius. in hoſtiario qui p̃textu officij clericum
non tamẽ grauiter leſit· · e· ſi vero alicuius·
H.j. ([Quartus in officiali qᷓ arcendo tur
bam.non ex ꝓpoſito ſed ex caſu foetuito· qui
tamẽ aliquo modo potuit pᷣuideri ita ꝙ ĩ ali
qua negligẽtia dephendat· clericũ peuſſit ·
ſm aũt in nul la culpa eſſet· non crederez ipᷣm
aſtrictum exquo non poſſet ei caſus aliquate
nus ĩputari.ſic intelligeĩ.e.ſi vero alicuiꝰ
F. official is:ar · ẽ. de homi · lohãnes · c · fi ·
Qintus:n mulieribus . ¶ Sextus in ſe⸗
nibus 2 valitudinarijs .· [Septimus. i mẽ⸗
beis ſuis deſtitutis- ĩtelligas ica ꝙ accedere
non poſſunt · ſicut iſti tres caſus ꝓbantur.j·
e. mulieres. æ. c. ea noſcitur· Octauus · in
infirmo hm quoſdamqð intelligas quando
non eſt ſpes de cõualeſcentia · Nonus in
paupe hm quoſdam.quod intelligas qndo ẽ
tanta pauptas ꝙ non poteſt ad ſedẽ apoſto
licam accedere:⁊ eſt ei verecundũ hoſtiatim
mendicatuz ire · ſic intelligas · · e . ꝙ de his ·
alioqum · ſi non eſſet ei verecundũ mittendꝰ
eſſet· ſicut ꝓbatur. e.ea noſcitur · H· ·· J·
J. ¶ Decimꝰ. in monachis æ canonicis regu
laribus. I.e.cum monachi⸗ ⁊. c· cum illoꝛum
ndecimus. in his qui ſui iuris non ſunt.
ſieut filijfamil · ⁊ ſerui. je· mulieres · qdᷣ tam̃
intelligendũ eſt vbi filius vel ſeruus h fecit
m fraudẽ ſernicij patri vel dño peeſtandi · vł
vbi pater vel dñs qui in culpa non eſt graue
detrimentũ pateretur ꝗpter filij vel ſerui ſui
abſentiam.debet tñ eis in recõpenſatõez la⸗
boꝛis itineris alia ſatiſ factio imungi· j. e. re
latum. ¶ Duodecimus . in his qui nobiles
magne potentie ſunt:a ita delicati ꝙ laboꝛẽ
eundi ad ſe · ap. nequeunt ſuſtinere· peins tñ
eſt ſup q̊B romanus pontifex oſulendus · IZdeo
qʒ iſte caſus nõ erat notandꝰ niſ ip̃m in ſum
ma Goffredi inueniſſem nota tũ qui nec im

△

exponit · ſed B eſt veritas· ꝙ ibi potiꝰ iure de
legatõnis ꝙᷓ officij abſoluitur · vt patet· ·e·
mulieres S. de his vero. erciuſdecimus:
in pupillo.j · e. c · · ſine ante pubertatem ſiue
poſt poſtulet ſe abſolui · · e · c · fi · Quartuſ
decimus. in his qui cõmuniter viuunt.æ ſub
vno tecto dozmiunt. ⁊ in eadẽ domo veſcun
tur-etiam ſi ſeculares ſint · S. de vita ⁊ honelſ.
cle. c. qm vt ait ſcriptura.ad fi. hm Hʒ intelli
ge . · e.ex tenoee · in fi· ibi· ant in eadem ecele
ſia ſocius eſſe noſcatur· non em̃ ideo excipit
caſus ille vt liceat ſocium peutere irato aĩo
ſed ideo ꝗe ſepe accidit· nam cõmunio parit
diſcoediam. ff · deb ; ij · l. eum pater · · dulciſſi⸗
mis. ideo non eſt iniungendũ id p quod veri
ſimile ſit piurium imminere · · de coha ele ·
æ młi.clencos. a de p̃ᷣſump· litteras·⁊ quia
ſi H̊ accidat: citra ſedem ap· talis abſolui po
teſt. ꝗ Quintuſoecimus · in monialibus· · e.
de monialibus. Sextuſdecimus· in Hoſpi
talaris ſancti Iobannis ieroſolimitani.ĩ· e.
canomca: ¶ Decimuſſeptimꝰ. in his qui cle
rico non enoemem ſed modicã leuem inin⸗
riam irrogant. B em̃ o tu epiſcope tue frater
nitatis arbitrio duximus relin quendum. f. e ·
pPuenit · qð dic vt no ·j. e. ꝗ. quis poſſit ab hac
ſententia abſoluere · De monachis cano
micis regularibus. monialibus:a hoſpitala:
rijs ſancti Iohis ieroſoli:diuerſos caſus no.
quia æ alij ſic notant. ſed hodie idem eſt ĩ om
nibus religioſis quod dic vt no · · e. I. quis
poſſit ab hac ſententia · ſub · J. ſed quis abſol
uet · : pa imo:⁊ ſeq̃n.
Nedum aũt ius· ſed miniſter iuris excõ⸗

municare pot eſt · ¶ Sed quis eſt hic miniſter
qui excõicare põt· Super HB diuerſe ſunt opimni
ones · Nam quidam dicũt ꝙ ſolus ep̃s excõi

care poteſt nõ inferioz· nam excõmunicatio é
mucro epiſcopalis·xvj:qij · vilis. in fi · vbi di
cirur.felici mucrone epi:ſacerdotum piacula

reſecentur. Et ſcòᷣm augu Ip̃a etiã damnatio

nominatur quã facit epiſcopale iudicium. qᷓ

.

pena nulla maioe in eccleſia inuenit᷑· xxiij

ꝗ· nij. coꝛripiantur. ¶ Secund dicũt ꝙ non
ſolum ep̃i:ſed ⁊ inferioees pᷣlati qui peeſunt
collegijs. vt abbates non benedicti · dum tñ

fuerint cõfirmati ·S· de ſimonia.ſicut tuis·?

peioees æ ſimiles excõicare poſſunt etiazʒ ma

ioei excõmunicatõne · S· de of.oꝛð · cum ab ec
cleſarum. ¶ Tercij dicunt ꝙ quilibet ſacer

dos habens curaʒ animarũ poteſt excõmuni
care · ij. q · j· nemo · xv. qiiij· c · j· · ð offi · oꝛð ·

ſi ſacerdos · xj · q·j· experientie· ⁊. c. ſacerdoti⸗

bus. ¶ So. dicas ꝙ nullus poteſt excõicare
excõmunicatõne ſolenni que dicitur anathe⸗
ma niſi ſolus epiſcopꝰ.vt no · S.e· ¶. quot lůt

ſpecies excõmunicatõis:v· vna ſpecies excõ

municatõis eſt.a ſeqᷓn.⁊ in B caſu intelligas
veram ſententiam peimoꝝ · ¶ Flij autẽ pee:
lati omnes qui ſpiritualem iuriſoitionem ha
bent de cõſuetndine vel de iure Omuni. puta
quando per electionem creantur.nec contra
ria conſuetudo ſiue deſuetudo repugnat· ex⸗
cõmunicare poſſuntetiã maioꝛi excõicatõne

iuede
tetſe,
amug.
temſiue
narruſ
ſub
veleun
. bonel⸗
imelli
necele
xcipic
to aio
parit
uleiſhi
od deri
aecle.
1 quia
lui do
ugſee.
bo
m.ſe.
guicle
nimin⸗
frater
n⸗ſe⸗
b hae⸗
cano
Mtala
8 no⸗
ſtiom
quns
abool

exeo:
opini
excoi
atioe
bidi
jcula
atio
m⸗.
rinij.
non
eſunt
um tm

ni8=7

zma

bece

ſacer
nuni
5-
ot⸗
care
che⸗

xco
156
ee:
ha
ata
tra
ext
öne

ÜS „F

qᷓ;uis peeſbiteri non ſint · ar. xxv · di. perlectis
lxin · di. ſi in plebibus. õ. de offi·archið.c.ij.
5· de ap. repꝛehenſibilis.S. ð̊ maio.⁊ obe.cũ
in eceleſijs.õ· de of.oeð quanto:quod intel
ligas etiã ſi curam animarũ non habeant.ex⸗
quo iuriſditõem ⁊ ſubditos habẽt.ĩter quos
poſſunt cognoſcere æ diffinire circa ſpualia
Naʒ iuriſditio ſme modica coertõe nulla eſſz.
ff · de ofeius cui man:elt · jur· l· fi· qd decre.
exponit de ſnĩa excõmunicatõms.õ.de offi·
dele . ex litteris · Ec intellige qd vecatur mo⸗
dica.qe modice appeeciatur hodie⸗⁊ modica
eſt inter mandanos:qui tm̃ ſectantur tpalia
de ſpiritualibus non curantes. Verũ quo ad
periculuʒ ſiue ligamen anime nulla maioe re
peritur.xxiiij·q.iij:coeripiantur iunge qo
no:õ.e.q.quid ſit excõicatio·ſi vis ſcire qui
ſunt hi qui hanc mriſditõem ſpũalẽ habent
plenius vide notata·S. de of· archið· J. quod
ſit eius officium. v. item excõicare.æ ſequen.
Elij aũt qui curam animarũ nen habent-
etiã ſi ſacerdotes ſmt.non poſſunt excõĩcare
hm ray· cum nõ habent iuriſditõem in ſubdi
tos.nec inter eos valeant iudicare.niſi fote
HB de conſuetudine haberẽt.que iuriſditiõem
dat. ix ·q:iij:cõqueſtus.õ.de elec. duduz. ij.
tandem · ¶ Tu dicas ꝙ quicunqʒ ſit ſacer
dos habet poteſtates excõmunicandi æ abſol
nendi.quo ad poteſtatẽ clauium ſiue clauis
foei penitentialis· non tamẽ habet exercitiũ
niſi curam habeat ·ſicut patet in his que no·.
8. de penitetijs . ꝗ. cui confitenduʒ ſit. S. non
obſtat· ⁊ ſeq̃n· Exquo vero euram habet· ĩ no
toeijs habet poteſtatẽ excõicandi æ exercitiũ
p̃miſſa admonitõe:æ in omnihus Pis que ſme
ibelli oblatõne expediri poſſunt.õ⸗ð clam.
deſpon. cum inhibitio.æ ſic itellige quod di
eunt tercij:vt no.õ/e.v.tercij.⁊.xj q·iij· au⸗
di . 7c qũo ſacdos · xvj.q.j. alia.ij.q.vijq.
Item cuʒ dauid.õ· de eo qui fur.oedi.ſuſ.c.j·
patet in his que no Jð̊ ·de penitẽtijs.ſub ru
beica de remiſ. J. quid remittit.ſub.ꝗ.dicũtur
aũt ſacerdotes:⁊. ſe.quis poſſit ab hac ſen
tentia.ſub.. ſed quis abſoluet· v· ſed nunqd
clericus · niſi foete contraria cõſuetudo æ ſn
perioeis inhibitio h̊ impedjat. vt patz in his
que no:õ·e·valij aſt peelati.æ:q. de pñijs
Teui confitendũ ſit. vᷣ. ſeptimus ſi ipᷣe ep̃us
n occultis vero vel que requirunt iudici
alem indagineʒz nõ poſſunt excõicare.niſi cõ
traria cõſuetudo vel ſpecialis delegatio ſiã
eõceſſio eis plus indul geat:nam ⁊ capł m de
cõſuetndine vel indulgentia excõmunicat et
interdicit · S.de reſcriptis · ex ꝑte decami.⁊ ð
conſuetudine.cũ inter vos.j.t.j.ex pte.⁊ ſic
intellige ſnĩiam rap· quazʒ no.õ.e. v· hj vero.
Sinau aliquis curã loabet alicuius par⸗
rochie nec ſacerdos eſt.iſte non poteſt excẽi
care· nec abſoluere:quo ad poteſtates claniũ
quã non habet· ¶ Quod ſi aliquis paelatus
habeat iuriſpitõem tempalem in aliquos ho
mines ſuos·nec ałs pᷣſit iuriſditõi ſpirituali.
talis de mure.vel de cõſuetudine· vel peiuile
Sio ſpeciali:ex cõmunieare nõ poteſt.ſed ałs

1

eedet ſicut faceret iudex tèmpalis ar · 3. ð
offi · oedi.dilectus. ⁊ de iurepatro.cum dile⸗
ctus.ꝗ. nos igitur. ¶ Verum ſi p̃latus ĩ ali⸗
quo loco vtrãqʒ iuriſditõeʒ obtineat · vtroqʒ
gladio vri poteſt.ar.S.qui filij ſunt legi . per
venerabilem. HE?.j.ad fi· v.id aũt ĩ patrimo
nio beati petri ·⁊. ò·de ap.ſi duobus.ꝗ. fi· et
in auten. d· n· extra:e⸗dilecto. dum tame ab
effuſione ſanguinis abſtineat. qð dic vt no-
5.ne cleri ci vel monachi .. que ſunt permiſſa
clericis.ſub.I. clencis.vᷣ.poſſunt tamen cle⸗
rici · ⁊ ſeq̃nti · ¶ Doteſt tamen excõmumcare
iudex ſpꝛiritualis oedinarius.poteſt ⁊ delega
tus·S.de offi·dele.peeterea.⁊æ· c.ex litteris.⁊
c· querenti · ¶ Sed excõicatus non poteſt ex
cõmunicare · xxiiij ·q· j· audiuimꝰ. æ iunge qð
no.õ.de ſen.⁊ re iudi.ſub rubeica de ſnia. ꝗ.
quis debet ſententiam.hm q intellige⸗j· e. ſi
quẽ · vbi innuit ꝙ quicunqʒ index eſt excõica
re poteſt ·
Minoe aũt excõmnnicatio etiam ab hoĩe
infligitur.nam hm om̃es epiſcopi alij infe⸗
rioees peelati excõmumcare poſſunt minoei
excõmunicatione.õ.de of.oedi:cum ab eccle
ſiarum · vnde ip̃a mino⸗ excõmunicatio qñ⸗
qʒ infligitur a ſacerdotequandoqʒ a ſeipſo.
de pe · dil. j· facilius. Et qñ infligitur a ſeip̃o·
aliquotiens male fit · vt quando putat B ſibi
ſufficere ad ſalutem.de pe.di. ihne qui arbi
trantur. Qnandoqz; bene⸗dt quãdo hoc facit
peccatoꝛ cauſa reuerentie. de con.di ij· quo
tidie · de pe . di · j. facilius · ⁊ di · ij. qui ſcelera

te. elius tamen eſt ꝙ autoeitate ſacerdotis

H faciat.de pe· di · j. in actione.nam ⁊= hodie
adminus ſemel in anno neceſſe haber qmilibz
adultus ſiue diſcretus enchariſtiam ſumere ·
niſi de licentia abſtineat ꝓpeij ſacerdotis..
de peni: omnis· Sed ⁊ aliquotiens mino⸗ ex⸗
cõmunicatio infligitur ipᷣo iure ſiue facto qꝰ
ao deum tantum aliquotiens quo ad deum
eceleſiam.quod die vt no.õ· e · ¶ quot ſunt
ſpecies· ⁊. j/e. . quis poſſit ab hac ſnĩa abſol
uere · v·hHic tñ notandum.⁊ ſecn.

is val eat excõmunicari · ſubditus et
inferioe reſpectu peoferentis vel ca⸗
mis ab eo lati:j·e a nobis.j z. c. ſi quem.
* B intelligas de ſubdito xp̃iano.iudeus em̃
vel paganus excõmunicari non poteſt. quid
em ad nos de his qui fois ſunt.S de diuo⸗.
Saudemus.ij.q.j.multi· Item hoc eſt verum
niñ peinilegiuz obſtet· xvdjq.j· frater noſter.
quod dic vt no.õ.de peini.ꝗ.qualiter amitta
tur. ſub · J. ſed dici poteſt · lgit ſuperio⸗
non poteſt excõmunicari ab inferioee.õ.de
maio⸗⁊ obe · cũ inferioꝛ.xxj: di. inferioe. Hec
aut regula fallit in caſu hm quoſdaʒ.ſcʒ quan
do ſuperioe imperio inferioeis ſe ſubijcit. xj.
q· Puenit · ff. de jur · om. zu. eſt receptum. SZ3
certe exquo ſuppoſuit ſe ſuppoſitio tenuit
iam non eſt inferioe ſed ſuperios in eo in quo
ſe ſubmiſit. quod hodie in clerico defacili ñ
obtinet · vt patet in his que no:ã.de of· dek.
ꝗ·quibus modis: Bclencus autez. Sunt

æ alie due regule circa hanc materiã · de b⸗
no.j·e.ꝗ. quis poſſit ab hac ſentẽtia.⁊ ſub· J.
eſt æ alia regula. ¶ Hõ ſubditꝰ etiã excõica
ri non poteſſ·quia ſententia a non ſuo iudice
lata noò tenet· S· de iudic· at ſi clerici · ix. a · ij.
per totuzʒ · deoqʒ ſiquis ita dixerit · qui furtũ

fecerit excõmunicatus ſit · ſubditos tin Kas-
ferentis aſtringit··e⸗ a nobis. j· ꝙ intelligi

debet de extraneis 2 non ſubditis: qui alibi

extra iuri ſditõem ꝓferentis delmauũt · ff · ð
iur̃· om. iu. l. fi· Sed ⁊ de his qui infra terri⸗
tozium eiuſdem furtum faciunt intelligi põt
dum tamẽ ignoæent ſententiã latam nec tan
tam moã traxerint qð ſcire pꝛeſumanturar ·
5.qui matrimoniũ · ac pol · c· fi · C. de adult⸗

—

ſi ea.nec em̃ ligatur aliquis excõis ſententia

niſi ſciens · · e.ſignificauit · ⁊. c · eũ deſideres ·

nec iſte extranes tenet ſcrutari archana alte

rius regni· C· de cõmercijs mercatoeibus·
l. mercatoees · Si vero B ſciat· vel nimiaz mo⸗
ram ꝛbi traxerit · hm ea que no · S· de prochijſ

F. quis intelligatur parrochianꝰ · V. quid ð

ſcolaribus.õ · de conſti·ꝗ· quando cõſtitutio
intipit artare:iam incipit eſſe ſubditus ratõe

delicti = ſententie late nam de furto tenetur
ibi reſpondere vbi cõmiſit · · de raptoꝛibus

c.j.vj·q.iij·placuit: ⁊ no·ẽ · ð̊ foꝛo compe · J.
quibus ex cauſis· S· Item ratione delicti · Sʒ
æ peeſes aduerſus extraneos homines delin
quentes imperium habet · nec em diſtinguit
vnde ſint.· ff. de offi · peelidis · l iij · ¶Et elt H
intelligendum de ſubditis extraneis. non ſu

perioeibus ſen paribus quo að dignitatẽ vel
uid ergo ſi metro⸗

officium indiſtincte.
politanus vemat cõtra talem canonem a ſul
fraganeo latum æ in dioc- ſuffraganei⸗ dixit
lauꝙ; non ligatur. cum ip̃e oedinarius totiꝰ

ꝓuincie ſue ſit . ix · a iij · c· ij · ⁊ in eodem cõſen

tit 1o E peomicialis dixit ꝙ calus eſt peo
hac via:õ. de p̃ben· graue · · e'a nobis · · ⁊ e

ar. in aut'·& defen. cini non habeéte. colk.
iij· æ. xxj.di.inferioe · ff · de arbi. l. ij. æ idem ẽE

ſi epiſcopꝰ in parrochia plebani ſui delinqt·
HMus· vero dicit contra· quia talis non li⸗
gatur ſententia iudicis: tunc em̃ vera eſſz ſen
tentia laur̃.ĩmo ligatur ſententia canonis· ⁊

quia ſcienter incidit in factum damnatum-

xxiiij · a · . c · · ij · · uj · ⁊ · ar · xcvj · diſ· duo · vbi
ambeo · rõe crimis in ſua prochia cõmiſſi dã⸗
nauit imperatozẽ· ꝙ alias non feciſſet. ⁊ pꝛo

hac via facit. quia talis delinquẽdo ⁊ ex cer

ta ſcientia cõtra canonem veniendo ſe facit

inferiozem: ar · xl di ;· multi · ad fi · æ ſic inferio

ris imperio tacite ſe ſubmitrit quod fieri põt

ij · q:ej nos ſi incompetenter vnde iam non

eſt ſaperioe. vt no. e. . igitur ſupeno⸗
uid eñ dices ſi metropolitanus ſcienter

celebeet in eccleſia a ſuff raganeo interdicta
qui etiã excõmunicauerat omnem ibidẽ cele
ſeance Hiee no· · ei . que ſit pena

ub. C. qͥd ſi epiſcopꝰ· v· mih videtur ꝙ ray ·

* iunge quod no. S.· ð peiuib. ꝗ. qualiter amit
catur: ſub . ſed ⁊ dici poteſt·æ de offi⸗ dele ·
EC. ꝙ ſit eius offirxium. V· ſed per que arguet

Blee obſtat quod oꝛdinarins dicat totiꝰ
ꝓuincie· quia H̊ non eſt verum mſi in caſibus

quo nullus eſt B. Nec obſtat· 6· de pꝛebe ·

graue · qe ibi non incidit in canonez ſed de⸗

Nquit conferendo beneficia. ⁊ officio ſao in
quo ſuperioe eſt abutendo· vnð ab inferioꝛe
puniri non poteſt. Nec obſ.in aut'.de defen
ſoꝛ.ciuita· S. non habente · qna nec ibi aliqs

canõ pᷣceſſerat.æ ihi etiã loquitur quo ad de⸗

poſitionem.quã etiã quo adð epiſcopũ nõ poſ⸗-

ſet facẽ metropolitanꝰ.iij · q· vj· q;ᷓnis.nec ob
ſtat· .e.a nobis . quia tum ratõne canonis·
tum ratõne delicti per canonẽ iam damnati
incipit eſſe inferioe vt dictum eſt. Quidqd
tamen dicatur licet quo ad ſuperioꝛes vl pa
res dignitate. vtputa archiepiſcopos extra⸗

neos. quibus ſcilicet non ſubeſt epiſcopus ꝗᷓ

dictum ꝓmul gauit canonem. æ etiaʒ quo ad

exemptos · ſupꝛadicta locũ habeant:non tñ

quo ad illũ cui ſubeſt · puta:metropolitanus
ꝓpeium ĩmo certo certius teneasquod ſicut
ſententia vel canon ꝓferentem uon ligat·ſic
nec ꝓferentis ſuperioꝛem. Ergo licet ca-
non pape om̃s aſtringat · vt in juribꝰ ꝓ hug ·

—

inductis. æ.5. de cõſti. c. j·a fi · xj· q· in. p pein

cipalez. canon tamen infertoꝛis nuꝙᷓ ligat ſu
periozꝛem ꝓferentis ſicut nec ꝓPferentem S.

de maio:·* obe cum inferioe ff · ð arbi· l· pe ·
æ iunge quod no · · e · ti· J. ⁊ que ſit pena · ſub

g.quid ſi epiſcopꝰ·æ. S· de maio· ⁊ obe . S. qs

cui.⁊ de conſti.ꝗ.qualiter cõſtitutionibus· et

g. quando cõſtitutio · . ratio:a ſeqn:· Flij
auteʒ omnes tali canone aſtringuntur. (ſ83
opponitur: remiſſiones facte ab epiſcopis nõ
ꝓlunt niſi his qui ſubſunt ſue iuriſditõni · vt

. de pe· quod autem.qualiter ergo ligabun⸗
tur non ſubditi tali ſententia: cum peimuz vi
deatur fauos abile· G odioſum. ⁊ fauoꝛes ſint

ampliandi. odia reſtringenda . ff· de liber · et
poſlhu· cum quidam· ⁊ cõtrariozum eadẽ ſie
diſciplina · d hoc dicunt quidam ꝙ remiſſio

ideo non tranſit in alienũ parrochianum · qꝛ

in talem non textenditur iuriſditio. ſed in ſen
tentia excõicatõis ſecus ẽ: quia ille ratõe de
licti efficitur de foꝛo excõmunicantis.GB no ·
b.j.e.nuper.ſuper illo verbo:tunc erit abſo⸗
lutio· in gloſa que incipit : colligitur hic · ſed

certe h̊ eſt replicare incõueniens· ͤ enim eſt

quod querebam. que ſcz ſit ratio ꝙ ratiõe de

licti ſoꝛtitur quis foꝛum æ non ratõne bene⸗

ficij . ¶ Vixit vincen· ꝙ h eſt ratio· quia ani⸗

me conſulitur vtrobiqʒ ideo em̃ remiſſiones

reſtringuntur · vt amma diutius aff ligatur. ?

ſic per veram penitentiam liberetur· excõmu

nicactio autem dilatatur. quia æ medicnalis

eſt Pe ad animam non moetalis . ij· q⸗je mul⸗
LI*

per reſtrictazʒ. vt patet in his qᷓ no.ẽ · de peni

tentijs · ſub rubeica ð remiſſionibus· J. a qᷓ̃d
valent · Item excõmunicatio moetalis eſt ani

me dummodo cõtemnitur · ij . q. ·· multi· ⁊ pa⸗

tet in his que no · S. e · in continuatõe ſumme

iſtius. 2. j. e. . quis ſit eius eff ectus· hoc

EFSBed nec iſta placet multuʒ. quia per re
miſſionem factam cõſulitur anime potius ꝙG

— ——— — — — —

* ₰☚ S 4 * .

„
4 omnia intelligas. Die ergo ꝙ; hec eſt ratio. hoc fecit.vel Bᷓ ſcit ſacerdos etiam ſeneen⸗
de ⸗ remiſſio ꝓuis fauoeabilis deo reſtringitur. Pferens · ſed tane deus 6. ð l ri⸗ 1 cer⸗
6 ſod ne vileleat eceleſiaſtiea inriſoitio ne peni⸗ dos. vel is qu i cõcubinam tenet de exrbmu
cio h en tentie ſatiſfactio enernetur · S. de penitentijs mco te ſi vlterius tenueris concubinam. ve
inf om cum ex eo · ar. . de conſue⸗/ cum iter vos.⁊ ꝓ⸗ omnes illos qui mpedierint teſtes dicere ve
zm encee pter hanc rationẽ etiam peiuilegium aliquã⸗ ſtatem cuzʒ iam minati eſſent aliqui.⁊ ſic erãt
de defen do ſtricte interpeetatur. vt patet.j.ti.j.cum in culpa G. de teſti · conſtitutus.ſen offenſa·
eibialiis in partibusexcõmunicatio vero ideo dilata ſcʒ noteeia contra eccleſiam vel hominez cõ .
noad de⸗ tur. vt 18 qui in factum damnatum ſci enter ⁊ miſſa. j. de vᷣbo. ſig. ex parte:æ. c·cum olim·
u no poſt Ptinaciter incidit.maxime in eo in quo deli⸗ pPeec eſſerit. ̊ em̃ poreſt excõmunicari ſicut pᷣ⸗
8ehec ob quit puniatur. nec em̃ debent remanere male notatum eſt. S.e.ſuper illo verbo. vel culpa.
anomis. ficia ipunitca.j.e. vt fame.xxiiij q: iij :eece au quibus merito adò iniungendam ſatiſ factõez
dammnati tem. æ quia tali imputari poteſt: quia ſciẽter hu iuſmodꝛi.ſ. cʒ infra certum diem ſequentez·
Qudd 2 impendenter ſe videtur damnare z ligare- vt. G. æ taliter. ꝓhoiibendo ſimilia · vt ſcz dicat
es de pa vt patet in his que no. I.e. . que ſit pena. ⁊ ſi q̊ decetero feceris: q;mis de deliao com⸗
os extrat ſub. J. quid ſi epiſcopus:= ſub. J. ſed nunquid miſſo ſaciſfeceri 8· excõmunico te. vł quando
ſcopus excõmunicatus. H. ſed quid ſi alias ligatus plures ſunt· omnes illos qui decetero ſic fe⸗
quo ad Quid ſi i18 qui hunc canonem ꝓmulgauit cerint· ſicut poteſt poni exemplũ in ſpeciali.
non ti hB ſcʒ modo. excõmunico omes illos qui fur 3:de ap. queſtioni. S8de of.oꝛð. ſisnificanit ·
volitanng tum fecerint moꝛiatur. vł tranſ feratur.ł de⸗ in generali autem. 1 e-Srauem. z. c. nouerit.
nod ſient ponaturnunquiò excomunicatus eſt q̃ᷓ po⸗ 2. 8. de clerico xc0. mi: ꝓpoſuit. ꝗ. inducan⸗
ligat ſ ſtea facit furtum. didetur ſie·quia ſcnipta tur.aut alia rationabilis ꝙᷓ in illis ſententijſ
leerca epiſcopoaum anathematizant pPoſt moetem- expeimant cauſa ſubſit. puta· excõmunico om
pbaß. x⁊ facere poſſunt decrerum vt quicunqʒ ita fe nes illos qui ſunt cruceſignati niſi cerucez fe
neppen cerit excõmunicatus ſit. M.q.inij.nullus:õ.ð rant · hec enim dicetur iuſta ſententia in fauo
igar ſn maio· ⁊ obe· c. ij. ⁊ B ſaus videtur expeeſſum rem crucis. vt alij ſezʒ exemplo deferentiũ ad
temns. niſi a ſuperioꝛe fuerit renocatum. . de loca· ſumendam ip̃am = deferendã foetius ammen
dilpe⸗ ⁊ conduc/veſtra.õ· de of · les · c. fi. Sed cõtra rur vel contra tolerantes hereticos hm quoſ
ena⸗ſub Juia mmterdictum non durat vltra iun ſoitio⸗ Dam. Sʒ certe hij ſunt excõmnnicati.S. de he
nem interdicentis.ff. de penis.l.fi:cui vide⸗ reticis excõmunicamus. dic P de hoc recur⸗
be is tur ſtandum niſi aliquiò ſtatuerit diffiniedo. rendum eſt ad arbitrium bonz viri. 5. de. of.
nbige ff· de of. p̃fec. vrbis· l.j. . fi· vel niſi a ſucceſ dele de cauſis. æ. c.ſuſpitionis.= de appelk ·
Olm ſoee expeeſſim confirmetur. 5. de loc.æ con. vt debitus. Eſt aũt rationabilis multis craſ
1. ( c.j. quod em̃ ibi di cit ꝙ ſucceſſo⸗ cõfirmauit. ſantibus joem delictum cõmittentibus.ff.
pleo intelligi debet quo ad excõmunicatõnis ſen de penis: aut facta. J. fi. vel vt no. j. e. J. = qᷓ⸗
tomdt tentiam.que alias non valeret niſi quo ad cõ liter q abſolutio. ſub. J. quartum. v. in his ta
gabun⸗ ſtitutõem que perpetua erat.õ. de of.lega.c. men ommbus.æ mbłta alia exempia poni pñt
umm di fi. NHodie tamen talis excõmunicationis qne nec poſſunt omnia de facili numerari. qꝛ
ees ſnt ſententia ferri nõ debz. ſicut legitur in ant. pPlura ſunt ne ocia ꝙᷓ; vocabula.ff. & pᷣſcrip.
liberet O.n- extra e romana. ꝗ. caueant etiã ne tales verbis. l. iij. ed quid valet B conlſtitutõ·
ade ſit ſententias ſiue ſpecialiter. putaexcoõmunico exquo de inſta cauſa recurritur ad arbitrium
emiſſio pPetrum quia ita fecit · vel ſ ita fec erit.vł 8Ze indicis etiã Pferentis.⸗H. ad tria· PDrimũ
uum . qe neraliter. puta quicunq; ſic fecit vel fecerit elt. ꝙ hodie in ciuilib⸗ non eſt aliqmis excõ⸗
dinſen ſit excõmunicatꝰ.in aliquo ꝓfuturas vi de⸗ municandus niſi moꝛa p̃cedat . Scdm.
atöe de licet ſi tale quidò fecerint.nec etiam ꝓ iam cãõ non eſt excõmunicandus aliquis etiã com
hno⸗ milſſis.· ſub hac foema · ſi de illis infra tale tẽ miſſis vel cõmittendis niſi expeimatur cauſa
t abſo⸗ Pus minime ſatiſ fecerint · ꝓferre peeſumant · rationabilis in ſontentia quare H fit. trer⸗
hic.ſed niſi moea in exhibenda ſatiſ factõne.puta.qe cium eſt. quia ſi aliter fiat. vel cauſa minꝰ ra
nim eſt a diem iam elapſuz no ſoluit vel ſatiſfecit tionabilis peetendatur. ſentetia relaxabitur
tioe de talis em̃ ſic poteſt excõmumcari.excommuni 2 Pferens ad arbitrium judicis punietur.et
bene: co B. niſ ſcz vl. q ad talem diem ſatiſ fecerit. alias penas patietur. de quibꝰ habes j aut'.
na ani⸗ cum ſatiſ facere neglexerit in tali termino iaz On extra · e. cuz medicinalis. de quibus etiã
ſſones elapſo.⁊ ſic poteſt intelligi. ꝗ̊. de ap p̃ᷣterea. no. 6. de ſen. ⁊ re iudi. ſub rubeica de ſentetia
atur vel culpa quia negligetes ſunt aliqui epiſeo Tqualis. ſub. .pura. v. quid ergo ſi dico ex
rcönn Pi vel clerici circa diuina officia · tunc enim comunico te ſi te Pparaueriſ. æ. j. e. G. quis ſit
analis rite fertur talis ſententia. excomunico illos eius eff ectus· v. ſiquis aut defectꝰ.æ ſeqn.
mlt qui non mterfuerint diuinis officijs hm quoſ E ud aüt certum eſt. ꝙ ſi iudex non ſer⸗
pern dam · p̊ᷓ non placet. ĩmo dic eculpa. id eſt. deli uans hanc foemam ſit puniendus. nihbilomi⸗
ius cto notoꝛio.in quo caſu poteſt ſie excõmuni nus eſt interim tenenda ſententia æ timenda.
pem cari. niſ vſʒ ad tale tempꝰ ſatiſ feceris excõ⸗ vt patet in his que no.j.e.. quis ſit eiꝰ eff e⸗
d ad municatus ſis.non dico ſie feciſti in ſpecie. ctus. ed nec poteſt aliquis ligari peia
ani in genere autem ſic · quicunq hoc fecerit niſi ſententia. quia ſeipm nemo ligare poteſt vel
pa: vſh ad tale tempus HB; reuelauerit vel ſatiſ fe ſoluere ff. de lpe niſ. Piin c. j. C. ne
umme cernit excõmumcatus ſit. qñ ſcz neſcitur quis quis ĩ cauſa ſua iudi. l· vnica. S

ſt tñ cõtrariũ

.

cõmuncet cũ illo qm excõmunicauit · ſenten
tiam incurrit ˖ Zed die ꝙ ibi non ligatur ſen⸗
tentia gpeia ſed canomis vt no. ]· e· . que ſit
pena participantiuz · ſub. quid ſi epiſcopus
aliquem nam a ſi expeeſſim diceret ꝙ parti⸗
cipans cum excõmunicato ab eo non ligare
tur. non valeret · ar· ſ· e.nuper. xj· a · iij · exco⸗
municatis ccum excõmunicato· Ktem
ſucceſſoꝛ ꝓf erentis vei par eius ſua ſententia
ligari non potelt · ff · de arbitris- naz magiltra
tus · 6 de elec innotuit · · ꝙᷓuis · ed nun⸗
quid excõmunicatus excommunicari potelt ·
diſ· vt no. j· e· quis ſit eius eff ectꝰ. ſub · J·
illud etiam⸗ PSer 2 is qui deliquit eſt excõ
municandus-non alius in odium iliꝰ ˖ vt pa
tet · S.ð̊ his que fi ·a ma·p .ca.queſiuit.xxiiij
q·iij . ſi habes· ideo vniuerſitas non eſt excõ
municanda neqz; collegium. quia ſic cõtinge
ret ligari innoxios ·etiã puerum vnius diei⸗
Juten d. n. excrae· romana · J· li · ſed loij qui
vniuerſitate culpabiles ſunt excõmunicari
poſſunt vt ibi. puta ſi ſic dicat'. excõmunico
om̃es illes qui pticipabunt cum tali excõmu
nicato. p̃miſſa tamẽ admonitiõe. in aut . den ·
extra.e:ſlatuimus: Sed æ interdicti ſententia
ꝓ delicto alterius peomul gatur · · de ſpon⸗
non eſt nobis · s· de offi. dele · ſane quia·

ar. . e. eum deſideres · vbi innuitur ꝙ ſi ep̃us

Vibus ex canſis excõmunicatõis ſen⸗
J centia ſit ferẽda. videt dicere decre.
duabus de cauſis fertur G; ſententia· ſcz ꝓ
cõtumacia· vel off enſa. · t· j ex parte · ⁊· c·
cũ olim. Off enſa dico· puta.ſi aliquis juſſus
ſeu monitus noluerit maleficium emendare:
ſeu ſatiſ facere ſieut debuit de off enſa quã cõ
miſerat · 3. de ap· cum ſpeciali· Sed certe et
cõtumacia eſt. ff · de rei ven qui reſtituere ·
igitur ſi recte inſpiciatur non debet excõmu⸗
mcari aliquis maioei excõmunicatõne niſi
cõtumacia.xj · q· iij. ſi epiſcopi ſacerdotali mo
deratõne. æ. c. nemo epoeum. ce certum. et
no.5. e. in cõtinuatõne huius ti: enenme
cia vero triplex eſt. dicitur em̃ contumax qui
citatus non venit· Item qui veniens non re⸗
ſpondet. Item etiã is qui venit æ reſpondet h
illicenciatus recedit · ſicut ꝓbantur Bomia-
xj· q· iij · certum eſt. Sed = cõmittitur cõtuma
cia illa aliquãdo in latendo⸗ vel abſentãdo ·
vel ne citacio ad ipᷣm pueniat curando. ·
vt li.non cõ· qm̃ frequenter ve nõ reſtituen
do. ff· de rei ven⸗ qui reſtitnere · vel non ſatiſ
faciendo de off enſa ſiue delicto · · ti · ·ex Pte
vel nõ exibendo . ff · de ap · credito · iuſſus·
vel penitentiam nõ agendo · xxxij· q·v. peece⸗
ptum.õ·de ſpon·ad audientiam-vel alias nõ
obediendo ˖ Sᷓ. de maio · ⁊ obe. ſiquis. ¶ Qð
ergo dicit canon xj· q iij certuz eſt P bhis tri
bus criminibus aliquem exc õmunicari debe
re. expone · id eſt · ꝓ his tribus ſpeciebus con
tumacie: nec ſolum ꝓ his tribus ſpeciebꝰ cõ⸗

tumacie-ſed 2 ꝓ alijs de quibus dictum eſt·

8

æ de quibus plenius no · g de dolo 2 contu.
ſub rubeica de contumacia · · qualite r depee

hendatur · Omnis em̃ cõtumacia graue erimẽ
poteſt dici · elt em̃ quaſi peccatum ariolandi
repugnare velle/ quaſi ſcelꝰ ydolatrie nol⸗
le acquieſcere. vij· q· j· ſciendum. ASed
diuerſis caſibus a iure ſiue canone infligit·
vt patet in his que no:· 5. e· . quis poſſit· H.·
j. 2 . quis valeat · ꝙ nec ſme contumacia eſt
nam æ= qui venit contra ius contumax poteſt
dici etiam furioſus. 5.· de tẽpo · oꝛ · vel non 6
compos:
Winoe etiaz excõmunicatio cõtumacia
po elt imponi. v. · ij· peeſenti · x. q· ii · audi⸗
Doteſt etiã impom ꝙ alijs culpis cõmilſſis.2

Poc duobus modis ˖ ſcz · P aliquibus culpis
cõmiſſis nomine pene ad tempus a indice in
fligende ·. lxxxvj· di.tanta· nomie pemitsẽtie
a lacerdote ĩponende ˖ de pe. di · · in actiõe·
patet in bis que no.5. e· ꝗ. quis poſſit excõi⸗
care· ſub . minoe autem-
Quod autẽ dixi · S · quẽlibet ſcz poſſe excõ
municari gpter contumaciam generaliter eſt
intelligendu; vbicunqz· ſ. lubditus iuſtis pᷣ⸗
ceptis indicis renuit obedire hm ea que no.
5· de maio: obe · J· a ad quid obedies: S6*
quid ſi peelatus pᷣeepit clerico ſuo ꝙ vadat
romam vbł alio negocijs eccleſie· ille nõ
vult obedire. dicẽs ꝙꝙ alij ſũt ibi magis v?do
nei vel peioꝛes eo. nunquid hec excuſatio iu
ſta eſt. non. quia oꝛdo in legationibus ñ ſer⸗
uatur. ff· de legationibus ſciendum . . penk·

„.

Zed nunquid excuſatur ꝓpter curam rei fa
miliaris· nõ- quia cõis vtilitas p̃ferenda eſt
peiuate · 3· de poſtuł . peeb. bone j· Ee plu⸗
rimoeum vtilitas vnius vtilitati vł volũtati
pferenda elt. vij · q· ſcias. in aut · de reſtitu;
* ea que parit in. xj· menſe · J. obeem⸗ nec Pp⸗
latus debet vtilitatẽ ſuam vtilitati eccleſie
p̃ponere· alioquin eccleſia cui pfuit vel cuiꝰ
miniſter extitit· ea ſibi munera vendicabit qᷓ
vrilitati ſue vel platus vel miniſter acquiſi⸗
uit. xij · q· uij · quicungz. ar · f· de admmiſ.
tu.l. tutoe · J. j· ff · cõmodati·l. ſi vt certo· I· cõ
modatum. in fi:nam æ diſſimulatio fraus
negligentia talibus imputatur. C· de perieu
lo tutoꝛuz ·l· .. C. arbitrium tutele · ¶.· quid
quid· quia nec debet cleticus occaſione oꝛdi
natõis ꝓpeiozuz negocioeũ· negocia ec cleſie
relinquere · ar ˖ vij · q· j· pꝛeſentiũ .. c· placuit
vt nemini. u. xvj · q· · qui vere. ibi · ⁊ neqʒ cõi⸗
care eccleſiaſticas gc.*τ⅓ c. vos aũt ibi · ac ſi qᷓ
opera ac. Sed cõtra. quia nemo tenetur re
iiquere ꝗꝓpeia negocia alienis · vt patz · ff ·
queadmodum tef. apxi. l·ſed ſiquis ex ſignato
ribus C· de teſtibus. l. ſi qñ · S· ij · ff · de arbi⸗
1. licet · ff. de iudic · l. ſi longius cum ſuis ſimi
libus C. de exact · tributoꝛx·l · appitoꝛes·
olutio·: HB iura ꝓbant ꝙ nemo tenetur re
linquere iim otilitatem peo alia peiuata.
nam æ ea que coꝛam arbirris indicibus agi
tantur peiuatoꝝ ſunt· poero aliud eſt i repu
plica vt ꝓbat lex quã aliqui in contrariũ m:
duxerunt ˖ C· de peda · indicibꝰ. placuit· ibi.
vel publice vtilitatis ratõe æc ſed foꝛſan nõ
cõſiderauerant niſ finem- ar. ff. de incend·

ime
ndi
nol⸗
dri
r⸗
leſt⸗
teſt
one

cia
di⸗
8.
lpis
tein
tetie
de
coj⸗

excõ
ereſt
8559,
no⸗
8
dat
no
vdo
o u
ſer
enk.
feifa
ec
plu
ntati
litn⸗
ep⸗
leſie
cui⸗
t⸗
jſi⸗

co

ne quid ex naufragijs:ante finem.ibi.a dño
quoqʒ pſonis ⁊c.ſi em̃ pᷣdicta indiſtinte ad
mitteretur excuſatio:non inueniretur defaci
li q̃ munera publica expediret · ff. de vacat'.
mu. l.j.circa peinci· obedire ergo tenetur ecle
ricus·ar. C.òde ep̃ᷣis ⁊ cleri.il ſiquis pᷣſbiter.
ad fiibi · ex geſtis negocijs.ſubaudi vel ge⸗
rendis·niſi poſſt remanendi gratiã obtinere
ar.S·de of ·deł.ſi quãdo.⁊.c.paſtoꝛalis..qꝛ
vdero:maxime hm canones· hm quos ſemper
obediendũu eſt niſi id quod iniungitur apte
ſit cõtra dñmxxiijq.j. quid culpatur. dũmo
do diuini cultꝰ obſequiũ vel eccleſiaſtica vti
litas h̊ expoſcat · vij.q.j.quia frateralioquin
inobedies moete moeietur.S. de maio.⁊ obe.
c: ij·ſi em̃ ſunt aliqua munera reipu tpalis q̃
excuſatiõem non admittunt. vt.ff · de vacac·
mul·ſunt munera: multofoꝛtius debet B̊ in
munere reipu:eccleſiaſtice ĩdiſtincte æ gene⸗
raliter obeinere · ar. ff · de iuſti · ⁊ iur · l· j· ff· de
relig·æ ſump.fu.l.ſunt pſone.C.ð ſacroſan
ctis ec.l · vt inter diuinum . C· de ep̃is = cle·
l.ſanctimus. ico tñ ꝙ equiſſimum eſt ꝙ

epiſcopus qui regere habet omnia.x.q.j.re⸗

Senda·clericum relenet ſi detrimentũ graue

ſibi viderit immere. ar. ff. ad. l. ro: de ꝛactu.

terdum. ⁊. l.ſeq̃ntibus. ¶ Hon ignoeo ꝙ ali⸗
qui diſtinguunt circa hanc materiam. vtrum
pemata vtilitas includatur ſub cõi.⁊ tũc pᷣ⸗
fert cõmunis peiuate vt ĩ iuribus ſignatis.

l · ij · ¶equiſſimũ.⁊.ff.qui Bain pig· ha.l.in⸗

S. e. I. v. ſed nunquid.⁊. ff. ꝓ ſoc· l. actione

Jꝗ.labeo.⁊=. C.de caduc:tol.l. vnica: pe⸗

nul· Vel non ĩcludatur.a tunc p̃fertur peiua

ta:qꝛ peimo tibi etiã hm oedinex caritatis ob
ligatus es:de pe.di.iij.ſane cauendum eſt.

⁊ ſic intelligũt iura cõtraria.⁊.C.de ſeruit.

l.paeſes.xix:q.ij:due ſunt.xxiij.q.v.ſi non li
cet · ¶ Flij dicunt ꝙ ſi allegans peiuatã vti
litatem certat de damno vitando audiendus
eſt·⁊ ſie intelligunt cõtraria·ſi de luero capi

endo audiendus nõ eſt. ſic intellige ura ꝓ
vtilitate peinata ĩducta· ad qð ptinet. C. de

iure deliber.ſanctimꝰ.ꝗ.ſunt vᷣo traditoꝛes
C· de codicilk. l. . ee ſ hec maxime
quo ad ſolutõem.õ.dicte queſtionis ptinẽt.
nec p omnia cõtinent euangelm. nam ſemp
peiuata vtilitas clerici ſub eccleſiaſtica con
tinetur · ar · S. e · eum deſideres · ad fi.⁊.c·con

tingit ſepe.õ·de penis.c.ij·õ·de foꝛo cõpe ·

ſi diligenti · xvj·q.jvos aũt fratres.in fine:
Bed ⁊ potius debet quilibet omnia mala
⁊ detrimenta pati ꝙᷓ; moetaliter peccare.s.qpꝓ
metus cauſaſacris · xxxij ·q:vita ne.nec de⸗
bet inobedientie notam incurrere ꝓ aliquo
cõmodo tempali.õ̊.de maio· ⁊ obeð.illnd
trum aũt antiquoꝝ reuerentie in aliq“
ſatiſfiat· diſtingue ũ placet inter publicaz =
cõmunem ⁊ peiuataʒ vtilitatẽ.⁊ dic ꝙ publi
ca pᷣferenda eſt ⁊ cõmuni ⁊ pematear · ff · de
incenð.ru.naufrag.l.ne quid ex naufragijs
In cõmuni auteʒ ⁊ peiuata poteſt diſti gui:vt
G.e.v·non ignoꝛo.ſed cum eccleſiaſtica ſx
cenſeatur publica.pter h̊ ſuperioe ſolutio ñ

— ſ=
*

imitetur · ¶ Et facit ad mentõeʒ huius ſoln
tionis quod no.õ.ð renuncꝗ.que poſſunt re

nunciari·p totum:æ de poſtulã/ꝗ.quid perti⸗

—

net · ſub · ꝗ illud in ſumma. a de pᷣſcrip. ſub ru
beica de peeſcrip·rerum ĩmobiliuz. . que exi⸗
Sgantur:ſub:.quartũ.vᷣſic notabis.⁊ ſeq̃n.·

vſq; in fi ·

uid ſi alicui iniungitur ꝙ; va⸗

dat ꝓSmounendo negocia cõtra ſeip̃m.non

videtur ꝙ debeat obedire · ar. õ. de iuriur̃. pe

titio · S· de poſtuł.c.fi.⁊ h ſatis expeimuntur
ff · de legationibus.ſciendum.o.ſi accuſatio.

[Seo nunquid qui legatõez alicuius eccle
ſie recipit poteſt cõtra ipᷣam eccleſiam duran

P ſe ſed per almm.ff.de legatõibus.l ·ij. H ·

te atõnis tempe impetrare.ſic.non tamen

j· ¶ Quid ſi epiſcopus pᷣcipiat alicui clerico
ſuo ꝙ libeos ſuos accõmodet nepoti ſuo · ł ee
cleſie renunciet vt alij cõferat.nunquid ẽ iu⸗

ſta cauſa excõmunicandi ſi in his vł ſimilibꝰ

non obediat.non puto·qꝛ in his tm̃ obedien

dum videtur que ad diuini cultus obſequinz
ptinent · vel q̃ eccleſiaſtice vtilitatis pagere

cura pſuaſerit · vij.q.j:qꝛ frat ⁊ coepiſcopꝰ.
quoꝝ neutrum eſt h̊.nam ⁊a ſi peecipiat ꝙ re

pleatur burſa ſua cũ ip̃a non egeat.non tenet

ſubditus obedire.ldeo dixit cancellariꝰ pa⸗
riſienſis ꝙ nõ tenebamur ad obedientiã bur
ſalem.ſiue argentinã.neqʒ mulinã.neqʒ equi
nam.ĩtelligas ſme cauſa mdictã.ar.õ.ð cen-

cum apꝑoſtolus·ꝗ. inhibemus.xvj.q.j. p̃dica⸗
toe. ¶ Cnid aũt ſi peecipiat clerico dure cer

uicis vt libeos ſuos accõmodʒ clerico bone
indolis. vt in ſtudio theologie ad qð mittit

ipᷣm ꝓficiat · tũc videtur ꝙ ei ſit obediendũ.

qꝛ nõ mouet ipᷣm carnalitas h vtilitas eccle
ſiaſtica ⁊ cõis·ar·ĩ dicto.c.vij.q.j.qe frater.
· de magiſtris:ſuꝑ ſpecula. olutio.ſi oc
caſione eccleſie vel de bonis eccleſiaſticis li
beos acquiſierit obedire tenetur.ałls contra
ar. /·de teſta· requiſiſti · æ de iurepatro.cũ di
lectus.. nos igitur-
Valiter ꝓferatur-hic diſ. vtrum qras
de ſentetia indicis· vel canoms. Bi
queras de ſententia iudicis · q̊ ferenda eſt in⸗
ſte.ita.ꝙ non peccet is qui peonunciat.neq;

quo ad cauſamneqʒ quo ad animũ. neq; quo

ad oedinem. quod die vt plene no.j. e. . quis
ſit eius effectus. Zed!
ficiunt·ſcias te excõmunicatũ eſſe:vel te ex⸗

cõmunicatũ cognoſcas· vł habeas te ꝓ excõ

mu nicato· vel geras te ꝓ excõmunicato. vel

reputes te ꝓ excõmunicato.ita videtur. õ. ð

teſti · cogẽdis. c · ij. . de appel · pterea ¶Hlec
em in ſententijs refert vtrũ interneniant ver

ed nũquid H verba ſuf

ba directa vł equipollẽètia · j. de vbo.ſigni.

in his.vnde ⁊ ſi dicat iudex · videtur tici ni⸗
hil debere ſeio· intelligitur ticiuʒ abſoluiſſe.
ff· de arbi · quid tamen . J. j. ¶ Rem aliquãdo
excõmunicatur quis ſola voluntate.xciij·di.

ſi inimicus.ibi: æ voluntati eius abſq; conti⸗

nua cõmonitõne obſecundare · patet in his
que no.je..·quis ſit eius effectus. S.⁊ hec
omnia.a ſe·æ ſola voluntate abſoluitur.j.e.
ſi aliquando: ¶ Etẽ ſi teſtatos ſic dicat.ſciãt

V.

beredes mei me donaſſe liberto meo taleſ res
inter viunos: ex his verbis tranſit dominiũ ad
libertuzʒ ꝙᷓuis alia donatio nõ pᷣceſſerit · ff · de
do. ex hac ſcriptura · reterea· ſi dicat te⸗
ſtatoe · filiam meã ideo exheredaui · qm ip̃am
dote ſua cõtentam eſſe volui · ꝓ hec verba cũ
voluntate ĩtelligitur facta exheredatio. ff.
de hereð · iſtitu · q̃ volebat · ¶ Bed Otra qm
verba illa de quibꝰ dixi · 6. e · Y · ſed nunqᷓd H
verba.magis videntur habere vim * natura
denunciandi ꝙ;ᷓ ligandi· ſed p denunci atõem
nemo ligatur.5. de appella paſtozalis· J· fi⸗
EVideo etiã ꝙ ſi ſic dicat teſtatos · volo ꝙ
beres meꝰ manumittat ſeruũ ſuũ cum multa
capita ſernoeũ ſibi reliquerim. ſi nõ ſit veruzʒ
ſeruos fuiſſe relictoſ.nec heredi dabit actio
ad ſeruos petendos qui relicti non ſunt: nec
ſeruũ ſuũ manumittere vpelletur · ff · del · ij ·
ticia· H. j· . ſtem nulla ẽ ſubſtitutio niſi in
neniatur inſtitutio p̈ceſſiſſe ff · de heredð · ĩſti ·
ex facto etiã agitatum. ¶ Solutio putauit
Gof.verba ſupeadicta nõ ſufficere ad excõi⸗
candũ · ar · ꝓ ipo in his q̃ no· j· e · J.⁊ qualiter
h̊ abſolutio.e · .·⁊ ſub. ꝗ. terciũ · x nec ap
peobãda.nec obſtat· ã· de ap · pᷣterea · nã ſub⸗
audiendũ eſt. te excõicoæ ſic excõicatum te
eſſe cognoſc as:⁊ eodẽ modo ſubaudiri debz
5· de teli · cogẽdis. c· ij. æ⁊ hoc ideo hm gof.
qe excõic atio odioſa eſt.⁊ iõ reſtringenda ñ
ampliãda. ff · de liberis poſthumis· cũ qᷓdã
6. de conſan: a affi · qð dilecto. Bed H ratio ñ
placet mihbi neqʒ; ſolutio.nam æ video qð nõ
reſtringit ſed dilatatur · qe ſi ita dicat iudex ·
eycõico.nõ intelligitur q̊ de minoꝛi ſed ð ma
ioei excõicatõe·j. e. ſi quẽ · æ H̊ ideo eſt·qꝛ nõ
eſt odioſa h fauoꝛabilis:· ⁊ ad medicinã ani⸗
marũ innẽta.ij.q.j 'multi · vnð ⁊ in dubio po⸗
tius debeo eredere me ligatuz abſtinere. †
temere ↄmunioni hoĩm me ingerere · · 8 cle.
excõ· miniſ illud· J. licet aũt.nã in dubio via
eſt tutioeꝛ maxime reſpectu anĩe eligenda· vt

ibi. a. S. ð ſpon· iunenis. Si igitur vis tenere
ſolutõem gof:non dicas ꝙ rõ ꝓ ipᷣm reddita
B faciat.lmmo hec eſt ratio:qꝛ ſententia que

non continet abſolutõem vel eondemnatõz
mulla eſt. vt no.j·.e.G. æ qualiter h̊ abſolutio·

H. j. MHec obſtat qð obiectum eſt. g. e. V.

nec em̃ · nam equipollentiã intelligo ſuff ici⸗
entiã · vt ſi dicat a cõione eccleſie te excludo
ad Bſ-e ſiquẽ. ¶Itez nõ obſtat lex inducta
5. e. S·Item aliqñ.nã decre·ſi aliqñ. loquitꝰ
in papaeuiꝰ voluntas.l.facit.mſti·de iure
naturali ꝗ. ſed qd peincipi placuit-De alijs
vero indicibus verũ eſt ꝙ ſola voluntate poſ

ſunt excõicare.dum tam̃ ſnĩiam ꝓferantſi tñ

hoc ſme cauſa faciant:egregie ꝓpuniunturvt
no.j.e. G. qnis ſit eius eff ectꝰ·ſub· . Hij ſunt
eff us. Zed nec obſtat·l.hec ſcriptura.
inducta. S.e G. Item ſi teſtato? quia illud cõ

tin it benigna ĩterp̃tatõe.ſicut littera dici·

Bed ⁊ qð dicit. l. qui volebat.õ. e · x · pte
rea non obſtat.qꝛ illud nõ cõtingit ꝓpter vo
luntatẽ teſtatoꝛis de qua conſtat. que etiã in
vltimis voluntatibus legeʒ facit· in aut de

nuptijs· J. diſponat · eolk. ñij · hm gof · Tu
ctamen teneas ꝙ talis ligatus eſt ſicut aꝑte
ꝓYbant decretales. 5⸗ inducte æ alia iura ſime
aliquo ſubauditu:nec ſubauditus goł·aliqꝰ
inre apte cõpꝛobatur.ſed potius repeobatur
I.e.ſi q;· ꝓ quã decretalẽ·⁊ p ca.xvij.q:mij⸗
ſiquis ſuadente· in multis alijs canonibus
in quibus aliquis incidit in canone ipo iure ·
æ p alia iura ſupioea:non facio vim vtrum di
cat iudex excõmunico te · vel ſcias te excõmu
mcatũ.vel alia quecũqʒ vis· dum tamẽ vꝓᷣba
qualitercũq;ʒ vt pᷣmiſi peolata voluntatem ⁊
conſenſum iudicis de pᷣſenti expeimant · ſicut
æ alias dicitur · 5· de ſpon. ſi inter virum. æ ð
ſponſa duoꝛz · c· ·v voluntas iudicis ſpiritu⸗
alis omno ꝓ lege ſernanda ẽé xj · q· iij · audi .
qꝙ;uis miuſta· vt apparz in his que no. ſ· e · ꝗ.
quis ſit eius eff ectus · HE· j· eoe, Oſulo
tibi ꝙ qñcunqʒ dubitas vtrũ ſis excõicatus
⁊ Phabiliter · ſemp ĩputes te ligatũ · Qñ aut
dubitas de abſolutõe tua vtrũ valeat· repu⸗
tes etiã te ligatum. æ nec valere abſolutõem
pᷣſumas: vt apparet in his que no· ·. e. J. ⁊ q̃li
ter B; abſolutio.ſub· ꝗ. tercium. ꝙuis in ſnijs
alijs ſit cõtrarium dicendũ vt apparet· S· de
ꝓhbat · ex lĩis · ff · de act·⁊ oh arrianꝰ. ff. de
reg· iur. fauoꝛabilioees.Et eſt ratõ · vt no· in
ſupeadicto ꝓximo ſub· S· cerciũ · ⁊ qe quod tu
tius eſt anie tenendũ ẽ · vt no. S· e · v. ſolutio·
tutius aũt eſt ꝙ abſoluaris:ꝙᷓ ſi decederes ex
cõicatus a abſolutiõe nõ petita · ar.xiij· q· ij·
non eſtimemꝰ. ⁊ev · di · ad eius vero cõcubitũ
æg.5. de obſer ieiu. conſiliũ . cum aũt queſie
ris: nam vbi dubitas de peccatopeccatoꝛezʒ
debes te reputare.qꝛ vt dicitur ĩ ſupeadictis
ꝓxime inductis iuribꝰ. bonarũ mentiuʒ è ibi
etiã timere culpã. vbi culpa minime rᷣpperit·.
æ in foꝛo penitentiali.⁊ vbi dubitas ð vincu⸗
lo anĩe.ſemꝑ cõſulo ꝙ in mente habeas illð
Fug: dicentis · vis te a dubio liberari · certũ
tene ⁊ dimitte incertũ · de pe · di · vi · c . j. ad fi ·
ergo ſi dubitas:ad cautelã ſaltẽ facias te ab
ſolui.qð ⁊ fieri poteſt hm ea que no · · e · ¶· et
qualiter ̊ abſolutio·ſub·. ſm aute talis· Vv·
ſed a illud notandũ.æ iunge qð no.õ.·de cle ·
excõicatominiſtrante· . qualiter excuſentur

⁊2.5. ð̊ ſcrutinio in oedi · faci· · que ſit foꝛma.
Sfozma.ante fi· t ſolutio iſta quã facit

gof·in queſtione hac · apte contradicit his qᷓ
no · hw eundez. c e · J. ⁊ que ſit pena · ſub · ¶· q̃d
ſi epiſcopus. v·ſed quid ſiqs epᷣus ⁊ ſeq̃n· et
iunge hic qð no· ẽ·ð ſnĩa a re indi · ſub rubeia

ð ſentẽtia · C. qᷓlis · HE. j· ⁊ ſub · I. pura· dbi ea
que hic deficiunt · plene poteris reperire per

totum ip̃m· · notata.

¶ Zin antez queras de ſentencia canonis. BH

ꝓfertur eojp̃o ꝙ aliquis in factũ damnatum
p canonem incidit · ideo de ſe qui deliquit

qui in culpa eſt·nõ de canone qui delictũ ꝓ⸗
hibet fieri · queri debet · ff. de regu · iur · p qs
damnũ culpa ſua patitur æc. talis non a ſe⸗
ipᷣo ligatur.ſed occaſione delicti ſiue autoꝛi
tate canonis· P apparet ꝙ Sof. male rop:

ſed

care

1
ſe
eqᷣ
axc
peg
ber
qui
feud
rech
vr
ho
1a

,
cut apee
Iura ſne
of alig⸗
peobatut
qemn.
nonibi
po ure.
verumdi
erconmn
me Pba
tatem x
mn⸗ ſient
fum. d
ſpintn
iſ⸗audi.⸗
ſ ſeg.
g dſulo
icaeng
Quaut
St⸗ repu:
butoem
Fr qli
in ſiiſs
t,5de
ff. de
no. n
wvod tu
olutio.
eres er
119, i
cubitu
queſie
atorez
ndictis
meͤbi
pent.
dinen:
88 illö
cenu
ad fi ·
te ab
eEet
lis d⸗
de ele⸗
ſentur
oema⸗
ifacit
his 4
g⸗
dnet
c
obi e

reper

nio⸗5
tuim
ur⸗
ip
Pes
aſe⸗

No⸗

eß⸗

☚

6

—

2

N

hendit ray· ĩ his que no. .· e · ꝗ. æ que ſit pena
ſub · J. quid ſi epiſcopus.⁊ ſeqn. Et hoc aliqñ
contingit autoeitate canonis a indice SPmul
Sati · qd dic vt no· S e. quis valeat excõmu
nicari · v. nõ ſubditus.⁊ ſeq̃n· F liquoties au
tem autoeitate canonis ſcripti a in iure reda⸗
cti · de quo no · g. e. G. quis poſſit excõmunica
re. H · j. inter quos on⸗ dicit · ſit iquis ſuadete

. 2

Oyabolo·huiuſmodi ſacrilegij crimen incur

rerit ꝙ in clencum vel monachu manus vio

lentas iniecerit: anathematis vincu o ſubia⸗

ceat: nullus epiſcopon illuz pſumat abſol
nore. nin moetis vrgente piculo. donec apo⸗
ſtol ico coſpectin

lentetur eins mandatum

multe mouentur queſtiones. ꝙ Fnte oĩa rũñ

notꝗ: ꝙ licet dictus canõ vide ur requirere
triaſſ.iniectõ em.dum dicit iniecerit/Ite vioa ⸗

lentiã · dum dicit violentas/ĩtem iniuriã. du

ſaſci piat· xvij q· inj ſiquis ſuadete · ſup quo

dicit ſnadente diaboloſ tñ fallit caſualiter
am aliqñ incidit q̃s in luzʒ canonẽ ſme
iniectõe ꝗpter ſolam violentiã. dum ſcz cleri
cus retinetur incluſus vel inuitus ſic ꝙ non
habet liberã poteſtateʒ abeundi j· e.nuper.
quia nõ refert vtrũ quis compedibꝰ vel pari
etibus detineatur. ff. ex quibꝰ cauſis ma.ſuc⸗
curritur ſnec multũ diff ert a ſpecie ſernitntiſ
is cui libertas recedendi nõ datur.ff. ibe⸗
ro homiĩe exhibendo.l.ij. Fliqñ aũt icidit
quis ꝗpter ſolazʒ iniuriã ſiue violentiã.vt ſiq̃s
clericu volentẽ verberet in recõpenſatõez de
licti qð clericus cõmiſerat cõtra ip̃ᷣm.j.e.cõ⸗
tingit. j. Fliqñ vero ſme voluntate æ ſme
miuria ꝗpter ſolam iniectõem.j e. dvninerſita
tis hm gof. Sed certe illð nõ fit ſme iniuria
qð apparet ibi dum dicit: temerarias manꝰ?.
ſi em̃ vbi volentez perentio dicitur iniurioſa
manus.vt in illa decre. Otingit. mul tofoetiꝰ
vbr nolentẽ pcutio.vt in illa vniuerſitatis.
Quod aũt dicit dictus canon monachuz.
P quolibet religioſo ſupponit.ſiue ſit maſeu
lus ſiune femma · clericus vel cõuerſus virgo
ſacra vł cõuerſa.j. e·prochianos.⁊. c.ad emi
nentiam.⁊. c.vniuerſitatis. ⁊. c· ð momalibꝰ
dum tñ ſit rel igionis appeobare.5. de relig.
domi.·c.fi:quod dic vt no.õ· de regularibus
ꝗquidò ſit regularis:p totuzʒ. maxime ĩ illo
v·qᷣd de ruſucis qᷓ faciũt hoſpitalia’ Quid
de conuerſis ſeculariũ eccleſiarũ.videtur ÿ*
eareãt peiuilegio.ar· j.e.prochianos ibi. re⸗
ligionis cõuerſum:æ alijs iuribꝰ. S̊· inductis
⁊· xxvij·q.j.vdt lex. Cõtrariũ tñ interpeetant
doctoꝛes.nã ⁊ exquo ſe ⁊ ſua dinĩo iuri ⁊ ob⸗
ſequio tradiderũt.⁊ ex toto tranſlati ſunt.iã
facti ſunt de foꝛo eccleſiaſtico.ſiue eccleſia
regularis ſit ſiue etiã ſecularis.a Zandere de
bent tales eccleſiaſtica libertate · xvij · ꝗ. inj.
quiſq̃s ·xij ·q.ij.eccleſiarum ſeruos.in libeo
feuð.de peiuił.ſcoł.l. vnica.non em̃ habitꝰ

ſed ꝓfeſſio religioſum faci t. S· de regula. po⸗
rectum. ⁊ videt B q̊o determinari · S. de Puik ·

vt peimlegia.ꝗ·j·nec em ſunt niſi duo genera
hoĩm.ſ.clerici ⁊ cõuerſi ex ꝑte vna. æ ex alte
ra laici·xij:q.j.duo ſunt.⁊ ꝙ tales cenſeant

religioſi appeobat cõſnetudo generalis. cui
etiam ſtandũ eſt.xj · di·eccleſjaſticarũ.

n peimis ergo quero· ꝗᷣd ſi ſup caput cle
rici vibeem gladiũ vł baculũ volens p̃m p⸗
cutere nõ tame pcutio.nunquiò ſum excõica
tus· videtur ꝙ ſic· qꝛ talis tenetur iniuriarũ.
de pe. di. j. ſiqiis pulſatus.æ ſme iniectõne i⸗
cidit quis in canoné.j· e.nup.in pein ar. de
pe · di..·quiſq̃s ·⁊· c.ſi ꝗpterea.æ.c.ſi cui. vij.
qiiij:ſicut:a idem poteſt queri de illo qui ie
quitur clericum cauſa capiendi ſed nõ capit
Bolutio.dicas ꝙ talis nõ incidit in cano
nem qui æ ini ectõem· ⁊ iniuriã.a violentiã-
exigit.niſi in caſibus per ius expeeſſim deter
minatis æ interpzetatis. vt no. 5. eiſub. I. ſm
aut. v· ante omnia.æ ſeqn.= verba intelligen
da ſunt cum effectu:sS.de clerico non reſide⸗
te:relatum nec obeſt conatus ſme effectu. .
de ſpon· adoleſcens.

¶ Vecundo quero quid ſiquis nõ iniecerit
anus ꝗpelas.p̃cipit tamen hoc per alium fi
eri ſoterq; Satur. j. e. młieres. J.j. Dercu
tiens em ligatur quia manus inicit· ⁊ qe non
debuit obedire in his que cẽtra deum ſunt.
xj·qiij.iulianus.⁊· c·non ſemp.ff· de vi vi
ar.l.j.q.quotiẽs·j.e. vniuerſitatis.⁊. c.rela⸗
tum. andans etiã ligatur. quia ꝓ aliũ
Veutit ⁊ ſi nõ per ſeipᷣm.vt dicit dicta deere.
mulieres. ⁊æ. · e· vt fame. ꝗ. fi xvj·q.vj.cõſue⸗
tudo.·in fi.ff.de admi.tu:ita aute ꝗ. geſſiſſe.
uid ſi mandat a poſtea ſtatim penituit.
mandatarins autem mhbil ominus mandatum
perfecit. non videtur ꝙ incidat.ar.ff.de ac⸗

quir.here.ſiquis bona· ad fi. Ged dicas ꝓ in⸗

cidit. niſi re integra reuocauerit. mandata
rium ſuꝑ hoc certificanerit.ar. ff. man. ſi mã
daſſem. ff· ad mac· ſi tamen. æ. l filius.ff.qð
juſſu. l j· H. j. et. S. de ꝓcura.ex inſinuatiõe.
et· c. auditis·et.c·mandato.S de reſcript'.ex
parte decani. Vel diſ. ſicut diſ. de ſimili mate
ria. 6̊. de ſpon. q. qualiter contrahantur. v. q
ſi peniteat·et ſeqᷣn. nid ſi poſt mandatũ
et ante manꝰ iniectionem deceſſit.ſed poſtea
elt ſecuta imectõ. nũquid eſt talis mandatoe
excomunicatus dicunt quidam ꝙ non:quia
moꝛte mandatoꝛis ſoluitur mandatuz. ff. mã.
inter cauſas· J.j. inſtitut'. mandati⸗G. recte. g

de offi. dele. gratum. et. c. rel atum. et. c. licz.
HRof· vero ſcripſit ꝙ talis ligatur niſᷣ man
datum reuocauerit ante moztem . intelligit
em alias in eadem decedere voluntate. S. de
baptiſ.maioees· ꝗ. vltimo. ꝗ Tu dieas q?*
ad ſententiaz eccleſie militantis nullo modo
ligatur ſub terra · ſed dum ſi uperſtes eſt tantũ
xxuij:q.j· quodcunqʒ.· ſicut et patet in his q
no. S. de penitentijs· ſub rubeica de remiſſi. .
fi. Verũtamen ſi hoc notoeæium ſit. or ab
ſoluths non fuenit in fine. vl ſigna peniten⸗
tie nulla apparuerint. haberi debet peo excõ
municaco teneri.non ex dvi ſententie eccle
ſie militantis que ipſum ligare non poteſt vt
dictum eſt. ſed ratione peccati notoeij. vnde

r

nec eccleſia oꝛabit ꝓ iĩp̃o·neqʒ; ſepelietur in
cerra ſancta hm ea que no· · ð ſepulturis · ꝓ
quibus interdicatur · v. generaliter · ⁊ ſic im
tellige dictam decretalẽ: maioæees · J· fi · ⁊ ar ·
I.ff. de manumiſ. vindicta· ſi pater · ff· dele⸗
ꝛij· ſiquis in peincipio teſti. Sin aut abſolutꝰ
fuerit· vel ſignum pñ̃ie apparuerit· cmi comu
nicabamꝰ viuo a moætuo⸗ de qua regula die
vt no· · de ſepulturis · S. quibus · · in ſumma
æ ſeqᷓn. Nam a ſi ligatus eſſet·⁊ ei non cõmu⸗
nicaremus in vita tñ in H caſu ip̃m poſt moe⸗
tem abſolueremus. j· e· a nobis· ij · que tamen
abſolutio quo ad effectum nihil operatur · h
quo ad hoc tĩ vt abſolutus fuiſſe ꝑ contriti⸗
onem monſltretur · quod dic vt no· S · de pnis
ſub rubꝛeica de remil · J. quibus Pſmt · · ſed ⁊
viuis. æ iunge qð no. .· e · J· ⁊ qualiter ̊ abſo
lutio.ſub · . im aũt · · ſed quid ſi excõicato⸗
xæ ſeqᷓn. ¶Quid aüt ſi non mandanit ; ſed tam
iniectõem factã nomĩe ſuo ratam habuit. Di

cunt quidã ꝙ incidit· nam ratihabitio retro⸗
trahitur æ mandato cõparatur.qð ĩ delictis
etiã ſi nomine meo geſtũ nõ eſt ſpecialiter lo
cum habet · vt· ff. de vi ⁊ð vi arma Aꝑ j. G. quo⸗
tiens. C. de inceſtu . nnpt. l · iij · · de ſimo.ſiẽ
6. de reſti · ſpok · cum ad ſedem · J.· fi . no. S. ð
his que fiunt a pᷣla.· in quibus cõſilium.ſub
g. illud .· S. ⁊ qm ratibabitio· ſeq̃n· . Kli
dicunt cõtra. ꝓ quibus faciunt iura-ff· man-
ſi vero·. ſi poſt-ff· de his qui no.infa:quid
ergo.ff̃· de vĩ æ vi arma.l.j..· quod ĩgitur·
utius elt ꝙ reputet ſe excõicatum· nã ex
quo ratum habet · in crimine quodammõ pti⸗
cipat· z ſic eadem ſententia inuoluitur · · e.
nuper. a. c. ſi cõcubine ad qð facit quod no.
6. e. S. H. j· v. tu tamẽ teneas· Sed dici
poteſt ꝙ in omnibus iſtis dubijs ſi ligatus
ſit. poteſt tũ per dioceſanũ abſolutõem obti
nere. ar. . e eum deſideres · J. ij .· ⁊· c. puenit ·
ſed de hoc dic vt no.j· ec· quis poſſit ab hac
ſententia·ſub · ꝗI. ſed ⁊ dicunt ·
ũuid ſi aliquis ſpnit in faciem clerici nõ
tamen manus imiecit: nunquid eſt excõmuni
catus· Ploc vidi vienne de facto · Dicas ꝙ ta⸗
lis excõicatus eſt · ar. J. e· nuper. ⁊. c. cõtingit

ij · ad fi. vbi dicitur ꝙ canon iſte ꝓ tutela cle
ricoꝝ.a laicoꝛũ violentia cõpeſcenda indu⸗

ctus fuit-⁊æ. e contingit:j vbi æ manus min⸗

rioſa puniturſſ lec aũt iniuria non miima eé⸗
exquo facies que ad ſimil itudinẽe celeſtis fa⸗
cta ſiue figurata eſt pulcritudinis maculat'.
C.de penis· ſiquis in metallũ⸗⁊.5· de hom.
c.ij.xxxiij:q:vhec o:æ ſic me aſſiſtent
extitit iudicatumſEt idem intelligas ſi in ca⸗
put vel coꝛpus clerici · vinum. vel aqua vel
oleumvel liquoꝛ aliꝰ· eff undatur. multofo⸗
tius ſi lapide · vel baculo · vel gladio· vel ali
quo alio pcutiatur. nam in bis oĩbus fit in⸗
inria copalis. ¶Atem ſi ſeindat vel rumpat

—ððð W „ 1 ☚ 45
Li . 4 ” veſtem ſuam.vel capit ipᷣm ꝓ habenas·ĩta ꝙ

in vno loco ipᷣm teneat inuitum· vel de eqno

Aer — e, nye = ad terram deſcendat ˖ vel eingulũ frangat vt

cadatvel minis terroeibns ip̃m ſme iniecti
one coepali facit inuitum ſtare in itinere vel

ſecum ire· æ GB maxime in laicis ininriantibul
locũ habent · ar· in inribus inductis. See · ſub
F.· H?ᷣ . j· Nec em̃ datur alicui laico ſupꝑ cleri⸗
cum hec poteſtas · · e · ſi vero.j · officialis·
Nec refert vtrum tangat pꝑſonam vel rem ad⸗
Hherentem exquo violenter · vel iniuriole · vel
cemerarie.hoc facit· vt apparet ĩ his que no.
56. e.ſub. . ſm aũt queras.v·ante omĩa.ar. eſt
dauid. qui p̃ᷣſcidit oꝛaz clamidis ſaul.j. regũ
xxiiij: æ de oʒa qui apponens manum ſuã ad
archam peuſſus eſt. ij · regũ · vj · ⁊ quia adherẽ
tia religioſis eodẽ quo ip̃imet religioſi gau⸗
dent peiuilegio · xvij · a nij · ſiquis contuma
ij · q· vij· G. Item obijcitur.⁊ que religioſis ad⸗
Herent religioſa ſũt.ff · de rei ven · que religi
oſis. . de indic · qᷓnto· õ· de iurepatro· de iur.
deo in ſupeadictis et · · ſcript et in oĩbꝰ
„ alijs ꝓbabiliter dubijs. aut purgabit ſe ini⸗
ciens ad arbitriũ epiſcopi · aut conſequat' ab
ſolutõis beneficiũ ad cautelaz· alias nec epi
ſcopus eidem cõmunicare debet · . e. cũ deſi⸗
deres . J. ſcðe ·
Cuid ſi dicat ꝙ; neſciebat eſſe clericum il
lum quẽ verberauitputa · qe clericus ad mo⸗
dum laici incedebat ˖ Zi certum eſt H igno
rauit· excuſatur · Item in dubio ſi velit iurare
ꝙ h̊ ignoꝛabat non li gatur . · e. ſi. vero · ij · ꝙ ĩ
telligas quo ad eccl eſiaʒ miitãtẽ · him qm ꝓ
batione deficiente ſue cõſcientie relinquit
xxxiij· di · habuiſſe · · de iureiur mulieri · Si
tamẽ veritas ſe habet in cõtrarium et B po⸗
ſtea denudet in penitẽtia debet induci vt ad
apoſtolicam ſedẽ accedatet leſo ſatiſ faciat
cõpetenter · ſed et de iurio eſt pena indicen
da · vj · q · · quicũqʒ· Trris ſi peuties vidit
tonſuram non tñ credebat ꝙ eſſet clericus·ĩ
ſententiam incidit nõ obſtante ſua falſa opi
nione dum tamẽ peuſſus in veritate clericus
ſit. ff. de iniurijs · eũ qui· S. ſi iniuria. uid
ſi laicus dicit · dñe · ꝓbet ſe clericuz pcuſſus·
nam ei qui dicit incumbit ꝓbatõ · ff · de ꝓba.
ei qui dicit· nunquid habet neceſſe ꝓbare ſe
clericũ et rite oꝛdinatumnõ· nam durũ eſſet
hoc.qꝛ foꝛte centũ anni ſunt ꝙ; fuit tõſuratꝰ ·
nec extãt teſtes · dic ergo ꝙ ſuff icit ꝓPbare ꝙ;
ꝓ clerico ſe gerebat . ſic agebat · ſic contrahe
bat.ſic publicis muneribus fungebatur . ff.
ad mac᷑ ſe· cõſu· ſi filius· et apparet ĩ his que
no.5.de fide inſtru· ¶. quibus inſtrumẽtis · H.
quid ergo ſi tabellio. Quid ſi in veritate ñ
erat clericus licet tonſurã deferret· et illum
peuſſiſti credens clericũ eſſe cũ in veritate nõ
eſſet· quia ißemet fecerat ſe tonſurari: de bar
bitonſore tm̃ ſuũ epᷣm faciena ſin vericnte nõ
eſt excõicatus · ar · ff· ð fur · inte om̃s ¶. pent.
in ki · ſed qᷓdiu conſcientiã habebis leſam des
te excõicatum reputare· et abſtinere quouſqz
poſtea ſciueris veritatẽ.ar · · e · inquiſitiõi · õ·
de ſimo. pꝓ tuas · ar · 3· de purga · vnl ga. e · ij · et
xj · ꝗ · iij · qm metos · hm vnã lecturã ¶ Quid ſi
credaſ peute petrũ laicũ. ĩ pſona errãſ ꝓcu
cis martinũ clericũ · Fla· ſeripſit ꝙ ĩ ſnĩaz ici⸗
dis nec obſ:erroꝛ pſone exq iuriari volniſti
ff· de iniur. eũ q· · ſi iniuria. S ð ĩiurijs · c. fi·

Xv/ ryn 7 —

annbit
ppeleni
ficiali.

en adr

ioſe del
que no.
aaneſt
negu
ſua a
dheri
gan:
Numar
olis ad⸗
ereligt
deiuf.
in oib⸗
t ſeimi⸗
gnat'ab
nee epi
cu deſin

icum il
4 mo⸗
Higno
iurare
iſegi
nqm p
nquit
jen⸗ Di
t hpo⸗
ivt ad
lfaciat
ndicen
8 vidit
ricus⸗i
lſa opi
lenicus
Cuid
ruſſus⸗
pba⸗
bareſe
i eſet
ſurad⸗⸗
bareq
ntrahe
curff⸗
is que
iis⸗
itaten
tillun
tateno
de ber
ate no
ſen,
mdes
nonſt
ion⸗
vißet
nio ſi
ſpen
Aoiſti
cch⸗

VV

6

¶ T. dixit contra· quia ſi peutis clericũ quẽ
credebas laicum non es excõmunicatus: ſe.
ſi vero·ij·æ ar· ꝓ ipᷣo.ſ.e.c ·j.⁊·c· veniens.ff·
de iniur. illud · J. fi. . l. ſeqᷓn. ¶ Sententiam
ala·puto tutioꝛem· Nam conſtat ꝙ in clericũ
manus violentas inieciſti · æ diabolo ſuaden
te qui te ad faciendã iniuriã laico incitauit·
ergo verba canonis ſupeadicti ligant te· vt ĩ

ipᷣis apparetæ certum eſt ꝙ imuriam feciſti ·

dicit lex ꝙ ſi credo patrefamilias illuz qui
filius eſt.patri non cõpetit actio ininriarum
ff. de ininurijs· eum quiꝗ· fi. Quid m con⸗
uerſo caſu.puta·credens percutere clericum
pcutis laicũ.nũquid es excõmunicatusar.
ꝙ ſic.S. de biga. nuper.⁊· c· fi. ⁊· ff · ad:l.acqꝗᷓ·
ſcientiam. S. j.Sed cõtra:quia indicanduz elt
ſijm quod fit non hm qð faciens intendit. ff.
ad.l.coene·de ſic.l.ij.ꝗ. diuus.ff · de iniur. ſi
cum ſeruo.=l· p̃cedenti.in fi. Dic ꝙ non es

excõmunicatus in verirtate· licz de iniuria te

nearis · vt patet ꝓ peemiſſa:

G Vis ſit eius eff ectus.apparet ſatis in
his que no.S.e. . quot ſunt ſpecies:
ffectus em minoeis excõmunicatõis. vt
ibi diximus:eſt vt exeõmumcatus non parti⸗
cipet eccleſie ſacramentis æ vt eligi non poſ
ſit · S.ð̊ cle excõ:miniſſi celebꝛat · Sffectꝰ
aute maioꝛis excõmumcationis eſt. vt nullꝰ
criſtianus cũ tali pticipet· hm ea que no.j.e.
.⁊ que ſit pena pcicipantium · ¶ Sed is ẽ

eff ectus· vt non poſſit eligere vel eligi·ð.de

cle.excõ.minilſ.ſi celebeat. Item ꝙ nullũ
beneficium eccleſiaſlicum acquirere poſnt.·
de cleri.excõ.miniſ:poſtulaſtis.S.de etate ⁊
quali:cum bone · in fi·o·de exceſ peela.tãta.

cem vt ꝙᷓdiu quis excõicatus eſt de bene

ficioꝛum ſuoꝝ ꝓuentibus nihil percipiat:

de ap.paſtoealis· in fi⸗ ed nunquid ita ẽ

de ſuſpenſo· ſic· ſi ſit ſuſpenſus a beneficijs
ſic.õ:de elec cum in cunctis.J. clerici ſane·
In ſuſpenſo aũt ab officio diſ. otruzʒ ex graui

cauſa ſit ſuſpenſus:⁊ tunc wem eſt. · de pur

ga· canonica:inter ſolicitudines · ij·q· v. ſup

cauſa.vel ex leui canſa:⁊ tunc ſubdiſ·: vtrum

diu pſtiterit contumax.æ tunc etiã peiuandꝰ
eſt beneficijs ſuis.s ·de eta:⁊ quali:cũ bone.
vel non din ſteterit · æ⁊ tunc non videtur ꝙ ei

ſint beneficia ſubtrahenda:quia B fieri non

debet niſi ex magna cauſa:xvj:q· vijĩuentũ.
æ ar.C·de except'.rei iudi.ſtipendia.Eit aũt
iſta ſuſpenſio aliquando ex leui cauſa. puta.
ꝓpter ſcandalum populi vel infamiã ſolam.
ij · q · v· p̃ſbiter:⁊ ᷓ̊ intelligas ð beneficijs qᷓ
quis ſeparata ⁊ certa ꝓcipit. quotidiana enizʒ
nullus pcipit niñ ſeruicium faciat:ſie intelli
ge · S. de peeben· liget · ⁊æ· c· cum hm apoſtolũ ·
æ rationem generaliter allegatãã. de cleri.
cõiuga.quod a te· ⁊:c· diu erſis . vel illud qñ
beneficiatus habet ꝓpetuum ĩpedimentum
alias ſententia ſuſpenſioms vei interdicti la
ta quo ad officia:non debet extendi ad bene

ficiuzʒ. vel ecõtra:ar. S de offi · oꝛdi · dilectꝰ

de pe di· j. pene. niſi aliud expeeſſim dieatur ĩ

ſententia · vt· ;. de ſolut. c. ij. in fine · ¶ Fic
etiam notabis· ꝙ ea que excõmunicatio intu
lit· abſolutio reddit · id eſt. abſolutio remo⸗
uet impedimentum quod ligatio intulerat
xv.q:vj.nos ſanctoeuzʒ. ⁊ cemratosa ar. n):
q:iiij. beatus.õ.de elec:quia diligentia:non
tamen omnia reddit: quia fructus quos ami⸗
ſit excõmumcatus iuſte q; din excõicatus ex⸗
titit poſtea non recuperabit.æ eſt B expeeſſuz
in aut'.vt cum de appel cognoſ.ꝗ.generalẽ.
v. ſi vero poſt hoc·. colł.viij.niſi ei fieret gra
tia-C· de re mili.ſtipendia. æ. l. cuʒ allegat.
li.xij.nec em̃ pena ſolet repeti: ff de condi⸗
indebi. pene ff. de ꝓcur̃. qui ꝗꝓpeio· ꝗ. vt in ce

teris.ff. de tutel · æ ratioibꝰ diſtra:l· ij. . nũc

tractemus: nec debet defacili gratia fieri· ne
cõtemnatur vigoæ canonice diſcipline. ar l.

di. c.].S·de conſue:cũ inter vos.S.· de cõcelſ.

peeben· quia diuerſitatẽ.ſm aũt miuſta appa
reat ſentetia:tunc ſunt ei reſtituenda in abſo
Iutõe.quecũqʒ in excõmunicatiõe fuere ſub⸗
lata ſiue damno data: ij ·q: v·ſup cauſa ¶ Itẽ
æ effectus huius ſententie is eſt ꝙ non poſſit
conſtitui ꝓcurato? · : de ba. poſt ceſſonẽ·
Nec conſtituere.quinnimo ſi mter conſti⸗
tuentes interfuerit. ꝓcuratoeis conſtitutio ñ
tenebit. S· de ꝓPeurat . c. fi · ¶ Et beeuiter. ex⸗

cõmunicato maioei exc õmunicatione eſt qui

libet actus legittimus interdictus.vt appa⸗
ret in auten. d. n. extra:eſolet a nõnullis.ꝗ.
fi · S.de teſti.licet ex quadam.hH·j· in fi ·̊.ðᷣ
exceſ.pᷣla:inter dilectos..j·in fi ⁊ quelibet
pticipatio.aliquo etiã peiuilegio non obſtan

te.j· enulli. æ omne peiuilegium legis = be⸗
neficiũ · vt in auten.d. n· ð peiuile·dot'. Bre.

mulieri· non peeſtan.J.pe:colb.viij.nec põt
heres inſtitui niſi ccionem eccleſie habeat.ĩ

ſeqn.colł.viij. Ee B oia intelligas etiazʒ
ſi ſententia iniuſta ſit.xj.q.iij.ſententia :· cuiꝰ
etiam eff ectus eſt quo ad excõmunicatum vr
ip̃am ſeruans mereatur apud deum apter bo⸗
num obedientie · vt patet in his que no·j.e·

auten. vt cum de ers cognoſ.generale.

ſub. ꝗ. quantũcunq;· v. ſed cum eccleſia. naʒ

ommis excõicatõnis ſententia duůmodo non
contemnatur medicinalis eſt non moætalis.h

ſi contemnatur moꝛetalis eſt.ij⸗q:jmulti.xx

iiij.q:iij.cozripiãtur·⁊.c.notandũ.in fi.æ in
auten.d.n.extrae. cum medicinalis: OQõ

ſiquis eazʒ cõtempſerit nec ſeruauerit.eff ectꝰ

eſt vt ſententia que peius imuſta eratefficia
tur iuſta ꝗpter contemptũ quo ad contemnè
tem · xj · q:iij· ¶ cum ergo· ꝗ· hic ⁊ ſi ⁊· xxiiij
q:iij.notandũ in fi æje:p tuas.G. nos· igi⸗
tur· O⸗ verum in alijs.a ſi is qui non ſeruauit
clericus ſit.⁊ de violatõe q ſe officijs diuis
ingeſſerit vumcitur.depomicur miſi cum eo fu
erit diſpenſatũ· xj · qiij:ſiquis pᷣſbiter.æ qui⸗
cunqʒ ſit qui non ſeruat tardius abſoluetur.
xjqiij·qui inbente.æ moꝛte quãdoqʒ citius
pᷣuenit.xj· q: iijepiſeopi- 4 Sed qualiter di
citur quis nõ ſeruare ſententiam a ip̃am con
temnere · qñ ingerit ſe cõion: hommũ contra
id quod no.ſ.e.a que ſit pena.idðo talibus

conſulendũ eſt ꝙ ⁊ ſi ſciant iniuſtã ſententiaz·
ip̃am tamen diligenter ohſeruẽt· xj· q:nij. c·j·
EPec vera ſunt de ſententia iuſta ⁊ etiã in⸗
zuſta⸗ non dieo de nulla. Si em̃ ſententia nul
la ſit ip̃o iure· nec timenda eſt nec tenenda·
quod qualiter æ in quot caſibus accidat · ple
ne no·õ· de cleri · excõ.mini.. qualiter excu⸗
ſentur. ged æ eff ectus eſt vt non relaxet
niſi certo modo.de quo no.j.e.ꝗ.⁊æ qualiter
h abſolutio· Aſte etiam eſt effectus · vt ſe⸗
cuʒ trahat executionẽ nec appellan poſſit ab
ea:S. appel.paſtoꝛalis.St eſt multiplex ra

tio. rma. quia criſtus ligat:a quo cuzʒ ſu

perioeem non habeat appellari non poteſt
EGriſo Nemo cõtemnat vincula eccleſiaſtica-
non em̃ eſt homo qui ligat. ſed xp̃us qui hãc
dedit poteſtatẽ·⁊ hoĩes fecit tãti honoeis di
gnos·xj·qiij:nemo.· ¶Secunda· quia nemo
excõmunicatur niſi peo cõtumacia: dt appa⸗
ret in his que no·õ:. e. . quibus ex cauſis:ſeò
contumax non auditur appellans · ij: q. vj. g.
ſunt etiaz quon· ꝗ Tercia: vt magis claues
eccleſie timeãtur. xj:q·iij. quid ergo⸗ Quar
ta· quia ſecum trahit executõem vt dictum ẽ.
Quare autem ſecum trahat executõnem die
vt no.õ.de ſen:a re iudi.ſub rubeica de ſen⸗
tentia· ꝗ. quis ſit eius effectus.v. Itẽ ſtatim
aliquando:.⁊ ſequẽtibus ¶ Supeadicta om
nia vera ſunt niſi ꝓbabilis ignozantia excõ⸗
municatum excuſet · hm ea que no.S de cleri.
excõmu:miniſ.J.qualiter puniatur.v. quid
ergo ſi ignoezanter.
Dm ſunt effectus quo ad excõmunicatũ.
ſeò æ quo ad excõmunicatoees effectus ſuos
habet. Nam is qui iuſte excõmumcat meret
apuò deumcum faciat iuſticiam- quam co⸗
lere ſummum bonum eſt xij.q.ij· cum deuo⸗
tiſſimam · ꝗ] Si vero iniuſte excõmunicat.li
cet ſententia ſit tenenda.excõmunicatoe tam̃
eſt puniendus. Et vt hoc melius intelligas.
ſcire debes ꝙ ſententia excõmunicatõnis tri⸗
bus modis dicitur iniuſta.ſcʒ ex cauſa.ex ani
mo.æ ex oꝛdine. er eauſ⸗ dicitur iniuſta
excõmunicatõis ſententiavel quia nuila p⸗
tenditur in ſententia in aut'. d. n.extra.e. cũ
medicinalis.vel qe ſi peetendatur vera nõ
eſt. vel quia a ſi vera ſit. non ramen eſt ſuffi
ciens rationabilis. vt.j.eę.ſacro:.j.⁊æ ar.õ
de ap. vt debitꝰ.⁊.c.cũ ſpeciali.ff.de auto-
tuto: nulla differentia. ¶ Ex animo verc di⸗
citur iniuſta excõmunicatõis ſententia· quan
do ⁊ ſi cauſa expeimatur vera a rationabilis.
ab eo tamen qui excõmunicat non ad coere⸗
ctionem. non ex ʒelo iuſticie.ſed mdignatio⸗
nis· inuidie. vel odij fomite ꝓmulgatur. xj⸗
q.iij.illa ira.æ in aut d.n. extrae.cuʒ medi
cinalis. Ideo tutum conſilium eſt. ꝙ ſiquis of
fenditur.nõ pꝑ ſe ſed per alium qui cantatine
moueatur ſententiam ꝓmulget.vel ſi per ſe H
facere vult adminus non faciat B dum mo⸗
uetur.ſed permittat motum colericũ aliquan
tulum reſidere ([ESxtra oꝛdinem autẽ die in⸗
iuſtã hãc ſententiã·q̃ndo a ſi cauſa vera æ ra

tionabilis peetendatur:æ pozferens caritate

moueatur attamen non p̈ceſſit admonitõ cõ
petens.vel non fuit facta coꝛã perſonis ydo

neis · j· e.ſacro.a licet aliqui exponãt ibi.cõ⸗
Peteti · ið e· trina.per caxij·q:ij.indigne. tu

tamen dicas:competenti·id ead arbitrium

iudicis· ſiue trina ſiue vna ꝓ omnibus. maxi

me in notoeijs · xxinij. q.iij.de illicita.⁊ patet

in his que no.S· de dolo contumacia. .et
qualiter depeehendatur.in pein. ⁊ ſub· J. tez
ter debet citari.· Flodie etiam talis oedo

traditur. vt cauſa expeimatur.æ in ſcriptis fe
ratur.⁊ excõmunicatoz exemplum ſcripture
huiuſmõi teneat excõmunicato tradere ĩfra
menſez ſi ſuper h̊ fuerit requiſitus ſuper quo

ſcz ſuper requiſitõne facta ſi foete negaretur
vt conuinci poſſit facilius requiſictus fiat pu

blicum inſtrumentum. vel littere teſtimonia
les inde cum ſigillo autentico habeantur.vt

in autd.n· extrae:cum medicinalis. Si

quis autem defectus ſuper p̃dictis notari va
leat · ſententia dic etur iniuſta.ſieut de his tri

bus modis plene ꝓbatur. xj · q· iij · c. quid er
So: cum ergo. a. 0c- ſi epiſcopus Ffozte ira⸗-
cundus. cuius effectus eſt vt ꝓferens multi

pliciter pamatur· Drimo punitur quia te

netur excõmunicato actione iniuriarum. xj.

q:iij:illud.a· c.temerarium · ¶Secundo eſt

tancq; ſacrilegus puniendus.xxiiij.q:nj.non
i perpetuuʒ. ⁊ hee due pene foete ſpecialiter

locum habent quando ſententia ex animo eſt

iniuſta · Tercio quia carere debet cõmuni

one hominum: æ arceri ab in greſſu eccleſie ĩ⸗
quantum ſuperioꝛj viſum fuerit equum.xx
nij. q: iij· de illicita.⁊ B; foete quando iniuſta
eſt ex cauſa ſpecialiter locum habet. Quar

to. ſñi feratur non ſeruato oedine illiul decre ·

ſacro:interdicitur ei per menſem vnum igreſ⸗
ſus eccbe ⁊ ipᷣo iure:ĩ·e:ſacro.⸗E.j.quo ela⸗
plo rellitutus eſt ipᷣo iure· ar. lxxxj·di · ſi qᷓ ſũt
ſanincaſ ſententia iniuſta appeat.ad in⸗

tereſſe condemnatur excõmunicato- alias ni:⸗
hilominus ſi enlpe qualitas poſtulauerit ſu

pPerioeis arbitrio puniendus·j.e: ſacro.. eun

qʒ aduerſus excõmunicatozꝛem. Sexto.ho

die non ſolum ab ingreſſu eccleſie:ſed etiam

a diuinis officijs per menſem vnum nouerit
ſe ſuſpenſum. ideoqʒ ſi interim celebeat irre:
Sularitatexz incurrit: ſuper qua citra ſedẽ apo
ſtolicam non poterit diſpenſari. vt patz ĩ his
gque no: S. de penitentijs. ſub rubeica de diſ⸗
penſationibꝰ.ꝗ. quis poſſit diſpenſare.ſub· .
ſunt autem caſue · ·terciodecimo. Et hoc iõ

eſt: quia a diuinis officijs ſuſpenſuſ celebeat

ſecus ſi ſuſpenderetur tantum ab ingreſſu ec⸗
cleſie. vnde per penaʒ illius decretał. ſacro.

non efficiebatur celebeans interim irregula

ris quia non continebatur ibi de diuinis of
ficijs quicqꝙ· ſed hoc addidit dominꝰ noſter.
volens ꝙ talis incurreret irregularitatem.
ſed et addidit ꝙ talis ad expenſas condem⸗

naretur· et ꝙ idem oedo interdicti 2 ſuſpen⸗

ſionis in ſententijs obſeruetur· vt ommia bec

ꝓbantur ĩ auten· d. n. extra· e.cũ medicinał·

7

ſuſp.
ipo
ina
Bn
tia⸗
exe
au
rer

iſ⸗

e

cegnid er
forte ir
ens mulei
nqtin ſe
drum xj.
undo el
ij non
becizliter
animoel
tcoͤmupi
ccleſie 8
Zuum
o miuſt
ua
ldeere⸗
migne⸗
gnoela⸗
ſiſſit
t.4din:
ias ni⸗
erit ſu
Gcun
xto⸗ho
etiam
nonenit
it ire:
eapo
i bis
edlſ
ub.
voc io
ebeat
lnec⸗
dero⸗
gul
9 0
ter.
em.
m:
en:
bee
al⸗

Spiſcopi tamen a ſapioꝛes hodie nullam

ſuſpenſionis vł interdicti incurrunt ſentetiã

1po iure.mſi a ð ipᷣis ſpecialiter caueatur: vt

in anten.ò.n.extra:e: quia piculoſumæ de

H no· S. de ſen. ⁊ re indi ſub rubeica de ſenté

tia· ꝗ. qualis. ſub/g. pura.S. qᷣd ergo ſi dico

excommumico te·æ peeæcedð.æ ſeqn. Ib bis
autem omnibus excuſat cauſa ꝓbabilis ꝓPfe

rentem maxime ſi landabilis opinionis ex⸗

iſtat· j e·ſacro: cunqʒ aduerſus.⁊ ſeq̃n.

Ouantumcũqʒ autem iniuſta ſit ſententia

dum tamen non ſit nulla:tenenda eſt timen

da· vt patz in his que no.õ. e · ¶. HC·j. v. et HB

omnia intelligas.⁊ ſeqn. = Pbatur · xj·q.iij.

J j · ⁊ · c · j. · J. ſi ergo iniuſte deiecti.qð ſpeci

ale eſt in hac ſentetia.nam alia nulla ſenten

tia eſt timenda vel tenenda niſi oedo indicia

rius ſeruet. C.de ſententijs æ interlocu. om

nium indi. ꝓlataʒ. Tenet aũt quãtũ ao eccle
ſiam militante que frequẽter fallitur.xxiiij.
q-ij· ſiquis non recto. xxxv·q:ix.ſententiã.õ̊.

de fri gidis· fraternitatis· S.de ſententia = re

mdilatoæ: 5 de reſti. in inte ex litteris. ſed

non ligat quantũ ad deum. qui nunꝙ; fallit

—

neqʒ fallit. . e: a nobis. ij. xxinij q· in . deus.
⁊· c.de illisibi.ſpirituſſanctus diſcipline ef
fugiet fictum· de con.di.ij·panem.quod in⸗

telligas nin cõtemnatur. vt no⸗S. e. S. H. j.
v·ꝙ ſquis eam contempſerit. l Sed euz ee
cleſia romana non habeat macu
gam.vel aliquid huiuſmodi.xxj di · Puis · et

de pe.di.j eccleſia.nec aliquid ab ea iniuſtũ
Peedere debeat.que tenetur alios in ſua iu .
ſticia cõfonere.õ·de ſupplen.negli:peela.li

cet: quare ſtatuit quod ſentẽtia iniuſta liga⸗
ret.⁊ ſic videtur dediſſe peelatis materiã ma
lignandi = in ſubdirotz ſeuiendi.ihẽ.nõ fuit
hᷓ ſaa intentio· ĩmo tales punit acriter· vt pa
tet ſn his que no.S. e. ſaub. ꝗ. hij ſunt eff ectus
v·peimo.æ ſeqn. ideo h̊ fecit.vt magis cla⸗
uesz eccleſie timerentur nec contemnerentur
I·e.per tuas.I.nos igitur· v. verum.æ in ma
ioꝛi reuerentia haberentur.dum viderent ho

mines etiã per iniuſtas ſententias ſe ligari · ?

vt homo bene conditus p obedientie meritũ

creſceret.ininſte etiã ſententie parens: ⁊ ſe li

* 5

gatum recognoſcens · xj.qiij.quid ergo · St

eadem ratõne ſtatuit.vt ſi ab eadem romana

eccleſia iugum graue ⁊æ vix ferendum eriã im
pPonatur.pia tam denotõe toleretur.xix.dil
in memoꝛiam. SZZ
lllud etiam notandum eſt ꝙ; duplex eſt ef

fectus huius ſententie. ſcz eiectio. ligatio.·

Scom peimum effectũ · execõmunicatus ſemel

amplius excõmunicari non poteſt.quia qui

ſemel foeis eijcitur amplius expelli non põt
niſi reuertatur.quid em̃ adò nos de his qii fo

ris ſunt hm apoſtolum.õ.de diuoæ. gaudemꝰ
ij · q· jmulti.S·de iudicijs. cum non ab hoĩe.

.2722

xxiiij.q·j· c.· ij · . iij · ¶ Verum hm eff ectuz li
Satõnis:ſemel excõmunicatus ĩterum poteſt

excõmunicari.DHoteſt em̃ ligatus ampltius li
Sari·⁊ foꝛis poſitus diucius extra teneri. Nã

amneqʒ; ru

ſi ligatus tenetur foꝛis diuerſis ligaminibꝰ?⸗
ponamus.x.⁊ quodlibet ad tenendum ip̃m li
Satum ſufficiat: parum ẽ nouem ſolnere quo
ad B; vt intus reuertatur.niſi ⸗ decimum ſol⸗
uatur.æ hm hoc excõmumcatus⸗ iteruz. ite
rum:æ quoties opus eſt. exeõmunicari poteſt
ſic intellige.j.e.cũ ꝓp cauſa:⁊. cofficij a. iij.
q· nij engeltrudam.xj.qiij. excetlentiſſimꝰ.
æ conſimiia iura- Nunquid igitur excom
municatus alium excõmumcatum vitare te⸗
netur· patet ex p̃ᷣmiſſis ꝙ ſic.nam ⁊æ⁊ peccatuz .
pPeccato addi poteſt:et excõmunicatus excõ⸗
municari:et talis peccat moetaliter hm ea qᷓ
no.j.e.. et que ſit pena.ſub/ꝗ.neceſſe:vᷣ. ſed

nunquid. et lub. leqn.

CYe poſſit ab hac ſententia abſoluere. SH

iſ. vtrũ qratur de ſentẽtia canomis. vel

(hbomis. S queritun de ſentetia canonis.et la
toe canoms ſibi abſolutionem nõ retinet. po

teſt abſolui quilibet a ꝗpeio epiſcopo vł etiã
ſacerdote·nam ex G̊ ꝙ ſibi latoe eam ſpeciali
ter non retinuit: videtur hanc alijs cõceſſiſſe
ſcʒ ꝙ a tali ſententia abſoluere poſſmt.j.e·nu
Fer· in ſecundo. vt et no. j. e· et qualiter.
zH.j. Fic tamen notanduz. ꝙ minoe excõ
municatio aliquando infligitur ip̃o facto ſi⸗
ue ipo iure quo ad deum tantum: aliquotiẽs
quo ad deum et eccleſiam · ¶¶ Quo ad deum
tantum infligitur.quãcito peccatuz moetale
cõmittitur:etiam cogitando.Salomon⸗puer
ſe cogitatões ſeparant a deo ldem. ſpirituſ⸗
ſanctꝰ diſciplie effugiet fictuʒ · xj·q: iij audi.
talis euchariſtiaʒ et cetera ſacramenta ecele
ſie recipit ad damnationez ſuam. S. de coha.·
cle:et mu.c.fi· Hoc tamẽ notandũ: ꝙ per ſo⸗
lam penitentiam tollitur talis ſententia.̊.ð̊
ſimo:nemo dei eccleſiazʒ.s.de tempoꝛi.oꝛdi.
queſitum. eram quo ad deum et eccleſiã
infligitur minoe excõmunicatio PDrimo cũ
quis cõmunicat excõmunicato. quod dic vt
no.jſ· e· · et que ſit pena· ꝙ Scòo.cum quis
ſacrilegium cõmittit · xvij·q.iiij. miroe.quodð
die vt no. S. de fur. ſub rnubeica de crimine ſa
crilegij. J.j.et ð immunit.ec. G. et que ſit pe
na.· Tercio.cum quis eſt notoeius foenica
toa.· de cohᷣi.cle.et muli:veſtra· uarto
cum quis eſt ſimoniacns.S. de ſimo.tanta
Quinto.cum quis recipit eccleſiaz vbł ali
q̃d ſpirituale de manu laici ſme conſenſu epi
ſcopi:xvj.q.vij.ſiquis deinceps. et · S. de iure
patro:p̃terea· J.j.ar·q̊.de elec. quiſquis.nec
ob·̊.de iurepatro:cura.vbi dicit. ꝙ talis ſit
excõmunicandus.qe illud intelligi debet de
maioei excõmunicatõe. BS exto:quãdo q8
artem baliſtarioꝛum vel ſagitarioꝛuzʒ exercet
contra xpᷣianos.licet alij B intelligãt de ma⸗
ioꝛi excõmunicatiõe.vdt no.õ. e · Y. quis poſſit
excõicare· .) G. viceſimuſqnartus· Se
ptimo· in diſſdentibus. Octano· in paupe
rum oppꝛeſſoeꝛibus. lono.in publicis vſu
rarijs.S·de vſuris:qe in omnibꝰ. Decio.ĩ
publicis meretricibus.ſicut de his quattuo⸗

Pximis caſibus et quibuſdam alijs no.õ. de

prochijs · J· in quibus · ſub · S. hic tñ ſcienduz ·
H. ſunt tamen quedaz pſone· et ſequentibus ·
eetwo wilis quibus denegatur ec⸗
cleſaſti ca ſepultura.æ hij ſunt młti caſus ſiẽ
no.5.de ſepulturis· . qᷓbus interdicarur· vbi
æ aliqui ex ſupeadictis notantur· ¶ Duode
cimo in quolibet notoeio peccatoꝛe: qui et
viuus æ moætuus repellitur a ſacramentis ec
eleſie. niſi pemitentiã egerit:⁊= p ꝗpeiuz ſacer
dotem fuerit abſolutꝰ.lxxxviij·di · neq; · xcv·
di. illud · xiij . q · ij · peo obeuntibus · de cõ· di ·

ij · ꝓ dilectione-· .
E ſupeadictis caſibus qlibet abſolui po
teſt a ꝓpeio ſacerdote cum intelligantur de
minoei excõmunicatõne tantum Mam æ ſiqᷣs
incurrat maioeis excõicatõis ſnĩam autoeita
te canonis· idem eritſicut eſt videre in mul⸗
tis caſibꝰ no· S. e..quis poſſit excõmunicare
HE. j. ⁊ B eſt verũ niſi vbi latoꝛ canonis ſibi
ſniam ſpaliter reſeruauit· vt no· S· e · J. M. j·
Beſeruauit aũt ſibi dñs papa abſolutõez ſpe
cialiter in canbus qui ſequuntur· ¶ Drimꝰ
caſus eſt in incendiario eccleſie· cðs. in
effractose æ ſpoliatoꝛe eccleſie· exquo tamen
hij duo ſant pꝑ eccleſiam denunciati· Nã liezʒ
ante denunciatõem citra ſedẽ apoſtolicã ab
ſolui poſſint.poſt denunciatõem tamen non
poſſunt ſicut de incendiario ꝓbatur · · e tua
æ de eff ractoꝛe · j.e· cõqueſti· ¶erciꝰ.ĩ illo
qui ſcienter æ ſponte pticipat cum excõmuni
catis a papa.æ eos ĩ diuinis officijs recipit
j.e.ſignificauit· EFlij G̊ inttelligunt qñ papa
excõmunicauit aliquos ⁊ pticipantes cũ eis
vel qñ pticipabant in crimine· ꝓpter qð dicit
tales eadem ſnia inuolui ar. j· e. nuper C. in
peimo:. a. c. cuʒ in dubijs· ⁊æe c· inter alia.Sed
ſaniſ videtur equũ quod peim ſentiunt. vt ſic
excellentia vocis ⁊ ſnie pape peinilegiũ ha⸗
beat.ſicut æ excellentia manus habz peiuile⸗
gium. ar.S·de tꝑẽ ·oꝛdᷣ. cuz in diſtribuendis;
quod die vt no · S· e· . quis poſſit excõmuni⸗
care. Hc· j· S · viceſimuſſeptimus · ¶ Quartꝰ
in falſario dñi pape.õ:de crimine falſidura:
2z.:c. ad falſario AMAQuintus. in illo qui in
crimine pticipat criminoſo. talis em̃ nõ põt
abſolui mſi ab illo qui tulit ſententiazʒ. vel a

ſuo ſuperioꝛe· .·e· nuꝑ.. in peimoæ duobus

c·ſequentibus.æ. c. ſi cõcubine · Vnde = ſi pa
pa ſniam tulerit. æ pticipans cũ tali æ taliter
ab alio abſolui non poterit ꝙᷓ; a papa· Diner
ſificatur caſus iſte ab illo quem notaui· :e:
SH.tercius:qma G loquitur ĩ participatõe cri
minis non diuinoeum officioenz ˖ ibi vero in
caſu conuerſo· ¶ Sextus. in capellano ſeðᷣo
nubentem benedicente qui æ ſi excõmunica
tus non ſit.mittendus eſt tñ ad ſedẽ apoſtoli⸗
caz officio beneficioqʒ; ſuſpenſns.vt·g · de ſe⸗
cũdis nup.c.j .· ¶ Septimus · in illo qui inicit
manus violentaſ in clericum.xvij · q; iiij · ſqꝗs
ſuadente · quod indiſtincte verum eſt. niſi ali
q̃s a ſede apoſtolica habeat peinilegiũ abſol
uendi · puta:qꝛ h̊ concedit aliquibus p litte⸗
ras ſpeciales: vbi quidem quantuſcunq; ſit
exceſſus· ſi ſpecialiter ⁊ ex certa ſcientia com

—

mittitur. is poteſt abſoluere cui cõmittitur ·
æ ſic intelligas.j.e:mulieres· de his.q̃ nec
poteſt h̊ alij delegare · vt · · ð ol · del · quoniã
apoſtolica ſedes ·
Zed dicunt quid am ꝙ de leui peuſſione
poteſt ep̃ᷣus abſoluere indiſtincte · vt · j. e · per
uenit ˖ vbi dicit ˖ de his abſoluendis qui cle⸗
ricis non enoꝛmem ſed modicã a leuem iniu⸗
riã irrogarunt · tue fraternitatis arbitrio dux
imus committendum · ¶ Sed vt H decre · ſa⸗
ne intelligatur: puto mter pſonarum conditi
onem. iniuriamq; grauem leuẽ: leuiſimã:.
arbitrio boni viri. Foee ꝓſpicaciter diſtinguẽ
dum. SBane intelligatur.ſic ſemꝑ è ius in⸗
telligendũ :nam verba iur non ſunt calumni⸗
anda.ff. ad exbibendũ.l.pe.⁊ verba debont
deſeruire ĩtentõi:·õ.de appel:ſecundo req̃ris
j. ci. j. intelligentia· =. c in his: æ vitanda eſt
interpꝛecatio calumnioſa.vt patz · S· de peiui
legijs · in his· ⁊· S· de decimis ad audientiazʒ·
uto.hoc ideo-quia ala:.indiſ: dixit hanc
decre. cõtinere indulgentiã ſpecialezʒ · ꝓ quo
facit id qð in decre ·ponitur: duximus cõmit
tendum . non dicit reſpondedũ· quod dicit
Fraternitatis tue arbitrio- non ergo alterius
arbitrio niſi æ ſpecialiter alij ſient tibi com
mitteremꝰ. ar. S. ̊ peinilegijs· ſane: ꝙ ala·
æ opinione hac facit·quia abſolutio talium
exceptis qbuſdã caſibus eſt ep̃is æ etiã archi
epiſcopis generaliter interdicta· vt expeeſſiʒ
legitur·.e.cuz illoꝝx · ſed reſponde et expo⸗
ne vt no·ĩ·. e. v. duximus cõmittendũ:· ¶ Flij
dixerut indiltincte ꝙ cõtinet ius ↄmune. ar.
6. in ꝓPhemio huius liben ꝙ. quo nomine nun

cupetur. S· decretalis:alioquin fruſtra mem

beanas occuparet: a officeret· a in erroꝛẽ du
ceret potius ꝓdeſſetxix:di:ſi romanoꝛum
inij. di.erit aũt lex.⁊ ſic in leui imuria ð qua
H decre.loquitur· põt quilibet abſoluere.Nã
æ leuis iniuria poteſt leuter emendari. S de
accuſa.cum dilecti · J. - ad fi.que etiaz nõ in⸗
famat.õ· de ſen:a re indi. cum te:· ¶ Opinio⸗
nibus igitur maioꝛum meozũ derogare non

cupio:nec aliqʒ vbi comode luſtineri poteſt

eius opinio expᷣſſim repꝛobo:ꝙ et hic vitat
Inno.tercius pater iutr᷑· õ.de reſtitſpoł· lit⸗
teras. nos aũt. S de cele . miſ· cum marche
CG.fi:neqʒ ſequacibus ſilentium impono· qe
cuilibet coeri gere licet:ne dicam ſalua infe⸗
rioꝛum ſed etiaʒ ſupioꝛum honoꝛificentia· ix ·
di. neq; quoꝛũlibet·S· ð̊ oecimispaſtozalis·
ibi.ſme p̃iudicio melioeis ſnĩe· neq; enim ſuc
ceſſoeꝛibus ſilentium ĩponere poſſamus· pari
poſt nos poteſtate functuris. S· de elec.imno
tuit. J. ;ᷓuis autem et· ̊. in ꝓhe· huius libei.
Ferso diuerſa:ad fi:et.v. ibi ſequentibꝰ.
inter pſonarũ conditõz:aliter ei agendũᷣ
eſt cũ libeis· aliter cũ ſeruis· aliter cũ femis
aliter cũ viris.aliter cũ pmlegiatis· aliter cũ
nõ peiuilegiatis.Sunt em̃ aliq ĩ hoc pꝑeiuile⸗
giati ꝙ abſolui poſſunt ꝓ dioceſannz ĩ caſibꝰ
quos no.õ.e.. qs poſſit excõmuĩcare · ſub · J·
ſoper illo aut canone: qð dic vt ibi plene no.
¶Iniuriamqʒ Srauemleuem.æ leuiſhmam.

jur
dit
no
he.
ſin
ter
di⸗

8,nee
quoni

alſione
leper
gnicle:
minin⸗
no dux
cre. ſa⸗
onditi
hmä.
ingue
lus in⸗
debent
reqis
da en
e pein,
thane
Pqno⸗
cömit
dicit
tenus
jcom
hala.
alum
rchi
peeſſg
erpo⸗
Fii
le⸗ar⸗
enun
imem
ee di
eum
qua
⸗Ni
5 de
6 im
mnio⸗
non
oteſt
vitat
⸗lie:
arebe
o⸗ ge
inke:
a⸗
alis⸗
n ſue
0pen
inno
libei
ri⸗
endn
emd
eren
aile⸗
ſib⸗
no
nan⸗

ſicut alias diſtinguitur iter caſuʒ foetuitũ·le
uem ⁊ latam culpam. atqʒ leuiſnmaz· ᷓ de cõ
modato· c. vnico.S. de depoſito.c.ij.nazʒ ⁊ ꝓ
caſu foꝛtuito nuliꝰ⸗ excõmunicatꝰ elſt · vt pa⸗
tet.j. e.ſi vero alicuius. G. officialis· in fi· qe
is pnideri non poteſtõ.de homici.· Io Bes
⁊· c.fi·⁊ in talibus voluntas ⁊ ꝗpoſntum ſũt
Potiſſime attendenda.j.e.cum voluntate.nã
ex coꝛde ꝓc edunt furta.homicidia.adulte⸗
ria. violentie.⁊ cetera peccata. xv. q· vj. c. j·
ante fi · t ſi dubitetur vtrũ ex animo ꝓceſ
ſerit· videtur ceredendũ iura mento accu ſati. J.
e·ſi vero aliquis.niſi ex facto = ex cauſa con
trarium liqueat vł manifeſtiſſime p̃ſumatur.
Puta.quia adulteratur quis.turbat diuinum

officium.talia em̃ vel his ſimilia. quia bono

animo fieri non poſſunt:notum ẽ ꝙ ex coeru⸗

pta mente ꝓceſſerunt.j.ð regulis iuris.eſto

te· Ideoqʒ ⁊ ſi dicat quis ꝙ talia ludens fece
rit· nipilominus obnoxius ⁊æ culpabilis indi

catur · S· de Pᷣſamp· c. j. ¶ Sed in dubio peo

babili poteſt facere ſe abſolui is qui ꝓbabi⸗
liter dubitat ꝑ dioceſanum ep̃m ad cautelaʒ.

I· e.cuz deſideres.S. ſcðᷣe. Caueat tamẽ talis

de cõſcientia · qꝛ ſi in caſu nõ conceſſo de quo
non dubitat p epiſcopum faciat ſe abſolui ·
ſeipᷣm ſeducit · ar · S̊ide reſcrip.cum otingat.

in fi:a de ap.cõſuluit·j·⁊· c· vt debitugs· c.

cum ſpeciali.i·j· ad fi.⁊.ꝗ.exceſſu.⁊ Patet
ĩ his que no·S.· e. ꝗ. qualiter ꝓferatur. ſub.G.
ſecũdo quero· v.ſed ⁊ oici poteſt.⁊= ſub.. qᷣd

ſi aliquis ſpuit· S· ideo in ſupeadictis.⁊ ſub

C:quid ſi dicat quod neſciebat.⁊.v.ſequen.
Bed quã dices grauem vel enoemem miu
riam· ?.ſi oculus pcutiatur.ſiquis vulnere
tur.ſi fuſtibus cedatur.ſi in theatro.vel ĩ fo
ro.vel in conſpectu iudicis.quis pcutiatur.
inſtit'.de imuĩr. . atrox.· ¶ Multo foꝛtius ſi

in eceleſia vel in cimiterio verberetur.j.e.cũ

cauſa · xvij.q:ĩiij ·quiſquis.⁊. . qui autem
Decretalis etiã graus reputat æ enoemez
leſione· ſi inferioꝛ in ſuperioꝛem manus im⸗
ciat.pnta · ſubditus in dñm.vdel iueicem. vel
peelatum.vel ſi pueniatur ad eff uſionem ſan
Suinis intelligas tu iiliꝰ membei de quo fa⸗
cile exire non conſueuit.quid em̃ ſi ꝓpter le⸗

uem tactum exiret de naſo:maxime in eſtate.
ſic intellige.·e.cum illoꝛum..j.v·nos tůũ.

Sed enoemem reputat. vbi ſcandalum
eſſet ſi peutiens abſolueret᷑.ideoqʒ nõ abſol
uitur monachus ſi pcutiat elericum ſecularè
ĩ· e cum illoeum · ¶. ].· S.qð ſi clericum pcuſſe⸗
rit ſecularem: ⁊ eſt alia ratio que tacta eſt.õ·
e · v.decretalis etiã · nam æ clericus ſeculariſ
maioe ⁊ ſuperio⸗ monacho reputat.xciij.di.

a ubdiacono. Leuis autem poteſt dici in-

iuria.ſi par parem · ſiue non ſubditus nõ ſub⸗
ditum · in loco peiuato non coeam iudice.ple
no tactu percutit malo anĩo ⁊ ex deliberatio

ne.citra tamen ſanguinis eff uſione· ¶ Leaiſ

ſima vero poteſt reputari ·ſiquis ponat leui ⸗
ter manus ſup clericum malo animo· vł acci
piat eum x veſtes.vel ꝓ habenas.vel etiam
per bufetum.vł manũ·vł ꝓ beachium.a ipᷣm

leuiter trahat.dicendo.qdð ſi non venerare:
reuerentiam clericale:a nõ expaueſceret me⸗
tum canonis·xvij. q: uij:ſiquis ſuadete. vſqʒ
ad feces theotonice verberaret eum vel face
ret verberari:⁊ hoc intelligi poteſt vbi ſupe
rioꝛ vel etiã par eſt is qui verba ꝓtulit.⁊ ſic
traxit eum vł etiam inuitũ detinnit. ¶¶ Quid
ergo ſi laicus erat is qui h̊ fecit. non eſt iudi
canda leuiſſima ſed leuiſ quantũcunqʒ modi
ca fuerit ĩ B caſu etiã ſi citra manunuz miecti
onem clericum inuitum detineat.quantũcun
qʒ potenę:quantũcunqʒ; nobilis ſit vł deli⸗
catꝰ.vt patz.j.e:mulieres:ꝗ. de his.⁊.j.e.nu
pPer. Ideo aũt non debet extendi peiuilegium
abſolutõnis quo ad laicos.quia nulli laico
ſuper cleri cũ datur tanta autoeitas · j. e.ſi ve
ro alicuius. . officialis· ſup quo vide qð no.
8: ne cle.vel mo·ꝗ. que ſunt pꝓmiſſa clericis.
v:ſic multo magis.⁊ ſeq̃n.⁊ quia in ipᷣoꝛuzʒ
odium et fauoeem clericozum ̊ imunitas eſt
cõceſſa.ĩ.e.contingit.ij.in fi ·ĩꝛdeoqʒ inquãtũ
fauoeabilis eſt poteſt abſolutõ ampliari.ſed
erit inquantũ odioſa eſt reſtringeda · ar. ff· ð
liber̃. poſthu.cum quidã·⁊ ar.ad HG.j.e·vni
uerſitatis æ c quod de his: æ. c. quãte.a. ij.
q· dij.laicos· ⁊. c.laici. æ quia clericus maio⸗
eſt laico·xxj· di.cleros.õ.de maio.⁊ obe.ſoli
te.xcvj:di.duo ſunt· ergo ſcandalũ imminet
ſi talis abſoluatur. vt patet in his que no.õ.
e. v. ſed et enoemem: ęt.v.decretalis etiã.et
ſic triplex ratio reddi poteſt quare aliudð qnñ
agitur de abſolutõe clerici · et alind qñ de ab
ſolutione laici queritur eſt cenſendum. Ve
ergo in ſumma recolligamus vtilitatẽ eoæuz
que.õ.in ̊ ſub.S.ſparſim ſcripſimus.notãda
ſunt diligenter que in peoxi.ſe. v. dicemꝰ?. pu
ta. Bi iniuria grauis ſit et enoemis · nuliꝰ
abſolui poteſt citra ſe.ap.vel aliuʒ mandatũ
hHabentem ſuꝑ hoc ſpãle.nam et qñ quis ſup
hoc peimlegiatur in genere vł in ſpecie. ſ p
talis iniuria excipi cõſueuit. dt patet.j. e· c. ſi
vero alicuiꝰ.ij. j. in fi.et:c. puenit.et.c. cũ
illoꝝ · J. j. et. ij · et· c.relatuzʒ. ꝓpe fiet.c· cano
nica·ergo nec legato apoſtolice ſedis hoe li
cet in ̊ caſu niſi et poteſtatem receperit ſpe⸗
cialem. non obſ.iuribus ſequentibus. que in
leui iniuria ſunt intelligenda· vt no. in ſeqn.
v. (IUn leui aute iniuria nullus abſolui põt
niſi ꝑ ſe:ap.vł legatũ ipᷣius cui ĩ hoc caſu ex
officio legatõis hoc iã licet.ſic intellige · ·
de oł:lega.qð tranſlatõem. et iura ſequetia
(Sed et inter legatos ſubtiliter diſtingus
dum eſt. nã ſi ſit legatus qᷓ emanat de latere.
talis in ꝓmincia ſua exiſles poteſt abſoluere
ibidem delinquẽtes ſubditos·et etiã nõ ſub⸗
ditos aliunde venientes. et ſibi occurrentes
vel ad eum accedentes · ſed et extra ꝓuintiã
abſoluere poterit vndecũqʒ veniant occurrẽ⸗
tes. Legarus vero q̃ non emanat & latere ·
ſed alias ei cõmittitur legatõis officiũ infra
ſuam ꝓninciam exiſtens põt abſoluere ſuos
ſi ubditos roe domicilij et pcti.ł rõe pcti tm̃.
non dico rõe domicilij tm. extra vR Puintiã
exiſtens abſoluere nõ poterit hos vel illos.

lle aũt legatꝰ qui nec emanat de latere ·
nec ei cõmittitur legatõis officium ſed ei ra
tione dignitatis ſue tantũ cõpetit· ſicut eſt re
menñ:æ cantuarieñ. nec extra ꝓuintiam ſuam
nec infra aliquos poteſt abſoluere æ hec ve
ra ſunt niſi peimis. ſecundis· æ tercijs; ampli
us p ſpeciale peiuilegiuʒ cõcedatur. ⁊æ hoc ẽ
quoð totuz determinat grego· diſtinguendo
Hhoc modo tacite oł expeeſſe · S· de of · lega. ex
cõmunicatis. ſcᷣm hanc intellige iura 6·
of. lega· c. j.æ. c. ꝙ tranſlatõem.⁊.c· volẽtes·
2 j. e. C. j: in fi. ac. ſi vero aliquis in. fi.æ c.
ſeqn. æ.tc. ea noſcitur. in fi·æ. c: quid de hi
fi de bis tnbus generibus no. S.· de of. lega.
CG. quot ſpecies · ¶¶ Quod aũt dixi legatuʒ 4
nec emanat.nec ei cõmittitur legatõnis offi
cium. ſed ei tm̃ ratõe dignitatis ſue competit
legati meritum. neminez poſſe abſoluere in 5
calu. verum eſt regulariter. B em fallit in ca⸗
ſibus illis aalijs omnibꝰ qui ep̃is ſunt con⸗
ceſſi. de quibus no.S. e. . quis poſſit excõmu
meare : ſnb. . ſup illo aũt canone ¶ Sin at
iniuria leunſima ſit· in hoc caſu quilibet epi
ſcopus abſoluere põt·a ſic intellige . · e · pPue
nit · que decretalis vt patʒ · S.e. ſub . J. H.· j·
vbi poſui verba ipᷣius non fuit cõtenta dice
re modicam ꝓ ſe em. vel leuem ꝓ ſe tantum· h
otrunq; cẽiunxit: dicens leuem æ modicã · q⸗
d. leuiſimam · ¶ Irbitrio boni viri tale enĩ
debet eſſe arbitrium epi · æ iudicẽ · ff · de · ob·
cõtinuus actus ff· de imur. ſed ſi vnus· . ait
j. ⁊. ff· de. ver · ſig· illa verba · · de iureiur. qn
tauallis- æ c. veniens.5 de arbi: c. j. Fo⸗
re pſpicaciter · id ẽ· ſubtiliter· nam ſubtilitas
pſpicua a intellectualis compeobatur.8. de
frigi· fraternitatis· .j· ·nos tam. ⁊= ð ferijs
capellanꝰ:ante fi· ſed ꝓnicioſa æ ſophiſtica
repeobatur · xxiiij:q· jſciſma· de iudic. dile⸗
cti.ff. man. ſi fideiuſſoæ· Sꝓ. quedam.ff. quibꝰ
mo-pigvel ypo· ſol. ſicut in re coe ali. J. ſi
debitoꝛi. 2. C. ad trebel.ſanctimus · † Diſtin
gZuendum.qe diſtinctões ↄtrarietates ſoluũt
opiniones ſaluant.vt patet· ã.de peeſcrip ·
ſuper litteris· · de of· del · ſup queſtionũ ar⸗
ticuł . g· de reſti. ſpoł · litteras: S.de ſimo· per
tuas.j· ę inter alia·æ· c.per tuas.⁊.· c inquiſi
tioni. . Scðm ſupeadicta pᷣmiſſa.decre.j.e·
Puenit · ſic conſtruenda eſt « legenda ⁊ etiaz
exponenda . ¶ De bis· ſubaudi vel iunge cle
ricis qðᷣ eſt: j ·æ ſi iungistunc dicas ⁊æ eiſdezx·
ſi ſubaudistũc dicas qui clericis vt· · ſequi
tur.ſubaudi :vel alijs peiuilegiatis: qui cle⸗
ricis.ſubaudi vel alijs religionis perſonis· vt
patet in his que no.S.e:· qualiter ꝓferatur
ſub. ꝗ. ſm auũt queras:non enoemem.qꝛ tunc
om̃es ad ſe.ap.ſunt mittendi vt patet in his
que no.S. e. ꝗ.· v· ſi inuria grauis ſit · Sed
modicam a leuem. id é leuiſſimã inmrinã ir⸗
rogarunt abſoluendis.i: vt tales poſſis ab⸗
ſoluere i Duximus cõmittendũ · id eſt · dele
gandum. ; ant delegatio in ſucceſſoæe tran⸗
ſit. a ratõne oedinarie poteſtatis ↄpetit: ſicut
æ alias põt ſimile colligi ·S. de of. oꝛðᷣ· paſto
ralis· J. ceteruz· S de hereti· ad abolendã . ꝗ.

fi. j. e.relatum. a ſic eſt indulgentia reſpectu
inferiozum epiſcopis ſed ius cõmune reſpe⸗
ctu epiſcopoeuz· qe hoec poteſtas omibus epi
ſcopis eſt cõmunis· ſimile · S· de peiuilł · quod
non nullis. j. e· nuper · in fi · S· de iureiur · ⁊ ſi
xpᷣ̃us· . fi. Tue fraternitatis arbitrio· a qðᷣ
tibi dico omibus epiſcopis dico. ſi: lxj · di · mi
ramur. de pe. di. . non ita intelligendũu eſt
H. nunc aũt ſi recoederis · in fi · quod tñ arbi⸗
trinz cũ boni viri eſſe debeat · vt no · S. e · v· ar
bitrio boni viri: non eſt nimium extendendũ
ne pape peiuilegiũ vſurpet. ar · S. de of. leg
quod tranſ latõem· õ· de peiuib.dilecti · in fi ·
. e.cum illon · S. fi · xvij: q nij · ſiquis ſuaden

„

te.æ ar.ã. de tranſla epi· c. j· ¶ Opoꝛtet igi

tur vt in Pis arbitrandis puraʒ mundã atq

rectamnon declmantem a dextris vel a ſmi
ſtris: conſcientiã geras Babeas:⁊ ſic pꝛoui
deas ne quã leuẽ des reputare muriaz· leuiſ⸗
ſimam reputes vel ecõtra vt patet ex i qᷓ
no. 5S.e· v. tue fratermitatis· 2· · ⁊ ſi dubitet
teip̃m ſeducis ſi intromittas te de miſterio
gazelmo-ar · ff· de reg iur. culpa. ff.ad ·l.ac
quił · idem iur. S· de homici:tua nos.v· nos
igitur.quia cũ iudex non ſis niſi ĩ caſibus cõ
ceſſs. j· e. cum illoꝝ· in alijs non potes ſol⸗
uere vel ligare · S. ti · quod aũt · · c· omĩs J.
ſiquis aũt · ¶ Flec aut diſtinctio æ mens eiꝰ
oteſt ſumi ex· l. ff · de iniurijs· item apud la
beonez. F. Proe ait: ſiquid aliud. ⁊ de pe · di · j·
5 louiuſmodi.
Sivero ſentẽtia lata ſit ab homĩe· is qui
eam tulit põt ab ea ab ſoluere· nã re gulariter
qui põt ligare ⁊ abſoluere · xxj. di. inferioꝛ · B
tame fallit in caſibus Drimo i delegato
dñ pape · qui poſt diffimtiuã ſniam ab eo la
tampõt non parentè ſnĩe excõicare · ſed elap
ſo anno nõ põt ipᷣm abſoluere· S.· de offi · del ·
querenti · † Beðo fallit m excõmunicato. qᷓ
qᷓdin excõmunicatus eſt · nec aliũ excõicare
poteſt· nec illuʒ qui excõicauerat abſoluere.
quod verũ ẽ de maioꝛis excõicatõis ſentetia
ligato·xxiiij.q·jaudiuimus.ſecus in minoei
excõicatõe..e·duobus · ſTercio fallit ĩ in
cendiario quẽ oedinarius põt excõicare: ſed
poſt denunciationẽ non põt ipᷣm abſoluere.j.
e·tua·hm quoſdã. Sʒ certe puto ꝙ a ſententia
ſua ipᷣm abſoluere poſſ· etiam poſt denuncia
tionẽ.nõ tamẽ a ſnia canonis:ſic no·S· e. ſub
F. in ſupeadictis · v· peimus· ⁊· ᷣ. ſecundus ·
ſic:j.e.cum peo cauſa Quarto fallit in ele
ricis exhibentibus hereticis eccleſiaſtica ſa⸗
cramenta:quos oedinarius ſuo põt peiuare
officio.ſed reſtituere nõ poteſt abſq; indulto
ſedis apoſtolice ſpeciali.̊. de hereticis· ex:
cõmumcamꝰ.j..clerici· anee in ſuſpe
ſis per conciliũ a beneficijs ↄferendis · ꝓ eo
qꝙ ind ignis ſcienter poſt ſedam admomtõem
non coærecti ↄtulerunt eccleſiaſtica bñficia
hanc enim ſniam nullus excepto ſummo pon
tifice· vel vno ex quattnoe peincipalibus pa
triarchis. poterit relaxare.6· de pben · Zue ·
Sexto in degradato.qui æ ſi degradetur
ab oꝛdimarijs· ipm tñ reſtituere non poſſunt:

.

— — — — — .
—— —

— — — — — — — 2 ————

— — – – = –⏑

ſpechi
ereſpe:
ugepi
qnod
irl
NW
diem
ndüͤeſt
1 arbi⸗
Par
dendu
inki⸗
muaden
tet igi
atc,
Aalm
cpeoni
,leuſſ⸗
bieq
abieet
ſſteno
dl e
b- nos
us cõ
8lol⸗
nis .
ns ei⸗
pud la
ediſ⸗

is qui
aniter
ioe⸗
egato
eola
elap
dek.
to 6
icare
nere.
tecia
moei
Rim
ſed
ereiſ⸗
entia
uncia
⸗ ſab
dus⸗
mncle
caſa⸗
inare
dulto
geer:
ſaſpe
peo
toem
icia⸗
pon
6 Pd
Zue⸗
etur
ſunt⸗

ſed papa hoc poteſt cm̃.ã · de cleri · non reſi. ex
tue.et de hoc no.õ.de penitentijs. ſub rubei⸗
ca de diſpenſationibus · . quis potelſt. ſub· ꝗ.
Otra terciam· Septimo in excommunicato
maioꝛi vel minoei excõmumcatione in caſu ·
nam ⁊ ſine peel bitero pꝓfecte potuit ligari: ñ
tamen abſolui poteſt niſi a peeſ bitero· vt patzʒ
in his que nota ·j.e.ſub·.ſed quis abſoluet
regulares·v·h nunquid ſi clericꝰ.
Eſt a alia regula.ſczʒ ꝙ qui poteſt abſoluere
poteſt ↄdemnare · xxj. di igferio⸗ fallit hoc
Deimo.in epiſcopo accuſato.quẽ metropo
litanus cum ſuffraganeis poteſt abſoluere ñ
tamẽ odemnare · jij .· q; vj · quis · Becundo.
in ſenatoee vel clariſſimo.quẽ accuſatum pee⸗
ſes poteſt abſaluere non tñ ↄddemnare.C.vbi
ſena. vel clariſ.l.quotiens..ſed G ſolummõ
Tercia etiazʒ regula eſt.ꝙ inferio: ſuperio
rem non poteſt ligare vel abſoluere · de qo di
vt no.õ.eę· ¶. quis valeat excõmunicari. . E
quid ſi papa mandat alicui ꝙ aliquẽ excõmu⸗
nicet:nunquid talis poteſt abſoluere. videtꝰ
ꝙ ſic·ar.xxj·di.infenoe.ff.de reg· iur̃. nemo⸗
nam excõmunicatio et abſolutio pari iure cen
ſentur · ð pe · di · j.j verbũ · qd verum eſt qñ papa
mandat alicui ꝙ excommunicet committendo
cauſe cognitionem· Doero.ſi papa iam diffini
nit negocium· ⁊ mandet excommunicari rebel
lem vel notoeium peccatoꝛez · talis non poteſt
abſoluere ſed tm̃ excommumcare ſicut ei com
mittiturquia nõ iuriſoitio ſed purum tm̃ mi⸗
niſteriũ delegatur. õ · de of. dek · qm̃ã. ¶SZed
queritur an epiſcopus poſſit relaxare ſenten⸗
tiam a ſuo archdiacono.decano:ſeu plebano.
vel alio ſub eo iuriſditionem habente.latam
ſine cõſcientia illius qui tulit et ſine congrua
ſatiſ factione· ⸗.non debet hoc facere · vt.õ.
de of.oedi· cum ab eccleſiarum.⁊.ca·ad repei
mendamſi tñ hoc fecerit tenet relaxatio ſeu
abſolutio ſua ·ar.xj.q:j.de ꝓſona.nam ⁊ defẽ
ſoꝛ ciuitatis · cui epiſcopus comparat.non ꝓ
hibetur cognoſcere de cauſis inferio mumi⸗
cipalium magiſtratibus pᷣtermiſſis.in aut.de
defenſoẽ. ciuitatis. in pein.ñ idem ſeruatur in
metropolitano a ſubditis ſuff raganeoꝝ ſuo⸗
rum quoeum ſententiã nõ poteſt archiepiſco⸗
pus reuocare.niſi cauſa excõmunicatioms p
appellatõʒz vel ſaltem querelã ſimplicẽ aò ipᷣm
delata:j.e.p tuas.õ·ð of·oꝛ. ad repeimẽdã.
Et eſt ratio quare aliud in metropolicano. qe
non eſt oꝛdinarius ſubditoeum ſuff raganei ni
ſi in caſibus: vt no.̊.ð ofoe:ꝗ. quid ptinet.
ſub · ꝗI. ſunt autem diſtincte iuriſditiones
Se nunquid metropohtanus q̃rela ad eũ
delata ſuꝑ ſentẽtia excõmunicationis a ſuffra
ganeo late · hz neceſſe remittere excõmũicatũ
ad ſuff raganeum abſoluendũ.dilſ:quidã.vt
per appellationem deferat ad ipᷣm · et tunc ſi
vult pᷣt remittere ſed non cogiturj· e.ꝑ tuas.
vel ꝓ querelam.et tunc habet neceſſe remitte⸗
re.s·de of·oedi ·ad repeimendaz.· · e · ſacre · J·
caueat · niſi periculuz ſit m moꝛa· vt ibi· Et po
teſt eſſe hec ratio· quia foztius erimitur ſub⸗
iectus a iuriſditõne ſuffraganei ꝓ appellatõ⸗

. ☛☚

nem ꝙ per querelã · nam ꝙᷓcito appellat · q ad

illam cauſam in qua appellat exemptus eſt a
ſua iuriſpitione.S.ð appeldirecte.⁊.c· paſto
ralis·:non ſic in illo qui conqueritur.qe quouſ

qʒ liteʒ fuerit conteſtatus non dicitur agere

ſed agere velle. ff · rem ra: ha·amplius ⁊· l. qꝰ
em̃ tutioꝛc· uic tamen ſic obijcitur · nã et
is qui non appellat verbo·ſed vadit ad qu ere

lam ꝗꝓponendam.itinere arrepto videtur ipſo

facto appellare · ſic · S̊.de appel.dilecti.ſed ii
lud locum habet q;tum ad appellationẽ extra

iudicium factamet ante oedinatõnem cauſe⸗

poſtmodum em̃ neceſſaria eſſet appellatio vo⸗

cis.ſcòm ea que no.õ.de appel.Gꝗ.qualiter.

Gol · tñ ſcripſit:ꝙ ſiue ꝑ querelam ſiue per
appellatõem tranfferat cauſa ad merropolica
num⸗pot eſt deferre ſuffraganeo ſuo ſi volue⸗
rit· alioquin non tenett. ⁊= ſic ſcᷣm ip̃m iura S
videntur H innuere · de honeſtate intelligẽda
ſunt nõ de neceſſitate.
ed quis abſoluet regulares cum incidũt
in canonem late ſententie pcutiendo clericaom
vłl alium religioſum. Dicit alex.ꝙ abbas qui
ſi neſcit diſcernere· eſt ad dioceſani diſcretam
peouidentiam recurrendũ.j.e.monachi.vbi ð
monachis et canonicis regularibus ̊ cauetꝰ
Sed inno. G extendere videtur ad omẽs clau
ſtrales æ peelatos ip̃oꝝ·ergo ĩ eccleſijs regu
laribus vbi peeſunt pꝛepoſiti vł peioꝛes · licʒ
abbates nõ ſint.tamẽ tales ſubditos ſuos ab
ſoluere poterunt: ſicut mamfeſte inmuiit.j. e.
cuʒ illoꝝ; .. vbi dicit.qui ſi clauſtrales.no.
qð dicit clauſtrales in genere. demum ponit
tenoeem decre.alex.ſupeadicte.poſtea ſequi:⸗
tur· nos tñ in religionis fauo⸗eʒ. no.qð dicit
religionis in genere. æ vt euagandi materia
ſubtrahatur.que ratio ad omes religioſos ex
tenditur. ⁊ in omnibus locum habet.S.de re⸗
Zula·c.f.⁊· Sne cle·vel mo.non magnopere.
maioæeem eis: ſcʒ religioſis omnibus gratiam
exhibere volentes.Eſt autem maioe in tribus
Deimo·quod dictum erat t de monachis
et canonicis regularibus ad omnes religio⸗
ſos extenditur.cum tñ clauſtrales ſint vt dem̃
eſt · nec mirum:quia æ clerici ſeculares ſub eo⸗
dem tecto doemientes G habetSde vi. æ ho-
cle · qm · in fi. ꝭ½ Secundo.quia nedum abbati
bus:ſed omnibꝰ peelatis eoꝝ B ocediturvñ
ſequitur:eoꝛx peelatis: no:nõ dicit abbatibꝰ
ſicut alex · dixerat ſed peelatis. nã aliqui ſunt
religioſi qui non habent abbates.ſed pꝛepo⸗
ſitos vel peioꝛes.vt patet.õ·de ſtatu mo.ca-
fi· in fi·S. de maio.æ obe·cum in eccleſijs:· qðᷣ
intelligas ſi ſit ſacerdos peelatus.et hoc eſt
quod declarat a addit alia decre · j.e. canoni⸗
ca:non em laico ſed petro ſacerdoti commiſit
deꝰ clanes regm celoꝛũ.xxj · d. ĩ nouoxxnij
q· quodeunq;. ¶ Zed nunquid ſi clericꝰ el
ſet abſoluere poſſet.nonne et electus ofirma⸗
tus · qð poteſt fieri de ſubdiacono tm̃. vt no.
S8 de eta.⁊ quali:a multis. excommunicat.õ.ð̊
elec·tranſmiſſa:⁊ nonne quicunqʒ poteſt liga⸗
re et ſoluere · xxj · di. inferioꝛ.Dixit Ioh·ꝙ ſic.
nam ſcm ipᷣm ad quẽ ꝑtinet excommunicatio

9 7 Wα

et abſolutio ar.ã.de ſimoad aures.⁊ ſicut nu
do verbo excõmunicat quis· ſic ⁊ nudo verbo
abſoluitur · ar · xxiiij · q· inj. ↄpimus.v. H̊ͥ no⸗
v.qj· quidam.ſed trariuzʒ eſt verum· vt e J. ſe

quitur · ꝓbatur.xxnij·qnjinotanduz · ⁊ no

ĩ·e..ec qualiter · ſub ꝗ· terciũ · v. ſed nüquid ·
EFd hoc poteſt dici. ꝙ quando quis excõmuni
catus eſt.triplici vinculo mtelligitur eſſe liga
tus · Vno quo ad deum ratione peccati: peo⸗-
pter quod excõmunicatur · quo ligatꝰ fuit qꝰ
ad deum ecito cõmiſit· quod ꝑ ſolam contri
tionem aboletur· Secũdo · quo ad ſponſaz dei
eccleſiam quã offendita tali non põt quis ab
ſolui niſ ꝓ ſacerdotem cui confitendũ eſt · vt
no. 5. de penitentijs · C. cui confitendũ ſit· Ter⸗
cio·quo ad ſententiam eccleſie in ĩm latazʒ· in
qua æ deus ligat·æ quam eccleſia tenet ſerua
re quouſqʒ relaxata ſit· ⁊ ſolẽnis reconciliatio
ſubſecutaĩgit quo ad relaxatõnem faciendã
intelligi poteſt ꝙ ab hac quicunqʒ poteſt ſol⸗
uere regulariter· æ ligare põt: et econtrario·
ar. . de reg iur̃.omnis res: ꝙᷓuis hoc fallat in
caſibꝰ. vt noS: eſub· ꝗJ. ſi vero ſentẽtia · ⁊ ſub
G.eſt et alia regula:verũtam nõ eſt ei commu
mcandum quolqʒ ſolemnitas abſolutionis ſe⸗
cuta ſit · de qua no· j.e. . et qualiter · ſub · J. ter
cium.quã nõ põt facere niſi ſacerdos ſit · vt in⸗
nuit. ·e:canonica· S.ð ſepulturis: parrochia
no:et alijs iuribus ſequentibꝰ· g· de peniten⸗

tijs.noua quodazS. de rap in litteris· Nec mi

reris ſi hoc notet qᷓunuis nounũ: cum em̃ mmo⸗
ris excommunicationis abſolutio requirat ꝓ⸗
peium epiſcopũ vel ꝗꝓpeꝛium ſacerdotem.vt.j.
e: nuper.multofoetius hoc requirendum eſt in
minoei ſic etiam intelligas:e.cũ deſideres.
H?. j. vbi dicit. ꝙ licet excommunicatus iura
uerit ſtare mandatiſ eccleſie·⁊ q;uis epᷣs cõmu
nionem ei reddiderit · ſcz nudo verbo nõ ſerua
ta fozma:nõ eſt tñ eidezʒ cõmunicandũ niſi fue
rit ſcdᷣm fozmã eccleſie poſt ſacrametũ peeſti⸗
tum abſolutus in fine dicit idẽ.⁊ dẽ innuÿ
xxinj:q/ iij:notãdũ poſt medium.vt ⁊ no·j· e⸗
C.et qualiter·ſub.ꝗ. ſin autem talis · v. ſed qᷣd
ſi excõmunicatoz:hocjdem comꝓba· j.e. q
in dubijs · H· j·. ibi:· donec ꝑ eccleſiazʒ:id ẽ.mi
niſtrũ eccleſie ſcʒ ſacerdotem.de pe.di ·j.ver⸗
bum dei · et vide ſup hoc quod no · S.ð conſe·

ec · di. iiij · et · 6· de penitentijs · ꝙ. quibꝰ ⁊ quot

dietis· ſub · S. illud · V. ſacerdos.⁊ ſub titulo ð
remiſſionibus..quid r emittitſub· . dicunt.
et ſub · . ſequen· igitur qñ ſubdiaconus abſol⸗
uit ab hac ſententia:debet dicere abſoluto vt
oſtendat ſe ſacerdoti.qui et ſi non poſſit ipſuzʒ
abloluere a ſententia iudiciali. regulariter tñ
poteſt ipᷣm abſoluere et excõmumcare ratõne
coeꝛrectionis peccati:et quo ad poteſtatem cla
uis foꝛi penitentialis. et quo ad reconciliatio⸗
nem ſolenem ⁊a eccleſie ſatiſ factionem.h̊ em̃ in
abſolutõne excõmunicati requirunt · vt. õ̊. de
vita et ho.cle.qm̃in fi.et ad peeſbiterũ ñ mi
noꝛem in oedine ptinent · ar.õ̊.de ſepulturis
parrochianos· õde rap· in litteris · xxvj: q · vj
c·fi·S.de of·archipeel biteri.cij.⁊. iij · ⁊· e.
nuꝑ· ovt et no.õ.inoꝛ ergo ſacerdote nõ po⸗

terit abſoluere · vt patet in his que no qᷣ e ꝗ.
quis poſſit excõmunicare · ſub · ¶.nedum autez
iuſ· S.tu dicas:et hꝰ ſatis innuit .ſ.e.a nobis

ij. et de pe · di . j.· quantuſlibet.⁊ ẽ ratio · vt no·

ĩ. e. J. ꝓximo · ſub· ꝗ. tercium · · ſed H fallit il⸗
la naturalis ratõ· et ſic etiam põt intelligi · ꝗ.
de ſimo · ad aures · ibi: faciatis abſolui· ſubau
di. pꝓ aliquẽ peeſ biterum ſi excommunicatoꝛeſ
id non fecerint.id eſt.ſi nõ abſoluerint ſi pee⸗

ſbiteri erant · vl · id elt · ſi ĩm abſolui nõ fece
rint ꝓ peeſbiterũ.id eſt: reconciliari vbi p̃ſ bi

teri non erant Tercio:quia nedũ h̊ concedi

tur de his qui in boc cõmiſerunt poſt introitũ

religionis·h etiam de his qui ante introitũ cõ
miſerunt. vnde ſequit .ꝙ etiã talibus· ſ. de ſe
culo fugientibꝰ qui religionis habitũ in mo⸗
naſterio receperunt ⁊ac̃ · ſeut ſupea pᷣmiſit · ĩ qꝰ

caſu alex denegauerat abbatibus abſolutio⸗

nem in quadã decre· quã hodie non habemꝰ . h
erat in antiquis.æ incipiebat·: conſuluit · ⁊ eius
tenoe ponit .j.e.cum illoꝛx · q·j:ibi.⁊ alibi di
cat ac·abſolutionis beneficiũ ⁊c.qᷓuis ante in
ttoitũ H cõmiſerint ⁊c · vt. S· 1 igit ð̊ hac
materia plenã vis habere doctrimã · ſic diſ. cũ
queritur a quo abſolui debeat clericus qui in
illum canonem.ſiquis ſuadenteincidit ·refert
vrrum ſit clauſtralis regularis; vel clericus ſe
cularis: ¶ Si ſit clauſtralis regularis · refert
vtrũ miecerit manus violentas in epiſcopum
vel abbatem vł in alium peelatumſiue mem
beum mutilauerit.vel effuſionem ſanguinis.
intelligas grauem enoemem fecerit ſcom iu
ra.ljdi·qui in aliquo ·õ.ne cle.vel moſenten
tiam.in quo caſu non poteſt abſolui citra ſedẽ
apoſtolicam.cũ talis caſus grauis ſit. nec poſ
ſit ſine ſcandalo pᷣteriri. dei in alium cleri
cum ſecularem citra effuſionem ſanguims. ł
in aliuzʒ religioſum manꝰ iniecerit temere vio
lentas in quo caſu ſi ante ingreſſum religiomſ
hoc accidit: põt abſolui ꝓ pꝛopeium p̃ᷣlatum.
Sin autem poſt ingreſſum religionis H acci
dit ˖ H erat clericus ſecularig que pcuſſit· citra
ſedem ap.abſolui nõ põt · Si vero erat reli
gioſus eiuſdẽ ſtri · tunc ꝓ ꝗpeium peelatũ
abſoluitur. Si alterius clauſtri · tunc ꝓꝑ pꝛo
peium abbatemintelligas vel alium peelatũ
ſuum.vt·Senoæ eius qui paſſus eſt iniuriam
abſolui debet · OQð ſi peelatus religioſi ĩ ali
quo dubitauerit: ꝓnidentia dioceſani epiſco⸗
pi eſt adhibendaſicut H omnia memb⸗a col⸗
liguntur ⁊ ꝓbantur.j·ecuʒ illoꝛx · ab illo.ꝗ.
qui ſi clauſtrales.vſqʒ ad· ꝗ.ſi aũt hos aò oꝛ⸗
dines Pmoueri · autez ſit clericus ſecu⸗
laris · mittẽdus eſt ſemp ad ſe ap: niſi foꝛte p⸗
cuſſerit ſocium eiuidem menſe · leuiter nõ enoꝛ
miter · vel alium leuiſſime · de quo eſt ad arbi⸗
trium epiſcopi recurrendum· de vita ho.
cle · qm . J. fi · · e. ex tenoee· in fi.⁊.c· ꝓuenit. et
ipᷣe caueat ꝙ eque arbitretꝰſcðz ea que no· S.
e· ſub · J. ſed K dicunt quidã·et miſi in alijs caſi
bus m quibus etiã laici abſolui poſſunt ab epi
ſcopis:vt no.õ·e.ꝗ.quis poſſit excõmunicare.
ſub · C. ſuꝑ illo aute canone· ¶ Verum ſi talis
dum tenebatur ligatus tali ſententia ꝓmotuſ

no ,
Dum re
eawbi
no dro⸗
nelligi,z,
lui ſabn
umicatoef
nne 4 Pee:
aino fee
vbi pfbi
9 coneed
Kirroiti
nrroitic
ug ſ deſt
itüin mno:
bſolutio⸗
dabem
nlt. xeiug
ralibidt
ig antein
ic'ð bae
ſe dil. ei
8 qujin
terefert
iens ſe
8 fefert
ſcopum
e mem
guinis.
ſcöm iu
bſenten
tra ſede
nee poſ
m clen
ims.l
ere vio
igiom
ltum.
Bacci
Citra
rat reli
relatü
ppeo
eelatu
uriam
piſeo⸗
4 col:
llo.
0 oꝛ:
ſecu⸗
ꝛtep⸗
enoꝛ
arbe⸗
1 ho.
it. er
96;
caſi
ept
are ⸗
alis
otuſ

fuerit ad oedines.refert vtrũ ſit ſecularis cle⸗
ricus vel regularis ¶ Si ſit clericus ſeculariſ
et ſcienter ac in dtemptum:quia ſciebat a fcm̃
et ius·ſic ꝓmotus fnerit:talis eſt a ſuſceptis
ſic oedinibus imppetuũ deponendns· ſſ Zed
ſi erat facti cuius nõ recolebat · vel iur̃ qð ne⸗
ſciebat ignarus:diſpenſari poteſt cũ tali.nõ tñ
Parchiepos vł epiſcopos.ſed eſt ͥ ſummo põ
ti fici intimanduma quo ſedᷣm rigoꝛem vł eqj⸗
tatem reſponſum pꝛodeat.pꝛout diſcretio ſua
viderit faciendũ · ꝓbantur hec omnia · j. e · cuz
illoꝛum·. ⸗x· j a pꝛincipio vſqʒ ad.qu ſi clau
ſtrales.⁊c. Quid ſi talis religioſus fuerit
et in dtemptum vt.õ/oꝛoines ſuicepitab exe⸗

cutione oꝛdiis ⁊ officij debet ppetuo mane⸗

re ſuſpenſus. ed ſi erat facti vel iur̃ igna
rus vt · S·monaſterij vtilitate penſata poterit
abbas cum tali poſt iniunctã = pactam peni⸗
tentiam regularem diſpenſare.⁊ hoc verũ eſt
niſi graue fuerit ⁊ notabile factumſicut no.
5· e · v ſi igiĩ de hac materia:⁊. S· ſin aũt poſt
ingreſſum· tunc em̃ cũ ſieut ibi notatur abbati
bus abſolutio denegetur.multofotius et di⸗
ſpenſatio eſt eis deneganda · cum illi videant
maioea peohibita cui vetita ſunt minoea · j. e·
cum illoeum. 5c.j· ad fi · ¶ Fut is qui fecit
adultus fuerit et diſeretus · vt violenter ↄtra
obliuionem ſcz facti.vel ignoꝛantiam ſcʒz iur̃.
pꝛeſumatur ¶ Pꝛecipit aut abbatibꝰ vt hac
fosmam diligenter obſeruẽt.quia peiuilegiũ
meretur amittere qui ꝓmiſſa ſibi abutitur po⸗
ceſtate.ſicut h̊ totum colligitur.j.e:cũ ilioxz
ꝗ· fi· Quid de religioſis qui non habẽt pᷣ⸗
latum ſacerdotem.dicas ꝙ eſt ad dioceſanũ re
currendũ.ſine ſint homines ſiue mulieresar·.
ĩ·e·de monialibus.et·c.canonica.et alijs iu⸗
ribus ſequentibusalins em̃ ipᷣos abſoluere ũ
poſſet.maxime ſi rectoe laicus eſſet q;uis reli⸗
Sioſus.ar.in his que no.õ:ne pꝛelati vices ſu
as · V · ſed videtur · et ſequentibus. niſi per
pape peiuilegium ſpeciale· ar · · de iur̃patro⸗
natus· nobis fuit · J. j.⁊.xvj.q.j.hinc eſt etiã.
NQuid ſi religioſus etiam ſocium vel alium
religioſum extra clauſtrum exiſtens peuſſerit
recurrat adð dioceſanum. quia nec G; abbatis
peiuilegium locũ habet.ar. e.monachi.⁊.c.
cum illoe-um.et.lxix.di:qm̃ videmꝰ.S.ð eta.
et quali.cum contingat: ⁊æ caueat dioceſanus
ꝙ nõ abſoluat eum mſi in caſu in quo abſolue
ret clericum ſecularẽ · quia cum hoc peiuilegiũ
concedat fauoꝛe clauſtri vt ibidem libentius
cõmoæẽtur · reſtat ꝙ peiuilegium meret amit⸗
tere æ vt no.q. e. v· ſed ſi erat facti · ⁊· e · ſub
q.⸗H?. j’¶ Quid ſi religioſus inijciat manuſ
violentas in pᷣſbiterum ſiue clericum ſecularẽ
qui ſecum in eodez clauſtro commoꝛatur æ ſo
cius eſt.videtur ꝙ debeat abſolui.ar.õ.ð vi⸗
ta et hone:cle.qm̃.j:e.ex tenoꝛe.in fi · Sed cõ
tra·quia h ñ debet tolerari vt ſecum moæet'.
vt · g· de ſtatu mo.c.fi · . pe· et monialibus hꝰ
conceditur peiuilegio ſpeciali..e:de monia⸗
libus.ergo alijs hoc denegatur.Solutõ · ſi oc
cultum ſit et iniuria leuiſſima ita ꝙ; ſcandalũ ñ
immineatputo ꝙ ꝓ dioceſanum abſolui põt.

alioquin ↄtra.vt.j.e:cum illoꝛx · x. ꝙ ſi cleri⸗
cum ſecularem· ¶ Quid ſiquis fugiens de ſe⸗

culo vult intrare religionez:confitet ſe tñ ex

communicatum.nunquid põt et debet recipi

anteꝙ; abſoluatur/dicas ꝙ non.quia nõ eſt ei
communicandũ · xj·qiij:cum excõmunicato⸗
EZed nunquid pᷣlatus religionis quam vult
intrare ipᷣm poteſt abſoluere · Rai:no.ꝙ nõ.ni
ſi ita aſtrictus eſſet ꝙ non poſſet redire ad ſe⸗
culum.tunc auteʒ hoc poſſet facere · quia iam
aſtrictus eſt religioni ſaltẽ in genere · et ſic ra⸗

tione dnbij ſoꝛtitur foꝛũ iſtius pꝛelati · ſicut et

vagabundus dicitur illuz habere indicẽ apð
quem inuenitur · ff. ð judi · heres abſens · Cõſu
luit tamen ꝙ poſt confeſſionem iterum ad om
ne dubium tollendum faceret ſe abſolui.⁊ di⸗
xit H maxime locũ habere in illis monaſterijs

vbi ſic obtinuit de longa conſuetudine papa
ſciente et nõ ↄtradicente · quia conſuetudo in

talibus dat eiGez-ir-d-dl oqueſtus: me

lius·S· de of.legati · ꝙ tranſ latõnem Xlij
dicunt ꝙ peelatus cuius religioneʒ intrare de
ſiderat ĩm abſoluere poteſt · ſed ſub conditio
ne . l. ſi ibi remanſerit·ałs eo recedente a eadẽ
excommunicatõ rediret ¶ Tu dicas indiſ. q;
talis peelatus ipᷣm poteſt abſoluere pure ſi
ne aliqua conditione · ;uis dici poſſet ꝙ condi
tio inſit ipᷣo iure.h ſcʒ ſi in eadem religione p⸗
ſeuerauerit· ſient et ałs inſunt condiciones ta
cite· vt no.õ · de iur̃iur.ꝗ. quot ſpecies.v.ha⸗
bet autem iuramentum.et ſequentibus. et h

eſt verum ꝙ abſoluere poteſt niſi exceſſus gra

uis ſit et enoemis.vt ſatis colli itur. . e · cum
illozꝛum. ꝗ. qui ſi clauſtrales· et lĩe.æ in his que
no· S. e. G. vel in alium clericum ſecularem.et
e · ſub· ¶. H. j· et · S.de of.deł.peudentiam .
penb et fi.æ ca.peeterea. in fi· Quid ergo
ſi taliter ablolutus exeat et ad ſeculuz redeat
dic vt no.ſ.e.. et qualiter hec abſolutio fieri
debeat · ſub · J. quartum · · qrid igitur ſiquis
ob fauoꝛẽ.⁊ ſe·

T qualiter hec abſolutio fieri debeat.
n minoei excommunicatione non tradi
tur alia fozma niſi ꝙ G confiteatur peopꝛio ſa
cerdoti ⁊ dicat excommunicatus ſum confite⸗
oꝛ.⁊ expeimat ſpecialiter cauſam quare ip̃am
ſententiam incurrit · et ſic faciat ſe abſoluj. vt
ſatis colligitur · j·e.nup· J. in ſecundo. et. v. q̃
veroc· duobus · Debet tamen ſacerdos hec
verba vel equipollentia dicere.abſol uimꝰ te
a vinculo excommunicatioms huiꝰ ꝙᷓ; confeſ⸗
ſus es.⁊ ab alia ſi teneris · inqᷓtum poſſumꝰ et
debemus reſtituimus te eccleſiaſticis ſacra
mentis.· Nam ſententia que abſolutõem vel cõ
demnationem nõ ↄtinet nullius oſt momenti ·
· q·vj. . diffimtiua. Et intelligo Apeium ſacer
dotem:parrochialem ꝗpeium. vel dioceſanuz.
vel illum qui de licentia ipᷣoꝝ electus eſt. qñ
itz qui confitetur ligatus eſt a canone · Nam ſi
ab homine ligatuſ eſt confitenſ.ab illo qui tu
lit ſententiam vel ſuperioꝛe ſuo erit abſolutõ
impendeda. vt patet in his que no. S. e. J. ꝓx.
R.· j· et ſub · J. ſi vero ſententia lata ſit. Et eſt

hoe indiſ· verum qñ ſentẽtia lata eſt in aliquẽ

ſpecialiter nommatum. Smi aut mm genere au⸗
trcoeitate canonis-homims. vel ſtatui. tunc ſi
. . 77 .„ 11 6 .
Pferens velit alijs abſolutõnem ſubtrahere;

debet dicere abſolutõem aurt taliũ nobis ſpe

cialiter reſeruamus· ar·: ĩ· e· nup· et ſic jutelli⸗

ge quodð no· in. I. et ſub · ·̊ · ꝓximo inductis⸗

et . quis valeat excommumcari. v· nõ ſubdi

tus · et ſequentibꝰ

In maioei aũt excõmunicatione a quocũqʒ

ata ſtr. ſin ga can one ſiune ab hHomine· quatuoꝛ

ſunt pẽſanda · ei mũ ẽ ꝙ G̊ foema ſeruãda ẽ
vt excommunicatus in omni caſu anteqꝙᷓ; abſol

natur iuret ſtare mandatis eceleſie · ꝙ tamen
quaidam dicunt non eſſe de ſi ubſtantia· nã liber

ras vbicunqʒ; obrenta ſit et ſi minus iuſte nõ

reuocatur. C. ſi aduerſus lib'.l:j · et · ij · Deete

rea.aliqui abſoluuntur ſine iuramento· qð nõ

valeret ſi iuramentũ eſſet de ſubſtantia. ꝙ aũt
hoc fiat innuitj.e:a nobisij· S. abſolutõis:·
nam ibi abſoluitur is qui moetuꝰ eſt· de qao
certum eſt ꝙ amõ iurare non põt et eſt expᷣſ⸗

fum· j. e:ſuꝑ eo:nam et iuramentũ potius in⸗
troductũ eſt de ðſuetudine et ad cautelã ꝙᷓ de

iur ri goꝛe · .. e. cũ ðſideres · H · j. ¶Tu dicaſ

Scra leʒ ꝙ iuramentũ eſt de foema et eius ſub

ſtancia: vt patet.j.e.ex tenoee· ibi · quatenus

recepto ab eo iurameto acergo ſi nõ recepto

juramento abſolueret nõ valeret.quia foema

reſcripti exacta diligentia ſeruanda eſt. ita ve

nec oꝛdo p̃poſteret.alioquin irritum erit qð

agitur · vt pz. G· reſcriptis · cũ dilecta: · pe·

et fi. S. de of.deł. peudentiã · H· j· et · c· vene
rabilis · in fi.ff· mandati:diligenter· ad ide · ].
e.decetero:ibi:recepto iuramento ſcðm mo⸗

rem eccleſie ec:qui mos hodie oĩino ſeruandꝰ

eſt. qꝙᷓnis olim ad cautelam fuerit mtroductꝰ

et hoc eſt q ꝓbaturj:e· eũ deſideres⸗ K. j·

ibi· Hẽ. ꝙ eum cautio iuratoꝛia ꝙ hodie qui
excõmumcati ſunt pᷣſtant i oĩno pᷣſtare de bet
adeo ꝙ abſolutio aliter facta nõ valeat: vt· ẽ.
et· J. ꝓhbatur.potius ad eautelã ex cenſuetudi
ne ecckie .· ꝙᷓ rigoꝛe canonũ ſit· i· fuerit oliz in
ducta.neq; momenti tam validi reputec'. ſub
audi. ſciliczg ipᷣa ſola pᷣſtatio iuramenti ꝙ; ad ſo
lu tionem ſufficiat.hic ergo ꝓbat ꝙ licz necel

ſaria ſit quo ad obſeruatõem foeme· nõ iñ lul⸗
ficit.nam et alia requirunt vt ſequit ·· et

batur in fi. Hx.· j.ibi:nec epᷣs nec alij cõmuni⸗
care debent eidẽ· niſi fuerit ſcᷣm foꝛmã ecele
ſie poſt iuramentum pᷣſtitum abſolutus. ergo
requirit ꝙ peimo iuramentũ pᷣſtetur et demũ
alia foema ſequæ. vt et ꝓba in fine eiuſdẽ de
cre.ibi: et niſi foema eccleſie que ꝓ abſolutõ
ne talium introdòucta eſt.ſcʒ de ↄſuetudine qꝰ
ο iuramentum. et de iure quo ad aliaʒ fozꝛmã
que ſequi debet·obſeruetur · nõ eſt communi⸗
candum eidem ad idez eſt quod legit.j. e.nu

per · Jepe · in F· et· ce. ᷓuis· vbi eſt hoc expᷣſſam ·

et ideo ſiquis abſolutus fnerit iuramento non
peeſtito.iterum eſt iuramento pᷣſtito abſolue⸗
dus quia non valuit peima abſolutio exquo
foꝛma ſeruata nõ fuit ·ar · S. ð̊ pꝛeſ bi.nõ bap·

—

ca.fi · Mec obſtat.j·e·a nobis · ij. . abſolu⸗

tionis quia intelligi debet heres vel aliqᷣs
alius de parentibꝰ iurabit vice moætui ſare
mandatis eccleſie ſeu excõmumcatoeis. ⁊ ver
berabitur moæe lolito cũ penitentiali pſalmo
er oeatione dommica: et alia oꝛõne conſueta;
hac ſcz de qua no-j.e.ſub.qꝗ.terciũ:EC· · Vel

die verius ꝙ ibi nõ eſt vera abſolutio cum ef:
fectu.ſed eſt potins abſolutõis iam facte de⸗

nunciatio· que et ſine iuramento et ſine verbe
ri bus fieri põt·ſupꝑ quo vide quodò no:s· de
penitentijs · ſub rubꝛica de remiſ.ꝗ. quis poſ

ſit. v.ſed et viuis.et ſequen. ttem non ob·

ſed potius quod ſczꝭ notaui compꝛobat · j· e ·

ſuꝑ eo.quia illud fit autoꝛitate papeę· qui nul
li foeme canomce ſeruande aſtringit.S.de cõ
ceſ.pᷣben· ꝓpoſuit · et e eonſtitutus vnde ⁊ ſi

ex certa ſcientia excommunicatũ aliquẽ ſaluta
ret poteſt dici ꝙ ꝓ abſoluto habeatur. quis
non debeat pᷣſumi ꝙ hoc faciat ex certa ſcien⸗

tia niſi G expeimat·ar/g· de peiuił · cũ olim · j·

G.fi. ⁊. ·e.ſi aliquando.xciij·diſ· ſi mimicus:

nam et y falutatõem fit indignatõnis recõcili
atio· lxiij· di. eum adeianus.et ꝓ pacis oſculũ

pꝛeſumitur quis ſacramentis eccleſie conſenti
re · de conſe. di. ij · pacem pꝛinceps nuda vo⸗

luntate nulla alia fozma ſerunata manumiittit-
ffde manumiſ apud eum.et hoc verũ eit niſi

de cõtraria intentione appareat ſcᷣm quoſdã ·

Flij dicunt ꝙ h ita demũ verum eſtſi appa⸗

reat ꝙ ꝑ boc ip̃m ſoluere intendat · eſt igit di⸗

cka decre:ſuꝑ eo/-ſpecialis:et ideo non eſt tra

bhenda ad ↄſequentiam.õ·de cõceſ.peeben· eõ
ſticutus · ad fi et ꝙ hoc verũ ſit ꝓbat exp ſſin

textus iĩp̃ius decre.ibi·ſi nullatenus poſſunt in
daci ad pᷣſtãdũ iuxta foꝛmã eccleſie iuramtũ.

Hota ergo ꝙ foema eceleſie requirit vt iuram
tum peeſteturet ibi.·hac vice. ergo non aha.
et hac vice etiam iutelligas autoeitate huiuſ
noſtre littere ſpecialis: Et que ſit ratio quare
Hoc concedit ſine ſpecialitatis ſtatim ſubdit ·

ibi · cum interdum conſideratis ac; Sed et di⸗

cit hac vice cum ꝓmiſſione que ſcʒ loco iura⸗

menti ſuccedit:cum et iner iuramentum ꝓ⸗
miſſionem ſimplicem quo ad deũ nulla ſit dif⸗
ferentia facienda ·xxij:q· v.iuramenti.ad idez
S.de maio· et obe.cum in eccleſijs · nec obſ· ꝙ

dicit reſpondendum. ſubaundi em̃ indulgendo
vel determinando . in quo caſu poſſit aliquãdo
ri goe iur̃ temperari ¶ Sed queritur vtrũ ex:⸗

communicatus debeat iurare ſtare mandatis

iudicis abſoluentis· vel mandatis eccleſie. Di
cunt quedam iura ꝙ mandatis indic ˖ 5̊. ꝙ me

tus cauſa:c· j·j.e.ex tenoꝛe · Flij dicũt ꝙ man
datis eccleſie .· ̊·de ap.ad H. et·.e. cum int'

parrochianos. æ. e: cum deſideres. Doteſt
dici ꝙ vbi quis excommunicatus eſt ab homi

ne quem Otempſit.debet expeeſſe iurare ð ſtã⸗

do mandatis excommunicatoeis ſi apparuerit
ip̃m inſte ligatum fuiſſe· ·e· nuꝑ.in fi:et.c· ſa

cro..verum ·ſed cõtra in fi.⁊a ſi alicubi inue⸗

nias ꝙ iuret ſtare mandatis eccleſie · exponi

debet i. excommunicatoeis vel iudicis · Hec

tamen poſſet notari diff erentia ꝙ; quando iu⸗

rat ſtare mãdatis iudicis ñ meludit ſucceſſoæ·

del li
weruj llan⸗
oeſ ver
iali pfaln
conſuetg⸗
pel
tio cum et⸗
nfactede
ine verbe
no. . de
quis pol
n non ob.
obat ſ.⸗
beguim
ir8edeeo
vnde rſ
que lluez
ur. Guis
erta cien:
eu olim.
mimieng⸗
1 recöili,
18 ofculi
conſenti
nuda vo:
numittit⸗
rü en ni
nquoſdi⸗
kſtappe⸗
ligte di⸗
neſt tra
eben e⸗
texfſim
oſſunt in
aramtu⸗
t juran
on ala.
te huiuf
oquare
ubdit⸗
det di⸗
o iure⸗
um 1:
ſit dif⸗
ad idez
obl.
lgendo
iquädo
eru ex
indatis
eſie⸗Di
,ge
wen
. int
Doteſ
bhom
zuerit
t.cſa
inne⸗
xpont
Pjec
do in⸗
ceſoor⸗

quando vero mandatis eccleſie tunc includitꝰ

ar.õ·de of.deł · qm̃ abbas. ſcdðᷣm gof᷑. ꝗ Tu
teneas ꝙ non eſt facienda vis vtrum excõmui
catus iuret ſtare mãdatis eecleſie.vł iudicis
ſczʒ epiſcopi. nam in vtroqʒ caſu idẽ eſt ſenſus
ar · vij · q..· ſcire debes · et ideo aliqua iura po⸗
nunt vnum mooum-alia alium.vt.õ.no·ideo
qʒ et ſi iuraui ſtare mandatis epiſcopi vł iudi
cis vt indicis· nõ aſtringoꝛ pſone ſed dignita
ti vel indicature·quare ipᷣo remoto del depo⸗
ſito. ſibi nõ remaneo obligatus ar.ᷓ·ð elec.
p inquiſitõem.et.c.venerabilẽ ꝗ.fi · xv ·q.vj.
alius.ff· de ſolu.eum quis: C. dt nemo vicari
us pꝛo alienis vicarioꝛum debitis teneac·l·
vnica· li.xj.õ/de noui operis nunci. cum ex in
iuncto.iH· j· Sueceſſoi autem talis aſtrictuſ
remanet.S.de iur̃iur᷑.veritatis.Secus ñi iurezʒ
ſtare mandatis epiſcopi vel iudicis · non vt epi
ſcopi vel iudicis h̊ pſone·quia tunc pſonale in
telligitur iuramentumideo pſonam eius cui
factum eſt non egreditur.ar · S. ð̊ vſu palł·ad
hoc·S. de iur̃iur: denies: ⁊.c.quintauallis.Ve
rum quo ad iuramentuʒ fidelitatis oic vt no.
5.de iuriur . quomodo cenſeatur.ſub. ꝗ. cui

cm etiam requiritur aliquando qð abſo
lutionem pꝛecedere debet · ſcz ſatiſ factõ ſine
emenda ſufficiens.Hic tamẽ dieſt vtruzʒ quis
excommunicetur ꝓ contumacia vel ꝓ offenſa
ſeu culpa dubia.et cunc ſufficit iuratoꝛia cau
tio: Vel ꝓ offenſa ſeu culpa notoꝛia · et tũc nõ
eſt ſententia relaxanda miſi peiꝰ ſufficies eme⸗
da peeſtetur. Vtrum aũt offenſa ſit dubia vel
notoeia.non eſt recurrendũ ad iò quod videc*
indici vel alij· ſed ad veritatem.vt ſcʒ non ere
datur verbis nudis alicuius.ſed illa dicatur
tm̃ notoꝛia.que euidens æ manifeſta eſt ꝑ con
feſſionem vł ꝓbatõem legitime factam. intel
ligas in indicio et ante ſententiam excommu
nicationis latam· nam et ſi modo poſſit ꝓbari
cauſa vera·non tame ꝗpter hoc diceretur eui⸗
dens ſed dubia.niſi fote infra octo dies peo
vari poſſit· nam tunc notoꝛia diceretur · vt ꝓ⸗
bat' i aut.d.n.ex·e-ſolet a nõnulł᷑.q.ĩ peima
igitur. Sed et manifeſte euidens reputat' illa
offenſa que nota eſt euidentia facti.que nulla
poteſt tergiuerſatione celari.peobant' cmnia
Hec ·I.ti· jiex parte.⁊·c cum olim:Beeuiter tñ
illam intelligas manifeſtam ſiue notoꝛiãque
notoꝛeia eſt iur. vel facti · vel pᷣſumptionis.qð
dic vt plene no.S. ò coha.cle.⁊ mulie.. quið
ſic notoꝛium. Gnotoꝛium autem triplex eſt.x
ſe. Et no.ꝙ aliquotiens excommunicac qᷣſ
peo contumacia· et tñ ñ ſu fficit pꝛeſtare iura⸗
toziam cautõem ad hoc vt abſoluatur.imo ne
ceſſaria eſt emenda quedam ſiue ſati ſfactõ vi
delicet: quando contumacia pꝛegnans eſt. pu
ta: aliquiò iniuuctum eſt ſub certa pena a indi
ce·ar· ff̃ · ſiquis ius di.non obtemꝑa·l.vnica.
vel ałs in ↄtemptum iudicis eſt commiſſa. vñ
et pena arhitraria lui debec.æ ſic poteſt intel
ligi·ꝗ̊.·de penis.dilectus.õ.de ooe.dilectꝰ
et·i · ve lite ñ conteſta.qm̃.ꝗ.fe· NHam et talis
con tumacia off enſa eſt nocoꝛia ↄtra iudicem

commiſſa: lIdem eſt quando aliquis excommn
nicatus fuit pꝛopter contumaciã æ poſtea ab
ſolutus · ſed noluit expectare mandatum· vel
expectauit ſes noluit obedire· ĩmo apparuit
Otumax ſicut peius:⁊ ideo fuit ſecundo excõi
muncatushic enim non abſoluetur quouſqʒ
mandatum ſaſceperit.a peo poſſe adimpleue⸗
rit vel adimplere ineeperit. Et eſt ratio: qe pei
ma contumacia iam facta eſt offenſa notoeia ·
ſic intellige·S.de of.oe.ſignificauit.⁊ ar.S·
de pꝛocur̃:c.jet de pᷣſump· mandata.⁊ expᷣſ⸗
ſius.õ·de ap·queſtioni: Sed a vbi aliquis ex
communicatur peo contumacia · non debz ab⸗
ſolui niſ ⁊ de expenſis peimitꝰ ſatiſfaciat.qð
dic vt no · S. de offi · dekt . que iurditio · VY. vl ·
ed ⁊ ſi offenſa notoꝛia ſit et contra deum
tantum commiſſa. abſolui poteſt debet añq;
ſatiſ factio penitentie adimpleta fuerit: alio⸗
quin plerunqʒ mmis diu ſtaret excommunica
tusſuper quo vide quod no.õ·ð ſimo G. qua
pena feriatur·ſub.ꝗ.per iudicem.v. ſed et cũ
his:⁊· · de penitentijs ꝗ. que penitentia. vt
em̃ ibi no.pꝛo quolibet peccato moetali datur
penitentia ſeptem annoꝛum regu lariter · et B
ſatiſ factio debet fieri de peccato.nunquid er
80 interim ſtabit excommunicatus.non· ĩmo
recepto iuramento ꝙ ſtabit mãdatis eccleſie
ſtatim abſol uitur.vt patet in adulterio etiam
notoꝛio.ᷓ.ꝙ; metus cauſa·ca.j..fi·⁊.õ.de eo
qui duxit in ma.qꝙ; pollu.per adul. ſignifica⸗
ſi · in fine · Zi vero eſt impenitens = in pecca⸗
to perſeuerans.non abſoluitur.⁊ abſolutꝰ in
eandem ſententiaz reducitur quouſqʒ manda
tum eccleſie facere incipiat firmiter obſeruã
do· ö̊.de appel.queſtioni·S· de offi·ce. ſigmifi
cauit.æ iunge quod no · ꝗ̊· vt lite non conteſta
ta· ad fi · Vcum autem hee due pene 1eEi ve:
ro contra hominem pꝛiuatum. vel eccleſiaʒ. vkł
peelatum offenſa notoꝛia ſit commiſſa.tũc de⸗
bet pꝛecedere ſatiſ factio.vt nota · S.e.ſub. .
M.. j· ſcᷣm hoc intellige · j. e · per tuas.q. pe.
et vl.õ.ð appel.qua fronte..j· XFlioquin iu⸗
dex qui hoc omiſit.de ſuo tenetur ſatiſ facere
ar · C. de iudi.ſancti mus et in his que no. g.
de dolo et contu: ſub rubeica de contumacia-
H¶. qua pena ·ſub·.ergo eſt modus in rebus.
vS̊ · lud ſpecialiter.⁊ ſequenentibus apa
tamen qui ſolutus eſt legibus non ſeruat hoc
ſemper · cum iniectoꝛes manuum ⁊ incendiari⸗
os notoꝛios tota die remittat abſolutos nul⸗
la pꝛemiſſa ſatiſfactione· mandat tamẽ ꝙ mſi
ſatiſ fecerint in eandem ſententiam reducant
hoc autem iðo foete facit quia euzʒ papa mł
tum diſtet· periculũ eſt in moea · ar.· e.ſacro.
caueat · ibi qui abſqʒ periculo moꝛe poteſt
⁊c · ⁊ · S. ci · i c · fi · ð conſe · di · iij. baptiſandi · et
c. ne quod abſit · di. v. baptiſari. ¶ Fbs aũt
requiritur ꝙ ſatiſ factio peecedat · vt nota.õ.
Satiſfactum autem competenter intelligas
qualitercunq;ʒ otentus ſit is qui offenſus fuit
vt apparet in his que no · õ̊. de ſolu⸗J. quid ſie
ſolutio · ¶ Bed cui applicabitur ſatiſfactio
pPecuniania que debet fieri peopter violentaʒ
manuum iniectionem · Dixit gof · ꝙ ſi manus

.

iniete fuerint in monachum vel conuerſum⸗
ſatil factio pꝛeſtita monaſterio applicetur.ar·

xij· q· j· non dicatis et melius q̊· de ſtatu mo⸗
naho· cum ad monaſterium · .· · ad fi · ſicut
et ſatiſ factio imurie ſerni applicatur domino

inſti · de inurijs · ꝓ. ſeruus autem. et ar · ff · pꝛo
ſoc'.ſi fratres · S. ᷑i· mii incipit · l. cum duobꝰ

Sin autem in clericum ſecularez tunc eidez

clerico reodi debet.niſi in contumeliam eccle⸗
ſie ſie pulſatus:nam tune poteſt etiam eccleſia
agere actione iniuriarum. ar inſti · de iniurijs
g. ꝙ ſi vſufructus. ⁊· I. ſequenti · ꝙ ſi libero ·
nam et ei debetur ſatiſfactio in cuius contu⸗
meliam iniuria facta eſt.S. de ſimo· de H aũt ·
et.c: audiuimus· xxvij· qj.ſiquis rapuerit · et
in aut .de ſanctiſ: epiſcopis· · ſiquiſ rapuerit
col · ix. oteſt dici ꝙ in clerico ſeculari du⸗
plex ſemꝑ iniuria intelligitur facta fuiſſe vna
eccleſie = altera clerico·⁊ quilibet poteſt ſuã
remittere ſine alterius peeindicio · vt patet · ·
e.cum deſideres · S. fi. ⁊.· c· contingit · j.· ⁊ ꝙ ec⸗
cleſie cuius eſt clericꝰ dinoſcatur fieri miuria.
expꝛeſſum eſt · S·de foꝛo compe · c· ij · ⁊ ar · . ð
judeis·poſtulaſti· ijq·vijaccuſatio.in fi· vn

de de eompoſitione pꝛeſ biteri interfecti ꝓ⸗

tinet medietas ad dioceſanum æ medietas de
ber pauperibus elargiri · S· ð¶ penis · c · ij · ſic
abs in perſonam vmus multiplex iniuria col⸗
ligitur.ff· de iniuril.j..vſqʒ · ff · de pact · et
hrdi ꝗ.filia. ⁊æ. l. in Perſona licet auteʒ ita ſit
de rigoꝛe. ꝙ tamen hodie ex tal iniuria agat
epiſcopus vel eccleſia vix videmus ¶ Bed ⸗
eccleſie generali ſemper intelligitur fieri iniu
ria.cni ſatiſfaciendum eſt per reconciliatõem
ſolemnemde qua noj·e·ſub · ꝗ. tercium · de
illa videtur loqui.j.e.cum deſideres· in fi · et
hanc necnen a pemtentie iniunctionem nõ po
teſt aliquis facere mſi ſacerdos ſit adminus.
vt no · S: e · J. quis poſſit ab hac ſentẽtia· ſub·ꝗ.
ſed quis abſoluet regulares:v·ſed nunquid ſi
clericus: de hoc etiam no.õ.de penis · J. que
quibus.ſub ꝗ.interfectoꝛibus.v·.ſed cui ap⸗
plicabitur. æ ſequen. ¶ Quid ſiquis ſit cano⸗
nicus diuerſarum eccleſiarum· vł diuerſas ec
cleſias ſeu perſonatꝰ habeat· que eccłia aget
peo iniuria coꝛpoꝛali eidem facta.ODoteſt dici
ꝙ actio inter eccleſias diuidatur/ar.õ· de te⸗
ſtamentis · relatum · ꝗJ.fi: Vel diſ in caſu iſto.
vtrum certum ſit ꝙ in cõtumeliam vnius ſit ſi
bi facta iniuria. vt quia peo adminiſtratione

negociozum ĩp̃ius accidit.vel ałs certum eſt.

et tunc illa tantum aget :vł dubitetur.vt quia
peo adminiſtratione negociozum vtriuſqʒ ec⸗
cleſie accidit.nec ałs poteſt certificari · ⁊ tunc
vtraqʒ aget · vel epiſcopus infra cunus dioc'·
ſita ſunt om nia beneficia ſua:vel archiepiſco
pus infra cuius peouinciam ſi in diuerſis epi⸗
ſcopatibus ſita ſunt.als recurrendum erit ad

peꝛimatem vel papam ar · ff. de iniur. jtem apð

labeonem. .ſi vſufructum· ⁊.fi.⁊.l.ſequẽ·

et inſtic.de iniur·ꝗ.ſi commum ſeruo.⁊. ꝗ̊ · de

decimis · quoniã · ⁊· S· de foeo compe . ſane ·
ed coꝛam quo iudice extimabitur hec in⸗

iuria.Dic ꝙ ſi clericus trahit laicum coꝛã ſecu

lari iudice ad ip̃ius arbitrium recurretur: in

ſtit᷑ · de i niur. I. ſed poſtea· S.ð ſoꝛo compe. cũᷣ
ſit gene rale. S i coꝛam eccleſiaſtico quod põt

fieriivt in pꝛoxima decre:⁊. ð foꝛo compe·

ſi clericus lacum tunc et coꝛam eodem fiet

extimatio · ff. de indic · de qua re. ar · S· de con⸗
iugio ſer:pꝛopoſuit: æ de dona· inter vi: ⁊ vx

curratur ad indicem ſecularem- ed qind
ſi laico vidente ⁊ ſciente clerico nec contradi
cente nec aliquid petente · abſoluto· deponat
poſtea clericus querelam cozam iudice eccle⸗
ſiaſtico.vel ecẽ ſeculari·ñ videtur ꝙ bo facere
poſſit· quia ſi contradixiſſer non abſolueretur

c. ſ.ij.⁊æ.iijsvix videmus hodie ꝙ inBgr hoc re

ſine ſatiſfactione · ⁊ ſic hoeſpſo ꝙ tacuit. vide

iniuriam remiſiſſe· ar · S· ð ſententia æ re iudi.
qꝙᷓuis raulariter· ff. quibus modis pig·b ipo·
ſol.lucius.i Datet ex peemiſſis ꝙ hoc ſcõᷣm
non elt de ſubſtantia foꝛme.quia et aliter abſo
lutio facta tenet· eſt tamen de foema uur̃ ſiue
de iuſticia:⁊ ideo index qui eam nõ ſeruat ob

ligatur. vt noiõe.vſi vero contra homine.

et ſequentibꝰ· ſcedðᷣm quam multa facta tenent

que tamen fieri non deberent . · ð riur̃. quẽ

admodum⸗ Jed ponamus ꝙ is qui excom⸗
municatus eſt peo offenſa notoeia bene reco⸗
gnoſcit eam·tamẽ dicit ſe non ſoluendo· ⁊ of
fert ceautionem quam poteſt pꝛeeſtare ſczʒ iura⸗
toꝛiam.nunquid debet abſolui · videtur ꝙ nõ
nam et quandoqʒ non abſoluitur etiam ſi hãc

peeſtet cautionem.xj.qiij. qui iubente· Nec
excuſatur ſi factus ſit non ſoluendo.õ.ð̊ rap·

ſuper eo·dicas contra.õ · de ſolu.odardus·ar ·

C·ð epiſcopis ⁊ clericis·aut᷑ · generaliter. S.

de dona · inter virum vxoeem · per veſtras ·
xiiij ·q: vjſi res ·S.de vſuris.cum tu/o.illi au
tem· dum tamen cedat bonis.ſcòm ea queno.

5S· de ſolutionibus ꝗ·quis ſit eius eff ectꝰ.ſub

H hooc autem · V· quid ergo · ⁊ ſequentibꝰ ·

¶Tercium eſt de foꝛma.vdt poſtꝙᷓ is qui iura

uit ⁊ ſatiſ fecit ſicut debuit · abſoluatur ꝓ illũ
qui tulit ſententiam.del ſuperioꝛem ſuum.vel
alium autoꝛitate ſua:⁊ per ſacerdotem recon
cilietur .ſcdᷣm ea que no.õ · e ·¶.peoxi · ſub. I. h
quis abſoluet regulares.v·ſed nunquid ſi cle⸗
ricus· Et honeſtum·et quaſi conſuetum· ⁊ tu
tum elſt:ꝙ fiat hoc modo:ſpoliabitur excom⸗
municatus·. ⁊ ponet ſe ante ianuas eccleſie ꝓ⸗
ſtratus vel flexis gemꝑus coꝛam illo qui ipᷣm
abſoluere debet. qui tenebit virgas vel coꝛi⸗

ZSias in manibus:æ dicendo miſerere mei deꝰ
verberabit eum percutiẽdo ſemel in quolibz

verſu · vel magis vel minus· leuius· vel acriꝰ

ſcm ꝙ cauſa contumacie maioꝛ vel minoe re
quirit et poſt pſalmum dicet · gloꝛia patri ꝛc·

kyriebł · xpᷣeł.Ryrieł ·pater noſter.⁊ ne nos in
ducas æc· Saluum fat ſeruum tuum vel ancil
lam tuam.vel ſeruos ⁊ ancillas ſi plures ſunt
domine nihil pꝛoficiat inimicus in eo.vel ĩ ea
vel in eis · Eſto ei.vel eis.domine turris foꝛti⸗
tudinis.domine exaudi oꝛõem meam. dominꝰ

vobiſcum oꝛemus.deus cui peopeiuʒ eſt mi⸗
ſereri ſemper et parcere.ſuſcipe depeecatõem

Heurfern ,
20 comppe, ei
ſpod poͤt
070 compe,
eoden ſiet
r8de com
er i. ⸗
boen
edqnd
e contradj
depongt
dee ecce⸗
Pbo fzeer,
ſoluereru
acuitvider
rreindi.
P1Sek ipo⸗
boe ſezn
aliter abi⸗
mauf ſine
ſeruat oh
lbomine.
cta teyen
nfiuf. ui
ni excom:
ene reco⸗
ndo. 10f
erſcziura⸗
etur no
am ſihie
nte⸗ Hec
6,rap.
rdusr⸗
aliter 5.
veſtras
Gillian
queno⸗
ctg. ſub
iby⸗

guiiura
rp Mä
um. vel
nrecon
ub...
düce⸗
m.2 tu
excom:
leſie p⸗
gmip
el coꝛn⸗
ei des
guolib;
lacr
inoen
arnie⸗
nos
aneil
ſunt
el je⸗
foeti⸗
owin⸗
ſtm
öem

noſtram. æ hune famnlum tuum quem excom⸗
municationis cathena conſtringit. miſeratio
tue pietatis abſoluat. Doſtea dicat autoeita⸗
te dei omnipotentis.æ beatoꝛum apoſtoloꝛuzʒz
petri et pauli.a eccłie ſancte ſue.⁊ noſtra:ab⸗
ſoluimus te a tali ſententia. ⁊= reſtituimnus te

cõm uniõi et participationi eccleſie.⁊ omniuz

fidelium:a eccleſiaſticis ſacramentis.= ſi vis
ſcire vnde hec foꝛma potuit habere oeigineʒ.
dide quod no· ̊.· de ſeruis non oedi. ꝗ. qualiter
ſeruus fiat liber. S aut vindicta. ſi⸗ eſt
appeo banda cõſnetudo. immo potihꝑ abuſio
quoeundam ſimplictum ſacerdotum dicentiũ;

abſolutõem remiſſionem excommunicationũ

et ommum peccatozum ac. ⁊ non dicunt abſol
uimus · ſicut et ſimiliter ex eadem abuſione de
nunciant aliquem excommunicatum. licet nul⸗
la verba apta ad ſententiam peeceſſerint. tał
em̃ ſententia non videtur valere.dt no.ũ· e.· ꝗ.
Hρν j- ſcòm rai. quod poteſt dici verum niſi ap
pareat ꝙ pꝑ hec verba intendit ligare vel ſol⸗
uere. quia exquo de hoc conſtaret foete tene⸗
ret· ar . .de ver.ſig.intelligentia:æ ſe·⁊· ca· in
his· nam ⁊ ſi dicat ſub pena excõmunicatõms

hoc pꝛecipio.æ appareat de intentione. talig

eſt exeommunicatus.vt no.õ.de ſagita · Sʒ re⸗
ſponde ꝓ rai·quod tunc hoc ꝙ dicit peecipio
eſt equipollens verbis ꝑ que deberet dari ſen
tentia · ſcʒ abſoluo vel condemno.vt dicit illa
decrein his. Bedò ſupeadicta verba potiꝰ vi⸗
dentur habere vim ſimplicis oꝛatiomis qꝙᷓ ſen
tentie.ſicut dixit rainam ⁊ ꝙᷓtumcunqʒ epiſco
pus excommunicato communionẽ reddiderit
niſi ſcz fozmã eccleſie ipᷣm abſoluerit · ñ eſt ei
communic andum. j. e. cum deſideres · H. j.⁊
c · ꝙ in dubijs · HE. .· Vel die ꝙ quo ad condem
nationem ſequenda eſt voluntas iĩudicis:ſecuſ
quo ad abſolutõeʒ quod die vt no..e..qua
liter peoferatur. H. j.ergo abſolutio vt·õ·
no · ſeðm foꝛmam eccleſie ſequi debet:⁊ Ho fa
cto debet ſacerdos appeehendere manum ſaã
dexteram: ⁊ in eccleſiam introducere commu⸗
monem ei criſtianam reddendo ¶ Bed 2 ſi ſo⸗
lemniter anathematizʒatus fuerit ſcdᷣm foꝛmã
quam no.õ·e. .quot ſunt ſpecies.v.vna · tũc
multofoꝛtius eadem foꝛma ſeruanda eſt. ſed
et tunc epiſcopus qui ipᷣm excommunicauit in
perſona pꝛopeia vel per alium epiſcopumar.
S· de conſe.eccle aqua.debet venire ante ia⸗
nuas eccleſie ⁊.· xij· peeſ biteri cum eo.qui euzʒ
hinc ⁊ inde circumſtare debent · ſi ille terre
pꝛoſtratus veniam poſtulat.⁊ de futuris cau
telam ſpondet. abſoluant eum.vt · S. dicendo
ſeptem penitentiales pſalmos cum peecibus
ſupeadictis · Non ꝓbant' expeeſſim P ius om⸗
nia ſupeadicta·tam ſatis colliguntur..e:cum

deſideres . . fi. · c. a nobis· ij · S. penl · . xj. q
iij· cũ aliquis · Sed multi minus bene hãc foe⸗
mam hactenus ſeruau erunt · non tñ putamus

defeciſſe effectũ abſolutionis quo ad deum.

ſi abſolutio foete defecerit quo ad eccleſiam
militantem · ar. · de baptiſ· debitũ · et de pſbi

tero nõ baptiſato · c.ij. et. ĩn ved nee diei
mus omnia ſupeadicta eſſe ð ſubſtantia· immo
ad bene eſſe er inſtructõem ſimpliciuz ſacerdo
tum hec ſcripſimus · Que autem ſit ſubſtanti⸗
alis fosꝛma in excommunicatõne maioei · colli
Zitur· j. e· cum deſideres· vbi peobatur ꝙ iurã
dum eſt.⁊c aà nobisij . abſolutõnis. Et que
foema in anathematizati abſolutõne ſeruanda
ſit· patet·xj.q:iij.cum aliquis. ed nunqd
nudo verbo poteſt relaxari hec ſententia. ita
videtur · ar. J.ð reg.inris:omnis res.ff.ð reg·

inu ris.· nihil tam naturale- t hoc conceſſit
iohBvt no. :. e. ꝗ. quis poſſit ab hac ſententia-

ſub · ¶. ſed quis abſoluet.S:ſed nunquid ſi cle⸗
ricus. Et ranſcripſit ꝙ quaſi omnes doctoꝛes
hoc concedunt:ꝙ ſicut valet iniuſta ſentẽtia.
ſic et valet iniuſta abſolutio quo ad eccleſiazʒ
militantem quia nihil tam naturale · 2c. Sʒ
hie fallit illa naturalis ratio.vt patz ex pᷣmiiĩ
ſis. Et eſt ratõ.quia ſpiritualia faciliꝰ cõſtruũ
ꝙ; deſtruantur.S.de tranſla.epᷣi: inter copo⸗
ralia.⁊ vt magis timeatur æ reuereatnr cenſu
ra eccleſiaſtica.que ſpecialiter animaz ligat-
.de rebus ec · non alie.ſiquis pᷣſ hiteroeꝛum.⸗
no. ſimile · S. e · C. qins ſit effectus · ſub. . ᷓtũ⸗
cunqʒ · vx · cuʒ eccleſia:⁊ vt ſcias ꝙ grauiꝰ eſt
eternam ꝙᷓ; tempoealem ledere maieſtatem..
de hereticis· vergentis.ſic ⁊ in momento pec
catũ committitur h non in momento agit pe
mtentia ſeptẽnis vel eciam decẽenalis · vnde et
ſi ᷣſ biter ĩ momento foenicatõez cõmictar· tñ
participatõem ſacramentoꝝ et communionẽ
hominum ſi ꝗꝓpter hoc excommumcatus ſit dif
ficulter recuperat · vt patz · lxxxij.di.pᷣſbiter

ſi foenicationem. nã et ꝑ excommunicationis

ſententiam delictum ſuum notoꝛmm reddit' ⸗
ergo ſemꝑ quouſqʒ eccłie ſatiſfeeerit. p mi⸗
ſtrum eius reconci hiatus fuernteuitatur. . ð

coha. cle · et mlie · veſtra · et. c. fi · no. S. e. ꝗ.

Pxi · ſub · J. ſed quis abſoluet regulares· v. h
numquid ſi clericus. Qð ergo dicunt iura ali⸗
qñ hanc ſententiã relaxari...e.ſacro. et ĩ aut'.
do· noſtri.extra.e.cum medicinalis · . ſupioꝛ.
intelligas eccleſie ſolemnitate ſeruata. Fecus
auteʒ eſt in interdicto vł ſuſpenſione. que ſen
tentie reſpiciunt loca.vel coꝛpoꝛa · vł officia.
vel alia coepoꝛalia vel incorpoꝛalia.non ani⸗
mas· nam ille ſententie ſolo verbo contrabun
tur.a ſolo verbo contrario diſſoluuntur- ðo
ſi oẽs magiſtri eiũ tenerẽt.hãc ſententiã de
fende · pĩ Leet quo ad deum valeat abſolutio
ꝓtumcunq;ʒ ſimplex · quia ſola contritio ſuffi⸗
cit:tamen quo ad eccleſiam militantem a ſen⸗
tentia iuſta nunꝙᷓ poteſt abſolun aliquis niſi
foema ſeruetur.in minſta autem habet locuz
P dicit rai ·et quod no · ſcm ip̃m · · e. x. et B

conceſſit · quod dic vt no·j.e.ſub. q. ſin autez.

v · h quid ſi excommunicatoe.

4 Cnartum etiam debet obſeruare abſoluẽſ
poſt abſolutõnem. vt ſcʒ ei mandata faciat iu
ſta et rationabilia. poſſet enim ab minſtis · mi
quis:et irrationabilibus appellari argu..

₰

de pactis· c· fi·⁊ de appel·vt debitus: æ cap̃·
cũ ſpẽtiali. quod vt melius faciat conſidera⸗
re debet vtrum eſſet ligatus a canone vel iudi
ce · m a canone ligatus erats eſt ei imunge⸗
dum mter cetera vt contra illum canonem nu
ꝙᷓ; magis veniatniſi foete in caſibus exceptis
a iure. ¶ Vnde incendiario iniun gendum eſt
ne vnꝙᷓ mag igneʒz apponat · xxiij· ꝗ · v· peſſimã
quod intellig debz niſi foete ratõne iuſti bel
l· de qe dic vt no · . ð treuga et pace · J. qd ſit

iuſtum bellum. æ. 6 de vo ꝙ. in quo caſu · nec

em̃ eſt alicui iuris beneficium auferendũ · xx⸗
viij · d. de his vnde percuſſoꝛi clerici iniun⸗
gitur ne decetero celericuz vel religioſaʒ per⸗
lonam percutiatniſi ratione peelationis: vel
magiſteri)· vel ſocietatis· quod poteſt intelli⸗
gi cauſa ioci: vel aliter ſicut no.õ· e· . qᷓ pol
ſit excommunicare.ſub· ꝗ· ſecunda regula · x·⸗
quartuſdecimus.a ſubaudi vel niſi in alijs ca
ſibus a iure conceſſis: in quibus non incurrit
aliquis excommunicationem· quos no · S· e · ꝗJ.
quis poſſit excommunicareſub · ꝗ. ſupꝑ illo au
tem canone· ed aliquotiens ſuꝑ h ſuffi
cienter cauere debet ſicut no. 6· e · ꝓ. quis poſ⸗
ſit exceommunicare: ⸗HC.j·ab illo·x· ſeptimus
vſqz ad · Y· quintuſdecimus · ¶ Bed quando
epiſcopus abſoluit aliquem iniectoꝛem ma⸗
nuum tempoeale impedimentũ habentẽ qua⸗

re nõ poſſit accedere ad ſe· ap· ſcᷣm ea que no.

6. e. .· quis poſſt excommumcare · ſub · J. ſecũ
da regula.quaſi ꝑ totum· eſt iniungendum ab
ſoluto vt ꝙᷓẽcito impedimentum ceſſauerit· de
beat ſe repeeſentare pape vł eius legato man
datum ſuum recepturus adimpleturus· j.e.
decetero· in fi ·æ*c.ea noſcitur.in fi · et. c · ꝙ de
his.æ·c.q;uis incideris Excipe puerũ vt ibi⸗
qui q;uis impedimentũ habeat tempoꝛale. tñ
ꝗꝓpter fragilitatem etatis plenius excuſatᷣ.· .
e·ca.fi.ſin aũt perpetuũ ſit impedimentũ.per
petuo excuſat' vt in eiſdem iuribus compeoba
tur · ¶ Bed quid ſi nõ ſeruat mandatum. nun⸗
quid ĩpᷣo iure reincidit in eandem ſententiam;
Dicunt quidaʒ ꝙ ſie.quia ceſſante cauſa.ceſſat
effectus et peiuilegium ar⸗pꝛo ĩpſis ·j.qj.q;
pꝛo neceſſitate · xxvj:q;:vj:qui recedunt.⁊· c.
his vero.lxiij ò ꝗ. verumS.·ð decimis · ſugge
ſtum.S.de voto:magnein fi C:qui bonis ce
dere poſſunt.l.fi.⁊ ſi vis plures concoe.vide
5· de pꝛiuilegijs:ꝗ.qualiter amittat'.v. ſepti⸗
moa ſequen· u dicas contra.nam = liber
tas ſemel ꝙᷓuis iniuſte obtenta non retracta
C.ſi aduerſus liber.l.j.⁊ obligatio ſemel exti
cta non reuiuiſcit:ff·de ſolu:qui res:ꝗ.areazʒ.
ad idem.xxiij.q: iiij:ſi llic:⁊ ſi vis plures cõ⸗
coꝛ·vide.õ.de penitentijsꝗ.⁊ vtrum pecca:
ta ſeł dimiſſa ſub . de iure canonico ¶ Quid
ergo fiet· nunqnid ita ð ludet eccleſiam.nõẽ pu
to.ſed ab eo qui talem abſoluit vel ab alio iu⸗
dice ſuo erit pꝛo pĩiurio ↄtumacia pumendꝰ
ar.5 · de iudi · nouit · H. j. ⁊· J.j·.⁊ f. ð̊ poſtu.
peela.c.j.fi·ſed et ab eo qui ipᷣm abſoluit ẽ
in eandẽ ſententiam reducendus a qua dece⸗
tero non abſoluetur ſine ſatiſ factione ↄgrua-
ſcom ea que no·õ.eſub/.ſcòðm./æ no⁊ ar

*

5̊.de reſcrip. ceterũ · G. f.⁊.c·fi·in fi.ce.ſacro.
Jꝗ.nerum ſi contra.m fi ·· c. graue · ⁊· · de p
ſump-litteras: I·.quocirca: 7 Kui igitur ſi⸗
quis ob fauoꝛem religioms receptus ſit ⁊ ab
ſolutus ſcòm ea que no·õ/eę. .quis poſſit ab
hac ſententia.ſub.ꝗ. ſed quis abſoluet regula
res.S‚quid ſiquis fugi ens:⁊ ſe :nũquid ſi exit
infra annum eſt reducendus in eandem ſentẽ⸗
tiam· patet ꝓ peemiſſa ꝙ ſic nam ⁊ ꝓpter fauo

rem religionis: a ſic ꝓpter tempoꝛale impedi⸗

mentum abſolutus fuit · vt modo apparet litz
ab inicio perpetuum quo ad hoc ð quo G; que
ritur poſſet eſſe · vt patz · Sde voto-ſcripture ·
ergo debet ei imungi dt ꝙ abſolutione ſua ad
ſe ap· accedat.vt patz in his que no · g · e · V · h
et quando epiſcopus: poteſt em̃ dicere pꝛela⸗
tus religionis qui ipſuzʒ abſoluit: cariſſime tu
vis exire:·modis omnibus non poſſum te peo
hibere exquo infra annum es · vt:S. ð regula
ribus.ſtatuimus.a in aut ·d.n· extra de regu⸗

la:non ſolum.debes tamẽ ſcire ꝙ tu debes re

cedere cum veſte cum qua veniſti:ſcm regu
lã beati benedicti .vt/õ:de regula·ſuꝑ eo.in
fi.ſed tu veniſti indutus duplici veſte·ſczʒ coꝛ
poeali.ecce induas eamnec non et ſpũah ſcilz
excommunicationis ſententia:ecce in ip̃am te
reducoinduas eã: ⁊ ſic potes exire ⁊ quo vo⸗
lueris ire · conſulo tamẽ ꝙ facias te abſolui
¶ In his tamen omnibulſ caſibus videtur.q;
ig qui in eandem ſententiam ipᷣm reducere de
bet .poſſic ei aſſignare terminum perxl dies
vb ab ad arbitriũ ⁊ dicere ſic:niſi ĩfra tale tꝑs
te repſentaueris pape vel eius legato· vel ſal
tem iter arripueris ↄtinuãdo poſtea iter tuuzʒ
in eam ſententiam te reduco· a qua ſententia
nullatenus poteris appellare · ar · S.ð̊ appel.p
ſonas·.ſi autez ·⁊· c·ad hoc ⁊· · ⁊ iũge quod
no. S· e · ſub · J. ſcᷣm· v. ⁊ no·ꝙ aliquoti ens
Ouid ſi talis poſtꝙᷓ reductus elt in eandẽ
ſententiã iterum vult intrare hane religionez
vel aliam:nunquid poteſt ⁊ debz abſolui per
pꝛelatum religionis· non videtur.ar · S· de p̃⸗
ſump.mandata.⁊ de pꝛocur̃.c.j.talem em̃ in⸗
conſtantiam merito recuſabit iudex · ff. de ꝓ⸗
curatoꝛ.in cauſe·⁊ ar · ff · de adminiſtra. tu· cũ
queritur · Sed contra.ff.de minoeibus. ait pᷣ⸗

toꝛ. . reſtitutuſ.ał incipit lex:⁊a ſi ſine · pemmis

concoꝛdantijs puto ſtandum· ne tali fiant le⸗
ges ludibeio · C.ð bonis que liber · cum nõ ſo
lum · S. vbi autem puerilis etas·

Bin autem talis ſit a iudice ligatus: æ con

lat ꝙ offenſa notoꝛia eſt· nõ debet abſolui ni⸗
ſi pꝛemiſſa ſatiſ factione.ſcdðᷣm ea que no.S.e.
ſub · ¶. ſcðm· ¶v Bi vero dubia eſt· abſoluendꝰ⸗
eſt talis non obſtante cuiuſꝙᷓ contradictõne ·
et poſt abſolutõeʒ ſunt cauſe merita a partibꝰ
andienda · Et ſi apparuerit iuſte fuiſſe ligatus
remittetur ad excommunicatoꝛem abſolutus
vt eius ſententie ſeu mandatis pareat· ꝙ ſi fa
cere renuerit.in eandem ſententiam reduced
vſqʒ ad ſatilfactionem condignam inuiolabi
licer obſeruandã · Sʒ ſi apparuerit ſnĩa iniuſta
nullũ mandatũ fiet abſoluto · ſic intellige · · e·

eeſaeno⸗
e dez
digiin ſi
poſtr a
net regul
gundſ eyit
dem ſents
pier ZB
mpedi⸗
paretlie,
noe
enpture.
dheſug a
erß
ere pꝛelz.
mnſſmetu
im te peo
d jegula
de regn⸗
debeg re
m regu
up eo.m
eſcz coꝛ
allſeit
ſpam te
guo vo:
bſolui
etur
cere de
el⸗ dies
aletps
vel ſal
er tun
ntentic
ppekyp
quod
eno
eande
gonez
uiper
der ſ⸗
em int
dep⸗
turci
ait ⸗
mi
nt le:
nöſo

1coN
luim
.ee⸗
ꝛend⸗
one⸗
rtib⸗
tus
tus
ſifa
cer⸗
labi
juſta
ſe

ſacro. ꝗ. caueat. et. ꝗ.ſequenti.et. c. venerabil ·

8. 8 reſtit.ſpoł.litteras. in fi.ẽ· de of. deł. cũᷣ
contingat·ꝗ.fi · et.c.pꝛudentiã. ꝗJ.fi : Qualiter

autem iniuſte excõmunicans puniri debeat.

die vt no.ðõ.e· ꝗ.q ſit eiꝰ eff ectꝰ.ſub. Hi fſũt

eff ectꝰ. Noc ãt ñ pᷣtermittas.ꝙ; lʒ olim ſcðz

antiquos canones audiretur qlibʒ volens do
cere de iniuſta excommunic atione.xj.q-iij.ſi
epiſcopus foete iracundus: Hodie tame non
auditur niſi in duobus eaſibꝰ.ſcʒ ſi dicat ſen⸗
tentiam poſt appellatõem legitimam interie⸗
ctam.vel mtolerabilem errozem in ſententia
fuiſſe expeeſſuʒ.S.de of.deł· cum contingat-

T·e.p tuas: ¶ Et põt dici intolerabilis erro⸗

quodlibet peceatũ moetale.vt ſi epiccopꝰ di:

cat excommunico te niſi ꝓ tali heretico cele⸗
beaueris· xj·q.nj:ſiquis epiſcopus.vel qe cre

dis in deum vel quia pemtentiam agis. l qe

non furaris·:vel foænicaris.vel ſimile q; noto
num eſt peccatuʒ eſſe · xj · q.iij · ſi is qui peeeſt.
et duobus . c· ſequentibus. Vnde apoſtolus.ſi
vox aut angeli ð celo vobis euangelizauerit
peecerꝙᷓ vobis euangetizauimus anathema
ſit · ¶ Doteſt etiam dici intolerabilis erroe
cum expeeſſe contra ius conſtitutioms Snun

ciatur · ij· q: vj. . diffinitiua · v. ſi ſententia. ff.
quue ſententia ſine ap· reſcin.l.j· G. ij. calis em̃

erroe ſententiã reddit nullam.ſicut et exhere⸗
dationeʒz nullã reddit. ff· de liberis et poſthu.
· fi·et·lſequenti.⁊ datõnem tutoeis. ff.de
tuto.⁊ cura:dalſeie· ⁊ obligationem. ff.ſiqᷣs
cautõnibus.ſed ⁊ ſiquis..fi. [dde terciũ
caſum.quandocũqʒ conſtat notoeie ſententiã
non tenere · in quo caſu põt metropolitanꝰ de
elarare ſubditum epiſcopi ſui mmiuſte fuiſſe li⸗

Satum ⁊ ſi ad ſe·ap.fuerit appellatum. S̊. de

appel· ſolicitudinem/. ſi vero notozium. pu⸗
ta:excommunicauit epiſcopus ſubdituʒ quia
non ſoluit· x· in quibus fuerat die feriato ſen⸗
tentialiter condemnatus.õ.de ferijs.c.fi · 83
iſte caſus eſt idez cum ꝓximo.nam ũ̊ intolera⸗
bilis erroe expeimitur euidẽter. vnde pone ex
emplum ꝑ id quod no⸗·e.G. quibꝰ ex cauſis.
ſub · J. ꝓ autem dixi ·v.quid ſi epiſcopꝰ.⁊ idẽ
eſt vbic unqʒ de imuſto mãdato epiſcopi noto
rie liqu et. vt dicit dictus. . ſi vero notoeiuz.
allegatuſ.ſcòm rai: Tu dic ꝙ vbicunq; excom
municatus aſſerit ſententiam nullam eſſe.ſem⸗
pPer audiendus eſt etiam hodie anteꝙ; abſolua
tur·quod in/vij· caſibugꝶ contingit· quidquidò
no.rai · vx no.õ.de cleexcõ.miniſ ꝗ. qualiter
excuſentur Sed et illud nocandu elt · vbi
aliquis petit ad cautelam ſibi abſolutõis be⸗
neficium impertiri:auditur ſcðᷣm quod no j.
e· v·quid ſi excommunicatꝰ dicatet in aut.
d. n. e · e · ſolet · ⁊ ad idem. j· e· cum deſideres
· ſecunde · ⁊· e ptuas·J.nos igitur. ſed hoc
in pꝛeſentia partium fieri debz.ſ.eivenerabi⸗
li.Et eſt ratio⸗quia timenduʒz eſt ne notoeia ſit:

offeſa: in quo caſu denegaretur abſolutõ ſcðz
q no· in dicto.v. quid ſi exeõmunicatꝰ.æ ſe.

niſi foꝛte de mandato pape fiat contrariũ:qð
quandoqʒ ex cauſa p̃cipit.puta · quando ñ ſunt

alij qui teſtificentur vt rerum veritas ſalua fi

ſtione.⁊ ſcᷣm hanc di⸗ intelli

M W ”õ
. ,
.
/

at. ſie poreſt intelligis. de teſti. veniens · ij ·
in f. usg. tam dixit tunc demũ ſententiazʒ

excõmunicatõnis continere intolerabilem er
rozem quando fertur ꝓ contrario eius q*
ferri ſolex· cum igitur ferri ſoleat peo contu⸗
macia vt no.S· e· G. quibus ex cauſis. certũ eſt
ſi excommunicecur aliquis iõᷣo quia obedit
ſuperioei ſuo:ſententia continet intolerabilẽ
erroꝛem · ſed quoð.S.dixi verius eſt:nam ⁊ ex
cauſa H peecipi poſſet · vt patz·S.ð exceſ: pla.

tanca. i hHis q no·j. e. ꝗ. ⁊ que ſit pena· ſub.ꝗ.

humile.v.quid de cłericis ſſe Quid ſi excõ⸗
municatus dicat cauſam dubiam immo etiaz
nullam vel falſam excommunicatoz antem ip
ſam aſſerat notoꝛiam.in caſu iſto ſi exeõmuni⸗
catus petat ſibi impendi abſolutionis benesi⸗
cium ad cautelamabſoluitur cum cautione iu
ratoeianiſi excõmunicatoe vel is peo quo ex⸗
communicatio lata eſt infra octo dies peoba

uerit ꝙ cauſa mamfeſta exiſtit · ꝙ ſi fecerit· nõ

eſt niſi peius ſufficiens peeſtetur emenda ſen
tentia relaxãda. vt in aut:d:n.ex.e.a nõ nul⸗
lis · in pein. a. in peima Quid ſi dicat ipaz
nullam.quia lata eſt poſt appellatõem. ł quia

continet in ſe intolerabilem erroꝛem. vel alio

modo ſcõm ea que no.õ· de cleexcõ.mimiſ. .
qualiter excuſentur tũc anteꝙ; fiat abſolut.
ſemꝑ vtriuſqʒ partis peobationes admictun .
Per quas apparebit vtrum abſolntione indi⸗
Seat conquerens. vel denuneiandus ſit potiꝰ
non ligatus. de of · delr cum contingat. ꝗ. j.
etr · ij· Iges nunquid pendente peobationuzʒ
iſtarum articulo eſt vitandus ligatus ranq; ex
communicatus· dicas ꝙ ſic in his que ad iudi

cium ptinent excepto hoc articulo de q agi
tur in quo admittiturextra iudicium vero eſt
iöm officijs ſcʒ dininis.poſtulationibꝰ:electio

nibus-necnõ æ alijs omnibns legitimis acti⸗
bus admittendus.vt in aut' den ex. e. ſolet a
nonnullis. ad fi· P. j.=. G. in ſecũda vero que
m ha as decre j. e. p
tuas.æ alias ſupaadictas 2. 8.-Se of. oedi. a8
repeimemdaz. ¶ Zed quid ſi excommunicatoz
ſuuʒ recognoſcens errozem vult ip̃m coerige
re · ⁊ ſic ſuam ſententiam reuocareĩs aũt pꝛo
quo lata eſt ſententia contradicit appellat
eriam ne h fiat. Si certus eſt ꝙ errauerit po⸗

teſt ſe coerigere.nõ obſtante appellatione ad

uerſarij:æ idem eſt vbicunqʒ aliquis offert ſe

paratum ſtare inri æ petit abſolui-nec & offeſa

notoꝛia:5. de appel.qua fronteq.j. . de offi.
del · cum contingat..fi:Seð ⁊ ſi ijudex qui ex
communicauit dubitat vtrũ errauerit. poteſt
ipᷣm abſoluere.ſufficienti cautione ab eo rece
pta ꝙ inri pareat cozam illo ad quem appel⸗
lat ł delegato ſuo.⁊æ ſi ſic erroꝛẽ ſuũ coerexe

rit. omnem penã vitabit. caueat ne volunta
te puerſa erroꝛem in p̃iudicium alterius men
tiatur ſi canonicam voluerit effugere vltõem

ĩ·e· ſacro.G. Ffi.⁊ licet dieat ꝙ ſnã põt in B̊ calu

reuocare ſententiã⸗nõ intelligas nudo verbo

ſiẽ no. . e · ſub. J. ter ciũ · V. b nũquid de nudo

vbo · vel die ꝙ vbi ollat ꝙ miuſte lata eſt tũc

nudo v̈bo p̃t relaxari ł reuocari.dvt inuit. j· e⸗

7

ſacro.. caueat · ibi· abſqʒ grauamĩe reuocare
et · C. fi· ibi.reuocare.⁊ ibi reuocet· ⁊ ſic loq̃t
xxiiij: qnij.· comperimus. et illud fit autoꝛi⸗
tate pape qui nõ hʒ neceſſe aliqua foemã ſer⸗
uare vt no· 6:e. ſub · J in maiSei · Y· Item non
obſtatſic etiam loquitur.·de accuſa olim.
I. V. ⁊.D.⸗H.j.ibirelaxatis excommunicato
num et ſaſpenſionum ſententijs æc· nam de iit
conſtat ꝙ iniuſte ſunt· æ in aut· O· n. cum medi
cinalis ꝙ. ſuperioꝛ. ibi · ſine difficltate relaxaſ
Sed vbi certum eſt ꝙ tenet vel dubitatur ibi
neceſſaria eſt abſolutio ſolemnis· · e ſacro· J·
fi.ibi:execommunicatũ abſoluatet in aut·d.
n ex.e.ſolet a non nullis· ꝗ· in peima. ſcðz H
intellige · S. ð reſcrip: ab excommunicato· qðᷣ
verius eſt. dum tamẽ ſententia interim ſit ſer⸗
uataalioquin ſi contempta fuerit · ratõne con
temptus incepit ligare· vt no· · e · J. quis ſit
eius effectus · S· et hec omnia. ⁊ ſe · ⁊ deo ſo⸗

lemnis abſolutõ neceſſaria eſt in hoc caſu.igi
eur ſi inneneris aliqua alia iura que innuant
qp nudo verbo poſſit tolli excommunicatõ nis
ſententia. ip̃a intellige quando conſtat ꝙ ſentẽ
tia eſt iniuſta. vel ſubaudiri debet ꝙ abſolu⸗
tio ſequatur ſi certum eſt ꝙ tenuit vel dubita
tur · ſic. v.q:jquidam.ad fiibi.non ſit peiua⸗
tus.ſubaudi ſi reconcilietur et abſoluatur · et
poſtea eidem communicetur: et ſic vlterius ñ
ſie peiuatus cõmunione:nam alio modo añq;
abſolutio facta ſit· exquo ſententia ſemel te⸗
nuit. non eſt excommumcatis communicandũ
niſi peniteant.et per manus impoſitõnem ſint
reconciliatixxiiij.q iij: notandum.poſt medi⸗
um.æ idem ſi dubitatur vtrum tenuerit· et eſt
ratio vt no·Se. qualiter peoferatnr· ⸗H.j·
S.ſolutio.et:vG.tu tamen teneas.⁊· .⁊ quali⸗
ter hec abſolutio.ſub · ¶. terciũ · V. ſed nüquid
nudo verbo. et ſequentibus: nam et inuemo ꝙ;
vbi quis iniuſte eſt excommunicatus facto
abſoluitur.õ.de appel:ad pꝛeſentiazʒlicet igi
tur ſufficiat contritio et ſimplex abſolutio qꝰ
ad deum. non tamen quo ad eccleſiam militan
temideoq; nedum vinus abſoluitur ſeruata
foꝛma.quimimmo s moztuus peo quo etiam
oeandum non eſt quouſqʒ foema fuerit obſer
nata· vt patet.ea nobis · ij · H.· j· ⁊ · ¶· penl·
et per totum.Qui auteʒ tenent contrarium de⸗
leant dicta iura.nam ꝙdiu in codice remanſe⸗
rint ſic tenebo.⁊ iunge quod no.õe· ſub · J.
in maioꝛi.S.nec obſtat.j.e:a nobis.Qð ſi di⸗
catur ſcdzs foꝛmam ecccleſie relaxetis:aliquo⸗
tiens tantuʒ ſonat ac ſi diceeret abſoluatis: ſic
S.de reſcript .capitulum ſancte crucis · in fi.
Sed pone ꝙ aliquis ꝓ pluribus cauſis ſi⸗
ue exceſſibus vna ſententia ſit ligatus ab vno
pꝛelato.æa facit ſe abſolui vno exceſſu tacito.
nunquid ꝓdeſt ei abſolutio · non.õ·de of.oꝛ·
ex parte· St hoc intelligas quando malicioſe
et ex certa ſcientia hoc tacuit.⁊ ſic illud tan⸗

ꝙᷓ quod ponitur.j.e· euzʒ pro cauſa · ad fi · eſt ex

peeſſiuum veritatis· Sin auteʒz ex negligentia
ſeu ignoeantia hoc acciderit.tenet abſolutio·
ſed ad ſatiſ faciẽdum de cauſa quã tacuit: mo⸗

nitione pᷣmiſſa eſt ꝓ cenſuraʒ eccleſiaſticã com

pellendꝰ.x ſic illð tam de quo dixi nõ eſt ex
pꝛeſſiuum veritatis ſed ſimilitudinarium· ſiẽ
intellexit:t· et· compeobat HB.dil. · ð reſcrip ·
ſuper litteris: et ſcdᷣm ̊ intellige · ̊.·ð reſcrip ·
dilectus filius abbas.⁊æ ð cohabi:cle.⁊ młꝛi.
ſuper eo.⁊æ omnia alia iura que circa hanc que
ſtionem induci conſueuerunt. que omitto ex
certa ſcientia cauſa bꝛeuitatis. vt tamen ſcias
ꝙ in facto ꝓpno vbi quis adultus et diſcretꝰ
eſt. contra oblitionem vei ignoꝛantiaʒ allega
tam pꝛeſumitur violenter · S. de reſcrip· ab ex
communicato.et· I. e cum illoꝛumad finem.
¶ Quid ſi ꝓ diuerſis cauſis a pluribꝰ pᷣlatis
in aliquẽ ius habetibꝰ.vdel a pᷣlatis ⁊ ſcriptis
canonibus. diuerſis ſentẽtijs idẽ ſit ligatus.
icas bꝛeuiter ꝙ a qualibet ſentẽtia eſt abſol
uendus añꝙᷓ cõmunicetur eidem · ar · ff · de no
u operis nunci · de pupillo · ꝗ.ſi ex pluribus·
ijqiij· S. notandũ· et licet gof · no. ꝙ vltima
abſolutio Ofirmat p̃ᷣcedentesar.ff · de ſerui⸗
ruſti · pdi · p fundũ.ff. ad tre.l · · H.· .·m f · hꝰ
tñ nõ dico.nam is qui par eſt vel inferioe con
firmare nõ habetvt patet in his que no· S·ð
ↄfirma.vtili I. a quo fieri debet ſed h̊ aſſero
qꝙ quou ſqʒ vltimo abſolutꝰ fuerit. ſpꝑ ligatꝰ
remanet.vt apparet in his que no · S· e· ꝗ. quis

ſit eius effectus.ſub:G illud etiã notandũ ẽ.

et ided quo ad cõmumonẽ recuperandã nihil
ꝓſunt ei abſolutõnes pᷣcedentes · ſed tunc de⸗
mum erunt fructuoſe cũ ab omnibꝰ fuerit ab
ſolutus:ſicut vides ꝙ ſiquis ð mille peccatiſ
ſatiſfaciat & vnũ ſoluʒ moetale retineat.nihil
Pdeſt ei penitentia de mille quo ad vitã eter⸗
nam. ſed tunc demum eunz de illo qð retinuit
penitentiam verã egerit·ſibi incipit eſſe peni⸗
tentia fructuoſa · de pemtentijs: ꝙ quidaz ·
de pe · di · ij· J. fi. Quid ergo ſi de vno ex⸗
ceſſa tantum vult ſatiſfacerenunquid eſt ab
ſoluendus.non.quia non vere penitet · ſed eſt
dandum ei conſilium ⁊ inducendus vt de om
nibus faciat ſe abſolui.ã · ð̊ penitentijs.ꝙ qui
dam · et iunge quod no.õ. de penitẽtijs · J. qͥʒ
ſit effectus · v.ad hoc etiam vt vera ſit peni⸗
tentia:⁊æ. . et an ficte penitenti· S. vltimo.
Quid ſi ſit ab vno abſolutꝰ. qꝛ neſciebat
pꝛelatus ꝙ aliquo alio vinculo eſſet ligatus
non eſt ei talis abſolutio fructuoſa·intelligaſ
tu quo ad communionem recuperãdam vt di
ctum eſt · ̊. tenet tamen abſolutio mero iure ·
ſed non eſt denunciandus abſolutus ſi pee⸗
latus poſtea veritatem intelligat quouſqʒ ab
ommibus fuerit abſolutus:nam excommuni⸗
catus non ſuſcipit partẽ in eccleſia · xxxij · di ·
peeter hoc. et ideo excommunicatus in vna
eccleſia execommunicatus eſt quo ad omnes.
xj·qnj.ca.ij.et.nij.q·vic ·j·⁊. vij.q.j· ſiquis
peeſ biterſedᷣm hꝰ expone intellige· ſ. e· of⸗
ficij.ad fi · ibi·reſpondemus ꝙ ſuppeimẽti ve⸗
ritatem abſolutio recepta non peodeſt· ſubau
di quo ad vitam eternam. ſi iuſte ligatꝰ rema

*net · vel quo ad communionem eccleſie recupe

randam etiam ſi imuſte et veritatem intelli⸗
gens · ſciliedt peelatus a quo petitur abſolu⸗
tio.abſolutõezʒ ⁊c.vel veritatẽ mtelligens pꝰ⸗

eſter
ſi
nip.
wer.

10 ex
ſtiag
ets

ega

em⸗
dis

abſolutionem defacto obtentam. abſolntõem
hmõi.id eſt· abſolutõnis denunciatõem. exhi
bere · i. facere non debet.licet ibi ponantur ab
alijs varij intellectus. ¶ Sed nunquid ſic ab
ſolutus partim ligatus eſt ⁊ ꝓcim abſolutus.
non.ſed q;tum ad eccleſie ſentẽtiam ſiue ſolem
nem reconciliatõem eccleſie eſt ab vno vincu⸗
lo ſolutus ⁊ alio remanet ligatus Item ſi ſatiſ
fecit de vno.et ab illo abſolutus intelligitur
quo ad minus ſupplicium tolerandum. de pe-
dil. iij· ſiquis autem.ad fi. ⁊ · J. fi· ibi ſequen.
Sed eſto ꝙ veniat ad vnum peelatũ et di⸗
cat ꝙ paratus eſt ſatiſfacere de omnibus.nun
quid iſte mittet ipᷣm ad alium peelatũ· alius
remitter ipᷣm ad peimũ.et ſic nunꝙ; abſoluet·
In hoc caſu puto ꝙ is ad quem peimo venit re

cepta cautione ſufficienti ꝙ de alijs ad man: o

datum alte rius ſiue alioꝝ ſi foꝛte plures ſunt
ſatiſ faciatip̃s abſoluere poſnt dẽat · ar. j. e.
cum illoeum ꝗ..fi.vel committat vnus alteri.
vel omnes vni vices ſuas· quod fieri põt exqꝰ
ex officio competit · ꝗ̊. ð of.oꝛ.c.fi:et ille cui
cõmiſſum eſt.abſoluat ꝓ ſe et ꝓ altero vł alijſ
omnibus.et in hoc caſu vna abſolutione tol⸗
lentur omnia vincula.ſicut et qñqʒ plures ob
ligationes vna acceptilatione tolluntur. qᷓ· ð
acceptila: pluribus.Cde tranſac.tranſactõe.
et no.sS· de ſolu:q. quot ſint ſpecies.ſuſ rubei
ca de acceptilationibus.ſub.ꝗ.ciuilis:d·ẽ au
tem acceptilatio·et ſequentibus: hoc modo
cõpetentius et cõmodius abſoluetur.
T que ſit pena partici pantiũ excõmuni
catis Supꝑ hoc diuerſe ſunt opiniones:
Quiðã ei dicunt ꝙ et ñq̃s cõmunicet excõmu⸗
nicato m crimineligat tm̃ minoꝛi excõmunni⸗
catione:niſi qñ excõmunicatꝰ eſt cũ pticipibꝰ
ſuis· et ſic intelligunt.j.e·qð in dubijs·⁊æ·c.
ſe et in hac opinione fui· Io. ¶ T. dixit ꝙ; et
ſiñ ſit excõmumcatꝰ cũ pticipibꝰ · tñ quicũ qʒ
excõmumcato cõmunicat in crimine · eadẽ ſen
tentia irretitur.j.e.nuap.ꝗ. in peimo.et..is au
tem. Sen quidquid ſcribat hoc teneascũ

7.

quis pticipat excõicato· aut ligatus eſt excõ⸗
municatꝰ a papa.aut ab alio· Item aut is qui
pPticiꝑat cum eo facit h ſcienter· aut ignoꝛan⸗
ter Siquis pticipat eum quouis excõmuni⸗
cato ignoeanter.intelligas tu vbi Pbabilis ẽ
ignoꝛãtia.oĩno excuſatur.ꝗᷓ.de ele. excõ.miſ·
apklice· ⁊. e dgmnliraait. Ff Gl vero aliquiſ
PVti cipat ſciẽter cũ execõmunicato a papa in di⸗

.⸗ . .⸗ -. — „ . „ ₰ T⸗
uinis officijs· eadẽ ſentètia irretit.j.e. ſigmifi

municare. v· viceſimuſſeptimꝰ.¶ Si in alijs·
pPuta.in oſculoin ſalutatione.in mẽſa vel ſimi
libus.nõ tñ in crimme · ł cũ excõicato ab alijſ
etiã in diuinisrefert vtꝝ ligatus excõicatuſ
fuerit cũ pticipibꝰ a fautoꝛibꝰ ſuis · k ip̃e ſol⸗
ſit excõicatꝰ de pticipibꝰ nulla facta mentõe

cauit· de quo die vt Prrsceai poſſit excõ

Si erat excõicatꝰ cũ ꝓptieipibꝰ ⁊ fautoꝛibꝰ

tũc ꝑticipãs qualitercũqʒ in eãdẽ ſnĩazʒ inuol⸗
uitur · ⁊ ſic põt intelligi ſentẽetia.t· qui hoc ge
neraliꝰ ĩtellexit· æ: · e·ſacris.et ſic. põt ec ĩtel
ligi · xjiqiijexcõmunicatos · et. c. cũ excõmu
nicatis:·Sin aũt nihil fuit dictũ de fautoꝛi

bus ſed de pticipibus tñ̃ · tũc pticipans eidẽ
in quouis crimine licet nõ damnato.eadẽ ſen⸗

tẽtia irretit.⁊ ſic intelligi põt · I· e· q; in dubijſ
¶ꝗ.· fi · ⁊ · J. ſe · ¶ Si vero in alijs ð quibꝰ noõ.

e. v. ſi in alijs· tũc tm̃ minoei excõicatõne liga
tur.a ſic põt intelligi.xj.q.iij. qui cõicauerit.

ð ſi nec de pꝑticipibꝰ neqʒ de fautoeibꝰ
aliqua fuerit fca mentõ.refert vtꝝ 18 q ptici

pat excõicato pticipet ei in crimine ꝓpter qð

damnatus ⁊ excõicatus eſt· ⁊ tune eadẽ ſenten
tia damna . ⁊ ſic intellige quod no. 8 e . V. T.
Dixit ſicut et expᷣſſm ꝓbaturj.e:ca.ſi ↄcubi⸗

ne · ⁊ in aut . d· n· ex. eę.ſtatuimus. Vel alijs

quibuſcũqʒ.æ tunc tm̃ minoꝛẽ excõmunicatio
nem incurrit pticipans. vt ptz.j.e.nup. ꝗ. in ſe⸗
cundo· omnis em̃ excõmunicatꝰ.jin oſculo.ſa⸗
lutatione.ſimplici oꝛeõe.menſa ⁊ etiã oĩ collo

quio.⁊ quo ad conſiliũ = auxiliũ · intelligas tẽ
poꝛale eidem impendendũ.ł etiã fauoee ei im
pertienoum. gener aliter eſt vitandꝰ.vt expᷣſ⸗
ſim ꝓbat ·xj·q·iij:ſicut apłi.⁊ q̃tuoꝛ. c· ibi ſe
quentibus:e.nuꝑ· .in ſecunda: vnde verlꝰ⸗
68 ꝙ delictis anathema quis efficiatꝰ.
S9.ozare.vale:cõmunio.menſa.negatur

vt ⁊ patet in his que no.õ.e.. quið ſit excom

municatio:⁊. ꝗ.quis ſit eiꝰ effectus.⁊ hoc ve
rũ ẽ miſi ꝓpꝰ appel latõeʒz legitimã fuerit s li
Satus ·qð dic vt no.j.e.ſub.ꝗ.fi · v.illud tam̃
notanduͦ . Fiec aũt excõicatio in terciã per⸗
ſonam nõ ttanſit · id ẽ.ſiquis excõmunicatꝰ ſit
minoei excõmunicatõne ꝓ eo ꝙ Pticipauit ex

cõmunicato maioei·ego qui ſum tercia pſona

reſpectu excõicati maioꝛi.nõ ꝓhibeoꝛ ei qui

ſcʒ minoei ligatus eſt pticipare xjqiij:excel
lentiſſimus· ⁊ ſe. ¶ Ib hac generalitate que
dã pſone excipium p Zre ·xj·q iij· qm̃ młtos.
vbi ſic legitQm multos peccatis noſtris
exi genti bꝰ ꝓ cauſa excõicatõis perire quoti
die cernimus· partim ignoꝛantia· ptim nimia
ſimplicitate · ptim timoee · ptim etiã ex neceſſi
tate. nos demicti miſericosdia. anathematis
ſencentiam ad tempus ꝓut poſſum⸗ tpamus
Rpoſtolica itaqʒ autoeitate ab anathema⸗
tis vinculo hos ſubtrahimꝰ.videlicʒ. vxoeeſ:

filios:ſeruos.ancillas.ſeu mancipia.nec non

ruſticos ⁊æ ſeruiẽtes :· ¶ Nec nõ æ omẽs alios
qui nõ aðo curiales ſunt vt eoꝝ ↄſilio ſcelera
pPerpetrent · Et eos qui ignoꝛant excõmu
nicatis cõicant. ¶¶ Siue illos qui cõicant cuzʒ
illis qui excõicatis cõicant. eaicic, autẽ
aut oeatoeſiue pegrinus. aut viatoe in terrã
excõicatoꝝ deuenerit.vbi nõ poſſit emere · vel
nõ heat vñ emat· ab excõicatis accipiendi licẽ
tiam damꝰ. Et ſiqᷓs excõicatis in oſtetatẽe
n ſapbie h hũanitatis cauſa dare aliqd volue
rit ñ ꝓhibemꝰ. vñ verſus.
le. lex· humile. res ignoeata. neceſſe.

ec anathema quidẽe faciũt ne poſſit obeſſe.

Veile. i. vtilitas ptieipãtis facit q pticipãſ
nullo vinculo ligetputa.ſi petat ab eo qð ei
dz · · e · ſi vere · abs excõicatꝰ ex delicto ſuo cõ
modũ repoetaretiõqʒ ſi nolit ſoluere.põt etiã
in iud icio ↄuemri.õ.de indicijs intelleximꝰ.

YllItem vtilitas anime excommuni cati excu⸗

ſat · vt ſiquis eum coeri gat·et ad petendã abſo
lutionem ei conſulat et eũ inducat·x. q cu
excommunicato · Aſdeoqʒ et ad peedicatozʒ

admitti poſſunt ſine ſcrupulo ↄſcientie · .. en re

ſponſo noſtro. HE .· j· Vnde et excuſant Hij
qui cauſa p̃dicationis et confeſſionis habitant
inter eos:a quibus etiam licite po ſtulant ⁊ re
cipiũt elemoſmas ſi aliter mter eos nequeut
labitare.j·ecum voluntate·· pꝛedicatoꝛes.
xcuſantur etiã et ſi aliqua alia verba a p⸗
dicatione vel confeſſione remota: incidenter
vt apud ipᷣos magis peoficiãt mterponant.⸗
e.cum voluntate::H. j. ergo ſi alia intentõne
poc faciant.ſententie minoeis vmculo aſtrin
guntur-Caueant ergo ſibi:nã euolat emiſſum
ſemel irrenocabile verbum-
ex:ſczʒ excuſat aliquaſ perſonas:nam ⁊

pter eandem legem que eſt inter virum vxo

rem-excuſatur vxoꝛ a communione mariti ex⸗
commumcati. vt · xj·q· iij · quoniã multos · ſcðz
gof.Noc autem facit lex que vult ꝙ vxoꝛ obe
diens ſit marito.ð qna dicitur ꝙ vxoe moetuo
marito ſoluta eſt a lege viri · 6· de ſecundis nu
ptijs.c.pe.et fi·⁊ exquo tenet᷑ ei reddere de⸗
bitum nulla exteptione obſtante. õ· ð ↄĩugio
lepeo.c.ij:· Et hoc intelligas exquo de ma

trimonio conſtat.net eſt ꝑ eccleſiam inter ip̃oſ

carnale commercium interdictum. nam ſi H
eſſet: ⁊ ideo eſſet excommumcatus vir quia ni
bhilominus cognoſcebat mulieremtunc muli⸗
er carnali commercio conſentiens eadem ſen⸗
tentia inuolueretur · ar. · e.ſi ↄcubine · SBed
nunquid idem eſt in ouerſo caſu. ſcz ſi mulier
ſit excõmumcata:excuſabitur vir cõmunicans
NDicunt quidam ꝙ ſic quia non ad imparia iu⸗
dicantur · S· de diuoꝛ· gaudemus · ſane vẽdi⸗
ca.et eadeʒ fide eſt ſuperioe inferioei aſtrictꝰ
qua inferioꝛ ſuperioꝛi · vt.xxij:q; v· de foꝛ⸗
ma. ¶lij inter quos eſt gof. æ raimũdꝰ. di
cunt contrarium- quia viris feminas ſubditas
eſſe ⁊ pene famulas lex eſſe voluit · xxxiijq/v.
hec imagoideoq; imputatur marito partici⸗
panti cum poſũt cogere vxoæeʒ ad ſatiſ factõ
nem faciendam æ abſolutionem petendam:ar.
vij · q.· ſicut · xxxiij:q:ij:placuit.j.e:quante· ⁊
xxvij· q· j· de filia ep̃iæ facit ad hoc quod di⸗
cit lex: vxozes a viris:non viros ab vxoeibus
defendi volumꝰ. ff. de iniur̃. l. ij · Tu dicaſ
referre vtrum mulier excommunicata ſit peo⸗
pter matrimonium quod dicitur contractũ il⸗
licite.⁊ tũc idem eſt ꝙ dixi in viro · vt no · Se·
S.a hoc intelligas· ¶ Vel alia de cauſa · foæ⸗
te pꝛopter delictuzꝭ commiſſum æ tunc vterqz
excuſatur quo ad reddendum carnale debituz

exactum vt patz in his que no. S· e · ſub · J. H

j· in fi. ſic intelllge opinionem peimaʒ ⁊ iura
pꝛo ea inducta a conſimilia · S e · v· ſed nunqd
idem. n autem queratur de peouiſione

ſeruitio humanoibi non excuſatur vir partici

pans vxoei excommunicate. a ſic intellige opi
nionem aliozꝛum no.S.e. v. alij q;uis vxoꝛ ex⸗
cuſet .vt no.õ·e · ſub · J. H.· j.· Nec in h di· an
ſit mulier virago:⁊ vir vecoes a puſillanimꝰ:

cum agatur hic ð periculo anime · ar · · ꝙ me⸗
tus cauſaſacris ſecus quando agitur de peri
culo tempozali.quod dic vt no.S.de teſti bꝰ
ꝗ. quis poſſit eſſe teſtis · ſub · J. ſed ⁊ ꝑſone. ·

quid de vxoee. ⁊ ſe · ⁊ · · de pnijs S· qbꝰ ⁊ qtr·
ſub. I. quid de muliere · veno · quod dicit ·
lumile i. humilitas ſiue bonũ hũilitatis
excuſat ſimiliter quaidam pſonas. puta . fili

os in poteſtate cõſtitutos. nõ intelligas emã⸗
cipatos. Item ſeru os.ancillas.ruſticos ſeruiẽ

tes: æ omnes alios:ſubandi ſubiectos: qui nõ
ado curiales ſunt vt eoꝛum conſilio ſcelera ꝑ⸗
petrentur · tales em̃ pꝓſone ante ſententiaʒ larã
aſtricte erant ad familiare obſequium exhibẽ
dum. nec poſt ſententiam tenentur ad eius cõ
trarium. immo beneficio canonis · xjq · ij · qm
multos· id agente: ſiẽ ad familiare tenent ob
ſequium · ſic ⁊ ad cõmunionẽ ſine qua illð neqᷓ
unt exhibere · j. e inter alia · J. vt igitur · vnde

ius pꝛodijt · Iðoqʒ ſiec exponi debz · Y. poſitꝰ.

xj.qiij. qm multosibi.nec non æ alios omes
qui tamẽ aðo curiales nõ ſunt ⁊c̃.qua ſi dicat
illos excipimus qui de curia ſunt nõ de conſi⸗
lio. ſſe⸗ idem intelligas de nutricibus con⸗
ſanguineis.a ſimilibus:qui ſi a domino rece
derent non haberent vnde viuerent . ar · . e. ſi
vere. ſ Sed nunquid in conuerſo caſu paren
tes licite poſſunt communicare filijs excõmu
nicatis · Dixerunt quidam ꝙ ſic: nam eadez le
ge ſunt aſtricti ſupioꝛes ⁊ inferioees ·ſicut no.

3· e · ſub . J. lex · G· ſed nunquid. Dicas contra·

nec em̃ excuſari debẽt maioꝛes ñ excõmunica⸗
ti ſi pticipent minoeibꝰ ſeu ſubiectis excõmu
nicatis.cum ipᷣos coerigere poſſint ⁊ debeãt
vt pꝛobãt iura inducta.S·eę · ſu b· . lex · V. alij·
Darentes autem debent erudire ⁊ caſti gare
filios: abs digni ſunt pena/xxxvij ·di.legant ·
S.de ſimo:lieʒ hely·non ſic ecõtra. erubeſcit
em̃ lex filios fieri caſtigatoꝛes parẽtũ.ĩ autꝰ.
de nup· ꝗ. ſi vero erpecfe⸗ cob.iiij · S.de maio·
et obe. cum inferioz · Et hoc intelligas ðᷣ ſu
perioeibus ratione officij: vel poteſtatis · ł do
minij. in quibus neceſſe eſt obedire: ff. ð iuſti⸗
cia a iur.l.ij:ff·ad.l:acquił · liber homo.ij.
Quid ergo de mercennarijs: nunquid em̃ ſi
mercennarij mei excõmunnicati ſunt teneoꝛ ip⸗
ſos vitare:ita videtur ꝑ pᷣmiſſa iura·Sed ↄtra
quia ſcdᷣm ho inducerentur mercennarij ad cõ
mittendum quid quare excommuicarentur vt
ſic fraudent me ſeruidio debito· quod vitãdũ
eſt · ar.S.de diuoꝛ·quanto/ꝗ.vlta ſic ex dolo
ſuo.a malicia.⁊ delicto modũ repoꝛtabũt
contra iura ·õ·ð dolo.iᷣ:j.ff.de dona · int' viꝛ
et vxo.æ ſi neceſſe.nemo etiam ex impeobitate

ſua debet conſequi actõem.ff · de furtis.itaqʒ

fullo.nec debet eſſe melioꝛ conditio ſtulti qᷓ
periti · ff · ꝙ vi aut clamſeruus.nec ip̃i debent
ridere de fletu meo.S.de peiuilegijs:petenti⸗
bus · ⁊ ho videtur ſatis determinari.j.e. inter
alia . vt igitur:cuius tenoeem poſui ·Sõ.e.ſub
q. H. j· ſs olutio·ſi ſine magno incõmodo
meo poſſum ipᷣm vitare hoc facere debeo· als

ei licite communicabo:vt pꝛoba.j.e.relatũ .

dei c · ſi vere. ar. xj. q. iij ãceeeſſoa.xxiij· · iiij. plone ibi enumerate vſqz ad · x. quicunqʒ; aur
lbs c. 1·xl)/ di. quiſquis· æ m intellige tura 6. enr = ts aur peregeinus tonentur comuni
* e: peo æ contra inducta. ¶Et idé intelligas care ipis excoõmunicatis ꝗpter obnoxietatez
qer⸗ de conſocijs Cuid de clericis. nuquid te qua eis tenentur aſtricte. j· e. inter alia· ꝗ. vt
. nentur cõmunieare epiſcopo ſuo excõmunica igitur· alie autem pſone ſequẽtes inter quas
1o. non· xciij· di: miratus S. exceſibus p̃la. enumerantur tranſeuntes px terram excõmuni
tar c. fi.⁊ ar. iij · q; v. quiſquis:quod intelligas catoeum.debent abſtinere a cõmunione. niſt
i miſi foete ſmt eius ſeruitio conducticie depu artieulus neceſſitatis immineat · ſed peime
efili tati· in tal bus em̃ eſt eadem ratio que ĩ alijs caueant ne in criminibus cõmunicent.alias
ema⸗ laicis mercennarijs. 1 Quid ſi aliquis pee: eodem vinculo alligantur: vt.j: e.inter alia
ui ſbiter locauit operas ſuas alicui peincipi vel J· fi:· ¶ Et beeuiter noꝙ licet in dictis caſi
uino alij excẽmunicato.Si tempe locatõis erat ex bus ſic determinaus cõmunicari poſſit cũ ex
rap. cõmunicatus non valuic cõuentio. vt patet ĩ cõmunicatis ſſant tamen etiam ĩ illisſnquan
lei hisꝶ que no: 6 e · ꝗ. quis ſit eius eff ectus. Si tum bono mòdo fieri potenieuitandivt pa⸗
hibe poſt.caueat ne ei ſeruiat ĩ diuinis officijs · . tet ex mente dictoeum iuriũ.xj.q.iij.quoniã
c e.ſignificauit:S. de hHereticis:excommunica⸗ multos.j.e.inter alia:: c⸗cum voluntate · ?
qn mus· j ꝗ. ſane clerici.eti am ſi epiſcopus ſit.qͥ ſpecialiter··e.ſi vere.in fi. deo qui di⸗
tůob tamẽ aliquoties facit ſibi celebeari. S. ̊ ele citur oeatos. æ pegrinus dici ur. quia ꝓ eode
ne⸗ excõ.miniſ.illud.ꝗ.licet:⁊ .ſeqᷓn.ſed nõ eſt ſupponunt· Vel pegrinus eſt qui vadit vlcra
onde ei in h̊ obediendũ. vt patet in his que no.õ. mare·oeatoꝛ qui viſitat limina beati petri.vł
ſito. e. v· quid de elericis: ⁊. · e J. Hẽ. j. Y. vel in heati iacobi: del alioꝛum ſanctoꝝ · ¶ Itez =
e alijs. . . H notabis.ꝙ pᷣdicti excuſantur miſi æ eis ſpe⸗
ca ¶ Hes ignoeata: ſemp em̃ eſt ꝓbabilis igno cialiter cõmunio interdicatur ex cauſ. a. ſie
nſt. rantia excuſata · ſecus ſi ſit craſſa ⁊ ſupina·õ. põt intelligi ·xciij· di · miratus.xv.q· vj. nos
vnr de oedi. ab epi ſcopo qui reſig· epiſ.c.ij. quod ſanctoꝛum.⁊. c· uratos.S. de excæ. peela.c·
eee die vt no · 6 e · J. H.· j· x· ſiquis pticipat.⁊.. fi 8S:de ſponſalibus:non eſt nobis.S. de jure .
eeſ de cõſtitutionibus . quãdo cõſtitutio:ideo iur᷑ex reſcripto. Bed nunquid pticipans v y.
en ſicent ſcientes ſi aff ectato⸗es ignoaãtie pu cum excomunicato peccat moætaliter: dicas X Pr
nn niuntur . 6· de clamdeſ. deſpon · eu inhibitig P ſic · ſi B faciat pertinaciter * in contemptuʒ — .
G. ſi vero. ed qualiter dicitur aliqᷓs ſci re/ t contra inhibitõez ſuperioꝛis · ſiue ſpecialiter
de aliquo ꝙ; ſit excõmumcatus.ſi vidit ꝙ cõ ſiue generaliter facta ſit nam m h̊ caſu ex⸗ — —
no. miſit factum ꝗpter quod incidit in canonez. ſt j. cõmunicandus pꝑticipans/non aliter. vt. ̊· &̊
44. pPuta:eo vidente clericum peuſſit.vel ſimile Wg. cleri · excõ· miniſ.ſi celeb?at.ad fi.æ in aut.
quid cõmiſit· vnde ipᷣo iure incurrit ſentẽtiãᷓ ſt De Dñ noſtri·extra.e.ſtatuimus.vbi dicit in fi.

“
s

hm ea que no:s:e:quis poſſit excõmumca⸗ 5 aliter aũt in participantes excõmunicatõ ⸗
— lata non eneacke Pferentes penã legittimã
4 poterunt fozmidareſigitur exquo ante moni⸗
A tioneʒ factã pticipans excoicari non poteſt.

r re. H· ſvel andiuit ferri ſententiã ↄtra ip̃m.
vel iam Hubtice nenuneanſpef, p̃latus ex⸗
cõmunicati ei ſpecialiter den neiauit cuiꝰ? in

h voluntaci nude pendũ eſt. xciij· di. ſi mimi P reſtat ꝙ peccat venialiterſẽxquo aũt poſt mo
. cus ſoel ab alio cni merito credendũ eſt h̊ͥ au r nitionée factam a ſpeetar excõmunicari põt.

diuit ſvel publica fama eſt taleʒz eſſe excoõmu
Apter leuem famam. vb ſi ab aduerſario eius
h audiat.nõ debet ſibi turbatam conſcientiã
infoemare ſed potius defoemare. ad B. xxij .
non ſolum.S.de poſtuł.p̃la.c.jij:q.j.peimo.
lxxxvj:di:ſiquidò de quogũqʒ: alias meipit. ſi
quid vero aò auresſa patet im Bis que no.õ.
de conſti J. quando conſtitutio.æ de accuſa-
ſub rubeica de ĩquiſitionibusG. quando ꝓSce
dendum. . J. 7 qualiter. ꝙ ſi alias contra
ſmgularem.⁊ ſeqn· “G
, Aacaſſe. id e⸗ inſtans neceſſitas excuſat ꝗᷓ
non habet legem.· de obſerua.iein.cõſiliuzʒ
J.penultimo æ vltimo:j· reg. iur.quod nõ
eſt lici tum.vt ſiquis p terram excõmunicato
rum tranſiens- emat ſibi neceſſaria victualia
ſme quibus ſuſtentari naon poteſt.ar.je.cum
volunctace: . ꝭ· ⁊ ꝓbacur⸗xjeq iij. qiñ multos
I·e.ſi vere. ¶ Igituruta demum excuſat ne⸗
DM ceſſitas ſi vera ſie æ nen ſimulacaiõ illud gre
goeꝛij inductuũ. ⸗ e· hj: we ab ſac auce 8
neralitate-recepit determina coem⸗nam ome

planum eſt ꝙ tune peccat moetali terſna ex⸗
cõmunicatõis ſententia nõ eſt Pferenda niſz
α moetali.xjq.inj· nemo.æ. c. nullꝰ⸗/ſic ergo
cõtumacia ptinax· ꝓ qua ſola fertu Bſencen
tia.vt patet in his que no.õ.e..quibꝰ⸗ ex cau
ſis:eſt moetalis: hm G itellige · S. quod metꝰ⸗

cauſa.ſacris·xj: q.iij.ſicut.⁊.c.eę cõmunica⸗
tos · et · c. qui Omunicaueritſ Ergo beeuiter ſi
quis cõmunicat excõmunicato Fa Phibiti⸗

oneʒ canonis:venialiter peccatiniſi foete ni
mis frequenter hG faciat/vel in Contõptum ca
noms comunicet eide. quia et tunc eſſet mo⸗

tale.et ſic poteſt intelligi.xj.q.iij.excelletiſñi
mus.et.c. fi.et rortalnag,Si conera
ꝓhibitõem homĩs quis excõmunicaco cõmu
nicat. moetaliter peccatcet ſic accedit quod
diei cõſueuit.ſ. mitius agitur cum lege ᷓ
cum miniſtro legis.ff.de arbitris.celſus.ff.
de compenſat ſi cum militi·ſic patet ꝓ excõẽ
municatus tenetur vitare alium excõmunica
tum. vt no.õ.e. ꝗ.quis ſit eius effectꝰ.ſub.
illud etiã notandũ.. nunqᷣd igitur.

Duid ſi epiſcopꝰ aliquẽ excõmunicauerit

æ poſtea cõmunicat cum eo:nunquid ligatur
epiſcopus: non videtur. quia nemo ſententia⸗
ꝓpeia ligari poteſt vel ſolui . ff · de arbitris · l·
penul. ff· de iudic. ulianus.ff · ad trebell · ſe ·

con- ille a quo· J. tempeſtiuũ· Cenequis i cau

ſa ſua iudi.l. vnica:iiij ·q. nij · c·· Bed cõtra⸗

rium veruz elt. ligatur em ſicut quiuis aliꝰ.

vt ꝓbatur.j· e · cum deſideres · M· · ad li nec
ob peima iura:non em̃ ligatur ſua ſententia ·
ſed occaſione ſue ſententie autoꝛitatate tam
canonis· vt ꝓbatur.j e: nuper · J in ſecundo·
deoqʒ non poſſet epiſcopus dare peiuile
gium alicui:ꝙ cõmunicando ſiue pticipando
cu excõmunicato etiam ab eo:non incurreert
ſententiã: vt apparet in dicta decre· nuper ;
xj· q: nij excõicatos:⁊.c eum excõmunicato.
Ec eſt ratio. qe nen iuris autoeitas ſed facti
queſtio iudicis ſubijcitur poteſtati · ff · ad mu
nicipał . de oꝛdine . ꝓ. durioꝛibus ˖ ⁊ pene ple⸗
cutio non eins voluntat mandatur ſed legis
autoꝛitati ſeruatur · ff. ad turpill. ſe · eõ. l. j· ·
ſm aũt ꝓnunciauerit:Ideo etiã dieit deere ·
nalli ſe poſſunt pᷣuilegio apoſtolice ſedis tu⸗
eri · quo minꝰ excõmunicatos vitare debeãt ·
2 quo minus iniectoꝛes manuum in clericos
ſmt ſicut excõmunicati vitandi· · e. nulli.qðᷣ
intelligas quãdo peiuilegium non emanaue
rat ex certa ſcientia·quod ſemy pᷣſumitur ꝑ
ſubreptionẽ obtentuz niſi contra ꝓbetur/ar·
ᷓ de confirmat'. vtił.ad noſtram. ⁊. c· ſequẽti
X.5. de etate æ quali. eam te. H. j·. ¶ Bed qd
ſiquis epiſcopus cõmunicat in damnato eri⸗
mine cum illo quem ꝗpter crimẽ excõicauit.
nunquid incurrit eandem ſniam ſicut 2 quis
als. ¶ Hie ſunt diuerſe opiniones· Scrip⸗
ſit em̃ rap.ꝙ eandẽ ſententiam incurrit æ au⸗
tozitate canonis vt. õ̊· dictuz elt in pcedenti
queſtione .· Vof· vero eũ repeehedit· dicẽs
ꝙ is qui cõmunicat damnato in crimine· non
autoꝛitate iur̃ ſed ſententia indicis ligatur.æ=
ſic intelligit · xj:q·iij·rogo·⁊·c· excellentiſſi⸗
mus. ⁊æ. · eꝙ in dubijs · Oaxime tame vin · B
nop hoc quod dicitur.j.e:nuper:. peimo
ibi:ac ꝓꝑ q̊; ratõe damnati criminis videatur
in eum delinquere qui damnauit⸗ OMini vr
detur ꝙ ray· dicat ꝓbabilius.⁊ dico ꝙ talis
ligatur a canone.⁊ ſic intellige quod legitur
xj·q:iij.ſicut apoſtoli.cum tribus.c· ibi · ſeqn
ubus · 2· . e. ſi coneubine · mirũ em̃ eſſet ꝙ ſen
tentia lata in martinũ ligaret guilelmum. B
em̃ eſſet eontra regulã.S· de ſentẽ.⁊ re iudi.
q;uis regulariter- Sibi etiã videtur gof· con
tradicere in ſolutione queſtionis qnã hm ipᷣm
no.õ.e..qualiter ꝓferatur · H. j· Zed verũ
eſt ꝙ talis ligatur occaſione ſnĩe ſed a eano⸗
ne ; Qð aũt dicitur · e · nuper · jibi · ac per B
ratione criminis æc. nõ dixit ideo ꝙ talis ſen
tentia indicis alligetur nec iſtud etiazx dicit
ſicut intellexit gofre:ſed ad notandã differẽ⸗
tiam ſequẽtis caſus:⁊ reddendã rationem di
uerſitatis quaſi dicat.quicũq; cõmunicat ex⸗
cõmunicato excõmunicatõem incurrit:eſt tñ
ibi diff erentia notanda ſi queras quis poſſit
abſoluere.Quia qñ quis ↄmunicat nen ĩ cri⸗

mine damnato ſed in alijs· talis ineurrit mi⸗
noꝛem excõmunicatõem · poteſt abſolui ab

epiſcopo vel a ꝗpꝛio ſacerdote· vt dicit eadẽ

decre · nuper · Sm ſecũdo. quia ex eo qꝙ latoꝛ

canomis æc- vt ibi dicit· quãdo autẽ ꝓPticipat
in damnato crimine tunc incurrit maioæze ex⸗
cõmunicatõem.⁊ q;uis videretur ꝙ tũe eade
ratõne poſſet abſolui a eio ſacerdote· non
tamen ita eſt. ĩmo neceſſe eſt ꝙ abſoluatur ab
illo qui ſententiã ꝓrulit.· Et eſt ratio⸗quia ra

tione damnati eriminis videtur in eum delm .
quere qui damnauit· vnde ei eſt deferendu⸗

ot ſic ei abſolutio reſeruetur· vel ſi ip̃e nõ po
teſt. puta:quia ipimet incurrit eandez ſenten

—

tiam vt. S. tune petat ipſemet eazʒ a ſupenoꝛe
ſuo vt dicit textꝰ· In alio eim̃ caſu ſi ponat ꝙ
epiſcopus tulit ſententiam vix Haberet pote

ſatem ſuperioꝛ metropolitanus ſcõm ea que

no. 6. e · J. quis poſſit ab hac ſnĩa abſolnere.

ſub. J. eſt ⁊ alia regula.vſed nunquid metro

pelitanus.quia ptici pans nõ poſſet ſup hoec

. .

nulte conqueri.eum epiſcopus ipᷣm non excõ
municauerit. nec ab eo etiam appellare:quia
nec a eoerectõne appellatur· S de of · oꝛdi⸗
licet in coerigendis. ⁊ innge quod no · S. e · ¶.
qualiter ꝓferatur. ſub · J. ſm aut · H. · ¶3
quũo poteſt exemplificari ꝙ is qui malit ſniaz
pricipane velit in crimie eriminoſo qualiter
em̃ eſt veriſimile ꝙ contra factum ꝗpemm ve
mat.H. ; quandoqʒ; aceidere poteſ·vt ſi pa
rem vel fratrẽ excõmunicauit ꝙ rapina mi⸗

Hh facta q̃m łote habz odio· ſed H fecit vel⸗

let nollet coactus ꝓ ſuperioẽ⸗æ nibilominꝰ

lacenter fauet raptoer. euʒ eo pcitur.⁊æ ipᷣm

receptat. vel ꝙ cognouit mulierem quã excõ
mumcauerat ꝗꝓpter foznicatõem. f-e-ſi coneu
bine ¶ Bed pone ꝙ epiſcopus excõmunicat
alique cũ participibꝰ ſuis· ⁊ poſtea pticipat
cum tali ſin crimine damnato nunquidò ineur
ric eandem ſententiam. ÆA bbuc ſcripſit rap;
q; ſie· vnde ⁊ a ſuperioꝛe ſuo debet petere ab

ſolutionem.vt in pcedenti queſtione dietum

eſt ¶ Bed gof ˖ in H repeehendit ꝛm · naz eõ

ſtat ꝙ pticipes lĩgantur ſententia iudicis in

B caſu.xjq.iij. exeellentiſſimus. nemo anᷣt li
atur ꝗpeia ſentetia· vt no · S.· e. ſub · J. .H· j
Bicas ꝙ talis ſ. qui ptici pat eum ſic excõ
muniato ſi ſit al ius ꝙ; ꝓferensduplici iure
eandem ſententiã incurrit. æ dupliei vinculo
alligatur- Vno autoæitate canonis « quo ad
illud vera eſt ſententiæray · vt patet in his qᷓ
no.õ. e. in peecedenti ꝓxima queſtione· Glio
autoꝛitate ſententiam ꝓferentis. æ quo ad it
lud vera eſt ſententia Sof· ¶ Bi quis iSitur
eum tali piicipante pticipauerit· quo ad ſen⸗
tentiaʒ canonis non ligatur niſi minoei excõ
munic atõne. qe non tranſit in terciam pſonã·
ve no · S. e · C. H. .. v· Gᷓ autẽ.ſed quo ad ſnĩaʒ
ꝛudieis ligatur maioꝛi ſiquis cum eodẽ ĩ eo⸗
dem crimine pticipet · ¶ Quid Rinõ fubdit⸗
Pticipat in crimine cum exeõmunieato a peo⸗
peio epiſcopo: mouie hanc queſtionem Cok⸗
ꝓPter opinicnẽ in qua erat· ſcz. m B calu li
Satur pticipans ſententia iudicis· ſoluit ꝙ&&

x:

ligatur talis.qꝛ ratione cniminis ſiue delicti
in quo pticipat iam factus eſt de foꝛo ſuo.et

bene. vt patet in his que no.õ.eq.quis va-

leat excõmunicari. . nõ ſabditus⁊ ſeqn · Z3
hec queſtio non habet hic locum hm opinio
nem quã ſequoe.quia talis ligatur a canone.
in H caſu expeditũ eſt ꝙ quilibet vndecũqʒ
ſit dum tamen baptiſatus ſit ſubditus eſt. 8.
de conſti.c.j·⁊ fi · Ideoqʒ ſic expeditur H̊ que⸗
ſtio· ꝙ vbi pticipat in locutõne ⁊ in alijs ſim
plicibus· vndecũqʒ ſit abſolui poteſt a ꝗꝓpeio
ſacerdote.vbi vero in erimine.nõ potelt niſi
ab illo qui ſententiaʒ tulit vel ſupioꝛe· vt· j·
e·nuper.⁊.õ.no·que diſ.fruſtratoꝛia eſſz ſi di
ceremus ꝙ in crimine pticipans ſententia iu
dicis ligaretur:nam certũ eſt cuilibet mtelli
Senti ꝙ vnꝰ epiſcopus nõ porteſt ſoluere ſen:

tentiaʒ alterius:quia nec habet imperiũ pa

in pareʒ· ff.de arbitris:nam magiſtratus.die

ergo vt no· S: e · v. mihi videtur.

Onio ſi teneos ſacramento dare certazʒ pe

cũuniam alicui æ interim excõmunicetur. nun⸗

quiðò teneos ei ſoluere aduemente die. videtꝰ
p ſic. ar. S. ð ee vebizozes:
contra.qe non debeo ei cõmunicare niſi cer

tis caſibus· inter quos non eſt iſte. vt apparz

ĩ his que no.õ.eab illo.ſub.ꝗ.veile- vſqz ad
ſub . ¶. quid ſi ep̃us.videtur em̃ habuiſſe iura⸗
mentum tacitazʒ cõditõem m ſe.hane ſcz ſi res
in eodem ſtatu pman ſerit · ar. xxij·q.ij.ne q̃s.
⁊ gelaſius greg.⁊ vrbanus abſoluunt a iura⸗
mento fidelitatis omnes qui excõmunicatis
tali vinculo ſunt aſtricti.xv.q:vj. alius.⁊.e.
nos ſanctoꝝ a. c. iuratos. Item quia ipᷣe non
poteſt me cõuenire nec reconuemire. iuij. q·j.
c.j·S·de excep: cum inter pꝛioꝛez. in fi.⁊ vbi
nulla eſt petitio nulla eſt moꝛa. ff. de . ob.
ſr pupillus.¶ Solutio.aliqui dicũt ꝙ ꝙᷓuis
non poſſit a me petere ego tamen ratõne iu⸗
ramenti teneoe ſoluere. ſicut eſt in vſura:dt
bant cõcoedantie inducte.õ. e · ſub. JF. He. j.
ed cerce non eſt ſimile.quia vſurarius nõ eſt

excõmunicatus.ſedð tantũmodo remotus a ſa

cramentis eccleſiaſticis.vt.õ.ð̊ vſuris.quia
in omnibus. vnde non pecco ſi ei ſoluo qð iu⸗
raui· ſed exceõmumcato ꝓhibeoe loquiæ om
nem fanoeemcõſilium æ auxiliũ.impertiri ·

ſcom ea que no · S. e · J. H. j. v. vel in alijs.

Bapeconſaluie ꝓ ego cum teſtibus veniã
ad d

omũ creditoeis ⁊æ dicam.ſitis mihi teſtes

ꝙ ego pono hic pecumam quã debeo iſti qui
ibi ſedet: vel numero vxoꝛi ſue · vel filio· vel
ſeruo· vel baliuo.nomine ſuo:æ= ipᷣo pᷣſente et

non cõtradicente · a ſic ero liberatus. ꝗ NHoc

conſilium non eſt bonum duplici ratõne· Dri
ma eſt.quia fit fraus canonibus pticipatõem

Phibenti bus.ſicut em̃ non debeo ei ſoluere

ita nec alij nomine ſuo.nec alibi ponere. ita

Pad ipᷣm puenire poſſit.ar·xlvj.di.ſicut non

ſuo:⁊· S.de peculio cle.inqrendũ.⁊ patet in

his que no:S.de cõtrahen. empt .ꝗ. qualiter
ſub · J· il ludð . Secunda eſt · quia quod ſoluerez
vxoei vel alij ꝙᷓuis nomine ſuo.non liberatret

me niſi ratum haberet· de ſua fieret volun
tate· · de iufiur.ea te · etenim ꝓcuratoꝛi niſi
ad H̊̊ ſpecialiter datus ſit non recte ſoluitur.
ff. de ſolutõibus· G iure:a patz ĩ his que no-
6· de ſolu:. ci.i faciẽda ſit ſolutio. ¶ Tu te⸗
neas ſanum æ tutum eſſe conſiliũ B. Dicas em̃
T die adueniente debeo talem pecuniam de⸗
ponere in edem ſacrã nomine creditoeis ita
ꝙ ei ſoluatur cum fuerit abſolutus nõ ante.

2 per h̊ nullam incurro excõmunicatõem. qe

cõceſſum eſt mihi ꝙ poſſum cõmunicare cum
eo etiã ad vtilitatẽ ſuam ſpiritualem.vt patzʒ
in his que no.S.e.ſub.ꝗ.vtile·v·itẽ vtilitas.
⁊ ſeq̃n.⁊ H; eſt eius vtilieas ſpiritualis.qꝛ nõ

excomumcati videntes ꝙ non recuperarent

debita ſua ſi exrõmunicarentur. magis caue⸗

bunt ſibi ne cõmittant cauſam quare excõmu
nicentur.æ excõicati incitabuntur ad abſolu
tioneʒ ſuam cijcius impetrandã. ergo nullo
masgis intereſt ꝙ ſic ĩiterpeete mur ꝙᷓ credito⸗
rum.æ ideo ſic interpeetandũ eſt æ tenendũ.
ar· ad B. ff. de minoeibus. ait p̃toe· . ꝛdem fa
ciunt. alias incipit lex:a ſi ſme.C. de reſcin.
ven.ratas.Cad trebelł:ſe.con.ſanctimus-
poſt pein. ſiue em̃ plectẽdo ſiue ignoſcendo
Hqͥ ſolum bene agitur vt vita hominum coeri⸗
Satur.xxiij· q. v. ꝓdeſt ſeueritas.⁊ iunge qð
no·j ·e:ſub. ꝗ. ſed nunquid excõmunicatꝰ.S.
ſedò quid ſi aliquis ligatus· Sed = B itelligen
dum eſt niſi foete ſupioei cõtumacia excõmu⸗
nicati exigẽte relaxauerit me ab obſeruatõe
iuramenti ꝙᷓ diu fuerit ſic ligatus. quod fa⸗
cere poteſt eceleſia·xv·q.vj.ĩuratos.õ.de pe
nis· c· fi · ẽ̊'ð iureiur᷑. venientes.= ideo eccle

ſie plus ꝙ; homini obedienduz eſt in H caſu.

xj·q·iij:qui reſiſtit·xxiij.q.j.qiid culpatur.⁊=

hoc eſt verũ miſi in eaſu· Quid em̃ ſi pagani.
vel heretici⸗vel alij Hoſtes · miuſte venirent

m beachio foꝛti ad deuaſtãdã delendaz pa

triam. æ excõmunicatus vellet ex aduerſo pu
Snare ꝙ patria.tali eſſet ſoluenda pecunia.

etitam valalli tenerẽtur ſequi talem. xj.q.nij.

iulianus. ſm ray. B; intelligas eſſe verũ ſi eet
domimus terre · vel non eſſet alius qui poſſet

patriam defendere. alias non eſſet ei ſoluen⸗

dum nec ei obediendum vt patet in his que

no. S· e. ſub · ꝗ. humile. ⁊ ſub. J. neceſſe.

quid ſi dum aliquis eſt excõmunicatus. aliꝰ

cum eo contrahit æ iurat denarios reddere.
nõ videtur ꝙ obligetur.ad qð fac optime qð
no.S·de penitentijs: ꝗJ. z an ficte penitenti.
EH. j. vſſed pone ꝙ; aliquis.æ ſeq̃n. quia cõ
tractus irritus eſt ip̃o iure.m ea que no.q.
e· quis ſit eius eff ectus.⁊· ö.de penitẽtijs
¶. quibus = qualiter. ſub.ꝗ. quid de his qui
excõmunicati.quod puto verũ quo ad cimilẽ
obligatõem· ſecus quo ad naturalemar. ff.
de condi. indebi. naturalicer.æ ĩ his que no-
· 8 pĩg · ſub · J. cuz conſter · J. qualĩter amit
tatur. v· eſt autem. æ. v. maxime.⁊ ſi in contẽ
ptum aliquis cum tali cõtraxerit. moætaliter
peccauit.hm ea que no.õ.e.ſub:.q neceſſe. G.
ſed nunquidò pParticipans·ĩ quo caſu nec iura

mentuũ peeſtitů obligaret·quia ñ eſt vinculũ

iniqᷣtatis · xxij· q: iiij· inter cetera 6. de iuriur̃.
quanto· C.· ſuper quo vide quod no.õ · de ſe⸗
pulturis· I. an licitum ſit· in queſtione que in
cipit.quid ſiquis eligat ſepulturam. · ĩ Hac
queſtione: Verũtamen videtui ꝙ exquo exco
municatus abſolutus fuerit pꝛecium poſſit
repetere cum eff ectu hm cañ.hm quos ex na⸗
turali obligatõne actionem damus vt no. .
de pactis. ꝙ. quis ſit eff ectus· Vel ſi velis di⸗
cere in odium excõmumcati ꝙ agere ñ poſſit·
adminus non debet peeciuʒ remanere penes
ilum qui cum eo contraxit ſed eſt pauperi⸗
bus erogandum. hm ea que no · · de peniten
tijs· . quubꝰ ⁊ qualiter· ſub· . ſed q̃ foema·
vbi vero nullms intereſt. vt ſic excõmumca⸗
tus puniatur in eo in quo deliquit.S· de inre
immunit · c fi a nibil ominus ſecum contra⸗
hens cui etiam ꝓpeium delictum ſine dolus
vel etiam alienus. non debet aff erre lucrum
5. de eo qui duxit in ma. c:j· ff . de dolo. l. j·
¶ Verũtamen ſoluens non repetit ꝗpter ob⸗
ligatõem naturalem. hm ea que no.õ⸗ de ſolu
tionibusq. quis ſit eius eff ectus ſub · ꝗ. ſiqs
autem dicat ſe perſoluiſſe pecuniã indebitã⸗

4 Buis ſi dũ ĩoqueris excõmunicato de ex.
. ⸗

Smunicatõne ſuavel de alijs que ad ſalutẽ
vel ad coꝛrectõnem pertinent inter poms ex
certa ſcientia aliqua alia verba incidenter⸗
vt magis apud eu ꝓficias nunquid ligaris:
videtur ꝙ ſicquia non ſunt facienda mala vt
eueniant bonaS.ð vſurig · ſuper eo. Sed con
trarium eſt verum . ar · S.· de offi· dele · Pterea.
xjq:iij: pꝛedeceſſoæ: Conſuluit tamen rap.
ꝙ tales caueant ne mmis laxent habenas. h

ſic caute q̊ faciant ⁊ diſc rete.ꝙ alioeũ coꝛda

qui foete ignozant ipſozum intentõem ſeu oc
cultam conſcientiazʒ · quantũ in eis eſt non le
dant . a bene. vt patet in his que no· S e· lub
. vtile · ·excuſatur/:vbi fuit hec queſtio ter
minata; .
¶ Sed nunquid excõmunicatus poteſt intra
re eccleſiam.dicas ꝙ non debz B; facere vllo
tempoꝛe ſi ſit ligatus maiosi excõmumcatõe
* ide intelligas de interdicto a ſuſpenſo ab
ingreſſu eccleſie.ar.xxj:di.c leros:ĩ fi xxxiij.
q:nij: vir doꝛmiens cum ꝗpeiaxxv.di. perle
etis.a de q noꝭ̊.de conſe.ec:dieij:.⁊æ q̃ndo·
vH. nullus epiſcopus · ⁊ ſeq̃ᷓn· ſ Erxcõmunica
tus aũt mmoꝛi excõmunicatõne poteſt ĩtrare

eccleſiam. æ etiam miſſam audire· ſcᷣm gof.

Rap.cõtra·quod ſecurius eſt vt ſcilicʒ uis
poſſit intrare-miſſam tamen ibi non audiat.
Gof.ideo monetur · ꝙ non eſt peiuatus niſi a
participatõe ſacramentozum Sde cle· excõ·
ſi celebeat · æ ideo dixit ꝙ poſſz audire miſſaz
qꝙuis tucius ſit ꝙ peimo faciat ſe abſoluiar.
v.di. ad eius vero concubitum. ¶ Bed nun⸗
quid ligatꝰ minoei poteſt dicere hozas ſuas
in choꝛo vna cum alijs.æ alij debent ip̃m ad
mittere: dicas ꝙ; ſic· vbi ligatus eſt quia cõ⸗
municauit excõmunicato caſualiter vł ex ne
gligentia. Ceterũ ſi ex contemptu.⁊æ Boccul
eum eſt· ip̃e pecceat moetaliter ̊ faciendo· aꝛ
æ in moetali conſtitutus ꝓpter contemptũ ſu⸗

ſpenſus eſt quantum ad ſe · ZSin ante H accide
rit ex contemptu æ notoꝛium eſt · puta. quia hH
fecit poſt inhibitõnem ſibi factam publice x
iudicem. a BB non potelſt aliqua tergiuerſatõe
celari· tunc vitare debet alios vnari. ſcðm
ea que no.ö.·e · ſub · · neceſſe . v. ſed nunquid
participans: 2 compeobatur B; diſtinctio·6.
de cohabi. cleri · ⁊ mulie. veſtra · . c'fi⸗B3

quid ſi aliquis ligatus maioꝛi excõmunicati

one intrat eccleſaʒ. nunquid clerici ibi foete

pſallentes deo tenentur exire · dicas ꝙ ſic · of
ficio dimiſſo etiã:xl·q.iij.ſient apoſtoli · et · c·
ſequentibus · ſ· e· nuper . J. in ſecũda · xxiiij·q.
j. omms qui recedit· 2 B intelligas ſi notoꝛiꝰ
ſite occultus em̃ non eſt vitandus in pub lico
ſed occulte tantum. Eſt etiam admonendꝰ? ſe
creto cante ne pcipiatur vt exeat:nam ige⸗

tendo ſe cõmunioni peccat moetaliter ad Hᷣ.

vj · q; ij · tantum. a. c· placuit · a· ij · q · jaſi pec

cauerit. Non vitare em̃ cum in poteſtate excõ

municati ſit. ei peri cul oſius eſt ꝙ non vitari
quod in eius non eſt potelſttateę · S· de clerico
excõ. mimſt. illud . penul.æ G̊ vbi omnes B

ignoꝛant paucis exceptis · puta vno vel duo
bus. nam ſi omnes ſcirent a eſſent multiiam
non diceretur occultum quia æ dictum vniꝰ

defacili ſequitur multitudo·s· de purgatiõe
ca. euʒ in iuuentute · F. ]. Ged ⁊ ſi is qmi H ſcit
caurte exiret. vt alins excõmunicatus ruboæee
confaſus qui non vult exire admonitus idu
ceretur per ̊ ad ſatiſ factõem æ abſolutõnem
petendam. non repeobaretur.j:e/cum non ab

Pomie. Pg: j. 2. ar. S de cohabicleri. muli⸗
veſtra ꝗ. item alind el. A. ni ſi publice ex

cõmumcatꝰ intrat ecclehã: æ ſacerdos miſſazʒ

celebeans videt eum venientem. debet admo
nere ipm vt exeat: qui ſi nõ vult acquieſcere
poteſt ip̃m eiſcere etiam ſi excõmunicat⸗ cle

ricus ſit. ⁊ dũmodo ſacerdos tantam poteſla
tem habeat ꝙ etiam ſme effuſione ſanguinis
h facere poſũt· ar· e.veniẽs·alias poteſt re

currere ad beachiu ſeculare qꝙ;uis videat ibi
effuſionem ſanguinis imminere ar · S de ho⸗
micidio.poſtulaſti.

Ouod ſi nullo modo
eijci poteſt pꝛeſbiter non ĩceperat canone
miſſam dimittat. veſtes exuat a recedat vt in

iuribus allegatis · S· e· in peoxima queſtione .
N¶ DSi vero iam inceperat eanonem.non con⸗
ſulo ꝙ multum reſpiciat ad ip̃m · ſed ad ſacri

ficium quod pꝛe manibus tenet diligenter at

tendat · ſed ſi ĩm exõmunicatum ſentiat ·
milommus canonem pfieiat nam ſacra mi

niſteria non ſunt interrumpenda nec dimit⸗
tenda incompleta. vij. q.j. mibil . ¶ Derfecto
autem canone ipᷣm vt exeat admoneat · ð cõ·
di. ij. relatum.⁊ ſi nõ vult exire· ſacerdos ꝓ⸗
cedat ſicut·õ· no.vt ſczʒ ipᷣm eijciat vel rece⸗

dat⸗ ed nunquid peel biter poteſt in miſſa

oeare ꝙꝓ excõmunicatis · non videtur.quia in

oeatione partici pandũ nõ ẽ cum ipſis· vt no.

6. e.ꝗ. c. j· v.ſi vero in alijs.nec admittẽdi

unt ad diuina. vt in pcedentibus queſtioni⸗

bus. ¶ Sed contra-nam ⁊ eccleſia expꝛeſſim

oꝛat in paraſceuen ꝙ talibus quando dicit⸗

— N
äsä 8 Sðð

ccide
uiah
ice »
atoe
ſedm
gnd
0.5,

ſcati
oere
0f
e
- 9.
0es
lieo
oſe
h.
pee
rcö
tani
ico

m
19

oꝛemus ꝙ hereticis a ſeiſmaticis· vt deus
dominus noſter eruat eos ab erroeibꝰ vni⸗
uerſis. ⁊ ad ſanctam matrem eccleſiam catho
licam atqʒ apoſtolicam renoeare di Znetur. H
etiam in ipa ſententia innmtur quãdo peofe
rens dicit in fi: jta tamen ꝙ ſpiritus ſalnꝰ ſie
in die indicij. 7 Dieas ꝙ in genere põᷣt oea⸗
re eccleſia ꝙ talibus vt ꝓxime dictum eſt. h
in memento ſi cogites de aliquo amico tuo
vt dens infundat in ipᷣo gratiam ita ve cõuer

tatur:non repeohonec ꝗꝓpter ̊ dicam te ex⸗

cõmunicato partictpare:ſed opus carnitatis
potius exercere· æ poluntatez domini facere
qui nemmem vult penre alias autem ſpecia
liter non debas oꝛare ꝓ ipᷣo·= cum ipᷣo nullo
modo. B enim eſt in oeatõe participare:quod
iura ꝓhibẽt vt no.S: e: J. HM. j. ve vel ĩ alijs.

Qui ſiquis ttrannus peinceps facit te ce.
le

ꝛare ip̃o vel alio excõmunicato peeſent&.
quia tu timoꝛe moetis non audes aliud face
re· beatus es ſi te ad martirium peepares ſed
quia iam receſſie ꝓ maioei parte G̊ deuotio-
dicendum eſt ꝙ ſi coactio culpam attenuet
non tamen in totum excuſabit.cum potiꝰ de⸗
beas omnia mala de mundo ſ uſtinere ꝙ pec⸗
cato cõſentire.xxxij:q:vita ne.S ecus ſi vis
eſſet abſoluta:quia ibi potius diceris pati qᷓ;
agere·= ideo te in totum talis coactio excu⸗
ſaret.⁊ B eſt quod diſtinguitur.õ·ꝙ ſnetꝰ can
ſa:ſacris: Conſueuit⁊= illud queri. vtrũ ex⸗
cõmunicatt s8 maoei excõmunicatõne tenea⸗
tur dicere hoeas ſuas ⁊ dicas ꝙ ſic: p ſe pei
uatim.non in eccleſia: non ſicut peius ĩ oedi

ne ſuo:non ergo dicat dominus vohiſcum. h

in modum oꝛatõnis.ad Hᷣ: xj.q.iij. ſi uis epi
ſcopus damnatus. æ· c· ſi quis epiſcopus ĩ cõ
cilio:nam ad hanc ſeruitutem obligatus eſt.
vt:õ·de celebea:miſſa.c·j. a qua ꝗpter deli⸗
cqtum ſuum non fit imunis.xvj· q plegi · S de
indic:intelleximus.⁊ no.S·de cleri:excõmu⸗
mmiſt. F. j· Giſi queras · ⁊=· - ⁊ H intelligas-

2Z ſeq̃n. Si vis ſcire qd iuĩ ſit de ĩterdicto

ſeruando:vide ibidem:aꝛS: de painilegijs C.
quid opereturſub. . poſſunt à nonnulli reli
Sioſi.⁊· · de vᷣbo.ſigni.q.fi.ſub.. ꝙ antem.
Quigd ſi aliquis clericus excõmunicatus
ſit in choꝛo vel in clauſtro cum alijs eiuſdez
collegijinanquid tenentun exire alij æ ipſum
ditare: & B; dixit rap:ꝙ ſic ſi notoein eſt.
Sin autem occultũ ſit.tunc talis nõ eſt vitan
dus niſi in occulto · ſigut dictuz eſt in caſu cõ
ſimili:õ·e.ſub· . ſed nunqui excõmunicatꝰ
vᷣ·ſed quid ſi aliquis ligatus.æ idem ſcri pſit
in ſocijs qui ſunt in eodez hoſpitio⸗ 1 u di
cas ꝙ in peimo caſu monendus eſt vt faciat
ſe abſolui.⁊ ſi non vult obedire poteſt cõtra
ipᷣm ꝓcedi tani; contra inobedientem æ ĩcoe
rigi bilem.ã.de iudic. cum non ab homine⸗
non tamen tenentur alij omnes ꝗpter h̊ exire
choeum. ſed potius inobedientem in aliqua
camera teneantcni etiã ſi ꝓpeium non habz
de cõmuni ꝓuideant· hm ea gne no:õ.ð tem

Poꝛl oed i :a cui ſub. g. ſeptia regula⸗alij

petunt elemoſimam:.⁊ ſequeti.In ſcõo vero ca

ſu dic vt no · Sie · ſub. humile. vᷣ. æ idem in⸗
telligas. j.æ. ij.· ¶ ¶ éIEHud tamen notandum e⸗

vbi quis dicit ſe exeõmunicatum poſt ap⸗

pellatõnem.æ de ipᷣa appellatõne conſtat.in

his que a guutur extra iudicium- ſicut in ele
ctionibus:locutionibus: menſa.⁊ diuĩis etiã
officijs· pendente appellatõnis articulo nõ
vitatur: ⁊ ſic intellige:õ·de appelł·dilectis
Jꝗ.fi: In iudicijs vero excepto appellauonis

articulo vitandus eſt in his que tanꝙ;ᷓ actoe

experitur· ⁊ ſic intellige:.e.per tuas.q.nos
i gitur.⁊.xjqiij:ſi epiſcopus foꝛte:Et ꝙ; ſic
debeant intelligi dicta iura ⁊ conſimilia. ꝓ⸗
batur in aut’.dò m.extra e.ſolet:.fi.⁊ B olim
etiam in epiſcopoaum ſententijs obtinuit ſiẽ
* hodie obſeruatur:ſic intellige q;uis cõtra⸗
rium inmuat: in autendñi noſtri.extra e qe
periculoſum/. fi.æ de h tetigi· S̊. de appelk.
JG·qualiter. ilłlluò tamen. æ de ſentẽtia æ re
indi.ſub rubeica de ſententia G. qualis: ſub
FC.· pura.S:quiò ergo ſi dicas.⁊ ſeqn. Sʒ huic

ſtanduz eſt. Sic ergo in peemiſſis obedire de

bemus. vt poſſimus ad regna celeſtia perue⸗
nire · quod nobis peeſtare dignet qui viuit =
regnat deus ꝑ omia ſecula ſeculoꝝ amen:

BDe ver boꝝʒ ſignificatione Bubeica.

que modo ſatis fundauit autoe in
entionem ſuam.tractanòo ⁊z ſatis
plenam doctrinã dando ! In pei

tercio de vita æ rebus clericoeꝛum. In quar
to de ſponſalibus æ matrimonijs laicozum.
Hn qumtode criminibus æa criminoſis pu⸗
niendis · Bed quia plerũqʒ; aliqui loquun
tur nee ſe intel ligunt.pleriqʒ cerra ꝓ dubijs
vel dubia ꝓ certis accipiunt · S. de reſcriptꝰ.
cum contingat · in fi.⁊ plerũqʒ duʒ anſam ſol
uimus nodum ligamus. j. ecum olim. ideo
poſt multa verba diff uſe tradita. in quibus
peccatum non deeſt iuxta ſalomonem dicen⸗
tem.in multiloquio peccatum non deerit. an
nectit q̊ rubeica de vbo.ſigni· vt declaran
d dubia ſiqua foeſan in ſuperioeibus dicta
ſunt materiaʒ habeamus. igi
mus . Qund eſt verbuz.
cipitur. ¶ Vnde dicatur.

ue e diſtinctõo

mo libeo de pſonis ſine iudicibus
eccleſiaſtieis. IIn ſecũdo de iudicijs · ſn

verboeum. ¶ Qualiter verba dubia interpee

tentur · MW quo fieri debet interpeeratio.

CQuando artetur ĩterpeetatio· / St quan
do ꝓrogetur. ðJU
Vid eſt verbum. hm grãmaticos. Ger⸗
bum eſt parſoeatõnis ſme caſu. eũ tem
Seibus 2 modis* fosmis: agenor vel paci
endi ſigmficatiuum. ¶¶ Hic autem aliter ac⸗

cipitur verbum.ſcʒ largo modo vt ſupponat

qualibet parte oeatõĩis per quã is qui lo⸗
quitur·quod animo gerit oee expeimitð qua
⁊ dici conſueuit.nõ ſufficit gerere mente niſi
expeimatur ⁊ oee. C. de condi. ob cauſam. ſi
repetendi.ff. de verbo; oblig. quioq;ᷓd aſtrin
gende. ffde dote peelegata:cũ quis· q.j. Otra

ar. Walia verba non deberent eſſe fallen⸗
cia.non em̃ ſunt ꝗꝓpter h̊ inſti tuta vt per ea ſe
muicem fallant homĩes· ſed dt eis quiſaz in
alterius noticiaʒ ꝓferat ꝙ ĩtendit· xxij q/ij⸗
i aũt· peccatũ eſt igitur vti verhis ad falla⸗
ciam.æ nõ ad id ad qð ſunt inſtituta · Intereſt
em̃ quẽadmodum verbum ꝓcedat ex anime
nam ream linguã non facit niſi rea mene on
verſus · ſtlon niſi mente rea fit rea lingua
mea· xxij.q· ilj· queritur · S · epᷣus aũt iſte · æ. c.
homiĩies in fi:vnde ſequitur: ꝙ qui cõtra men
cem loquitur nihil dicit · nec em̃ dicit ꝙ cogi
tat:qꝛ vox illud non ſignificat.neqʒ eſt vox
ſignificatiua ·qe illud dicere nõ intedit ˖ ff · ð
rebus dubijs in ambiguo·

Vot modis accipitur. Datet ex pᷣmiſ
e multis modis dicitur verbuz vn
vſus.· Eſt verbum xpᷣGus.pſoeatõnis:⁊ vna.
ZSermoqʒ ſecretꝰ: ſine figura lacens· S
verbum xpus·ſcz filius dei·quia ſicue ꝑ bu
expeimitur voluntas homĩs · ſic ꝓ filium dei
voluntas patris · de pe · di. . verbũ dei dimit⸗
tit peccata· hm gof · Vel iõ hm augu · qe ſicut
verbum hHumanu integrũ æ verum· vnũ ⁊ idẽ
a maltis pcipieur vno æ eodem momentovt
ſi dico deus audientibus mille hominibus:
quilibet ipᷣoꝛum ipᷣm pcipit·⁊ ĩ auribꝰ ipᷣoeũ
integrum infigitur ſic verbum id eſt. filius
dei integ æ verus. vnus ⁊ idem. ſ. Alud coæ⸗
pnus quod ſumpſit in vtero virginis.æ qð de⸗
dit apoſtolis vno æ eodez momento in diuer
ſis locis Oficitur pcipitur · ſieut ꝓbat Gre.
de con. di. ij · quid ſit ſanguis · ¶ Verbũ parſ
ozatõis. nam æ quelibet pſozatõis: que ſunt
octo:dicitur verbuz. ſcʒgeneraliter æ largo
modo. ¶ Et vna ſez pars dicitur verbum. ſ.
ſpecialiter æ ſtricto modoſicut ð his duobꝰ
no.S. e. V. j.c ij · ¶ Sermoqʒ ſecretusvnde
. dicitur. habeo verbum ad te⸗qð a criſis di⸗
citur inde apocriſarius.id ẽ·ſecretus nunciꝰ
5.de elecſignificaſti· ¶ Siue figura latens.
vnde in euan gelio.ediſſere nobis parabolam
hanc.a alibi · ſimon habeo tibi aliquid dice
re.duo debitoꝛes erãt æc- Sune quedaz
figure latentes ꝗpeia habentes noĩa. ¶ Dri⸗
ma dicitur aufereſis: qñ ſcʒ peincipiũ dictõis
aufertur.ſicut patet in G exemplo.teſtes con
ſueuerunt ſuꝑſtites appellari:nunc autẽ Pte
ablata·id ẽ⸗ peincipio dictõnis ſup· ceſtes
vocantur.j. e-fozus ꝗ. teſtes antiq̃tns. ¶ Se
eunda dicitur ꝓſopopeia:i:confozꝛmacio no
ue pſone.vt cum dicitur iſte puer credit·quia
ſcʒ ſacramentũ fidei ad credendum ſuſcipit·
vel hodie eſt paſſio vel reſurrectio xp̃i · ið eſt
eius ſacramẽti:ſeʒ paſſoms vel reſurrectõis
feſtum hodie celebꝛamus · de con · die uij· que
ris.ante fi. ¶ Tercia eſt antonomaſia·cñ· ſ.
aliquid ꝓ excellentiam atribuitur alicui ve
cum dicitur apłs. mtelligitur paulus. xxxij
q.vijapłs.æ oum dicitur vrbs intelligitur
roma:sõ·de ꝓnijs: ſignificanit · inſtit. de iure
natu.gen⸗ ⁊ eiui · . ſed ius cinile· ¶ Quarta
eſt ſynodoches:vt cuʒ pars ponitur ꝓ toto.
Qieut nomine mechie intelligitur omis coit⸗

/

illicitus. nomĩe furti omnis rei illicite vſar⸗
patio aliene · ij · q · iiij · meretrices · xiiij · q.
v. penale · ¶ Qumta antitoſis· ſcz qñ pomt
caſus ꝓ caſu. vt cum dicitur: ſermonẽ· id e.
ſermo quẽ audiſtis non eſt meus · ſic Axxo· di ·
oꝛdinatões·xviij.q·ij.qnidam. ert3 yper
bole.ſez exceſſus veritatis · vt tu es albioꝛ ni

ne. u½ illud frigidius glacie pectus amantis

erat · fit etiam cũ plus dicitur ⁊ minus ſigni⸗
ficatur.puta: nihil ẽ grauiꝰ adulterio · xxxij·
vij⸗quiò in omnibus. ptima liptote·

vt cum minus dicic' 2 plus ſignificatur · ff. ð*

hereð.inſtit.l.j· G. ſi autem. æ· l.quotiens:
Octaua pleonaſmos· quãdo ſczʒ ſuphabun
at dictio· vt cum dicit᷑ petrus videt oculo ·
iſte eſt monachus regularis.xx· q iij · pᷣſens·
HNona themeſis vt cum eadẽ dictio inter⸗
odjcitur · Theodoeꝰ Quo res cũqʒ cadit teſtis
ma ſedulꝰ aſſit quoe res cũqʒ· id eſt · quocũqʒ

res cadit-teſtis niſi ſedulus aſſit· ad B· f· de

minoꝛibus · ꝙ ſi de ſpeciali.ff. de iudicijs. ſi
poſt acceptũ · Decima ſmcopa· quando ſcz
aliquid aufertur de medio dictõis · vt cũ po
nit audacter ꝓ andaciter · viij. q: eaudacter
Vndecima ironia:quando ſezʒ aliquid dici
tur ꝓ deriſionem vel p cõtrarium vt cuʒ dici
tur.o quanta integritas nos non ſolum non
fugimug ebeioſos ſed etiã imus ad eos Ptici
pantes èum eis xj· · ij · ad menlam. in fine ·
Duodecima eſt efegeſis id e· expoſitio p̃⸗
cedẽtis ſermonis. vt cũ dicitur vſuraz aut ali⸗
quã adinuentõem· vbi plerũqʒ; exponit᷑ igno
tum ꝓ ignotius.xlvij · di · qm multi · Tercia
decima antropoſpatos. id eſt· hũana Ppaſſio ·
qñ ſcʒ aliquid attribuic deo quod conuenit
homini- vt cum dicitur deus iratus-6. de re

bus ec.non ali:ſiq̃s pᷣſ biteroꝛũxxiiijiq-jodi

æ Pieci · ¶ Quartadecima capineſis i nimia
humiuliatio ſicut papa ex nmma hũilitate vo⸗
cat ſe ſeruum ſeruoꝝ dei S⸗de ſnĩa excõrela
tum. ad fi S ĩ peima cõſtituttone huius libei
in pein-· OQuimntadecima conceptio · q̃ndo
plures pſone ſmgulares cõpeeheduntur ſub
numero plurali. vt cum dicitur ege æ tu legi
mus· ſic·õ·de cõſtit.cũ acceſſiſſent·ſed ⁊ plu
res alias poteris reperire- iura tamẽ conſue⸗
uerunt vei frequẽtiꝰ · 6. dictis · ideoq; ip̃as te
tigi alijs non inſiſtene
fde dicatur· ab aeris verberatu dici⸗
Jenr verbumqua cõmune accidens eſt
oĩibus ptibus oꝛatõis· ꝓt patet in his qᷓ no.ẽ

e. G. quid eſt verbum-

6 Ve eſt diſtinctio verboꝝ·⁊ quidẽ mul
tiplex eſt.quia om̃s diſtinctõnes·õ· o.

ſumma in diuerſis locis ſub diuerſis tituliſ

collocate.diſtinctõnes verboꝝ ſunt:nam et

üie ip̃is nulla poſſet expeumi diſtinctio · verũ

camen ſicut iſte titulus generalis eſt . ſic ⁊ di
ſtinctõem verboꝝ poſſumꝰ fac ere generale.
dicams igitur. ¶ Verboꝝ alia contemnẽeda.

alia diligenter ebnſideranda:. CLontemnen

doeum verboꝛ · Aia⸗ orile a · B em̃ gene
raliter cõtemnenðda ſunt nec credẽda · vt patzʒ
in his que no.6. de ſaztilegis:per totum niſi

EE

õ

in caſu ĩ quo eccleſia dirimit matrimoniũ ob
cauſam ſoꝛtilegij · xxxiij q.j.ſi ꝓꝑ ſoetiarias.=
no:de h̊ plenegᷓ. de fri gið ·⁊ malefi Hꝗ.· q̃ ĩpo
tentia. x· occulta.æ ſeqn. Flia maledica.
⁊ B ſimiliter regulariter ſunt contemnenda.
reuertuntur em̃ ſepius ĩ caput ꝓferentis.xj.
q. iij. inter verba · ⁊æ. c.illud plane.æ plerunqʒ;
cõtrarium operantur.j. q: j. maledicam. In ca
ſu tame ſunt timéda. ve cum ꝓferuntur ex of
ficio· vt patet in His que noS.ti.j.ꝗ.quid ſit
excõmunicatõ. =. G. quot ſunt ſpecies.⁊=. ꝗ. qͥs
ſit eius effectus.⁊ plerũqʒ punienda ſunt. vt
Patet in his que no.g. de maledicis. J. qliter
quodlibet genus. Flia noua.ſicut fabule
alia verba ocioſa: que cõtemnenda ſunt.i.

fugienda.xlinj.di. reueretia.tamẽ ⁊ ð ip̃is

ſi Pferantur cõfitenoum eſt ⁊ in diuino indi
o ratio reddenda. quia de omm verbo oei

— 2⸗

olo.æc. iligenter cõſiderandoꝝ verbo⸗
rum. lia rethoeica. in quibus nõ eſt glo

inſudandu. quis aliqᷓ ſepe contrarium faciãt
ff · de oeig. jur̃. l.ij. S. poſi hos:æ ᷣ intelligas
Seneraliter. nam æ qnqʒ placandus eſt zudex
P verba dulcia 2 humilia. ff. de his qᷓ ĩ teſta.
dele.peoxime· poſt medium. ibi.æ aduocatig
iſci dicit zc. æ licet verba idem ſignificent·
quãdoqʒ tamen eſſe Poteſt ꝙ vno modo Po⸗

ſita repulſam pꝓferens patietur.æ ſlio modo
dicta ad exauditõis gratiã admittentur- ar.
8 e indic examinata. vnde dici conſuenit ꝙ

vis eſt in vbis.lapidibus. æ in herbis. q̃ tria
quidaʒ ſemel expe⸗ fuit. dum ꝓPter mala ver
ba que dicebat ſocio ſuo ſociꝰ ipᷣm impinxit
in foſſato· vbi æ punctus eſt ab vrti gis·æ la⸗
pis de muro in capite ſuo cadẽs · ip̃m vſqʒ ad
effuſionezx ſanguinis vulneramt. æ tune reco

Snoſcens erroꝛs ſuum a ſocio petijt veniã di

cens:ꝙ nunc didicerat q; Vircus erat in bis

Apter que ſocius ip̃m ĩpinxerat. = herbis qꝗᷓ
ipᷣm pupugerant.⁊ ĩ lapide qui eũ vſqz; ad ef

fuſionem ſanguĩs vulnerauit. Flia imuri
oſa· ⁊ B; ſunt Punienda.vt no.S.ð iniurijs· J.
⁊* in quantũ.⁊ pᷣcedẽtibus.

in textu· vel redacte ſed nõ determinate.S. ð
celebea.miſſa: cum marthe · J. vltimo. . ;. de

reſtit.ſpoł.litteras. nos aũt.⁊ p̃cedentibꝰ
Xlia impeobanda. vt interpeetatõnes ca⸗

uilloſe. ſicut. S. de peimł · in his. 6. de deci ad
audientiam. Aliappeobata. vtpote per
ius determĩata· 6. de fide inſtru. paſtoealis.
* opiniones magiſtroꝝx in ſcriptis redacte =
determinate. ⁊æ hm quas eſt etiam iudicandũ.
ſicut. z̊.de deci.c.j· ff. de daminfec:ſi edił.
ante fi. lia ſunt vtilia extra iudiciũ · quo
rum aliqua ſunt obligatoeia. vt. õ. de pact'.
c.j.⁊ p totum. C. de act'. x obli. ſicut.¶ Flia

non obligatoeia ſeò tantum conſulentia· de

quibus ſalomon.omnia fac cum conſilio a ñ
Penitebis.ff. man.l.ij.ff. de his qui no- infa.
ob ̊ verba.&ſt tamẽ quandoq; & neceſſitate
requirendũ conſilium licet non ſequendũ· ̊.

. pPcedet lia vtilia ad
doctrinam ⁊ in iudicio. quoꝝ aliqua ſunt ꝓ⸗
babilia · vt opiniones magriſtroꝝ ñ redacte

de elec. cũ in veteri lege . . de arbi. cũ olim.
EHoeũ oĩm alia ſubſtãtialia.õ⸗de reſcrip ·
cum dilecta : Flia indiff erentia iſtoꝛum
ommum. Klia certa.æ tunc a ſignificatiõe
verboꝝ reredendum non eſt. ff. de exercit’.
act.l.j·G. ſi is qui nauem. ff· dek. iij. non ali⸗
ter · Flia dubia. 2 regulariter nõ mali⸗
gne ſed benigne ſunt interpeetãda· j. de reg·
iur.c.ij.S.̊ decimis.ad audientiã . de H. .
e · J. ſequentibus. B

Valiter verba dubia interpeetentur.
diſ. trum queratur de interpeeta
tione reſcriptoeũ ſeu peimlegiozum. vel ver⸗
boeum in indicijs vel in cõtractibus habito⸗
rum. ¶Si quen tur de interp̃tatõe reſcripto
rum vel pemilegioaũ: tunc magis ſtanduz eſt
intentõmi ſcribentis ſi de ip̃a appareat ꝙ; ver
bis ſcripture.õ. de reſcript'.ſuper litreris.in
fi.⁊. c. cum cauſam que.õ.de of · dele. ſup eo
5· de decimis. ex multi lici · 6. de peiuilegijs.
quãto.⁊. c.j his. Ideoqʒ q;uis verba pei
uilegiozuz cõſideranda ſint· vt. S· de peiuile
SRis · poero. æ.· c: accepimus. plus tamen con
ſid eranda ẽ mens.ff. de legibugeſeire leges.
x ij:· d. humane. f. e intelligetta X: C· j hi-
Sc idé intelligas in teſtis. in quibꝰ mens
peioe potẽtioꝛ eſt ꝙ vox.ff. de ſupel. lega.
labeo.j fi.vñ ſi teſtactoꝛ mihi legauerit ſeruũ
ſub appellatõne ſtichii qui tamen pamphil⸗
vocabatur.non ſtichus debetur ſed pamphi
lus. nomina em ſignificandoꝝ hominuz gra
tia ſunt repta. ? quo modo ᷣ itelligat' dum⸗
modo ſciatur nihil intereſt. inſt. de legat. g.
ſiquis in nomme.⸗ idez eſt ſi in fundi nomie
ſit erratum.ſecus ſi in rebus· puta.veſte.au⸗
r0 I.ento. ſimilibus. rerum em vocabula
iĩmutabilia ſunt. hominũ aut mutabilia vt .
ꝓPbantur · ff. dele. j. l. iij. i vero queritur
de verbis in iudicio habitis quo ad citatẽõez

libellum pe incipium iudicij. fit interpee

tatio actoee æ cõtrꝗ reum. alras ſemper di
ceret reus ego non ſenſi de G· e ſcz condem

naretur. 2 ideo iudicium red itur in inuituz.
ſcʒ reum. vt ſic fiat quo ad peincipium interpỹ
tatio Otra ĩp̃m. ff. de verbo.ſigni. inter ſtipu
lantem . F. j· ff. de judic. ſolemus.ã̊.de cᷓ poſ.
* ꝗpeie. cum eccleſia ſutrina. . verum qm in
queſtione.·In medio autem iudicij cogen
dus eſt vterqʒ. ſcʒ tam acto⸗ P reus.vt certũ
ponat ⁊ reſpondeat. ꝙ ſi incertuz ſit. æ aò in⸗
ſtantiam ptis aduerſ⸗ e * Peeceptum iudicis h̊
noluerit declarare fit interpeetatio contra il
lũ qui declarare debuit hoc facere noluic.
ff. de interroga.act'. etate. J. nihil intereſt
ff· de confeſſis. certum. HX. j. alioquin ſa iter
rogatus non fuit.nec iniunctum ei vt decla⸗
raret dubium. fit interpeetatio pillo qui po
ſuit vel reſpãdit. ſiue actoe ſit ſiue reꝰ. ſic ĩ⸗
telligas.l.ff. de iudic. ſiquis intentõe ambi⸗
Zua· ⁊ ar⸗ ff. de his que in teſtam.delentur.
l.· pe · circa medmum. ¶In fine vero eſt reo
* contra actoeem interpeetatio facienda. ff.
de re iudi.inter pares.inſti.de interdictis· ꝗ.

recinende . S· de fide inſtru inter dilectos/.
fi · 6. de Pba · ex litteris· niſi cauſa fauoeabił
ſit ex parte act oꝛis: quia tunc fieret peo E
interpeetatio. 6· de ſen. re indi · c· fi · ½ Ve
rum in cõtractibus di quia aut cerzum eſt ꝙ
nouconſenſerunt *τ tunc valet· aut certuz elk
Eν1Ienſerunt 4 tunc non valet· quod agitur

f. & contraben empt in venditione xxx· q ½

j. vbi · ¶ Fut dubitatur verum conſenſerine

vel non. a tunc ſi valet intellectus hm vnam⸗

partẽ tim̃. hm eandez fit interpeetatio⸗vt res

magis valeat ꝙ; vt peat · ff· de rebus dubijs⸗
quotiens in actionibꝰ. æl. vbi · ff · de verbo⸗
obbi. quotiens · ff · de reg iur · quotiens ˖ S· de
fide inſirn· inter dil ectos. . ceterum memo⸗
rati · . e · ti · abbate· J. cõtra ꝙ; fuerat· i ve⸗

ro valet hm intellectum vtriuſqz· tunc id qadðdð

verilimilis eſt accipiendũ elte ff · de vSbo⸗ob;
eum qui kalendis* qÿ quandoc; cõſneuit ack
cidere ſequendũu elt xxviij. di · de ſiracuſane.
æ a id quod magis ijuri cõmuni cõuenit · eſt
interpeetatio applicãda · õ · de ↄſuetu· ceum di

lectus. J. fi · Vel fit interpeetatio contra illuz⸗

qui legem potuit aptius dicere. ff· de pact ·

veteribꝰ. ff · ever. ob quidquid alſtrin gẽde ·
„ iunge quos no.de pact · ꝗ: que ſmt diuiſi
ones: ſub. . fieri poſſant æ alie diniſionel · H·

Item pactoeum alia certa alia ob ſcura⸗

aliquando fit a papa aliquãdo a lega
o ſuo-aliquando a magiſtroaliquando a cõ
ſuetudine· aliquãdo a jur. æ B cadit diſ·quia
mterpeetationũ alia generalis æ neceſſa ria *
inſcriptis redigenda æc: que omiĩa dic vt ple
ne no:5. de reſcript . æ de ipius interpzeta⸗

4

que a papa diffiniendo vel indicando feunt

Omnino ſtandum eſt. S. de len · ⸗ re indi cau

ſis. ¶dem in his que a iure fiunt. ſicut ha⸗

4

bentur exempla multa⸗ C e. ti. · ff· e· ti. P to⸗

tum. Bed peeter illas interpeetatiões in⸗
uenimus æ alias nã nomie beneficij non con
tinetur rectozia vel pſonatus: de peeben ·
c· fi · æ G verũ eſt in contentioſis· ne iuri eo
ad quos pertinet electio detrabaturar. . de
elec. cum terra.⁊.· c· j· ⁊ · · de offi · dele · ſuper
eo. vbi ſimiliter reſtringitur iterpeetatione
his ad quos ſpectat inſtitutio pᷣmdicium ge⸗
neretur. peebenda vero nomine beneficij con
tinetur. 6 de p̃ben illoeum vbi vero agit*
de fauoæe · puta· de peinilegio vel indulgen⸗
tia in fanoꝛ em relenatõnis debitoeum eccle⸗
ſie alicuins ſiue epiſcopalis menſe conceſſa
Hh; omnia beneficioꝛum nomine continentur-
ſed nõ extendit' alias ot pz.ĩ· e.tua· iĩbi. in B
caſu c hm gef. nid ſi mandetur alicui
cy perro Prideat ebeneficio eccleſiaſtico ĩ
eiuitate ebeedun. nũquið poterit ei Puidere
in dioc: bel ecõuerſo:non S.· de reſcrip· radul
phus· æ. c.· ſignificauit. Duid ſi pꝛecipiat
alicui archiepiſcopo ꝙ Puideat martino de
rfictoeeeleſaltico in ꝓuincia ſua vł aliqꝗᷓ
eccleſiarum ſuarũ nũquid includuntur eccle

Quo kieri debet interpꝛeetatio· quide

ſie cathedꝛales · ſie · etiam Pꝛia· ar.· 5. de pꝛe⸗

ben. p illoeuz · · de vſet palk. c· j· Bed qjre
non includitur ciuitas ſub dioceſi ſicut ſub

ꝓuincia · H.· qa aliuð eſt ciuitas· al iud dioc ·

æ dioc. non ita large ſonat ſicut ꝓumcia-ĩmo
eojpſo ꝙ de dioceu tantum facio mentonem⸗

videoe excludere cinitatem a iura volunt ꝙ;

in relcriptis fiat memio de dioẽ ˖ vel einitate
ſed de Puimcia hoc non requirunt· qmia talis
mentio nimis eſſet cõfuſa 2 Senerahs7 ifra

ꝓuinciam ſunt omnes cauſe eiuſdez Puincie

agitande non extra ideoqů; metropobł a ciui
tates ſuffraganee inc luduntur vt in omnib?
zus reddat᷑ · vt patz: vj· iij. ſcitote · 2· iij · q·
vj.non liceat· ⁊:c. ſeqn · ¶ Ite ceinitas ⁊ dioẽ ·
cozrelatiua ſunt ſicut pater ⁊ filiꝰ.ergo vnuz
non eſt reliquum ff · de rerum pmut. l· j · ſed
uincia non eſt coerelatiua quo ad ciuitates
ſeo potius collectiua ſeu concluſiuanam *
concludit ſub ſe etiam cinitatem a qua deno
minatur τ alias vt patet ĩ dicto capitulo · ſci

tote. ⁊æ. c. non liceat· ꝗ4 item zus ĩterpeetat

illam conſtitutõem laterañ:concilij poſitam

6. de concel pzebennullam. Nam ad archie

piſcopatus vel epiſcopatus non ſolet extẽdi

ſed ad alia minoea beneficia coartari6. de

eonceſ. p̃ben, dilectus· quod dic vt no.ĩ ſum⸗
ma. e. ti· G. · · quod tempus⸗ (Becundoin
cerpzetatur ꝙ non habet locum miſi vbi pee⸗

bende ſunt diſtincte 5. de conceſ. pben- litte

rag. ¶AKTercio fit interpeetatio ꝙ in ſex men

ſbas de quibus ibi loquitur non computat

.

tempus ignoæantie vel impotentie iuris · vt ſi

quis fuerit excõmunicatus vel ſuſpenſus · ·
8 concel.peeben. quia diuerſitatem. coꝛpoeũ

tem & iure meerpeetatur * exponitur ele

Alio. id elt confirmatio·5. de conſue: cum di⸗
lectus · ¶ Bed fit interpeetatio ꝙ nounalis

nomine intelligitur terra de nouo 4 cultu⸗
ram redactade qua non extat memoeia ꝙ ali·
as Fuerit culta de qua tamen æ parrochialis

eccleſia decimam exiget· non obſtante peini⸗

legio religioſis conceſſo. vbi ſi non percipe⸗

ret⸗ grauiter ſiue enoemiter lederetur · .te · qd

per nonale · ar. 5. de deci ſaggeſtu . Der
ia etiam verba quibus papa in aliquibus
ſuis vei peiuilegijs conſueuit recipimuſ vos
an filios. ſpecialis non mtelligitur facta ex
emptie· ſeð ꝙ tales ab alio ꝙᷓ a papa vł lega

co ſuo excõmunicari vel interdici nequeãt de

clarat intelligas tu vel delegato ſuo· ar · ·

Dde offi · lega· ſtuduiſti. Eiunt quedam alie

anterpeetatiões Podie. vt omnia ᷓ; patent in
ant'. d. n extra e veniens · icet etiam di⸗

catur ꝙ eccleſia eſt p̃lato ecõtra · vij . q · ·
ſcire debes . ⁊ ꝙ appellatõne eccleſie tota ꝓ⸗
uincia continetur 6 de ꝓſu palł.c.j · Rliquo
tamen monaſterio exempto ſine eccleſia- non
intelliguntur parrochiani exempti niſi in

peiuilegio Hᷣ ſpecialiter expeimat· vt i aut

domini noſtrn: extra e.ad perpetuam [Bed
que vis eſt vtrum ſit quis exemptus vel pei⸗
milegiatus ꝙ non poſſit excõmumcari · vł in⸗

terdici vel fuſpendi. H · exempt? nõ poteſt

—

SS

regulariter coꝛam oedinario conueniri.peini
legiatus poteſt.qui ⁊ ſi non poſſit excõmun:
cari: poterit tamen mulctari:æ bonozum ſuo⸗:
rum poſſeſſionis miſſionem patiar.S. vt lite

non conteſ.tue.æe quoniaʒ frequenter J. fi.

alias omnes penas.excepta cenſura eccle⸗

ſiaſtica· contra cõtumaces inductas poterit

foemidare de quibus no.plene:ã. de dolo.
ſub rubeica:de contu:. qua pena· ¶ Ntez il⸗
la clauſula que in reſcript. apponi cõſueuit.
ꝙ ſi non omnes:vel ꝙ ſi non ambo ⁊c inter⸗
peetatur ꝙ intelligendum eſt qð ibi dicit.nõ
Potueritis·tam de impotentia iuris ꝙᷓ Facti.
5· ð reſcrip·ſciſcitatus:æ alia decre.interpee⸗
tatur eandem æ aliam.õde of · dele. peuden⸗
tiam dicens ꝙ i8 qui non poteſt intereſſe.nõ

poteſi alij cõmittere · S.de offi.dele· coꝛam.

quod qualiter ĩtelligatur die vt no·S. de of.

dele · J. quid ſit eius officium· v· magiſtrali⸗ .

ter. ⁊. v· peece ·⁊ ſeq̃n. ¶ Vecretalis. pꝑ tua
S.de ſimoniainterpeetatur aliam decre. eiuſ
dem. ti · licet heli · ¶ Item decre. ſuper que⸗

ſtionum articulis· interpeetatur illam cum te

couſulente.S: de offi.dele.vtramqʒ in eo titu
lo poteris reperire.Sʒ æ decre.S. de eõſang.
⁊ affi:vir qui a ſtipice.interpeetatur aliã eiuſ
dem ti · non debet· ecretalis etiazʒ S. qui
filij ſmt legitti.per tuas· in fi. interpzetatur
aliam. e.ti:tranſmiſſe· dum dicit. que in caſu
diſſimili loqnitur. SCodem modo decke. e. ti .
cum inter iohannem veterem. interpeetatur

per aliame.ti.ęx tenoee.⁊ decre.õ.de cõdi.

apꝑ.de illis· per aliam decre. e.tci. ſuper eo-
Zed decre.· de ſen.excom.cum illoeũ.

interpeetatur alias.e.t. monachi. æ. G. de vita

⁊ honeſt · eleric· quoniam·quod dic vx no.õ.
ti·j· · quis poſſit ab hac ſententia.ſub.. ſeòᷣ
q̃s abſoluet regulares.¶ Dreterea decre 5.
de cogna:ſpũali:c.j:interpeetatur illos ca⸗

nonesxxx.qiiij·ſuper quibnus· ⁊æ.c.poſt ac⸗

ceptum.Et decre.ð.ti.j. inter alia.decre·pee
cedenteʒ ꝙ in dubijs. ſicut ⁊. I.e·decre.cum
olim: determinat decre·peeceò:ex parte.

Vando artetur interpeeratio· quando
q; in peocuratione exbibenda.ne ſub⸗

diti vel hij qui eam debent nimium aggrauẽ
tur.S.de cenſibus.quanto· 4 In peimitijs 2
dotis vt auaricie nota vitetuùr. S de degimis.

c ·j·ad fi.õ:de cen.ex parte. In decimis ra
tione odij· vt cum laicis ſunt conceſſe⸗6. de
his que fiunt a peelaxo.cum apoſtolica.vnð
in hoc caſu occaſione decimatiõis antique ũ
ſunt decime noualium extirpande.õ. de deci⸗
mis:tua ⁊. odia em̃ ſemper ſant reſtringen
da·õ ·de conſang.⁊ affi.ꝙ dilectio . hm Gof.
⁊ fanoees ſunt ampliãdi.ff.ð liberis.⁊ poſt⸗
hu:cum quidã· ¶ In contractibus vt io qðᷣ
non erat vel non apparebat tempoꝛæe contra⸗
ctus:non videatur vensitũ · ff. de cõtrahen.
empt'.ruptilia.⁊el· in lege· ff. ̊ pactis · tres
fracresff. de tranſact'.qui cum tutozibus.in .

fi·. ¶ Quandoqʒ etiam fanoæe rei reſtringitur

interpꝛetatio.nas ſiquis nummes indiſtincte

legauerit.æ neſcimus de quibus ſenſit· enne
ſumitur coniectura ex pluribus:.In peimis
ſpectatur conſuetudo patriſ famił⸗¶Scðo
conſuetudo regioms in qua teſtatoe conner⸗
ſabatur. Sg æ mens teſtatoeis patriſ famił· et
legatarij dignitas:vel caritas: vel neceſſitu⸗
do. ſpectanda ſunt. Item ſumme peecedentes
etiam ſubſequentes · ff.dele.j.ſi ſernus plu-
rium· ꝗ. ſi numerus nummoeum. uod ſi
nee ex his coniectura capi poſſit. tunc locnzʒ
habet ꝙ exi guioees debetur. ff· del. in · num⸗
mis- &c eſt ratio. quia cum heres damnatus
ſit nummos dare.æ aliud non apparet in po
teſtate eius eſt quos dare velit a ſic ſe libera
re: ff · del·iij qui concubimmam.ꝗ.j.
Tquando peoæogeturratione fauoeis
Aaquandoq; vt patet in his que no.S. e.
Ja quo fieri debet. ſed peeter illas.⁊ peo
baturj.e.tua.ſic fauoee religioĩs illud ver
bum.laboees.extenditur ad omia que quidã
religion ꝗꝓpeijs manibus æ ſumptibus exco⸗
lunt·. S de decimis.ex parte· Eadem ratione ſi
quis leget vina:æ vaſa dinaria que non exee
pit vpidetur legaſſe· ff·de vino.tritico.⁊ oleo
lega/ſi cuiJ.ſᷣ vinum.ff.̊ penu lega⸗qui pe
num.ꝗ. fi·⁊· ¶· namqʒ. ¶ Bic æ auibus legatis
debentur auiaria-ff/ deł.iij.auilꝰ legatis.
etenim in teſtametis non vtiqʒ ad diffiniões
deſcendendum eſt ceum plerumqʒ; teſtatozes
abuſiue loquãtur.et homines ꝗpeijs nomin:i
bus ſeu vocabulis non vtantur · ff · del · iij · ñ
aliter. ꝗ. ti tius · ¶ Bic et ſiquis alicui vniuer
egauerit.et libeos ſuos ĩter

ſas cartas ſnas I

peetetur legaſſe · cum nos ratio vrgeat: puta

quia nihil aliò ꝙᷓ libeos habebat ſtudioſus
ſtudioſo relinques· ff. deł.iij· libeoꝛum ꝗ. q;
tamen. ed et iuſta interpeetatõne quan⸗
doq; generalitas pꝛozogatur vt cũ quie ob
ligat hona ſua.quia non ſoluz ð peeſentibus
B intelligitur ̊ etiam ð futuris.C. q̃ res pig. e

obli.poſ.l.fi. ¶ Ice cum quis fundum vł vil

lam obligat nihil excipies videtur et iuſpa
tronatus quod in eccleſia obtinet obligaſiſe.
5. de iur̃patroex ſitteris·s·.de ſen·et re ꝛudi.
cum bertoldous· Eſt et ar. ꝙ ſi aliqᷣs peinceps
ciuitatẽ vel caſtrum ſimpliciter donat. mbii
videtur ibi retinuiſſe· et· ar· ff. de of. pᷣfec · vr
bis.l.j in inicio epiſtole· v· enm vrbẽ ipᷣaʒ
et de H no.õ.de iurepa. ꝗ. qualiter tranſ fera
tur. S· venditioq.
¶Ouod aũt dicatur generale interdictum
Oſueuit dubitari · ſed hodie interpeetatur ius
Senerale interdictuz cenſeri non ſolũ quãdo
regnũ vel ꝓnincia interdicitur.h etiã ſi villa
vel caſtrum vnicum et ſolum interdicatur/ĩ.
eicum in partibus. ¶ In qua materia norare
debes ꝙ in quolibz generali interdicto ꝗdã
mtelligunt ſemꝑ excepta ipᷣo iure. Deimi
eſt baptiſmus puulozum. Beon ſt penitẽ
tia moꝛientium.ſicut de his duob legitur
5. de ſponſalibꝰ.non eſt vobis il Tercium
eſt viaticum.quod nec vere penitentibus er
decedentibus regulariter eſt negandum. &.
de penitetijs: ĩ te. H. j.qð et ad aſſumètes

eruces extenditur et alios pegrines· vt in· e.
decre. ꝙ in te . J. fi. ¶ Quartũ eſt peedicatio
1 Quintum eit cõfirmatio epiſcopalis· ſicut
de his duobus caſibus de baptiſmo ꝓbat
6. de ſenten.excom.reſponſo · ⸗ Sed ⁊ quod
aliquibus religioſis cõceſſum erat in eccleſia
iterdicta celebeare· extendit Hodie ad quolſ⸗
dam alios:quod dic vt no· S· ð peini . ꝗ. quid
operetur · ſub. ꝗ. poſſunt æ nonnulli.⁊· v. pce⸗
dentibus · ¶ lud in ſumma notandum eſt⸗
ꝙ nomine cenſure eccleſiaſtice · non ſoluz in⸗
terdicti ſed etiam ſuſpenſionis excõmuni⸗
catõnis ſententia continetur: que pene cu di⸗
uerſe ſmt diuerſimode infhigunt · in quo qui⸗
dem rerum = pſonaruz circumſtantie ſunt ſpe
ctande:⁊ his conſideratis debet diſcretus iu
dex illam infligere de qua magis nouerit ex⸗
pedire.j·:e.querenti:ergo ab inicio dignitati
deferat 2 perſone· vt patet. S· de of. dele . e·
paſtoꝛalis.⁊a in his que no.õde penis·.que
quibus. . perpenſa igitur qualitate:⁊ ſeqn.
1⁊. C. fi.ſub.J.ĩ penis.Igitur peimo interdici
poteſt epiſcopo igreius eccleſie:ſacerdotale
officiũ· vel terra ꝓpeia ſi quã habet.S· de of·
dele. ſane quia.nec miruzʒ nam vſurario ab
inicio eſt parcendum vt patet. S. de vſuris:
quia in omnibus.æ c.cum in dioceſi.⁊c pee
terea.Dołeſt etiã illa pena infligi que magiſ
timeri debz. ſed vna inflicta poteſt infligi
æ alia.nam creſcente contumacia. æ pena eſt
merito augmentanda. S. vt lite non con.quo⸗
niam frequenter.G. fi. ¶ Sin autem in penis
eccleſiaſticis infligendis velis gradatim et
temperate ꝓcedere contra contumacẽ laicũ.
peimo infliges minoeem excõmunicatõnem.
interdicendo cõmunionẽè altaris:æ ne obla⸗
tio eius admittatur vel etiam eccleſiaſticam
ſepulturã.vt.õ.de vſuris.quia in omnibus:õ

de here⸗excõmunicamusj: ꝗ. ſane.ſcᷣo vero

ipᷣm excõmunicabis maioei excõmunicatiõe ·

ij. q. j. multi. ¶ Si vero clericus tõtumax eſt.

peimo ſuſpendes vel interdices ei ingreſſum
eccleſie.ſcdᷣo excõmunicabis:tercõ degrada
bis.arõ.de vſuris:paeterea.et expeeſſum.S·
de dolo et con. veritatis· xxiij:qiiij. fozte.
el ſi incipias a depoſitõne.puta:quia aceu

ſatur et conuincitur de crimine quod depoſi⸗

tionem inducit·hm ea qne no.õ.de accuſa:ꝗ.
quis ſit eff ectus · V· ſed qaue ſunt illa · et ſeqn ·
ipᷣm incoerigibilez excõmunicabis mmoꝛi ex
cõmunicatõe:ſcòo anathematigabis maioei
et ſolenni excõmunicatõe⸗et demum cum ec
cleſia nõ habeat vltra quid faciat. poteſtati
tradi poterit ſeculari · vt.õ̊·de iudicijs:cũ nõ
ab homine· j.e.nouimus. ¶ Sis tamẽ cautꝰ
vt non punias vnum ꝓ alio.hm doctrinã tra
ditam. 5· de penis. ꝗ. que quibus.ſub·.ꝗ.ẽ aũt
penaergo ꝓ delicto paucosum canonicoenz
non interdicas eccleſiã cathedealem. ſed de⸗
linq̃ntes puni ·argue:et caſtiga · vt· S̊.de his
que fiunt a maioeĩ parte capituli .queſiuit · et
in auten.dñi nri ·de ſen excomextra.romana
F. fi. Sed nunquid ꝗpter delictum totius
capituli vel maioꝛis ꝓtiscũ tamen epiſcopꝰ

non delinquat.in eiuſdez epiſccpi peeiudiciũ
poterit ab aliquo delegato interdici eccleſia
cathedealis. non videtur.ar ·g· de offi · oꝛdi ·
irrefragabili · J. ceterũ · ꝙᷓuis gpter delictum
domin terre vel ciuium h̊ fieri poſſit.et ſic in
tellige.õ· de peiuilegijs· ꝙ nonnulliset:c·
petiſtis· nec em debet puniri ſponſus et ſpõſa
ſpiritualis ſme culpa ſua:õ·de conſti ·cogno
ſcentes.xxiiij.qiijiſi habes·reddet igit ſpi⸗
ritualis ſponſus penſum debitum. ſcz · diuinů
off icium. vt · Sᷓ. de cel ebea · miſ. c. j.ſponſe ſue

ſpirituali nulla ob.exceptõne.ſicut et de car

nali ſponſo legitur·Sde coniug· lepeo· qm̃
G. fi· Dicas ꝙ ꝓ delicto domini et ciuiuzʒ

poteſt terra interdici · vt ꝓbant mura ſupioꝛa.

et.S.de ſpon.non eſt nobis. eem et ꝓ de
licto epiſcopi:ar· S·de of · del· ſane quia · vbi
eſt de terra epiſcopi Gᷓ expeeſſum ęt ar-expeeſ
ſum/S.de appel.dilectis·H. . ¶ Itrem et
belicto totiꝰ capituli vel maioeis partis: ar.
5.· de his que fiunt a ma.p.ca · queſiuit· ſecꝰ
ſi mino⸗ pars ſeu ſmgulares deliquerũt · ſup
quo vide qð no·õ. elec. quid iuris de ex⸗
penſis· v. ſm autẽ de cõſenſu partis capituli.
et ſequentibusſaluo peiuilegio pontificiali
de quo habes. 6. de peiuib · quod nonnullis-
quo tamen vti non poterit vbi ꝗpter delictũ
ſuum ꝗꝓpeium interdicti ſentẽtia lata eſſet.vt
ibidem ꝓbatur.et· ᷓ̊.de penitentijs · ꝙ in te.
Sedquid ſi dominus aliquis tempoealis
ſupponat terram ſuam.et perſouã:et familiã
iuriſditõni alicuins epiſcopi extranet· ip̃am ĩ
ſe et peedicta ex certa ſcientia ꝓrogãdo· nun
quid poteſt ex vi talis ꝓrogatioms familia
aliter non delinquens excõẽmunicari· et terra
iterdici.De familia videtur ꝙ excõmunicari
non debeat niſi delinquens · xxinj·q iij· ſi ha
bes.ſed ſi monita a ſeruicio et participatõne
non deſiſtit.excõmumcari poterit vt in aut ·
domini noſtri.de ſen.excõ.ſtatuimus· ſi ve⸗
lit abſtinere a ſeruitio·remuneratõnem ſuam
poterit exigere ac ſi ſeruiret· cum ꝑ ip̃am non
ſtet.ar·ff.ð ſtatu liber.l.nij:.ſtichus· ſuper
quo við quod no·õ·ti · j· E. et que ſit pena · ſub
C.humile.terra etiam ex tali conuentione ĩ⸗
terdici poteſt · vt · · de jureiur · ex reſcripto· et

de offi · dele · p · et g· Sed nunquid clerici

tenentur ceſſare a diuinis officijs: non videt*
cum em̃ clericus non poſſie pſonam ſuam al⸗
ceriuæ iuriſditõni ſme conſenſu oꝛdinarij ſui
ſupponere · vt · S. de foꝛo compe · ſignificaſi.
multominus ex ꝓrogatione domini tempoea
lis et laici ſupponi pot᷑eſt· quia nec habent
laici in perſonis vel rebus eccleſiaſticis ali⸗
quam poteſtatem. S. de rebus eccle:non alie.

cum laicis:et de conſtitu:eceleſia · Dicas ꝓ

ſi ꝓpeius dioceſanus conſenſit in ꝓeogatiõe·
planum eſt · Sed et ſi non conſenſitaòhuc pu
to ꝙ clerici tale interdictum ſeruare tenean⸗
cur.vt optime innuunt dicte decre· ex reſeni⸗
pto·et·decre · p·et g. Nec obiura contraria
inducta.Hoc enim de plano fateoz. ꝓ laicus

per ſpecialem conuentõem non poſſet ſuppo

nere alij ecclęſias vł perſonas eccleſiaſticas

f— ——

— —

–—

terre ſue · ſed tñ cum vniuerſitate tacite tran
ſeunt.ſi cut apparet in his que no·õ· de jure⸗
Patro·.qualiter tranſferatur. S.· venditioqʒ
¶Quid ſi in tali pꝛoꝛogatõne dictũ ſit. ꝙ ps
q̃̊ pacta venerit vel ip̃a nõ obſeruauerit ex
cõmunicetur nulla alia pꝛemiſſa monitõne ·
puto ꝙ nihilominus ſit monenda.ar.S. ti:j·ſa
cro.⁊ in aut.dn.de ſnĩa excõ.extra.cum me
dicinalis·ſuꝑ quo vide qð no·S. de rennnc-
H.que poſſunt renunciari.ius aũt publicũ
æ ſeqᷓntibus. In fine noꝙ quicunqʒ eſt ex

cõmunicatus: ⁊ ab officio ⁊ beneficio eſt ſul⸗

penſus · vt patet·S.de ap.paſtoealis·.fi.ſed
non cõuertitur. Arem quieunqʒ ſuſpenſus
eſt ab officio.videtur ſuſpenſns a a beneficio
ar · S. de cele · cõiu.diuerſis fallacijs.⁊.c q; a
te:ſed non cõuertitur · Item quicũqʒ ſuſpẽ

ſus eſt a ſubdyaconali oꝛdine.ſuſpenſus itgl⸗

ligitur ⁊ a dyaconali ſacerdotali:ſed nõ cõ
uertit.ar· S·ð coepoee viciatis· ſignificauit
⁊ de ele · debili. miniſ·: peeſentium.ergo ſuſpẽ⸗
ſus a ſacerdotalibus.ſuſpenſus eſl ⁊ a ponti:
ficalibus.ſed non cõuertitur.q;uis etiam ſu⸗
ſpenſus a collatõne oedinum ſimpliciter.ſu⸗
ſpenſus intelligatur a collatione cuiuſlibet

oꝛdinistamẽ ſuſpenſus a collatoge diaconij

⁊ p̃ᷣſbiterij·a collatõne ſubdiacomj æ alioeũᷣ
inferioeum oꝛdinum nõ videtur ſulꝑenſus.vt
innuitur·ꝗ. de tempoꝛz. oꝛdi.dilectus filius⸗
in fi. ⁊. c. litteras.ad fi. Sic eni mterdicit
ingreſſus eccleſie· interdicitur æ officiũ infra
eccleſiam. non econtra.ergo ſuſpenſus ab of
ficio ſuo poteſt eccleſam intrare = diumum
officium audire.dum tamen caueat qꝙ nõ of⸗
ficiet · ſecus dicerem ſi eſſet ſuſpenſus ſimpli⸗
citer a diumis·quia tunc nec officiare poſſet
nec cum alijs audire.ar.in iuribus ſupeadi⸗
ctis.⁊ · ff. de pems· moeis.õ.de ſen excõ · cuz
illoꝛũ·õ.de decimis.ex parte.iij.ff.de ſeruis
expoe.cui pacto.lxiij· di.in ſinodo.æ⁊ ĩ aut'.
dñi noſtri · de ſen.excõ.extra cũ medicinalis.

De regulis iurie Bubeica.

D extremi operis conſummatõem.⸗
anditoꝛũ necnon ſtudentiũ legen
tium inſtructõem ⸗ pfectiſſimaʒ do
ctrinam.diffinitõnes ſiue regule iu

tractatum de verboeũ ſignificatiõe. inſtar li⸗
bei.ff· intitnlatur hes rubeica de regulis iu⸗
ris.in qua videndum eſt · OQuid eſt regula
nde dicatur · Qualiter. æ vnde⸗ ſuma
tur·
vid eſt regula.compendioſa æ genera
C lis pluriuʒ traditio · que rem que é bee
niter enarrat.vt colligitur.ff.e.l j · Verũ hm

Zrãmaticam. regula elſt multoeuʒ ſimiliũ col

lectio.Aliter etiam ſumitur regula.5õ.de re⸗
gular.dt no·ã.de regular.. ⁊ vnde dicat'.

8 Mie dicatur. dicta eſt regula ex eo ꝙ
recte dncit · nec aliquãdo alioꝛſum cra
hit.Vel ex eo ꝙ regat vel noemã recte viuen

ne Ppponuntur. Ideoqʒ in fine libꝛi poſt

di pꝛebeat.vdel quod diſtoꝛtuz peauũqʒ ẽ eo⸗
ri gat· iijdi · regula. Sic videtur ꝙ regula ſit
ius · ſed contradicit lex · ff. e. l. j. vbi dicit. nõ
vt ex regula ius ſumatur.ſed ex iure quod eſt
regula fiat.¶ Solutio. ex regula non ſumit
ius defacili quin exceptões recipiat. Vel nõ
ſumitur ius ĩ ſmgulis· ̊ vniuerſaliter æ gene
raliter tantũ.fallit tamen ſepe in caſibꝰ.imo
hm quoſdam nec aliter ẽ regula miſi fallat · ſi
cut patet ĩ his que no.õ.ti:x-ꝗ. quis poteſt ex
cõmnnicare· H?. j.⁊ ſub.ꝗ.j.⁊ ij. Ideo dicit
omnis regula ĩ iure periculoſa.vnde a ait ſa
binus:ꝙ quaſi cau ſe cõiunctõ eſt · id eſt. mul
ta coniungit. æ multoꝝ coniunctoꝛũ vniuer
ſalem doctrinam tradit:que ſimul. ꝛd eſt ſta
tim.cumid eſt poſtqꝙ;.ĩ aliquo viciata eſt.ſ.
per exceptõnem.vt cum dicitur hq̊ regula fal
lit in tali caſu.perdit officiuz ſuum· quod eſt
multoeum coniunctoꝝ vniuerſalẽ ſiue gene
ralem doctrinaʒ tradere.vt æ. ;̊. no.quaſi di
ceret: cõſiderato caſu in quo fallit perdit of
ficium ſuum quia deficit· æ in eo regula non
eſt · ſic intellige · ff · e· l. j. V.⁊ vt ait ſabinus.
In decretis tamẽ idem eſt canon ⁊ regula
nam canon grece regula latine dicitur.vt di.
ꝛij. canon. —
WVWaliter a vnde ſumatur. de ̊ aliquan
tulum tactũ eſt.õ.e.ꝗJ. ꝓxi. Multis em̃

modis ⁊ ex iure ſumitur regula vt ibi nota.
BBumitur aüt vel ex ſigno vniuerſali. vt. .

e:omnis res:ff · e:omnia.vł ex ſigno indefini
to· ·etue· ff· e. femine.æ.lquidquiò.vdel ex
aliquo generali dicto.j.e. eſtote.a.c · quod ñ
eſt licitum. oc autem notandũ· ꝙ quedaz
ſunt in quibus regule vel diffinitõnes tradi
non poſſunt·. neqʒ tradite ſunt.quia difficile
eſt aliquoꝝ diffinitio. Drimo poteſt ᷣ vi
deri in moea. cuius diffinitõ non traditur. ff.
de vſuris· moꝛa. ⸗H?. j. impenſis factis
in rebus dotalibus.nazʒ a ſi deduci debeant.
non tamen facile eſt in vniuerſum Diffiniri. h
ſm gula ex genere a magnitudie impendioenz
extimari poſſunt. ff · de impen. in rebus dot.
factis.quod dicitur. in fi. Tercõ in fide te
ſtibus adhibẽda· ideoqz B fidei recipientis
iudicis relinquitur:qmia ip̃ᷣe magis ſcire põt

alius · ff · de teſti teſtiuʒ fides · v. verba epi
ſtole ꝛc. Quarto in quantitate penitentie
Peccatoꝛmhus imponende.vnde et dicit⸗ t Pa

penitudĩs habita moderatõe oſtituenda ſi unt

tuo indicio· ꝓut cõuerſozũ amos ſpexeris

eſſe deuotos·habito reſpectu adò etates.peri⸗
cula:⁊ egritudinum neceſſitates· xxvj· q.vij.
tempoea.⁊ ca.B̊ fit.⁊ no.õ.de penitentijs· ꝗ.
que pena. Sct beeuiter deficiente ꝛuredefi
cit ⁊ regula que ex eo ſumitur. vt no· . e FJ.
vnde dicatur. æ ideo omnia ralia arbitrio zu
dicis cõmittuntur. vt patet.õ.de officio deł·
de cauſis.õ.de tranſact.c.fi. St quia re⸗
gula rem que eſt beeuiter enarr⸗ t. vt no.õ̊. e.
J.quid eſt regula.æ moderni beeuitate Zau⸗
dẽt · hec ĩ B titulo cã beeuitatis ſufficiat teti
giſſe · qꝛ plerũq; bꝛenit ↄmemorare neceſſe e
MWoneda.ff · de of. pfec·p̃to.l.vnicaimn pein⸗

ſſiſegulas ergo in hoe titulo poſitas appa

randas copioſus ex cerca ſaetia reſeruamꝰ?.
quia ipas ĩi apparatu mas is exponi æ enucle
ari conuenit ꝙᷓ in ſumma· nas igitur gra
tias: quaſve landes dño deo mes benigniſſi⸗
mo hieſu cheiſto exhibere debeam: nec mens
mea concipere poteſt:nec lĩgua ꝓferre . hul

tas enim a innumerabiles miſeratõnes eiuns

ſenſi.a ab eo ĩfinita recepi dona b eneficia ·
que regraciari non ſufficio. peo⸗ uibus ni⸗
hil me dignum egiſſe cognoſco. Bed iter
alia ei ſpecialiter regratioe· ꝙ p me ſeruuz
ſuum ydeotam inſufficientem in omnibus⸗
ad ſecundum locum gubernaculoeum voca⸗
tum.qui tamen etiam minus remo tenere non
noueram. dicta multoznz ſparſa-a alia perꝙ;

„ „

vtilia æ neceſſaria: in vnuʒ volumen redegit.

æ n vtroq; inre ſtudioſis ſatis perfectam do
ctrinam tradidit-non ſolum ad tuitionem et
öfehoné ren æ coepm:h ad ſalutẽ ac medi
cinã ſalutare æ antidotũ efficax aĩaruzʒ. Tu
erge lectoe nõ me qual emcũqʒ ſcriptczẽ ſeu
compilatozem.neqʒ; paruitatem meam conſi⸗
deres .x ſi conſideras non contemnas: ſapien
te dicente. Coepoꝛis exigui vires coõtemnere
noli-Sed acendens dictatozez quem operis
totius fieri optani autozem peeſnlem mee⸗
dere timeas: i tame aliquid meliuùs in ſupe
rioꝛibus tibi reuelatum fuerit itatis teme⸗
rarijs repeehenſienibusde quibus no. S.m
ꝓhemio huius ſumme. HC. j· S. ſtudioſus et
leqn. fraterna caritate non innid ioſa mosda⸗
citate cozri gas emendes:quidquiò tibi vi⸗
debitur eceri gendum vel etiã emendandum.
Ego em licet multa habuerim contraria:
ac me diltraxerint alia ardua negocia diner
ſa:adiutoeio tamen illins in quez ſemper ſpe
raui in omnibus ſuffultus vim mihi intuln
ꝓpus quaſi deſperatum æ nimis difficile. qͥn⸗
imo inſufficientie mee impoſſibile. quod ĩ of
ficio minoei inceperazʒ æ demũ meendio ami
ſeram: in maioei cõſtitutus officio renouaui-
curſum operis eõſũmaui.fidem ſeruaui: non
ego autem. ſed gratia dei mecum. De reli⸗
quo repoſita eſt mibi coæona iuſticię · quã red
det mihi in illa die iuſtus udex. Cui e ho
no? laus æ glozia per omnia ſecula ſeculoeũ
amen. Benedictus idem dominus meus
hieſus xp̃us qui eſt benedictus per eterna ſe
eula ſeculeeum ame.· dem gratias æ lau
des per infinita ſecula ſeculoꝛx Rmen.

tonſtras obſcuras iuris diſſoluere curas
P xtricat antiquas hec noua ſũma plicas;
Bro ſumme ſummo ſit regi gloeia ſummo⸗

Deſideratum puins ſumme poſtienſis fi⸗

nem aduexit menſis febenarij dies decimuſ⸗
octauus: quo poſt virginee ꝓlis va gitꝰ dul⸗
ciſſimos Oille quademgenti ſeptuagintano
uem anni tranſiere

ſ

4
.
.
.
„
.
.
.
1
.
.
. .
. .
.
ſ
.

— „
— *
— — .
—
= — .
— ——=
rrn .
S
.
4
.
.
3
. .
.„
.„
,
6
.
.
.
*

S e at 6 „πn☚

+——a.
H A

„ MHESO — wee 4 —

”

eAà A L n

22,

—

re .
ror eα☚ H

ccc

—
„

„ &W☛ - — = IL e —,4ꝛ0 ☚ — m.
r. SNe e . ö.
D e E . G5 At
, *— , ” —
— Ee P2. Eede
— 1 rr eF⸗
E . N. =ð „

5
4 . .

— 6 e *

2 „— 4e I

ð . „ 2. 7
— — W .
4 EE OPFekrſa

—

— —

nrvesr eeE
2 IC— 6
a e— vate- 0 Kr- er S
en⸗ re — . Sarſ94. ir mse

E S E½ AfRS 12 58. D P
W = erje t èä — 3⁰ on,
ðð c0. *α☚ 21. gr. e A 6 6 R Eα

† S 2= e. .
S S r X& ◻ te

= — õ

2 10
C0
K
H.2
ͤ E,

re

, 2

eſ⸗ſt . S WW
2 2 f t .ο 1 c αο Hr S —

è

. ι , r⸗ RKZ

SEh a ☚— — 5

fh? —
—

Neprres rS ſ,

α H G 5

T E
. b 1 r*

1—

ac conceſſion facultatum de nouo

pater et dñs nr̃ dñs Leo:diuina ꝓuidentia papa decim. fe. re. Julij:pape ſcõipꝛede/
clie Conſtan calamitatibꝰ paterno amoꝛe ſubuenire volens:ꝑ lras aplcas motu ꝓpꝛio
s plenitudine reſoluit:declarauit:ampliauit et ↄceſſit infraſ. cripta dubia:gr̃as:facul/
hibuit ſub grauiſſimis penis vt ſequit᷑.

gulas ꝑpſonas q alumina de partibꝰ infideliũ adduxerint:aut illa de eiſdem partibꝰ

el emerint: aut alumina ſctẽ cruciate quomodolibet indirecte receperint: vigoꝛe
libz abſolui nõ poſſe.

2 eoꝝ qlibet oẽs a ſingtos Capitaneos gentiũ:armoꝝ ↄductoꝛes:armigeros et ſtipẽdia
Sallis: it alis: ſeu germanis: aut alijs tunc ipſius pape Julij et ſctẽ Romane ecckie hoſtibꝰ
ductos: qui obſidiõibus:expugnatiõibꝰ Bonomieñ: Rauennateñ:et aliaꝝ ciuitatꝭ:
4 neani 2 — — 5 = . „

„SRS8 Eck 8

e - Wr Ser err d -JFre „a aſn = =Eh e= er — i

= o S -e 6 J ) de t r r 15 h- //r ESS 3 5 O
V1o ſow E “

Re A- vrn , èð 2 rr = rde⸗sn, r—) a Söpfr e
2 , G .
— Pa lß. EE Iälersr- g 3
ſ- . Er Pr . 5

. 1 “ * 6 re, H
Tr f A. —2 odorns L

K s le e⸗ E r TV, r =

54. g,, & 3 "j
E . We Mer
S re , Er 2 B S E õ
7 .Z r.
. Z21 * 2S e

. G, „* Wr r
= . A

yy Kaà o⸗Jnl 19 6
Er == yw t Seb Sle, X. G,
P Eöee.
„. . P a ⸗ 2, 7
. — : „J . xſN = d rh Cer — ₰ 9 „ 9

* WBa ,
7

6 & g e e fer

g = Sr⸗ rà I , ra, „
6 e S- —Lrw S e ee 8

2 5 6 , s, ſrer o r ſ een e M Ae R. r= —= A „Sr

S = P r 6 -Tor Lar er — 5⁸ /6 5 r Des a K r ſerrp

Se ſu⸗ . 4 6 N- — 22 ſ &ν2 p 4
7 e 32 . r. ͤ.- . sr Re .
I. èð S 2 eyt ſAn 5 32 6 NAnra) We Sa S e
.4 S er a it, = Irpc W es
R SDrkra . de, — al A G e r⸗ſu, h „23 etzo Lo
I. EE T PT- B W, r eee,

Vis e rh ſe- E We Sr-. e ₰1
We + ſu Ate d e AN c DB r
. e l

12 —
47 2
3
.* 4
=ð ð

Ga.r — . α ifrawen

Anok er .1

ſſt ſt Mrvc 7 e 4 S .4 bel. yg

as ee. dor r F Prr ,

— èð py

44
.
4

i
Sans balere Sanee cer, .. Si d SS

„ 7 r — „☚ — – 755 . e . &α —- „ ☛☚ r& — 4 .
No . . 2,◻
- — be 90 5 „ n Ffrz. 4 0 4. Sr p Bir 22 3 6 n
3 —de — „ = P „ rn „ ₰ e 5 * e 6 241 — 6
l .

e v. 2, Pſ 5 Sr de⸗Fes r , — , ) &996ρρ

N.

VLo

2ð ſAr lrre,4 Prre rio ſa ſeI P= 26 —fſe —= e 6 N RA.
* = Pr a — 6ρ E r ſ — 6 4

JN re ev=

— S Eαα ◻ ? So5

oblſen

Pi —B * s 6 SSS

. e rN
D —r „ EE. E, ☛ .

e F A .
S ERE Brr Pbr- 1 S⸗
. AE õ R — b
4 2. V 5 E 1 r E
S IEer TaS i
— †αα⅞α¹âαbu SS —S ,

—
.
—

—6 . +
„7
e

— , „☚

—

r 6 E WrL „Sn h g S 5 udr, — S —„ —
2 — Ae en α r t61 L. * 5 „ è
X .—. nei ri D A„er — De DRr F E gr
65 r EA Tro- A r d .

. —–
vE0 PEr f SSe — Sis .) ol d enh ee inh e
Vy 2 7 /7

S — e .

y — ——A à— = pogn l . ₰+ l V. — dor z. D 4 ⸗ eh, .
20— Nα☚ ſPm a 3 — FIA 2, Fe 4 9 6
.⸗
2 ò P 5 „ec, rPer E, 5 ☛☚ .

— — NW

pe = § Br Lα SE Po r — , — e zr- 7, 2 ) ge o Moß. Py

g. . 6 e —ſN- A 8 — .2 35 „ J.: rne, += = A6 7 9
— W ⸗ e 4 P 3 dr loeſ S. α☚ PTA s, * „
2 ee —2 „9 2 —— — S 6 = d R,
W r . r, = S 1, C — 2 Ei e g s rels, o- S —
g₰ ⸗ e -– 2α . Mi. ðð 5. 6 D-r r HE S 6 Bn es —egre – Ei &
N A5 6 E —–-4 = „ — ☛ 1 l. , R i-r⸗ 3- 6 D. 7

D 5 2ſ e

ℳ

9
g, Pr , R. △re —) ansrny N ,Tn! & 6 = A
— R = r Vor — — „— r, 77 — var,, 5 ==
A S N.s — 2 acc Se SFeſu,) - pA , —
— 3 6 „
— 3. ſi r ⸗ , —— à Er WH a nen: jo rrv 2

Eo
los ſ — r 9 1 P farnn, —– „— £ .— — 22 5 7 59 „— 4

2 — 8 r r S1 6 . * , SISeee —— 4 ₰◻ . ir Lr
RaADe« 38 —— 1 2 2èð — 1. 97 E.
PS e S ſ —= dWr SPr de. ſ A „
Pr AE d Te —05 - F -ſre, r- no 1— S
e e rrr= &, e, 4 -pl = .) g 289 7 G Er 5

S —— R& ſur- an 2 .Y 2 r

W — es t ſi g⸗ re — r e ß; 3 — eſwen „*
. a Prre er: - ðèòð Mn. ; Tr r $ re e.

Tr r ſul —yà er Far- — Aerr prr = — prrGE„ Srky gn —,ᷓ 779 9

. —22 *

⸗

7

DR- La rs ne

44 5. Wr., 4
P E .ſ A. . r , &α Err ,e — E ) „

„ 26 ſ= 1 - 2- puh adebſ e VR— ; Drrs ſ . 10 6,.
6 — ,
S prCG — = S„ ͤ 1* P 5 – ſ.² ſ ð 4 r ⸗ „₰ 2 = 5 5&
— . PE* — EH XJr 9 d r rSH ☛☚
r n. Kg 5“r S PGSn r .α.

9 N nes: – F, P Pde
braLr y P EEES *

—

W =1 ſre de e Prn, r-

= —

D — Arc- „ 2 .

—◻m r , Kr- SaA d 3 —„0. S eseg

. — T5 t. S 3 6 SR⸗ 45 2 Wr r . R. 2 2P 8e,
. N Pra-. . ae- ** e S ⸗ g 4/ £ “ J
ℳ-. de S e S. 002 % — 3 . 7

PIre
—/ B.2 R „ 2 PT 6 P
,7, &. — Wα „ P== i 31.
⸗ g =— 3 r, 5/ 2 E 5

ey 2 Gerr =— 6 L

—. — 1 E Y.
— ER4 6. 2 —–Se. Pp. ⸗= 7 2
/ . 6 5 * o, –☚ e- „ .₰¼ -⸗

b s. R—,⅛ʃ 4 Te LMi Gr.
= 1— = 2 r* P. nn. N Sen alt
S — , ð S 5 . 2, Sec 0 r = y

a er rAIe e“ 2 9, Hey, a s6 5 D
a e Se r Y 3 &* r= n, r pe; ey

= 9½ N N= a r r halofg . RE A R 5 — mr p-p-! S —,
6 P Prodk-rir eee 26 XcP—: S, .α r 1 2◻ 1 1 RSE -
y H Xττπ — eER rn — F. l) = arr. = g T*. E/
W E I rA Di r Pr-v A P i, r l, ,
5. 5 ,Sor
.„ —) I 2* , .
. W — —Dj PP ꝗ”M S er Te F- — = r I

—

g 5 9* .α SirY r , = — r⸗e, F 1 aed .40 èð

A - PR 9S „ d „ = S =G* F.) r E

. — Ar, * — — 577
r Fr Pe = A ) Sfen r K . . g
— — co E . 2 E —
. — 9 „
“ vr . . 4 822 „. 97 ö „ — 6
SpeR — n r= c r Sſ. tz o Wpr g= er n 9= àa g ygg

1 7

7, 4
P ele
r g1. 1
ortzg h
₰
= 40
1
2— NV *
ℳ *

W= 1
4. ——

„* T
.

.

4

—.

e

3 * —

Trer y⸗ =

Ba, S⸗
●
76 „ ſZ r
oe e W,
20 „ rr. y e
5 9 — 1 .

P P yr

re RE 9arα ch,

Pcf

re
⸗ rrac

Rrk A.-— 4.

WR *

1 A

ι = — z =S Wa N

0 c*6 P ob- 5

Be O.
. 1. 2—
6 „ 2 ODrv “ 4 r4

—

S

GOC

2

„ 29) f S

. W

S „ — 6 Dc Z. 1,

rc
X S
, We F. c o. 2* 27 Pr α— —
S Lor ) rvl'P ſ. p et
Dae Fo- ρ 66
aech VY n/) P; r 5 PpR Fr —
a⸗ e e,

g* Sä

r n

* õ pb*
W* de Drr — er⸗ WS

X W, * 6.
R E —— 5

6 re

Ms Pα

.

A —– 8 W⸗, . (

X

Pr Sa

,. NArrr- : . e

e P S Pr S 5 rer H

“ 9—

D 78 DaE. .A△

S 527 2 9 „ℳ 2

/ 7

S r Ee
— — —
7

S Pecs K . d I D r , ſro e

.☛☚d- = r e S 6- 0

T, ,
êõ , .
n , Serc

e y

di =2- . —. .

F) 6 e HH A

nr ,, — r W,S.
re & Dar 70
e — = eefe
2 2 r r; S
a de r ⸗
P re. P- h ee Sr .
ſe
R , ga

E, h r Sð

— =

g — —

n £ . , o „°α
Sir. 6 . ſ == g. ger re .

o

. e e r —
—— 6 X. ſP — S Wetl,

4 g H ror-

– O 2 22* — W e „ C
er 7O „. * S . 12 LPp . 4
2* =“

—– r , —6 : Dedes —
redee =
è D R 57 = Tre. 1 De ☚t— ſ Sr- — O%
õ R 6 3 =— 0 .2 W = —

fA-d ſre, r ⸗ * gee — Gt de gi 34.
— 2 % Aà 2 42 — Et Die. y ne 2 Dee ſr

2

„ baß S 17 72 —— 7 1 ——,— 4 rE Ee.
rnn S. 90 2 = . — — — 5 r- + — r⸗= auc — 6 -

r&6α& ln. Brnlans rE. .

£☚ 4 —„ De —. —
— —.22 — † 236
„3 2 2 Tin B P E.
S SP, — Z 1. &“ i* „ 6 F t 5* PF P.
õ = N a: —

or S — , 7 49.
P e deſe g Zr re on , òð 49

— — Fr W⸗
rr Do -b.r . Pſy Per . ſze r⸗ R — aeye D S B .
Rer . a

2 Be-— EE⸗ 0 + 2* 2P R

* FE. redrs V Sn s Kr65 5. W e
s e ſ * d⸗ o .
Fs —

** Sſ ſ 2 E O r 4
/ P) 5
1& Sy — prio * Prnd H .
. – 9 . rs EEApD— do⸗
vooDe gee S, X Sr 2N*α kt. hy S, 4 er- „Dr ſS .
ſ rE D Z. — re
fort „ der —— — D. g ρν55 TPn , N 2 „ h - Gr — Pr *Pr)
AN, . G Ees, er r h r= . , n t A e - dr, Seft e
12 irept, Py* AEe er Pſ — E 3. ) EP 6 — — =
† r re ð aſ S 0 2 — O - 6 S=

— 2 folbe⸗ M.
S,: 1* — Lsn Pc

2 * 8 7 ⸗ 5 * =ð ) &ε –☚
. P * Fre r&2 S

Da y er
* Ter 7. r N 1

, ſo t e 1= —
e rheg Dach Dere r rr at rictt T r eT 2 e

S 4 SPy⸗ „ &. eE e „1 . 4 P
gE. P 3„ * Wer, ð Berr . .
— KKKr —— △ 3 „* —w „£ 6 * — S —
r W er 4 h —0. P 4 er E . 6 ſ pr- r , A. E „*⅓ — 7

N 9 „A 1.25, P- ro , 1re k=
V rrS. In be 5 , S SSe 9 ſrr⸗

, T. E L n - F s = Prer yaE— WPrr r r
2 Prr ! kt eLe er = 6 b n h; 2 2 r „ f
2 ðè ERrPr. ſe⸗⸗ 7 6 , -De- êð = .2 6 Aoe EErr: e
S n E ayie er , — i „* — E .

A e Vete⸗ a e5

anoids ene . A D ſen 8 Q
r e- Owamic errne „ ond

Nyi
ſt A. Soeeyg o⸗ ſrer ſ. ayel.) 527

SS - .

Sn Fſrm 1659 r r erare- „Frges--
6 IPBnc .

9 63. ₰ — S
W S F. Lg T. W ”õ
G r fmdrs d 53õä

( ern r rtrr
D — — S
Z N / „ S — R A-- 2 r* Br ,91

A —= 4½ — r Er1 —, „
—— D Ta 2 — r

e;„, Srrd R S. 2
. —7 * — ½ = 1, T, — . SS —α“b
B- —S 1.
X F 2 r L yv „νvs, 79 0. R —, 8
⸗= r 1, , F. 2S- E 4
* aie .
4 „ D e e 92 1en PE

RK 97 g ce Tr D E, 3 .
S g 9 n Dr ES X.a) E 3 — b Ger
S bE=αudſ Pehe 17 S E S 6 E = 2

S

S S 4 Sſ —
rr BTr S;, ei P YN g Alr e wag,
ISRD SS & r r EPit
—2 — W A = S r A Pr, . 2—
Ir- ð . D r= En —, , AR e ,
S 1r r F 2 .a e Ta r = , P k . ,
15 P, — ſM ES. Ee- 9 3 „
4 3, — — ̃ᷓʒ—
S 5 4= . —- p. Mro — — Pd 7 = ee, e, Ar, A —
£ r 6 1 7 = . = z. LA 372 bg/ Sele
. 42 4 . SS ſe RX *: — hKE S 9 G
S i

, Fi E
S SE E a n, Pr è Dr 8 r nt
Rer = 2 HSS S L r = ) = re eli⸗ 1

S 1, Wee Pes

R

◻

— B — r 2 — S —— . P

)
— a 9E △O◻D

5 9 „ + 0
AArr ſyos, . ° =„ 5

Pe S Z 9 120 Te⸗ 13 . A r= E
P B ,

+77
—

. 29 . —
IJy⸗ Pe, 9 2 6 7
. 2 4 ——☛ „
—9 H -+m „ 98 E ₰0° —, p —2 êðͦðG „☛ .£ „ 1

— ag J
H.& , ,
1
— — 6 32 *Pr-. , BPe: B ayi — ao

Sèð Frt — 95 . ale-=
22 5 5 7² . — * S l

X 2% — 7 9 rde 5

— „ —
0 2 K èð — er —— 0
„
54

2 do . V
SRe B. Norers — 2 .
Y e . X „* NR — l*. Pys — 4 xn0°. G 79 Nr arg za , e⸗
— 55 XW —☚ ₰ 2
, . Er S prs, Pbn

. . „
☚ 5 Pr „ 4 = d⸗ “ — vr

5 P 42 4 ,☚ — 2 - . 7 2
☚ 3

8
— e — —— J 14
. 1 32 le — * . 3 EEE — TS = RerE *5 R 2 +☛ — r e
bris , * * — —
— . . . n * S „☚aʒ MP r- 9⁸½ rTIO — 8 „ ‚eto α* 2 b E05 t α½ —

—

—— E J gfer α 66%6 —5
er » Rre- ſo. 9„

E

◻
—
—

ſe :ſ
₰

)
*

8
- NZ —
. F. J 1, 7

—
. 0 S
4 5 S
86 — .

s P XD èè J
2 — —
r — õ e rrercn ◻π
r Aa a S e „- — Dge 2 9 .— 62 — *44

(5 — Br 2 * EPyf et
6 õ

R
g⸗
Irr ar- — —,—
1! C0 H

Sre⸗ —

„ —
2 — 4r H „ da
9 T e . * en

. 1—
— eE ——

R

R

1

— DBa e 7 ₰ g.
* . ₰ ℳ ₰ ρ4 =A / .

α E Rſe —ALE

„O-

e . , Phr h ab ebe
12 A F re R Be

a

„% 8
y S — + .£ — £ Ke
T * Sr. 3 —. 3¾ R 4—

8„ ooh P c03 2 .
2 — r „»

. 4 — 1 .
Byryy = P* Te . l * — » orw ß A. Sh de è
— - =π * 1 α R = ——rr
—, — S —. D „*. 777 * . =2
2- D erk. õs n — èðð
— 1— „₰ SS „— J . — = 522 eneere
— 2 — —,92 3//½ —,- — . .

4
—

—+☛e

—B

—f3U

w—

—

bIarab

1 Wτuι . Ltann H1 . α
P Poßete, Pe Ta rer edear ſrne eſers ſ Sfr

DAte E E a
D

T Trt- les Hakle t * e r r 33 =

X 8 d- “ e L.le⸗ rr-.

Dr TF g .r pl

R
* . .
*
“D
“ .
. .
— *
2 .
.

2 eſae, = at w oAea X r. . „ . 4 . .

Vo AR&α rn aäA ſſarr ſzd. ναRW
E . Faag. E Wii⸗ 2
Fe W. P —

ο/Wπα èðð D e ee 1 FAre Aer

vna & W5l 5 Tr-lee; 9 7 Le Hor i,
S EA R. . 5 Ae 4.

ſekr
2

.
/1/.

1 —

. ⁰⁶ Pu*

— . —

WWHHH

ese zeic ſen PBlatte- α§ H 114 2 % Inc.

7,. Zu/icchen ſol. 15 2v6 g (ol. 753r. er ste. Toe!!
2. Zlr rehien ol 256 LC (o-. 1257r, erster e

3 2 r echer ſol 2 7 ,, õ 2 ſol 1r. ſærzejle: T.)
4 ar rer l 127 4 g1 ise, itte ſe
5. Z w isolaen ſol. 133 r O o/. 12 6,, Jiikter Te,

5 = And P=ber
* 2 Er SS Neaol Lrn

y a .I. ,C Le

S E — Tb Iu S.

— ſSlr ßi ☚

„
4
4
.
.
4

UB Tübingen

restauriert

Nr. L

*

Incipit quartus liber de ſponſalibus
et matrimonijs.
Oc nunc os ex oſſibus
meis.et caro de carne
maea. ⁊ ꝓpter hoe reli
qwuet homo patremet
mactrem.et adherebit
xoꝛi ſue · et erũt duo
in carne vna. Der hec
verba ꝓtoplaſti. id eſt
peimo plaſmati ſczʒ adã
matrimomiũ de quo au
toꝛ tractare intẽdit. inſtitutum fuit.vt no J.
e · ſub rubeicella de mr̃i :q.vbi:quod eſt magnũ
ſacramentũ in xp̃o ⁊ in eccleſia.ſicut paulꝰ ex⸗
pomt. vr.S.de biga · debitum. licet aũt cleri⸗
s cõtinentia indicatur.tñ ſepius cadũt et de
ficiunt · qe ſpũs ꝓmptus eſt.caro aũt infirma
vdt apparet.õ.ĩ peimis.iij:titulis ꝓximi libei ·
Et quia qui non poteſt continere debet mrio⸗
mum dtrahere· nam ſcdᷣm apłm. meliꝰ eſt nu⸗
bere ꝙᷓ vei · ¶ Sxplicito ideoqʒ tractati de vi
ta ⁊ ho.cle.p que clerico mulieris doſoꝛtiũ ꝓP⸗
hibetur. videamus de mr̃imonijs ꝓ que mulie
rem ſecum habere conceditur. Sic poteſt con⸗
tinuari cũ peinciꝑio li.ꝓx.vel etiaz cũ ſupioei
PꝓPxima rubeica.⸗F Vel ſic.tractauimꝰ de con⸗
tractibus ren in medio libei ſupioeis SPximi.
unc videamus de ↄtractibus pſonaꝝ. et ſic
mr̃ionmijs· ꝓ que maſculi femine diungunt⸗
Fy aliter.qe oꝛdo clericoꝝꝛ dignioe eſt cetu
laicoꝛum.jdeo poſtꝙ; tractauimꝰ de cauſis cle
ricoꝛũ· tractandum e de cauſis laicozum. peeci
pue de his que ad iudicium eccleſiaſticum ſpe
ctant ſcʒ de mr̃imonio.⁊ qm̃ ꝑ ſponſalia ad ma
trimonia puenitur.apponamꝰ icã de ſpõ
ſalibus mr̃imonijs. videntes. Quid ſme
Gonelia 3 St vnde dicãtur.¶ Quot ſmt ſpe
cies ſponſalio Quis poſſit cõtrahere ſpõ
ſalia. Qualiter Serabanturgffe is ſit effe
ctus · Et qualiter diſſoluantur¶ Subſequẽ
ter videbimus de ſecunda parte rubꝛice · ſcilz
de matrimonijs;
Vid ſint ſponſalia.mentio repꝛomiſſio
futuraꝝ nuptiarum . vt · ff. e. l. j.
T vnde dieantur · ⁊ quidẽ a ſpondendo
id eſt ꝓmittendo. nam moeis fuit vete
ribus ſtipulari ⁊ ſpõdere ſibi vxoꝛes futuras
vnde ⁊ ſponſi et ſponſe appellatio nata eſt · vt
ff. e.l.ij·⁊.iij · t no.qꝙ dicitur ſibi. nam ꝑ hoc
videt ꝙ non alij . qð dic.vt no.j.e.ꝗ.qualiter
contrahantur · Sed numquid ex hac ſtipula
tiõe agi poteſt ad intereſſe·vel aliquaz penam
pecuniariam. H?. nõ.ar. C.e.l.j.nam ſicut ibi
dicit · alij deſponſata · poteſt renunciare ſpon⸗
ſalibus ⁊ alij nubere. ergo ſine pena criminali
vel ciuili·ar.ff.de redibit act. cum aũt · J. ex
cipitur.j· nec em debet quis decipi legis auto
ritate · C. de his qui ve · eta · impe. l. j· Et ẽ ro
quia mr̃imonia debent eſſe libera mcontrahẽ
do · diſtrahendo. et retinendo. vnde nec pPena
hac occaſione ꝓmiſſa peti poteſt. vt · C. de in⸗

nipulatio facta fuerit.æ. C. e.l. vlt. in fi. de

nup · neqʒ ab inicio· ⁊· e · gẽma · et eſt hec com
munis ⁊æ ſolennis opinio. ꝙ;uis aʒ0 aliquo tem
poꝛe dixerit hane ſtipulatõnem ↄmitti ad in⸗
tereſſe.ſi femina diues erat et nobilis. et vir
diſcretus æ potens · Magiſter meus iacobꝰ
dixit ꝙ refert vtrũ pena ſtipuletur inter con
trahentes vel parentes eoꝝ in quoꝝ poteſta
re ſunt.æ tunc peti non poteſt.ſin aũt inter ex
traneos. tũc peti poteſt.ar.ff. de cõdi. et de.
cum ita. æ. l.ticio· j. J. j. æ.l.mulieri·et in.l. he
res. J. fi·quod admitto.niſi in fraudẽ fiat.Eit
em̃ frauſ de pſona ad pſonam. vt no.õ.de con
tra emp. ⁊ ven..qualiter reſcindatur.ſub.q.
illud aut notandũ.⁊. x. ſequentibꝰ· Verbi gr̃a
ſi inter amicos ðtrahentium fit: æ in tractatu
ip̃ius otractus p̃ᷣſumo fraudẽ. ꝙᷓuis extranei
ſmt hy qui ſpondent. ſecus ſi cũ tractarur de
matrimonio inter aliquas pſonas · fit ſponſio
inter extraneos. de hoc mrio loquẽtes et fo⸗
te inter ſe contendẽtes. quaꝝ vna dicebat ta
le matrimoniũ fiet. et alia non fiet. et tunc illa
dabis mibi · c.ſi nõ fit.dabo.ᷣ p to agi poſſe
quia non eſt tam pena ꝙᷓ; ſponſio - Qualiter
ergo ꝓuidebitur burgenſi diuiti volenti collo
rare in mrimonium filiã ſuam alicur nobili et
potenti · ſed pecunia indigenti· p?· det magnã
quãtitatem pecunie ꝓ arris.⁊ ſſpuletur ipas
in quadruplum.tunc em̃ qñ arre dantur. ſi per
donantẽ ſtet quominꝰ mr̃im ſequatur.amittit
arras.ſi ꝑ recipientẽ arras reſtituet· et de ſuo
reddet tĩdem non amplius.niſi p ſpãle pactũ
arre in quadꝛuplum fuerint ſtipulate.intantũ

em̃ poteſt extendi ſtipulatio. et non vltra· vt
C.·e.·l.fi..q oĩa. Eideiuſſoꝛes etiã aliqñ dãtꝰ

vt ·ꝓde eo qui cog·ↄſang.vx.ſue.veniens.ſed

non poteſt peti pena ſicut ꝓbatum eſt. niſi le⸗
Sibus oſtituta. ſcʒ qe arre aliqñ in quadrupluʒ

repetuntur.vt no.j. ꝓx. v. hm hoc intellige
C.ſi nup·ex reſcrip.pe.l.vmca in fine. Sed
quare pmittit lex arre quadꝛuplum repeti. er
non penam,cum mr̃imonialis dſenſus liber es
debeat · J. e. cum locũ.et adeo videatur impedi
ri liber dſenſuſ ꝓꝑ metum amiſſiõis arraꝝ ſicut
pmetum amiſſionis pene · et ſic in vtraqʒ eadẽ
ꝓhibitõnis ratio videtur extendi- Mnon ea
dem immo diuerſa eſt rõ.nam pena eſt odioſa

arra vero fauoabilis pena em eſt ſignũ mr̃io
nij diſtrahedi et pumendi diſſentientem et fit

P verba negatiua ſic.ſ. ſi non dtraxeris dabis
mihpi penam. c. marcha· Sed arra ſignum elt
mr̃ionij ↄtrahendi et remunerandi dſentientez
a h inſtir.· de ↄtrahen. emp.circa peinci et fit
p verba affirmatiua.ſezʒ ſic.do tibi arras iſtas
vt cũ filia mea bas. quas lucratur is qui re⸗
cipit matrimonio tali ſecuto ex ſpeciali pacto.
alias em reddẽda videtur ex Otractu pfecto-

FF acti · emp. et ven· ex empto.ꝗ. is qui vina:

Scðm h̊ intelligendum eſt. C e .· l. iij. que vi
detur innuere a ꝗrio ſenſu . recipiens ſemper
lucretur arras.mſi aliud dictũ fuerit a traden
te tradens ergo in traditõe rei ſue ſeʒ arre pt
Penam apponere ſicut placet. ff· de pact. ĩ cra
ditõibus:et poteſt ſperari lucrum ſeu retentõ

20 c
V
2

T 0
X V
-Euroskala Offset

S

R

Q
VierFarbSelector Standard*

15

M. N

Balance

Focus

10

1
9

G
7

F
6

D E
3 4 5
Copyright 41999 VXyMaster Gmbh wwW.yXymaster. com

2

A
1