Hf1024_1

N 12510122056

IIIIRIALIIIEIIII

021

4

—

UB Töbingen

ANALYSIS
PARAGRAPHORUM.:

IIIs
DIOECESAN UM.

&c. 48.
NEC NON:

IN CQUIBI8ès
CIVITATIBUuIS

&c. 49.
ARTICILI V. J. P. W.
INSTITUTA

J. F. B. W.

ANNO MCCXXXI.

ICLLL
CXcie
WY
Unetn

Dos

OMNIBUS
ATQIIE
StINGIILIS
PATRI suY4 PATRIS

SERENISSöTMI WIRTEMBERGIM
DICIS RBEGNANTIS

SANGTTORIS
SENATUS
MEMBRIS
SPLENDIDISSIMIS,
GRAVISSIMIS.,
VIXIJ
ILEUISTRISSTIMIS, PER - ILLUISTRIBIIS,
EXCELLENTISSIMISOUE,
SUA cuique PROSAPIA, GLORIA,

VIRTITE, USUatque IN REMPIBLICAMA
univerſam maximis EMINENTIBUIS

DOMINIS PATRONIS SIS
ATQHE

MECENATIBUS

LONGE

GRATIOSISSIMIS

Vitam & Sempiternam à DEO Felicitatem!

commodatis; QlI de S. R.
Imperio non minus, ac de in-

Ul, ad ardua quæque ex-
pedienda nati, graviſſimas om
.rebus gerendis curas ac- n

ſigni Ilius parte, WIR PE M- cum

BERGIA, immortaliter me-
remini; QUI vergentium ad uln
utriusque utilitatem conami-
num juſtiſſimi eſtis Exiſtimato-
res; QUOs eapropter & ſuſpi-

ciunt Exteri, & WIRTEM-
BERGIA univerſa colit, atque
cum omnibus bonis ego: quam
qui profundiſſime Veneror, VI-
RI munerum eravitate FUIL-

GENTISSIMIL, EXCEI-
LEN-

mhl

en

1

Udnnn
i⸗
Upet

eqve en
gräriſliman
Ca
de R
„X Kin
NN
Mtalter me
eotun
n conan
Düſfweto

LENTISSIMI QVE non vi-
tio mihi ſpero vertetis, quod te-

nuiſſimos hos meos conatus of-
ferre VOBlIS dicareque audeo.
Quanquam enim vel ipſe illo-
rum êlaboratione mihi usque
adeo non placeam, ut alterum
brevitate nimia & teſtimonio-
rum ornatus inopia, alterum
nimio erga exoſum plerisque
caput favore, tertium vero ſcho-
laſtica magnam partem ſubtili-
tate, & neſcio quibus quemque
nævis, poſſit laborare videri,
non tamen, ſi primi argumen-
tum, ſecundi fines atque ultimi

lampliſſimum in ſcientiis uſum
perpendimus, ullum VOBIS
indignum adeo aut à virium

ſuarum aliqualem tantummo-
Go rationem reddituro alie-
num putaverim. Analyſis cer-
X 3 te,

te, ſi nulla alia re, argumento
ſuo, ordineque & redundante ex
eo perſpicuitate, ſe commenda-
re VOBlIS queat; Et quemad-
modum Textum ex Textu ex-
planare & naturalem, ill/um in
propoſitiones logicas reſolyen-
di, modum ſimpliciſſima ratio-
ne ſequi, quam ſenſum illi affin-
gere menti Paciſcentium oblo-
quentem atque ob id ipſum in
hanc vel illam Partem, cujus cum
maxime refert, injurium ma-
lui: Ita ab allegandis ſuffragato-
rum autoritatibus heic abſtinui
de induſtria, quoniam determi-
natæ propoſitiones ipſo Textu,

conſequentiæ & ſana ratione &

vel ſola Juris Publici Germaniæ
moderni analogia continentur;
methodum vero ad explicandos

hoc genus Legum Imperii fun-
damen-

AIputnetr
luncenter
Ommend
tgbena
Jextuer
Uumit
lelofrenn
ma ratio
nillafkn.
ommc
An
neubocun
Clion mns
Akhagete
G too
enel
o lon
tatiole!
Genwane
Menente

1.

len

damentalium Textus analyti-
cam nos, quantum meminimus,
nova ratione adplicamus. Jus
Canonicum porro tantiſper à
Proteſtantibus legi atque ſciri
debere contendo, dumiillud una-
nimi conſenſu ex Compendiis
aliorum Jurium, ex Reſponſis
ſuis, Foris, Diſputationibus &c.
exeſſe jubebunt. Novi nævos
ejus, eosque in ipſa argumenti
tractatione, quod ſciam, non
diſſimulo. Obſervationem Phi-
loſophicam, quam alibi typis
exſcriptam, heic ſubjungo, cum
& ad uſum philoſophatur, &, ut
ſolida ſtudiorum fundamenta
jaciant, Academicos hortatur,
inſuper argumentum ulterius
deducendi occaſionem ſuppedi-
tare aliis poſſit, utilem olim ali-
quando fore augurer. Enimve-
NK 4 10

ro vel ideo labori in tantorum
VIRORUM tutamine præſi-
dium quæro, quod illum defen-
ſionis egenum ſentio. Adhæc
ego non eruditionis, quæ in inæ
nulla eſt, ſpecimina edere, ſed
meæ erga VOS, M.Æ CENA-
TES, pietatis, obſervantiæque
ac obſequii publicum pignus a
VESTKAS deferre manus vo-
lui. Quanto autem reddar ad
majora dehinc præſtandum ala-
crior, ubi parva animadvertero
à VOBlS gratioſo recepta vul-
tu fuiſſe! Cumque præter ca cx
multiplici ad Athenas Virosque
doctrina & uſu claros itinere re-
verſus, ad officium in PA TRI.
commoda ſubeundum ſi non
idoneum me ſatis, præparatum
tamen, &, quod magis eſt, ob-
ſtrictum video, ſed ad iſtum fi-

nem

n ve

tantorun
ine r.
m Eeken⸗
Achee
Ue in we
ere, ſec
(EHNaA.
ntecve
igniad
naoro⸗
eNn
Nca
Ucretteeo
eſt ul.

nem mihi non per diverticula
graſſari, verum recta & Kegia
via, nimirum per æquos faculta-
tum mearum arbitros, juſtam-
que eorum commendationem,
pervenire propoſitum ſit, VOBiIS
quam maxime, VIKI Uluſtris-
ſimi, Excellentiſſimique, ſtudia
mea qualicunque Specimine
probanda, probata, qua decet,
animi ſubmiſſione, commen-
danda fuerunt. Quodſi me me-
asque has paginas haud fueritis
GRATIA VESTRA com-
plecti tuerique atque provehere
dedignati, non committam, ut
vel conceptæ de me meoque er-
ga Rempublicam affecu αοSä
pœnitere, vel Patrociniumtan-
tum venire apud me in obli-
vionem poſſit. Potius ardentis-
ſima DEIUM prece venerabor
90 ſupplex,

ſupplex, ut VOS, DOMINI
Gratioſiſſimi, ingens PA TRIE
atque bonorum quorumeunque
PRF.SIDIUIM! ſalvos diu
velit & incolumes præſtare, O-
mniumque felicitatum abun-
dantia donatos in his terris, tan-
dem ſeros poſt annos ad æter-
nas transferre ſedes! Dabam
LuDOVICIBURGIL, ad L. I.
Junii M. Anno MCCXXXII.

IIIIISTRISNIAORIIAI, PER-
IILISNT RIIAI ALOUE EI-
CELLENTISSTIAIORUII

MANIINIIAA VENTRORWUIAVI

Cultor Humillimus obſervan-
tiſſimusque

IACOB. FRIDER. BAADER.

ſe
NA

=

06* 1
un
1e i⸗
4

ſeut

Inen
attet, u

npi

N
En
I
W
Wen
ſon
o
ſr
znd
nui
1
ten

g

DO
DANII
Meu
lvos
eſare, 0.
n dun-
ertistan-
l Ker⸗
Debam
lad,
W..

/M.
Wtr.
nuu
MW1

Lectori Salutem & officia

nunciat A.

Emo hominum à Nriptis pa-
cem, maoeime publicam, ſive

adulando turpiter, ſive jura

ſua nunc. apiti inImperio nune MWem-

bris nefarie diſputando, turbare aptis
me magis eſt alienur. Leneror Le-
ges Imperii eam ſlabilientes, confir-
mantes, tuentes. Ecquam fundata,
quam juſta ſit in tot capitulationibus *

1-

* Vid. Muͤldeners Capitulatio Harm. Art II.

pag. 18. ubi verba: Zumahlen auch diejeni⸗
ge / ſo ſich gegen jetzt⸗vermeldten (nemlich
Weſtphaͤliſchen) Friedens⸗Schluß, und
darinn beſtaͤttigten Religions⸗Frieden, als
ein imerwaͤhrendes Band zwiſchen Haupt
und Gliedern, und den Gliedern unter ſich
ſelbſten, zu ſchreiben, oder etwas in oͤffentli⸗
chen Druck beraus zu geben, (als dadurch
nur Aufruhr, Zwitracht, Mißtrauen,
und Zanck im Reich angerichtet wird)
unternehmen wuͤrden, oder ſollten, gebuͤh⸗
rend abſtraffen, &c.

ciſcentium de attemperanda ad dta-
tum Reip. Germanicæ Imperatoris
poteſtate ratio, cur in id genus dri-
pta Nriptoreszque animad verti quam
ſeveriſſime debeat, & ſana ratio lo-
quitur, & ſiniſtri eventus proh! ſæ-
pe docuere. Quemadmodum vero
in Imperio Romano-Germanico ne-
mini privato interdidtum, quo minus
ſuper ſenſu legum Imperii etiam fun-
damentalium ſententiam ſuam, quä
nec committit ipſas Leges, nec eis in-
terpretando vim ſacit, nec in ullum
quicquam juris contra Legum teno-
rem ſtatuit, ſed ſana intentione, quæ
minus clara videri poſſunt, dilucidat,
Legem ex Lege explicat, Jurapra-
tendentibus vel,ſi Leges non tribuant,
negat, vel, ſi tribuant, aſſerit, adeo-
que pro turbis & violentiapacem &
juſtitiam ſettatur, exponere eotutius
poſſit, quo eſt certius, ejusmodi inter-
pre-

t0 G.
yerunn
Mulr.
eſni uin
1raſo ,.
l ſe.
n deo
meo e⸗

ni
gimfn.

„.

pretationes privatorum, quippe doctri-
nales ultra ſententiam non valere; ne-
que in vim fraudemve Legir allegari
pro deciſione à quoquam poſſe; Quide
quodunusquisquebonus Imperutwis
devtra & æua Legum harum inter-
pretatione pro virili cavet, ut un-
quam evadere verum poſſit ſamoſum
illud Lölmari dittum: Qui viribus
Præpolleat, optimum interpretem
Pacis E eſtph. fore*, Ita & bhæc
Analyſis alia fini inſtituta non eſt,
quam ut oſtendatur, qua ratione] ad
ræcidendas literſuper exercitio 6'
Juris Diœceſani & jJurisdictioniæ Ec-
cleſiaſticæ, &. ad vindicanda Jua
cuique, Catholicis æque ac Proteſtan-

R tibils
* Cum ſententiam III. Domini de Henniges,
quam habet Medit. ad Inſtr. P. Spec. V. p. 754.
in cauſa feudali Zwingenb. die 17. oct. 1727.
voto communi pro ſe allegarent Catholici, Sta-
tus Evangelici jure merito illam ceu privati ad
d. 27. Oct. E. A. improbaverunt.
** Vid. Pufend. Rerum Brandenb. L. 18, p. 140 r.

nbus tam Dominis quam ſubditis,
Jura, ipſis Pontificiorum principiiæ,
menti & fini Pacisſcentium, nec non
æquitati naturali, tanquam utrinque
conceſſis, conformiter interpretandi
reſolvendique videanturpræſentesIn-
ſtrumenti Pacis Paragraphi. Quodſi
me nihilo ſecius aliqua parte à ſeopo
& vero aberraſſe peritiori alicui ad-
pareat, id impenſe rogo non ſtatim,
ut malevolum & ſtupidum erudito-
rum vulgus ſuevit, aut inſcitiæ & ru-
ditati, aut ipſi intentioni, quæ mul-

to innocentiſſima eſt, attribuat, ſed,

annon, tale quid ſcribendi, quam-
cum ipſo ſentiendi, fortiores egora-
tiones habuiſſe queam, altius paulo
perpendat; Ni vero erratum: abs me
eſſe is exploratum habeat, corrigi de-
center non tam patiar, quam diſcupio.
Vale, B. L. atque conatibus meis:
ſi alicujus videbuntur, fave! Da-
bam ad D. 28. Maji MDCCAAXAI.

Mmirgm.

Nee Mn
mnmmne
Pretcnt
tenli.

uß
1ſcho
iudk-
ün,
efulit.
te.
enl.
t,
Vlu

A Ae,
S, r

TEXTIIS

In verſiculos per nume-
ros marginales diſtin-
Qus, ut præciſius paſ-
ſus concernentes alle-
gari poſſint.

J . 48.
Us Diœceſanum ' tota Iurisdi-

dtio Eccleſiaſtica cum omnibus
ſuis ſpeciebus contra Alloll-
NTANAX COMFENNIOMIS,
BElectores, Principes, Iaturs, com-
prehenſa libera Imperii Mobilitate,
eorumque ſubditos, tam inter Ca-
₰G tholicos

„B2 (2) 82-

tholicos & Auguſtanæ Confeſſioni
addictos, quam inter ipſos ſolos
Auguſtanæ Conſeſſionis Natus:
usque ad Compoſitionem Chriſtia-
nam diſſidii Religionis, NlldP⁴½EN-

JA Zd' 10,

M. ET LNTRA TERMI-
NOSN CIUIISAIE TERRIIO-
RII Jus Diœceſanum, & juris-
dittio Eccleſiaſtica ſe contineat.

I. Ad conſequendos tamen
reditus, cenſus, decimas & pen-
ſiones in Auguſtanæ Confeſſionis
Itatuum ditionibus, ubi Catholici
Anno 1624. notorie in poſſeſſione
vel quaſi exercitii Jurisdittionis
Eccleſiaſticæ fuerunt, utantur ea-
dem poſthac quoque, ſed non niſi
in exigendis hiſce penſionibus, nec
procedatur ad ecommunicatio-
Ren 2

—

—
r Nn
I Chili.

UAPL.

TNA.
EMII.

() -

nem, niſi poſi tertiam demum de-
nuneiationem.

IW. Catholicorum Auguſtanc
Confeſſioni additti tatur & ſub-
diti, qui anno Milleſimo ſexcen-
teſimo vigeſimo quarto Eccleſiaſti-
cam jurisdictionem agnoverunt,
in iis caſibus modo dictæ jurisdi-
Nioni ſubſint, qui Augiſtanam
Confeſſionem nullatenus concer-
nunt, modo ipſis occaſione proceſ-
ſus nihil injungatur Auguſtanæ
Confeſſioni vel conſcientiæ repu-
gnans.
V. Eodem etiam Jure AllClI-
&‿NAX& CONFENNONINY
Mäagiſtratuum CATHOLIICI
ſubditi cenſeantur.
M. Ingue hos, dui An. 1024.

publicum Religionis Catholicæ ex-
ℳ 2 ercitium

*S33 (4) 3.-
ercitium habuerunt, Jus Diœceſa-
num, quatenus Epiſcopi illud di-
do anno quiete in eos exercuerunt,
ſalvum eſto.

N. 49.
I. In duibus Civitatibus vero
Imperii mixtum Religionis Exer-
citium in uſu eſt, Catholicis Epi-
ſcopis contra Cives AllollNIA-
NXE COùàuE 4ę44OMISnulla ſit
Jurisditiio.
II. At Catholici juxta obſer-
vantiam didi anni 1624. ſuo Ju-
re eperiantur.

SS

ANNO-

Chn
Uunan
N.

☛
O ut.
enuemn,

lur vero
ni bier.
ſolen .

CNNIA

Walu/

lit er.

lofr

(5) .
ANNOTATIONES

ANALYTICX.

d. 45.

r. N prioribus 47. ggis hujus Articuli
actum de ſtatu permanente, quo
res Religionis unoquoque loco
conſiſtere, & ad quam regulam
Jus Reformandi exerceri debeat.
Supererat, ut de reliqua univerſa
Poteſtate Eccleſiaſtica, cujus abuſus
fons omnis mali fuerat, ageretur,
oſtendereturque, quatenus in po-
ſterum obtinere deberet in Imperio.
Hoc factum videmus in 48vo & 49no
§§is.

2. In Svo 48. agitur de ditionibus
Statuum in genere, cum Evangeli-
corum, tum Catholicorum, quid
juris unicuique eorum hac in re com-
petat.

A 3 3. At

3. At Sus 49. de ſpeciali caſu diſpo-
nit, nimirum de Givitatibus Impe-
rii, ubi mixtum Religionis exerci-
tium obtinet.
4A. Tus Diœceſanum E&y tota
Jurisdillio Eccleſiaſtica cum ommni-
bus ſuis ſpeciebus.) Hæc verba

denotant omnem Jurisdictionem
EccleſiaſticDom „ quod ipſa verba

—

Textus univerſalia clarisſime de-

monſtrant, dum nihil omnino ex-
cipiunt.

5. Hæc igitur Juris dictio Ec cle-
ſiaſtica tota ſubjectum eſt hujus & ſe-
quentis Svi.

6 In primo verſu hujus Svi 49.
agitur de ea, quatenus contra Au-
guſtanæ Confeſſionis Status corum-
que ſubditos exerceri debeat.

7. Unde liquet, hunc verſum pri-
mum agere de poteſtate Eccleſiaſtica
Catholhi-

iet

lt

R
e

Li cat lie
lebus Inpe
onis eren.

1 .

lnonni.
ger erbr
ſcConem
N
Eödme de
honmnoer.

Co lece.
inbok⸗

1
.

=

CNN

⸗
ceMt

leben

„S3 67) SS..
Catholicorum, an ea in terris Evan-
gelicorum locum habeat?

8. Agitur autem notanter de ipſa
Eccleſiaſtica poteſtate Catholicorum
in univerſum absque conſideratione
ſubjecti, quod eam exercere in po-
ſterum debeat, Eccleſiaſticane per-
ſona ſit, an ſecularis?

9. De hac igitur Eccleſiaſtica pote-
ſtate Catholicorum in ſe conſidera-
ta ſtatuitur, quod ſiiſpenſa eſſe de-
beat in terris Evangelicorum, du-
rante diſſidio Religionis.

10, Unde ſequitur, ut Imperator
eam in terris Evangeliccrum nullo
modo exercere poſſit,

a. Quia alias non eſſet ſuſpenſa.
b. Quia Imperator, ſi principia Ca-
tholicorum ſpectes, tanquam Lai-
cus & perſona ſecularis, incapax
eſt omnis Juris dictionis Eccleſiaſti-
cæ.
c. Quia alias mens paciſcentium elu-
A 4 dere-

—

deretur, Proteſtantes à jurisdi-
Rione Eccleſiaſtica Catholicorum en
tantisper liberatura, donec ami- annt
cabilis compoſitio ſequeretur, cum eini
tamen hoc modo eos jurisdictio Am

Eccleſiaſtica æque male habear, md
ſive deinceps à Catholico Eccle- ,
ſiaſtico ſive ſeculari exerceatur. Imo lon
d. Non eſſet ſuſpenſio hæęc, ſed geden
translatio Jurisdictionis in alincd aosd
ſubjectum, quod litteræ expreſſæ ſCen
Textus repugnaret & manifeſto in Iyen
fraudem legis vergeret. Nunm
e. Quia quod Imperatori non com- “
petit in dtatus Catholicos, eorum- len
que ſubditos, id etiam ei in Sta- d
tus Evangelicos eorumque ſubdi- (ul
tos competere non poteſt. cn
f. Quia, quod non habuit ante us
Reformationem, id etiam ei per
Reformationem datum non eſt.

r

S= = πD

At vero non habebat ullam juris- en
dictionem Eccleſiaſticim in ullos uar
Status eorumve ſubditos.

11. Hine

—
5 1 in
holconn
conec
eretur,an
Crsco
le luber,
len laee.
erur Iwo⸗
l, Eel
n dud
Krene
Lmuiteton
let,
oinoncon⸗
s eoc
mein A
e lhecl⸗
vet.
nhi N
Heim e
n M
tlln ins⸗
n 0

os

l e

„833 (9) 2-⸗

11. Hinc ceſſat etiam, ſi Legem
hanc noſtram ſpectes, omnis Juris-
dictio Eccleſiaſtica Supremorum Im-
perüi Tribunalium in omnibus Evan-
gelicorum cauſis Eccleſiaſticis. No-
torium enim eſt, neque ulla Lege
publica, neque uſu, ipſis competiiſſe
ullam in Eccleſiaſticis jurisdictionem
ante Reformationem. Omnis enim
illa Jurisdictio per concordata Natio-
nis Germanicæ, adeoque conſenſu
Imperatoris & totius Imperii, clero
Romano ceſſa erat. Dicant ergo
Summa illa Tribunalia, per quam
Legem ipſis poſt Reformationem
Jurisdictio Eccleſiaſtica data fuerit?
Quod autem ipſis datum non eſt,
id quoque non habent. Neque hanc
Jurisdictionem ad hunc diem exer-
cent in Catholicos; At enim vero
quis ipſis ampliorem dedit poteſta-
tem in Evangelicos? Contra vero
exactam vult inter utrosque Lex
&&qualitatem.

A 5 Totam

Totam Eccleſiaſticam Jurisdictio-
nem, prout tunc exercebatur, Lex
in terris Evangelicorum ſuſpencdit.

Fruſtra dicunt, ſuſpenſam eſſe Ju-
risdictionem Papeæ, non Cæſaris.
Neque bPapæ fit mentio, neque Cæ-
ſaris, ſed ipſius Jurisdictionis.

Nec, quod ſupra diximus, Juris-
dictio Cæſaris Eccleſiaſtica potuit
ſuſpendi, nullam enim habebat. Pri-
vatio nonne præſupponit habitum?
Neque tandem ſufficit dicere, gene-
raliter omnem Jurisdictionem hiſce
Tribunalibus Imperii datam eſſe,
adeoque habere fundatam Jurisdi-
ctionem, donec probetur exceptio.
Id enim, quod minor argumenti aſ-
ſerit, verum non eſt. Imperator
& imperium dederunt, quod ha-
buerunt. Jurisdictionem Eccleſiaſti-
cam non habebant, Papæ namque
ceſſerant, qua igitur ratione Tribu-

nalibus eam dare potuiſſent?

12. Ne-

Cdla
ſsſn

n ursaic,
ehnr, l
llpene

mel⸗ .
n Calri,
negne Cr.
ni⸗

dier, gre⸗
Pann ite
Crmn eke,
nn Mili⸗
eehio.
Nnnen 4
Uyatm/
/

12. Neque etiam fundatur Eccle-
ſiaſtica Jurisdictio ſummorum Tribu-
nalium per S. 4c proinde 54. Art. V.
I.P. W. loquitur enim de calu, quan-
do quis in Eccleſiaſticis contra I. P.
ſe conqueritur eſſe gravatum, reſti-
tutionemque ex illo petit, quo uti-
que caſu Jurisdictionem in tantum
fundatam habent, ut habito reſpectu
ad nudum poſſeſſionis factum Anni
Decretorü ſecundum illud execu-
tionem mandare poſſint; S§. 32. Rec.
Imp. zu Augſpurg 1555. vid. §. 193.
R. I. 1654. ſecus ſi dixeris, omnes
Catholici reclamabunt, quod vero
his juſtum eſt, id etiam juſtum eſſe
debet Evangelicis Art. V. §. 1. Inſtr.
P. W. Ergo concidit prætenſa hæc
Tribunalium Imperii Jurisdictio.
Quin imo, ſi concederem, loqui S.
54. de omnibus cauſis Eccleſiaſticis.
ad minimum non niſi inter Status,
qui ibi ſoli nominantur, competeret
Jurisdictio, (quod tamen haud con-

ceſſerim) ſubditorum autem cauſæ
exemtæ

exemtæ forent, cum hæ nulla lege
ipſis ſubjectæ reperiantur. Quæ ſa-
ne mens paciſcentium non fuit, ut
ſe deterioris facerent conditionis.
quam ipſorum eſſent ſubditi.

13. Neque Cæſaris porro vel Im-
perũ quicquam intereſt, ut ſumma
imperũ Tribunalia hanc habeant Ju-
risdictionem in Evangelicos. Nihil
enim ipſis ablatum eſt, jam dudum
antea perdiderant. Res Papam tan-
tum, ipſiusque Clerum reſpicit. Hu-
jus jugum excuſſerunt Evangelici,
ſalvo omni eo, quod Cæſar & Im-
perium ante habebant. Quodſi Pa-
pa abſtulit olim, quod Cæſari &
Imperio ante jure competebat, cur
id Evangelici juant? Cur idcirco li-
bertatem, in quam ſe vindicarunt,
amittant? Cæſar & Imperium jam
dudum jure ſuo ſe abdicaverunt;
Sponte velcoactè, nihilrefert. Cul-
pa etiam ipſorum eſt, qui eandem di-
utius ſervitutem amant. Iniquum
autem eſt, aliis invidere Bonum,

quod

.

1

ſe
vorolin,
xeun 4

1
don,
ei lihn
cohben,
6s et,
ilufraus
Kn
Md,a—
mn, d
6tCrdnr
Meett
Cneniel
et eis⸗

beer
Uterhr
elo n
nlon⸗
un
nalnr
inobe

=,—

—-

=) =

— S=-

4

nl 9
.
0n fut II
Vncſtoni
lti

1.

=S

oelln.
Ukumm
Wben h.
. Muil
mdudum!

quod ipſe nolis. dinant igitur nos
noſtro labore, noſtra conſtantia, in
perpetuum & quiete frui.

%

14. Quanta præterea eſt negocio-
rum aliorum, quæ omnia ſumma
Imperii Tribunalia expedienda con-
tinuo habent, moles, quanta varie-
tas. Satis eſt, ſi id agant viriliter, ut
in illis ſingulis, quod faciunt, vera
& promta adminiſtretur Juſtitia.
Non eſt, cur ampl'ora ipſis impo-
nantur. Expectanda utique deſuper
erit Ordinatio Imperii clara & expreſ-
ſa. Nec eſt hoc modo, quod timeant
conſcientiæ ſuæ, quis enim reſpon-
derit de iis, quæ ſibi commiſſa non
ſunt?

15. Quodſi quæ ſunt incommo-
da ex libertate illa Evangelicorum,
ut fert humana imbecillitas, cogitent
quæſo, nihil ex omni parte eſſe bea-
tum, longeque minora eſſe hæc ma-
la, quam quæ ex agnitione jurisdi-
ctionis ſummorum imperii Tribuna-
lium obortura forent. 16. Eo-

„639 [14] 2⁹².2

16. Eorumque ſubditos non tan-
tum Evangelicos, ſed & Catholicos,
quod patet ex eo:
a. Quod Lex generaliter loquitur
absque ulla diſtinctione. Lege
autem non diſtinguente, nec nos
diſtinguimus.
b. Quod Jurisdictionĩ Eccleſiaſticæ
in terris Evangelicorum non alii
termini, quam ipſius Territorii po-
ſiti ſunt. Ergo omnes ſubditi ĩpſi
ſubjacent inregula, quatenus non
probantur excepti.
c. Quod Catholicis Jurisdictio Ec-
cleſiaſtica in ſubditos Catholicos
Statuum Evangelicorum non niſi
certis caſibus ſervata eſt vers. 3. 5.
6. Ergo in caſibus non exceptis
utique Jurisdictioni Domini ſub⸗
ſunt.
d. Quod æqualitatis ratio id poſtu-
lat, non tantum vi S. 1. Art. V. ſed
etiam vi ipſius hujus §. 48. vers.
5. ubi expreſſe dicitur, quod A. C.

Magiſtratuum ſubditi Catholici

eodem

Mitions
ner inl
Mea d
chnn
urin
(

/nontr.
Cavlen
lognin
E. lee

, ec ns

Welatice
nnnn ali
Nido.

dan
ens w

cco e⸗
(Nolco⸗
n on il
trenz

NN
Pmini tb⸗,

„83 (17) g-

eodem juro cenſeri debeant, quo
Catholicorum ſubditi Auguſtanæ
Confeſſioni addicdti. Hi vero Ca-
tholicorum jurisdictionem agno-
ſcere debent ſub certis limitationi-
bus vers. 4. Ergo etiam Catholici
ſubditi poteſtati Eccleſiaſticæ Sta-
tuum Evangelicorum eodem mo-
do ſubeſſe debent.
e. Ex praxi Univerſali.

17. TLam inter Catholicos & A. C.
addittos, qnam inter ipſo⸗ ſolos A.

C. Natus Non alium hæc verba quam
ampliationis ſ. extenſionis videntur
habere ſenſum poſſe, quod fſcilicet
ſuſpenſa eſſe debeat Jurisdictio Ca-
tholicorum Eccleſiaſtica, ſive cauſa
agatur inter Catholicos & A. C. ad-
dictos, ſive inter ipſos ſolos A. G.
Status. Poterat enim dubium ſubna-
ſci, an ea etiam ſuſpenſa eſſe deberet,
quando alterutra pars litigantium fo-
ret Gatholicæ Religioni addicta? cui
vero ſic itum obviam eſt. Vid.
omnino

omnino Hennig. in Medit. ad I. P.
W. h. 1.

18. Nuſpenſa eſto Simpliciter in
omnibus cauſis, tam perſonas, quam
res Eccleſiaſticas, concernentibus.

19. Et intra terminos Zerritorii
cujusque Priori verſu ſuſpenſa eſt
Catholicorum jJurisdictio Eccleſiaſti-
ea in terris Evangelicorum; hoc ver-
ſu ſecundo omris Poteſtas Eccleſiaſti-
ca tribuitur Dominis erritoriorum &
ad Terminos cujusque Territorii re-
ſtringitur.
20. Hunc enim verſum non loqui
de Eccleſiaſtica Jurisdictione à Catho-
licis exercenda, obſervantia conſtans
probat; cum Eccleſiaſtici, qui ſoli
inter ſuos jurisdictionis hujus capa-
ces ſunt, non patiantur eam intrater-
minos ſuorum Territoriorum includi,
ſed in aliena Territoria longe lateque
eam extendant. Loquitur itaque de
ea Jurisdictione, quatenus ab Evan-
gelicis

uenl 3
Nuniek
letniemnn
Neltsoin
Rele
iükaur⸗
in leocne
tone, ⸗
Puimnbinn
Eninfi ii
Eornen

1 Conne
luntorei br⸗
Uner Wan
mrds, ie
Renk
Oundr
un
Cnire
ltenin
rortte
niäine
6otr

1.

—
all

mpleter n
vemibus

lerntori
hhent ett
Dldelat.
R WW-
8 beclenak⸗
ftororun
eniori ee⸗

hnnmhogul
NeiCcto.
gincohhen
i, giti
MMis d
mimmkt⸗
mioc
Gebene
tnrece
scben
gis

gelicis exerceri debeat, quod utique
à nemine, quam ab ipſis territorio-
rum Dominis fieri poteſt. His autem
Territorii terminis etiam Jurisdictio-
nis linſtes poſiti ſunt.

21. Neque Lex diſtinguit, an Do-
mini illi ſeculares, an vero Eccleſia-
ſtici; Ideoque nec noſtrum eſt di-
ſtinguere, ſed generaliter tenendum,
neminem Evangelicorum extra fines
territorii ſui Eccleſiaſticam Jurisdi-
ctionem exercere poſſe.

22. Connexa autem eſt cum Jure
Territorii Evangelicorum non tan-
tum ex Sola natura ſuperioritatis Ter-
ritorialis, ſed accedente uſu naturalis
libertatis Conſcientiarum, qua ju-
gum Papale optimo maximo jure re-
jectum fuit, populique conſenſu ac
denique pacto & Lege publica. Ha-
bent enim & Catholici Status hanc
ſuperioritatem, nec tamen gaudent
Jurisdictione Eccleſiaſticza. Nec re-
fert, quod alias poteſtas Civilis in Re-
publi-

publica Eccleſiaſticam Jurisdictionem
ſua natura conjunctam habeat, non
enim Superioritas TLerritorialis in Im-
erio cum Poteſtate civili in Repu-
bica ubique parĩ paſſu ambulat. Prior
illa certos limites habet ex Lege &
Uſu; unde natura ejus æſtimanda ve-
nit. Unde non eſt incongruum, ſi
Statuum Evangelicorum poteſtatem
civilem ampliorem dixeris, quam Ca-
tholicorum.

23. Male igitur ex æqualitate ex-
acta, inter utriusque Religionis Sta-
tus 5§. I. Art. V. ſtabilita, infertur,
etiam Catholicis Dominis Territoria-
libus competere in ſuo Territorio Ec-
cleſiaſticam poteſtatem in ſuos ſubdi-
tos Evangelicos.

24. Repugnat enim hæc aſſertio

a. Principis Religionis Catholicæ,
juxta quæ omnis perſona tecularis
abſolute incapax eſt omnis Juris-

dictionis & poteſtatis Eccleſiaſticæ.
b. Re-

Pttio

enon

eht

Wn 6
rren
Utne
Nunfet
lre
WN
IC
ien
eleñ
Nerori
lenn
a
e
ſ

ber, b. Repugnat ipſi Textui hujus sSvi,
tilſs inhn ubi non tantum de Eccleſiaſtica ju-
lin Ren. risdictione Secularibus Catholicis
Ulir Nior tribuenda altum eſt ſilentium, ſed
lage etiam verſu q. qui proprius de illa
mmdre. dicendi locus fuerat, Eccleſiaſtica
mnumn, Jurisdictio Epiſcopis, non Domi-
Meiren nis territorialibus, tribuitur; Quod
Guuncr⸗ exinde patet, tum, quia in Evan-

gelicos Catholicorum ſubditos ea
reſervatur, quatenus in anno Re-
gulativo eam agnoverunt; & vero
manifeſtum eſt, dicto anno non
Seculares, ſed kccleſiaſticas perſo-
nas eam exercuiſſe, neque etiam-

Ultnt er
ſons de
Gtervr,
lenmtori-

nina num Clerus hanc poteſtatem in
Uoſl⸗ Evangelicos reſervatam eripi ſibi
patietur: tum etiam, quod hæc
lln reſtrictio inepta foret, ſi jure ſu-
Perioritatis Territorialis Dominis
olee, Territoriorum Jurisdictio Eccle-
ukalns ſiaſtica in ſubditos ſuos Evangelicos
competere debuiſſet. Repugnat

is, c., Svo gvo Art. XIII. in fine ,„
le⸗ B 2 ubi

2 (20)

—

ubi expreſſe dicitur: ꝗquoties vero

Catholicus Epiſcopus in Epiſco-

datu Osnabrugenſi rerum poti-

tur [qui igitur jure Superioritatis
Territorialis æque, ac quivis alius
Princeps Secularis, gaudet / nihil
omnino in A. C. Jacra arroget
ſibi Juris aut obtineut. Quodſi
igitur Epiſcopus, licet per ſe ſit
Objectum habile Jurisdictionis
Eccleſiaſticæ, non tamen eam vi
ſuperioritatis Territorialis habet in
ſubditos ſuos Evangelicos, multo
minus Secularis perſona eandem
habere poteſt. Ex quo
d. Luculentiſſime patet, hanc Ca-
tholicorum ſecularium prætenſam
Jurisdictionem Eccleſiaſticam in-
ventam eſſe in fraudem Legis,
quam proinde Evangelici obtrudi
ſibi nunquam patientur.

25. Nec eſt, quod queritentur

Catholici de inæqualitate, quæ inde

inter

ernr we,
Conon
felenelen

9

.
9.

Voterden
Sr
ſln .
Periontzi
Jviysalis
Net, Iii
14 oet
Wi
A Reſ
stſtton
wen eun
is kbetin
0s, hult.
mn encenm
H
t,Cr
1 Guriin
eintem .
len 14,
Midmni

S (21) ..

inter utriusque Religionis Status ne-
ceſſario oritur. Id enim culpa ſua,
vitio principiorum Religionis ſuæ,
ipſis contingit. Quod autem quis
ſua culpa ſentit damnum, ſentire non
videtur. Agant ipſi cum Papa, to-
toque Clero Romano, ut ſe omni po-
teſtate Eccleſiaſtica in terris Catholi-
corum abdicent, tunc Status Catho-
lici æquo cum Evangelicis hac in re
fruentur jure. Quod in præjudi-
cium ſolum Evangelicorum fruſtra,
renitente Lege, ambiunt.

26. Ad conſequendos tamen re-
ditus, cenſus, Decimas & pen-

ſiones in Auguſtanæ Confeſſionis

Itatuum ditionibus, ubi Catholici
&. Hic verſus loquitur.
1) Non de Statibus Evangelicis, ſed
de ſubditis eorum, & quidem
2.) Non niſi de Catholicis eorum
ſubditis &

B 3 3.) Non

3) Non niſi de his, qui anno Regu-
lativo publicum Religionis exerci-
tium non habuerunt.

Primum intelligimus ex eo, quod
reditus, ad quos conſequendos uſus
jurisdictionis Eccleſiaſticæ concedi-
tur, non à Dominis, ſed ab eorum
ſubditis, ſolvuntur.

Alterum patet ex prædicato, quod
non niſi de Catholicis intelligi poteſt,
qui excommunicari poſſint; cum
Evangelici hæc fulmina Vaticana non
horreant.

Poſterius neceſſario admitti de-
bet, niſi fateri malis, hunc verſum
manifeſto contradicere verſui ſexto.

27. Statuitur itaque in verſu ter-
tio, quod in ſubditos Statuum Evan-
gelicorum Catholicos, qui publicum
Religionis exercitium anno Regula-
tivo non habuerunt, Catholicis com-
petat adhuc jurisdictio Eccleſiaſtica, ſi
anno

—

bi nnnſ
oni enen

eeo ,Col
lecte
Conlecli
eoru

Menogcwd
ele Ku
0 ſunno
1 *

Aniti.
nuneeriun
eriäſero,

reri en
unln⸗
hom
le⸗
volescon⸗

llng
1

*S539 (23) 5².-

anno Regulativo notoriè in poſſes-
ſione ejusdem fuerunt, ſed tamen

non niſi ad reditus conſequendos,

& ita quidem, ut ad excommunica-
tionem non procedatur, niſi poſt ter-
tiam demum denunciationem. At-

que hæc eſt prima limitatio regulæ

iſpenſa Eccleſiaſtica Jurisdi-

Rione Catholicorum in terris
Evangelicorum.

28. Anno 1024./ velanno 1618.
in iis, qui ex capite amneſtiæ Ieſtituti
ſunt. tiis enim Status ante motus
Bohemicos, i. e. annus 1618. pro re-
gula poſitus eſt. Art. III. §. I. idem-
que de cetero Jus, quod reliqui ex
Art. de Gravaminum Eccleſiaſtico-
rum compoſitione habent, tributum
eſt. SJ. 2. in f. d. Art. III. §. 13. Art. IV.

29. Sed quæritur, num ad Calen-
das januarii, an vero ad quamlibet
anni partem reſpiciendum ſit? Id
quidem expreſſe hoc ipſo gvo deci-
B 4 ſum

„S [24] S²

ſum non eſt; Analogia tamen totius
hujus articuli ſuadet, ut prius ſtatua-
tur. Agitur namque de poſſeſſione,
per quam Status Catholici Eccleſia-
ſtici jus aliquod ſibi firmarunt. At
vero ſtatibus immediatis per totum
hunc Articulum Vtum pro funda-
mento juris hic poſitæ ſunt Calendæ
Januarii.

30. Motorie Ergo nihil prodeſt,
ſi fuerit poſſeſſio dubia.

31. In poſſeſſione Exercitii
Igitur, ſi non exercuerunt, nihil ha-
bent, quod ſibi arrogent. Et qui-

dem oportet, exercuiſſe eos non qua-

lem qualem a tum Jurisdictionis, ſed
eum, qui ad conſequendos reditus
tendit, quod innuunt verba priora
hujus verſiculi, quæ fundamentum
ſunt ſequentium.

32. Catholicorum In verſu
quarto hoc agitur de Jurisdictione
Eccleſiaſtica in terris Statuum Catho-
licorum

ti⸗
Eemn
RW
b

lämen toin
probsſtenn
Poſſeſſcne

6

leibocleſ⸗

Ernt, 4.
Per tortun
o nde.

UtCdendeE

licorum contra ipſorum ſubditos
Evangelicos, ſtatuiturque, quod,
qui anno Regulativo Eccleſiaſticam
Jurisdictionem Gatholicorum agno-
verunt, eidem porro ſubſint, ſed
1.) In iis tantum caſibus, qui Au-
guſtanam Confeſſionem nullate-
nus concernunt.
2.) Ita, ut ipſis ſubditis occaſione
proceſſus nihil injungatur, Augu-
ſtanæ Confeſſioni aut conſcientiæ
adverſans.

33. Sed hinc quæritur.

1. An hæc agnitio Jurisdictionis Ec-
cleſiaſticæ æſtimanda ſit ex prima
die Januarü dicti anni Regulativi,
an vero ex qualibet anni parte?
Prius denuo videtur aſſerendum
ob rationem, num. 29. allega-
tam.

34. Quæritur.

2. Quinam ſint illi caſus, qui nul-
latenus concernunt Auguſtanam
B 5 Con-

Confeſſionem? Certum eſt, his
verbis excludi etiam eos caſus, qui
per indirectum etiam Religionem
Evangelicam concernunt. Quæ
enim per indirectum eam concer-
nunt, non poſſunt dici, eam nul.
latenus concernere. Adeoque ex-
emta eſt à Jjurisdictione Eccleſiaſti-
ca Catholicorum cauſa Feſtorum
& Calendarü, &c. Nec opus eſt,
omnes cauſas definiri, caſu enim
exiſtente, facile erit judicare, an
A. C. concernat nec ne? Sed quis
erit judex? Certe non Catholici,
quippe qui nobis arbitrium non
permittunt, quid ad Religionem
ſuam pertineat, quid minus? Ergo
ipſis Evangelicis hoc judicium
permitti debet. Quod & conſcien-
tiæ libertas ſuapte natura poſtulat.

35. Queæritur

3. Qus Judex horum ſubditorum
It.,

1.) Si

Adn

4.

leridi
ng:
Wenin
e
I. l

71
⸗

mmmet,3
tcal 4
Relpionn
un
e Conde
eam nol.
Keogneer.
baleſat.
etorum
Konlzet,
1 Cienin
dire, n
e, Ed is
n(C,
rum non
Neigonen
innt bh
Diim
Akctinn
nnpotue

1.) Si non agnoverint anno Regula-
tivo Jurisdictionem Eccleſiaſti-
cam Catholicorum: Quod ac-
cidit, quando Dominus Catho-
licus poſtea quocunque titulo
ſucceſſit Domino Evangelico.
2.) In iis caſibus, qui A. Confes-
ſionem concernunt? Si propria
Conſiſtoria habent, res expedita
eſt. Sed quid, ſi ea non ha-
beant? e. g. Si aliquod munici-
pium Evangelicæ Keligioni adcdi-
ctum Dominum nactum ſit Ca-
tholicum:?

—

36. Difficultas in eo ſita eſt, quod
ali Status Evangelici extra propria
Territoria eam exercere non poſſint,
vi vers 2. Hinc ſunt, qui ad revi-
viſcentiam Juris Diœceſani refugiunt,
quippe quod alius exitus non reperia-
tur. Fortaſſis addent, nihil eſſe,
quod inde ſibi metuant Evangelici,
cum hac admiſſa, certum tamen ma-
Neat

(ꝛ.) Eam

(1.) Eam aliter exerceri non poſſe,
niſi ut Status Religionis ſalvus ſit,
uti fuit anno Regulativo,
(2.) Utipſis nihil imponatur, quod
Auguſtanæ Confeſſioni vel Con-
ſcientiæ repugnet. Et ut
(3.) Iin is caſibus, qui A Confes-
ſionem concernunt, proceſſum
iuſtruant per Evangelicos Mini-
ſtros, & Acta ad Facultatem Theo-
logicam vel Juridicam A. C. ad
ferendam deſuper ſententiam
transmittant.

37. Sat ſuavis utique cantus, quo
Evangelici aures ſibi demulceri pate-
rentur, niſi triſti experientia abundè
edocti eſſent, juramentum, quo
omnes Epiſcopi Prælatique Romano
Pontifici obſtringuntur, ad oppu-
gnandos & perſequendos, quos con-
tra jus & fas vocant, Hæreticos, imo
quæ verba ſunt juramenti expreſſa,
Papam contra omnem Hominem

deſendendum, ab ipſis fieri longe ma-
xliii ut debere, ita ſolere. 38.

G

Cnkelun,

uceee

indrnt.

.
i d

Neſiprn

gnis e

A

E!
Wn
scld.
Cc⸗
ie
W.

10
Nn
en
Dnnn

uur goot
Miyecon.
tu
ACunt.
Mrocellum.
lcbs Mnn.
Renlheo⸗
n XCN
Ganenrim

nn, gon
lcei e.
ndNe
mn,
ehonm
A.
⸗
s o
epel,
nen

en⸗
G 4

38. Eo igitur periculo cauti Evan-
gelici ſtricte inhærebunt juri ſuo,
omnemque occaſionem damni ſibi
inferendi, quantum poſſunt, vitare
nitentur.

39. Quapropter & ejusmodi exi.
tum rerum, qui Legibus repugnat,
admittere nequaquam poſſunt. Lex
enim aliem reviviſcentiam Juris Dio-
ceſani, ſi qua datur, quam poſt com-
poſitionem Chriſtianam diſſidii Reli-
gionis, prorſus ignorat, imo reſpuit.

40. Alius itaque modus compo-
nendi res Evangelicorum Subdito-
rum in ditionibus Catholicorum in
iis caſibus, ubi Eccleſiaſticæ poteſtati
Catholicorum non expreſſe ſunt ſub-
jecti, quærendus eſt, qui cæteris I.
P. W. locis non ſit inconveniens.

31. Diſpoſitum nempe eſt Art.
VII. g. 1. circa finem: liceat hoc mu-
tationis caſu Si alterius Religionis
Dominus ditionem aliquam quocun-
que

cunque titulo nactus fuerit/ ipſis
Communitatibus præſentare, vel,
quæ præſentandi jus non habent,
nominare idoneos Nholarum &
Eccleſiarum Miniſtros à publico
loci Conſiſtorio & Miniſterio, ſi
ejusdem cum præſentantibus vel
nominantibus Communitatious ſunt
Religionis; vel hoc deficiente,

eo loco, quem ipſæ communitates

elegerint, examinandos & ordi-
nandos, atque à Principel. Domi-
no poſtea ſine recuſatione confir-
mandos.

42. Si hoc in Terris Evangelico-
rum, ubi Dominis Territorialibus
procul dubio Eccleſiaſtica competit
Jurisdictio, ad avertendum ab altera
parte omne in rebus Eccleſiaſticis præ-

judicium, ita obtinere debet, multo

magis eadem libertas Evangelicis ſub-
ditis Catholicorum Dominorum
com-

—
Cogt
Kan
Gooln
ni
o
cid
rics
ci,o
ſeübi
hmnn
Nal

—
ſent N
Me, 1
nllen,
Nunn 6

uli

i, /
tiur del
lalſun
liten,
mmuntte
t.
elon.
nfr

competere debet, ut ſcilicet Eccleſia-
ſticum ſuæ Religionis Jjudicium in vi-
cino Territorio adire, cauſasque ſuas
ipſi decidendas, aliasve res ordinan-
das, ſubmittere poſſint. Quod eo
minori dubio ſubjacet, quod etiam
Catholicis in Epiſcopatu Osnabru-
genſi, quando ei Auguſtanæ Confes-
ſionis Epiſcopus præeſt, extra Terri-
torium in rebus ſuæ Religionis jus pe-
tere licet.

43. Eodem etiam Jure Subje-
Gum hujus verſus ſunt manifeſto Ca-
tholici ſubditi Magiſtratuum Augu-
ſtanæ Confeſſionis, de quibus (ſubdi-
tis] ſtatuitur, quod eodem jure cen-
ſeri debeant, quo ſubditi Evangelici
Dominorum Catholicorum cenſen-
tur, juxta verſum quartum præce-
dentem.

44. Hinc conſequitur, quod Ma-
giſtratus Evangelicus in ſuos ſubditos
Catholicos Eccleſiaſticam Jurisdictio-

nem exercere non poſſit in is caſibus.

qui

qui Catholicorum Confeſſionem
concernunt, neque ipſis [qui vix ca-
ſus dabilis erit] occaſione proceſſus
quicquam injungere, quod Confes-
ſioni Catholicæ vel Conſcientiæ re-

pugnat.

45. Atque hinc manifeſtiſſime li-
quet, extra hos duos caſus verſus ter-

tii & ſexti omnino ceſſare omnem

Epiſcoporum Catholicorum Jurisdi-
Rionem in terris Evangelicorum,
adeoque prætenſam illam Reviviſcen-
tiam ex clauſula Pacis Rysvvicenſis
merum eſſe figmentum & everſio-
nem Pacis Weſtphalicæ.

46. Cavillatorium plane foret, ſi
quis ex hoc verſu inferre vellet, Ca-
tholicos ſubditos Magiſtratuum Au-
guſtanæ Confeſſionis horum Juris-
dictionem Eccleſiaſticam non aliter
agnoſcere debere, quam ſi anno De-
cretorio eam agnoverint; adeoque
regulariter Epiſcopis ſubeſſe. Catho-
licorum enim Jurisdictio Eccleſiaſtica
in

—

—
in ctil

ſuheli,
Ceniſen
geienn

1

rre,
fülki 1

E

linnl

—
Nfellonen
lgi rie⸗
e Proceſ
1od Conte
Cienie r.

llimel.
werinster⸗
e onnen
mn uisd.
eicnun,
OMernien
Ryornienis
gerie

in terris Evangelicorum in regula eſt
ſuſpenſa, fruſtraque fuiſſet, uti ſe-
quenti verſu factum eſt, Epiſcopis jus
Dioceſanum in illos Catholicos Evan-
gelicorum ſubditos certo modo ſal-
vum ſervare, ſi ipſis illud in eos com-
petiüſſſet in regula.

47. Quod igitur dicitur, Catholi-
cos Evangelicorum ſubditos eodem
jure cenſeri debere, quo Evangelici
ſubditi Catholicorum Statuum, aliter
intelligi non poteſt, quam, ſicuti hi
Epiſcopo non ſubjacent, niſi in is tan-
tum Caſibus, qui Auguſtanam Con;
feſſionem nullatenus concernunt,
atque ea ratione, ut intuitu proceſ-
ſus nihil injungatur, vel Auguſtanæ
Confeſſioni vel conſcientiæ repu-
gnans, verſu Ato, ita etiam illos (Ca-
tholicos ſubditos) ſuorum Evangeli-
corum Dominorum jurisdictioni Ec-
cleſiaſticæ cum iisdem reſtrictionibus
jam dictis ſubeſſe.

4⁸. IIlud vero merito quæritur:

G Quæ

„69 (34) 682-.
Quæ Catholicorum intelligenda ſit
Confeſſio, contra quam Catholicis
ſubditis ab Evangelicis ſuis Dominis
nihil injungi debeat? Quæ Auguſta-
na ſit Gonfeſſio omnibus notum eſt,
non item, quæ Catholicorum.

49. Et multo magis adhuc dubium
eſt, quænam ſint fundamentales il-
læ Leges fidei Catholicæ Religionis,
quarum alicubi mentio facta eſt? Mi-
hi ſane hanc appellationem in Cano-
niſtis hactenus reperire non licuit,
nec proinde, quid ſibi velint, aut
quænam ſint illæ:

530. Quia fundamentales hæ di-
cuntur, ſupponuntur aliæ non fun-
damentales. Jam Evangelicis quidem
Theologis ſolennis eſt diſtinctio Arti-
culorum fidei in fundamentales &
non fundamentales; at Catholicis
hæc diſplicet. Ex quo Colligere eſt,
per Leges fidei Catholicæ non intel-
ligi vuſgariter ſic dictos articulos fi-
dei. Credendum igitur, per rei

e
N

Neo⸗
ene
lnt
Rr
lluch
Lnn

—
lloener
n Cc
6 Domitn
E Augll
otune
tunn,

wecrbiom
nentles .
Reigeni,
Rach W.
minoo⸗
wn lon,
ſelnr, u

„S9 (25) 2.

Catholicæ vocabulum intelligi Hie-
rarchiam illam Romani Pontificis.
Sicque Leges illæ fundamentales ſunt
principaliores Maximæ & ratio dtatus
illius Monarchici, quibus ille tan-
quam fundamentis principaliter inni-
titur. Quodſiita eſt, Leges illæ fun-
damentales comprehendent inprimis

quidem Conciliun Tridentinum,

tum cætera Concilia, Univerſum
us Canonicum, maxime quatenus
illud Hierarchiæ monarchicæ favet,
nec non univerſas Bullas Papales,

interque eas etiam illam, qua Papa

ipſam Pacem Weſtphalicam ſubver-
tere, omnique validitate privare an-
niſus eſt, imo & illud Concilii Con-
ſtantienſis Decretum, hæreticis,
quos ipſi vocant, non eſſe ſervandam
fidem, vel, ut verba ſonant de Jo-

hanne Huſs: cum nec aliqua ſibi fi-
des aut promiſſio, de Jure Natu-
rali, Divino vel humano fuerit in
C z præ-

præjudicium Catholicæ fidei obſer-
vanda. Quod tamen Dogma etiam
inter ipſos Catholicos execrandum
videbitur omnibus, quibus veritatis,
quibus publicæ tranquillitatis ullus
adhuc eſt amor, quosve pudet filios
eſſe Patris mendaciorum & inimicos
omnium Societatum, quarum unum
eſt fundamentum: fidei mutua præ-
ſtatio; queis denique ſupereſt aliquĩs
timor Dei, qui verax eſt, & perdet,
qui loquuntur mendacium bPſal. V. 7.
& juſtus eſt, ac violatæ fidei, quam

Joſua Gabaonitis, licet dolo inductus.

Joſ. IX. 1-25. & contra mandatum
Domini Deut. VII. 2. nec non judæ
Rex ultimus, Zedekias, Nabucho-
donoſori, Ezech. XVII. 13. 16. uter-
que Gentilibus, dederant, juramento-
que firmaverant, ſeverus vindex fuit
olim II. Reg. XXI. 1.- 14. II. Pa-
ralip. XXXVI. 1I. 17. Jer. XXXIX.
5-7. eritque in æternum Apoc. XXI.
8. & XXII. 27. Dicere itaque, Le-
ges illas fundamentales fidei Catholi-
cæ

—
e G⸗
Dogmnein
execrandtn
usferini⸗
ltris ulo
ulet flos
Xinimios
rumunbn
nnture.
Urekiinis
4, Xherte
un Ml N,.
bflei dn
oincuct
mmtun
remnſte
8, Woen⸗
nn1o
Irſormen
ſinhil

=
=

cæ Religionis in Terris vangelico-
rum per ipſam Pacem Weſtphalicam
Art. V. S. Jus Diœceſanum 48. Epi-
ſcopis ſervatas eſſe, eſt dicere: Jus
Diæœceſanum & Zurisdittionem
Bccleſiaſticum cum omnibus ſuis
ſpeciebus ſuſpenſam non eſſe, & ex
reſervatione limitata: quatenus ſcili-
cet in Catholicos Evangelicorum
Jubditos, qui anno 1624. publicum
Religionis exercitium habuerunt,
Epiſcopi illam dicto anno quiete
CXαιτ ν ειä facere illimitatam, ſic-
que ipſi literæ Inſtrumenti Pacis ma-
nifeſto contradicere, imo ipſa ejus
fundamenta ſubruere, ut mox tota
collabatur. Quod ſufficit ad refel-
lendam prætenſam illam reviviſcen-
tiam Juris Diœceſani in Catholicos,
qui dicto anno nullum publicum ſuæ
Religionis Exercitium habuerunt,
ſed poſtea illud prætextu clauſulæ
Rysvvicenſis injuſte nacti ſunt,

51. Quapropter penitius inſpicien-
dum eſt, quid Catholicis Evangeli-
corum ſubditis competat ex eo, quOd
eodem jure, quo Evangelici Ca-
tholicorum ſubditi, cenſeri eos Lex
præcipit? tt mihi quidem videtur
extra dubium, permittendum illis
eſſe, ut ſecundum Religionem ſuam
tranquille vivant, quatenus nihil con-
tinet, quod publicæ quieti & Paci
huic Weſtphalicæ adverſetur. De-
inde, nihil ipſis poſſe injungi, quod
Religioni ſuæ & Conſcientiæ re-
pugnat. Quod ſi quis ad ſpecialiora
deſcendere cupiat, ex Artic. XIII. §. 8.
ejusdem Inſtr. Pacis Weſtph. fluit,
quod Catholici Evangelicorum Prin-
cipum ſubditi, queis publicum Reli-
gionis ſuæ exercitium competit, ſibi,
(niſi aliter ſtatuuum aut receptum
fuerit) Paſtores eligere Catholicos,
à Territorũ Domino vel Ejus Conſi-
ſtorio confirmandos, & quidem, fi

vel ex ſolo hoc capite rejici non de-
beant,

tlgithi⸗
6s Lrnngt
teren ill
ngelal.

moplen
ſen nieur
endun iis
nen uan
sniilcon.
Gei kN
ete. de.
Uing, ol
tne t⸗
Aheorlon
C.II. 41.
Vehn hut
Aonmn in

beant, ejusmodi Eccleſiaſtico addi-
ctos Ordini, cujus Vota aut Regulæ
non directo in Principis Evangelici
Religionem impingant, minime vero
ſeſe ſive in is, quæ ſunt Ordinis, ſive
in aliis, contra Statum Anni Regula-
tivi Juri Dioceſano cujuscunque Epi-
ſcopi ſubjicere queant. Quodſi pri-
vatæ Devotioni fuerint relicti, ea illis
ſecundum Terminos in I. P. præfixos
erit concedenda. Licet enim dictus
sus de Epiſcopatu Osnabrugenſi lo-
quatur, eadem tamen eſt ratio, ne
ſcilicet ulla difficultas aut confuſio
ſuboriatur. Cætera autem Superio-
ritatis & regiminis Jura in Civilibus
& Criminalibus, etiam in Clericos
Catholicos, Auguſtanæ Confeſſionis
Magiſtratibus illibata permanere de-
bent, vi dicti Sphi 8vi. Quorum
omnium ampliorem declarationem
ex Capitulatione perpetua memorati
Epiſcopatus Osnabrugenſis forſitan
petere licebit.

C 4. 52.

52. Hinc autem antiquis Orchna-
riis, qui anno 1624. Jus Diceceſa-
num in illos Evangelicorum ſubditos
Catholicos non exercuerunt, nihil
plane juris reliquum eſt in terris Evan-
gelicorum, multoque minus ipfis li-
cet propria authoritate & armata ma-
nu talia exercere, quod ne quidem
in Catholicorum Statuum territoriis,
licet ſuæ Dioœceſi ſubjectis, audere
debent, ſed ſufficit, ſi ſubditi Ca-
tholici ab Auguſtanæ Confeſſionis
Magiſtratibus ſecundum Religionem
ſuam vivere, & ea, quæ ſunt Ordi-
dinis, à quovis alio Epiſcopo petere,
non prohibeantur.

53. Inque hos, qui anno 1024.
publicum KReligionis Cathol. &.
Subjectum huſus verſus õti ſunt Epi-
ſcopi Catholici. Prædicatum eſt,
quod illis jus Dioceſanum in Magi-
ſtratuum Evangelicorum ſubditos
Catholicos, qui anno 1624. publi-
cum Religionis ſuæ Exercitium ha-
uerunt,

—
Wveun
We
C⸗
ſbal⸗
Ct 1
N
puſt

Peuon.

W.
i
ſon.
fone
Goni
Maſe
ommn
en

uonni

ſent,
Umnin

run ſubcte
erunt, Nil
ltemisrn
ins lsl.
Mnr.
Ine gicen
nterntoris,
s, Nee
.
COelne
n elgoner
len0d⸗

ſchohetet

buerunt, ſalvum ſit, quatenus illud
anno regulativo, cujus, quia de poſ-
ſeſſione ſubditorum hic agitur, quæ-
libet ſine dubio pars eſtintelligenda,
quietè in illos exercuerunt. g
altera eſt limitatio Regulæ, quod

Jurisdictio Eceleſiaſtica in terris

Itatuum A. C. ſit ſuſpenſa.

54. Unde liquet, I. quod ſupra
num. 47 jam monuimus, quod ſub-
diti Catholici in iis cauſis, ubi Epi-
ſcopi Jjus Dioceſanum anno regula-
tivo in eos non exercuerunt, Juris-
dictioni Eccleſiaſticæ Evangelicorum
Magiſtratuum ſubſint, modo ſecun-
dum normam num. 44. hic expoſi-
tam exerceatur. II. Quod, dum
omnis uris dictio Eccleſiaſtica in Ter-
ris Statuum A. C. in Regula ſit ſu-
ſpenſa, vi verſ. 1. §. 48. adeoque
omnimodæ in ſubditos ſuos Jurisdi-
ctionis præſumtio pro Domino Ter-
ritoriali militet, Epiſcopus, qui vel
integrum jus Diœceſanum, vel ejus

P (42) S88.

aliquam partem in Catholicos iſtos
Evangelici Domini ſubditos aſſerit,
probare teneatur, ſe vel totum Jus
Diœceſanum, vel eam ejus partem,
anno Decretorio jam poſſediſſe.
Quodque IIl. quoniam, ubi Epiſco-
pus hanc Juris Diœceſani cum omni-
bus ſuis ſpeciebus [de quibus omni-
bus ac ſingulis utique in hoc. vers.
1. expreſſe quæritur] poſſeſſionem
de 1624. quietam probare nequit, in
regula urisdictio QatholicorumEccle-
ſiaſtica omnis ſuſpenſa manet, hoc
caſu neque Laicus neque Clericus Ca-
tholicus, ſive hic vi officii in Terri-
torio Principis Evangelici agat, ſive
contrahat, ſive delinquat, à Domini
Territorialis Jurisdictione tum Civili
tum Criminali eximatur, per conſe-
quens Epiſcopo non plus Juris Dioœ-
ceſani, ſive deinceps integrum exer-
cere, ſive aliquam ejus partem velit,
concedi in ſubditos A. C. Magiſtra-

tuum Catholicos poſſit, quam qui-
dem

(onem

endn
Pepe

61
hr
ns co
Uurin

n
(ſel

.

—
tloos

lics i
eltotun
ͦ Patten,
Noleciſe
loiboilo.
unonn.
nbusomni.
nhoeddet,
elimen

Neneet, n

Hcoruokcce.

nnt, h
CeidC
fänlen⸗
nt, h
Nt, Mon
„
we (
r rant
se⸗
Enene
lenren⸗
S
M
gn

=

G

dem iĩs legitime probaverit ſe in anno
Regulativo quiete poſſediſſe. Cum-
que præſumtio ordinariæ Jurisdictio-
nis, uti diximus, pro Domino Terri-
tori & naturaliter & per Leges pu;
blicas faciat, liquet IV. quod, dum
lis ſuper dicta poſſeſſione pendet,
Domnus Territori omnem Jurisdi-
ionem rectiſſime exerceat, donec
eam diſputans, quod probare debet,
plene probaverit.

55. Dico anno Quoniam hæc
verba poſſeſſionem Statuum contra
Status contuentur, ad Calendas Ja-
nuarii reſpiciendum eſſe putem.

56. Ouliete Ergo absque ulla
oppoſitione vel contradictione.
J. 49.

5§57. Mixtæ Religionis Ewerci-
tium/ Mixtæ Civitates ratione Exer-

citii Religionis ex mente Inſtrumenti

Pacis

SB8 (44) ⁰

Pacis mihi eſſe videntur, ubi anno
1624. Magiſtratus partim Catholicæ,
partim Evangelicæ Religioni addictus,
publicum utriusque Religionis Exer.-
citium introduétum, idque non tan-
tum in Civitate, ſed & de Civitate fuit.

58. Ad Magiſtratum ſeu Regimen
Civitatis, non ad Cives eos, quorum
nullæ in Regimine ſunt partes, re-
ſpiciendum eſſe, videntur ſuadere 5.
Territorii jure 43. vers. in locis &c.
& ꝭ. Liberæ Imperii Civitates 29. hu-
jus Art. V. in quorum poſteriore,
oſtquam ſermo fuit de Civitatibus, in
quibus præter Auguſtanæ Confeſſio-
nis exercitium nullum aliud à Magi-
ſtratu & Civibus anno 1624. introdu-
Gtum fuit, (quæque adeo non mixtæ
ſumt) additur, non attendendum eſſe,
quod aliqui Catholicæ Religioni addi-
ti Cives ibidem commorentur. Id-
que conſonum eſt analogiæ totius
Art. V. ubi introductio Religionis
non ſubditis, ſed Magiſtratibus, tribui-
tur.
59.

np no
lang
ſolle
sie
N
gons
unn,
en ſun
Gint
ſed

gonskre
Ee hontnn
Cnitrenit

Aleginen
3,CCorum
ntz, ke.
rionlee

nloesbe.

tezr, u
1leine,
Uiacbupin
2Cflio⸗
i N⸗
gnuinmin
konmmm

„
7—

Nenneß
lhina
umn 1
Mge n⸗
Regens
en

ſP

59. Nec obſtat, quod dicto s. 29.
& jam allegatis verbis etiam Civium
fit mentio. Id enim de iis intelligen-
dum, qui participant de Regimine
Civitatis. In quem finem addita eſſe
verba arbitror: Juxta morem &o

ſtatuta cujurque loci: quæ alias ſu-

pervacanea fore videntur.

60. Ex eo vero, quod dixi, pu-
blicum exercitium non tantum in Ci-
vitate, ſed & de Civitate eſſe debere,
ſequitur, quod eodem Spho 29. di-
citur, non mixtam manere Civitatem,
licet in quibusdam Capitulis, Eccle-
ſiis Collegiatis, Monaſteriis & Coœno-
biis ibidem ſitis immediate vel me-
diate Imperio ſubjectis Catholicæ Re-
ligionis exercitium vigeat. Hæc enim
omnia, licet ſint in Civitate, non ta-
men ſunt de Civitate. Non ſunt par-
tes integrantes illius Reipublicæ,
ſed ſeparatas plane ratio-
nes habent.

UT

Ut rem in dummam contraham,
ſequitur.

RESOLUTIͤO

IE XKTLUIS,
Per modum Tabulæ.

Uli integræ propoſitiones lite-
ris curſivis epreſſæ, non quidem
diſertis verbis in teotu habentur,
attamen naturali conſequentia inde
kfluunt.

Agitur de poteſtate Eccleſiaſtica;

(1. Generatim, Spho 48. in ditioni-
bus Statuum.
[1. Evangelicorum: Ubi
[1. Plane ſuſpenſa eſt Catho-

a b 0

licorum Jurisdictio Eccle-
ſiaſtica. vers. I. Quod

II.

— —
————

1I.
[1I. Ampliatur: ſupenſa

ſcil. eſt

I. Non tantum con-
tra ipſos Status, ſed
etiam contra ipſo-
rum ſubditos, vers.

I.
III.
2. Non tantum
quando cauſa agitur
inter ſolos Evange-
licos, ſed etiam in-
ter Catholicos &
EvangelicosStatus,
vers. 1I.

IV.
2. Limitatur: obtinet
ſcilicet adhuc, ubi Ca-
tholici eam anno 1624.
notorie exercuerunt
(vid annot. num. 26-
30.) in Catholicos ſub-

[ditos,

V.

V.
Quiillo anno publicum
ſuæ Religionis exerci-
tium

1. Non habuerunt, (vid.
jbid.) verum tamen
quoad hos

1. Non niſi in exi-
gendis penſionibus
Eccleſiaſticis, inde
debitis,
2. Nec procedatur
ad excommunica-
tionem, niſi poſt
tertiam demum de-
(nunciationem, v. 3.

VI.
2. Habuerunt: quate-
tenus Epiſcopi jus Dicœ-
ceſanum quiete in eos,
exercuerunt, vers. 6.

Lannot, n. 53-56.

VII.

nopeblon
glonis exene

Mennt,i
fun lamen

nmiin ei⸗
erinids
llids, ink
is,
er weelt
Nommncn
n, M
ndemunce⸗
inced,

„S3 (42) T2:

c VII.

2. Intra terminos Ter-
ritorii cujusque ſe conti-
neat, vers. 2. hoc eſt, com-
petat Dominis Territorium,
(annot. n. 19. 20.) Ergo

3. Omnir extranea Iu-
risdidio Eocleſiaſtica ex-
luſa eſt à terris Evange-
licorum, exceptis caſibus

ſupra nominatis, n. IV. V.
VI. hic expoſitis.

1X.
2. Nec ulla datur re-
viviſcentia Juris Diœce-

ſani in eorum ditionibus,

prætextulauſulæ Rysvvic.
[annot. n. 43. 44. 45. 50.

52.]
G

D X.

n n

£

X.

F..· Ergo in reliquis a-
tus Evangelici ſupremam
habent in ſuis ditionibus
poteſtatem in Eccleſiaſti-
cis.
XI.

6. MWec ipſe Imperator
eam exercere poteſt (an-
not. n. 10.)

XII.

(annot. n. 11. 15.)

XIII.

Territorii connexa, 4c-

6 cedente

7. Multo minus dum-
ma Imperii Tribunalia,

8. Eſt ea cum jure

b (cedente uſu naturalis li-
bertatis conſcientiarum,

pactoque & Lege publica,

(antiot. n. 27.) atque

1 XIV.

9. Competit etĩam in ſub.
ditos Catholicos Lannot. n.
16. 46. 53.]

XV.

Quod limitatur: ceſſat
nempe

I. Quatenus hi extraneæ
Catholicorum Jurisdi-
ctioni ſubjacent, juxta
n. IV. V. VI. hic propoſi-
tos.
2. In is caſibus, qui Ca-
tholicam Confeſſionem
cCconcernunt vers. 5. & 4.
(annot. n. 43. 44. 45⁵. 52.)
3. Eatenus, ut ipſis ratio-
b s 2 ne

a b c ne proceſſus nihil injun-
gi poſſit, quod ipſorum
Confeſſioni vel conſcien-
tiæ repugnat. ibid.
XVI.
10. Et ſicuti Papa jus
habet colledtandi extraor-
dinarie Clericos Catholi-
cos in Terris Catholico-
rum, ita, hujus poteſtate
ſublata, idem jus Domi-
nis Evangelicis competit
lin ſuis Zerritoriis, modo
ultra modum ne graven-
tir.

.
XVII.

(Catholicorum: in eorumſubditos
CI. Catholicos: hic nihil im-
mutatum eſt, ergo antiquum
Jus obtinet.
XvVIiII.
2. Evangelcos: obtinet ſcilicet
in eos, qui anno 1624. eam
4a gnoverunt; ſed 1.

(1. In is tantum caſibus, qui
Auguſtanam Confeſſionem nul-
latenus concernunt.
2. Modo ipſis ratione proceſſus
nihil injungatur Auguſtanæ
Confeſſioni vel Conſcientiæ re-
pugnans, vers. 4. (annot. n. 32.
(42.

XIX.
Neque etiam hic ullus locus
eſt fjuri Diœceſano contra eos,
qui anno 1022. illud non agno-
verunt, aut in iis caſibus,
qui Auguſtanam Conſeſſionem
nullatenus concernunt, (an-
not. n. 35. 42.)

XX.

II. Speciatim, Spho 49. in Civi-
tatibus Imperi, ubi mietum Reli-

gionis exercitium in uſu eſt. (annor.
n. 57. ſeqq.) ibi ſcilicet

D 3 I. Evans

S8S3 [541
1. Evangelici Cives immunes ſunt
ab omni Jurisdictione Epiſcopi Ca-
tholici, verbis: Cacholicis &ρiſcopis
contra Cives Auguſtanæ Confeſſio-
Tnis nulla ſit jurisdictio. vers. I. at
2. Catholici juxta obſervantiam
dicti anni 1624. ſuo jure experian-
Ltur, vers. 2.

Quoniam eſſe poſſunt, qui huic
per tabulam reſolvendi methodo non
admodum aſſueti, lubet rem omnem
in breves referre poſitiones, ut ge-
nuinus §S. noſtrorum ſenſus eo ap-
pareat luculentius.
Conſideratur Jurisdictio Catholico-
rum Eccleſiaſtica in duobus his SSis.

I.

I. Gene- In Terris Evangelicorum
ratim. Statuum vi ˖ 48 vi.
1. In Ter-
ris Evan-
elicorum.
Regala D 1.) Suſpenſa eſt plane Ca-
ma. tholicorum Jurisdictio ſeu
pote-

MWA
ſls ke
nſobctos

Wam
Cldr
gelegs, e
lolex &
e bi

Iret
u in
Ium rie
übonm1
0n (anno
n ori⸗
ennd
Gno 4

1

heston
tinpil.
ſs tyſn
EConfeſe
7els ,
Plermuim
reeinn.

n, Cini⸗
nehokonon
etenoonen
ines, N
ſls eo 4

Pockoc.
alsc.

gdunn

Ae
slin

poieſtas Eccleſiaſtica in omni-
bus cauſis vers. 1. & quidem

II.

Non tantum contra ipſos
Status, ſed etiam contra ipſo-
rum ſubditos, ibid. Item

III.
Non tantum, quando

cauſa agitur inter ſolos Evan-

gelicos, ſed etiam inter Ca-
tholicos & Evangelicos Sta-
tus. ibid.

IV

Ampl. r1.

Supereſt tamen Catholiciĩs imit.

aliqua in Terris Evangelico-
rum Jurisdictio, ſed non niſi
in horum ſubditos Catholi-
cos, (annot. n. 26. 27.) Ubi
eam notorie exercuerunt in
eos anno 1624. vers. 3. & 6.
velanno 1618. [annot. n. 28.
& 29. D 4 V.

v.

Idque cum diſtinctione:
Nam in eos, qui anno 1624.
publicum ſuæ Religionis ex-
ercitium non habuerunt,
[annot. n. 26. 27.] competit
Catholicis Jurisdictio Eccle-
ſiaſtica.

1. non niſi in exigendis pen-
ſionibus Eccleſiaſticis inde
debitis, nec
2.) procedatur ad excommu-
nicationem, niſi poſt terti-
am demum denunciatio-
nem. verſ. 3.

VI.

In eos autem qui publicum
Religionis Catholicæ exerci-
tium anno 1624. habuerunt,
Epiſcopis Catholicis Jus Dic-
ceſanum ſalvum eſt, quatenus

illud dicto anno quiete in eos
exer-

„h E⸗
corum mncte
Cni crſu
Peis cge
ſoe et, con
Donuime ()

9)0m
o bece
ters kv⸗
eis c
enpit

4) Mer
Cnte ſu⸗
Cii
Intn.

7 .
—

Attain

imno n
Nelgionss en
bvennt,
1 nyetit
lcio bale.

tigerögzen
Ckichiesnoe
4
rlemvon
,Müietn
1 Eicdrd⸗

exer cuerunt, veri. 6. Annot.

VII.

2.) In ditionibus Evange-
licorum intra terminos Terri-
torii cujusque ſe contineat
poteſtas ccleſiaſtica verſ. 2.
hoc eſt, competat territorii
Domino. (Annot. n. 19. 20.)

VIII.

3.) Omnis extranea Juris
dictio Eccleſiaſtica excluſa eſt
à terris Evangelicorum, ex-
ceptis caſibus n. IV. V. VI.
hic expoſitis.

IX.

4.) Nec ulla datur reviviſ.-
centia juris Dioceſani in eo-
rum ditionibus prætextu
Clauſulæ P. Rysv vicenſis,
[Annot.n. 4. 44. 45. 50. 52.

D 5 X.

Regula
20d2.

Regula
3tia.

Regula
4ta.

Regula
Fta.

Regula
6ta.

Regula
7ma.

Regula

8Va.

X.

5. Ergo Status Evangelici
ſupremam habent in fuis di-

tion bus poteſtatem in Eccle-

ſiaſticis.
XI.

6.) Neque ipſe Imperator
eam exercere poteſt. annot.
n. 10.]

XII.

7.) Multo minus ſumma
Imperii Tribunalia eam exer-
cere poſſunt. [Annot. n.
11-15.]

XIII.

8) Eſt ea cum Jure Terri-
toriali Evangelicorum conne-
xa, accedente uſu naturalis
libertatis conſcientiarum, pa-
ctoque & lege publica. [An-
not. n. 22.]

XIV.

(d bo
tnsrering
1.Cren⸗
CAwico⸗
Uum,
J,
1 hisaa
lem (o
Cenomt,
.n. 4
beend
Ne proc⸗
un oe
ſonire
Nor, d

ingen
nt inſus.
dem inbae.

elwyertot
el Ao.

I.

Nis ſnm
inennerer⸗
MoN.1.

olelen

WWVN,

4 NR.
in is
inn,
. e

=
—

XIV.

9.) Competitque etiam in
fubditos Catholicos, in re-
gula [Annot. 16. 46. 53.

XV.

Quoad hos tamen aliqua-
tenis reſtringitur, ſcilicet:
I. Quatenus hi extraneæ
Catholicorum Jurisdictioni
ſubſunt, juxta num. IV.
V. VI. hoc loco.
2. In iis caſibus, qui Catho-
licam Confeſſionem con-
cernunt, verſ. 5. 4. An-
not. n. 43 — 52.
3. Eatenus, ut ipſis occaſio-
ne proceſſus nihil in junga-
iur, quod ipſorum Confeſ-
ſioni vel Conſcientiæ repu-
gnat. ibid.

XVI.

10.) Et ſicuti Papa Jus ha-
bet

Regula
Ina.

Limit.

Regula

1OMma.

„639 (60) &S.⸗

bet collectandi extraordinarie
Clericos Catholicos in terris
Catholicorum, ita, poteſtate
mjus ſublatâ, idem Jus Do-
minis Evangelicis competit in
ſuis Territoräüis, modo ultra
modum ne graventur.

XVII.

2. In Ter- In Terris autem Catholi -
ris Catho- corum Statuum ratione ipſo-
licorum;, rum ſubditorum nihil immu-
in ſubdi- ratum eſt per Inſtrumentum
tolcos. UNacis. Ergo reſpectu eorum
" antiquum jus obtiner.

. XVIII.

In ſubdi.· Quoad Evangelicos vero
tosvan- ipſorum ſubditos, obtinet
gelicos. Catholicorum Jurisdictio Ec-
cleſiaſtica in eos, qui anno
1624. eam agnoverunt. At-
tamen & hoc

*

e
1, n
Pos
feſſone
cemn.
„Mori
Drtrn
Nuoahen
Conſcen
enl

Nege
Clsel hr.
els, gll
Mngnor,
1,
Corfeſho
COncernnn
*4]

Coneti
moco uln
enn,

I.

ten (l⸗
utineie⸗
wum utlione
MAewenmn
eepecemnun
btet

1833 (61) 222.

1. in iis tantummodo caſi-
bus, qui Auguſtanam Con-
feſſionem nullatenus con-
cernunt.
2. modo ipſis nihil injunga-
tur ratione proceſſus, quod
Auguſtanæ Confeſſioni
Conſcientiæve repugnat.
vers. 4. [Annot. n. 32. 42.]

XIX.

Neque etiam hic ullus lo-
cus eſt juri Diœceſano contra
eos, qui anno 1624. illud
non agnoverunt, aut in illis
caſibus, qui Auguſtanam
Confeſſionem nullatenus
concernunt. [Annotat. n.
35— 42]

XX.

Jam de ſpeciali illo caſu,
ubi nimirum mixtum Reli-
gionis exercitium in Civitate
Impe-

II. Spe-
ciatim.

Imperi obtinet, (Annotat. n.
58. ſeqq.] Sphus 49. diſponit.

1. Quod Evangelici cives
immunes ſint ab omni ju-
risdictione Epiſcopi Catho-
lici, per verba: „Catho-
„licis Epiſcopis contra Ci-
„vVes Auguſtanæ Konfeſ-
„ſioni addictos nulii ſit ju-
„risdictio, vers. 1I. at

2. Catholici juxta obſervan-
tiam in diéto anno 1624.
ſuo jure experiantur. v. 2.

6

ANALYSIS
PARAGRAPHOR

IUs
DIOECESAN

&c. 48.
NEC NON:

IN CUIBUISE
CIVITATIBE

dc. 49.

ARTICULI V. J. P. S
INSTITUTA

1

4

J. F. B. W.

e
3 5 6

Sen

10

E

2

–

e

VierarbSelector Standard*-Euroskala Offset

0
☛
—
●—
S
£
S
—
Q Sssssssane ℳ

N

1

◻ —
X
g
8
S
.
5
⸗ .
„ G
3
2
5
nrn
Unn N 3
E
8 0 „B
6