Hd63
author: Ayrer, Georg HeinrichandEisenhart, Johann FriedrichandHeineccius, Johann Gottlieb

—

s

7A

J

m

m

2

24

-

t

-

n iil

-

À

—

E

4* :

r

EE

—

m

i

x

m

i i

E

E

t

$—— —

— Á BÓ

E s

PBL

— — À

t

- ——

COy

M2

^.

x

E.

Ps

*

!

l

?0TH

SÀNI

VE

NO

ELEMENTA

IVRIS CAMBIALIS-

COMMOVDA

—

AVDITORIBVS METHODO

ADORNATA .

À

RD.(K?FTL;

HEINECCIO, IC.

POTENTISS. PRVSSOR. REGIS A CONSIL, .

SANCTIOR. IVRIVM AC PHILOSOPH. IN ILL,

FRIDERIC. PROFESS, PVBL. OB.Do

$

Y

—

»

N

(

)x

w

-^

A d

s

«Ii

N

)

sx-::*'*' ä ä

f

q -

*

ia

Á

Yj

A& $x

9;&;

&* Yr*

?

v»gä(c'*

Y

æ?

P d.

g*

s

V RE

üW&

ææxx*xäxæxæ*äæääæx*xææxææäæä

EDITIO SEPTIMA

PRIORIEVS AVCTIOR. ATQVE EMEN/DATIQR.

NORIMBERGAE SVMTIBVS CAROLI FELSECKERI

1764.

EE

|

|

J

Ó

N

il

g

al

ti

E

USCDARN

xS3

N

P2j

n

Y*

2

x a

W

EE

x

ühä""x

g&

-

x

)

d

ÀN

2277 A

a.

;

(o

j

Y

——

1l

N

|

r

,

)

7

//.

^ )

€

f s

$

Ca D VTE

DE

IVRE CAMBIALI IN GENERE,

EIVSVE ORIGINE.

k*'

T ts

NIE

*

U

&L

NS

w&f

E:

C

ontrattuum omnium, quibäus Com- Perzgufatio '

7HLTATAOÉS

mercia inter homines confiftunt, ^

? iniio um

antiquiffimus procul dubio eft per- perzigebat,

mutstio, * quippe us etiam temporibus ufü

recepta, quibus nondum. de cudenda pe-

cunia cogitatum eft. ]. 1. pr. D. de contrab. emt.

uendit. At ea permutatio non ad nummos,

qui tum nullierant, fed ad alias res, quae

alteri fopereffe, alteri deeffe uidebantur, per-

tinebat.

* Ea medio aeuo uocabatur cozcambium. Hinc

ermutatio modo dicitur cazbzum in leg. Langob.

j

P. III. tif. 8. $. 4. modo cozcambium in Form,

Lindeubrog. v39. et leg. Alam. tit. 20. modo cog-

cambiatum ibid. Form. 141. et in Charta Alam.

16.apud Goldaft. Scriptor, rer. Alam. tom. lI.

a uerbo antiquo cayPire, á«oifec9a, de quo Pri-

À 2

Cia-

^

ä'LEMQ IVR. CAMB. C AP. I.

fcianus et alii ueteres. Id uero medio aeuo

uarie detortum , ueluti in cambiare , leg. Sal. tit.

39. $. 1. concambire , Form. Lindenbrog. 1vo.

concatmmbiare , leg. Sal. tit. 39. et Form. Lindenbrog.

19.

Vid. Lindenbrog, et Car. du Fresne in

Gloffar. med. et infim. Latinit. bis vocibus.

S. lL

Poflea ta-

€0$ *

Poftquam vuero intelletta permutatioris

Ten a

incommo

eft. porrecía.

ditate eligi coepit materia, cuius

publica et perpetua aeftimatio difficultatibus

permutationum, aequalitate quantitatis. fubue-

niret: emtio uenditio quidem frequentior effe

coepit. At quia tamen et nummi non omnes

uel eiufdem magnitudmis , uel ualoris, erant.

" faepiffime contigit, ut aliud nummorum genus

permutatione effet quaerendum; et ita hic

contra&tus ad nummos porrigi coepit.

g- 2 lllo

Y'aria nutte

Qui itaque uaria nummorum genera,

"0s permue-

fantium U0-

quae cuiuis neceffaria uwidebantur, .alis fiue

32

mi;ïa.

melioribus, fiue deterioribus, monetae ge-

t

neribus permutabant *, atque inde faciebant

i ia

lucrüm, dicebantur inde campfores , collsbiftae,

t

amenjarii, et argentarii * *,

De quibus exinfti-

E

tuto egit magnus rei ufurariae et foenebris

d

ueterum interpres, Claudius Salmafius, Lbris

—

Y

eruditifümis de ufuris, de :modo ufurarum , et

$

ds

DN

foenore trapezitico.

Q

* $ic etiam äpud Iudaeos in foro, ipfoque

d

templo, reperiebantur zoazcirzui) AMattb. XX

27 xseuamisas, Ioant. ,Y4. xo»wpisay ZMakth- xXXI,

V

12. quorum ommnium ea erat negotiatio , ut pro

minos

Y

'DE IVR. CAMB, IN GENER. EIVSVE ORIG. $

;D.

lil

minore moneta grandiorem, uelpro hac mi-

"0.

nutiorem, ftipulati fibi aliquod lucellum. pro

nauata opera darent.

Qua permutatione uel

Vagc

ideo faepius opus erat ludaeis, quod, qui fan-

n

Guario quotannis inferendi erant ficli, non

omnium manu tererentur,

Vid. Io. Selden.

de fynedr." et praefetlur.. iuridic. ueter. Ebraeor.

lib. III. cap. 1o. $. 2.

Apud Graecos quoque

frequentiffimi

erant 'rgæmäth » Geyveoysoltovts »

J

ee'yuedeiBot , xo^wfai, de quibus Iul. Pollux in

Ul

lU

Quomaff. lib. IHl. cap. 9. «t lb. F'Il.. cap. 35

Ibus

num. 3. ubi x2wgo interpretatur Goyvela GD aryW ,

argenti permutationem. . Romanis etiam campfores

J

uocabantur a campfando, i. e. permutando.

effe

** Differunt itaque a zummulariis , quia are

Ifi$$

gentariorum negotiatio publicam cauffam habe-

bat, /. 1o. $. 1. D. de ede

n«

nd. hi autem priuatim

collybi&icam exercebant

9

IU5

$. IHL

fhic

Sed nihil haec pecuniae permutatio, cui Nibil fzmen

ipfiquoque quadrat uwocabulum Germanicum, //4 ?

umnbe

unnm

eritia

IWecbfel, commune habet cum negOtiat*ionet

afio COon-

munge babef

Yi

cambiali hodierna, qua id agitur, ut pecunia

f

cum cambiis

a nobis Titio hoc loco numerata, oblatis lit-

noftvis.

P

teris cambialibus, alio loco a Sempronio folua-

baft

tur ei, qui has litteras uel a Titio, uel a legi-

timo poffeffore iufto titulo acceperit. Quem-

'l!l

n

ul

admodum enim in negotio collybiftico inter

Af

duos in continenti fit, permutatio fpecierum :

bris

ita hic quatuor concurrunt pérfonae, et per-

mutatio fit quaedam quantitatum ,. ita, ut

't ii

-quantum hoc loco ego folui Titio, tantumdem

alteri a Sempronio alio loco foluatur.

:oqllc

Vid.

A

Vir. Huber. Praele&. Pand. lib. XVIL tit. p

"

N

1 PIO

S. xzf

j

A 3

$ V.

;

ELEM. IVR. CAMB. GAP. Í

N

!

S. V.

f

Differentia

Ytaque probe difünguendum eü .cam-

fier cam-

bium reajgUlüm, quod reale uel mamuale. uocant ,

quo

& lecale. gummi in continenti apud menfam permutan.

tur, a locali , mercantili ,. uel traie&itio, de quo

h«

n0s agimus

Ylud uno loco exetcetur a col-

lybifus, qui ideo 1n iure noftro uocantur ar-

genti diffratores , 1. 277. C. de pigtor. et l. 2. S.2.

C. de conflit. pecun. nec non argenti uenditores,

]. 12, S.3. C. de cobortal, Hoc pluribus locis

tï

per tefleras collybifticas, uel litteras cambia-

les, folet explicari per perfonas, uel publica,

|

uel priuata au&toritate negotiantes,

H

$. V,

*

Canibiun lo

Sed quaemtur hlc, an po&erius cam.-

Cale ueteri-

bii genus, quod proprie huius loci eft, uete.

ä

bus.an fue-

ribus iam notum fuerit? Et fane id adürmant

vit noium ?

(

haud pauciideo, quia paffim mentio fit fym-

bolorum uel tefferarum collybifücarum, ue-

luti apud Plaut. in Pfeud. a&. IIII. fceu. 3. u. 44.

Sed caue has tefferas cum litteris noftris cam-

b1ahbus confundas.

Solebànt enim ueteres

pecunias apud menfarios deponere, et ftipu-

lari, ut nemini foluerentur, quam qui certam

teiTeram exhiberet.

Haec uero magis ad-

fignatio erat, quam cambium

Quemadmo-

dum enim, qui ex arca foluebant, a fe folue-

ve, ita qui depofitam alibi pecuniam creditori

adfignabant, ab alio dare, foluere, mumerare,

i

ïEPïae-

DEIVR. CAMB. IN GENER. EIVSVE ORIG.

7

VAd. 1. 6. S. 1. D. de

vepraefentare dicebantur.

fl

adim. uel transfer. legat.

m

s. V.

t

Propius ad cambiorum noftrorum fimi- 4» Romáe

m

litudinem accedit mos ueterum, ità permu-

nis?

Il

tandi pecuniam , ut, quam quis Romae foluif-

!

'Talem enim

fet, ea ahi Athenis redderetur.

&

pecuniae permutationem faepiffime memo-

Q

rat Cicero, Epiff. ad Attic. lib. X1I. epift. 24.

0C

lib. Xv. epzjï 15. item z diuerf. lib. II. epifl. 17.

»n

et lib. HI. epiff. $. * Ex quibus locis re&te col-

legit Huberus ]. c. ne locale quidem cambium

((4)

Romanis ignotum fuiffe

Attamen et hanc

permutationem pecuniae a negotiatione cam-

biali hodierna, et forma et effeCtu, quam ma-

Afl«

xime difcrepaffe, poft alios animaduertit Io.

Q

Henr. Berger. in Supplem. eleor. procej]" exfequut.

t

tbef 1. pofit. '7. pag. 3-

ym

^ Qxae loca nefcm, cur tam ficco pede trans-

Y«

eant uiri do&i, qui notas in Ciceronem fcripfe-

runt, quum alns minoris momenti praeter nee

M

ceffitatem immorentur.

Inde ergo patet, Ro»

NI

manos, quum olim ipfas pecuniae fpecies tam-

quam traie&itias fub foenore nautico e loco

(

in locum transmitterent, poftea nouum repee

i

rife compendium, pecuniamque Romae folu-

m

tam pexmutando alibi recepiffe.

Quod quin

cambiali negotio fimile fit,

nemo dubitauerit.

yt

Vnde miramur, id neaare Schilter. in Prax,

iur. Rom. exerc. XX XIl. $. 9.

o

$ VHl

]i

Paullatim ergo et non femel fimulque ad Sefw -

Itf

It

eam perfe&xonem quam hodie miramur, per- dl"m"" ore

A 4

uenit

t

ELEM

$

IVR. CAMB. CAP, I

uenit negotiatio ifta cambialis, et quidem ope:

H

T2 mercatorum Venetorum et Langobardo-

a

rum

Id quod uel inde colli igimus, quod uo-

hi

Cabula technicahuius necotiationis tantum non

jl

omnia fint Étalica, ueluti, traffa, ualuta, in-

do,Tamentum, aduifo, fcontro, cet. adeoque rex

originem faus pmdant

qu

$. Vlm

(à

Cambium

Hodie cambium accipitur uel pro Iitteris

Ti

badie dupli-

S1 prius :

ei feufu ac

- cambialibus, uel pro.ipfo cambio.

per

ltte

eipituy , et cambium intellieimus litteras follemni formu-

defiuitur.

a

lafcriptas, quibus quis alterum folui iubet

t

praefentanti certam pecuniae fummam, fibi

W

Jam numeratam, fuoque nomine fatisfaCtio-

nem promittit.

cambium erit

Sin. pofferius :

negotium e wuariis contra&tibus conflatum,

quo pecunia uni foluta alio loco ab alio reddi

(

bia

debet, tradita fchedula. cambiali, " ar&tiffimo

paratae exíequutionis. et. arrefti: uinculo ad-

t

ftri£tum

t

S. X.

I

Insento

Inuento itaque femel hoc negotiandi ge-

cambioetle» mere, non tantum certa iura confuetudine in-

&ges cambia-

ies condi

ualuerunt, fed et leges fcriptae de cambiis et

[

Ls

ceeperumi, Yüre cambiali condi coeperunt a fummis pote-

fint

ftatibus

Sane iam ex faeculo decimo quarto

t

SCtum Venetum de cambiis exftat, quod al-

4Ct

legat Nicol. de Pafferib. de fcriptur. priuat. li

UT

IH. quaeft. 3. rubr. de litter. cambial. $.16.

empg

p^g-

DE IVR. CAMB. IN GENER. BIVSVE ORIG.

9

lpgo

Et ex eotempore regna , res publi-

p4g- 233

q.

Cae, emporia tantum non omnia coeperunt

V0

habere leges cambiales , quae uocantur Wecb-

DO

fel. Orduuugen.

fl

$ XL

n

Quum wuero ius cambiale nihil aliud üt, us cand ls

quam complexio legum et confüetudinum eïmdff , ei

quotuplex ?

cambialium iufto ordine digefta: facile patet,

Ettt

illud recte in fcriptum et non fcriptum diuidi fo-

D

lere, quorum prius ex legibus cambialibus

tmu

(aus denen. Wecbfel - Ordnungen) depromitur,

jbet

pofterius uocari folet 4ie lVecbfel Vfance uel

(ibi

W'ecbfel- Coutume.

UO

eti

s. XII

tUffi

Si ergo ius illud cambiale pro habitu ac- j,, ceobiale

eddt

cipias, id eft, pro ipfa iuris prudentia cam. 24Pitualiter

acceptum.

biali, erit hab1tus pra&ucus leges et confüe-

jimo

quid fit ?

tudines cambiales re&te intelligendi, interpre-

lad

tandi, adplicandique controuerfüs ex litteris

cambialibus ortis:

s. XIlI

g

e1n

Quamuis uero tot gentium ciuitatumque Prigcipium

LÀ

T

leges cambiales non per omnia conueniant

fuünt tamen quaedam omnibus communia, et

ote

arto

ea re&te pro principio iuris cambDialis proprio,

|d

ac ueluti domeftico, habentur. Vnde regulal

j

l

"

mores et praecepta cambialia ommibus gentibus

Y

emporiisque commutiia:praecipuum funt iuris cam-

A $

bialis

H

"

IO

ELEM, IV.R. CAMB CAP. I.

pE

bialis fundamentum , adeaque ef ea omnia iufla

qm d

funt, quae ex iftis praeceptis umuerfal:bus iufla

Tides

ratiocinatione eliciuntur.

15 fe

Principium

s. XIIII

]i de

LJ

Quumque totum negotium cambiale uel

lm ;

collybifticum ex uariis contra&tibus conflatum

fit, dubitari nequit, 1I. quin ea , quae ius natu-

rae e£. gentium , iuva flatutaria , immo et ius com-

mune fimgulis locis. de bis contratibus praecipit,

etiam in cambiüis ualeant, mifi iis more et confue-

tudine cambiali fit derogatum Y. — d quod alterum,

ac ueluti commune, eft iuris cambialis prin-

— ^ AUE - du U nl i MENMS — EEE a EO

cipium, ex quo fimul intelligitur, quo fenfu

dixerint Barthius in Hodeget. forenf. cap. 4

f.21. et Franckius in Imfl..iur. camb. lib.l

D

feQi. 1. tit. 1, f. 11. 12. ius naturae et. Romanum

Qu

fuppeditare . fundamentum. decidendi controueifias

)d

cambiales.

ribu

* Ita Bononiae non ualent ftatuta curiae mere

Titer

catoriae, quousque capitula cambialia illis ad-

Sunt uerba

pf

uerfantur.

O. C. Bozon. art. 22.

Franckii in Izff. iur. catmb. ]. c. $. 3. wot. a.

Cb

L

$. XV.

proc

tllor

Quis ordo in

Itaque inde colligitur, in decidendis cauf-

*

gmi

€au]s came

decidendis fs camybialibus eum feruandum effe ordinem,

Qu

bialibus for. üt. 1) ratio habeatur pattorum ,

quae inter

gefur?

cambiantes intercefferunt

modo illa licita

fint, fiquidem et haec hic dant legem con-

tra&tibus. ]. 2

23. D. de reg. iur.

2) His, defi-

cientibus leges cambiales fingulis locis re-

ceptae, et, fi forte hae quoque quaeftionem

non

j

DE IVRE CAMB. IN GENER. EIVSVE ORIG. II

tti ff

non definiant, 3) ufus et confuetudines cam-

lus f

biales * ubique, uel faltm in plerisque empo-

ris receptae, ac denique 4)iura ftatutaria, et,

his deficientibus, $) iura coinmunia in confi-

bidle u

hum adhibeantur. Vid. Franck. 1. i

onfatunt

* Quo inprimis etiam pertinet finis tofius

^ ls tl«

negotiationis collybifticae in

eo confiftens,

t ii Uf

ut fides inter mercatores feruetur. Ex quo col.

legerunt do&ores, nihil admittendum . effe in

jj

iure cambiali, quod perfidiae fauere uideatur,

quippe cui neruos omnes incidere uoluerunt,

i cunt

qui primum inuenerunt tefferas . collybifticas,

alterum,

Vid. Raph. de Turri de camP. difp. II. gu. x4.

4. 34. et Willenberg. Diff. de exc

.

js pn?.

mali in camtis cefl]aute.

effioæ doli

w fonfü

b

s. XVL.

l cag.

j M* [

Denique totum ius cambiale €o ordine O/detrala-

Ronmatu

quam commodiffime tradi poffe uidetur, um

gt

1) de cambio generatim , uariisque eius gene-

ribus, 2) de contratctibus cambialibus, 3) de

yrae mete

litteris, quibus ilii comprehenduntur, 4) de

ia ls d*

perfonis cambiantibus, $) de obligatione ex

t u d

j h

cambiis nafcente, et 6) de modo litigandi feu

proceffü cambiali, agatur. Quamuis enim füb-

tiliorem ordinem excogitari pofle facile lar-

dial

giamur: nobis tamen femper ille ordo uidetur

od

quam commodiffimus , qui ipfi naturae rei

j fter

quam conuenientiffimus eft.

; ia

TM

f Cof

4

:J

j5 p

ï—

j5

j

fl

C A-

12

ELEM. IVR. cAiwg. CAP. II,

XMONOSCRORONOSOSON NONOSOSQIOIQNOROION. —

Q

| hus

SUAAPOVUE

ff

DE

funt, :

CAMBIO GENERATIM, VARIIS-

f 1)

QVE EIVS GENERIBVS.

quuta

toni

$

I

uid fit cambium, paullo ante (cap.1. $.9.)

Liorumn diui-

fio in pro

uidimus, oftendimusque, ad illud concurrere

diti

prium e£l

o. quatuor perfonas, et pecuniam unc loco ío-

(

(

J

j

cale,

lutam altero reddi.

At faepe tamen contin-

NT

git, ut in uero mutuo debitor creditori- det

feryd

litteras cambiales chirographiloco, quae tunc

fempe

uocantur cambium proprizm , (ein eigener Iecb,

tum

ftD, et opponuntur cambio locali , (einem traf-

li,

firten I7ecbfel), ubi pecunia uni hoc loco folu-

Introä

ta alteri alio loco ab aliquo folui iubetur.

iimo

Dny

nem.

Quoipfo primam habes cambiorum digiüo-

&

B

S. Il.

In camlio

Quum itaque in cambio proprio duae

proprio quot

peufonae ?

tantum perfonae inter fe, debitor et creditor,

contrahant ($.1:.): neceffe eft, ut uterque

duarum perfonarum uicem füftineat , adeoque

debitor fe fimul traffantem , fimul acceptan-

i cambä

tem; creditor uero fimul remittentem , fimul

praefentantem effe fingat.

re

" pofflt;

f

^

^"

pE CAMB. GENER. VAR. EL GENER. 1

$

$. HL

Quamuis ergo eius modi litterae cam- Canbia pro-

pria cur

biales uere fint chirographa, cambiorum fche-

.

praeferenda

mate induta; tamen ideo permagni momentl c/irogra-

phs?

funt, quod r) uti alia cambia poffunt indoffa-

ANIS

ri, 2) facilime praefcribuntur, et 3) non fe-

quuta folutione locus eft proceffui et ex(equu-

ktioni cambiali.

$. IHE.

I. 9'9')

Quum itaque hoc cambium proprie fit Singularia

um

chirographum , cambii íchemate indutum ^4"^ii pre-

oco fo

(S.3.): confequens eft, ut néc praefentatio-

ne, nec proteftatione indigeat *, fed dies in-

contit

ori d

terpellat pro homine, 2) ut hoc cambium

petuc

femper fit folum, numquam fecundum, ter-

tium, cet. 3) ut faepe ifti inferantur claufu-

T

lae, pignoratitia et hypothecaria, Ludouic,

nf

colilt

Introd. in proce[f. camb. cap.16. $.6. quamuis

hypothecae confütutio in cambio fa&ta iure

ibehtt.

Brandenburgico nullius effectus fit.

dmm«

Brandenb. arvt. $1.

Vid. O. C

* Alias cambia, fi non acceptantur , remite

tuntur cum proteftatione, (der . Jechfel.gebet mit

Proteft zurück).

Id ftatim fieri debet, adhibito

u

notario atque teftibus, et proteftatio mittenda

reds

proximg occafione , (mit der nácbflen Poft).

loU

t

$: V.

eu

Ex eodem principio fequitur, 4) ut in s;/,5;, j

epu

cambio traffato ftricte obferuandus fit dies fo. streque

cambio

,

lutionis, adeo, ut ne quidem ante illum folui

jales con-

quaudo rette

7

poffit; qua in rg omnes leges camb

fi«t ?

. fpirant.

1.

l

14

ELEN*. IVR; CAMB. CAP. IIf

fpirant. In cambio uero proprio et ante diem

filiot

folutio re&te fit; quod et iuris communis eft.

lsf

l. 38. f. 16. D. de uerbor. obligat, Vid. Freyer.

*

üm

de folution. cap. $. tium. 21,

lm e|

ag

5 L] V I..

vt

Ratio, cur

Equidet et chirographarius debitor non

in cambio

Tux

Proprio ante

femper ante diem re&te foluit, quia, fi füb

dof&

diem rete. wfuris ipfi creditum eft, dies magis in fauorem

»

Jolsi P« ceditoris , quam debitoris, adie&ta cenfetur.

Sed id contingere non poteft in cambiis pro-

priis, ubi ufurae feparatim numquam pfomit-

tuntur, fed in fortem ftatim computantur.

$. VIL.

doff

Viraque

Ha&enus de cambiis propriis et traffátis

adeoq

cambia

furt uellocalibus. ' Vtraque deinde diuiduntur in

al

xel indoffa-

ta, ue] von

ceffa uel indo[fata, et non ceffa feu non indoffata.

enm

indoffata.

Quum enim unusquisque ordimarie ius fuum

KLor

alteri cedere reCte poffit: nullum eft dubium,

l, It

quin praefentans uel ipfe poffit cambium. ac-

a "

ceptanti offerre, et folutionem exigere, uel

I

id ius alii cedere, id quod uocant iz4ojJ;men-

$4

tum , (das lhdoj]äment), quia dorfo infcribi folet.

,

S. VIII.

li

Qd

Confenfus in

Hinc in cambiis ipfis plerumque fcribi-

ceffionem ex-

tur, der Herr beliebe zu. bezablen an Titium, oder

Ditor

prelus an ,

et quibus lo-

deffen Ordre, uel, an Titium, oder Commif:.

[ |

cis,requira- Enimuero fi uel maxime haec formula in ht

W ff

fuy ?

ento

teris Wcambiali'bus non legatur; indoffam

"t

nihi-

ld

' pE CAMB. GENER. VAR. EI GENERf I$

le diet

nihilominus locus eft, modo id leges cambia-

uns el

les fpeciatim non prohibeant, quia ceffionem

| Frgyer.

et ignorante et inuito debitore fieri poffe, no-

tum eft ex /. 1. C. de mouat. * Quin aliquando

et inuitus alii cambium cedere tenetur, fi illi

ineft claufula, der Herr zable an Titü Ordre.

ytor t

'Tunc enim Titio folui no

;l fib

1

n poteft, fed eius in-

doffgtario.

ooret

* Praeterquam quod ex legibus cambialibue

cenfét

Yranciae , nec non Lipfienfibus, ceílio tunc nul-

lius momenti eft, fi formula ifta in cambiis fit

biis rv

omifi"a.

promit-

ntüf«

$. VIIII.

Ex quo porto fequitur, ut ceffio el in- Nuw omyi-

doffatio ab unoquoque unicuique fieri poffit,

bus indoffare

cambia li.

trifits

adeoque et ludaeo a Chriftiano, et Chriftiano

ceaí ?

hontort

a Iudaeo cambium recte cedatur.

Quamuis

i

enim ludaei Chriftianis contra Chriftianos

Ij f

aCuones cedere prohibeantur Receff imper.

ybiutt,

4. 1$27. S. 79. ef Ordin. polit. a, 1577. tit. 20.

um «

art. 4, 1d tamen in praxi non obferuari, re&e

f&, Y

monet Berger. in Oeconom. iur. lib.

III- CGP. f.

MW/I

!

S. 4-

Ojetn

"

5$ oX..

ld uero praecipue obferuandum, cambia Cambia quo-

cedi uel indoffari bifariam. Aut enim ita im- //ci modo

j

nl

cedautur ?

proprie fit ceffio, ut alter procurator indof.

fantis fiat in rem alienam, quod fit formula,

C

j

vor micb an Herrn Iauolenus, foll mir gute Zab-

lung feya , uel, es foll mir validiren: aut ceffio

3ment0

mhl-

eft

—

L

16

ELEM. IVR. CAMB. CAP. II

eft uera et propria, eum in finem faCta, ut

lh u

ceffionarius fiat dominus cambii, quod fit for-

Qs (

hb

mula, vor micb an Herrn Iauolenus, Valuta von

demfelben

Prior indoffatarius, quia tantum

fe iUb

Catmbi

procurator eft

cambium alterius indoffare

lil

nequit; huic autem regulariter id eft integrum

Vnde faepe fex uel plures ceffiones dorfo cam-

quix

Cüp

bii infcriptae leguntur, quale cambium tun

uocari folet ein Giro, uel, ein girirter W'ecbfel

denb

tislau

SXI

€N

Duale indof-

Nec minus notari meretur, leges cam-

felirt

ameníum

biales tantum non omnes ob innumeras frau-.

probibitum ?

« T

des prohxbere ceffiones, quae folo fubfcripto

$

nomine fiunt, ac promde uocantur 7zdo[Jamene

ta in bianco

Ex his ne a&io quidem datur,

nifi ante praefentationem nomen indoffataru

ab indoffante infcriptum fit

Vaid« O^ C- Lipf.

f. 1. Dantifc. art. 277. Brandenb. art. 44

tempr

. XIl,

(5 et

Canbia

'Tranfeamus ad tertlam cambiorum d1u1-

lüej

sraffata funt

düwe

uel feria-

fionem, quae tantum ad localia uel traffata

zum,zel pla- cambla pertinet: alia enim eorum feriarum,

BU

£earum.

litgg

(reguliere uel AMefi - H'ecbfel), alia platearumt,

Illa

Qubt

(irreguliere Wecbfel) folent adpellari.

funt, quae in nundinis publicis foluuntur;

tonem

Il cs

haec, quae extra nundinas in emporis prae-

fentantur.

lemm

o j

$. XIII.

nf d

Cambia pla-

Cambia platearum fünt uel a Pifta, Qtacb-

fearum funt

&c) a Vifta,

Sicbt), guando folutio iniungitur aliquot . diebus

poj

Hem

bDE.CAMB, GÉNEÉR. VAR. Ef. AGENER.Q

17

d w

poft. uifum cambium , quod mercatores eïoquuh- ud à dato,

ftfor.

tur, drey Tage mach Sicbt. beliebe der Herr. zu

ael a Vío.

"

hit tot

bezablen; vel a. dato , quando acceptans foluc.

fantüm

re iubetur intra cértum tempus a datis literis

Qdoffare

cambialibus, e. gr. von daio über vier IF'ochen

g.

beliebe der Herr zu bezablen; uel denique a7/f»,

fa.

quando tempore confueto foluere teretur ac.

um (utf

ceptats, quod tempus Lipfiae, in terris Bran.

denburgicis, Francofüurti, Dantifci, et Vra.

"

tislauiae eft r4. Auguftae Vindelicorum uero

et Norimbergae i. dierum. — Vnde facile in.

65 Caff-

teligitur, quid fit deppio pjo,

(oppelt zj5),

ss fU

cet. Vid: Q.:C.

fonpto

Ts

Lipf. $. 15. adugufran, eap. a.

fjfint

i daiuh

$. Xltil,

jf

m

Quamuis uero id tempus uocari (oleat Zs e/ quam -

tempus fatale folutionis : quibusdam tamen 1

0 dies ine

h

x

O- duciarum

cis etiam elapfo illo tempore

?

quod in Xam. destar?

bio expreffüm eft, acceptant

i dari folent in-

ff dmi

ela

duciae aliquot dierum, e.gr. trium, quatuor,

feriarW;

quinque , fex, qui uocantur Re[pit- uel Dif.re-

fious - Tage, nec non Nacb- uel £breg . q; age, de

lat

l [[a

quibus fingularem in hac Academia diíferta.

tionem fcripfit Io. Chrifteph. Franckius, H

ae

j

P

induciae in terris Brandenburgicis funt trium

T

dierum, O. C. Bráudeub, art. 24,

in Saxonia

uero ob fidem mercatorum tacil

lantem planeg

funt abolitae.

Vidd O- Cs Lij)f; go I ïiü 3

(u

-

' jdu

| Heinecc. glenb, i:s;'gcamä 2

B

$. XV.

p

E

18

ELEM. IVR. CAMB. CAP. If.

s. XV.

Diuerfa ho-

Contra plane alia eft cambiorum, quae

fum camtLio-

feriarum uocant, indoles, quam platearum.

ü

np

rum iadcles?

*am 1) illa certo tempore praefentanda funt,

fs f

fetou

élapfo uero illo tempore non amplius admit-

tuntur, et Lipfiae quidem in nundinis uernis

*

Wi

et autumnalibus vom erfteu Tag macb eingeláute-

t

ije

tem Marckt bis Frestag zu Mittag um 10. Vbr,

in hiemalibus uero Pis zur Auslüutung der Mef-

frac

fen

/ft

2) Cambia feriarum foluenda etiam certo

&l

tempore, e. gr. Lipfiae die Iouis pofterioris

hebdomadis, quae uocatur die Zabl-ocbe,

At

usque ad horam decimam no&turnam. Vid.

eet

lie fe

O. C. Lipf. S. 14. 3) Nulli hic admittuntur dies

induciarum.

L

$ XVI.

RICBS

Firisque

Ceterum commune id habent utraque

ie a('ï;

canbiis co't- cambja , quod aliquando a tertio , qui in cam-

(:a g'm

amums ac-

tf

ceptatio in bio n

on eft nominatus, foluantur ^ Quum

honorem emim faepenumero contingat, ut is, ad quem

Quag:

litterarum

cambium dirigitur, acceptationem deneget,

nfant,

fatla-

tertius uero traffantis amicus illud fponte et

l;ero t

ultro acceptet: haec acceptatio uocatur iz bo-

€*€ pnc

norem litterarum. Eaque non aliter fieri poteft,

quam 1) interpofita a praefentante proteftatio-

Y

ne, et 2) expreffo eius nomine, cuius in ho-

norem acceptatio fa&ta fit.

i.

o

,

s. XVII

Wmæiam

u

DE*CAMB: GENER. VÀR. EÍ. GENER,

I9

$. XVII.

! que

Porro cambia uel fola , uel 'pl"ur'a fimui Cainbia plus

ifearum.

àr poffe, iam fupra animadtiertimus. — Pofte

rd quazdo ,

* et eurs dene

J fnt,

rius fit commodo praefentantis, ut, uno al

,für ?

j aimt-

teroue exemplati deperdito, reliquis. adhuc

& Ws

ütipoffit. Tuncuero obferuandum eft campfo-

eingcläute-

ribus, 1) eas litteras omnes pro unicis haberi,

1 10. Väff

2) easdem per omnia fibi fimiles eífe debere,

T [

praeterquam quod fecundis et fequentibus in-

jam ce

feri folet claufüla, mwemm Prima mocb micht be.

ofterori

zablet, uel, der Herr. bezable auf diefem meinen

|.ifod

Secunda Wecbfel - Brief , Primia unbeqult, 3) re;

; 3

&e et adcurate illas effe nümerandas

unurdes

fiae fecundae , üel tertíae , exítent,

$. XVIIÉ,

Qui plures eius generis tefferas coliybi- Qä,oxw,, ?

fticas habet, primam ftatim poteft praefenta.

- u

re ad acceptandum, dum reliquae per alia lo-

€a girentnr.

j am.

Ácceptantis érim àeque, ac

traffantis, fion intereft, fi uel maxime reli.

Quir

9d qu

quae pet ceffionem if alienas manus perue-

hiant, quia rion nifi ex una foluit, ex reliquis

uero tum demum folutió exigi poteft, fi illa

[ d

€x prioribus nondum fit praeftita,

jur n

$ xVii.

Otemio'

Sünt et alia cambiorum genefa paulfo in.

Re'cthfo'

p

frequentiora, uti ea uocat Franck, f

iur. cambiorurmi

camb. lib. 11 fe&, 1. tit, 1.fegq. — Talia funt, ,)Pa4le ixfres

cambium pro €omputo alieüo, (fitr fremde Recb. quentiorum

6 Y

B i

Bung)s

2Q

ELEM. IVR. CAMB, CAP. II

aung),quando infüitor uel proxeneta alterïus

bl

imandato cambium traíffandum curat, 2) com-

CO,C

ditum, quando unus ex contrahentibus duas

f

plurefue perfonas, alias in hoc contra&u con

lt ]

currentes, repraefentat, 3) conditionale, quan-

a

do litteris cambialibus conditio quaedam lici-

ta, et legibus permiffa, ab uno contrahen-

5 j

tium adiüicitur, denique 4) interimiflicum , quod

quis foluta nondum ualuta interim dat traffati-

ti fecuritatis cauff4, quod tamen a proprio uix

;

differt.

€. XX

Camlium

Denique inter pontificios natum eft cam-

ficcum 4

H

]bium ficcum , quod nihil aliud eft, quam ima-

f, ef ux

ä

[2

eríum 2

ginarium. Simulatur enim traffari cambium,

quum re uera id agatur, ut pecunia credita

poft interuallum eodem loco cum foenore ob

eiusdem ufuüum foluendo reddatur.

Quod

quum in fraudem canonum, foenus et ufuras

prohibentium, repertum fit, plerisque legi-

bus Romano-catholicorum cambialibus pro«

hibetur. Vid. Franck. imfl, iur. camb. h'þ. II

*

fe&. i. nf g.

$. XXL

Conuenien-

Sed ficca haec cambia neque apud Pfo-

tia eorun — teftantes prohibita funt, et cum propriis fere

um PTO- ;

priis.

per omnia conugniunt. Nàm et in his id ple-

ruma

DE CAMB. GENER. VAR. FI. GÉNER.

2I

]teus

rumque agitur; ut pecunia credita eodem lo.

l)d

co, additis forti ufüris, adeoque cum lucro,

5 (Ua$

reddatur. 'Talia uero camibia propria ne in-

U con .

ter pontificios quidem hodie tam ftricte ue.

qui-

m

tita effe, poftquam Receff. imper.. a. 1600*

mm-

$. 179. ufurae tolerari coeperunt in imperio,

obferuauit Wenceslaus Neumannus a Puch.

jm,qUOd

Mrifte

é

hol2, de camb. cag.'xo. $. 6.9. 8.-»'

jpro us

i

NG

'Eä

n

".

et cim

^ u

EM

gm n

M

( 3

J8

-

ambi,

L

N X.«&I;,

— n t

l credita

-t

emore

| Quod

a ufors

i L

JUS pTO-

j i

" NU

ris i

il

f

J

C AR,

22

ELEM, IVR. CAME. CAP. if.

Wttes

w&wwæwwm» S04»4»458» 204 84D

Cb

C APU D b

lic ]

ec

DE

ltns

(.C

CONTRACTIBVS CAMBIALIEVS,

w

$.X

dgtü

De contra- I

7

MC

Gibus cam-

am fupra diximus, cambiale negotium con.

bialbus cur

flatum effe ex uariis contra&tibus. ltaque ad

troh

fione

boc capitg; eius naturam difünCOus cognofcendam quam

agatur ?

maxime neceffarium eft, contra&tus illos, qui

fige j

inter tot perfonas intercedunt, eorumque na-

turam ac indolem , probe perfpe&tos habere,

Quare de iis hoc capite exinftituto agere, ani-

mus eft.

S. I.

V'ariae

Cambialem obligationem ex contra&tu

aliorum

P^* safci, inter omnes conítat: qualis uero fit ifte

giones,

ftu

contraCtus, de eo adhuc fub iudicels eit.

Qi

Pro permutatiose ilum uenditauit Lauterba-

f

chius in Differt. de contrattibus innominatis, co-

rollar 2.et 3. Aliieumdem pro locatiome con-

quo 1

qUe ;

dutlioue , alii denique pro emrioue uenditione ha-

h

þue:rugt?

ti, (

$. II

Qu

Quae vefu.

Sed nullum horum contra&;uum cambil

leant ï

LAHEHY,.

naturam ac indolem exhaurire, facile unus-

Buy

U

quisque intelligit, Permatatione enim 3d agitur,

ut

-

DE CONTRACTIBVS CAMBIALIBVS

153

100

utres pro re, fpecies pro fpecie, detur: m

cambio uero, ut quantitas quaedam pecuniae

hoc loco foluta ab alio alibi reddatur

Vnde

nec locus hic eít poernitentiae, nifi praefen-

tans tantum fit remittentis procurator

Vid

NS,

O. C. Hamburg. art. 7.. Nec mutuum * dici po-

tefít, quia pecunia non femper datur, vt red-

datur; fed faepe redditur, antequam detur,

Nec mandatum tantum fubefï&. poteft, ubi con-

m o

trahentes ab initio ftatim ad mutuam praeffa-

aqu i

tionem tenentur, et ubi a nüumeratione pecu-

quam

niae incipit obligatio

Q5, QUi

* ]pfum cambium proprium quideszm eít mu-

q Ti

tuum palliatum, fed tamen habetur pro noua-

hobett

tione, quia quis iàm ex litteris potms obliga-

:æ, atl

tur , et nonia inde a&tio oritur, nempe die Wec/y-

JzE leage.

u

antfäïAm

Non minus falluntur , qm hic fingunt de-

Continualio

refaíationis.

')( lüe

pofitum, ubi res in fpecie non reddltur, et is,

f

qui pecuniam accipit, elusdem dominium con-

u*

fequitur

Quae ultima ratio etiam impedit,

itir, ^

Dcm-

quo minus Jocatio condutlio dici queat.

j t

que emtio uenditio ideo dici non poteft, quia

at

in hoc contra&u non redditur res pro pecu-

nia, fed pecunia pro pecunia, quantitas pro

quantltate quamuis campfores faepe uti fo-

leant phrafi, eimen H/echfel kauffem. Vid. Q. C

cam

Bwuunuic, art« 2,

x

o J5

uf

B 4

[

)

VV

4

ELEM, IVR. CAMB. ,cn.'n-r,

$Ms

icted

Fouies erro-

Fieri fane non potuit , quin omnes hi au.

Ts

TU

duntar.

£

offett- Go

es opinione fua fallerentur, r) quod ne.

dion

gotium tnter tot perfonas geftum ad unum

ls

contrattum referre conentur, quum tamen

illud ex pluribus conflatum effe facile intelle-

xiffent,fi mens non laeua fuiffet; 2) quod ne.

p

gotium hoc ad formam contraciuum Roma.

perti

norum exigere uoluerint, quum multaa po-

Conti

fteris fint inuenta, de quibus Romani olim ne

Tiüme

per fomnium quidem cogitarunt, quales funt

Cür jn

contraCtus feudalis, adfecuratiónum , uitali.

Mheti

tii, focidae, lotariae, bodmeriae, cet. de qui-

fond

bus confuko Papiniano , fi reuiuifceret, faten.

hon t

dum effet, fibi iam de nouo ius effe addifcen-

A o

dum. Conf Gottl. Gerhard. Titii [u; priua-

Em , lib, LU. cap. 14. $. r. et $. 16.

UT

Ex pluribus

fenten

conuenxtioni-

: .R"ö&ius evrgo:—obferu;runt Schiït&. jn Pra-

Ttdtifig

&US co;z/id-t' xi iu?. RQ*TZ... €J€€

(

1

rc.ï,XX:Xi/, 9. 1o., et 'Stypman,

megolium

Ti n

cambiale.

nus de iur. maritim, pavt. IIT, cap.8. $. 42. ex

n fr

Primu e& plüribus conuentionibus conítare negotium

principalis

ttanen

contraclus

iftud cambiale, easque contra&tibus iuris Ro-

d qu

inter remit. n2ni non per omnia fimiles effe. . Primo enim

tentem ez

o

traffantem

inter ic contrahunt remittens et trafíans. Ille

Wt fo

peragitur,

numerat pecuniam, ut hic det litteras cam-

qui quam

l fOlut,

proxime a

bidles; hic aceeptam a fe pecuniam fcriptis

litteralem

litteris fatetur, fpondetque, eam alio loco fo-

f&ntem

accedit.

lutum iri,

Perir5

Hunc uero contra&um proxime

fCripfit

ac.

DE c'ONTRAchVS c&mnmin?s.f 24

accedere ad naturam contra&tus litteralis, poft

hi at«

alios obferuauit Iuft. Henning. Boehmerus 4e

X .

Ationib. fe&, 11. cap. 9,. $. 16.. Conf. quoque Ti-

QUti

fius in Jur. priuat, lilf.. X; U. 9. S/ «3,

ame

vele.

s. VIL

W

Obicipoffet, fcripturam uel litteras ma- Obiefiepre-

gisad naturalia, quam ad effentialia cambii fs vee

o

motaque.

pertinere, et fi aliundé probari poffit, inter

a

contrahentes ita conueniffe, ut pecunia hic

olfm t

numerata alibi reddatur, nihil effe cauffae,

ls fünt

cur inde nafci non debeat obligatio. . Vid,

ytdl.

Rhetii Diff. de uerfur, cap. 1. tbef. 10.. Sed re-

itqi

fponderem , tunc obligationem quidem nafci,

^ fitetk

non tamen cambialem ;

dari etiam a&ignem;

il

at nog cambialem.

; rie

$. VIIL

Fiusdem momenti eft arrumentum, quod

Stypmanni

aygumentis

fententiae noftrae obuertit Stypmann. .de iur.

i p

maritim. pavt. HHII.cap. 8. 9- 40. cambium ideo

rc:/]lmndftur.

,-pman-

non poffé dici contra&tum litteralem, quod

p 9

non foluat is , qui fcripferit, fed tertius ex-

;gotium

traneus, nec ideo foluatur , quod fcriptumüt,

r

fed quod pecunia fit pnumerata. - Nam ad prius

li Cnim

refponderem, illum etiam in fenfu iuridico

uere foluere, qui ab alio foluit, 7. «6. 1. 87. D.

de folut. ad pofterius uero , falfum effe, traf.

; at«

cripo

fantem obligari ideo, quod pecuniam acce-

o

perits obligatur enim , quia fe illam accepiffe

i

fcripfit , et quia locus non gi*t exceptioni nom

nunie-

d

$

w

w

26

ELEM. IVR. IC.AMB. CAPT. ZïIf

numeratae pecuniae, mifi ea in continenti fit

l?quidat

In&

s. VmL

finte

'C'w]'e&al/"ia.

Quum ergo omnino pro'certd habendum

ter tr

fit, primum illum et principalem contractum,

qui inter remittentem et traffantem interce-

Hx.c r

f*

dit, ad litteralem quam proxime accedere:

àd f

inde omnino confequitur, 1) ut acceptans, fi

indoffanti foluerit, et ab eo acceperit inftru-

€xpl

mentum ceffatorium , - (einem — -:Mortifications-

Scbein) , indoffatario nihilominus foluere tenea-

tur, Berger. Ele&. procefJ. exfecut. $. $3.. 2)

ut indoffatarius ceffionem indoffato denuncia-

re nonteneatur, contra /. final, D. de tranfatt,

—-Lo — .05 — Cf2 oà t

3) ut indoffatarius .ceffionario extracambiali,

licet antiquiori, praeferatur, contra j a. C.

gui potior;. —in Pignor,

f i

bX

T0n f

ln qubnan&

Neque tamen exiftimandum eft, adeo

cambium a

omnia, quae de contra&u litterali monet. Iu-

üri&[]s

contratlu

QU :

litterali dif- ftinianus

in $. un. Inft. de littevar. obligat. etiam

femt ?

interp(

in cambiis obtinere, ita ut nulla in re ab eius

natura difcedant. Nam 1) ne ante biennium

ftangi

Quam ;

quidem locus eft exceptioni non numeratae

Rde[)qu

pecuniae, nifi in continenti fit liquida, 2)fi

opponatur, eius exceptionis probatio ipfi reo

fwmm

incumbit, non a&tori, Vid. Io. Henr. Bergerj

qmm ]ï

Diff. de exceptione non mumeratae pecuniae aduer-

fus cambium.

lr

$. XL

PE CONTRACTIBVS CAMBIALIRVS.

27

enti ft

O E

Et hic quidem primus et principalis con- A4er cos-

tra&us eft, quem inter remittentem et traf-

trattus iníer

traffantem

fantem intercedere diximus.

Alter initur in- & acce-

endum

ter traffantem et eum, cui folutio iniungitur, ptantem.

uf

Hic uero contraC&tus uere in mandato confi.

NI

ftit *, quia acceptans, füfcepto illo mandato,

cedete.

a2d foluendum, adeoque ad neg

z

jl

otium alienum

t nl

explicandum, obligatur,

* Equidem Franek, pftit. iur, c&mä. iih, £.

TAEl

JeG.. 1. dif. 4 . 20. negat, inter traffantem et

2 tefe

acceptantem femper intercedere mandatum,

g. t)

quia folutio etiam. focio uel infütori iniungi

potfit.

Enimuero poteft diuerfo refpe&u alie

N

quis et focius, et inftitor, et mandatarius effe,

Quis enim ne

f

H

£et, etiam focio et inüiþori InaMe

gb

dari pgfï'c i

n

& XH .

Ex quo fequitur, 1) ut tertius, cui folu. canj&äarig

tio iniungitur, cambium acceptare inuitus "4tize ac-

cepiantis.

non teneatur, 2) ut feme] illo acceptato ob-

)

ftri£tus fit ad folutionem, 3) ut hoc, tam.

t o

quam mandatario, folutionem denegante, et

j t

interpofita proteftatione, regreffus aduerfus

3 dl

mandantem pateat, 4) ut acceptans, tam.

jenm

quam mandatarius, fines mandati non egredi,

at

adeoque nec ante tempus, nec ante condi.

a)l

tionem litteris expreffam, nec alia moneta,

r

quam ipfi praefcriptum , foluere poffit.

Jugel

S. XIil.

, u

| Qvandoquidem uero et mandans manda. ConfcHavia

tuitu trafe

tarium indemnem praeftare tenetur: ita facile i»

AHbi$e

»

patet, "

18

ELEM. IVR. CAMB, CAP. III.

patet, $) acceptantem

tamquam mandata-

Veutt

runm

at

foluta pecunia refufionem eius cum

Dine,

ufuris a traffante re&te exigere, et 6) ab igno-

tis * cambia acceptare non folere, nifi in an.

quixc

te i

teceffum fciat, quomodo fibi fine ambagibus

fatis fa&turus fit traffans.

Quo comparatae

funtlitterae , quas mercatores adauiforias ad-

pellare folent.

les|

* Hinc 1)fi ignoto iniungitur fulutio, incam-

biis uti folent formula: /Jau£ Zfvifo.

2) Sin fo-

qui

cio cum focio res eít, recepta cft formula:

— foll mir. validiven.

3) Sl folutio iniuugitur ei,

pra

uocum nobis rationes funt, nota eR: tormula :

(era

3

er Herr j!eüe es à Conto,

It

s. XIHL -

Ío 8

Subfitutioni

Quumque in mandato perfonae induftris

bicno» « et qualitas eligatur, ac proinde fubfütutio in

locu;,et cur:

negotiis extra iudicialibus regulariter non fit

permiífa: facile patet, 7) cur ne in cambio

quidem is, cui folutio mandata eft, alium, u

c. debitorem fuum, pro fe, inuito praefentan-

te, fubfütuere poffit

Effet enim haec dele-

Y

gatio futura, quae inuito creditore fieri non

]

poteft, claufulaque fubftituendi cambiis qui-

Inter

dem inferitur in fauorem praefentantis, nom

(arig

autem in f3uorem acceptantis.

da ar|

$. XV

UT

'Tertius contraétus inter remittentem et

"Tertiut cone

Qhïïü(

tratlus inter praefentantem intercedit, isque pro diuerfita-

J

remitten-

tem ef prae-

te circumftantiarum dmerüüïmus effe poteft,

Wieh

fcntantem. Modo enim praefentans fit dominus cambii,

J

uelu-

d

29

DE CONTRACTIBVS CAMBIALIBVS.

d.

ueluti fi reftituta ualuta emerit: modo man-

S CUf

datarius tantum , fi pecuniam remittentis no-

bige.

mine, ejusque mandato, exigit. Immo ali-

*

I 4

quando titulo donationis cambium a remitten-

te hàbet.

Xgout

paratae

g. XVIO .

TE

Hinc priore cafu remittens litteras cambia- Remittens

ifferds Cattfo

9 Ia

les femel ceffas reuocare non poteít, quippe

biáles a ? et

l) Sm (D'

quarum dominium iam in ceffonarmm feu quasdo, re-

forml:

itur ij

praefentantem eít translatum: pofteriore lit. /?62'e pof*

rl

teras iftas re£te reuocat, modo res adhuc fit^ "

integra. ld quod ex natura mandati manife-

fto &uit *. S. 9. Inft. de mandat.

* Quamuis enim alias mandatum iudiciale

qduftnt

reuocari non poffit, nifi cauffa cognita, /. 16.

'.müo n

l. 17« D. mandat. id tamen tantum cautum eft

s

propter dominium litis, quod apud Romanos

poft litis conteftationem confequebatur man-

cgmbr'o

ne dominium tranfit,

datarius: hic uero in mandatarium nullum pla»

üum, j

jeite

S. XVII.

t

. (e

Inter eum , cui iniun&a eft folutio, et Ier prae.

fentautem et

t f0l

praefentantem uel exaCtorem proprie non

acceptanter

us

intercedit fingularis contra&us , quia praefen-

4 ; et quane

J

i.

tans remittentis , et acccptans traffantis man- 4?» fizeule-

fi5 CoxÍirde-

datarius eft, adeoque hi non (uo , fed alieno,

us infercée

normine omnia agunt , ceu re&te obferuauitIo daf?

Chriftoph. Franckius iri ruftit. iur. cambial. lib. I

em &

J 1. tit. 4. $. 22. Simul ac uero hae perfo-

3effltï

nae limites mandati egrediuntur, et acceptans

p

€. g. ante diem folutionem promittit, nouam

N

ormni-

qdi

39

ELEM. IVR. CAMI?. CAF. IIf.

omnino ineunt conuentionem , qüae con&itua

quur

ti uel delegationis indolem redolet, adeoque

QU

quae

ceffat tunc regreffüs adueríus traffantem.

iqu

Conf. Raph. de Turri de'þcamb; dif. I.. quaeft.

Tnonn

16,. . $7.

em

iNS

uales fint

Quae quum ita fint, ueriffiimum eft, quod

Aflae conuea-

fiones; quae

obferuauit Gottl. Gerhard. Titius in zur. priuat:

án cambio

lib. X. éap. $. f.4. tria nimirum negotia uel

J

cencurri?t? tves conüentiones in cathbio conicurrere , qus-

hn

Ui

rum prima tantum fit principalis, duae uero

poftremae müinus principales et accefforiae:

(

flre

quia prima coüuentig ad cambii perfe&tionem,

tUor

tfeliquae ad confümmiationemi eiusdemi et ex-

- fequutionem pertirieafit.

ttes.

E]

DN

öo XVI] u'i

«

f

hn et extrá.

l

Saepé faién ef alia negotia extra ordi.

erdizent 5t- nemn concürrunt. Nam 1i)aliquando proxene-

bla! ]

gatia Cone

£urrant , e£

tae de cambiis alfeno nomine megotiantur,

&ur ?

quo. cafü riouürt rüardatum intercedit.

2)

Saepe cambium indoffatur, uel àlteri ceditur:

et tunc emtio uenditio; mandatüm, in folu-

tum datio, donatio, uel alios qualifcumque

contra&tus initus effe poteft. Denique3)quo-

ties quis acceptat cambiuni ij honoremi litte-

lf

farum, Atoties intercedit negotiorum geftio.

d

$. XX. -

UC

Adfsnatio

. Quin fünt quaedam conuentiones cam-

mls ]

quid?

bialibus adfines, et quae ad eorum raturami

& d

: quam

31

DEÉ CONTRACTIBVS CAMBIALIBVS,

zonfie

quam proxime accedunt, quum tàmen /fint

ideoque

diuerfiffnae. Eo inprimis pertinet adfigzatio,

ffonterti

quae eft aCtus, quo, qui foluere tenetür, alium,

j quaejb

aquo folutionem fuo. nomine accipiat, de-

monllrat.

Ea, quod ad formulam attinet,

cambio faepe tam fimi

cile fallat.

üs eft, ut incautos fa-

d.bl

$. XXL

i p

Differt uero adfignatio a cambio, quia in

uoumodo

ofa

fe, qui

adfignatione unus mandat duobus, alteri, ut azfgratio 4

ca:bio dife

ge uero

foluat, alteri, ut accipiat, /. 27. $. 2. D. de le

t ferai?

gat. 3. in Cambio uero plures contra&us inte

Y

fforae:

Conerfy

pluresintercedunt. Deinde in cambio qua-

tuor perfonae requiruntur, in adfignatione

] a d

tres tantum.

Denique in adfignatione non

obtinet rigor cambialis , nec proteítatio in

cafü non praeftitae folutionis, nec indoffatio.

gt

* Vid.Yo. Frid. Hoeckneri Diff. de litterar. cam-

o«

bial. iudoffamento, cap. 1. S. 7.

o'tiantug

* Lipfiae tamen indoffatio adiï'gnati'o'x—mm. fuit

P

licita ufque ad. ammum 1699. quo prodiit das

4Marckt - Edict , cuius $.. 3. et4; omnes adfigna-

cedi

n i

tionum indoffationes pro nullis dc;laraxitur,

$. XXIf.

1

(ume

Tres uero iftae perfonae, quae in adfigna- Quot. perfo-

1]

nae in ad-

jl

tione occurrunt, fünt 1) adfigmams , qui alii

em()a

per alium foluit, et hinc etiam a mercatoribus

fignatione

concurrant 2

uocatur der Ausgeber; 2) adfignatgs, qui alte-

TA

rius iuffu, eiufue nomine, foluit, der Zabler;

nato

j

.

ac deniqug $ adþgmtariüs, cui ab adfig

quam

Ía.-

32

ELEM,. IVR. CAMB. CAT. IIl«

foluendum eft, der Imbaber. . Vid. Sam, Stty-

foi

ckii Diff. de iure adfignation. inter mercator. S.39.

ädügn:

L recuf. in Vfu bod. Pandetl. lib. XVuL tit.a. ]

Gnbi

Vi s

$. xxilL.

ls ea quid

Schedula adfignationis adfignato tenipe.

Quod

ebferuan-

quia Y

dum , et quo-

füue repraefentanda, praeftitaque folutione

$odo & de-

eius in manibus eft relinquenda, quippe quae

figna

legatiome

];6',-

differat? .

tunc apochae vuice fungitur.

O. C. Lipf. S. 24.

Si non foluit adfignatus, non ideo liberatur

j

adfignans, fed adfignatario recuríüs ad ad.

Q

fignantem patet, fecundum paroemiam iuris,

distoy

Anweifung iff keine Zablung.* Vid. Stryck. vf

um f

bodiern. Pandetar. lib. XVIIL. tit. 4. $. 24. et a6.

f

Et hoc ipío adfignatio differt a delegatione,

Brunfui«

quippe qua delegantis obligatio plane exítin-

(t]ato

guitur. $. 3. Zufl. quib. mod. toll. obligat.

[

lj i

* [taque adfgnanti$ eft;. omnem adhibere

diligentiam, quia alias culpam etiam. leuem

Uro

[

raeftare tenetür adfignatariüs, Vid.Ío.Hieron.

uf

Stengeri Diff.. de adfienationib. mercator. $. 36.

1

Litterae adfignationis praefentandae funt intra

li f

friduum, et fimul ipfo die in adfignatione de-

finito urgenda eft folutio.

Vid. Stryck. /. c.

Vi f

$.38.39. Nee adfignato coneeduntur indu-

ciae, (die gevvibnlicbez | Refpit « Tage). praeter-

Vid.

quam N ratislauiae.

Q

C. IFratislaus

$. 3

Denique adfignatarius adfignantem cer-

.ä

tiorem facere tenctur, fibine folutum fit, nec

nc, 'Vid. Stryck. c. /. $. 4*

Ti

$. XxIlII.

Piures diffe-

fentiae inter

Sed etid intereft inter adfignationem et

N

4dfignatio-

gpevi ef came

cambiuin, quod illa pro lubitu reuocetur, cum

UR

cambium reuocari regulariter non poífit, Vid.

li

bium refe-

TAT UF«

:

T

DE CONTRACTIBVÉ CAMBIALIBVS,

33

n Strya

Köänigk. ad O. C. Lipf; 0. 24. zof. 1. Practerea

uf S.19,

àdfignatio arrefto conftringi poteft, quod in

i4]

Cambiis non aeque indifin&te permittitur.

Vid. Stryck. L0 $. 38.. Id weró fingulare eft,

leipé

quod àarreito on fit locus, nifi intra triduumi,

potyte

quia iftud fatale tempus eft, intra'quod ad.

pX que

fignationém p»raefentari oportet. Vid.Stryck,

C;

R

Jibenti

$ XXVD

T

Sunt tamen leges quaedám et confuetudi-

MWibusdass

im I'UU'S,*

hes topicae, quae et adfignationi pàullo maio- 7

OCl$ ]z*ngalä;

re quid circá

yd 7

rem effe&um tribuunt , et quaedam alibi non

recepta circa illas requirunt.

adfigsatio-

LB(- e V

Sic. Lipfiae,

nes obtinefs

Brunfuici, etin nundinis Bulfanenfibus * pro-

iegatianeg

j al

teftatio interponenda eft, (i adfignante abfen-

te non praeftatur folutio.

Vid. Eranck. in

f

dufit. iur.. camb. lib. 1. fetl; 3. tit. 9. Q I3;

ld

T

" Jeucit

uero tantum non ubique obtinet, quod data

foiiin

7) f u

adfiznatione folutio in minore moeta prae-

fing i

ftari foleat, nifi aliud. diferte expreífüm fit;

:tionc ;

Vid. Koenigk. ad O. C. Lipf. $. 22. sot. 6

4

tur

(i

* Id fingulare eft Bu

ifani , quod diftinguitur ;

n

utrum praefens fit adfi$nans, an üero abíens;

u

Priore eniu cafu (ufficit, i cora

t ipfe certior

4 r

fiat , folutionem non effe fe

quütam: . pofterioré

j

uero opus eft folleanai

lmlli

rium et teftes.

»

proteftatione per:notas

l()üem ü

Sunt ét fideiuffiones quaeäam'cam*biïä

quo.— ; Ca?näiis p2

dam modo fimiles, et quae pletuitique

-cam. deiuftozes

tU

f (qm

" HODHÜn

[j, V^

bio, tamquam obligationi ptiricipdli, acce

-

Heinecc. glem. iur. camb.

€

Qquam decce-

Áoe

- duht. desi, guacä

-

34 .DE CONTRACTIBVS CAMBIALIRVS.

ft dwplii dunt. ld uero fit dupliciter. Aut enim quis

sodo. Aual-

)

h

fideiubet feparatim , tradito inftrumento fide-

lum quid ?

IT

iuffionis, et tunc iuri cambiali aduerfus fide-

quam

iufforem non eftlocus: aut in ipfis litteris

li

cambialibus fideiuffio latitat, et tunc fideiuffor

f

conuenitur proceffü cambialt.

Vocari haec

fideiuffio folet auallum, idque fit.fola fub-

Ícriptione litterarum cambialium ab uno con-

fiue

Ícriptarum: tunc enim primus eft debitor, re-

pro

liqui pro fideiufforibus habentur. Vid. lac.

Wüür

C

Sauary in Negotiator. perfed.. part. L lib. I11. $. É

fiti

$. XXVII.

Ouid inter-

Multum ergo intereft inter auallum etob-

(tot

lum e

Jitv intey a-

uallum e

ligationem correalem *, quae potiffimum in

t

obligatio- C8fB

biis propriis locum habet, quaque tenen-

nem Cor-

tur, qui fe in folidum in cambio obligarunt:

realem?

fideiuffor enim , fi debitor principalis foluen-

do eft, tantum in fubfidium 5 correus in foli-

dum principaliter tenetur, fiue alter correus

foluendo fit, fiue non fit,

te alter liberetur.

fquamuis u foluen-

* Tunc uerolitterae cambiales concipiuntur in

numero plurali, et adduntur uerba: AkZmf'ige

Qu9

Oflern 17

9. bezablen «vir beyde vor eigen, und

poffi

eixey vor

j

Brief cet.

eyde, auf diefem unferm Sola W'echfel-

fuas 1

of

: g XXVTil.

n

e'mmo

Dzþfe;;unt*

Si fingulari inftrumento quis fideiuffit,

quogqwe "o-

is tahtum ex iure communi tenetur , adeoque

UT

do exfequene

id, g

Sin in

di -i,nt-:r K

ord;nario tantum proceffui locus eft.

àpfo

Np 71

!

DE CONTRACTIBVS CAMBIALIBVS.

3$

jm qu

o fide.

ipfo cambio fa&a eft fideiuffio, is, qui auallo

s fide.

fe obftrinxit, iure cambiali conueniri poteft,

- Jittens

quamuis diffsntiat Berger. in Ele

'&ï proce[f. ex-

Qiufor

Jecutiu. tbef. $2.

v Doec

$. XXVTIL

Q -

Perinde uero eft, fiue quis pro traffante, Au4llum pro

o Qu

fiue pro remittente , fiue pro indofiànte , fiue

emuibus pere

Jonis in catis

bitor t

pro acceptante denique fideiubeat.

Omnibus Zie obuezi-

Vi

entibus fieyi

enim obligationibus fideiuffionem fecuritatis

z

poteft, *

,H[; Ql Z'

cauífà accedere poffe, ex ipfo iure commun

1

fatis notum eft. — Vid. j. s. mf de fideiuff.

Quoties pro indoffante fit fideiuffio, opus tan.

x eto-

tum eft fübfcriptione fideiuffo

:

;fi;, adeoque et

Ti J

tunc fit auaïïum *.

J teve

* Formula haec eft: vor mich z Herrg Seüz—;

bl

pronius.

V'aluta $on demfelben.

EW: 173 8.

Leipzis den ',5.

j oJen

Titiüïa

T

lauolenüss

r o

$. XXX.

pfolet-

Ceterum et id notatu digniffimtm eft

:

5 DQuizam. hic

] 'umturh

quod, quamuis jure communi unufquifqu

e pofint fides

|i Mþ/öu

poffit fideiubere, qui fe et obligate, et reg //Pere?

u

itth 'W

Jí

falh

fuas adminilrare poteft, praeter feminat,

aliofque fpeciali lege exceptos, pro Ccámbio

tamen fideiubere nequeat proxeneta, cuius fi.

deiuffio ipfo iure nulla eít, nifi quod in Gallia

s dul

eius fübícriptio ualet tamquam atteftatum *,

d

Vid. Sauaty in Negotiat. perfetl. part. L.

n

| lib. L.

, 9

tap. 7. pag. a6a.

C a

;pfo

* Ratio

36

ttngl

* Ratio eft, quia proxen&ta& protocollo ple«

na fides eft habenda, perinde ac notarii pro-

Ín.i

tocollo uel inftrumento.

Atqui haec fides ua«

éillaret omnino, fi proxeneta fimul effet fide-

qUeo

iuffor, quia tunc teftis quodammodo effet in

Cept

propria cautfa,

bUs 1

g XXXL-

i&quf

pe

Commen-

Aïiquando cambiis accedunt litterae com-

dt i

terac quid

datitiae lit- mendatitiae , quae mercatoribus uocantur eiite

Addte|[e , uel eine Notiz*, et nihil aliud funt,

nj

fint ?

quam litterae, quibus tertius paucioribus uer-

bis rogatur , ut, fi forte is , cui iniun&ta eft fo-

lutio, acceptare cambium recufet , ipfe prae-

ftet folutionem honorariam. Hae litterae fe-

paratae fchedulae infcribi, et acu cambiali-

bus litteris adne&ü folent.

* Formula hzc eft: z zm-verboj'ter:Emylebung

der Acceptatiog (uel, Zablung) iff ficb. bey: Herrn

Titius , Kaufmann in Amflerdam, zu melden.

$. XXXIL

Quid civca

Negante ergo acceptationem eo, cui illa

eas obfer-

iniun&a eft, exa&or uel praefentaris , praeuia

uandum ?

Í

proteftatione, litteras cambiales una cum com-

mendatitiis offert tertio, cui commendatus

eít, eumque rogat, utin honorem litterarum

foluere uelit. Quum uero commendatio al-

terum numquam obíuringat: confequens eft,

ut et commendatitiae hae litterae. non ' obli-

gent tertium ad folutionem praeftandam.

Quin ne declarare quidem uoluntatem fuam

tene-

-

n

pE CONTRACTIBVS CA BEMTRYYS,

37

Jlo ple«

tenetur ante diem folutiohis. Vid. Phoon-

i pro»

hdes ua

fen. in Stil. camb. Amftelod. cap. 24. $. 4. Deni-

t fidte

que obferuandum, denegata folutione uel ac-

) efet i

ceptatione ptoteftationem fieri debere fumti-

bus traffantis,. uid. O. C. Hamburg. art. 28.

idque etiam. neceffarium videri doétoribus

« «

plerifque , quamuis diffentiat Franckius in Diff.

ntur t

de iure adimplementi litterar. cambial bomoris

ud [unt,

gqugï 9. 17. not. f*

yus uc

* Ethic quidemideo negat, prote?cationcum

hanc effe neceffariam ; quia litterae commenda-

; d-

titiae non fint cambiales, . Sed contrarium ta«

[e prae-

men uerius efít. Cuj enim pracfentans come.

mefüdatur, isfurrogatur acceptanti; forroga-

ne f

tum . autem fapit naturam eius, cui furroga-

tum, Praeterea proteftatio fit eum in finem,

;ambiälf-

ut proteftanti faluus fit regreffus aduerfus traí-

fantem. Quis ergo negauerit, hanc rationem

et hic locum habere.

Vid. Audr. Leíerug im

pijont

Refolut , dubior. de camb. pag. 14»

jg I

J

qi

1

M

N

P.

C

/,/

"

P

Z

pïaeuia

£

H

n

M

a

m C

al

uI

cei

MO

aR .

MRET

a

um

Af i

j E&a

i o

an dl

" [

(v

C 5

C A-

38

ELEM, l/&. CAME, CAP, IIII.

Di

'!'? 3608 408 408 st dOR E RA f*?* 4

DA PYM U

DE

M

LITTERIS — CAMBIALIBVS, E*Xa

b3

RVMQVE CVRSV.

&s

Broy

ös I.;

s e

Ratio ordi. Q

tet 7

415

uomodo ex campf'onim confüetudine

concipiendae fint litterae cambiales, iam fu.

teu

pra, fed non nifi obiter, monuimus. Nunc

!) 0/1/(

ea de re ex inflituto agendum erit, fimul.

u

que de curfu litterarum illarum . quaedam

g

hau;i proletaria erunt monenda,

tamur

lat

$. IF.

YT

Litterayum

Litterarum cambialium partes funt tres,

cambialium

l

partes quof ^

- lemma, W. litterae ipfae, et lL. fubfcriptio. Yn

at ?

lemmate continetur 1) wofum, 2) logus, wbi

Se

cambium fcriptum, 3) dies, memfis, et amnus,

nf

ac denique 4 fumma pecuniae exa&tori foluen-

Is

Votum

quid ?

dae. 7otumin inuocatione Dei confiftt; quae

Ü D

quam füuperflua fit, quaue cleri- uafritie in

?) QUi

omnia fere inftrumenta irrepferit *, oftendit

Lenam

Chrift. Thomafius in Wof. ad Inflit. prooem.

k incip

pag.2. Vnde et hodie faepe omittitur.

* Ratio, cur.'mcjrcatorcs et campfores hane

ia

inuocationem diuini numinis neceffariam puta-

riht, non alia eft, quam quod illam inítrumen-

Configh

tis.notariorum praemitti iufferit MaximilianusI.

COnftfe

imp. in Ordiz. myzäzzr.ra. Ter.

Enimuero quum

s

: KQCC

l

DE LITTER. CAMB. EARVMQVE CVRSV. 39 ;

v

haec conftitütio tantum ad notarios pertineat :

nemo inde collegerit, huius modi ' inuocatioe

nem in cambiis itidem efíe neceffariam,

$. III,

D

. Magis neceffaria eft mentio loci, adeo, ut Aeztio Ioci

4752 e€cej[d-

eius omiffio cambium uitiet, faltim in ducatu

ri4 , et cur?

Brunfuicenfi. Vid. O. C. Brunfuic. art. 1. Quam-

uis enim alibi locum impune omitti poífe, pu-

tet Zipfelius de camb. pag. 118. idque etiam iu-

Tehudn

re communi re&ke fe habere uideatur ob 1. ax.

i d-

NutQ

D. obligat. et 4&. merito tamen diffentit Sam.

)

(

Stryckius in Diff. de cambial. litterar. acceptat.

Ccap. 3. f. 3. Quomodo enim fcire poffet lit-

1uaedam.

terarum cambialium poffeffor, quo cum pro-

teftatione remittendae fint litterae cambiales,

fiin illis lo;i nulla fiat mentio?

/

yrt 406

S. HII.

M

ï

| Sequitur diei , menfis , et anni*hrknentïo;,ï quae Dz;ez', Hédte

If, wl

Qt IIl

neceífaria omnino uidetur, 1) quia pleraequ

e f et anmi

mentio in lit-

(olyet-

leges cambiales tempus exprimi iubent, uelu- £efis cam-

ialibus ze-

t; quüe

t Prufüicae, Brunfuicenfes, et Auftriacae, ?

effaria, et

2) quia faepe dies folutionis a die fcriptarum «

ur?

cdte

^

litterarum computandus eft , ab eoque curre-

re incpit, e. gr. vier H/ochen à dato beliebe

, /mocm.

der Herr z bezablen, 4) quia de praefcriptione

t

debiti cambialis iudicari non poteft fine die et

es h

n p

confüle*. n aliis fcripturis omiffüm diem et

hu

confulem regulariter non uitiare contra&tum,

il

TU

(

gotum eft ex 1. s. C. de tranfail. Aufbent. quod

h-zcc

C 4

fiue

-

AO

EIEM IVR; CAMB.,, CAP, II

D

füe C. de teftam. et l, 34. $. 3, D. de

TU5, 0

i

pignor. ef

bypotbec.

)f

* Accedit et haec ratio, quod faepe cambia

plura et diuerfa dentur eidem períonae , fuper

)

cadem fumma , et tunc faepiflime nafci foleat

quaeftio, unumne hoc debitum cambiale fit , an

plurz? ld uero ad liquidum perduci non po-

teft, nifi in omnibus dies et conful exprimans

ä

ïgre

Li

Sü,miii(i JFOZ—

Denique follemne etiam eft campf'oribus,»;

uenda an ci-

füb finem lemmatis cifris exprimere fümmam

imyer

jfeis. expri-

menda, ad-

foluendam, addito monetae genere ,. quo exa-

Tltitty

dendumque

Vtogetae

€tori fit fatis faciendum: quamuis hoc requifi-

(dfïHm

genus ?

tum uel ideo effentiale dici nequeat *, quod

ft-ig

fumma,in ipfis litteris cambialibus bis exprimi

5

ten dj

" folet.-

deaniy

* Hoc reäluifïtum non effe effentiale, uelinde

innj

patet, quod ipfe acceptans hanc fummam füpe

0q

plere poteít, quum tamen debitor fine falfi

crimine in ipfa oblisatione nihil mutare potfit,

titm n

Adiicitur ergo furima magis notitiae

3 quam nee

adeo )

s;cfïl,i;t;a;i.s, caufía,

fl

gï. p

AMandatum.

1n ipfis littcris cambialibus primo emm

S

foluendi quo- ex

priméndus eft dies folutiouis, et quidem in

gïtur, 1

380d0 ex])y«i-

mendug, ?

cambiis propriis fpecifice, e. gr. 13. Zochen à

t j

dato, WMel, künftigen. 12. Hornung ; .in traffatis

"Il ta

autem diftinguendum, ,fintne feriarum , .an

platearum,

LT

Inillis fufficit mentionem: fieri

bfZü::]le',;l

nundinarum , quia tempus folutionis tunc.fatis

bIS Hefx

certum eft: in his uero dies ftatuendus eft cer-

Ym [

tus,

l

DELITTER. CAMB, EARVMOQVE CVRS'&'. 41

i, d

tus, ue] 15 a datis, uel 2) a uifis litteris *, uel

3) fecundum confuetudinem computandus.

yt nb

* Aliquando contingit, ut cambia offerantur

ye, ipet

iufto tardius, i. €. termino folutionis iam praes

a foleat

terlapfo.

Tunc uero huius modi cambia aequie

iefit, a

parantur cambiis a uifta, et hinc acceptanda

| o po:

funt intra triduum, folutio uero praeftanda in»

p

tra 24. horas a uifis litteris.

Id fi non fiat, in-

teþponcnda eft proteftatio,

4

$. VII.

Sequïtur mandatum foluendi, quod modo esatum

pforbis,

fümmram

imperative exprimitur, (Zer Herr zable avf diefen

Joluendi quo-

"OO exprie

nieinen W'echfel-Brief), modo uerbis precatiuis , mezdum ?

quo CX«

; il

(derHerr beliebe au bezahlen auf diefen meinenmrech- —

^ qui

, fel-Brif). . Res eodem redit, quamuis difcri-

men aliquod in his formulis reperiffe fibi vi-

eyti

deantur Vogtius de cawib. pag. 19$.. et Stryck,

j wliti

in Diff. de cambial. litterar. acceptat. cap. 4.. f. g.

m p

Eo enim uiuimus faeculo, quo cultiores gen-

r fine 1l

tium mores loquutiones imperatiuas refpuunt,

t pf lh

adeo, ut et mandata uerbis precatiuis concipi

; quamn.f!

foleant,

Li

$. ViII.

: Si cambium fit proprium, |facile ixllteïli- Canbiis pro«

orin

)

.. priis loco

gitur, loco mandati de foluendo inferenda

m

mandati de

j

effe prowiffionem folutionis, quae erbis prae-Jolueudo iz-

erenda pro-

rf

fentis temporis exprimi folet, zable icb auf die-

WWO fblll-

fenïmeänen fola *FFecbfel- Brief , uel

Vff . i

» gelobe icb. zu tionis.

m D

bezablen. Ymimo plerumque haee. promiffio :

bis; fteri folet, femel hoc loco, ac iterum füb

Y Zeit

«did

finem litterarum , uerbis, Jeifte zu-gefetzte

f05

$

ricb-

4

ELEM,. IVR. CAMB CAP Ir.

DE]

Froet

richtige Zablung uach sechfel Stil, und nebmc

Gott zu Hulje

tlbf

-

$. VIII

AMestio lii

K

ferarum

Proxima eft mentio litterarum cambialium,

&t tome

cambialium

Cauf diefen meinen. Wecbfel- Brief), adeo quippe

Tmoe

ef. secf. mneceffaria, ut plures leges cambiales perfe-

h fitn

Jeria,

quutionem cambialem denegent ex fchedula,

füfficfa

in qua uocabulum cambii ne femel quidem

f infr

occurrit: quamuis alii id fuperfluum, uel fal.

M' UM

tim implicitam cambii mentionem füfficere,

exiftiment.

fent terb

Vid. Bergerus in Ele&, difceptat,

Cf

. forenf. pag. 706. et Franckius in Inft. iur. camb,

ff

lib. 1. fed. 1. tit. 6.. $, 77. fequ..

fürom. ;

$. X

Immo non modo litterarum cambialium

Earumque

hi

qualitas

mentio fieri debet, fed et earum exprimenda

ü qua

exprimenda.

eft qualitas, puta, quod fint folae, uel primae,

fiicg [

fecundae, tertiae, cet

Ea bis exprimitur,

L

femel in litterarum corpore, ac iterum poft

Tüt f

fübfcriptionem. 'Vbi tamen obferuandum, lit-

Wfici

teras primas et folas pure concipi folere, re-

IHUda Qu (

liquas uero fub conditione, fiprioribus folu-

C]f'Ptum

tione nondum fuerit fatis fattum, 4der Herr be-

liebe zu bezablen auf diefen meinen fecunda Iecb-

lerzs

t p

fel- Brief, prima unbezablet

Attamen et hic

It i

mentio qualitatis cambii poft fübícriptionem

Tif l

fuperflua eít, et ideo tantum fübücitur , ut

merantuy

qualitas litterarum ítatim in: oculos incurrat

Ergo

Cïmblah p

DE LITTER. CAMB. EARVMQVE CVRSV. 43

d t

Ergo et ipfe acceptans procul dubio hoc mo-

do fübfcribere poteft. ^ -

$. XL,

ifiur,

Nec praetermittendum exa&oris praenomen Exa&oris

et 20men, uelideo quippe neceffarium, quo

d nomen Qquo-

AU

nemo ex litteris agere poteft, cuius in illis nul-

que ef prac-

j p

nomen see

la fit mentio, Quod adeo uerum eft, ut nec«efario in

(chedi

ipfs littevis

füf&icjat quidem fola litterarum poffeffio ? etiam

cambialibus

| qiitt

fi inferta fit claufüla, am getreuen. Briefes-Imba- exprimen-

, uel fL

ber.' Saepe tamen exa&toris nomini fübiici fo. ^"*

fofficere,

djpt,

lent uerba, oder deffen Ordre, uel, oder deffen

Cormifs , quibus fignificatur, cambium ab in-

i. C

doffatario praefentatum eiufdem effeCtus fu.

turum, ac fi ipfe exa&tor illud obtuliffet,

$. Xl

vbf

Hinc porro /e-xp»'rimenda eft fumma foluen- Summa tol.

da, quam leges quaedam cambiales, ueluti venda quo-

primen 1

0d0 eXprie

| r

Danica [lil. F. cap. 14. drt. 8.] et Brunfüicenfis ^

ezda? Ad-

dendum qu0s

primfülfa

[ art. 1. ] bis fcribi iubent, femel litteris , et ite.

que mone«

n po

rum cifris.

Quamuis uero alibi alterutrum

tae genus,

dun

fufficiat :-procul dubie temen confuetudo prior

Jere,

laudatu dignior eft, quia quod integris litteris

bui f

fcriptum, difficilius corrumpitur, quam quod

m

folis cifris expreffum eft. Denique et mozetae

r

genus exprimendum , quod nifi fa&um fit , mo.

j d Tic

netae uuleares intelliguntur, quas uocant Cur-

rent. ln cambiis propriis ufurae forti adnu.

p

d! j

merantur. ut aeque, -ac ipfa fors, proceffu

cambiali peti poffint.

incw*fat.

S. XIII.

o

44.

EVLEM.. IVR. CAMB. CAP.IIII.

pE 1

$. XIIL

lïpfænþ

Num quoque

Tum fequitur profeffio campforis , fibi iam

(Iechf

ualutae

euentio fa-

effe fatis fa&um, id quod ftilo collybiftarum

UMT

cienda, et. QOCa

tur ualuta, Plerumque fimul exprimuitur

tj geda

4/?"":' nomen eius, a quo fatis fattum fit, e. gr. 7-

dtt atde

ten w

luta von Herrn Titius: q1mmo faepe, fi pro fuo

computo etin rem füam pecuniam quis fol-

cambi

uere iubeat, formula ita concipitur, Valuta

Qul f

Bd

von wür felbften.

Praecipue autem id obfer.

uandum eít, talia effe uerba adhibenda, ex

quibus acceptio ualutae colligi poffit, e. gr.

Valuta wobl empfangen, uel , des Irertbs bin mobl

hc

vergnigt , quia alias non poffet inde demon-

TIS, ple

fitonis

ftrari, uere numeratam effe pecuniam *. De-

nique notandum , nonnumquam modum etiam,

ts

quo fuerit fatis fattum, exprimi folere, e.gr.

Qu

tert a

Valuta baar empfangen , uel, an IVechfel-Briefem,

t lii

item, Faluta in R;ecb

Á

ngngen mobl empfange!s

(tà Corn

cet.

* Si uero pecunia nondum fit numerats et

traffans fidem habuerit remittenti, formnla re-

cepta ett, Z/aluta vvobl verftanden , de . qua ui-

dendus Sam. Stryckius in Diff. de cambial, dfe

E

ferar, acceptat. cap, 3« $. 10»

J Quor

dm:

/($. XIV.

li

r

ij

Num salu-

Sitne zalutae mentio adeo neceffaria, ut

(ïlnt Cam

tae mentio ejus omiffio cambium uitiet, ex legibus fingu-

emila cam-

QQmQï üt

bium uitiet ?

lorum locorum cambialibus iudicandum eft.

!&mm

Y

Eam omnino exigunt leges cambiales Pruffica,

Ahquand(

Danica, Gallica, Brunfuicenfis: contra ea in

D admü

Lipj

j

u

à

DE LITTER. CAMB, BARVMQVE CVRSV. 4j

lipfienfi $.3. legimus: und follBn diefelben

ET.

(Wechfel- Briefe), es mag der empfangenen Va»

Mybiüarum

luta , wie ziwar an. ibm felbft billig müre, darin-

expniutt

üen gedacbt feyn, oder wicbt, einen IVeeg , wie

eg. t

den andern, kriftig und giiltig fegn, De eo ta-

Á (ü

imen inter omnes, conítat, femel acceptato

cambio folutionem exigi poffe, fi uel maxime

1 qi f

i, lii

nulla facta füerif ualutae mentio. Vid. O. C.

Brandeuburg. $. 1.

| d o

ben, «

s. XV.

'!Ii[, e. gr'

In cambiis propriis, ut jam $. $. monui- » casiis

hr li ol

mus, plerumque fübiicitur repetita protmiffio

proprüs rae

e (emte

.

folutionis cum inuocatione noiinis diuini:

in mi]ïo Jolu-

am *

IHogis :

m

traffatis contra acceptanti indicari folet , cuius

fraffatis ine

dum t

computo foluendum fit, ipfiufne traffantis, an

dicaiur , cu-

Jere, g

tertii cuiufdam. — Hinc follemnes formulae,

ius computo

bfe!-Brt'ffW:

foluenduyz "'

der Herr flelle es à Conto, uel,. der. Herr. ftelle

aj

es 4 Couto Herrn Sempronii,

uxelþ, foll mir validis -

Ten , .Cet.

gynenit *

fyart

EUSUE

dt qua ll!'

Quumqu'e non femper conftet äccfeptanQ Aduiforíse

ii ?

ti, quomodo fibia traffante fit fatis facien. litterae de.

"iuntuy.

dum: hinc adiici plerumque folent uerba, /azi:

Quid circ

4Aduifo. Aduifo autem , quod et fpacchium vo-

eas obfer-

i L

cant campfores ltali, funt litterae *, quibus "^^ um ?

s p

certior fit àcceptaris, cambium effe ad fe traf.

qdur f

fatum, et quomodo ipfi fit fatis faciendum,

s Pf Umc'a,

Aliquando tamen non exfpe&tandás effe litte.

Du

?

ras -aduiforias, 'acceptanti denunciatur, et

]j

ple-

9

Dr

46

ELEM. IVR. CAML CAP. Iif.

:

plerumque colophonis loco additur wal

[«2

gilum ;

dictio.

fomat.

* Solent ueró häcc fpacchia tiel litterae ade

(.15,

uiforiae ita concipi:

ttriliol.

AMdio Berliz dén 13. Detember 1738.

Hocbhgeebrter Herr !

Verfüm

Per Advis dienet. biettit , dafs auf Denfelben beute

tià fent

dato einen fola ( prima und [ecunda , uel, príma,

Cotürm]

fecunda , und tertia) W'echfil- Brief. übevfrbvieben

won Reicbs-Thalerm $o0. fage fümf bundert, am

Cambi:

Herrn Iacob AMüllern 14. Tage uach Sicht in Brane

Cendum

deuburgifchen. Zwveydrittel Stückem 2u bezablem

Bitte meinen Brief mit pYomter Zahlung 22 bonorte

fptic

ven , und es auf mein Conto 2u fiellen , vvoran init

W Iufr

eixe groffe Affeclion ge[cbiebet. - Honorire -bigvvite

derum des Heryn Bri

uxd verbarre

efe mit bere?tq,&er Acceptaíions

des Herrz

Àif

dienfivviligfley

DES

Samuel Frfxeytaggï

h futor

« XVIL

"m

heile

Traffans

Ad fubfcviptiotem. quod attinet, a dextta

fj

quottiodo

Jslfcribat

» folum praenomen et nomen traffantis , ue! ta-

bernae, immo et aliquando fideiufforis poni

folet, additurque nonnumquam epitheton,

des Herrn bereitwilliger , dienfiwilliger, — Ahquan-

do et ipfum foluendi mandatum repetitur, fi

forte traffans littetas fua manu non fcripferit.

s. XVIIL.

Sigilum an

Sigilli þlane riullus eft ufus in hifce litte.

m

BU

vequiratury pg

, et hincfi addatur, quod aliquando fieri

& x

et an fub-

feriptionis uidemus in cambiis propriis, id merito pro

! Drgi

1",6.;' *l* P* fpertuo habetur. Quaeri uero fole

t, an fi-

CUR

UE

gilum

j

DE LITTER. CAMB. EARVMQVE CVRSV. 47

«r w

gilum fubfcriptionis defe&um: fuppleat? Ad-

firmat Remer. de uer. obligat. ualor. feü. I[.

fitetie ad

€ap. 13. $.4$. Negat contraSprengerus in Pra&.

cambial. S. 3. pag. 48.

Et id quidem omnino

tb g

uerifimutm eft, r) quia perlculofa eft contra-

afb butt

QX) IWM

ria fentenna, ob falfa, quae ita facile poffent

rr

"

committi, 2) quia ita non facile fieri poffet

u

tí Ew"

cambialium litterarum recognitio.

Idem di-

cendum uidetur de cafu, fi loco nominis füb-

2 la ',r.

/f]a dll /WOP*

fcripti crucis fignum fubiiciatur. Vid, Ludo-

, AU ^ll i

N/W

uic. ntroduti, in proceff. cambial. cap. 2. 6. 9.

AL[t;) 4fi0 ^

S. XVIIll.

Ad finiftram fubiicitur nomen acceptantis, Quaezam

vjcr

þawo obfere

praemiffo uerbo honoris, et fubinde uocabu.

anda ?

rj

lo fautoris*. Repeti etiam folet qualitas lit-"

terarum cambialium, ut ftatim adpareat, fo.

lae iftae fint, an plures exítent eiufdem gene-

(citf

Tis.

s. Ut

* Formula haec effe folet:

ffon 0ni

EU

Herra Paul Hermanx,

epphet(m,

Gonnern

ii W'

Sola.

Berlm.

epe

S. XX.

An charta fignata opus fit, ex legibus fin- c;;,,;

gulorum locorum cambialibus dnud1candum19£"dfa LU

j u

fce ne

$: opus :

eft. . In Saxonia diftinguunt inter cambia, quae

o 1l

in prouincia manent,

et extra prouinciam

etitü j

J

traffata: in 1lhs enim eius mnodi charta requi-

k

j

ritur,

j

D

48

BLEM. IVR CAMB. CAP. HUf

ritur,in his nonitem. In prouinciis Pruflicis

j

idem hodie obtinet *.

Vaj

* Verba O. C. Brandenbarg. art. à. .ita fe has

fier

bent: die M'echfel-Briefe , fo aufferbalb Landes

J

ertbeilet , oder aus unfern Landen an andere Qerter

geben , laffe

-

n vvir von dem geftempeliea Papier bee

Wbf

/

reyet und ausgeuonunen : dieienigen

IV ecbfel-Briefe

de d

aber, fo im Laude ausgeffellet , und darimm vere

bleiben, fie

feyen traffrte , oder auf ficb felbfe aus-

Stryck

Hlean obue: Unterfcheid der. Suimnen auf

gesgebene , fo

dez Bogen zu 3. Groftben, bey

i

geftempelt

es Papier;

lorün

Strafe , d

afs auf. uigeffeinpelte Briefe iur Zablumg

gicbt verbolffeu vverden foll ,

gefibrieben vverden.

(em in

$ XXL.

Qülat

d« r

Duandondti

'ales effe oportet litteras, ex quibfls ao

et ubi ex

j Optci

cautioxe dl.

cambialis poteft inftitui: Lipfiaetarnen , Brunf-

(ribner

ieri

ata

uici, et Dantifci mios inualuit, ut et ex cau-

T

peifequatio

catübialis

tione * amercatore mercatori datafüper mer-

delur.

DN

cibus creditis cambialis perfequutio detur, mo-

d.

do füumma debita, et certus folationis dies, in

Fir. "

ilaa exprimantur.

Vid. Koenigk. Adpend. a&.

&um f

Q. C. Lipf. [ pag. 69. fegu. edit. go. apud Siegel.

£ou. I. Corp. iur. camb. ]. —

j

* "Talis cautio ita concipi folet:

»

di

L

Ich Exdes unteifcbricbener bekenue biermit , für

erkauffte uud tücbtig empfaugene W'aaren. fobuldig

[

£ü feyn die Summa von "Thalern zvvey buudert an

J

Herrn - - Die gelobe ich ibme , oder getreuen Briee

fes - Iunbakern auf - - - danckbarlich zu bezablen.

DauidMeuiuss

Leipzig. df*iz --

Tlie

UT (

$. XXII.

AÁn ex Cbi-

Quid fi debitor creditori dederit chiro-

vograpbo ;

graphium ; eique inferuerit claufulam ; i5 ver-

Re) ind,

eui iunferte

fpreche

Heimc

elaujula ,

ii

DE LITTER. CAMB. EARVMQVE CVRSV. 49

s rici

nächx

fpreche. biermit, die wir varrgc/'cbq[i?ne - -- nacb

N echfel:

Wecbfel - Recbt zu bezableng uel, ia Entfiebung.

Recht, des

LM&M

promter Bezablusg gebe.ich dem Eerrn Glüubiger

iur perfe-

ia La

ustio Came

r at

Jfreye Macbt und. Gewalt, diefer. Poft balber uacb 1

ialis ?

; Dpir d

Ivechfel- Recbt wieder inich zu verfabren , an in-

dj

de datur perfequutio cambialis ? Adífrmat

| dirio us

n

jj

l

!

L

Stryckius in Diflert. de cambial. litterar. acceptat.

; Quen 4j

Cap. 3. f. 2. Sed.id leges cambiales Pruiïiciaei

Gufin

d Lb

aliorumque locorum , non admittunt.w E—qüii

]gi

dem in Saxonia huius modi claufula debitorem

obligat ad carcerem, ceu oltenderunt Men:

€ken. Trad. fyuopt: proce[f. diff: r. £. $g..Riuinus

jb r

, hu

in Specim. except. forenf. cap. 8. uum.3. et g.

Gribner. in Priucip. proce[f. iudiciar. lib. 1j Cap. :

etor (il:

J.8. Ludouic. in IntroduH. im procef.. camb;

fiyet

Cap. 2. $. 10.. Sed in his prouinciis res decifa

deur m

elt O. C. Brandenb. art. $1.* et EZiGo d.. d. 16.

yis dis

Febr. 1720. quod. Ord. bspotb. et c

"

jpnt ü

um reperitur fub litt. D.

oncarf, .. adie:

pud sjegel;

* Tbi potentiffimus le

gislator: Jalyz;ng;gäyj jbl];

gemá[s uuferer Ordgü

ag vom 16. Febr. 1720. vvenn

die Clauft ,

nach W'echíel.

in Oblieationes eingerücket ,

Recht za verfahren,

felbige die Nabur eineg

bie'fmifji)?r

Ghirograpbi nicbt üudera ,

nocb ein Tebreres, as

andere. Pafla exfequutiua

g I^

H

1em baben , effeiluiven:

; Jo par äf4m FXJ&qarztiaæ

Jii

frie

*

sl

Pub. X-Xm.

;j

Haec de litteris cambialibus:

proximum Tjzsfyg.

jpie

eft; ut de curfu earum agamus pa

ullo adcura- 42 cvrfum

ZHTevayum«

tius ,id eft, ut, quomodo hae litterae fint dan.

Remitten-

j d

dae, indofíàndae ; praefentandae

T

j t

Helinecc.Elem.iur;cam!g

D

dae,

j

d

$o

P;LEM. IVR. CAMB, CAP. IIIt.

lÉ

dae , foluendae, uel cum proteftatione remit-

N

tendae , quidque omnibus hifce cafibus fit ob-

feruandum , diftin&te oftendamus. Primo ita-

mqu

que remittens aut paratam traffanti numerare

fasCatT

fetritt

pecuniam, aut dato interim cambio, quod iz-

fors

terimiflicum * uocant, uel cautione feu chiro-

Tot

grapho, fatis facere eidem tenetur. Nifienim

id fecerit, traffans, qui litteras cambiales füb

tit

fþas,

íÍpe folutionis dedit, perfequutione cambiali

Tium

aduerfus illum poteft uti, Vid. O. C. ;qyf;

S. 26.

L.l

* Cambiun: interimificum ita concipi folet :

"n

Adio Leipzig den- - - Rtblr. current.

fün

"uf koumenden - - - diefes Jabres gelobe ich 2u

bezahlen auf diefem. meinen Sola W'ecbfel Brief .an

läutung

Herrg -- - oder Ordre, die Summe «von Rejebs-

Thalerg - - - fage - - - carrent.

V'aluta vou dem-

li

fit ii

felben au einem I'ecbfel Briefe mach - von obigem

dato an Herrg - - - V'ev[preche, wvoasnu folchey

f

Wechfel-Brief gebübrend honoriret wwvorden, zg

-ltlfücü

gefetzter Zeit gute. Zablung, und mebme Gott 2&

bium

Hiffe.

Ferdinand He

i me

mfel.

Cautio uero talis effe folet:

Denuacb icb. Endes unterfchriebener von Herrn

Dauid JMeuius einen W'echfel-Brief an Herrn Gaius

zach - von - - Rtblra. fage - - Rthlrn. current, un-

fer dem beutigen dato empfangen , und vvir uus mit

fnfnur

einander dabin vevflanden, dafs icb. die- Zablung

^

Suttur

d

[

jf

üv ebe uicbt leiffen [olle,-bis Nacbricht einge-

lauffen, dafs befagter W'ecbfel-Brief gebübrend bo-

goriret vvorden; als ver[preche ichb kraft diefes ,

?n nf

& re

daj;, fobald die Nacbricht vom evfolgter Accepta-

lie Summe-ob-

fion 2urücke gekommeu , icb fodemm «

i.

gedachten W'echfel- Briefes von - - Rtbliz. current

an Herrn Aenius vvieder vergnügen vvolle.. Leipaig

(

den- -^

M

Siegm117zd Gatterer.

V fem

s. XXIIl.

bDE LITTER. CAMB, £ARVMOQVE CVRSV

$1

,v EXA

Ye fetr

s. XX

usfb

Nuimeratà pécunia, uelfatis fa&tione quali- Traffantis.

fIf00 1

Cumque traffanti praeftita, hic fcribitipfas litte-

Ab eo ac-

ceptas litte-

UImerate

ras cambiales,fiue folas,fiue plures,eafque tradit

ras Yesiitegs

quiir

remitteriti EOdemque téfpore litterás adui-42 preefez-

o

forias ad acccptantem tranfmittit.

Porio re.

laxielà mifs

Ll

Mienm

inittens litterás cambxales fiue 1"01aQ fiue prl-

Judes f

iàs, fine cun&tatione ad praefentantem mit-

——

Catt)

n

tit: nim i ea iüre ii mora efít; omfíe dam:

'

C Dj

fium inde emergens ferre cogxtur

Vid. Q.

C. Lipf. f. 28.

Íd üero mtcïho*endum tanitum

eft de cambiis plateatum ;. quia Cambia feriá.

qp t

]s cimttt

füm non tiifi ineuntibus nundihis (menn die FEins

u hu

liutung der Azeffe geftbeben) praefentari, iaimi

7[8 B/lf/A l

tl KE fI)J'

fupra monuitiüs.

Sí certüm tetnpus folutio-

g u

p d

iis à datis litteris coniputandum expritüitur

3

n j

fuficit; fi paullo ante diem folütionis cam.

r

yuorit LP

bium prae(entetux ;

Vid. Lüdoüuic. itr odu&,

w G

ii procej] camb. cap: 4 $. 1i. fequ.

a n |

iAl HW

6, XXV

ff G

Quid fi infitor cambiuri traffarit ad. do.

did fi inflis

cllf: ?7'1

mmum hic uero boms libatur? Tune cufäm-

tor cambium

fU'Hl y/

df erufa

gmtur dommme frdem fequutus fit temittens,

traffarit. ad

jl /'äf

ommum

/

7/

lt

án inftitoris.

Hoé enim ca(u adterfüus inftito:

bic ueró äa-

iM

;, MW

tem regreffüm habet, aliquándo etiam fnito ^ dfv ?

" Ac[g!) [ig

um t

officio: illo cafo jrfe dammsm fehtiré tenetur,

u

9.

Jf

Quum uero paruim plerumque conftet, uttius

J W !

19

fidem fequutus fit remittens:

eius 101'81111'302

Gu

do rem ad liquidum perducendam effe, cen.

^

V*/iü'v

D

p

fst

$z

DE

ELEM. IVR. CAMB, CAP.AIIIf.

fet Stryckius in Cautel. contrqä. fe& II cap. $--

tol:

$.49:

^

tegri

$. XXVI.

Exa&oris

Exa&tor uel praefentans litteras cambiales

1e] praefen-

tantis o;ä—

ad fe müfías mature praefentat traffato, ro-

Ciun.

gatque, ut Mtas uelit honorare. ld fihic fa-

cere detre&tet, proteftatione opus eit , de qua

paullo poft dicemus. Sin traffatus promittit,

fe foluturum, acceptatio formula hac littetis

(

fubie&ta fien folet: icb acceptire und. verfpreche

portt

cohteute Bezablumg. Berlim den . - - Beniamin

Toertic

1 ,

Semler.

Aliquando infütor pro domino ac-

Cb

ceptat tamquam mandatarius , idque fieri folet

QUarmd

his fimilibusque uerbis; im Namen feines Patrous

erfic

N. N. und in defJen Vollmacht verfpricbt contente

Q

Bezablung N. N. Berlin den - - - Ceterum ple-

Vi

rifque hodie locis prohibitae funt acceptatio-

1j (

mes, quae fiunt per figna, e.gr. accept. uel

ä((:;l)mi

formulis , ich babe es gefeben; icb acceptire, um

in der Zeit zu autmorten. — Vid. Sauary in Yego-

tiat. perfetl. part. I cap. 21. et Stryckius in Diff.

N

de cambial. litterar. acceptat. cap. 3- f.20.fequ.

fümm

yaef

]E

& XXVIL

d ff

Pfobe etiam attendendum eft,utrumaccepta-

ts frm

Acceplatio

ff uel pure,

tio fiat pure, an uero addita claufula uel con-

m&mg

zel fub con- ditione.

Pofteriore enim cafu interponenda

V

ditione.

Circa

eft proteftatio, et tunc conditio ifta pro non

Ia

ulvamque

Im-

U&Hdä

adiecta habetur . V 1d D. C Lipf. 9..8,

ino

guz'd iuflum?

Q*

mä LITTER, /CAMB. EARVMQVE CVRSV. 43

.f

mo fi praefentäns damnum aliquod inde fentiat,

regreffus illi patet aduerfus traffantem.

* Non ergo €o feníü pro non adie&ta habetur

conditio, quod pracfentantem non obliget, fed

Tbioles

quod omni deftituatur effe&u, fi praefentans

non confenferit.

Q, DO

Quod autem non confenferit,

.Xx?xcï-

id inde iudicatur, quod ftatim interpofuerit pro-

teftationem, fine qua regreffum fuum omnino

i

'

'

*Hnttlto

'Ortit

$. XXVIII.

V

e fitets

Quae'rïtur, an acceptatio etiam tacite fleri Accep/aris

4n eliam fies

uf

poffit, quin et fa&ta effe praefümatur? Hoc

yi Dofft 1a-

T

merito. adfirmandum eo. cafu,

fi quis litterascife, e£ am

10 aC

cambiales fibi ad acceptandum oblatas ali.

Kf(tfl(l 6-[7;.'

rifolet

praefutae

quamdiu penes fe retineat, nec quidquamad.

fur?

Patruns

uerfusillasmoneat. Qui enim hoc modo ta-

vnteltie

cet, is confentire in acceptationem wuidetur.

ym ptie*

Vid. Marquard. de iure mercator. lib. 1HI. cap. 9,

ptaïm

num. 6o. et Stryck. in Dif. de cambial, littevar

:

4

arf,. Uel

acceptatq CJPQ 3. —9-. 2!.

il I

$. XXVIIII.

WUR

Nec permiffüm eít traffàto , loco totius Patticula

i2

fummae partis folutionem in fe recipere, nec

ris folutio

J

acceptari am

praefentans in eo promiffo adquiefcere debet

, poffit 2 |

fed ftatim interponere proteftationem , quam

—

A^

uis fummam oblatam omnino accipere poffit.

pl

con

Si tamen particularem folutionem promiífam

ratam habeat praefentans, et in ea promiffio-

yenda

ne adquiefcat, nec proteftationem interponat;

) i?

Jft

ualida omnino habetur illa particularis accepta-

j

tio*, Quain re inter leges cambiales tantum

3

nou

D

54

ELEM, IVR. CAMDB. CAP. YI!.,

non orpnes conuenir

obfernauit Ludouic. in

tf

Introdutt. in proce[f. cambizi cap, 4. $. 38.

yut

* Totam rem egregie ob oculas pofuit Q. C,

Dantiftan. art. 23

ubi haec leg:mu:

Vveza ?l?l

Ac ceptant 2ur [/ erf all-Zeit uur. eiuen "Theil der im

W'echfil- Briefe entbalteneg Summe zableg wwde,

fo f ebet dem Inhaber 2wvar frey, die offerirte Sume

me auzunebuen; erift aber dés Rüchflandes bals

ben gebühremd t der

Proteffation

Q.»!-

2

verfabren

Jchbuidig , und bleibet def'ï)lbe/z voegen , du dem Ziee

ber zmd deai?z, er fich &u erþa/m, Perecbtiget,

$, XXX

Cur . prote-

Ceterum quum hic uariae perfonae con.

fíatio in bac

negotiatione tran

hant, earumque quam maxime interfit, ut

fam fxec

quaelibet adueríus au&torem fuum regreffum

quens ?

habeat; non mirum

eft,

tam. frequentem 1n

hac negotlatïone coll )bxftxca effe proteftatio-

nem , adid comparatam , ut conferuet ius pro-

teftantls.l 8. $. 6. D. de nou, oper nuntiat,

S. XXXI

rj

In cambis

feriarum

S| cambia feriarum praefentantur, tunc

ob denega-

traffatus aut pure declarat, fe litteras non ac«

iam acce-

piationem

ceptaturum , aut ob defettum, aliquem, e. gr,

pvoteftatio

ob nondum acceptas litteras aduifoyjas, ac-

quandonam,

ceptatmnem denegat.

Priore cafu ftatim in-

jzm deleaf?

" terponenda efít proteitatio , domumque re-

mittenda, nec opus eft, ut exfpeGetur dies

[

Pofteriore

folutionis. "Vid, O. C. Lipf. $. 14.

Ti

cafu itidem mterpomtur proteftatio, nec ta-

D

men ea domum remittitur, nifi finita prima

mp(

hebdomade nundinarum.

$i er go interea

L

traf-

DE LITTER. CAMB. EARVMOQVE CVRSV, $$

traffàtus fefe ad acceptationem adhuc offert,

-

tcin

proteftatio plane reiicienda eft *.

lit 0- Cg

* De quo pofteriore cafu cautum Xegimus in

T

O. C. Lipj. $. s.

Trüge es ficb zun 2u, dafs der,

T2

vvelchem der W'ecbfel-Brief práfentiret vvird, eut-

Yil

vveder wvveges nocb ermangelndem Advifo , ader aus

fetutts

ä.ES h(llt

andern llrfachen , zu acceptiren Bedencken trüge,

3

fao mag zvvar der Práfentant , vvegen nicbt gefche-

rj

bener Acceptation , alfofort protefliren laffen. W ür-

ln li

de aber doch der , vvelchem der. W'echfel-Brief prá-

fentiret -vvordeg , uocb wvvábrender evften: Marckt-

igez,

W'oche, uud zvvar qum la

5

ezin derfelbem im

*

Ofler- und. AMichaelis- AMarckte des Freytags von

19. Uhr wor dMittage, im Neu-]abrs- Mavckte

? C0f

aber des "Tages.vor. Auslüutung des ZMarcktis, (es

fiele denn diefer. "ag auf eimem Sonmtag eim, au

it, u

vuelcben Fall die Acceptation des 'Tages vorber ge-

reiïuin

Jcheben , oder. prote[firet vverdez mufs, ) nochmals

«cceptirez vvollem : wiag er folcbes tbuz,' foll fich

enn

auch auf diefen Fall durcb die erfte W'eigerung nicht

1&3&01

préiudiciret baben , fondern der Práfentant die Ac-

ceptation anzunebmen , aucb den Proteft zurück 2u

N pïQa

balten, fchbuldig feyn.

Da es ficb aber mit der Ac«

lj

ceptation über bemeldte Zeit verzüge , foll der Pro-

teft mit náüchft abzebender Poft zvvar fortgefchickt,

dey W'ecbfel- Brief. aber , vvo uicht die Zablung

Jeblecbterdings , und obue Bedingung , abgefchlagem

tu

"wvordeu , dennuocb bis 2ur ordentlichen V'evfall-Zeit

bier behalten vverden , damit , vveun der Acceptanut

I.ï vaC.-,.

alsdenn noch zablen vvollte, er folchevseftalt den-

felben einlofen kmute.

eg

Conf, quoque Q. C.

Q^

Brus[uic. art. 34.

y

i

$. XXXII.

(

Quid fi mercator, detreCtans initio ac- Quid f wer-

eeptationem, ueniente tamen die nihilo minus

cator

uee

(f5

aiente die

yore

folutionem offerat ? Tunc exa&tor illam reci-

folutiones

;

pere non tenetur, nifi traffatus fimul reftituat 9f*2t?

Qu

impenfas in proteftationem fattas. Vid.'-O.nC.

g

Lipf. $. $. Brunfuic. avt. 36.

r

4

$6

Vr

ELEM. IVR. CAMB. CAP. Tif

$. XXXUII.

[

Extm nune

[

dizas prote-

Extra nundinas quoque in proteüatibni—f

ffationes

quoque

l.li-f

bus interponendis , domumque remittendis,

terponen»

fümmum in mora periculim eft. Praefenta-

Ü

jae,

ef

tae enim litterae cambiales plerifque locis fex

quando ?

a,

faltim .horis ante curfüm publicum àcceptan-

&tX

dae, uel, fi id non fiat, proteftatio interpo-

(1fe

nenda, eaque cum litteris illico domum traf-

àd jj

fantis uel indoffàntis remittenda eft. *

Ji-e

* In O«£. Brkzädenbm*g. art. 23. '-hanc difpofi-

tionem lesimus: vvürde aber von anderm Orten

prote

ein JF'echfel - Brief. 2ur. Acceptation überfaudt , fo

muf: der Inubaler folches W'echfel.Briefes denfelben

tl

unirüelich práfentiren, und. die Acceptation procue

virem, der Acceptant. aber feime Refolubiom foforí

fu

geben, damit mo

ch Zeit uwm Profefe übrig feyn

&

ïgæ;öge z

(quum

$. XXXIIIf.

Wosi

Effethus pros

Quum ergo, uti paullo ante diximüs, rite

f

teffationis

bus t

quis ?

"dnterpofitae proteftationis is effe&tus fit, ut

(pras

ius proteftantis conferuet: confequens eft, ut,

ea faCta, praefentans aduerfus eum ,^3 quo

(dum (

cambium habet, regre(füm habeat ratione for-

tjoneï

!2'67' j

tis, ufurarum, damnorum, et impenfarum *5

?ïfolg

€a uero negletta,uel plane omiffa, regreffus

ifte omnino ceffat.

id quod tamen ad alias

Cnfjle,f

Jl um

perfonas , quam contrahentes, porrigi non po-

lo. fue-

à

ld.

tgft, fiinlitterarum commcrcio paul

rint neglipentiores. Vid. Koenigk. a4 O. C.

d

Confr

Lipf. $: 13. not. 12. ad uerb. zu protefliren.

*

uod mercatores ita eloqui folent, vvegen

feltb

entfte-

Ym

V:eþz'cbt erfolgter. Bezablung , und alles bieraus

exaem

4

DE LITTER. CAMB. EARVMQVE CVRSV

57

benden Schadens und Unkoftlen , Intereffe , WW'ech

und W'ieder - W'echfel mdemmjïret 2u vverdem.

At0n

S. XXXV.

i,

n

Quae de cambiali proteftatione ha&tenus Haenu; di-

a intelli-

dicta funt, ea intelligenda tantummodo . de

ido:

enda tanu-

cafu, fi canrbxa feriarum uel platearum in fummodo de

qu

t

emporium aliquod, vubi negotiatio collybifü- 22?riis

ca feruet, tranfmittantur, S1 enim dirieuptur

f t

ad alium locum, 4er kein Hanudeli- oder. Ivecb-

fel - Platz i, regreffüs etiam non interpofita

difpol

y (rit

proteftatione faluus eft. Vid. Koenigk. a4: Q,

vt f

C. ngf $. 7. not. 4. ad terb, zzzprotejhren

af

! pïüfll

S. XXXVI,

1

m

Fiunt proteftstiones non quidem ad acta, Profeffabia-

(quamuis fi talis interponatur , illa procul du-

IZPS quomoe

do J?mzt "

"bio itidem rata effet, cenfente Zipfel. de camb.

js fl

fe&. V1. pag.185.), fed adhibitis notario et duo-

bus teftibus, quibus praefentibus exactor lit-

m

teras cambiales traífíato iterum ad acceptan-

üj utï

dum offert

quo

Quo fatto, negataque. accepta-

tione, notarius declarat, er s70l]e biermit | swi-

e [ot

der ?'ra/]uern des Wecbfels, fowobl wegen uicbt

Vff 1

erfoleter Bezablung , als aucb iegen alles bieraus

vdfs

OEB

TU

entfiebenden Schadens , Umkoften , Inti

le

Te. I'ech-

ais

fels und.| Wrieder - echfels. follenmite- pmrejinef

1

baben. Vid.Stryck. in Cautel/ contrat. fetf. IIT.

f

cap. $. f. 17. Super quo a&u notarius deinde

jf

conficit inftrumentum follemne, idque a fe et

teftibus fubfcriptum, tradit praefentanti do-

T

mum traífantis remittendum

71

«t

D ;

s. XXXVI

$8

.ELEM, IVR. CAMR. CA?. n

n

$. XXXVII.

—

Proteflatio

Proteftatio haec, quia non eft a&us con.

an diebus fe-

tentiofae iuris diCtionis, et res ita comparata

yiatis vette

interpona- eft, ut moram non ferat, diebus etiam. fe-

— ""D t WA $

tir , 6! 077 vists re&te interponitur , nifi leges cambiales

id diferte prohibeant *, Prohibent autem O.

C. Brunfuic. avt. 41. Norimberg, cap. 2. S. 1. Colon.

;

art.1. Daniifc, art, g. Brandenz')m*g. aït.'z4. In

g

O. C. Auguftan. cap. 1 $. 1. "Fantum folis dies

et hi

excipitur, non autem reliqua feíta,

:

grelf

fiid gxi-

gat neceffitas,

itij v

foluot.

* Vbi erga contraleges diebus feriatis in«

pofita «f proteftatio, illa procul dubio pro

üïum e

i

'

nulla habenda erit. 7. $. C. de legib. conflit,

princip. et ediG. — Nec obftat, a(tus, qui moram

AC g

non ferunt, etiam diebus feriatis explicari pof-

pedit, |

fe. ]. 3. C. de fer. luri enim communi deroga-

Ts d

ri poffe per leges ftatutarias, inter omnes cone

e wgg'»

UR Ligj"

j XXXVIIHI.

Efetlu: ac-

Vidimus haé&tenus, proteftationem hane

ceptationis

fierl tantum debere denegata acceptatione:

f

» f«clae ?

ea uero fa&a acceptans abfciffe tenetur ad

praeftandam folutionem *. Quod adeo uerum

eft, ut acceptans recedere, uoluntatemque

mutare nequeat , fi uel maxime traffans inte-

rim foro cefferit, Stryck, Diff. de cambial. lit-

Vt

[ü? j

£erar. acceptat. cap. 4. S. 1. uel fiin acceptatione

errauerit. Vid. Koenigk. a4 O. C. Lipf. $. 13.

teïp

W

z0f. 1. ad uerb. zu tbun fcbuldig.

fel l

* Hinc inter mercatores paroemia iuris obti-

4 od

met, vver acceptiret , bezablet. — Vid. Q.C. IPra-

. dislau.

tj lo

/

-

pE LITi*ER, CAMB. EARVMQVE CVRSV. $9

tislau. $1 2.

Ceterum, quod hic de errore

monuimus, finsulare eft, quia alias fecundum

Ms con.

$.23. Infl. de ingtil. fipulai. huius modi error

-

mmparata

promiffum inutile reddit.

Sed cafum hunc ita

um fe,

efle decifum,

H

probat Koenigke a2 O. .. Lipf.

.l' £«

Qmbiales

yem 0.

j XXXVIIIT,

CU

- Neque tamen ideo prius liberatur traffans, Traffzus av«

fe praefhi-

iil

quam ab acceptante folutio fuerit praefüta:

íam ab ac-

(ols d

et hinc, fi interea foro cedat acceptans, re- ceptaste fo-

lutionem

il

grefIus aduerfüs traffantem datur. Vid, Stryck.

baud literae

2l)ld. WP- 4« g T.

Sin alias ob cauffas non *wr.

tIati$ 1«

foluat acceptans, in praefentantis arbitrio po-

ibio pro

fitum eft, traffantem an acceptantem conue-

bn WH jf'

nire malit. - Quin alterutro conuento nihil im-.

gt faoratt

jaripol

pedit, quo minus confilium mutare, et aduer-

i derott

fus alterum a&tione experiri poffit *,

yes (ote

:

Vid,o.

€. Lipf. $. 20.

* Hiuþ fadile decidi poteft quaeftio, an ac«

ceptatio fit fpecies nouationis, quod omnino

negatur, quia per nouationem obligatio prioris

y unt

debitoris tollitur, id uere in cambiis planenon

stione-

folet fieri$ quin non daretur alternatio in ine

ftituenda aGione , fi traffantis debitum nouatios

t d

a

as efiet fublatum,

temqy

$ XXXX,

y At

Vt uero faluus fit praefeäntantif:ille regref- Profeffatio

j| li^

fus , neceffe eft, ut rite et ftato tempore in-

rite et flafo

ifiote

empore 1i2-

terponatur proteftatio: id quod in cambiis;

erponenda,

p

feriarum fieri debet ipfo folutionis die ufque

ad uefperam uelfolis occafum computando,

í olt

M

nifi hora fpecialis legibus fit definita*, Extra

f

nurne

60

bt

ELEM. IVR. CAMB. CAF. n'x;«.,

nundinas proteftatio interponenda circuma&is

*

diebus induciarum, (mach Ablauf der. kapit,

[!

Tage), ficubi tales concedantup

* In cambiis feriarum protcfcändum eft die

folutionis ufque ad uefperam , qui in plerifque

g

nundinis eft dies Iouis hebdomadis pofterioris :

et Lipfiae quidem proteftatio admittitur ufque

ad horam decimam uefpertinam, O. C. Lipf. $. 14«

Brunfuici ufque ad horam, nonam uefpertinam,

Elapía hora dicere folent mercatores, die Zeif

ftehe giä/gt fne/]ï offen.

tufto

d. XXXXL

pria

Ouid fi ia

Si in diem feriatum incidit folutionis dies,

diem . feria-

tione

ium incidat

nec acceptans inuitus foluere tenetur, nec

Ll

IDUa

dies folutio- praefentans folutionem urgere , uel protefta.

nii?

tat, (

tionem interponere poteft *, fed exfpe&tan.

1mjq

. dus eft dies fequens.

m

»U

* Haec iuris . cambialis difþoütio de folu-

tione diebus feriatis nen urgenda in ipfo iure

communi reperit praefidium, quippe quod

omnia officia artium, negotiationes,-et operas

interquiefcere iubet, £. 3. 7. st C. de feriis.

$. XXXXIIL.

Sizgulare

Illud— quoque notatu digniffimum eft,

quid : circa

folutionem

quod, quum Chriftiani ron, nifi domi fuae,

4 ludaeo:

foluere teneantur ,' Iudaei folutionem in prae-

praeftaa-

daen.

fentantis aedibus, uel eius hofpitio, praeftare

| Dnef

debeant, modo praefentans et ipfe Chriftia-

flïïl] f

nae religioni addiCtus fit. Si id Judaeus non

hs

facit ultro, Chriftianus proteftationem inter-

I

ponere poteft, fiu

el maxime nulla praeceffe-

cienda

rit interpellatio,

: [rinj

" XK

J

bE Lt*fTERL CAMB. PEARVMQVE CYRSV. 61

m

* Efthaec uetus admodum confuetudo cam-

bialis , quam et pleraeque leges cambiales pro-

Wi

bant, ueluti Lipf. $. 12. Bruzjuic. árf. 39. Frans

cofurt.-art. 37.. Brandenburg. avt« 48.

Quia ta-

men ludaeus aduerfus ludaeum non peteft uti

f die

priuilegio Chriftianis. conceffo : facile patet;

enfque

ludaeum à ludaeo exigere non poffe, ut fibi

erorst

pecunia domum adferatur, fed illaum potius do-

i

mi acceptantis petere deþerei

,ipj,ä.u,.

perünam,

s XXXXIIL

d li

Si acceptans eft Chriftüianus, pecurniam Qu f deà

iufto tempote a fe non exáctam, nulla licet

ceptaus füf

praeuia praefentantis citatione uel protefta.

Cbrgäigmt.c?

j; d

tione, in iudicio deponere poteft *.

Quin

)

nec

Lipfiae fufficit, fiillam a iudice obfignari pe-

otelto«

tat, quamuis éam non deponat, fed obfigna-

eCine

tam domum fecum reportet.

Vid. O. C Lipf.

$. 16.

, flie

plo iurt

* Hac in re difcedunt leges cami')iafäs a inre

commüni, quippe quod exigit, ut ante depofi»

d q!!O

p

tionem pecunia creditori offeratur, eaque nord

W'iifv

aecepta impetretur citatio ad uidendum depo-

hi pecuniam, quorum neutrum hic exigitur, quia

in negotiatione collybiftica ipfe dies pro homi«

ne interpellat.

N

j hi

$. XXXxIlil.

Quum uero iam faepe monuerimus , non D

| prae-

efentans

elare

praeftüita folutione , nec proteftatione interpo-

quid ab au-

"o«

fita, praefentantem regreffüm habere aduer- *ere/?o pe-

fus a&orem fuum: fciendum eft, hunc eo no. ""* 24f

: fon

mine conueniri poffe ad omne darinum refar-

iitr

ciendum, quod in libelis cambialibus ita ex-

d

primi folet; bi;t'e alfo in Recbten zu erkennen und.

ütii-

o

n

N

lo

6à

ELEM. IVR. CAMB, CAP, IlIl.

p

auszufprecben , dafs Beklagter inich wegen Iech«

Vi bb

fels,. Wieder - IPecbfels, Senfeïze, ( Courtage)s.

ul X

Provifion, und allen Unkoffeü zu befriedigen fchüls.

dig de Ludouic. mtrodutl. in pmcq] cainbial.

M

Cáp. 6. 9. 8.

Quare Haec uocabula technica

e

j

ordihe erunt explicanda.-

. & XXXXV.

Per cani-

bium ef

Per cambium irtelligitür ipfa fumma ; quáe

recambium

foluenda erat; nec tameri foluta eít.

Recam-

quid intellis biumi (chambzo), quod üocant den Hieder- Ricks

gatur 4

l

Gegen - Iecbfel; ii eo corififüt, quod praefen:

tarns non acceptatis htteris cambialibus à ter:

fatun

f

tio mutüam fümit pecurnam, et pro ea litte-

fas camblaïes traffat ad traffantétm.

Qul

Quüni

famen

üero id fine iripendiis fieri equeàt: dammnurmi

tur p

jllud oimne repetitur fub üomine recambii *

Vid. Koenigk. 44 O. C. Lipf: 9. 30. mot; 1. ad

tum

e f

uerb. des Wieder « W'ecbfels.

33

C0 Q

* Quium uero faepe tofümi iftud recambiüui

fantuüm in fimulato contra&tu confiftat :

noh fine

que

fatione cautum eft ordinationibus plensque

cambialibus, ut nefno poílt recambii nomine

agere, nifi, ualütam eífe folutam; pofüt dés

monítrare.

Qua

it

$. XXXXVI

Ttter

Senferie ue]

Syrioriyma funt uocabula Sezferie et Cour-

hro

Courtage,

Seníal ue]

tage. Senfal * uel Comtzeæ mercatoribus idem

Que

€ourtier

elt, ac proxenéeta, Ceim Mückler), adeoque

Bnef

ercatoris

Senferie uel Courtage idem eft, aC proxeneti-

tet

&us quid ?

cum.

Aequliïimum uero eO;, id reititui a

Q

traífante , qu:a 1mpenfa haec frufira eft facta.

Vid.

DE LITTER. CAMPE, EARVMQVE CVRSV. 6j

ia J

Vid. lo. Guftau. Silberradii Dif. de feufalibus ,

iiag?)

uulgo Mücklern , habita Altdorff. 1711.

tifchi

* Senja] uero eft contra&um ex Senefchall,

ctimdig

quod fignificat eimem Haus-Hof Meifler , quae

etiam eftnotio alterius uocabuli Cour£ier, Solent

&CM0CÀ

enim nmefcatotum focietates in emporiis exte-

ris habere aedes, quas uocant Contoirs, iifque

Certos praeficere homines, qui Hamburgi

Hi uero

ctiamnüm uocantur Court-Jfeiftere.

quüm fiml proxeneticam operam praefítarent

Uä,* quää

mercatoribüs: fa&um eít, ut et proxenetae

dicerentur Sezfa] uel Courtier,

Ruttt

A

-R

XXXXVIL

34efeh

Denique per. prouifiouem intelligitur hdnob)Pw proui-

fionem quid.

$ : ter:

rarium, quod traífans acceptanti debet pto

intelliga-

1 litte

folutione uel honoratis litteris cambialibus,

fur?

Quir

Quod quamuis non ubique idem fit , pletifque

tamen locis triens thaleri (1.e. $. groffi) folui-

irnurm

turpro centum thaleris; Hanc prouifionem

atbi*

"T

tum demum petit praefentans, cui nondum

eft folutum, 1íi recambitim traffare fuerit

coaCtus, eoque nomine dare prouifionem,

3cgm5iuni

Tio1. finé

quae fane impenfae itidem fruítra fünt faétae.

;Icrisqllä'

$. XXXXVIIL

! gomv

t

Poftemo impesfarum fromine ueniunt, mïpenfgf

quaecumque pro interpofita proteftatione, pr

g rüm "onine

litteris transferendis, nec non ob a&tionem in

quid aen?at!

(s

foro infitutam continuatamque, foluta (ünt,

quae a mercatoribus uocantur Nofarien«Gebübr,

ydeti

Qque

Brief-Porto, und Gericbti-Koften. . Ex quibus pa-

tet, duram íatis effe trafífantis conditionem,

end

cuiuslitterae cambiales interpofita prote-

bl à

ha

ftatione reuertuntur.

C A-

Vld;

A

64

lELEM. IVR. CAMRB. ,CAP. V.

C!-A- P V Tf:-yo

^ DE

DC LA NPEE EME TE ee o - E

" PERS ONIS CAMBIA N'I"-IB V S.

E

ER

Quinam Negotiatio cxotllrybiftica feu cambialis proprie

poffzt came-

biare ?

ad mercatores pertinet: ideo enim tam rigi-

'

da iílius obligationis perfequutio eít inuenta;

jocu

ut mercatores tanto tutius fidem aliorum fe-

lt

ho

qui poffent. Quandoquidem tamen ipfum ne-

ficim

gotium cambiale ex uariis conflatum eft con-

tra&ibus: nullum eít dubium , quin cambiare

it r

poflint, quicumque poffünt contrahere, nifi

i.j

id leges cambiales fpeciatim prghibeant'.

quiu

bs a

6. i.

'dem |

h p'?ï'nciþe:

Hinc quüm et principes, comites, aliique

comites,alii-

NT

que uiri il-

uiri illuftres et nobiles libere contrahant: con-

Jufives ?

fequens eft, ut iidem et litteras cambiales da-

uecegf.

ré, ex iifque re&te conueniri poffint*. Id quod

fpeciatim cauetur O. C. Lipf. $, x.. Pruffic. $. 4-

Brandenburg. art. 4.

* Huc pertinet locus O. 'C. Brandenb. ciïtat"u's :

álle dieiemigen , fo fich unternebmen eimen W'echbfel-

Brief auizuflellen , fie feyen mánunlich- oder vveib-

licben. Gefibleobts, Fürflem, Grafen, Freyberien,

Hof - Bediente , adelicbe; mülitair) oder. gelabrte

Pevfouen j aucb. Profeffores und andere F'erovandte

unferer Uuivevfitdtem, wvas 'Cóndition, Standes;

T

SOSOSM] i ii

W 'ürden , "And ven vvas Bedienwng fie immer

]0h 628

LE

6* |

DE fERsöN?s CAMIBIANTIBVS.

RK

follen. eben /'a-w.;bl , 4ls die Handels- Leute ,' an die-

je W'echfel- Ordnung. obue lnterfcheid uzd Exe

cepíion verbundem feym, alfo daf: im Emtffebung

vicbtiger Bezablung, vermóge unfever deshalb ab-

gelaffeuen Editle , nacb Strenge des W'echfel- Rechts

vvide? eimen fovvobhl, als déa andern, obue allen

Refpetl und Nachjeben verfabren wverde. — Vbi ta-

R,

men facile intelligitur, hic non intelligendos

etíe principes et comites imperiij fed tantum

prounciales feu 1e digtos&

ve W*

s

s prore

[it r

Contra rioti obfcu: um eft; rigóri cambial

j ïmpäzäa

-TCS eÍf mings

;

Jmuent

regzaues ?

jocum non effe aduerfus impuberes et fhino-

um fe

rennes: illorum enim cambia plane nullius

fümoe-

morienti funt; his uero laefis competit bene-

ol cor-

ficium reflitutionis in integrum. Vid. Meuius

in Commentar. àd ius Lubec. lib.. IHHI. tit, 6. art

:ambiar?

.

fe, Dii

à1. f. 26. Excepti tamen funt minorennes ,

i

qui mercaturam exercent, quippe qui in re:

bus ad mercaturam pertinentibus ne iure qui-

dem communi in integrum reftituuntur. Vid,

dique

l1. C. qui et aduerf. qios reflit. in integr. nou äfä

: Q

nece[f. ibique Brunnemanna'iyn 'Comnieyztara

(s d

dquod

* Cambium a mihorenne datüri ne tüne quia

dem ualet, fi iureiurando fit. confirmatum;

""

quum tarien aliasiusiuirandumex minorénn

F nuae

jorem facere dicatur; Alz

b. fatramenta puberum G.

aduerf. uendit.

Immo addit Q C. Brazdegbg

Yg.

us t

urí.;. da[s diejemigen, fo eidliche. W/e

chfel

VOR

AMinderidbrigen angenommen y fo bocb, als der viers

L

d

m

te Theil des befcbvvorgeu. W'echfels betráget . be-

heriily

firafet vverden follen.

Ceferum et id notaàtü

du

digniffimum eft, quod quum alias in Marchia

«WM'

jus Romanum círca minorennitatem recepturi

TU

ft, in cauffis tamen cambialibus maiores ui-

: Jf

'Hæi

nece Elem. iur. camb.

X

£inti

jbäen

66

€LEM. IVR. CAMB. CAP. V.

ginti annis pro' maiorennibus hfabezntur. Vid.

O. C. Brandenburg. cit. art. .

s. Wi

An,qui fub

F 4fria pore-

Eos , qui fub patria poteftate fünt,

cam.-

jiate [uat ?

biare poiTe notat cum aliüis Titiusin imr. pri-

uat. lib. X. cap. $. $. 10. qui tamen omnes hanc

limitationem addunt,

modo id non fiat in

fraudem SCti Macedomam * Haec enim ex-

ceptio et parentibus et liberis falua eft, nifi

mercaturam exerceant hlüfamilias, /|.7. f.1ir.

D. de. $C. Macedon.

* Hinc in emporiis parentes frcqucnter fïhos

emancipare folent, fiin negotiationem eorum

confentiant.

Sed fuperHuam eff2z hanc cautio-

nem, quia filii negotiantes hac exceptione non

utuntur, patet ex allegata /. 7. $. 1. D

D.de SC.

JMacedon.

$. V

Feminae in terris Brunfuicenfibus abfciffe

An et. femi-

&&

nae?

jure cambiali tenentur:

in reliquis pleri isque

n

Germaniae prouinciis tum demum, fi merca-

t

turam exerceant *X. Ceterum fi uel maxime

tl

feminis non mercatricibus nezotiatio collybi-

ine

ftica conceditur, regulariter tamen cambiare

07j

non poffunt, nifi uel curatoris, uel adíiften-

"m

tis auxilio utantur

Nec dubium eít, quin

inualida fit obligatio. cambialis, quam femina

pro aliis fufcipit. .

* Rem optxme c:xplxcat Conflitutio Friderici l.

! Prufliae regis, data

VR

Dec.

1793.

quae

deinde nugxault in Q. C. Przq?ïc $- $. et. Bran-

denbui 'g.

ï

p

DE PERSO»NIS' CAMMANTIEVS.

67

tu, Yi

den!:;xrg. art, 8. quo pofteriore loco diferte cau-

tum legimus, daf; Frauezs - Perfonen , die kundbar

Handlung für ficb alleia treiben, oder mit' anderu,

* aucb vvobl ibren AMánnern, in gemeinfchaf:licher

Handluzg fleben , (vvorunter alfo der Kaufleute

W'eiber , vvenn fte uicht 2ugleichimit bandelo, nicbt

begriffen), obne lnterfcheid und dudere Umflünde ,

Wt pri-

als bey den Manns - Perfonen üblich , W'echfel] zie-

mes hu

hen, acteptiren , und . adsgeben mügenj und.da-

durcb gleicb den AMauns - Pev[onen nach W'echfel-

n n

Recht verbunden «verden folien.

Andere Frauense

eunar

Perfouen aber follen der. Orten, vvo fie fonft einen

Liiis - Curatorem babenu mülJen ; 1nit diefem, andever

(f,. w

Orten aber tit einem Affflenten , der ibnea, vvozu

'ze

fie durch den. W'ecbf-l vérbundesi vverden, und im

I7l 'll u'

Fall fie f'àr audere IW'ecbfel - Briefe ausgeben ,. ibre

fouft 2uflebende hra uzd Priuilegid, al$ vvomit

nter fl

fie *ey au:geffellten I'ecbfeln aucb in. Reconuentione

t eoruit

gicbt zu büren, gemuc;fam explicireu und. deutlicB

t cautio-

ekannt machen künne , ibre W'echfel-Briefe. aüsa

tjonc nod

Jtellen und. untevfchreiben:

)d X

ET

Quin ne fufficit quidem , inercatürarti Refrigig

S

| abeJU?

éxercere feminam, fed oportet etiam littera

jersque

€ambiales füuper negotio ad mercatüram pet-

r

tinente datas effe. Quoä tàrhei ii dübio tan:

moxé

ü(per praefumitur *, düm coritrarium à femina

ol

inercatrice probetur. "Vid. Carpzou. part. Ir.

/

u

&onflit. 15. defin, 16: a. $: 6: et Meu. ad us Lubec:

(lllen-

Pdïf.* HI. tit. 8«

«, qpin

* Praefunitio haec äe*qüïfï"inïä eft, 13 0b pers

fonam cambiantem, quae eit mercatrix, 2) quia

femitu

in mercatura cambiorum üíus eft frequcnofli-

inus. Semper enim pracfumitur id; quod fit uc

phrimum, ceu re&e rationes init Mew. £, 7

du

;I

que

!

Ei

$ Vi

lnb

68

ELEM. IVR. CAMB. CÀP. V.

S. MIE-

gocn

A. femina ,.

cambio

snercatuyam

Ceterum feminas, quae tamqua&x merca-

exerceni,ab-

(ucanot

?rices cambia contraxerünt, abdicato etiam

dicate ilo 3lo uitae genere teneri, nullum eft dubium *.

iníae gene-

y6, €x cain-

Inomni enim negotio ad initium contractus

q

bio aztea potiffhmum refpicitur, et, nifiita quaeftio de-

dato teuede

Me o

iuf?

cideretur, occafio daretur mulieribus, fem,

per defraudandi creditores fuos, et quamcum-

ih:ingï

que obligationem cambialem eludendi.

etam

* Simile quid de ftudiofis theoloeiae cam-

finet

. [*

[

biantibus difponitur in O. C. Brandenburg. av

D

I$

bátten aucb Studiof ((Theologiae), fo ibre mündige

W a

jJabre evreichet, und wicht mehr untevr vátelicher

Gevvalt find ,. W'echfel- Briefe ausgegeben , baben

fie fich. dureb. gebübrende Bezabluzg davon zu. be-

t A

freyen , ebe fie ein aufgetragemes Predigt - Amt, oder

: Ahuli

andere . Kircben- oder. Scbul- Bedieuung. antreten,

im vviedrizem Fall, und da machmabls aus folchen

|

W'echfeln vvvieder fie geklaget, und dardurcb. Aer-

e53 —

e

a

|

gernif; gegeben vvürd

[^

u gevoartez , dafs fie des

ibuez a

vverden.

feéfragenen mtes binvviederum emfgt?.et

x

5, VillEa-

ZAn et clerici

gamuis uero nullum uitae genus regu.

iurve cambia-

j

liteneantur? :

ariter liberet ab obligatione cambiali, adeoque

et clerici, quibus nullà cura animarum eft,

ueluti canonici, equites facri, et fimiles, ex

cambiis fuis teneantur: pleraeque tamen leges

cambiales eatenus rigore cambiali eximunt

Tter

parochos, ut perfonali arrefíto .non poffint

conftringi.

Pertinet huc ediZum Saxonicum

Wt

4.1711. nec mon O. C. Brandenburg. ayt.7.

pol

Ts

quae tamen fingpl fufpenfionis uel remotionis

Ütt

1 Poe-

DE PERSONIS CAMBIANTIRVS.

69.

poenam minatur paftoribuset ludimagiítris,

f merce

cambio (efe obítringentibus. Conf. Bergerin

lo éiom

Qeconom, iur, lib. LIH. tit. 30. $.. 4. 7fot. T

obium *

$ VTL

ytra(tus

: Quufn denique opifices et'z'uüi;'i alias ua-

4 opifices -

w[to de-

e rafnci?

lide contrahant: illos etiam cambiis fuis ob-

js, Ien,

ftringi, plerique cenfent; qua in re confentit

par

(

etiam O. C. Brunfuic, art. 2.

Aliud tamen ob-

)ent Q

tinet in terris Prufficis, ubi infimae fortis ho-

TM

mines, qui non negotiantur, nec non ruftici,

lr mini

suterdioht

iure cambiali non tenentur*, Quod et in du.

e, bda

m a b

catu Altenburgico omninoobtinet. Vid.O.C.

4Altenburg. $. 11.

« ntyidr

^ (f

* Pertinet huc infienis locus O. C. Brazden-

a fs

Lburg. art 6. So follen aucb von dem lecbfel-Rech-

dub A

te ausgenommmen feyn, und.ficb durcb Wechfel

uf

rechiskráftig nicbt verbinden mügen , Bauren, Ta.

n aj

gelübuer, auch agdere geriuge Bürger , die keige

Handlung , aucb micbt folche Handvvercke treiben,

vvobey fie groffen YZerlag gebrauchen, fondern vvemz

folcbe Leute gleich M"echfel- Briefe ausgeben, [oU

daraus uicbt anders, als insgemein aus bloffen Haxud-

(

fchriftem , geklaget , und, darauf verfahren wverden.

Qeoq

Id quod arz. 8. etiam. ad uxores horum homi.

num extenditur.

Wil ff?)

jj &

g.j x

2hres

Eo minus dubitandum, quin plures.fimul Si plres f«

Qmunt

muln litteras

litteras cambiales uel tamquam correi , uel fi-

cambiales

golint

ne correali. obligatione, dare^poffint; « Quo Zederizt, an

otlicul

pofteriore cafü nihilominus beneficium diuifio- 7

e.mjicia

iniftonis

NU

nis, faltim mercatoribus, denegant Berger in

ocus fit 2

otjonis

Qecon. iur. lib. LIII. tit. 30. nof./7. et Wernhf—ïr

E

2

in

poe-

p

4

Ó

ELEM, IVR. CAMB. CAPF. V.

in Compend. iur. lib. HII. tit. 296 7 Quo'd'

(ur

eo magis obtinebit, litteris a focietate traditis,

fanda

fi finguli focii fubícripferint*, fiquidem tunc

Donuy

hoc beneficium omnino ceffat. Vid.F i'anck-

f0 n

in Inflit. iur, camb. lib. 1. fetl. 1. tit. 9 6 15,

'&C(Iepï

* Ouandoquidem tamen inter 1Ctog nondum

Conftat , an et quatenus pluribus | fubícribenti-

proai

bus indulgendum fit beneficium diuifionis: illi

fibi quam optime confulunt,

qui id in ipfis cam-

& (

bialibus litteris exprimendc

laru

heri folet formula , ovir. Endes

um curant;

quod

lHutev[chviebene

datun

zablen auf diefen Sola IF'echfol.

Brief, beyde vor

eimen, und eimer wor beyde, ucl

5

4lle vor. ejnen ;

fiit*

und einer vor ale, die $upma von

TU - -

du

4

$

XI.

LE et aduer-

.Sed quaeritur, an et aduerfus heredes ri-

jfus beredes

L E — u .. DN

perfequutio -

gida jlla perfequutio cambialis competat? Id

cambialis -

quod adfirmant leges cambiales, adeo, ut ne

£ovpeíat? fpatium quidem deliberandi heredibus indul-

geant*. Sitamen illico declarent heredes,

Vi

fe repudiaturos effe hereditatem: exfequutio

fit tantum in hereditatem jacentem. Vid, O.

Confer

C. Braudenburg. ayt. 18. Dantifc, art. $.

tiaty

Vero

* Quamuis enim alias heredibus ius delibe-

randi iure. communi negari non potlit, . ulf.

quibi

13- C. de iur,. delib, id tamen ceffat, | fi debi-

deri

tim cambiale adfit, quippe cuius exa&io mo-

m

ram non fert, ]mmo ne eneficium quidem in-

uentarii concedendum eft debitoris 'cambialis

AU

heredibus,

quia qui fe foluturum promittit zach

IV'echbfel-Siil

*

|

Dief

renunciat.

; £o ipfo omnibus cxgeptiqnibug

l

1

tant

s. 5(11.

DE PERSONIS CAMBIANTIBVS.

7X

Quod

S. XII.

ttatiti

Cambia acceptari poffe per alios,

fpeciali Procura ,

Il (Unc

quid? . Eiu:

mandato inftruétos, iam fupra [cap. 4. $. 26.

effecius.

Francke

monuimus. Id quoties fattum eft, principalis

!

non minus rigori cambiali fübiacet, ac fiipíe

ROR

acceptaffet. Huius modi mandatum uocatur

Ms

foris:

procura, idque alicubi publice. confignandum

eft, (es mu(s von dem Marckt-Schreiber oder No-

ipfic

t; m

tarius regiftriret mwerden).

Minime ergo man-

vfahritin

datum generale , quale inftitores habent, fuf-

T

ficit *,

Vid. O. C, Hambdrg. art, g. Branden-

W (s

[]

burg. art. 39.

[

E Notiffimum enim eft, generale mandatum

non (íuffcere, quoties fufcipiendus eft a&us

cum fummo mandantis praeiudicio coniun&us,

edesflg

qualis fine dubio acceptatio litterarum cam-

u W

bialium eíft.

, u n

— $ XII

: ]i

deS,

Vidimus, qui iure cambiali oblgentur:

u

tnam col-

zquutio

D

lybifticam

confequens eft, ut et, qui collybifticam nego-

hd. 0.

ld

nem exerce-

negotiatio-

tiationem exercere poffint, difpiciamus.

uero itidem non modo mercatoribus, fed et"*9f?

diit

quibufuis alis conceffüm eít , praeterquam

[, /"[t:

[ debi

clericis et fcholarum miniítris, ob c. 15. 16. X.

) []0«

de uit. et boneft. cleric, et Concil. Tridentin. fef-

eminé

21. cap. 1. de reformat.

Praeterea et proxe-

ybialit

d

netis hac. negotiatione in legibus cambialibus

onibi

tantum non omnibus interdic';tur.

M

Xl

Eq.'

U xmx.

$

2

WELEM; IVR. CAMSB. €AP. V.

$. XIHI.

n miaiftri

Et quaimuis alioquin mercatura in&erdïcae

principum,

sobiles, ij tut. miniftris principam, nobilibus, mil

itibUSg

fes , dofiores

et do&toribus academicis, ]. um. C, negotiat. ue

acadeuici ?

l

milit. l, 3. C. de commerc. et "mercator. ea tamen

fan&io eosdem noh ftrinzit exercentes nego-

teq

tiátionem campforiam, quippe quam in fenfu

ïa;ex

1atet

ftri£tiore mercaturam effe, plerique negant *,

Vid. Bonauent. Straccha de

H?QH

hoiliudcde gar,t: ?

quin. 67.

h

l Rc&c ifti fübducunt mti"o'.hes; qïxi negotia-

fic

tionem collybifticaan mercaturae fpeciem . effe

DT

negant, quamuis contrarium defendere conae

lm x

tus fit Menoch. de arbifrar, sudic. qnaeftion. caf.

9I MUm.3. .Sane enim nec in emendo uendene

doque confiftit, nec in impertando exportan-

p

que: ethincSauary in

Negotiator. perfect. part. II.

Bo

li. IH cap. 4. obferuat; quamiis iri Gallia pe-

regrino negotiari non liceat, eum tainen non

prohiberi, quo minus negotiationem collybifti»

€ain exerceat

j qmgk)ä quae ibi pro mercatura

*

g;ög hlabc;atur

gi Xv.

;füfagieyf.z:

. Kaque ne focietates quiudïe'm: R 't«-aïm(:;fuam

perfonae morales, negotiationem collybifti-

cam exercere prohibentur. . Immo illam exer-

ml

cent quotidie, quamuis alicubi legibus cautum

fit, ut omnes et finguli focii nomina fua fe-

Ritio

hN

paratim fübfcribere cogantur *. -

Ti

** Singulorum A&gbfcriptio ideo :ue'lh maxime

neceffaria eft,

quod focii finguli tenentur in

H

folidum, adeoque intereft poflefforis cámbii,

QUa

fcire, contra quos agendum fit, maxime quum

tro 1

* nomina adpcikxtäua , €- gr. AMartell uud Compagsie,

ct

L

D5 PERSONIS CAMBIANTIBYS

73

et finilia, pleramque' ! fi&a fiat, et perfonae

ftent

erdicts

tales non

filfious

$

XW.

gomzt [

& Rmef

Sudaei, qui arte collybiftica lucrum prae 4z Iudeei

As tROO

reliquis adfectant, et nulla lege cambiah id

a f

facere proh;bentur, id tenentur obferuare , ut

mter fe non- utantur'. litteris Iudaicis *:

i] [4-

! fleratt

l puï

men tales adhibuerint, ex iis agi non potelt

nifi prius iudici de litterarum iftarum uero fen-

fu conftet

u neqom

Quem in finem adhiberi folent

ojem -f

iftarum littererum periti, qui illas in uernacu-

i COI]J-

]am adcurate transferant.

Qua in re ufum

finn, af

uc—ndcnu

eeregium praeftat W aflcnfcx ii judz[cb Deut[cbe

yport tl*

Belebrung, quae 1715. Fraucofurti, in 4. prodüt

p !

jQld Pe

Qen B0

* Raro t2men ludaei litteris ludaicis in cam-

glh'blmv

biis 1'us uti folent, quia inutiles fere in com-

mercio effent futurae.

Vix enim Chriftiani re-

ratin

perirentur, qui fibi cedi uellent cambia, quac

plane non mtclhgcrcnt

jquam

B XVIL

l

ïybl!h

. Obiter adhuc monendum, obhfranonem Obligatia

1

cambialem non cgnfundenoam effe cum obli- cm

bzdlzs ei

obfla-:

JoUturm

gatione ad obftagium, qua adhuc utuntur m g,,,m

&5 , &i

"3

Holf atia nobiles.

Quammq enim in eo conue-

quomodo

ifferant ige

niant, quod utroque cafu debitores fefe ob-

Jer fe ?

axint

Ítringunt ad arreftum perfonale: in eo tamen

tl

amb l

quam maxime differunt, quod obfítagium vl.

t10 fublre tensantur debitores *, ob cambium

(

ngl f

E«

uero

«

I

74

ELEM. IVR. CAMB. CAF. V.

ucro a iudiceï., ad cuíftodiam damnantur. Vt

US L

iam non dicamus, claufulam de obftagio ple-

rumque tantum nudis chirographis inferi fole-

H

Vid. Io. Schilter in Commentat. de iure

ob(id. cap. 1. de obflagio, [infert. Prax..; iur.

0i

z

Rom. pag. 96, qu.]

* Quamuis uero i$, qi;i ad obftagium fefe

obítrinxit, illud ultro obire teneatur: praere-

quiritur tamen creditoris requifitio, quam uo-

cant das /Mabnen 2um . Einlager.

Ea fit per no-

(

tarium et tcítes; et, fi illi non obtemperetur,

fiatio

debitor ipfo iure pro infami habetur. Vid.lo.

Fuchfii Iutroduél. ad prax. foreuf, lib..I. cap. 12«

tüm f

ubi fufe de ordinc procedendi in obRagiis

apit.

rl

(

Ipito

8&, t

Q'tin

|

loy

bic

?.

[IH

g

&ae €

z

AN

LT

j

T

ul

i.

s-'f)*

. AR

z

& *'*»b

l

fcy

(l

C A-

7

D5 OBLIGAT. ET -(ACT./ CAMB.

w v

g ple

VE o OR HHH lod ol d d

enlole

v EC i

d ürt

DE

t lt

OBLIGATIONE ET ACTIONE-

| CAMBIALI,

ghn f

: pmre-

$L

quam w

tptr n

C)

uibus ex contratCtibus &onfiafa fit nego-

szid« boc

perelit

capite per»

yid.lo.

tiatio collybiftica, jam füpra [cap. 3. ],

QqUàn- f Hetyy ?

MP: [ 2(

aagit

tum fatis eft, diximus.

Ex fingulis iftis con-

tra&tibus fingulares quoque nafci oportet ob-

ligationes *, quas a&ione cambiali perfequi ius

eft, nifi ob certam cautffam fint exftinCtae.

Quam ob rem hoc capite partim de obliga.

tionibus et a&tionibus, quae ex litteris cam-

bialibus nafcuntur, partim de modis, quibus

eae exftinguuntur, agendum elt,

* Nata uero eccafione de diuifione obliga-

tionis cambialis agendum, quae uel communis

feu uulgaris, uel propria feu fpecialis eft.

Illa

parit a&ionem ordinariam 5 haec cambialem.

Sic e. gr. qui promittit, fe cambium traffatu-

rum, nec ftat tamen promiffis, a&ione ordi-

naria ex ftipulatu conuenitur : qui uero cam-

bium iam traffauit, ex non 41o.uto tenetur

aGione cambiali,

S. II

'X Primo itaque ex cambio proprio ftres'na-. Quot ex

cambio pre-

fcuntur obligationes et aCtiones, Nam 1)cre-

prio nafcan-

ditor aduerfus debitorem, qui litteras cam- ? oblga-

Hiomes ef

(A

b

* atHorses?

"

4

6

ELEM. IVR. CAMB. CAP. VI.

biales dedit, recte ägït, 2) indoffatarius ad.

uerfus creditorem indoffantem , fi debitor non

foluerit, et denique 3)idem aduerfus debi-

torem non foluentem *. . Quibus cafibusomni-

bus locum inuenit rigidior illa ex(equutio.

temi

* Quaeritur uero, an et hifce cafibus opüs

dot

fit proteftatione? Id reGe negatur, fi creditor

aduerfus debitorem agat, uid. Zipfel. de camb.

tan

fedl. F/1. pag. 174. reliquis cafibus omnino re-

300

quiritur proteftatio.

Ceterum . obferuandum ,

lst

/quam maxime indoffari quidem poffe cambium

proprium, fi in eo reperiantur uerba , oder def-

fi, i

jfen Ordre. uec tamen id fieri debere poft diem

Vid. O. C. Brandeuburg. arí. 41. ein

g)jrat

Wechfel-Brief auf. fich feibft. ausgegeben , foll mach

der V'erfall- Zeil an keinen anderm indoffret oder

gegotiiret vverden kónnen, vvenn diefer lezfe nicht

vorber bey dem Ausgeber angefraget , ob folcher

W'echfel noch unbezablet fey ?. und. diefes 'von ibm

febriftlich auf 4en W'ecbfel-Brief aitefriren iaffen.

$. IIL.

of ex

At in cambio traffato multo plures con-

fraffato ?.

Qblisatie

currunt obligationes et a&tiones.

Nam r) re-

remitten-

tis.

sitten:, ualüta nondum foluta, obligatur traf-

tfct

fanti, et tunc agitur ex iure cambiali, fiue re-

mittens cambium interimifticum dederit, fiue

i

f K

chirographum, fiue fine litteris contraxerit ".

adu

Vid. O. C. Brandeaburg. art. 47.. Dantifcan. art. 1.

traff

W'yatislau. $. 13. Auftr. art. 40, Vnde hoc de.

Qu

bitum cambiale uel maxime priuilegiatum eft.

t

* Optime rem exprimit O. C. Branden£urg,

Thy

c, l. im Fall die Zablung der Y'aluta micbt . fofort

erfoleet , fo foll diefe Schuld, vveun . fe- ervviefen

Qün

if , als ein. W'echfel angefoben , und gleich des fol-

egden Tages , oder auf vvelchbe Zeit

e unter ein-

cb verglicbem

grzd;*r Jelbft , oder dmicb den AMáckle"

aben,

i

4

?

DE OBLIGAT. m; ACT. CAMB.

ts a.

baben, ex[cquiret wverden, wvenn gleicb desvve-

tor not

gen kein Schein. extbeilet vváre.

5 ddbia

s. HIII.

ormi-

Deinde ipfe etiam traffans obligatur tum Traffintis

ij

remittenti, tum praefentanti, uel eiusdem in-

' obiigatioe

Y p

doffatario, ad reftituendam pecuniam, prae-

oedt

| tb

ftandamque indemnitatem , fi cambium uel

ono f

acceptatum non fit, uel non folutum:. quam-

fündin

bt

uis utroque cafu interpofita proteftatione opus

altr d

fit, qua negle&ta, obligatio ifta omnino ex-

2 dien

4 D. tll

g?jrat. :

al d

/

* Práefentans tamen, dominus cambii fa&us,

fiat od

optionem habet, malitne coutra remntittentem ,

Pofterius au-

njt tl

an contra traffantem experiri.

! Wer

tem raro fit, quia cambiis cum proteftatione

n i

reuerfis plerumque uacillat fides traffantis, id-

Qque indicium eft, illum propediem foro ceffu-

1 fdffm»

runm.

Nemo uero temere inanem aQtionem ine»

füituere cupit,

M

65 COf

r

"Traffati obligatio ex acceptatione demum Olligatia

p

nafcitur, et tunc dubium non efít, illum tum trafiati

yete

3 praefentante, tum ab. indoffatario. conueni.

x

ri poffe. Et quamuis in utriusque arbitrio fit,

xen

aduerfus traffatum ageré malit, an adueríus

^

j a". lu

traffantem: pofterius tamen uel ideo plerum.-

h (e

que fieri folet *, quià denegata cambii accepta-

7 d.

tifolutio argumentum plerumque euidentiffi-

tu

ij

mum eít, traffatum foro ceffürüm, et iarh

t

fa Vl

vll

tum non amplius foluendo effe.

* Potefttanten exfiftere cafus, ut quis ad-

d /

Jj

Uucr-

/i

H

uerfus t:ïaffatum uelacceptantem,-qt/;am ad

fug

1]0

u

IT

Qh

. «48

ELEM. IVR. CAMB. CAP. VI.

fus traffantem agere malit, fi (cilicet pofterior

cambio Ííoro cefferit. -

Tunc

acceptato iam

enim quia inanis aduerfus illum aé&tio effet fu-

tura,ipfae prudentiae regulae fuadent, ut quis

potius aduerfus acceptantem experiatur, quippe

^

]:

qui tenetur, fiue í

pes fit rccupcfaïndae pecu-

niae, fiue non.

-& VL

Nun traffa-

Íd quaeritur, tum traffatus etiam a traf-

tett

tus d. traf-

.

fante ob ne

n

fante conueniri poffit, fi 1s cambium non ac-

& 1

ceptarit, ác proinde illad unà cum interpofi.

acceptatum

exi

cambiuxmi

tà proteftatione redierit? Id quod regulariter

€onueniri

foto

paf ?

negatur ,. quia acCeptatio , ceu fupra diximus

traff

]j

eft res meriarbitrii. Pauci tamen fünt cafus *

ad d

quibus. et traffatus ob cambium nor honora-

üed

tum poteft conueriri.

* Pauciffinii ifti cafus ; quibüs* traffaàs aduer-

fus traffatun: a&tionem habet, (unt tres feqüen-

tes: r1)tralfatus fit debitor traffantisy quod

mercatores eloqui folent, der Traffat bábe Jiia

Geld in Hánden, 2) fi ipfe traffatus mandauerity

ut cambia ad fe dirigerentur, et j) fi traffato

de indemhitate iam profpe&dum fit, quod mer-

catores efferre folent, sman babe dem TrafJaten

Vid. Sauary ii

genugfame Provifion verfchaffet.

Negotiat. perfeil. part. I; cap. a7.

L]

$. VIL

b

Indoffata-

. Ts, qui cambitm alicui ita ceffit, ut ualu-

dC i.

pra

yius aduere

tani a ceffionario receperit, huic omnino fem.

"

fus indofJan-

non

tem ad quid per

obligatus eft, adeoque ceffionarius uel in-

4gat ?

uT

doffatarius a€tionera habet aduerfus indoffan-

f

tem * ad recuperandam íortem, proxeteti-

ls

cum, damna, et impenfas, modo protefta-

tionem rite interpofuerit.

* Quanis

E

DE OBLIGAT. ET ACT. CAMB.

79

t pofterr

I Tuit

* Quamuis uero a&ionem cambialem habeat

indoffatarius: non tamen agit ex cambio, f«d

0 efet fj«

ex indoffamerito.

Hinc fi uel maxime in cam-

It t qui

iry quippt

bio occurrat hypothecae conttitutio ucl renun-

ciatio fori, idtamenindoffinti non nocet. Vid.

t poau-

Koeuigk, a4 O. C. Lipf. $. 11.

*

$. VIII.

]

m at

Praefentans cambiali a€&iotie proprie nofi Praefentass

tenetur: fi tamen fit rernittentis mandatarius,

4n et quanes

1 non dc

do atlioge

et uel in offerendo cambio, uel in pecunia

cambiali

g

teneatur 2

exigenda negligentius fefe gefferit, ex eaque

egulzriter

focordia detrimentum ceperit remittens uel

diximu&

traffans, recte conuemitur a&tione maridati

l CäfüS*a

ad damnutn omne fíüue culpa datum refar-

fiotory

ciendum *.

Y

* Sed ar traffatu$ adtionem hab& aduerfus

t Aduet«

pracfentantem , fi illi ante diem foluerit, et in-

j gtv

terea traffans foro cefferit? Id merito negatur,

T

quia damnum; quod quis fua culpa fentit, fen-

i /Mþe jï!ïl

tire non uidetur. /. 205. D. de reg. iur. lamíu-

audater

pra enim uidimus, contra officium agere traf-

fuito

fatum; fi ante dienmt. foluat,

yod t*

Ti

$. VIUL

r !

ui in honoremi traffantis litteras cam- 4, ,,,

biales ad fe non dire&tas acceptauit, perinde, zcceptantem

in bonorem.

acipfe traffatus, tenetur. Hiric integrum eft

litterarum

y ul

praefentanti, adüerfus eurm , fi conftituto die

actio

Cá?fs

jpfet

non foluerit, aétione cambiali experiri. Con- Zi4iis detur.

ud i

Huíc aa ta«

tra ea et hic, praeftita folutione, agit aduer-

lis competat

jofn-

aduerfus

fus traffantem ald'recup-erand-am fümmam fo-

traffantem,

xe'n'etil

lutam, una cum prouifione , damnis, et im-

et quando ?

odl

* Sed is, qui inhonorem litterarum accepta-

Hit, non habet a&ionem adueríus traffantem,

iQuam

nifi

80

ELEM. IVR. CAMB. CAP. VI.

LU

nifi praefentans prius proteftatus fit, et hane

proteftationem acceptanti obtülerit, Vnde no-

ta eft formula: acceptirt fopra Profeffo, i. e;

pofquam praefentans de non faQa acceptatios

ne proteftatus cit. — Vid. 0 C. Lipf- $. 1.

$, X.

An et quane

Praeterea quufn et fideiuffores, ut fuprà

de ailio

cambialis

iam diximus, accedere foleant obligatiorá

aduer[us fi- Cam

biali: locus quoque eft a&ioni cambiali

deiuffores

aduerfüs fideiuffores , fi fecerint auallum ; fin

detuy ?

extra cambium fideiufferint, a&ione otdina^

ria conueniuntur..

* Sed an beneficiis iuris gaudent hiuius modi

fideiuffiores ?

Hic quoque difüngüunt inter

N

auallum et fideiuflionem extracambialem. Priore

Giteit

cafu beneficia ifta ceffare plerique exiftimant j

quia;

qui cambio fübfcribit, exceptionibus

fs

omnibüs tacite renuntiaffe cénfetur :

'poüeridrä

ttyel

uero cafures ex iure'communi diiadi*cgnda eft.

«fequ

ER um

locus

Camb

ani $ CAfite

Elegans quaeftio eft, an, aniiffis litteris

bialibus lit- cambialibus ,

ipfuni debitum cambiale exfpi«

fent

feris debi-

ret? ld quod terito negatur.

Quodfi. debi-

fumy cambia-

le an exfpi- tor fateatur,

fe cambiales litteras dediffe, iu-

vet ?

dexillum per exfequutionem cambialem adi-

gere poteft ad foluenduüm, modo a&tor prius

cautioriem de futura indemritate praeftiterit.

Sin uero neget reus, probatione, adeoque

proceffü ordinario opus eft; uiétus tamen

reus exfequutione cambiali ad. foluendüm

compellitur *,

Wtl

* Rem

ll

AE

m

PE OBLIGAT. ET ACT. CAMB.

C

& ho

* Rem omnem eleganter comple&itur AO. C

Vndt no:

Brandeuburg. arí. 43. vvürde eim acceptirter W'ech-

?,40 ) lt

Jfel-Brief verlobren, der Debitor aber der. W'ech-

xeptatio

fel-Scbuld gleicbvvobl geftüzdig feyn , fo ift. er nacb

IW'echfel- Recht. zur Zahlung verbunden , jedoch au»

xi 17-

ders nicbt , als gegen. fufficiente Cáution , dafs man

ibu vvegén diefer Poff und. aller künftigem. Uuko»

ffen €ontía .quosciumque Notb-. ünd Schadlos bal-

ien vvelle.

Lba Fáll aber der Debitor die Schuld

j yt

geleugnet , oder micbtgefleben wvill, dafi-ein W'ech-

1

jgini

Jfel deshalb ausgeffeliet

'—

ey , fo suufs. der Creditor dié

cumi

W'eege gehem, -wvelc

Á

De

die Réecbte in Füllen, . da

V'erfchreibungen verlobren vordeny geordzet, und

lm

kan des W'ecbfel- Rechtes fich. imnittelft nicht ge»

( otan

braucben. - Conf O. C, Lipf. $:.33. Dantifcans

avt. 370

s. XIÍ.

jus d

nf vinter

Pofunt et ex deli£us orm? obligationes 4 ef elii-

, Prort

gaíiones éx

Circa cambia, ueluti fi quis litteras cambiales

delitlis circá

vftimatt;

tionil$

falfas finkerit, uel genuinas taferit, alteri fü

b. cambia erie

l(]&ïl'iüïe

anigr ?

TT

traxerit, rapuerit, cet. Enimuero tunc per-

»«fequution! non cambiali, fed criminali, eft

locus, et, fi idonea adínt indicia, proceffus

fiten

cambialis tantifper

, fufpenditur ] (dum finità

exph

fuerit inquifitio *

H

imin

9d

i deþi-'

* Quamuis uero alias deliéta ct ér

à n'o;n*

poffliut ulli per modum exceptionis opponi: id

fe, ll

tamen exceptiósenmi patitür in erimine £alb; nec

non, quod. ad cambia attinet, in crimine fuiti

t de;

€t rapinae; et haec exceptio ita praeiudiciura

,fprr'ws

facit á&joni, üt mnon prius pofft precedi in

fteit

cauffa.primaria, donec quaeftio illa criminalis

decifa fit. "Vid. Riuin, ih Specivr. except. forenf.

u

cap. 47

3men

$. Xl

i

Ha&enus de obligationibus, quae ex ht. TragfHio ad

^. Heinecc.kElenm.iur.canib:

teris cambialibus nafcuntur : proxämum eft, ut, exceptiones.

n

qui«

82

ELEM. IVR. CAMB. CAP. VI.

" quibus fnodis 1llae foluantur, paucis expedia-

mus. Quemadmodum enim prior do&trina

fundamentum praebet aCtionibus cambialibus:

m

ita haec pofterior ad exceptiones, quibus il-

fi er

lae eliduntur, pertinet. Huc fpe&at infignis

äxte'

locus Vlpiani l. 41. D. de legib. ubi totum ius

Quir

noftrum confitere, ait, aut in adquirendo,

i

aut in conferuando, aut in minuendo, cet.

m

Minui autem folet alterius ius etiam exceptio-

UC

tei

-nibus, quibus eius a&tiones eliduntur.

i

s. XIlll.

lii

Qualis praee

Prithus, isque potiffimus, rhodus tollendi

[ciptio re- obligationem

cambialem , eft praefrriptio.

gulariter ob-

tineat ?

Quamuis enim Bononiae obligationes cam-

biales nullo temporis lapfü perimantur, ceu

obferuauit Franck.in rwfit. iur. camb. lib, If-

fetl. 4. tit. 3. $. 1*. regulariter tamen obtinere

aiunt praefcriptionem triginta annorum, cui

Saxones anpum unum, fex hebdomades, et

tres dies adiicere folent.

Vid. Ludouic. /1-

trodull. in proce[J. cambial. cap. 11. f,23.

fit

Bro

* Sed ius illud Bonomienfium uix analogiae

tür,

iuris et aequitati confentaneum eft.. Nonprio-

ri, quia omnes a&tiones perfonales triginta an-

Bu

norum praefcriptione excluduntur: nec pofte-

riori, quia praeícriptio introdu&a eft in poe-

nam negligentiae, quae minime omnium inter

ubïq

(en

inercatores eft excutabilis.

Ày

Ws

$. XV.

DE OBLIGAT. ET ACT, CAMB.

$3

epe

$. XV.

dotrm

At multo breuus tamen temporis fpatium Qualis Lug-

Yib

dusi, et

praefigunt pleraeque leges cambiales, Lugdu-

reliquá Ga-

quus ].

ni enim caimbiis ratione ciuium anno, ratione

liá ?

Bul

exterorum triennio; in feliqua uero Gallia

m dus

quinquetnio praefcribitur: eiusque prae-

i,

Ícriptionis 1$ effe&tus eft, ut circumatto eo

i,

'

tempore felutio praefümatur, quamuis Ludo-

excep!mf

uicus XIlII. rex folutionem illam debitoris iu-

[

reiurando firmandam effe ftatuerit.

Vid. O.

Cs Lugdün; ürf, IO. O.' mercat. LudouiCi Xll[[o

;

li, $, art. 21

tollend

* Ín eadeti O. mercat. ]. c. debitö*ri iniungla

tur za Jeiabens da[s er nichts wiebe fchuldig fey.

lllud Zeiaben Galli interpretantur de iureiuran-

s Q

do; quod fingularé eft, quia alias praefumtio-

nes liberant ab onere probandi

At iastüránues

y, G

dum hoé purgatorium effe cidetur, ideo decer-

Hendum, quod ex litteris cambialibus fortio-

j. Ill

feS.praefumtiones feu indicia militant adueríus

debitorem;

&

ghimdte

U. a

qdes, &

$. XVI,

yuc, J*

Dantifci et Lipfiae litterae cambiales tra(- Ovalis ali.

bi?

Cam-

|

fatae pof quatuor hebdomades; in ducatu

biis pro-

Brunfuicenfi poft menfem pro . folutis haben-

pris qualis

yibrit

tur. . Vid. O. C. Dantifcau. art. 36,, Lipf. f. 32.

obflei praee

(mpri

Jcriptio?

yntà &t*

Brunfuic. art. 45.. Cambns propriis tantum non

;C PORf'

ubique obftat praefcriptio annalis, ueluti in

n p*

terris Prufficis, ducatu Brunfuicenfi, Dania,

n i

Auftria, aliisque locis quam plurimis, . eate-

Rus, ut/.inde agi non poffit cambialiter*/;

»X

i

--

D

E

gXV

"

!

$4

)

* Lipfiae di&inguv'.mt' inter mercatores et re«

TI

liquos ciues: inter illos enim obligatio anno

praefcribitur ; non inter hos.

At interris Prut-

fcnpi

ficis generatim cautum eft in O. C. Brazdenburg,

ln

i

B

art. 42. vvenn iemand einen Wecbfzl-Brief auf fich

N

felbften ausflellet , und mach der. V'erfall-Zeit in ei-

nem lahr desvvegen fich niemaud, angielet , foll der

duf

W'echfel-Brief alsdeun keim W'echfel-Recht mebr be-

balten , fondern sur vor eine Lbloffe Obligation gel-

ten. Àgi ergo exinde poteft, fed tamquam ex

chirographo ,

nium exfpiret.

quamuis et h;ec adio poft feptcn-

$. XVIL

Confulenda

Quare uel maxime hic fingularum pro-

fingula. fía- ginciarum urbium

iuía, et cuy ?

que ftatuta confulenda funt,

quippe quae hac i re ut plurimum difcre-

pent. Vt enim quisque legislator fidem inter

.

L

ita breuiffi-

mercatores faluam effe cupit *

mum praefcriptionis tempus in cauffis cam-

Q

:

v

bialibus definire folet,

tatmer

* Fides publica praecipua cauffa eft, cur in

Eif

emporiis breuiffimam effe oporteat praefcriptio-

nem, ceu rc&e obferuauit lo. Nic. Hertius,tum

ial

in zot. ad Pufendorff. de iwr. zat. et gent. lib.

V

JlllI. cap. 12. $. $. tum in Element. politic. part.

M

ll.fe. x1. $. $.. Eodem pertinetlo. Sam.Stry-

ckii Diff. de praefcvipt. ver. per mar. adlatar. ji-

li. 3

cundum [latut. Hamburg. $ 7.

Add. Diff. noftr.

de.

AE

raejcript. annql. iur. Luéec. à iure COTK«

Aiuerf, $. 6.

$ XVIIL

Praejcriptio

: Incipit haec praeícriptio a die folutionis,

Currere àncie

quandonas qulppe a quo temporis momento praefentans

in mora effe incipit. Vid. Küftner. in piff. de

piat ?

men]?rug et annal. praefcript. litterar.. cambial.

$ 4

DE OBiIGAT. ET. ACT.. CAMB.

$5

es et r

$.4r. Sifponte fatta eft prorogatio, prae-

atio amo

Vid.

terrf Pl

fcriptio currit a termino prorogato.

Mu

Küftner. ibid. S. 44. . Denique ubi dies indu-

x

nif af f

ciarum

Hl i t-

conceduntur acceptanti, demum

d d

lrl

€elapfis illis diebus currit praefcriptio *.

i

* Totius paragraphi fundamentum eft in fe-

:zmwamw.

gula notiffima: zoz ualenti agere non cuvrit praee

Po& lgt

fcriptio 1. 1. $.. fiu. C. de ammal. except. líat.

toniratt. toll.

lam id addendim , facile fieri

quidem poffe prorogationem in cambiis proe

priis, difficillime autem in traffatis. ' Praefene

fans enim inducias concedere nequit, nifi. pe»

tUtf pro

riculo fuo, iisque datis non habet regreffum

adueríus traflantem- -

Xda f

dicre.

n jntar

-6 XVIIL.-

breoff-

| Quamuis uero exceptio praefcriptionis Exceprioyi:

j m

perimat rigorem exfequutionfs cambialis: non Pr4eriptio-

9 quisuam

tamen ila fimul perimit ipfam obhgation?m.

effecus ?

h ari

Etíi enim inde non detur perfequutio cam-

eltnpto-

bialis, datur tamen proceffus exfequutiuus,

rtu um

yh,

uel, 6o quoque exftintto, ordinarus *,

fic, t^

im.9tr

Vid. Franck, in Inflit. iur.. camb. lib. IL.. fe&l. 4-

Li..3. . 14.

lahars J*

if i

[

* Addendum hoc loco, cambium, cuius ri-

gor per praefcriptionem fublatus eft, adhuc

prodeffe ad excipiendum, ueluti ad fundandam

exceptionem compenfationis.

E. gr. eft mihi

in manibus cambium prae(criptione infirmatum:

(ionis,

iam debitor meus ex alia cauffa aduerfus me

agit: poffum ipf opponere exceptionem com-

[entati

L

iales.

enfationis, eamque probare per litteras cam-

M /

F ;

$. XX.

T

86

ELEM. IVR. CAMB, CAP, VI.

$ XX.

10H$ WO«

Ipfe praefcriptionis curfüs fftxtur tum

C

NI Hs Cure

: r 151[(,77- P!

orogatione a creditore uel praefcntante facta,

(/bhgä

jus fi f/lath*VHïduowe Refponf. et con(il. 197

. num, r3, tum

Qu

debit

resuntiatione *, Küftner. Diff. GUW f. 57. tum

Ya

interruptione fme per citationem , fiue perin-

terpelistionem, adiun ctm;que proteftationem

ul

facta,

Conf.. Larth in Hodea fovenf. cap. 4.

Cre

$. 24. fequ.

-

cefft

* Renuntiatio, de qua in paragrapho dixi-

lgt

mus, ita exprimi folet in litteris LambxahLus.

uel d

g, in derem

leifle zu gefetzter Zeit wnïem*e xäzwlzz

Qm n

Entfiebunz aber foll mich vveder die Pr aejg viption,

"och zfgemic eize andervvdrtize Ausflucbt , von meis

bium

ser Obligation libeviren.

che,um hanc repnun-

u*

tiationem in propriis tantum cambiis locum ha«

bere, facile intelligitur.

X

-

$, XXI

An eiuilitae

Quae quum ita fint, fi in ullo alio nego-

fe:

tlo, in hoc certe, iura uigilantibus funt fcri-

pta *, nihilque facilius contingere poteft, quam

ut creditor nimiam modefüam ac humanita-

Vnde

tem fibi detrimento fuifle experiatur.

inter. mercatores frequens p'n"oemxa magis ex

prur"&-f:mn:ua-1 quam uirtutis, principiis deriuan-

cenft

da, in Geld - Sacben gilt Reine. Frenndfchaft.

ls C

r

* Vix excufandum effe , qui negligit ius agene

di, iam Paullus obferuauit /, 28- D. de uerbor.

tioy

Kerificat. ubi ait: wix eff emim , i mwon uzdefmr

quar

alienare, qui patitnr ufucapi.

$ti

&. XXII

$7

DE OBLIC,;AT. ET ACT. CAMB.

s. XXIl.-

,tur* totr

Quemadmodum deinde iure communi 4n ceufu-

40H€ :

te fid

obligationes foluuntur confufioste , quia fieri ne-

rj füm

quit, ut quis fui ipfius fimul creditor, fimul

f tum

debitor fit, ]. 93. 9. 24 D. de felut. et . liberat,

ii

itaidem contingit circa obligationem cam-

j

bialem. Eftuero confufio concurfus debiti et £a quid fi/ ?

TT

crediti, itemque obligationis principalis et ac-

ceíloriae in eadem perfona. Ac proinde ob-

j 210 dm-

ligatio cambialis procul dubio exftinguitur, fi

ybialibur:

uel debitor cambium proprium a fe adquifi-

, ii d

tum iuíto titulo poffidet, uel acceptans cam-

gt

,f Mil

bium traffatum ex iufta cauffa recupera-

;c renit

uit *.

oqn d

* Ceterum utriusque generis litterae . cam-

biales ad debitorem uel acceptantem rcuerti

poffunt ex plüribus cauífis, 1) quia debitor cre-

ditoris fui heres eft, 2) quia creditor iuri fuo

renunciauit, 3) quia creditor debitori cambium "

o n

in folutum . reddidit ob compenfationem,

4)

uia ob bene merita donationis titulo litterag

g f«

reddidit.

t,qu

,manita-.

S. XXIII.

Vnt

Sed et tunc confufione fublatum effe ,,,-ä 7

w

cenfetur cambium, fitraffans, receptis htte- 44 fi£,. ac«

j

?

cepfatigne

ris cambialibus, remittenti uel indoffato fatis

a fraffato

j

fecerit.. Quotamen cafü traffàto , fi accepta- iam faüia ?

tio iam fequuta fit, dimidia pars prouifionis

uid&W

quam uocant, debetur*. "Vid. Phoonfen. in

Stil. cambial. 4mjïelod. cap. 28. f. 1$.

F 4

* Prge

gX

58

BLEM. IVR. CAMB. egr, v

* Prouifio ifta ef $.pro centum, eamque

foluen

ideo exigit traffatns, quod et mandatum traf-

TO

fantis impleuit, et pecuniam paratam habuit ad

aleoq

foluendum, qua interea lucrum facere Patuif—:

fet ,.nifi iacuiffet otiofa.

(itot,

"

s. XXIIIl,

Àn deletis

Quin, fi ad indoffantem quoque camblales

ab iudoffa-

iavio iudof-

litterae ex iufta cauffa redeunt, deletis ab illo

P

famentis. in. Omnibus indoffamentis intermediis *, obligatio

ieredis? cambialis ratione reliquorum indoffàtariorum

plane exfpirat. 'Vid, Ludouic. Imdrodud. im

proce[. cambial. cap. 4. $. 30.. «

N

* Semper enim praefumtio eft, prioribus in-

fém C

doffatariis effe (atis fattum

n camb?um aliig

patet,

ulterius cefferint.

fitio: 1

cumi

$. XXV.

NI

Quid fí. de«

Ipfo iur—ä confufione , tollitur . obligatio

$1.

bitum et cre- cambial

ditum in un

is, quoties, a&tione iam iam nata, de,

fil. ",

perfona ce

,. bitum et creditum in una perfona concurrunt.

Gj

curraut ?

S1 enim nondum nata eft a&io, fed eius tan-

tum fpes aliqua adfulget, confufio adelTe non

cenfetur. Quam diftinctionem contra Titium

et Barthium fufius demonftrauit Franck. in

Juffit, iur. camb. lib. II. fe&. 4. fit, 2.9.7 - A.

&$. XXVI.

Non adef .

Omnium minime autem id pro confufione

: qum

corfulio, fi

E

haberi poteít, fi quis cambium, e quo ipfe

&

4uis alterius

wuomine quid Obligatus eft, alterius nomine et mandato exi-

a

?fm*izzt d

l

git, uel, quod ipfi debetur, alieno nomine

ote

- fol-

L

DE OBLIGAT. ET ACT. CAMB

89

, &ittqut

foluendum fufcipit *, quia, quod quis alterius

tum traf

nomime facit

ipfe fecifle

non uidetur

habuit 2

adeoque re uera non eft idem debitor et cre-

& potil

&itor

* Simile quid circa compenfationem depre-

hendimus.

Qmmuxs enim illi femper fit locus,

um

fi debitum utrimque fit liquidum, fruttra ta-

ineu compenfatm urgcetur a tutore nomine pue

as db

pilli, : quia hi non funt mutm ereditores et de-

: obl gano

bitores,

alarorum

i

$. XXVII

Solutionem e(fe modum tollendi obligat!

o- Selutío et

ompenfatie

'oriüns I

nem cambialem uel maxime naturalem , facile

an Íollant

obligationem

lum al

patet.

Quum uero ei JGQLOPQI'GUJI' compen-

catiLialem $

fatio: merito quaeritur, an et huic in negotio ^

cambiali locus fit? fdquod merito adfirmatur —

& Stenger. in Dzjjezt. de adfignation. mercator.

oblrato

$. 27.

Franck. In Inftit; iur, camb. lib. L. fe& 3.

fid 27 de

tit. 7. $. 4. et Ludouici in Introdud.. in pwce]

Qutrüt

cambial. cap. 313. $« 31*

os n

* Fundamentum horum au&orum eft,. quod

in proeeffü cambiali quoque omnes jdmittans

e(fe non

tur exceptiones in continenti l-quxdze

Si ere

go compenfíatio liquida eft; qmam et exceptia

Tiourt

e€ius admittenda fit?

du

".H-

[

$ XXVH!

Tunc uero huic compenfationi locus eft, Quando

quando. 1) utriusque

cambii dies iam uenit * ComPenffl—

vfiot

? Hogi fit. dos

et 2) utrumque debitum eftliquidum. . Liqui-

Ccus ?

i ]pfe

inuito credi-

ato o

dum enim et hic cum illiquido ,

tore, non compenfatur

ceu re&te obferua-

nomme ;

pos

ut

(ol

99

ELEM. IVR. CAWIB. CAP. VI.

vit Franck. in Jxflit. iur, camb lib. 1. feä 3.

Fb ..

(

* Hine compenfatio cambxorum, quae icrm-

Cïmbu

rum uocant, non prius permittitur, quam al-

d

tera nundinarum hebdomade, quam uocant die

T0 &

Zabl - l'oche; non prius énim cambiorum ifto-

flan

rum dies uenit,

9

TTS

Vid, ETakaql & . t

teli

S. XXVIIII,

tenus

Indo

Scontro

" Vocarl haec compenfatm folet fcontro uel

t10nis

quid, et quo«

fcontratio , eaque fieri folet in aedibus merca-

s0do

lt t

torum publicis, praefentibus omnibus, quo-

fatar

rum intéreft

et uerbis quidem pauciffimis.

noet

Vid. Koenigk. ad O. C. Lipf. $, 34. not.7. Haec

[175

deinde fcontratio a fingulis infcribitur libro,

. quem uocant dar $contro - Buch, uel, dafs Mefs-

AMemorial*;: et, fi tunc plurmm mercatorum

l

libri per omnia confpirant

ds plena fides in

Y

judicus mercatorum haberi folet

V4d..O. C

Brunfuic, art. 49.

* Infcriptio in iftum librum ita fieri folet, et

quidem e. gr. a Titio:

A Dio Leipziger Offer- Meffe x738.den 4, JMasi

*VOY /Idzttaae

h

1000. be!r * * foll Caius an Sempronium dureb

la

AMeuium; a Calo:

1000, Riblr. - - fo]] AMevius am Titium durcb

ür o

Mcuxo -

biali

Sempronium ;

1000. Rthlr. - - foll Sempronius an Caitm duvch

Tod3e

Titiun ; denique a Sempronio:

Ts h

1000. Rthr, - - fol] Titius am AMevium durcb

Caiunm.

ätcep

Datum autem ideo non eft omittendum, ne

hn&

fufpicio nafcatur, fcontro illud multo poft a

mercatore lxbro efíe infcriptum.

$ XXX

9I

DE OBLIGAT. ET ACT. CAMB.

T

$NXX

Compenfationi etiam locus eft, fi litterae Qvi2 fi. lit-

ferae Cdtiie

u frie

cambiales alii ceffae fint, fiquidem ceffiona-

bieles ali

qum d

qocant d

Tio eaedem exceptiones , quae cedenti ob. fit cefae;

mu i«

an ei 1iunc

ftant, re&e opponuntur *. /. 2. pr. .D. de be-

compen[a-

j|

redit. uel. a. uendit. Yn Saxonia tamen id ea-

tiom f jo-

tenus reftri£ttum eft per edidum a. 1699. utt"*

indoffatario non obftet exceptio compenfa-

o

tionis, fi ipfum litterarum. dominium in eum

$ foett

fit translatum 5 obftet autem omnino, fi indof-

U. qu

fatarius tantum . meadatarius fit,

Vid. Koe-

ycifims

nigk. Adpend. ad O. C. Lipf. ltt. B. | pag, 71.

; h

fegu. in Siegel. Corp. iur, camb, tom. I]

I Ibr0,

* Ratio, cur exceptio compenfationis ecüïo.n

j Mj«

nario non minus , quam cedenti , opponi pofhit,

atorom

hàec eft, quia compenfatione obligationes ipío

iure tolluntur: fublata vwero obligatio alteri

fs

cedi nom pote&t cum cffe&tu, ut melius ius cef»

id: 01 C'

fionarius :gdq(u.irat, quam cedens habuit,

j XXXIL

;folt t

y

. Quemadmodum porro iure communi non zj &

À

[2

j 4 i

miffione

modo nouatione, fed et acceptilatione Aquil-

tollatur - oF«

Jiana *, feu hodiernis moribus remiffione tollun-

ligatio cami«

j ii

tur obligationes; ita idem quoque de cam. ial ?

" n

biali ualet.

Siue enim, redditis prioribus ,

nouae litterae cambiales creditori dehtur,

p r

fiue hic profiteatur , fe fummam foluendam

, lii

acceptam ferre: obligationem cambiaïe,.m ex-

fün&tam effe, manifeltum eft.

lum; Y

) P"*'H

* Aquillianae uero rc&ptilationis hic ideo

fit mentio, quod fimplex tantum pertinebat ad

obli-

n

?

ELEM. IVR. CAME, CAP. VI.

L

obligationes ex ftipulatu tollendas. Z. 3 s. D. de

veg. Iur..

Hic autem obligatio non naícitur ex

füpulatu, fed ex litteris: opus ergo eftac-

ceptilatione À

fol. abligat,

quiuianao 5'3- I;zþe quiþ- quo

8

* )öïxn.

qu d

Nouatiawis

Tatur

Cetefum uel fine delegatione fit mouatio,

cum delega-

ball

LHione fatia

uel cum delegatione , quoties nimirum perfo-

i cambis ma

. debitoris ita mutatur, ut tertius alterius

ainitt

obligationem expromittendo:in- fe fufcipiat.

Ug

Cuius poftremae is effe&tus eft, ut prior tan-

Íto m

tum debitor liberetur*, et a&tio aduerfus de.

as £

legantem uel expromittentem nafcatur.

Trlnim

fljlbr,

* Caue ergo cum delegatione confundas uel

ceffionem feu indoffamentum, uel adfignatio-

fitr, t

nem.

Priore enim mutatur

erfona creditoris,

et indoffatarius, ceffante fo

j

utione, regreffum

habet adueríus indoflantem.

Adfignatio uero

nihil aliud eft, quam mandatum, ut alius pro

me foliíat: quo itidem non fado , regreflus

faluus eft aduerfus adfignantem.

Àt in dele-

gatione omnis regreffus ceffat.

$. XXXIII.

Provogato

Non autem fieri noustionem | prorogato

die folutio-

$i, noualio

die folutionis , uel inde patet, quod tunc ani-

mus nouandi deficit: fine eo autem non in-

a jrzt d

telligi nouationem, fatis patet ex J ult. C. de

aoudt. et. delegat *

* Hanc legem erudite interpretatus eft Ant.

C)hïïga

Faber in Coziec. lib. III. cap. 3. ubi oftendit,

T

olim inter ICtos diffenfionem fuiffe, pluribus

QUe :

exiftimantibus, nouationem et fine declaratio-

ne exprefía praefumi. Sed finem "swic liti im-

Vi

pofuit

DE OBLIGAT. ET ACT. CAMB.

93

pofuit Iuftinianus, dum nouandi animum fem-

loitur ex

$ d

xpcr exprimendum efíe ftatuit.

qih, mb

$. XXXIIII,

$1 quis ratione o'/fïäcii- litterás cambiales all- Qvid ff quis

vraiioue offh-

cul dederit, eo finito procul dubio ipfe libe-

cü cambide

L n

ratur, fimulque 1us exigendi ex litteris cam- /es Jifteras

ederit ?

m

bialibus fibi intuitu iftius officii datis alter

2

c dltent

amittit. J 1. C. quand. ex. fa&. tutor. uel curat.

l. 25. C. de adminiftv. tutor.. uel curat.

Si uero

fifcpit

rior t«

UO nominé quis carbüpfauerit, uel creditor

ríis d.

eius fidem fpeciatim fit fequutus: abdicatione

]i

minime exfoluitur. l9. C. de praed. et al. reb.

ydas tt

qviuor.non alien.. l. 15

j

. D. de admiþijirat. et peric.

tutor. et curator.

lia

editori$y

* Quum ueto faepe ambigi poffit, fuone no«

regrdfüm

ao utro

mine quis cambiutm uel dederit, uel aacepta-

üerit, an ui officii? confultiffimum eft, ut r)

as r

exprimatur, quis ualutam acceperit, e. gr. der

regrei

V'alutá balber if die künigl. Preufffcbe Kriegs- und

Domainen - Camneyr. 218 /Magdeburg wvobl verguügt;

2) unde folui debeat, e. gr. auf diefem meinem

Sola - W'esbfel : Brief. zable aus biefiger künigliches

Accife - Caffe , " cet.

3) ut fubícriptioni ftatina

fubiiciatur qualitas officii, e. gr. Erzff Samuel

AMiüller als Kendant der kümiglichen Academie der

)rogaff)

yic d

Wifenfcbaften.

'

007 Jv

$. XXXV.

f'(,lk

Nec màágis abdicatione ab officio ceffàt

uid fi fines

obligatio cambialis, fi quis fines officii uel

t

cii quis

excefferit ,

j At

mandati a domirio accepti excefférit, talem-

an .abdica-

ftendis

lh

qüe negotiationem: fufceperit, quae ad eius fiee Jere-

chrim'

officjum non pertineat. "Tunc. enim iure ad. ^

j

uerfus

Fg(kh

24

ELEM. ivn.. CAMB. cilAr.Jv'I.

uerfus illum agitur. Argumento 1. 43. f i C.

qil

de ad;nimiftrat. et peric. tutor. et cuvat *,

la;a 1

0.C

* QOuae hicde tutore difpünuntur—ivn c. ]. pro»

cul dubio etiam ad inftitorem pertinent, quippe

Ijania

quem fine fpeciali mandato domini cambia dae

n

g ye ct acceptare non pofís, iam fupra uidimus,

tüt,

XXXVI.

Solutio an et

Euenire etiam quaedam folent , quae ipfam

quando fus-

obhgationem cambialem quidem norn peri-

pendatur

uel impedia« TYYunt ,

at folutionem tatnen uel füfpendunt,

fíur ?

uelimpediunt, ac proinde minfice turbant

negotiationem collybifücam: quo in ptimis

pertinet cafus, fi campfor foro cedat, adeo-

r i o A a o

que res ad creditorum concurfum * redeat.

H

* Sutit kqu'dc'cïaiü iegfs éainbiales, quae huic

beneficio in cambialibus debitis non dant locum.

In primis in Saxoniza illud plane exíuiat, tefta

Barthio, in Hodeg..fm*'enf. cap. $. $: 28. not. a.

inth

Idem olim ii proüinciis quoque Brandenburgi-

cis obtinuit: fed rigidum iftud ius mutatum eft

Qutn

Q. C. Brandenburg. art. 20.. ubiea dere ita dis-

Qe |

ponitur: vermóücbte der in Arreft geratbene Schuld-

zer zu ervveifen , dafs er acb. ausgeffelltei IF'ecb-

ftiy

fel in. Unglücks-Falle gevatben , fol er. auf iuratori-

fent

fche Caution. erlafen, aucb denen, die . an ibrem

Lnglücke vicht felbft fcbuld, Ceffo bonorum gegón-

pra

net, und uac.

ev Ceffon , vvenn gleicb micht alle

de n

Creditores bezablet . vverden. künuten, gar micht

mebr im Arryi gebalten vverden.

hn

lian

$. XXXVIL. -

nEm;

toq

Refcripta

Concurfum faepe antecedunt refcrïptiones

»ioratoriá

moratoriae, quae exactionem cambii regula-

quando ei

uibus Co;e

riter morantur, non tamen concedendae iis,

cedantur ?

qui

DE OBLIGAT. ET ACT. CAMB.

95

"

qui luxu bona »fuafabliguriüerunt', nec, nifi ob-

lata adcurata bonorum confignatione.

Vid.

t p

O. C. Pruffic. f.36. Brandenburg. art. 7.

Ín

1t, qupyt

vtb d

Dania tamen huius modi refcriptis moratoriis

TIMITIS

in cauffis cambialibus omnis effe&tus: detrahi-

tur. Vid. O. C. Danic. art, 20*.

.* In Saxonia per mandatum d. 4. 13. Sept.

1702. et eiusdem inferpretationem d. d. 9. Ian.

u

1703. cautum fuerat, dafs vveum eim W'ecbfel-

yi

Brief auf eimem Leipziger Banco - Bogeu. à 16.

Grofcben gefcbrieben , oder dergleiehem berum ge-

jenu

fchlagen vvürde , alsdenm vvieder . deufelben kein

fürbat

Moratorium geltea follte. . Nid. Koenigk. Adpezd.

4d O. C. Lipf. litt. P- et Q. (pag. 81. [ga. tom. I.

j i

Corp. hur. camb. Siegel.) Sed argentaria publi-

, i

€a, de qua inftituenda tum rex cogitabat, num-

'edeit.

quam exitum habuit,

jut hu

$. XXXVIIL.

a lo

Impetrato eius modi refcripto moratorio, Ta/i refzria

J.M, tei 0

pto impetra-

28' nü!. hi

intra tempus induciarum creditoribus non

fo

A la.

ndcnbllrgl"

yutim

currere praefcriptionem, ex analogia iuris re- &esfe ' inda-

ciarum ten-

jj f

G&e ftatuit Anton. de Freundenberg, Ze re-

pore.credi-

jl Sfiiu d*

feript. morator. coucl. $8. — Quum uero alii dif- foribus prae-

g lu*

Ccripíio cure

PU

fentiant, et contrariam fententiam multis

rai? Come

«t ibï?"f

mendatur

,ïl

praeiudiciis probent, ueluti Küftner. in Dif:

yt W;

cautio quae-

yio

de menftr. et anal. praefcript. litterar. cambial.

dam.

gg)* [

9. 51 *. re&iffime fibi confulunt, qui ,durante

&

etiam ifta dilatione cambia producunt, a&tio-

nemque infütuunt,

quamgis exfeqqqtio meri-

to differatur.

otiotó

* Allegat Küftnerus À. c. fententiam äfca'bina-

d

tus Lipfienfis , qua . 1. Z4aii 1709. pronuncia-

ech-

i

tum fuerat » daj Beklagter quf die erbobene W.

qi

!kl(

96

ELEM. IVR. CAME, CAP, VI.

fel - Klage ficb einzulaffen nicht fcbuldig.

M

In fetis

tentüs uero du

tutior eligatur.

biis fen:ïper fuadendum eft, ü£

J

diote

S. XXXVIIII.

lia ia

QUs

Juic vefcrie

Ceterum debitor huius modi confequu.

pto renun-

fientu

tiari a debi-

tus re(criptum optionem adhuc habet, eo re«

&pnol

tore an pof- fctipto uti, ah bonis cedere, an uero foluere

þ L]

malt.

Aliquando enim eius modi refcripto

Fao i

feíé muniunt debitores, qui rnalam debito-

li

rum fuorum fidem metuunt, deinde uero,

fil

ubi hi praeter exfpectationem foluunt, re-

lr

fcripto moratorio renuntiant.

Vid. Zoefïus

Lj

ad tif. D. de ce[. bonor. v. as.

/

(

[Ji

6.XXXX,

T

l

Vl el credi-

Aliquando non princeps, fed ipfi Creäïa

zores debito- tores inducias debitori fuo concedunt, quod

vi fuo iudau-

eos facere pofíe eo minus dubiurh eít, quo

€«ias CORHCE-

dere pofint ? magis ünicuique licet, debitori fuó pufillum 1a-

V

&amenti dare;

Pluribus tamen creditoribus

Cmïus

E^

exGiftentibus res redit ad plura&itatcm füffra-

giorum *.

ngIE

* Quod tamenh ad pl'ixr'aïita*t:m füffragiorüm

Àtt

l

attinet, fuffragia non tam numeranda, quam

tofes

onderanda funt, ita ícilicet, ut fimul ratio

habeatur füimmarum debitarum.

Hinc iniquum

tenegr

effet; fi plures, quibns paucitlima debentur;

O Q

praeiudicium facere' uellent paucioribus ; qui«

Vid|

LT 1üm-m;a—maxima debetur;

ad [/)

MC

quXXXL

ll

-

!

DE OBLIGAT. ET ACT. CAMB.

97

4 h

" d i

$. XXXXL

Vbi res ad ipfum concurfum redit, cree JMoto cos-

Curfu credis

&itores cathbiales aeque, ac reliqui, ;fedita

toribus canis

Íiua in termino liquidationis profiteri, pro- Zialibus

du&tisque carmbialibus litteris demonitrare te-

quid faciéüs

a

u ?

hentur. Eas htteras contradi&tor deinde uel

at

t um

agnofcit, faluis taimen exce

ptifjnibusä uel iü-

fetpo

fato diffitetur *.

n- Ui

* Formula; qua utitür Hédibr éàmbialis, tàs

lis eífe folet: es erfeZeiet im Termino Liquidatias

ade Wt

$i5 lobagm Heinricb Schbaefer , broduciret eizez von

, v

Liquidato , Chriflian Kriedevich "Trauinger ; as

Zodhs

tepiirien IF'echfel à 200 Rtblis oin 81 Iam« 17385

Vwelcher dem 3. Auguff 1738. Leiablet wverde

Jollen , ervvartet vom Herrn Cuntradi&or de[fen Rez

Cogyilion , nd Lbitiet beriachft ; dafs ibu. die da»

vinuex entbalieze W'evhfel - Suskilie à 200. Riblr.

pebft W'ieder - W'echbfel ; Provifion; Courtage, umà

linkoften áüs. des Liquidati V'ermógen bezablet;

ipü CïQAï«

ind. er- desfalls locó co

moge.

mpäte'ntä tlaj]iïïciref verdel

jt, u

$. XXXXIL

l, U

fl i«

Catmbio femel ad liquidum perdu&o , con- Casbio ad-

!ditoribus

iquidum

Curfus füccedit in locum debitofis commünis,

erducio

; füfta

&deoqüe ad eadéi omnia tenetur, quae a de- ;

oncur]us .

. fuccedit. iü

bitore, fi foluerido effet, praeftari deberent

oCum debis

Attamen id ueluti práecipuuim habent Credis

toris cosliuss

fj

tores cámbiale$, quod inuiti confentire non zi

j 1

rimul [ Ktio

teneantur, £. reliqui debitóti commünt. indu.

] iniquum

cias concedere, uel aliquid remittete; üelint *,

n i

TE

qllk*

Vid. Q. Septim. Florent. Riuim Eiusciata iur.

ád ordinat. . proceff. /Saxa.näcwel'eïfaml,- Lif. 41.

enunc.:32. et 14.

$0

)

Heiü&ccn Eleri.iur.camb

e

* Sunt

98

" ELEM. IVR. CAMB. CAP. VI.

* Sunt tamen quaedam leges cambiales, quae

creditoribus camtialibus ius contradicendi non

indulgent, fi duae partes reliquorum credito-

rum in remiílionem uel inducias confentiant.

'Tales funt leges cambiales Zifiriac. avt. $3. et

Brunjuic. art. $7.

^

Dd s dep v M PUISLO RE i o s nE

$. XXXXIII.

Creditoves

. Quod ad pfiovritatem attinet, creditores

cambiales

in quandam

cambiales pro chirographariis habentur, adeo-

claffe coa-

que in dubio pro rata in poftrema claffe con-

fotib

curraut ?

currunt, nifi quod Bulfani et in quibusdarm aliis

Co[g0

fi. d*

locis ciues peregrinis, et cambia iftarum fe-

Qu

riarum, in quibus debitor foro ceffit, aliis an-

ldb J

tiquioribus praeferuntur *.

Vi

* In nouiffima O. C. Brazdenburg. art; $6.

haec occurrunt: . deg Fremden foll bey Concurf-

Sttta

bus gleiches Recht , vvie den Eigbeimifoben , ad-

lst

iiniffriret vverdea : es vváre denzn,dafi uzfere Unter-

f

ibaneu an fremden Qrten bárter , als Ieue im unferem

Lande , tratliret vvürden , vvelchben Falls die Frem-

den Urfache babeu zufriedem zu feym, dafs fie in

unferu Landem auf ebemn die W'eife, vwie demen

unfrigen bey ibnen gefcbiebet ; tratlivet und. angefe-

bez vverdez.

$. XXXXIIII.

Alicubi ta-

xen cLiro-

. Quamuis uero regulariter creditores cam-

biales chirographarüss aequiparentur: in Au-

grapbariis

Praeferu;. Ítria tamen, Vratislauiaae, Dantifci, nec non

£r.

in terris Prufficis, fi cambia fint propria, in

quarta claffe collocantur *. . - Vid. Or4. bspotb.

et concurf. Brandenbuïg. art. 197.

* Nec intereft, utrum hypotheca conftituta

fit in cambio, an non,

quippe quae in his

prouincis hulius momentieft. Hinc potentif-

Anus

[

39

DE OBLIGAT. ET ACi. CAMB:.

lts qut

nl 0f

fimus legislatorin Ord. bypotb. et conturf. $. 197

"

teditoe

£u der vierten Claffe gebóren - - d

ie auf fich fcibft

nlentant,

gegebene W'echfel - Briefe ;

mit-oder obze Hypotbeck

des l'ermügens, als vvorunter nach. At

]ei IUHg une

Jeres W'echfel-Re&bts avt. 37. keim Untérfcbied zü

inachen. Aliud obtinet iure Saxonico; ubi tas

-men hypotheca tantun niobilia adficit:

*

vels

$, XXXXV.

!

jt, t

Mediolani litterarum cambialiutti . poffef. Pàivas La

fle t

fotibus tacita hypotheca tribuitur, tefte Ni-

Ua bybos

Hheca litfes

hi

Colao de Pafferib. de fcriptur. priwat. lib. III.

Y1s cainbialis

bus jit C05né

n P

tit. de litter. cánibial. quáeft. 2.

nuim. ^7, pag: 247.

Jffituta ?

ais d-

Quod et in Gallia obtinet , fi

huius modi lit- Quid iz Sues

teris proxeneta fübfcripferit. Vid. Sauary in

Í

ba et ducas

Brunfuis

Negotiat. perfed.. part. L. lib..HI. pag. 247. Yn cez

? obiis

(n'f.' ib

Suecia et ducatu Brunfuicenfi creditores cam. ^e4/ 2

uj

|dut, d

freli

biales omnibus generalibus hypothecariis prae-

jp uf

feruntur. "Vid. QO. C. Suecic, art, a6, .et

df

j Brunfuic. art. $4.

Mg je [

qjc d

i a

b

-

,*)

jk

-

k

N

j

«6

if

pE

M

5

n AU

j,n

bïPth

orfit

j Ils

g

fuia

[e

C A-

IO9 ELEM,. IVR. CAMB. CAP. VIL. SECT. L.

: &&&ä&ä&&»ä&ä&&ää»&&&&ä&&&&

o

tl

du as r tVH.f

DE

tion

Nt

PROCESSV

CAMBIALIE.

tur

Cot

XOSOSCBOSOSONOSCONCHOSOICIOIDIORORQION

Uen

ab

SECTIO !',,

DE.

FORO COMPETENTE ET. ACTIONIS

LIBELLO.

I

()

Ovta lite

rta fuper cambio lite faepe a forenfi dis-

muliiiaalios €€P

tatione adeo nonnulli abhorrent, ut com-

compromit- promüttere malint in decifionem * uel ICth

dus

£ere folent.

quod refponfum , uel amicorum , quod laudum,

Tito

uel denique mercatorum, f[iue fingulorum,

Vg

fiue totius collegii, quod parere'uocatur.

CO

* Ipfae leges cambiales huius modi compro-

1niffa fuadent. .Q. fane C. Brazdenburg. art. $-

Qeü

cauetur: vvZrdez im W'ecbfel- oder amdera Han-

dels - Sachen ficb einige Differeuzien ereignen, Liei-

bet denen Contrabentem und Intereffenten unbenom-

men , entvveder durchb ein Compromi[s die Sache 2u

endigeu , oder fie mügen zur Y'erbütung aller W'eit-

làuftigkeit unpartbeyifcbe. Kaufleute 2u. Commiffa-

riem ervvebleu , und per amicatilem Compofitionem

ficb. vereiuigen wvvozu aber mitmand gexwvungen

vverden foM,

te

u

AUE

T.l

/D FOR. COMPET. ET*ACT.»LïBELLL 101

200

b*

s. II.

Huic arbitrio tunc ftandum efle, uel ex Cowmenda-

iur camutio

ipfo jure communi notum eft, /. «. C. derecept.

uaedam-.

arbitr. ex qua lege etiam difcimus, adpella-

tioni tunc non effe locum. /. 27. S. a. D. eod.

AU

Attamen quum exfequendi facultate defütuan-

tur arbitri: confulbffimum erit, et hoc cafu

compromittentes fibi inuicem poenam con-

Qui

uentionalem ítipulari, ab o , qui non paruerit

arbitrio, foluendam *.

* Hac uero poena conuentionali magis opus

eft, fi reus condemnetur , quam fi abfoluatur.

Poíteriore enim cafu reus exceptione laudi fe

TONS

tuetur: priore autem uix locus eft ulli medio

exíequendi, fed tantum atliome ex ftipulatu

ad poenam conuentionalem confequendam.

s. Hi,

renü d

t corr

Quia etiam paullo rigidior eft litigandilmc- Pyaeftia .

cautione

U K

dus, qui'in cauffis cambialibus obtinet:

:

non breues — cone

Ht

cedi foleut

faro ipfa humanitas fuadet, ut creditor non

induciae,

qloturty

illico arma uelnti corripiat, fed potius breues

or

concedat inducias, praeftüta tamen idonea

comr

. de foluendo cautione *.

» d H

* Quum uero haec fit .i;ügnis creditoris hu-

n l

manitas: aequum uidetur, illam creditori non

(

//

Il

efíe damnofam , adeoque hunc merito exigere

qube

5;1[)75 u

ufuras ob moram a debitore commiffam, mae

xime ob K. I. a. 16o0. $. fo viel sux.

*

"nf*

S. lII

yjrom

gf

Vbi res ita ad liquidum perduci non po- Queduam fit

OTm.

COfüe

teft, nihil fupereft, quam ut iudex adeatur.

petens?

M

G

2

^

unc

T!

m

m

o2

*

Tunc uero primo dmnium quaeritur, quod.

p

dl

nam fitforum competens?. Alibi enim a&tio

inftitui non poteft, nifi uel debitor in fuga ,

(upr

uel ultro fefe obligarit ad folutionem, ubi-

Al

cumque deprehendatur , praeftandam,

Lud(

* Nectamen confundendi funt' fugitiui. cum

j Y

iis, qui ex iufta cauffa iter per prouinciasquas-

dam fufcipiunt.

Quamuis enim, de his olim

difpofuerit O. C. ZMarchic. a. 1709 $. 40. vvenn

ein Fremder an lemand unfevev Uulevfhamem eimem

W'echfel ausflellet , und. die Zahluzg bey der Ver-

fall-Zeit micht getban , wrag folcher Ergmder , vvenn

er ficb uacbhero in. unfeven. Landen betreffen lieffe ,

Jfolcher W'ecbfel-Scbuld balber , iedocbiauf des- Cre-

ditoris Gefabr , mit. Perfonal- Arveft beleget vver-

den.

Ea uero difpofitio exorbitans!in nouiffi-

mis legibus cambialibus Prufficis merito miffa

eft.

cambg

T

T

Forum

competens

Forum Wero competens eft wel fpeciale, wel

& n)

eff uel genee

generale, quod quisque fiue domicilii ratione,

Thae

rale,ue/fpe-

fiue ex priuilegio agnofcit. Vnde ciuis coram

ciale, 7H

"4 genera- magiftratu oppidano, nobilis in curia fuprema,

iv

uel, fi regimini imrmoediate non eft fübie&us,

coram praefe&to eft conueniendus *. -

* Attamen, qizo,d ad nobviïlc,sþ"a.t-tinet, in ,,53.4;'

xonia ele&torali iudicium eft delegatum, quod

confütuunt praefe&us circuli et delegati € fe-

gatu Lipfienfi ,

i10d collegium ui perpetuae

commiflionis cau

i

&are folet,

fas; nobilium P;rf,o;;ales tras

$. VI.

n

Ef fpeciale?

d

Speciale eft forum 'contra&us, quod quis-

que eo loco fortitur, ubi uel contracta eft ceam-

P

Pra

. iudic,

bi»aïis obligatio, 1,2, 1. 3. D. de reb. aulor.

poíjid,

f

J

3

DE FOR. COMPET, ET ACT. LIBELL. 1

, qui,

polfid. uel ubi pra;äftanda eft folutio , 7, 21. D.

o 40

de obligat. et a&. modo utroque cafu reum ibi

ag

deprehendat citatio. c. r. de for. compet. in 6,

yn, u

M

Aliquando et foro arrefti Y locus eft. — Conf.

Il

Ludouic. in ImtroduG. im procefl. camb. capf f.

hh du

L

$. 12.

Wt caqui

qde hr ol

* Quod de arrefto diximus, id de perfonali

tantum eft intelligendum.

Reali uero omnino

has t

J u

locus eft, modo co non obftringantur pecuniae

aliunde ad nundinas miffae, etlitterae cambia-

LA

i, m

les, fuper quibus proteftatio interpofita eft.

Hinc mercatores dicere folent, ZMefi- Gelder usd

tf I

aufdff Qt

proteftirte IP* e?bjäl küunen micbt avre[tiret vverden.

þgtegez' qutt

TT nou'xiþ-

UE

sepio Qu

Quin aliquando fingulare forum * cauffis Aliquando

cambialibus deftinarunt principes, cuius tun

c forum fingue

lare biscauf"

tam abfoluta eít iuris di€tio , ut in eo conuen- £: deflina-

fum,

à

cidi, W

ti non gaudeant priuilegio ugl exceptione pri-

j ratot

mae inftantiae.

vis coratt

* 'Tale forum fj ecialiüïmum eft Viennae, ubi

1 füpïemaï

conftitutum eft fingulare iudicium (Zas )ecb-

fel-Gericbt), cuius ordinationem edidit Koenigk.

ibiedous,

in Zdpenud. ad O. C. Lipf. (apud Siesel in Corp.

iur. camb. tom, 1. pag. 164.f24.) Huius tam ab-

foluta eftiuris di&tio, ut ne perfonae quidem

Btï

T

u/!d

miferabiles prouocare poffint ad fupremum iu-

n !

dicium.

k

[egäu f

f

epf I

S. VH

J

"at

Primum itaque, a quo iniium capit lis Qzi2 ;2 ij-

bello, qut

cambialis, eft libellus , isque fummarius: unde

bic fumma-

aCtor implorans, reus imploratus wocari folet.

vius eff,

ea-

Praecipue uero in libello eius modi non omit- Praecipse

orJeruaáize

f Wdlc'

G 4

';en" dum ?

nj

$r

E

(

JO4 ELEM. IV.RQ CA,ME. CAP. VII, ISECT.IQ

tendum eft , diem folutionis iam uehifïïe, reum;

d pr

que interpellatum ultro non praefttiffe folu.

e qui

tionem *,

£

]

dum f

* Ratio üe;*o, cur hae circum('cantiag in li-

tenda:

bello adeurate exprimendae, haec ett, quod

alias reo in promtu fit exceptio pluris petitios

nis: plus enim petit,

ui iufto citius petit,

Tunc uero prosuntiari f

olet, daf; die Klage moch

1

eur Zeit micht flatt fiude, milbiu Imploraut die

verurfachte Unkoffen, nach vorbergebender Liquie

dation und deveu richterlichen

tT

raten Zu evfiatten fcbuldig,

; I:.vmajz"gmg ; Imgla-.»

S. VIHL.

gä?io,ef

jä.ï'fþffs, et

Perinde uero eft, fcriptum libellum quis

ore prolatis

offerre, an a&ionem uerbis ore prolatis infti-

| al

verhig pf tuere ma]

it; quamuis prius et frequentius fiat,

füm et

ï;zii poteft.,

L:

85 49 lin

et multo fit commodius.

Nec intereft, ex

Düüm

L

[

pluribus negotiis carübialibus agatur, an ex

*I d

*

fs

unico tantum. Quod adeo uerum eft, ut et

in Saxonja plures, quam tres, a&fiones cam-

du

ftite $

biales poffint cumulari *,

yid. Ord. mercat.

; xdung ]

Lipf. $. $. et 6,

| f.fbuld,ig

* Ouämuis uero plures a&iones cambialegs

poffint cumulari: inepta tamen futura effet cu«

mulatio a&ionum cambialium et aliarum , quae

proceffum ordinarium exigunt, e. gr. fi quis

"

fimul ex emto et ex eambio agere uelit, Tunc

enim euitari non

poffet fumma in modo proce-

sïmd,i. contufio,

S. X,

i ur

:(:.,x,

"6;7 af

Libello adiiciendae funt litterae cambia-

a

174

eAnia

4adii

les, ex quibus agitur; immo Ííi ex traffàto

PA

uec

d can'fbio a&tio inftituitur, iungendum quoq

eft

büs c

N

L

n

;DE FOR. COMPET. ET ACT. LIBELL, 1O$

fu.

eft proteftationis ivnteïpoütae—fï inftrumentum ,

ife fo

et quidquid ad fattum in continenti proban-

dum facit X Quorum omnium demum pe-

mh'a& [2

tenda eft recognitio , uel diffeffio jurata,

d qud

* Immo in cambiis tra'fïaktis non folum agitur

1 lt

i

ad fummam debitam foluendam, uerum etiam

fs p

!

ad refarciendum damnum , e. gr. J'ieder W'ech-

Ti

j

fé], Scháden, utd Unkoffen.

Ne ergo hic proe

ipnat ii

ceffü ordinario opus fit, libello ftatim . adiun-

y4 Lie

gendae funt apochae , (die Quiltungen), nec non

i, l

fchedulae, quas uocant 4ie Cours-Zettels , ut fta-

tin totum faQum iudici ob oculos ponatur.

& AL

Jom qus

Dxenäque fübiungitur petitum , non folum Qvale peti»

ium ?

hts nl

ad folutionem praeftandam dirigendum , ue-

at

fum etiam ad reum non Ífoluentem. arre(to

Formula talis effe

d

perfonali conftringendum.

nad

folet ; hitte in Recbten zu erkeuneu und auszufpre-,

f it&

chen, dafs Implorat die im Wecbfel-Briefe entbalt-

f05 QVAIIO

feue Summe , nebft allen L!,n-k;ojï*en, bey VEmnei-

1, me,fï

dung Perfonal - Avre[ts ,

puploranten zu. bezablen

fcbuldig * —

cgmbiam

* Non erga fufficit, a&torem uti xierbis, Ley

effet d

Vermeidung dey Executiog; €a enim ad procet-

um, u

füm exfecutiuum tantum pertinent, fed adhie

n f gw's

benda funt uerba, Pey Veïmeidung Perfogal- Ar-

j Ti

reftes, uel, £ey F'ermeidung der W'echfel - Execu-

, uel denique , zac W'echfel- Recbt. His

»dO f[ qe

?i 05

i

s enim Proceüï,:s cambialis ab exífequutiuo

diert.

s. XIL

gl

Aliquando et locus ex legibus cambiali. xj 7;

x lege cam-

que

bus decerptus , qui ad praefentem cafum per. *

iali adiü-

qUO

G*X

ndu: ?

ei

t?ïaet. ^

I06 . ELEM. VR. CAMB. CAP. V. SECT.I

tinet, libello adiungitur; fed id additamentum

La D

plane füperuacuum eft, quia ius curiae notum

ex canmbio

Quomodo

iam effe praefumitur.

Sufficit et hic, fi ex

PTO Yio

cambio proprio agitur breuis fa&ti narratio,

4gendum? — acendi fundamentum et petitum fa&o con-

üT

gruum,

;

$. XIIL

Quaenam

Plures uero cxrcumftantïae inferi - debent

Ü

documenta

alias libello

libellis, quibus cambia trafíata perfequimur

quae

adiiciende. His enim adiungenda quoque eft proteftatio,

fem

feu inftrumentum notarii fuper illa factum,

(e fe

itemque der Cours-Zettel, nec non apochae,

CltaL'Q

quibus probatur, impenfas eam in rem fattas

follem

efíe

Quorum documentorum omnium ad.

al

urata defignatio praemittenda eft ipfis docu-

f'otta

*mentorum exemplis,

LI

ij

$. XIII

hito |

Quo faä?a

Huius modi libellus iudici offertur, qui

l quu

sudex ciia-

lonem de-

diem, quo oblatus eft, uel in fronte, uel in

betr

eeruid

dorfo adífcribit, e. gr. praef. den xa. Nov.1759

Dimis

et citationem ftatim decernit , formula : citetur

dece

reus ad recogzofcendum uel iurato diffitendum auf

fltï

künftigen 18. Ian; 1739.. 11 Saxonia uero libel-

W()ï dl

lofimul adiungendae funt litterae füpplices

pro impetranda citatione, quas hbellum cita-

tionis uocare folent.

SE

M

4

pE CITAT

ET. 'TERMIN

RECOGNIT

07

(ammentum

Ve- MOR EOR 0R ol o OE THOPR OR

Tie notum

S E

TIO

II

h, f&

b o

DE

facbo c0t

CïTATIOWE ET TERMINO RE-

LOGNETiOWIS

T.

er de

Oblato libello mdex d

eccrmt c1tatïonpm, Cilatio güa,

uodo fiat ?

rfequint

quae plerumque fine fcripto fit.per adparito-

j oteato

tem, reum paucis certiorem redditurum, qua

fidur,

de re a£io. aduerfus illum fit inftituta

Haec

citatiao, perinde ac fcripta, omnes citationis

| as

rem

follemn;s habet effe£tus, dummodo de ea fa-

un d

€a ad iudicem referat adparitor, deque ea

p( sQod-

notma ad a&a fcripta fit.-

$. Wl

In eius modi citatione non obferuatur Qi- Singularia:

hums cifa-

latio legitima, fed reus aliquando poürldxt

107115

rty, i

aliquando pofc biduum uel triduum ade(fe iu-

e, (

betur, nec reo indulgetur exceptio termini

nimis anguíti *

Si tamen a curia fuprema

joo. 7

decernatur citatio, et reus a loco judicu ab-

l. i

g

fit; plerumque fpatium. laxius

ueluti qua-

w

tuordecim d1erum conceditur,

g^

* Inprimis uero cauendum eft iudici, ne fine

iufta cauffa et fusvae fufpicione illico et apte re«

j o

cognitionem cambu Pxehcnüonem corporis

decemat

Vexcndum enim ipfï effet, ne po-

ftea'a reo iniuriarum conueniatur, fil praeccps

huxus mod1 declctum cmxfex;t.,

J

s m

DE

YO8 ELEM. IVR. CAMB. CAP. VII. SECT. II

$. HH

f poi

Quid fí reus

Non comparentem reum attor accufat

prudon

30 com])a

real ?

contumaciae , expenfarum reftitutionem re-

que d

futromitl

petit, reumque denuo citari petit fub poena

recozniti

Citationi etiam tunc inferi folet

idios 1

ftotator

aufüla: bey Permeidung anderer Amordnung;

et tunc reus, fiin nouo termino iterum eman-

ferit, in carcerem rapitur,

Vid. Riuin. in

Siex

Enunciat, tur, tit, 25, enunciat, 3Q

10 J nj

YT,

S-

Coptit

uid fi vets

Reo perfeuerante in contumacia, actor

fetemro

35 conuma-ilam more confueto accufat,

et decretum

ftt bote,

cia perfeues .

v

in contumaciam publicari petit, quod iudex

ipfi denegare non poteft, modo, citationis in-'

Tde

finuationem rite effe fa&ctam, poffit demon-

tüt omm

ftrare,

et n

$. V.

Doffün

Compavente

Comparente reo, actor, ,uel eius manda-

delntion

veo acoris

tarius, (nam, ex parte aCtoris procuratorem

qidn

partes.

admitti, nemo dubitat), aCtionem füam repe-

It ne

fit i

N

tit, et reum ad recognofcendum prouocat,

quod plerisque locis uerbis ore prolatis fieri

ilud

folet, uel, uti Saxones loquuntur , von Mund

Confcie

aus in die Fedeï.,

hi

$. VI

W

Exceptiones

Reus plerumque uariis oppofitis exceptio-

N

3atoriae

an ef quae, ibus dilatoriis recognitionem a fe amoliri co-

H4M d Yeo

natur: fed iftae uariis legibus cambialibus pla-

pofnt Oppos

Xl ;

ne

SECT 1

DE CITAT..ET TERMIN. RECOGNIT.

109

ne prohibitae funt, ueluti Bruszic. art. 2.

tor vt

Brandenburg. aft. 11.

Eae tamen excéptiones,

It19nem f

quae ad fubftantiam proceffus pertinent, ue-

luti omiffae citationis , legitimationis ad caufam;

t ltb p

i

iudicis mcompetenüs, praeuentionis , indulti

moratorn, ierito admittuntur,

*

Á

ef'rm t

j vIL

J Rn d

Siexceptionibus dilatoriis deftituitur reus, uel Peremtorias.

U

in continenti

in is nihil ponit fiduciae, ftatim fubiungit re-

liquidas ve-

CÓ (*nmone m,

eique adne&üt exceptionem Ze epponit

Teu5,

ci, 4

peremrotorlam, módo illam in contmentl ,pot-

fit bare.

Qecretum

od Wt

$. Vl

tD

"Tales exceptiones peretntorie admittun- Eas ag iuris

jt demote

iuraudi de-

tur omnes , qnae in continenti funt liquidae

? laiione - ád

et mftrumento guarentielato ftatim ptobari

l jiguidurs

poffünt

Sed quaeritur, an nion iuris iurandi ?

erducere

Jati?

delatione eius modi exceptio in continenti ad^

g r

liquidum | perduci pofüt? quue pragmatlm

ortorem

ideo negant, quod pehés eümi, cui delatum

am f€

la

fit iusiurandum, arbitrium eft.uel iurandi, uel

prouowl:

illud deferendl, uel probatlombus exonerand;

0i

j

confc1enuam.

* In- pïcnsque tamen fons iuris. 1uranch de-

latio hoc caífu non eft recepta:

quàmuis per-

mittatur reo , -üt;

depofita in'iudicio fumtmia

, jcainbiali , cxceptxonem füam 'reconueuiendo ur«

geat. Quo. cafu procciTm oxdmano locum efs

nXCE ,

pv

"^fe j'nemo negauerit;^

j

noliu t*

j

JUIS

$ vin

n

D2

liO ELEM. IVR. CAME; CAP. VIÉ. SECT. li

& vHmE

Reus 4d coe

Alis

dicem qui-

Multo immüs reus exceptioneim probatu-

itpedit

dem acoris,

rus ad codicermn fuum prouocare poteft:

id

ait xf

7)0:22 WHETO

enim priulegium mercatores tantum exer.

Jüum, pra-

Uurm v

uaca.re PO'A

cent aduerfus debitores, non aduerfus credi-

te;;z.

tores fuos

Ts Q

At fii reus prouocet ad attoris

s hn

codicem, omnino audiendus eft: et tünc con-

d Fili

feffio attoris regma omrium probationum

. habetur.

lutione

Praeiudicium habes apud Ludouic.

Ceptin

in Introdud. in proceff. cambial. cap. 1. ff 67*.

Duj

l on tamen caumdum, ne pro codxcc pri-

mario plonucatm dlauum, quidd uocant Z4ie

Kladde :

illud enim, quia nullo ordine conífcris

bitur, nec plenam, nec femxplenam probatios

nem facit.

Qs

Tepls

SX

extotes

,de fi Yeg$

fte cauf

vecoguitio-

Saepe etiam contingit, ut reus agmtlonem

zem litera-

litterarüi cambialium detre&et feque àd eas

M pl

vum cambia- abiurandas paratum effe oüendat

quo cafik

um [i

Jdium detre-

&let. fimplici-

ad prouocanonem aCtotis re('pondexe folet

r

ter ?

ho

Bo aM

&

De reo fub-

fcriptionem

- Quid fi fubfcriptiónem agno(eat reus, 1pf'as

uero Titteras'a fe-uel tuffü fuo Ícriptas neg'et?

egnofcénte,

Pr,

ifteras uero 'Tunc difpiciendum

, ah in continenti þfobari

carnbiales

Uidm

Tmegante,

peiïït litteras blancas, quás uocarit, ab alio

Qeþg ]

in àlium üfuin adhibitas fuife, am. uero .tale

Düiïü f

quid in continenti prcbare fequeat. -

Pnore

Bcqi

enit €afü ejus modi dlifeüïo admlttxtur ,non

U

pofteriore.

í xl

&CT. li

-DE CITAT. ET TERMIN. RECOGNIT.' 11l

S. XIL

Alias in proceffü. ordinario diffeffio iurata Diffefío lus

h probd.

rála 4n ime

potd: d

impediri,poteft recognitione per teítes fa&a

? peairi pofft ?

t

aut inftituta litterarum comparatione.

Se

á

YU exer.

lus C

quum utrumque remedium non impediat, quo

minus exceptio fit altiorisindaginis: id 1n cam-

Al r

biis non admittitur. Vid. Schwendendoerff-

Ms

obationy

ad Fibig. Procef. pag.739. Praefuüta tamen fo-

! [udow.

ljutione per modum reconuentionis hanc ex-

Ii .ü'n 67*-

ceptionem omnino urgere poteft, "Vid. Me-

codie p

uii Decif. part. 1. decif. 278.

üocant d

hne cotíct

j. XIII.

l probztias

.Quemadmodum in alis proceffibus a&tor 4 ef veplie

cationi due

replicatione , reus duplicatione aduerfarii alle-

Llicationie

gationes elidere conatur: ita et in difceptatio- 2we lecus

ne cauffarum cambialum idem obferuatur. Ht

,gnftionem

Nec plures temere admittuntur allegationes,

jle qdas

qUo cili

etiam fi reus in duplicatione noua attulerit *.

* Aliquando tamen extra has prouincias ob

É fokt.

noua in duplicatione prolata decernitur refciífio

?Oxxclufionis.

S. XIIII.

s jj

; t

Praeterea quum . in hac cauffarum bam- UMulbo: mii

j p)?()bärï

bialium difceptatione nulla admittatur. ex- su: 2ic ád-

T

ceptio, nifi quae 1n continenti liquido probari

mitiuntur,

quae altioris

TO

poffit: facile patet, ne ea quidem ,

quae Tr€- ;; aginis

prio

plicando uel duplicando

i

indaginis effe debere.

proferuntur? 'f*ïinfïS fs

$. XV.

| j

IN

ZAnte publi-

calionem

$. XV.

Ü

fententiae

lam ergo nihil fupereft, quam fententia

ek pofe cauf- -

Qute C

aniamcene

definitiua, . Antequam uero illa publicetur,

clu[am an

partes plerumque ea, quae fibi profutura exi-

A qu

adferre

ftimant, ad a&a offerunt, ueluti: refponfa

fitur,

ceai ?

quidquara li-

tuoc 3

ICtorum, mercatorumque, quae parere uo-

cant. Tuncilla iudex, Contradicente licet al.

Qüfced

tera

bit *.

parte, ad a&ta admittere ton dubi't—aa.

$I

* Plerümque pars aduerfa quam maxime re-

Crntür

Clamat, et poft conclufionem in caufía aliquid

ad a&ta adnüttendum effe negat.

'Tunc üero

iudex iftius difceptationis finiendae caufía des

u?l fcib

cernere folet, retérentis effe, difpicere ; an, e£

pil, et

quatenus in fententia dicenda eoruui ratio fit

dndt

habenda; uel non.

fomne

i, n

JXotolotolotoloieleleleleteteteleloleietetotott

pubq

SECTIO li

DE

[j

»»

fo

Tuum

SENTENTIA DEFiNiTiVA..

prino

i

aUt C

Caufï'a Conclufa ,

ferenda eft fententia. Pfe-

Sententia

füin |

quaudo fes

fumque in ipfo termino , rarius , et non nifi, fi

venda ?

perem

cauffa adimmodum perplexa fit, poft aliquot dies

Qj

I5 (

fertur: quo cafu citatione opus eft ad au-

diendam fententiam *.

l

* Aliquando tamen lóco .ci'takt'idniä huius

y

ipfum iudicis decretuni effe folet;

[

$. i

l

ECT, lt

DB SENTENTIA DEFINITIVA

113

s. H

festenti

Ordinarie ipfe iudex , ficuti in aliis cauffis, f 440 ?

Dublicetu

quae celerrimae expeditionis funt , pronunciat ;

EOR jj

nifi quod Lipfiae iudicio mercatorio permit.

teot

titur, ut a€ta ad fcabinatum transmittat, qui

PM U

tunc in continenti , et ante , quam partes

i i

difcedant, fententiam concipere tenetur.

n QUi

S. I

Si decreta eft aCtorum transmiífio, adii- Circa trez^

milfonem —

faxitie n

ciuntur litterae requifitoriae , quibus facultas

aclorum i

auba a

Tunc u

uel fcabinatus rog

atur, ut fententiam conci. Puähmm

j caff d

Zen» /(ll ey

piat, et aCta mox remittat: ubi fimul indican. ;

Liàe quid o^

jceít s ao

TR

dum eft, iudicis, an. facultatis uel fcaomatusf"mazdmv :

Remifía fenten.

nomine pronunnandum hit.

tia, praeuia ad eam audiendam citatione, mox

p

publicatur, figillo prius recognito,

$. frii.

Formulae protiuntiandi pro diuerfitate ca«

Forinülaé

fuum admodum uariae funt

Aut enim in pronuntiáss

ÍrÀ

i PVO tá-

primo ftatim termino uadimonium fiftit reus

füum. diuér«

aut citationi non obtemperat

Pofteriore ca«fifate u

TidE.

t P

fu in his prouincus prima ftatim citatio pro

gl

peremtorxa habetur: àlibi noua et pmemdl.

j d

cialis decérnitut *.

j "

* [n his érgo prouincils prima ftatim fenten-

tia in contumaciam rei eft condemnatoria, alibi

uero, fi reus uadimonium deferit, aoua cita.

jull

ofus

tio fub poena recogniti décernitur; réusqua

condemnatur in expenfas

Heinécc. &lem. iur.camb.

Hä

$. V,

H

,I;æ ELEM. IVR. CAMB. CAP. VII. stc'y. d

^

s V.

Góe

Quid fi reus

Si ne fic quidem in nouo termino fi fiftat

du

/712

420u0

quidem f . Y€U$ , non modo perfonae adprehenfio decer-

par fermi- y1 poteft, uerum etiamin ipfo termino,, prae-

40 ?

lii

uia contumaciae accufatione, fententia fertur,

duox*'u

cambium iam pro recognito habendum,

Üic,

reumue impenfas foluere teneri,

indbt

font

S. VL

dey

Oualis fen-

Siftens fe reus aut recognofcit cambiumi,

teutía fera-

m

A.

autillud abiurat, aut neutrum facit.

Si re-

iur, [t reus

foht

cambius vc-

cognofcit , fimulque illud cambium exceptio-

üire

coguofeat ^. yein continenti liquida clidit, abfoluitur: fin

lume

oppofita ab eo. exceptio altioris indaginis eft,

condemnatur ,

àu] l)

referuata tamen reconuem

tione.

[

"

s. VIL

Ef quae-

Si quis cambium, permittente iudice, ab-

zann,

f &^- ararit,

itidem fequitur fententia abfolutoria,

N

auyet ?

quae tamen a fuperiore in eo differt, quod

et alia decidendi ratio inferitur, et impenfae

ordinarie | compenfantur.

S. VIII.

puta

(s

Quid fi re-

.

*

Denique fi recognitionem et diffeffionem

teff

coggitiogem 1

uratam reus ex friuolis plane cauffis-detre-

ttedi

zem iuratam

uel diffeffo-

Get, et exceptionibus tantum dilatoriis uta-

tünty

reus ex fri-tur: hae per fententiam reiiciuntur, nouus,

uolis cauffis

Tügnr

deirectet ?

isque breuiffunus, terminus füb poena re-

&

cogni-

Qbu

*N

TT

DE SENTENTIA DEFINITIVA

11;

éógniti praefigitur, et reus in impenfás con-

1f ff

demnatur.

[o decer

$. Vi

Es r

* .

) DI

Impezfae iu:

f frtur,

hupesíae, de quibus finul pronuhtiatur,

iciales et

d

uorüm generum funt: uel iudiciales , quae 1u* 115 2iud;.

dem,

dici, a&uario, adparïtonbus folüuntür; (die Ge» ciales:

Wicbis-Sportelr), quae quia ftatim foluendae

funt

etiam uocantur Paarer Verlag ; aC pr oms

deintegrae, et ífine imoderatiote fünt prae-

Camby

ftandae; uel extraiudiciales, quae aduocatis

t u

folutae. ueliniterfa&tae fuht

Hae feinper in-

ex

Auco ff

digent iudicis mioderatione, cuiüs furidamen-

tuni eft cuiusuis iudicii lex fportularia (ZieTax-

li dl

ánd. Sportel-Ordnung)

feootutt

ææw& /Säfgäö *"R?WG?XGQWQ

SLCTIO Hl

DE

wl

BEMEDHS CONTRA SENTENTIAM

Mi

GRAVANTEM

;; qul

$. 1

jnpent

Q

ui fententiani aliquari fibi iniquioremi àffe

Costíd fens

putat, isin cauffis tantutn hión. otnnibus reine-

Lentiam £ra-

diüs tum fufpenhms tum deuolutiuis; uti po. "4zfemi . re-

nedià ad-

fifiorem

tef, Atind cambialibus cauffis hmus fnodi re-

miftunturs

f Qet

media difficilius, et non, nifi ea lege, admit. /edJué cértá

tuntur, ut uel reus c(mäemnatus ih cuftodia

ege.

r5 v

n

maneat

iündicatum uel foluat, u

deporiat,

et certam pecuniae fummam in c

À

m, fi fucü

t r

€übuerit, realiter deponat *.

(

H 3

Q.; €.

[

116

ELEM. IVR. CAMB. CAP. VIL. SECT. IIII.

T 0. C.L Brandenburg. arí. $9. haec remedia

nunktur,

non admittit, nifi iis cafibus , qui nondum lege

ter ref

ifta funt decifi, fummaque deponenda eft in iu-

diciis fupremis $0. in inferioribus uero 3o. tha-

tole ynt

lerorum. . Idem ftatuitur in Q. C. Brurzjizic. Art.

ftm] t

$8. nifi quod ibidem, fi fumma fit centum tha^

lerorum , quinque funt deponendi, (5. pro Cent),

ect.

lbidem in nundinis fingulare conftituitur

propedi

iudicium adpellationis in caufáis cambialibus, de

quo uid. Ludouic. in Iztrodud. iz

proce[. cqnzb.

Y

cap. 13- $. $.

II

An illd ba-

beant. effe-

Ne autem huius modi remediis lis data

H

&um füjpen- Opera protrahatur, legibus cautum eft, ne il-

f u ?

la effe&um habeant (üfpenfiuum, nec. impe-

diant exfequutionem.

Si ergo reus foluendo

eft, pecunia ipfi per exfequutionem extor-

À«

quetur, et uel ui&ctori numeratur, Ífi is ido-

Ws 3ntn

neam cautionem praeítet, uel, fi id facere

m w

nequeat, in iudicio deponitur. Reus uero,

qui foluendo non eft, carceri mancipatur.

2) fche«

s. III.

pnors

Ceffus :

"Adpellatio

Si ergo adpellatio interponitur, id Brun-

quandonam

fuici fieri debet in continenti uel ftante pede:

Qat.

anterponen-

da ?

alibi fufficit, fi intra decendium interponatur,

quod fit oblata fchedula adpellationis, in qua

mentio fit 1) fententiae grauantis, 2) grauari-

l

mis, quibus 3)fubiücitur perifum, ut adpella-

BraUar

tioni deferatur, et apoftoli reuerentiales tra-

lüe a(

dantur.

Ti n

5.. T.

ponde

dudex dd-

Si defertur. adpellationi, plerumque non

peliationi

pellat

apoftoli reuerentiales, - fed refutatori decer-

defeyens

iif

veftitaiorios

nugtur,

]. NIl

DE REMED. CONTR. SENT. GRAV.

117

« remed

auntur, quibus grauamina adpellantis breui- pJeruseue

ondun lee

ave folet

d eiite

ter refütantur, et fubiücitur petitum , ut fri-

apoftolos.

0 0 la«

uole interpofita adpellatio reiiciatur , a&aque

';'zmji/ic. Áil,

tntim tha«

fimul transmiffà * ad iudicem prioris inftantiae

u

vonltütutr

propediem remittantur,

diübs,

* A&aalias ad älldi'cem fuperiorem non trans-

procej. qtti.

mittuntur, nifi acceptis compulforialibus. Im-

mo ne tunc quidem ubique transmittuntur atta

originalia, fed exemplum ex illis. defcriptum.

Atin cauílis cambialibus,

ubi

merito omnis

: fs d

mora abrumpitur, ipía a&a authentica ftatim

transmittenda Ífunt,

di i

hec. p*

8 V.

: foltieo

m extr-

Acceptis apoftolis, intra conftitutum tem-

Adpellatio

i d-

pus introducenda eft adpellatio apud füperio- q»azdo et

W facete

quomodo iu«

rem iudicem, quod fit oblatis 1) fententia

, troducen-

GU

2) fchedula adpellationis, 3) apoftolis, 4)a£&tis 44?

pitr.

prioris inftantiae, 5) fubiun&to petito, ut pro-

ceífus adpellatori. decernantur, terminusque

y b

praefigatur ad iufüficandum.

j ple

erponztllf,

6&. VI.

',

l

üs, jny

Introduéta adpellatione iudex füperior Imtrodua

,

gï]&(?fï/ j

adpellatione

T

grauamina expendit, et collatis prioris inftan-

l

i

iudicis fupe-

s 9

tiae aCtis disquirit, fintne illa alicuius ponde-

rioris . off-

ris, an plane friuola. Priore cafu, fialicuius ?""^

ponderis uidentur grauamina, citatio ad ad.

pellatum decernitur, terminusque praefigitur

que ii

ad iuftificandum , fimul uero inhibitoriales, et,

j

fT

fi

-Hg

à

II8 ELEM. 1(*3. CAMIB. CAP. VII.. SECT. TII.-

fi a&a nondum transmiffa fint,' compulforia-

Jes adiudicem inferiorem expediuntur.

Po-

IH

fteriore uero ceafu, interpofito decreto, ad.

fipe f

pellatio ftatim reiicitur, et a&ta ad iudicem

fiper e

prioris inftantiae remittuntur.

gedur

munca

$. VH

forma

Ía fevmino

In termino igftificationis partes plerumque

fif

Sufiificqtio-

fine fcriptis, et tantum von Aund aus im die

firmu

uts quomode

V

procedae

' Feder procedere folent, ni(i uel ipfae inter fg

muntia

iur?.

aliter compromiferint, uel iudex, ob difficul.

aut re

tatem cauílàe, fingulis duo fcripta ad a&ta

busdan

offerenda permittat. Ceterum iu(tificatio fie-

ri. debet non folum materialium, uerum etiam

hV

?ormaliume

p

$. VHI.

fuppi

,ggfdpeüääüs

Huic iufüficationi adpellatus opponit ex-

buic iufif-

Cetern

cationi

ceptiones, quibus tam formalia, quam mate-

op-

ceffin

ponit exce-

rialia oppugnat.

Si uero circa formalia nihil

püones,

tur d

neglettum — effe animaduertit, rem omnem

mquu«

committit iudicis arbitrio , et materialbus

Tu

potiiümum inhaeret,

ne*;

& VL

l(fgi:n

Seouumiur.

veplicationes

Et adpellati exc&ptiüflesgdpellans, replican-

et duplica-

do elidere, replicationes uero adpellantis ad-

jtoues.

pellatus duplicando euertere ftudet: ubi de.

nuo adpellans formalia aeque, ac materialia,

in tuto collocare, adpgllatusf uüero eadem

quouis modo profligare conatur.

6. X

r m.

DE REMED. CONTR. SENT GRAV.

119

£X

npuïforiae

r D.

Iam xäihil fupereft,

quam fententia, quae Sestentia

quomodo fe-

tel, &t

renda ?

füper formalibus aeque, ac materíalibus, et

| udcem

füper expenfis litis eft ferenda.

Si quid ne-

gle&um eft in formalibus, non opus eit pro-

nunciari de materialibus: fin uero dubia funt

formalia, de materialibus fimul pronuntiatur,

pletume

fiitafint comparata, ut prior fententia con-

qir i d

firmanda uideatur, Si fuüper materialibus pro-

h rf

npuntiandum, prior fententia aut confirmatur,

j dific

aut reformatur, aut additis detractisque qui-

EE

busdam declaratur.

ficatio f

& XL -

um efat

H

Ab adpellatione, quod ad modum difce-

Quid circa

reliqua ve-

ptandi attinet, parum difcrepant leuteratio

? "media fus-

reuifio , penfua ob-

fupplicatio, refütutio in integrum ,

feruandum ? -

jponit et

ceteraque remedia fufpenfiua, nifi quod hic

yt m

ceffant introdu&io et apoftoli. lnterponun-

ï'mäliä mbll

tur itaque haec remedia intra decendium , fi-

? omem

mulque petitur terminus ad profequendum.

Tunc eadem omnia fiunt, quae in adpellatio-

atlb

ne *, attaque plerumque transmiþtuntur ad col-

legium iuridicum.

* Quaecumque uero circa adpeïlationvcm iu-

fta funt, eadem et in leuteratione , et in reli-

lt

quis remediis obferuantur

His leuterantibus

iiís at*

competit beneficium , zozdwm dedutla deducam,

ybi de

nondum probata probabo. Leuterantibus quoque

leuteratio communis , ut adpellantibus adpella-

tio, et hinc pars aduería eidem adhaerere

femper potéft.

Quo cafu exordium fententiae

) eadem'

j fron

eit: auf eiggevvandte Leutewmg, deren Adbae

91

&

gX

120

ELEM

IVR. CAMDB, CAP. VII. SECT. YIII.

und Profecution , auch evfolgte Gefátze in Sacben

Dd

Cari Siegmund Brunners cet,

Acque

4

$. XII

m(tone

to ca

CAEIIS COU

CAGGRMEY.

Sed quum

utiiam diximus, huius modi

100 fof

remedia cambialibus cauffis difficilius conce-

Wa et

dantur, eaque exfequutionem non 1mpcmant

multo re&ms fibi confülunt rei, qui füummam

l

ftatim. foluunt

eoque fa&to reiectam ex-

ceptionem per modum reconuentionis * pro-

Ti

ponunt.

Tunc enim locus eft proceffui ordi-

r

r7

nàrio, eoque reus recuperare poteft fummam

W

folutam fi exceptionem antea reie&tam pro-

bare pofïit

* WNon autem locus eft reconuentioni prius,

quam fententiae per folutionem fuerit fatis fa.

&um,

uel certis cafibus fumma iudicialiter fal-

tim depohta

quod tunc demum fit,

h

aQor

praeftare haud. potuerit cautionein pro recon.

qentlonc et cg.xpcnhsq

XiT.

Ke :» i*?lyens

Quum uero conuentio et reconuentxo

j

^" fimultaneo procefíü hic non expediantur, et

cian- periculum fit, ne a&tor peregrinus pecunia

'v :',6

potitus forum rei fugiat :

reus foluens re&te

pecuniae in iudicio depohtlonem petit, donec

aduerfarius fatis dederit, qui bopa lmHIOblhä

nulla in foro illo poffidet,

$. XimJ,

ltza

Exíequutio rei iudicatae in eauffis cam.-

; bialibus fit Y) per adprehenfionem perfonae.

Dein-

SECT, Tl

DE REMED. CONTR. SENT. GRAV,

123

ht i u

Deinde uero, quia faepe haec cuftodia a£tori

aeque molefta effe folet, ac reo, 2) per im-

miffionem in bona, eorumque. diftrattionem.

hs 119

uo cafu primum ad mobilia, deinde, f1 haec

non fufficiant, ad immobilia, àc demum ad

"Inyr CO

jura et aCtiones deuenimr.

Vi

& Cetcrüm hic duo obferuanda funt, 1) reos

qi ln

hic non in tales detrudendos effe carceéres, qui

(b o

facinorofis deftinati funt hominibus, fed loco

H

hosefto cuftodiendos , 2) in fubhaftatione bo-

tons^ Dn.

norum fecundum Ord. mercat. Lipf. $. 21. non

xceffi od

neceffe etfe, ut obferuentur termini ordinarij

einer Sácbfifchen. Friff , fed fufficere breuiores,

ft formrat

eam p

ueluti glt.aatglox-decizlï dicrum,

nfioni pril

J It fltis !1-

jicifter d

fc, f i

$8

VAE

-

$4

AT)

$2593

n

l PFO 1600

La !'11:-7'"

f-3

RA

"

kla./

d

Y

ecuyenta

Qjattif d

l pecuni:

yes n

jj

j

ffis cat

peï,

Hs

INDEX

pon- -

X

122

INDEKX I.

CAPITVM.

—— —

p

INDEX L

CAPTTYM

dieti

L De iwre cambiali in genere, eiusue origine.

Ak

f fu.

U. De cambio Vgeneratim,, uarüsque eius gehe,

y

ribus,

(&i

gpfwx

tüere ?

Ateprai

Iii. De conti atibus cambialibus.

beat? 4

potlit ?

HiL De litteris cambialibus, earuvique curfu.

Atratio

fueenam

V. De perfonis cambiantibus,

donm f

Agatio

VL De obligatäone et atlione cambiali.

t

Acægaäm

VH De prece[fü cambiali.

Aiiin w

honow

SeG, L, de foro competente, et a&iouis libello.

9. n

16, nu

II. de citatioue et termino recognitionis.

àn u

bot?

HI. de fenteutia. definitiua.

Afliue

&t u

HH. de vemediis contra fententias grauanm-

.4& iüïle j

Addnfe

R

fX

Adiona

QGN

NS

Dànj .

S

ff

ET.

a

[y

1

N

m Q

quot

um

T?

z

E- -

IX

Aiüij&ïid

qulï&(

!li()Q

A?iïlfg /

ïï"m 4

INDEX

ACiat

INDEX I RERVM.

125

QOU

Atototesototeteetotatetetotatetetetutotatotatt

UNTEEX. L

l

ROSEOR OV OM

71 or'g'm.

, bdicatione an quis liberetur, 442j mentio num in cambiis ne-

* fifincs officii excefferit ? 5,

ceffaria, et quare ?. 4, $;

i du g

33*

Appellatio quandonam | interpos

nenda? 7,4, 3

quando ect

Acceptans quis?. 1, 4, * an fubfti-

tuere potfit? 4, 14,

quomoódo introducenda? 7;4;

Aceepiatrio quibus uerbis fieri de-

s. ea fa&ta quale iudicis fuge-

beat?. 4 26. an et tacite fieri

rioris officium ? 7, 4, 6.

;xothit ? /4, 29,

Argentárii qui ?. 1, 3, num iidem,

jit rj

qui nummularii? r, 3,

Accepfatio im bomorem litierarum

quaenam dicatur? 2, 16. quan-

rgeuti difvattores ac uendito-

donam fieri- poffit ? 2, r6.

res quinam dicantur? I, $.

Acceptatio pura uel conditionata.

Arreflum num in cambiis locum

l

Circa eas quid iuftum ? 4. 27.

habeat? 3, 24

Auallum quid? 3,26. differt ab

Acceptationis fa&ae effe&us 4,3

Áüio num contra gcceptantem in

obligatione correali. 3, 27.

honorem litterarum detur? 6,

num proccffu cambiali conue-

9. num contra fideiuffores? 6,

niri poffit, qui eo fefe obitrin-

j h

yo. num uerbis ore prolatis,

xit? 3,28. num pro omnibus

an uero (ícriptis inftitui de-

perfonis in' cambio obuenien-

;gnitimzii,

beat? 2, 1 $i

tibus fieri PQiïit? 1339

Atlione cambiali praefentans an,

et quando teneatur? 6, g.

Bianco. Indoffamenta in bianco

j p

Atliones , uid. obligatiees.

quae? 2, r1.

-

Addreffe quid ?. 3, 31.

Adfignatio quid? $, 20. in quo-

Cambia Romanis an cognita?

nam a cambio differat? 5, 2 r.

1, 7. num praeferenda chiro-

et a delégatione? 3, 25. quid

graphis ? 2, 3. num poflint

H

?

in ea obferuandum

h o23.

indoffari? ibid. plura cur daxi

quot perfonae in ea occur-

foleant, et quando? 2

17.

rant? 3, 22.

18. num in creditorum con-

curfü chirographariis credito-

Aduifoviae litterae 3, Y3. circaeas

quid obíeruandum ?. 4 16.

ribus praeterantur? 6, 14.

Aduifo quid? 4, 13.

Cazibiare quinàm poffint? 5, r.

Auiffo ltterarum

cambialium

num principes imperii, comi-

num debitum cambiale nullum

tes2:5,:4.

faciat? 6, rx.

MP

124

INDEX II. RERVM.

Cambii partes. 4,2, propriü fin- . Col'ybifliae qui ? , 3.-

Diiwet

gularia. 2, 4. $. cambii et re-

Collybiflicam negotiationem qui-

Wi -pcrf

cambii nomine quid ueniat?

nam exercere poffint? $, r3.

4; 4$-

num miniftri principum, nobi-

D:pï)ftionzi

Cambium noftrum num commune

les, milites, do&ores, cet.

Iu-

do pete

quid habeatcum Permutatienc

$» I4. focietates? 5, r15.

543

antiqua nummorum? r, 4. lo-

,daerü $4 T&

Deehans

cale num ueteribus cognitum ?

CowBén[atio an modus tollendi

a poi

1, 6. 7. locale, mercantile;

obligationem cambialem ? 6,

27. quandonam locum ha-

Wtt P

reale, manuale, traic&itium-.

Dic met

I, $*

beat? 6,28. an et tunc , filit.

cellari

Cambium pro litteris cambialibus

terae cambiales alii fintceffae ?

Dieina

fumtum quid? r, 9. pro cam-

6, 30.

,

bio ph

biali negotio? ibid. ex uariis

Concur[u moto credi

äforibus cagie

olutio.

6 quid

contra&tibus eQ: conflatum. 1,

A.

bialibus quid facicu/d.um n

eidat?

Cam'lfium pro computo alieno' 2,

Corfufio quid ?

'6, 22. num fa&to

Difefo iu

19. indoffatum et non indof-

alterius nomine commiflo in«

ltetq

fatum 2, 7. interimifticum. 2,

ducatur? 6, 26. quidfi acce-

Diaijnm's |

19. ficcum, 2, 20, unde or-

ptatione a traffato iam faüda

ibid.

hibeit,

tum ?

contiggat? 6, 23.

Gambiu

Campfor qui? t, 3.

Cenfenfu ia ceífione alteri facien-

UoCtenid

€effo an quandoque neceffaria ?.

da num fit opus 2. 2, 8.

Q?

2, 8. quotuplici modo fiat? 2 ,

Couto (2) quid? 3, 13. *

Duplitatia

IO.

Contraélus cambialis quis ? 3, 6. ab

Qcug ?

Charía fignaía num in cambiis

aliis contra&tibus differt, , 3-

Opus ? 4, 20.

4. num litteralis dici polfit?

Enyri

€hirographifloco num 'litterae

3, $. in quonam ab hoc diffe-

Cotper

cambiales dentur ? 2, r.

fat? 3, 1o. qualis inter re-

10,

Ghirograpbum , cui inferta claufu-

mittentem et traffantem? 3,6.

*

l]a cambialis

Exceptio

(nach. W'ecbfii-

inter traffantem et acceptan-

Q

tem ?

j, 1I. inter remitten-

Recbt) num perífecutione cam-

. W

biali gaudeat? 4,.22.

tem et praefentantem ? 3, 15*

,Exceptia»

Chrifiianus fi fit aceeptans, et

inter praefentantem et accee

Dum

pecunia iufto temporc a lu-

ptantem?: 5, 17.

dilatc

daeo non exa&a , quid eidem

Coutumacia reiy 7, 2, 4.

Tandi

faciendum ? 4, 43.

Conueniri an. poffit traffatus a

b2

Cifris fümma cambialis fcribi an

traffame ob non acceptatum

Eïjecutie

poffit? 4, $.

cambium? 6, 6.

€itatio quomodo facienda? 7, r,

Conueniiones quaenam in cambio

hiï? -;

I4.

occurrant?' 3, 18.

Femina 1

Clafe, in quanam creditores

Courtage, Courtier. 4 46.

j qu

cambiales collocandi? 6, 43.

Coutume. . Vid. Wechbfel.

abdii

Clerici numiure cambialitenean-

T

tur? $, 8.

Dare ab alio quid? 1, 6.

lr

eöiwl

RERVM.

INDE'X HJ.

n

j

Debitum et c'reäitu,m'qüid, fi in

Fideiubere in cambiis quinam pof-

tlationtm Qii

una perfona concurrant? 6,

fint? 3,; 30*

ollnt? hl

24.

Fideiuffo quotuplici modo cam-

itcipum, rd

Depofitionem pecuniae an et quan-

biis accedere poffit? $, 26.

Qdotet, ct

do petere poffit reus foluens?

Forum competens cauffarum cam«

:S? S)ïs. hþ

.—,77 4 ï?'

bialium. quodnam fit? 7, r, 4.

Dekreclaus cambii acceptationem

fingulare quibusdam cguflis

modis toladi

deftinatum. 7, r, 6. fequ.

an poftea acceptare atque fol-

cambiden! f

uere poffit?.4, 32.

m hn

Diei mentio in cambiis an ne-

Genus monetae quale intelliba.

n etturc ls

. ceffariay et cur? 4, 4.

tur , fi nulla eius mentio fa&a ?

al fntcelc

Diesin cuiusnam fauorem in cam-

bio proprio adiiciatur? 2, 6.

ditorihs a

folutionis an exprimendus ? 4,

sz; ,I girirter W'ecbfel. 2, 10.

adendm ?.

6. quidfi in diem feriatum in-

Heredes num et quando iure

cidat? 4,41.

cambiali teneantur? $, rr.

z n f

Diffffo iurata num

ximpcdiri 'pof-

Hypotbecá tacita ubinam litteris

« comlo i

ae€

2) !2.

cambialibus conftituta? 6, 1;.

fit et quomodo?

i?

, quiüh t

Diuifionis bencficium num locum

Hypothecde claufula num inferi

fto m ia

babeat, fi plures fiiul litteras

poflit, et quo effedu ? 2, 4.

cambiales dederint? $, to.

;lteri fitt

Documenta Quaenam libello adii-

lImpeufae iudiciales et extraiudi-

TE

cienda? 7, t, t6.

ciales.. 7, 3, 9. impenfarüm

nomine in regreflu cambiali

h 13'4

Duplicatiori et replicationi num

(

locus? Wr3, 11:

quid ueniat? 4, 48.

n quig !

ig difert j

j

]

Indof[amentuis quid ? 25, 7 n

D

Emporia quo tempore Habere

bianéo? 3. rf.

ij dia p

j abl iv

coeperint leges cambiales ? r,

Indoffare quinam poffint? 2, r1.

uiligitt *

IO.

IndofJatasius aduerfus indoffan-

jf *

Exceptio non numerata

pecu-

tem ad quid agat? 6, 7.

niaé nutn cambio poiT

i& oppo-

4

Igduciae, Num ereditores debi-

a

yer rent

ni*' 8 4o:

tori fuo concedere poflint ? 6,

Excepiiones

altioris

indaginis

4o. induciarum dies an es

mtcm? W

nuim admittantur ?

-

14.

uando dentur? 2, 14.

m t

Mb

2;

dilatoriae ?

7; 2, 6. iurisiu-

Inshaber des W'echfels. 3,23.

randi? 7,2, 8. peremtoriae ?

Infitor an pro domino accepta-

ub

f

l

l

Ü

j

257*

re poflt? 4, 26. quidfi cam-

r u

E

"

j ii

Vé

ecutie rei iudicatae quo modo

bium traffauerit ad dominum,

fiat ? T 45 14-

hic ttero bonis labatur? 4,25.

fi]

Irreguliere W'ecbfel. 2, 12.

?m in a

Femina num cambiare poffit? s,

ludáeus circa folutionem cambii

$. quae mercaturam exercuit,

quidnam obferuare debeat?

Á

abdicato illo uitae $enere

4» 42.

jh

num teneatur? $, 7.

lus cambiale quid 6t ? , 1.fequ.

Feriarum cambiuum. 4, 12.

1»"

uum confuefudinc inoleuerit?

1j I4-

Dd

1

x

^

6

INDEX IL RERVM.

I, I4. CluS principium come

num ex pluribus conucntïon-i-'

Bulott 41

jj

mune,.'r, rr. Ícriptum et non

bus confiaaum ? ibid. extrà

|

n

!

]

trillto

fcriptum. 1, II.

ordinem quandoque concur-

Tünt) $, 1

"

Pt

lus naturae num fit principium

iuris cambialis? r, r4.

Nomen atque praetioinen exa&to-

nodo di

n 4,

luftifieatio. 1n hoc termino quos

ris an neceffario exprimene

modo procedatur? 7, 4, 7.

dum? 4, t1.

) ff

quniam

Notiz quid? 3, jr;

Leges cambiales huth

dentür

No&katio an fiat prorogato. folus

d! ;

communes 2

f,T TA

tiohis die ? 6; 37. eius cuni

Trssjerta

audtor

Lemwia ltterarum cambigiinm

' delegátione faQa effeQus? 6;

quid contineat? 4, 2.

s

u

N

1 uáfia no«

Piac

Li£ellus in proceflü cambiaïi qllicï-

uimnmos perinütántium

nam contineat? 7, f, 8.

mina; i, j.

' aecef

] |

Litterae. aduiforiae quid? $, 13.

Nüuminularii ? í,13. **

Paj

commerndatitiae? j, 31. cir-

tneat

]

C

aeasdem quidobferua.ndu'm 2

Obligatio cambialis et ad obfta:

propr

33*

donat

gium quomodo differant? ;;

Lieravum camibialium — miehtio

qualem

19. Dii

num neceffaria? 4, g. quae-

Oblllgaflü traffantis. 6; 4. traffati.

nam partcs f

4; 2. qualitas

65 $

Torator

nuüi fit eXprimenda? 4; 10.

Obligatióxes et a&iones quot ex

Locáleécambium quid? r, 5. num

eambio proprio nafcantur? 65

ïä qui

ueteribus cosnitum ? 1,6. num

2. ex tfaffato? 6, 3. ex deli-

füthi

Romanis ? r, 7:

^

G&is an circa cambia oriantur ?

füünn, 1

Loci mentio in litteri

$ canbialic

2 65 I4.

Vfl Qu

bus an neceffaria ; et cur 2 4, 3/

Ófficii fatione fi quis cambiusmt

Qu$, ib

fcripferit, num ex eo tenea-

'rhfifi

JMandatum íoluendi qüómodo

tür? 6, 34. fines fi quis ex-

h&*

exprimendum? 4, 6. eius lo-

elferit? 6; 35.

&omme

co cauibiis pfopriis quid infe-

Ófficium reinittentis? 4; 23. traf-

n*

ratur? 4, 8.

"fantis? 4; 24. exa&oris ucl

?vequg

4Manuale cambium quid ? 4. 7.

; praefentantis? 4, 26..

inen

te-

jl

4Mefs - IW'evhbfel ? 2 12.

Opificei num iure cambiali

/Minores , atque impuberes nüm

neantur? $, 9.

fiat?

:

cambiare poílint? ;,

j

. quid

Origo hodierni cambii. r, 8.

fi$ in

fi iusiurandum aceeflerit ? zbid.

Cxtra

4Moneíae genus num exprimen-

Pa&órumi nutii ratio habenda? r,

pone;

etcq

dum? 4, 5. quid fi omiffum ?

I$,

4) Iz.

"

R

ïölllfo :

eMoratoria quandoram concedi

Parere quid? 9, f, 1.

Füxte

foleant? 6, 57. iis num renun-

Periiíatio num. commune quid

Áint)

tiari poílit? 6, 39.

habeat cum negotiatione cam-

hj

biali hodierna? r, 4. pecuniae

Negetium cambiale quale? — 3, 6.

num Romanis ufitata? 1; 7.

Al q

Pere

äERN'Me

127

)INDE;( IT.

Petfouae quaenam cambiare pof-

Recambium quale? 4, 45.

t ;onucntïon:

? i, t

nt? $, r. quot in cambio

Recognitio litterarum cambialium.

loque toz

trafíato requirantur? 2, 12.

Quidfi eamdem reus detree

&ec?

À

;23.9-

Platearu5 cambium ?. 2, 12. quo*

e

Vefioimten n

modo differat a cambio feria-

Reguliere I'echfel 2, 12.

Remedia contra íéntentiam gra-

lrio Gf

rum? .2,15»

Poff:ffo cambii an fufficiat ad pe-

uantem interpofita qualem efz

fettum habeant? 7, 4, 2. in

iï.*

cuniam in eo fcriptam exigen-

à

pronuo t

dam? 4, 2.

adpellatione ?. 97, 4; 11.

Reniffo «»um modus tollendi ob-

TEV

Praefentans qui ?. 1, 4* quid ab

d iil

au&tore fuo petcre pollit? 45

. ligationein? 6, 1i.

44.

Remittens qui? 1, 4«

jhtiti uinao

Praejeniatio cambii proprii num

Replicatio in proceffu cambiali

neceffaria? 2, 4.

num locut habeat? 7, 25 13.

[

04"

Praefcriptio qualis regulariter ob-

Repraefemtaré quid? t, 6.

J

tincat? 6, 14; qualis cambiis

Refcripta moratoria quandonam,

[ et m O'D'((

propriis obitct ? 6, 16. quane

et quibus modis concedan-

donam currere incipiat? 6; 19.

tur? 65 374

y diferat! i

Reuocátio num a rernittente fieri

qualem effe&um producat ? 6,

N

19. num currat, fl creditores

POfüt? 24 16.

moratorium corncefferint? 6;

Reus, quid fi citatus non com-

38. quibus modis fiftatur? 6;

pareat? 7, 2, 2.

anej qiot t

20.

ndfcantut ?

Ruflici num cambia dare poffint?

|

Principia iuris cambialis €

i3 95

64 "

us

mbid orutt

munia. t5 rj.

Protura quid? $, 12. eius effee

Scoztro quid fit ?. 6, 29. quomo-

&us. ibid.

do fiat? ibid.

qui ao

Proteflatio quando remittenda?

Senfal qui. & 46 * Sezferie. ibid.

i

ma

0 W'

2, 4.* num etiatu in litteris

Seutentia quando ferenda ?

335 I*

ag n

j n

commendatitiis neceffarià? 3,

a quo? 7, j, 2« quali5, fi reus

[

32. * cur in hoc negotio tam

cambium recognofcat? 7, 3, 6,

j

141 w

irequens? 4, 30. quandonam

et fi diffiteatur? 7, 3. 7.

in canibiis propriis facierda?4.

Sicbt (nacb) cambia quae? 2.

n

31. in aliis? 4, 4o. quomodo

13*

ia

gb

fiat? 4, 36. num diebus feria«

Sigillus num in cambiis neceffa-

"plum ?

D

tis interponenda? 4, 33. num

4. i8; fub(criptionis

extra nundinas$ quoque inter«

defe&tum an füppleat? ibid.

;mbüi j

ponenda? 4,33. interpofitae

Signum crucis num loco fubfcrie

effettus, 4, 34-

prionis? iid.

j i

Soluere quid? 1, 6.

Prouzifo quid? 4, 47:

;

Proxenetae num interuenire pof-

, Solutio cambii quando facienda?

]

[

Y

À, $« 49 32. in cambio proprio

fint? 3, 18. num fideiubere ?

'JIH'

33 39*

an ante diem? 2, $. an tollat

güati()nc

i

obligationem cambialem?. 6,

u

[) 4' Pcwn

"

Reale cambium quale? 1, 4.

37. an €t quando fuífpendatur

uel

ia ä*a

138

INDEX II. RERVM.

GE

uel impediatur ? 6, 36. folu-

Transmiffo a&oruni cambï-ä1i110i/e

POTENI

tioüis termino praetcrlapfo

795* 3*

num cambia praeíentari pof-

j qui? r; 4. quandonam

ETO

liberetur ? 4; 39.

WN

fint? 4, 6. * particularis num

accipienda? 4, ag.

Traffatus yum a traffante ob noa

acceptatum cambium poffit

Spacchium quid? 4, 16.

conueniri? 6, 6.

Subfcriptio traffantis: quomodo

V alidiren ( foll mir) ph'rafïs quicl

fiat? 4, 1:7. quidfi eamdem

fibi ueht? $, 13. *

reus recognoícat, cambium

Valuta quid? 4,.13. eius men-

uero ipfum diffiteri uelit? 7;

tio num facienda ? 4, t, omif-

2, IIO

fa num

uitiet cambium? 4,

CA

Suymiia foluenda quomodo ex-

t4. F'aluta woblwrjtanden ?

primenda? 4, 12.' nufn cifris?

44 Y3-

V'ottm num in

| cambiis :neceffas

45 Sf

riuim?:^4/ 2.

Tejfemä ueterum num caedcm,

W'ecbfel « Coutume quid? 1, tr.

ac cambia noftra? 1; 6;

Ordzusg? 1,10. lifauce ? 11«

n

&f r

Dnywm

fX

a,

/Mï

^

SWSNS

(l

G;?ä

VKX

/fG-

$s

'ïäg

"

£

431 4

N

z

ORE

j

£

SS

*

O

/;)

H

LA

N

VS

*"::

ÁI«MM

»

7N

]

À

BA

-

SSNO

N

MW—ÁE

ER LAP

ts

o

L.

*

D

x

a

«&»

WQL

PRAN

l'wk

U

l

]

o

s ,

N

v

í

A

^f

)

á

&f/

DN

GE-

E

GEORGII HENRICI AYRERI, IC

catbuli

POTENTISS

MAGN

BRITANN. REGI!S. ET

quandonur

ELECTOR. BRVNSVIC.

LVNEBVRG.

À CONSIL. AVL

IVRIVM IN ILL. GEORGIA AVGVSTAÀ PROFES.-

ffante ob

SOR, PVBLIC. ORDINAR.

W. pl

) phrzüs qi

DE

t

n &u mCH

[a?4x9

cambi d

CAMPIALIS INSITIVTI

al

nibus g

VESIIGIIS

uid? 1j !

ia

AP VD ROM AANO.S

DIATRIBE

L

&

Levn

X lälxu E»/j»

&

4

/Prm/?

vï

Y

N

6d

—

((

rl u a

äïw

f(ra'

3

?n

40,50):82)/40)9))/609 809 )9 ) :805:805 8 82 &5 4 4444

"

EDITIO. OCTAVA PRIORIBVS EMENDATIOR

r

P

HN

d

*

M

3j

dem

tempo

Cumel

binos

natum,

tim, g

Ya 1

The d

fs Q

nl

dicii

praefí

li f

T p

at

tf

ISqui

tofiii

&xferi

tümna

D

Wicoe

&

Ornis

XOp

Offort

Weri

d

4

*

ess

Gv

P PSNENSU

: :.*x

"

rl

i ;,?Pws ;rfïf**cfs

./-

NI

m

äï&r& N-l

MT

RLT

'J;

2 E

ä

j

UX o^

PRAEFAMEN,

r*

*

y

P

graeteritomm annorum in ftadis academic':

D-

3& praefertim tranfaétorum , ficuti iucunda ;:^

risque folet effe recordatio; ita ego «

dem haud mediocri cum uoluptate femper recc:

temporis, quod Lipfiae olim,

florentifhiro illo 7

curii et Apollinis emporio, ad quod feparatis uici

binos egregiae indolis iuuenes , utrumque nobili ger-:

natum, quafi ad mercaturam bonarum artium adduxc

ram, in litteris confumfi. , Accidit interea, ut anno

1735. ilufítrifüumi comitis Vice-Domini, tum curae

meae demandati, nunc in aula augufliffimi Poloniaru:a

regis dignitate palatina confpicui, commilito familisris,

Chriftianus Sigfridus a Pleffen, eques Danus, ex fplen-

didiffüma Pleffenorum gente, iam fago infignis, füb

praefidio illufris uiri, lo. Iac. Mafcouii, communis no-

ftri fautoris aeternum colendi, de foederibus comm:vcio-

rum publice et cum laude difputaret.

Quae ipfa difpu-

tatio quum mihi anfam praebuiffet in

cambielis influuti

ueffigia, lam apud Romanos obuia, inquirendi; hanc

disquifitionem , forma e

piftolae propempticae gene-

rofillimo refpondenti

peregrinabundo dicatam, typis

exícribendam curaui. Sed partim ipfi nundinarum 'au.

tumnalium ítrepitus, inter quos primitiae iftae acade-

micae enatae fünt, partim breuitatis, cui mihi tum ftu-

dendum erat, ratio impedimento fuerunt, quo minus

omnia expendi adcurate, fufiusque pertra&tari poflent.

Exoptataitaque mihi eft noua, quae fefe commodum

offert, occafio idem argumentum reuidendi , paulloque

; quibus nunc adttri-

uberius, quantum quidem per a;&ia

u$

L

132

VRAERGUCHTN C

«

&us fum , negotiä licet, explanandi.

uum enim ineo !

:

$

P

h

jam fit Io. Ludou. Vhlhus, ut diui

eineccii, cuiüs

1

2

praematuram mortem cordatiores omnes bonarum lit-

í

:

terarum cultores lugent, Elementa iuris cambialis ex fche--

N

dis ipfius edat, mihique fignificauerit, fe, ob argumen-

ti adfinitàátem, tractationem meam 4de camibialis inflituti

uefligiis cpud Romanos huic editioni, quam in Belgio pa--

rat, fubiungere confütuiffe; defiderio eius fatis faturus,

eo libentius et formam epiftolae ueterem, ipfi detrahe-

re, et nouam c

]

iace

13

tribes induere adgreffüs fum, quo. ho-

D

norificentius eft opellae meae, fociari fcripto wl tanti

l

nominis, quem ducem, in antiquitatibus Romanis inue-

l

ftigandis fazaciffimum , in illa concinnanda potifhmum

L

fequutus füum *, et qui eo tempore generofifimum

leffenum quoque, cui, quum Francofurti ad Viadrum

Crmbij

litteris operam daret, cum ipfo hofpitium uetus fuerat,

fantibt

ut hanc neceffitudinem cole

X

"

ret, eodem gratqlationis

ünde-

h

genere cohoneftauit.

&tl

ii

* |nferuiit nobis qüam maxime Differtatio eius de uitiis

negotiationis collybiflicae uel cambialis, quae inter Opufcula

que de

(In Sy/og. 1.

[1277174

ipfius' jün&tim edita exftat.

j

opuf?ulor. Udrior ,

num. XI. pag- 441. f24. edit, Geneu:)

Opifur

primys

d

07

N d

.

)

j

Cülent

C

UE

74

EN-

BN

odie |

RUE

I

2 —

P

P

d

SS

l/ f,/[,ff p

.

kllmpfe

C p u SE EE r RaEE

ä

——

IX

E ETE R

haujc

TU U DI

TTLTLITETI

u

].

üpere

à

d

O NS

us MUA

g

bes

ut. ex 1

P

N

P

W m

ää- .

(ä äx.

AR

UET() d

Quod ;

Ufas

üncc

Uydo

$. 1

W

N

T0j y*

,/

Y

W

,y&

A

E

f

1

1

[

emme

N gY ia »ä&

*

z

l, QUi

i

p

u

433

Onarum .

y

,

f

1'/

EOR

u

:

pr

/

$w

$

Ti ex ff

x

m

o d

o

P.

9

À I

) dumen.

X*ïxx

1

t af

u9 D 7

Lb

A.

m

il afitut

tepo p

k

Vi fadunt,

ii

pl as

.:;

I,l

m, quii

J

O

j

t0 uiriltanü

Xrnanst-

Ad cambialis inftituti igitur inuefliza- Cambii u«

/

P

SSPLUN

$

tionem dum nos accingimus; non

cabulum un-

tfpmu

fv

u

de defcen-

praeter morem egerimus, fi prius

dat ?.

veroliit

noffe ftudeamus, unde nomen

id Viadrut

j

cambii defcendat, quum rerum cauffas uefti-

etus foef

gantibus ipfa uocum indagatio haud parum

;ratulation

fuübinde luminis foeneretur.

Deriuant autem

etymologici uocabula, cambium , cambire, et

camhiare, quae permutationem traditionem-

d du

iter pf

que de manuin manum denotant, ab antiquo

cham , mànus, cuius fignificatum, iam pridem

fopitum, obferuante clarifümo Wachtero a),

primus ex leg. Salic, tit. 23. f. 1. inftauraut

Eccardus, ubi cbam pro manu poni, fatie lu-

culentum eft. Huic uoci chbam uel kam , quam

hodie ceffare, nec amplius, nifi in deriustis,

&mpfen, certare, bekommen, accipere, quae

haud dubie originem fuàm ad manum referunt,

fupereffe conftat, tantam tribuit antiquitatem,

ut ex illa primo bas, deinde band, quo ma-

num indicamus , exiftimet proueniffe.

Ipfum

uero cham Graecae dicit effe originis, quippe

quod a uerbo «««v, fecindere, bauen, ob inci-

furas manus, deducit. Saltem non falfum effe

huncce fignificatum, inter alia uel inde arguit

modo laudatus Wachterus, quod eadem uox

3

j |

OmPi--

—

134

DE CAMPBIAL. INSTITVT. VESTIG.

l

omnibus rebus, quae fimiles manui incifüras

habent, u. gr. pe&tni, cfiftae, cet. tribui fo-

?)

leat.

Quidquid horum fit, illud minus dubii

habere |uidetur,' uerbum

camb(are. amo v&

U0

paloam

x44T70, quod permutore fignificat, eiusue

aorifto primo, Zx«wJ;x, defcendere P). Ver-

(imific

ba uero, campíare, cambire , cambiare, wetu-

cumque

füffimis iam Romanis in ufu fuiffe , telumoniis

n re

Ennü, Golumellae, Charifi, Apule!, alio-

dhbit

rumque, dudum Gerard. loann. Voffius c),

ls juri

Alciatus 45, . O&tau. Ferrarius e), Carolus du

Oflgine

At-

Scacd

Fresne /), aliique plures g) docuerunt.

que inde medio aeuo enata eíile wocabula

quo w

Ofmniut

praecambiare, cambiator, fcambiator, cambitio,

camiptio , cambitus, cambium , efcambiator, fcam-

fimm,

biaria uel fcamfaria. charta, concambium b), re-

Dlicsfior

cambium , alique fimila, ex Caroli Fresnei

Wuffe.

Frequens quoque

Gleffirio : perfpici poteft.

ufu hodierno eft Rof;kamb, quod mangonibus

diter

l dter

equariis feu uenditoribus equorum tribui fo-

let ab hac ipfa permutatione, quia equis

quod

Ommo

equos permutant, unde alio nomine Rofi-

Tüs[:.her, permutatores equorum, non quod

lf per

iubas equorum pettinent, ita di&tos effe , opti-

þh KK

me cum Eccardo /) iudicat Wachterus À).

Tüs oc

4) ln Gloffar. Germaz. uoc. kam.

t

b) Vid. Sam. Stryckius in Diff. de cambial. litterar.

ubi

acceptat. cap. v. $. 3. . 4. ibique citatus Marquard.

f

in tr. de iur. smercat. lib. II. cap. v2. n. 10.

c) De uitiis fermonis; lib. I.. cap. 18.

,

et.*. in Efy-

Jf d

$)0]og. linguae Latim. uerb. cambio.

&ml

d) Parergor. lib. I. cap. 45.

D

e) Verb caabiare.

f) In Gloffar. med. et infim. Latinit. uerb. cambiare.

j

Ü

£) Conf£. Henr. Zipfel, in Diff. de teffer. colyLift.

$. 1. ibique citatos.

b) De concambio et concambiatura Marculphus

agit in Formulis follemuib. cap. 139- et 141. edit. Lin-

lonis

denbrog. pag. 1221. fgq. in Codic. legum, antiquar.

Itj

Vid. ibid. in Lind;nbrogii GlofJario pag- 1367- ;

I

as

74

?

TIG,

APVD ROMJ(N. DIA TRIBE.

xn'as"'

y incifürys

In wot. 4d leg. Salic. pag; 73

.rbufh

D

Voce: Rofi-Kamb.

It

vinus Qubl

"

fare a;n'a "

: Quodfi igitur .pe.r

L]

L

.ambium ^ fect;ndum Canbii origo

pro permus

(at, eitre

natiuam huius uocis , me

dio aeuo vfitatiffimae,

ione vYee

) Va

fignificationem, agrorum rerumue quarum-

rum quarumi-

h, Wt

cumque permutationem intelligas, quo fenfu

cumque fu-

, elimons

in iure tum feudali 4), tum canonico P), illam situr, a£

pulbl, a

adhibitam deprehendimus , non refragabor iziio sundi

9?e

L]

*

*

*

| cambiü regetimm

- Vofts?)

ls juris cambialiss fcriptoribus, qui

Canls (

originem ab initio mundi, cum Sigismundo

eny, M.

Scacciat), repetunt. Eum enim contrattum,

& w

quo una res pro alia datur ac permutatur,

omnium, uti fimpliciffimum, ita effe antiquise

^, tf

áator, f

imum, et cum ipfius generis humani multi-

um D) r

plicatione , uariarumque rerum indigentia,in-

ualuiffe, apud omnes eft in confeffo. Scilicet

o Bd

35 Qu

non poterat ante introductum ufum pecuniae

aliter neceffitatibus humanis fübueniri, quam

fnangotus

n t

fi alter id, quod fibi füpererat, alteri pro eo,

u u

quod fibi deficiebat ,

aret.

Vnde quoque

Romoaldus Coli 2), quem laudat Scaccia e),

v M

non qu*

in perueftiganda cambiorum origine ad exem-

pla permutationis uetuftiffima, in facris pagi-

sefe, 0pt-

nis occurrentia, prouocauit.

i^.

4) 1. Feud. 4. $. a. 1. Feud. 22. $. $. a. Feud. g.

jial, hii

ubi cambio feudum eiusdem pretii denotatur, ob-

feruante Dion. Gothofredo.

U

; Marque

de decimis in Extrau

b) Cap. 6. X. de except. cap. unie. uerf. pro decim

4

I:ixm jr

cambienda fermo eft.

,

g. QOwmnun. pbi iam de pecuniz

€) In fr. de commerc. et camb. $. 1. qu. 6. 1. 2.

d) In fr. de catmb. cap. 1.

€) Loc. tit.

l

j t

X

j COW

"

S. II

yaral

uod uero ab initio generibus permuta. ;; vos

(- gdh.' LM'

tionisomnibus commune fuit nomen, idem de- caPulym de-

inde praecipue ad pecuniae permutationem

inde ad . pe-

4f (lïlfiqum"

cumide pere

t

translatum, et ab omnib

us'fere gentibus, fi

? mutalionewm

i)ln

4

pþae.

DÉ CAMBIAL. INSTITVT. VES'fIG.

136

fringuun

irantlatum, pi*aeter feptentrionales populos, a Belgi$ et

er 4 plurimis Germanis

, quorum illt zziffel ; h1 mrechfel, ad

pfbriae f

gæ?;!'iälzs Y&-

rentum eff. —

eamdem rem fignificandam adhibent, difce-

que

das, retentum eft. . Certe a uoce cambium et

) Yi

Italorum Hifpanorumque cambio, et Gallorum

dfit.!

lo

di D

chauge , et Anglorum excbange deriuari, anti-

1646. h

quorum wuerborum enarratores obferuant 2).

lichen V

Liaec pecuniae permutatio ficuti. Graecis non

Wi Qu

folum aoxxvfdec, quo uocabulo etiam Cicero P)

Yi e

Latine utitur, fed quoque-zeyve(e 2332y£, quod

n

apud iulium Pollácem c) occurrit, di&ta, et

p;'o/egm.

plerumque cum mercede aliqua, feu ufuris,

fuit contunCtas ita, ab illo

C

.X11

al

lNop |

yhx* tiarum no-

men originem trahere, certum,.ab hoc lagii,

CDftimer

agio, adpellationem ortam eíle

; haud impro-

quam tol

babile eít.

excütere.

a)r Conful, inter. alios Matth. Martinius in Lexico

extbere.

eiymolog. uoc. cambium. Miníchaeus in The Guide in

CI6. Ug

ío long

Ue5,. uOc. excbange et change, Menagiu*—s in

qu df

Originib. linguae. Krancic. uoc. chbauger.

L) Epifl. ad Attic. lib. XTI. epift. 6.

W. à

Intert

€) Onomaft. Y'1I, 3o.

s. l.

Qcton

fille t

Alia ipfius

Sed quemadmodum haud pauca homi.

perfed

€ /it, aliamum inftituta , uel neceff

ate, quae ingenium

s^7otiationis

Tis p

cambialis

humanum acuere folet, exizente , uel utilitate,

H pï*m

plurimorum inuentorum matre, fuadente,

Uoay

erigo,

adeoque ipfa natura duce , apud antiquiffimas

QUae (

gentes inualuerunt: ita nonnulla ita funt com-

Th0 f

parata, ut non uno impetu produci, et ad

Uccec

fummum perfe&tionis gradum perduci potue-

Gueln

rint, fed ab exiguis profe&ta initiis eo creue-

U&tore !

rint fücceffü temporis, quo nunc illa confpi-

pblica

cere datum eft. . .Huc iure meritoque referas

Omhm-t

negotium. cambiale, quod primo neceffitatis

Campy.

cauffainuentum eft, deindeuero, commerciis

- Rrügj

magis magisque efliorefcentibus,in artem pecu-

agl

. Vnde haud fine ratione di-

liarem abiit al),A

lt Se

fdn.-

4

TIG.

Arvb RbM-AN. bm'mmz.

v

i Mi w

ftinguunt , qui. aliam ipfius cambii,aliam .cam-

Vadfa, d

píoriae negotiationis originem ftatuunt, illud-

ent, dia.

que hac longe antiquius effe contendunt »).

- Candittm dl

4) Vid, Raph. de Turri£r. de camb. difp. I. quaeft.

et Gübnm

3« [44. lo. Mart, Vosgtii £r. de camb. tbef. 4.. Matth,

Bodi Dif. fub praefidio !o, W/altheri . Z4arburgi

D d

Y646. habita Z5ef.'3. Anonymi Zzleitung 2um gründ-

d

Jferaant )

Graecs

lichen Verfland des ^ W'echfzl-Rechts, quod. fcriptum

——

una cum Bodii. Biffertatione. Fraucofurti ad. AMoenum

i Oce

i

V

|

1676. edidit Io. Iac. Heydigerus , cap. 4«

la, QU

&) Vid. Io. Chriftoph, Franckii Igffit, itr. camb.

]

prolegom. l.2 $.. extr,

, ,

[eu vfüns,

v

la 19«

Non lam animus .eft,'operof'e uel totius Prima negoe

3b ho i-???i, d

commercii collybiftici indolem et naturam , //afiozis

cambialis

d p ^

quam tot iureconfuültorum uolumina tradunt

? inuentio

excutere, uel litterarum cambialium formula

"

5 Laugobardis

ag n DXb -

exhibere, earumque uim et efficaciam expli

- tribuenda,

The G

care, uelin cambiorum,natales inquirere, at- indeque ad

JI4lOYes 40«

Menagin j

que definire, Iudaeisne, an Belgis, an Floren-

tinis, àn Gothis Langobardisue huius gloria

ftros tranfiif-

e uidefur,

inuenti fit uvindicanda! Notum -eft, quemlibet

dictorum populorum hac in parte fuos inue-

nifle uindices, quos hic recenfere merito fu-

qut WL

perfedemus 4). Langobardos, quosin exte-

ris prouinciis multum negotiatos effe conftat,

je j

yl t

in primis formam . cambiüis dediffe, uel ipfa

(nsdenti

uocabula, huius negotiationis propria, innuunt,

ntiquiüimä

quae omnia Langobardicae eíle originis, ne-

mo facile in dubrüm uocabit. Frequentiora,

fint a

fuccedentibus temporibus Gibellinorum et

V U

ï

y; u

Guelphorum, fatta fuiffe cambia inter nego-

tiatores Lombardiam incolentes 5), aedificia

T0 que -

dhoni*

publica, mutuandis pecuniss defünata, uulgo

lombards di€ta , indicant, quae ad negotium

que TW

nec

fl:favllïs

cambiale, quam ad montes pletatis, referre

$

mauult , hacque occafione uitium confufionis,

*()Wmäm

a Paullo lacobo Marpergero c) commiffüm, no-

ten p

Ab Italis e) deinde

taj: senckenbergius d).

at l

$

artem

*

4

138 DE CAMBIAL.

INSTITVT. VESTIG.

du f

artem collybifticam tranfiffe ad Germanos,

uocabula ÉEtalica, inter noftros recepta cam-

terpon

píores, teftántur. Sicuti tamen ob hoc folum

41

argumentum, quod a uerborum ufu defumi-

q.'zi«fam;;

tur, prima cambii inuentio nationi IKtalicae

)À

d

tribui nequit, ut re&e quidem contra au&to-

fei

rem AManuduiowis ad folidam intelligentiam iu-

$4

vis cambialis fupra iam adduCtus Franckius

monet f): ita maiores noftros ad illud exco-

lendum plurimum contuliffe, adeoque in ipfa

Du

Germania, cum mercaturae incrementis , ar-

Qus.. .

tem cambiandi quoque ad fummum peruenif-

lit, q

fe , nemo infitias ibit.

menfai

4) Conf. modo laudatus Franckius d. /. $. 4./74-

ibique xot.

li, iré

tilit,

$) Conf. Cauary in Negotiat- pevfeft. cap. 19. Ri-

cardi frac. géneral. de commerc. pag. 9o.

biticz,

€) In der Befcbreibung von Banquen, pag. s.

dioloq

4) In Diff, de montibus pietatis, uulgo ,L:y/;äu]&m,

Wt

eap. ?. $. 4. et cap. 2. $. 4.

e) Florentinos in primis cambialis contra&us effe

inuentores, ex Hiffovia ciuitatis Lugdunenfis , quam

N

de Rubyscondidit, teftatur lac. du Puy in tr. de

avte litierarum eambii, Gallce primum edito, dein-

Roma

de in linguam Latinam , ac tandem a Petro Mar-

gentar

fariom

telliano in Italicam translato, et Florentinae 1718.

typis excufo, ex quo huc facientia excerpfit Do-

o

minicus Matiamannus , de Floremtinis inuentis, cap. $2«

potifr

oi. b

: f) Loc. cit. $.6. n

pongn

$. VI.

trai

ANlonnullis

cambium

Itaque nec nimium peregrinitatis ftudium,

bus i

3am Alexan-

quod ceteroquin haud fine ratione noftratibus

li o

vi M.

exprobrat uir clar. lo. Ge. Cramerus 2), nec

(inye Í

iempore jigs. Caecus patriae amor in nobis iure reprehenci

1.

»oiuifeuide- poterit, fiipfa cambialis inftituti primordia

:ur.

Trans-

li |

aliunde, quam ex Germania, repetamus;

HCQ& |

cialem tra-

ilio ad fpe-

.

Germanis tamen gloriam culturae tam fertilis

Pend

é&aíionem.

1nuenti relinquentes. De folis uero ipfius ue-

fsv

ftigis apud Romanos occurrentibus folliciti,

lo

lam non curamus ea, quae ex Ariftotele ad-

Iuf

dpcn

g

^

D

L

1.

APVD ROMAN. DIATR*BE.

35

XITD4YS

duci fo'lcxlzt, ut oftendatur, cambium iam

p cum.

tempore Alexandri Magni innotuiffe ).

hoc folum

4) In Progr. eleganti de. comiungendo iuris ef anli-

m dumi.

quitatun Germanicarum ftudio , . 1. fequ.

n Iioe

.. P) Argumenta in contrarium uide apud Raph.

Yra ab

. de Turri in £y. de camb. difp. I. quaeft. 4. z. 3.

uf d-

fed diffentit Scaccia in !r. de c

Qgmierc. 'gt ca/mb.

Fravt

Dd quae]i. 6. 3. 11.

lod exe-

$. VIIL.

yein p

- Duplex inprimis ufu uenit cambiorum ge- Duplex

Vrtis, -

nus.. Alia dicuntur realia , minuta, feu manua . cambiorum.

eroai

lia, quibus diuerfae nummorum fpecies apud £ens-

menfam confeftim permutari folent; alia loca-

LL

lia, mercantilia , traieditia, troffata, feu litte-

ralia, quibus, interueniente fchedula colly-

;42. ;9.-Ri-

bifica, ita permutatio fit, ut pro pecunia,

alioloco accepta, tantumdem alio lo

uatur.

.co fol-

a,ä.ey;;u Afl

$. V.

r d

urr, QUI

Prioris generis cambia frequentia fuiffe Rea/i4 Ro-

w in f 4

dubitare nos non finit crebrior ar- "«"is cam-

Romanis,

bia fuiffe

edito, t

gentariorum, qui etiam trapezitarum, men-

peto t

fariorum, et nummularioru;n nomine ueniunt,

frequentia,

vtist

probatur.

«rpit D

in legibus Romanis mentio.

Eos in pecunia

:

potiffimum tum fua, tum aliena, foenori ex-

li t

ponenda, rationibus conficiendis , pecunia

traie&titia fuo periculo credenda, in au£&tioni-

s&üdlu

l

bus item, conftituendo, fimihbusque nego-

tiis, occupatos fuiffe, tam ex Ciceronis Ora-

yiritti

tiome pro Flacc. cap. 19. quam ex l. 24. f. 2. D.

U 4);

f

de reb. au&oritat. iudic. po(fid. l. 18. D. de bere-

aprehet

ditat.-petit. et l.88. D. de folution. perípicere

licet à). Neque dubium eft ullum, intelli-

petamus)

gendos effe huiusce modi homines per «ex»-

lm Cr

flUS lj2

Puováz et x«spuarioras, quos , euerfis menfis, tem-

plo Hierofolymitano, legimus, a Seruatore

fo)oh

jjot

lpfas quoque Roma-

od 1

noftro eie&tos fuiffe b).

norum

ài

140

DE CAMBIAL. INSTITVT. VESTIG.

nüg*um baülicas, ampliffima 1lla et fplendidiffi-

qué o

ma aedificia publica, in quibus non folum iu-

u d

dices cauffàs controuerfas decidere , fedetiam

commel

mercatores nummularique negotia fua fole-

)]

bant tra&tare, et quorum illa, quae .bafilicae

»

argentariorum audiebant, a folis mercatori-

bus frequentata fuünt, haud inepte nonnulli

h

cum hodiernis burfis, quarum denominationis

Nommn

rationem nobis reddit Io. Iac. Mafcouius c),

Ceteta

hiftoriam uero tradit lo. Toubeau 4), faltem

plicar:

quoaa ufüum comparant e).

bts, f

4) Late, de eius modi foeneratoribus paffim

Cambis

agunt fcriptores, ii praefertim, qui de foenore et

Colligi

ufuris deftinata opera egerunt , ut Salmafius, Clop-

cs H

peubergius, Gronouius, Noodtius , aliique, . Conf;

etiam Briffon. de uerber. fignificat. woc. avgentarii.

Ktus

"

Car. Sigonius.de aztiquo iure ciuium Romanor. lib. II.

d

v

cap. x1. Petr. Gregor. Tholofanus iu Sygtagmat. iur.

CoRttam

uniuerf. X.XII, 9. 11. Add. Raph. de Turri decamb.

difp. I. qu. 4. n. xo. fgq.

Munnoz de Efícobar 4e

aïh, qUQ

ratiocin. admin

J

ifr. 2. Gryphiander in Oeconom. legal.

tb i

I, 26. 39. Jqq-

. 1) JMattb. XXIL 2. 7Marc. X E 15. Ioann. IT, 14.

c) In Diff. de iure flapülae ac nuudinavum ciuitatis

D. Pï

t

&

Lipfenf. $. uit.

2) ln Inffit. iur. coufular. lib. 1. 1

if. 2/7. p4g. 41 ;]2]:1

hj

&) Cont. Hieron. Frideric. Schorchii Diff. de ba-

filicis , eavumque iuribus , fe&. 1. $. 1. et $. 11.

teco

i at

s. Vi

tl -f:

Tr;ie&itia

Pofterioris claffis cambia plane incognita

cambia an Romanis dicit Gottl. Gerard. Titius 4), cuius

Ronanis i* ve3 hanc adducit rationem Io. Schilterus ),

cognita ?

Schilteri va«

quia monetae Romanorum per uniuerfum or-

iio reietfa,

bem aeque ualuerint , et maior, quam in ter-

V

ris noftris, uiarum publicarum fuerit fecuri-

N

tas. Verum enim uero quamuisid uiro cla-

t

riffimo largiremur; aliae tamen adhuc cauf-

Tüiti

fae , difficultates fcilicet ipífa nummorum cor-

eni

pora in diffita loca transferendi, et commo-

n

pía-

d fi

dior per cambium illa tranfpgrtandiö uia, i

que

7

2A

Ti

APVD ROM. DIATRIBE.

I4I

Sexddifi.

que commerciorum ratio , Romanis pariter,

Volumdi.

atque aliis gentibus, hoc inftitutum fine dubio

, leletum

comrnendarunt.

m

- fm l.

4) In Iur. priuat, lib. X. fit. $. $. 1.

e bállice

b) Lec. ctt. $. 9.

müercaton.

. fionmul

Fatendum quidem efi, illud nullam in 1ure D;wa ue-

Ormonatti

igia, ex

Romano fedem habere propriam, nec, uti

quibus collie

Ácotits 1

cetera uitae ciuilis negotia, peculiari loco ex-

i id poffe

4j lm

licari; fed dari tamen alia ueftigia a),

ex qui- uidetuar.-

us, reapfe non penitus ignota fuiffe Romanis

vius piin

cambia traieCtitia, utut nominentur inufitata,

je lo t

colligi poffit, inter primos animaduertit V]ri-

nifus, Qu

iique, u

cus Huberus 5), celebratifümus Belgarum

ICtus, quem deinde To. Gottl. Heineccius c),

3 z:rgen;arü.

unr, M

alique plures 4) fequuti funt , quidquid in

wéagtti ä;

contrarium adferant Raphael de Turri e), et

urri dedt

Efcobi d

alii, quos Franckius f) hanc in rem laudauit.

4) Pertinet huc fof. £it. D. de eo, quod certo loco,

onat

tot. tit. D. de edend. l. 4o. D. dé flatuliber. ]. 82. $. $.

:

F

nant. r

D. pro foc.

b) Praeletl.iur. ciuil. Pandect. lib

XFIIL tit. z.g.rz;v

um ab

c) In Diff. de uitiis negotiat. collybift. uel catibial.

$.3«/24-

*

! "O

uocatinter alios ad modo iaudati Hei-

d) Pro

j fl

neccii au&oritatem Mafcouius, in Diff. paullo an-

5, II,

te cit. de iurefapulae ac uundinar. ciuitat. Lipf. $. 22*

20l 7.

e€) Loc. ditl. difp. I. qua

eft. 4. ft. '9.qu. '

f2 Loc. cit. $. 3. uot. e.

DN

il

)

& Xl

j

Sane, fi nullus ueterum alius, certe Cice-

Cueronis --

nv

uaria locá

li lj

'Yo id viariis locis aperte commonftrat,quos hic

d

adducere , propiusque intueri, operae pretium

adducuntur,

r t

fuerit. Ita de filio, ftudiorum caufía Athenas

yro &

mittendo, fcribens ad Atticum 2), quodilli opus

fuerit, quaerit, permutarine pofüt, anipfi fe-

j o

rendum fit? id. eft

fiiusne pecuniam, quam

o

í

u

ad (üi*centgtionem

am opus habiturus fit, ipíe

y)

fecum

1421

DB CAMBI:&L. INSTITVT. VESTIG.

Taxdice

fecum adferre Athenas debeat, an occafio

te Aiti

detur ita illam permutandi ,ut, quam pater Ro-

mae foluerit, alius Athenis filio reddat?

ua

vedderel

feidica

permutatione cambium, quod traie&titium uo-

endurn.

care folemus, indicari, nemo non uidet,

In

trdhi po

alia epiftola, itidem ad Atticum fcripta Jj,

lm pta

non minus luculenta cambiàlis negotiationis

YEAMNT

ueftigia deprehendimus, Xta enim ab initio

Styprta

ftatim fcribit: fu nummos. Arpinatum , fi L. Fa-

(ine Ti

dius aedilis petet, uel omnes REDDYTO. ego ad te

delooo

alia epiftola fcripfi de H -- $. CX. quae $tatio Cv-

RARENTVR. $i ergo petet Fadius, ei uolo REDDI,

mars 1

Yeurfi

praeter Fadium nemini, apud me item puto pEo-

SITVM.

Id fcripfi ad. Erotem , ut REDDERET.

bitr,

Sub extremum autem epiftolae fic habet: Ci-

hiem:

Tnferor

cero nofler - - - fcripfit boc ad Tironem, fibi poft

fattüm

Kal. April, (fic enim annuum tempus confici,) uibil

datum efe; tibi pro tua. natura femper. placuiffe ,

QUantum

QUE d 3

teque exiftima[fe, id etiam ad dignitatem meam

telimy

evtinere , eum nom modo liberaliter a nobis, fed

etiam ornate cumulateque tratlari: quare uelim

Q |

cures, (nec tibi effem moleftus, fi per alium boc

traiiciq

poíJem), ut PERMVTETVR Atbenis, quod fit in an-

autm fumtum. — Id fcilicet Eros numerabit. . eius

r

vei cau(fa Tironem mifi. curabis igitur , et ad me,

j

fiquid tibi de eo uidebitur , fcribes.

Ínterueniffe

!

hic cambium traie&ütium , nemini poteit eífTe

nis, q

deI»Wg

obícurum , qui, Ciceronem Romae tantum

de i

pecuniae per Erotem reddere Attico uoluiffe,

perpenderit, quantum filio fuo Athenis fuerit

HET

numeratum. Nihilobítat, quo minus ex epi-

ftola c), Laodicea ad Atticum exarata, huc

quoque referamus fequentia: quaeris, quid bic

EUA

agam? ita uiuam , ut maximos fumtus facio: mi-

V

rifice delettor boc inflituto, admirabilis abftinentia

ieQi

ex praeceptis tuiss ut uerear, ne illud, quod te-

düts

curi PERMVTAVI, terfura mibi foluendum jit. Ex

i

nt

r

ls emim haud difficili negotio erui pot

aQ

:

1

TIG.

APVD ROMAN.. DIATRIBE.

143

a ocfo

Laodicea Ciceronem, curante feu permutan-

te Attico, pecuniam accepiffe, quam ut ipfi

mpaterdo.

ddat^ Qu

redderet, ad uerfuram fibi confugiendum ef-

eCotumo.

fe indicat, id eft, aes alienum aere alieno fol-

uendum. Alius Ciceronis locus 4) huc etiam

uda, f

trahi poteft, qui ita habet: ibi compmoratur,

fopi )

dum pecumia accipitur, quae mibi ex PNBLICA

Yegotis

f à n

PERMVTATIONE debetur. | Neque incongrue

Stypmannus e) ad negotium iftud cambaiale,

n, /i L' PJ'

fiue litteras transfcriptionis, quibus pecunia

0f ii

t iaf C

deloco in locum fine ullis itinerum moleftis,

maris incommodis, uel latronum piratarumue

tt/o D

t DREQ«

incurfibus , aut alio periculo, fecure transícri-

bitur , refert uerba Tullii, Crifpo Salluftio ue-

- REDDRRUT,

nalem animum exprobrantis f). Africam enim

hat (

interiorem cum Crifpus Sallufüius obtinuerit,

u hW

tantum inde illum exhaufifle, ait Cicero,

yfii)t

quantum potuerit aut FIDE NOMINVM TRAIICI,

v pl

aut in naues contrudi. Non uacat, plura ueterum

at t

nolis, f

teftimonia conquirere, etallataiam fatis often-

dunt, Romanos hunc cambiandi pecuniamque

Wt Md

traiiciendi modum neutiquam ignoraffe.

v dlitm J

4) Lib. XII. epiff. 24.

of f

þ) Lib- XV- ePl:/l'- 1$5 ;

m

c) Lib. V. epi

1$»

d) Ad diuerf. lib. IIII. epift. .

TL

e) In Iur. :naritin. cap. 8. $.7.8. pag. 489- editio-

nien ii

ni$ , quae cum praefatione b. Heineccii Hajae 24ag«

otel. &

deburgicae 1740. prodiit, fcriptores nonnullos alios

p tatr

e iure nautico et maritimo complexa.

0 99l

f)IinR

eff

ponfione in Crifpum Salluftium S « 19* pag.

1186. edit. V'erburgian. in 4.

z

g [

XIHIL. —

:

us «

Cuinam uero contractuum Romanorum De xatura

fs

ll

annumerari debeat cambium eius modi locale, ^"i«s segefi

j qul

udriae d-

jjo: tl

ualde dubitant, qui omnia, recentioribus etiam

riorum feme

p

i

Y

faeculis uel inuenta, uel noua faltem fpecie in-

tenfiae.

i

uta, ex iuris Romani principis metiuntur. Heiseccii

! Wlt ,

Sunt, qui paé&tum nudum, funt, qui legitimum, opízio pre»

4 jlf lk

adpellent. Alii contra&um innominatum, do, batur.

j j

Qs

ut

d

x 44 DECAMBIAL. INSVTITVT. VESTIG, APVD. &C.

vt des, uel, 'dö.-, ut facias; alii fipulationem? — alii

mutuum ; alialhter perhibent,

Mandati fpe-

ciem efle, et, quia inter abfentes res geratur,

mandatum in fcriptis, cum Grotio Huberus a)

GE

contendit.

Sed cambia, prouti faltem nunc

compafata funt, ad nullum plane horum con-

WT

trattuum referripoffe, probe jam poft alios

lo. Schilterus 7) et Iuit. Henning. Boehmerus

BECIOR

NU

c) monuerunt. Hinc re&te Heineccius d), pro-

prium contra&tus genus effe, putat negotium

cambiale, quod praeter ius ciule Romanorum

moribus potifimum inualuerit; eatenustamen

contrattum litteralem dici poffe, quatenus

VN

litteris perficiatur, et ex litteris demum uali-

dam obligationem producat. Interim cum

cambia non folum ob monetae, diuerfis locis

M

ufitatae, uarietatem, difficultatemque, pecu-

niam ex uno loco in alium fecure transferendi,

fed etiam certioris euentus cauffa, in nume-

rationibus atque commerciis, et ob paratiffi-

Toam adeo exfequutionem, inuenta fint; illa

fingulis contra&ibus, mutui, depofiti , uendi-

ALL

tionis, locationi$, mandati, omnibusque inno-

minatis accedere et poffünt, etfolent. Idquod

ex ufuü fori obferuauit in ipfis rerum argumen-

tis uerfatiffiumus facultatis iuridicae Lipfienfis

praefes, Rechenbergius e), uarias cambiorum

Ípecies, omnemque 1illarum indolem, adcurate

atque diftin&te, more fuo, proponers.

Fun-

damenta uero decidendi cauffas cambiales

EDvc,

follertiffime explicauit, totumque huius atgu-

menti ambitum in compendio emenfüs eft no-

tiffimus eiusdem fcriptor £, queni plus fimplici

uice lam nobis fuit occafio Jaudandi.

4) Loc. cit. P) Dil lec. $.10. . €) Iutrodud. i*

ius Digeftor.lib. X V III. tif.4. .T« d) Ditl. loc:S.17.

€) Regul. iur. priuat, lib. I1I.tií. 30.. f ) lo. Chriftoph.

Franokius in Jyfiit, iur« Catib. lib, L. fec. 1. fit. 1.faq*

GE-

G AND C

T0f at

landst fe

Tes gent

) Hüberus

GEORGII HENRICI AYRERT, IC

Gltem m

horum cy

MAGN

BRITANNIAE — REGIS

POTENTISS

m p s

Bodnens

ELECTORIS BRVNSVIC. LVNEBVRG. A CONSILIIS AVLAE

IVRIVM IN ILL. GEORGIA AVGVSTA PROFESSORIS

CCIUS U

PVBL. ORD.

negofmm

Pomanorut

JCopustama

e auatenm

VlNDïCIAE CAMBIALES

demum iil

nterim dUl

887 MOR- MOH IOR ORE ER UR ERE ORRUR 9 HO H dR

huerfis

que, p

ü ansierer ,

PLVSCVLA PASSIM

3 j ture

d p

AAD

3 dit; U

ofiti uenf

ILLVSTRATION EM ARGVMENTI

Dusgpei

INTERSERVNTVR

, d QUO

Wif um

DE

; [iens

capmbioro

M. CICERONIS M. T. FILII

n adcuti

as P

camb i5

EDVCATIQNE, PROFECTIONE IN GRAECIAM, ET COM-

MORATIONE ATHENIENSI

hu

um

fs t

pl

pïla

) ]/zfrüj

/W

Chn Ph'

nt qu

t

i

*Lïï

AX

A Fü

m

Lor]

d

n

-

e

d

G

AUA

A

"

Q5 ami

Q? nris

Chtis v

& anm

Íqud

ilb c

n

N

0

jine e

fcüm

tutn, (

DIS jam

QU& poc

ïem, Q

qui feuf

l Editum

quamy

teute

'

ll

Pl

Xääkäääääää ï?ïäïää

G ORGEGEERREGRGOEGLE

-r u n us

S-OWS

^Y t y^ty^

AYU RPSRRARAR

Y

XmOAR R ,&:

^

?ü*ä*ü**'&***&vi**i**ä»:&

.A..A..A. AA TISATESASIASIUERP NU VR NUA URPASD .JKJ.A..A../K.

(

A

p

s

tAt nE

"'»Q

-:»æ-ä

XOSQIONOIOROX XOSORC XOK

Y

äääääää

T

PXOROO QUESN, T VVNE

æï—

-iele

ö'x

3)

2

— X—

&

-R

la

j4

ä

T

3

LH

uandoqwdem im o£tadütd Cüfa Ratio et. oc-

Zä

z Vhhi Diatribe'mea de cambznlzs in- cefto . [cri-

enát.

»»53 Jfituti uejHigiis apud Romamos ed itur,

nolui deeíffe defi derio ueterls hu-

jus amic!,

de

TC

publica

11tterar1a et

de iuris prudentia in primis n dies ^ prae-

clarms merentis, qui de noua ifta edltlone me

eo animo tcmpefcme certiorem reddïdlt, ut,

fi quid addendum mihi uideretur, AMlud cum

ipfo commumcal em.

Non adeo m1h1 fum Suffenus;

ut nulla

plane emendatione opus hàbere putem . opu-

ículum, ueluti primum exigui ingenyi mei par-

tum, olim in lucem emiftum.

Sed opinio-

nis lam tum a me adoptatae né nunc qui

idem

me poemtet

Neque hinc magnopere cura.

rem, quid adücerem,-ea praefertim aet

dte)

qua feuenora ftudia et grauiora negotia mihi

reditum ad Mufas amoeniores, quas tamen,

quamuis longo interuallo intermiffàs, cum fe..

ne&utem non minus obleGtent, quam adole-

Hemecc Elem zurä camb.

Ka

Ícen-

Y48

PROOEMIVM

[

Ícentiam alant

deamare haud defino, fere

praecludunt, nifi praeter omnem fpem et ex-

fpe&ationem aduerfarium in hoc argumento

na&us effem b. Siegelium, utpote ad loca

Ciceroniàna, in quibus uefüigia quaedam cam-

bu traue&htn latere exiftimaui, plane aliter in-

terpretatum 4)

Pace itaque Manium uiri,

*

*

quem hcet injure ciuili idoneum praecepto-

rem 1728. et fequenti una cum curae id tem-

|

poris meae demandato iuuene, nunc uiro per-

^

iluftri, fereniff. Dócis Saxo - Gothani a con-

filiislegationum fan&ioribus, Friderico Caro-

füett n

ac deinde abfens

lo de Forftern , praefens

Titt n;p

etiam fautorem atque amicum maximopcere

Truidenr

coluenm , inter ICtos tamen elegantiores, cum

Tonndhd a

jüri feudali atque cambiali potiffimum operam

Tendum.e

dederit, referre non aufim ; mterpretatlonem

su

'eiüs h1c paullo curatius examinare, meamque

dinerfs

überius defendere, ac nouis fulcn'e ratxom-

bus licebit.-

petmut;

flm ;

a) In der Einleitung 2um. W'ech jï-l Recbt ; part. Il

Que

€4p. 1« $. 1.

Ofnnio

fcilicet

,

tüm àpi

Vte eoi

3-

ïeu l0 p

$4

QU

t2 o

Tittelor

AE

L

e*!

ieIOW

a,

Em

2

SE

&l

H

::

x

r

d

i am

^

"EE

A

À

5»

)

defio, n

5

i

ij

GN

S

t

a

:

Y

o

d

DA rA

E

i*

)

penetu

A

76

n

(

f

"

l

D

AL

X ag

/

J/4

ä::.— z

e)

u-

:

Bo

pote a I

quoedim ca

plancdira.

Mani ,

n

n *q

CO

$I

m pragcy

s

J&'

p

Additamen-

cure id

Q

/

uod ad cauffam attinet, quam ge-

16 neratim adducit ex Schiltero 4),

hu ad re-

unc um r

E

mouendam

xotham a d

cur Romanis prorfüs incognitum

obietlionem

ex Schiltero

ridenoo (aro

fuertit negotium cambiale, ad illam quidem

add:(&am.

deine $t

jam in ipfa Diatribe S. 9. fatis refpondiffe mi-

maximpe

hi uideor.

Sed ut huic quoque refponfioni

ntores d

nonnihil addam, primo contra Sigelium mo-

ymuta ope

nendum eft, Schilterum non dicere, Roma-

r

nis id permutationis genus, quo pecunia in

ye, m

diuerfis locis plurium perfonarum interuenitu

falcit rii

permutatur, penitus ignotum fuiffe: fed hoc

folum ait, illud ipfis minus cognitum fuiffe,

Ab

Quae uerba fi ita intelligantur, uti accipi

omnino in hunc fenfum poffünt ac debent,

fcilicet non adeo frequens adhuc atque ufita-

tum apud illos fuiffe, pecuniam uno loco fol-

uere cuidam, alio alii reddendam ; facile con-

fentio, probe memor eorum, quae in Diatribe

$. 4. de tenuibus inftituti cambialis initiis dixi,

quippe quod progreffü demum temporis ma-

iora incrementa cepit, atque cum ipfis com-

merciorum au&ibus ufuü magis fuit frequenta-

f ï

K 5

tum

150

VINDICTAE

énim fi

tum 5b). Deindé etiam Schilterus haud . dixit,

unatfn eamdemque apud Romanos fuiffe mo-

o d

netam , quod ipfum, fi dixiffet, mzxima Ro-

ltl

manorüm nummorum diuerfitate facili nego-

hi,

tio refelli poffet;' fed id tantum adferuit,

quli l

omnes'illorum rmonetas, cuiuscumque gene-

om de

ris uel modi fuerint, per uniuerfum imperii

tdinqi

Roman! orbem c) ualuüiffe.

Q—uo'd eo minus

mirari fubit, quo magis conítst, Romanos

li

omnes uni, finon imperanti, certe imperio,

T fgje

fiue in ftatu liberae rei publicae; quamuis

quoq

etiam. quodam modo mixto 4),fiue in ftatu

fois wid

regio et monarchico, paruiffe; neque fupre-

(ütos D

mae poteftaüs Jura tam . diuifa fuifle olim;

erpoftos

quam quidem funt noftris temporibus in Ger-

TWehoffo.

mania; ubi, quot Principes Imperii fünt, tot

108 &

capita, totque fenfus deprehenduntur;. et ex

tütioner

í

quo,.ficuti iam alibi e) di£tum eft, eminens

Jaftntg

illud monetandi ius imperatorum antea pro-

LUE

prium cum illis communicatum fuit, crebrior

Ctr r

eiusdem:abufus maximum et priuatae et pu-

qu v

blicae réi attulit detrimentum. 1pfiuero Schil-

"

tero;. et laudatae ab eo uiarum publicarum fe-

ff :

curitati continua. Romanorum bella, cum ci-

(pere i

uilis, tum extera, poft Florum f) inter-alios

antiquitatum Romanarum fcriptores a Petro

ii ,

lofepho Cantelio. g) ordine recenfita, et um

itty,

quafi obtutul per indicem expofita , repugnant,

fiffet :

quibus non modo ltalia, fed uniuerfus. paene

lii

terrarüm. orbis grauiter fuit concuffus. Sicuti

enim

Wm, ql

CAMBIALES

141

hod d

éenim femper homo homini fuit lupus, et pau.

fuilfe m

&i etiarg Ciceronis aetate fuerunt,

qui legem

vxim

ut bomo

anatura praefcriptam fequuti fmt

fs n

homini, quicumque fit, ob eam zpfam cauj]am,

wm. adfn

quod is bomo [it , confultum uelit. b) ; ficuti 1am

Qu g

olim de tempombus belli, quod nihil feie tutl

um gt

rehnquæt cec1mt poé&ta:

Qd e n

crudelis ubique -

Y. Noti

Lut&us, ubique pauor et plurima mortis tmago;

rte Ym

ita facile inducimur ad.credendum, uiatores

je, Qu

quoque Romanos bellis feruentibus nec a. diis

fine i

fuis uialibus, nec a magiftratibus uiariis fatis

egue 1j

tutos praeftari potuiffe i), fed uarüs infidis

ulfe. n

expofitos fpoliationis perieula non fine ratione

busin Ge

metuiffe

Egregium huius rei exemplum ipfe

j fnt, d

nobis exponit Cicero conieCturalem confü-

j d

tutionem itailluftrans k): in itinere quidam pro-

[r, entu

ficifcentem ad mercatum quemdam, et fecum ali-

; ano j

quantum mummnorum ferentem , eft confequutus.

vbriot

Cum boc, ut fere fit, in uia fermonem coutulit, ex

pap

quo fatlum eff , ut illud iter familiarius facere

inero Sd

uellent Quare cum in eamdem tabernam diuer-

1bhcarumf

Hiffent, fimul coenare, et in eodem. loco fomnum

capere. uoluerunt

Coenati difcubuerunt ibidem.

lo, of

Campo autem (nam ita dicitur poft inuentum , cum

j TOU

ora )

qu

in alio. maleficio depreb(:n/'us effe£) cum. lllum al-

f, & V

terum , uidelicet qui nummos baberet , animaduer-

Liffet: no&u, pofiquam illos artlius iam, u* fit, ex

laffitudine dormire fen(it

acce[fit , et alterius eo.

lus p*

üt

rum, qui fine nummis erat , gladium propter ap-

lffus $iC

hi

K

pofitum

152

VINDICIAE.

appofitum e uagina eduxit, et illum alterum oc-

p&r t

cidit, nummos abflulit, eladium cruemtatum im

g (e

potlime

uaginam recondidit, ipfe fefe in leum fuum vece.

pt

Haec fiue uera fuerit narratio, fiue ad

fhrom x

féd etiam

iluftrationem àrgumenti, quod hic tra&at

Qedunt 7

Cicero, effi&a, fatis tamen innuit, facile ipfi,

cariffimum filium Athenas ablegaturo, et

D

uid 202 mortalia pe&om cogqt

)X

qua a

auri facra fames, D)

quorum

fecum ponderanti, in mentem uenire potuif-

buit, in

man t

fet, quae poftea Ouidius z;) de ferrea aetate

j

nd fum;

/

cecinit: :

Wfpei

Mnpa.

Viuitur ex vapto. . Non bofpes ;:b bofpite tutus.

Ciceroni

Veriora fine dubio fcripfit Brundufio, cum

gium ad|

ib denur

Terentiae fuae poft pugnam Pharfalicam, ad

utoti, :

Antüum

fe quam meditabatur, profe&ionem his uerbis

dbrio

diffuafit »): im uism quod te des boc tempore,

arte B

nibil eff, et longum eft iter, et non tutum. — Ne-

r ij

st li

que nauigationem et itinera maritima a prae-

UT

donibus tuta fuiffe; intelligimus ex iis, quae

Enij,

i u |

Cicero commemorat, dum ue&igalia trans-

Tultm

tl

marina et agri Campani, quem fundum pul-

cherrimum populi Romani uocat, uectigal,

feamy

Mten

inter fe contendit o». — Quodfi uero etiam vias

!htde

hoc à

fecuras daremus; defuit tamen opportunitas

t

commode ac fine multo fümtu nummos ipíos

N lie]

Wi

uel fecum ferendi, uel alio transportandi, fi-

quidem nec Graecorum Hemerodromi, quo-

P Inj

DI

rum paffim apud ueteres p) fit mentio, nec

Ynn;

et

Poy

Wt

Romanorum angariae feu curíus publici,

per

24

CAMBxIALES.

i al o

pe;r 'intzerualla difpofiti equites , qualäs fub Au-

CrüenlUN

guíto demum, et fequentibus imperatoribus

um fum w

potiffime inualuerunt q?, ad fimilitudinem po-

ftarum noftrarum, non folum in rei publicae,

o fte

x hic t

fed etiam in priuatorum ufus infütutarum, ac-

nut, ücli

cedunt r).

mituro,

4) Exe/rcim*.

4d PandeB. XX XH.'$. 9.

Á apit

b) Nonalio modo comparatum ef cum cambiis,

quam cum reliquis hominum inftitutis ac inuentis;

quorum praeludiis faepe cafus fortuitus anfam prae-

buit, initiis are acccflit, et. progreffus induftria hu-

Vente pott

mana ita gradatim iuuit atque promouit, ut tandem

? f dl

ad fummum períc&ionis sradum perducerentur,

ld fpeciatim de arte typographica in 7indiciis fuis

19pographicis oBfeyuat ill.

Schoepflinus, atque ex

Ciceronis /ib. HI. cap. 37- de natur. deor, locum egre-

Hofius

ium adfert, ubi hic contra Epicurum , atomorun,

ndufto, &

ab elegantifimo faeculi noftri poéta Latino, emi-

ralcut.

J

nentil, quondam Cardin. Melchiore de Polignac in

i

:

Antilucretio lib. III. tantopere oppugnatorum ac lu-

nem fs

l

dibrio habitorum, uindicem, difputatur, iam de

& lt an

arte typographica cogitaffe uidetur, duxi ait: cuv

non idem pulet , fi innumevabiles unius et uiginti for-

um *

wiae litierarum uel aureae , uel quales libet, aliquo

coniciantur, poffe ex bisim terram excuffs. Annales

aritm : Jr

Ennii, ut deinceps legi poffizt , effici: quod nefcio an ne

TM

ix uno quidem uerfu po[fi tantum ualere. fortuna. — Si-

milem obíeruationem de charta poft tenues illas

g u

tabellas e papyro Aegyptia paratas ex contufis lin-

fandum r

tcaminibus confeGa nuper publici iuris fecit ill.

Meermannus in Zdmozitioze de cbartae noftratis feu

rcat; uefïf*'»

lineae origine.

Breuiter, fed amoene, amoenum

kto etiümulïæ

hoc argumentum de diuerfis inucntorum gradibus

u

tra&tat Au&or clegans der Briefe die neuefte Litterae

y oj

:ur betreffend , part. V/11. epifl. x40. pag. 327, . cui

j

laudati ab illo celeb. Euleri praefatio

ngmmOSïP

jungi meretur

ls rtändiï ll

«d Inflitut. calculi differentialis.

€) Quam late uero patuerit , nemo hiftoriae Ro-

yiromi; 9

manae peritus ignorat.

Cornelius Nepos in uita

[j

Pomponii Atlici cap.3. Romam domicilium orbis

IaGantiae tamen RR omanos

terrarum imgcrii uocat.

; pub]ia» g

K $

: hi;

*4

VINDICIAE

hic poftulat Gryphiander 4e infulis ,

". 2"7.

: cap. 16«

fer

d) ngod egregie contra Bodinum ueterum au-

Goritate fuffultus oftendit Vincentius Cabotius ua-

yiti f

Jeq. apud Mearmannumin T

riar. iuris publ. et priuat. Difputation. lib.1I. cap.8.

f0nem.

í

efau;g jur. ciuil. et canot.

tom. llll pag. 622. feq.

C te]

Ti Ri

e) In Commentat, de. emendatione legali vei mone-

ariae in Germania ^ perturbatiffmae , praemiffa uiri

confultiffimi , lo. Frid. Kabii Differtationi inaugura-

J

n

/t de pecunia muiuatitia tuto coli

oc4Hda; in qua etiam

?

fomtus

dc obligatione cambiali non minus erudite, quam

de aliis obligandi modis; agitur.

tidettr:

f) De reb. geft. Romanor. lib. 1III.

pemia

£) De Roman. ve publica, feu de ve militari et ci-

qit i,

ul Romanorum , diff. 1. cap. 1. Ja4-

conjntn

b) Vt philofophatur Cicero de offc. [ib. HI.

Citim ;

€ap. 6.

i) De his omnibus egregie egit Euer. O

*

fhit Si

tto libl/'()

fingulari de £utela uiarum publicarum.

l

f n

k) De inuent. lib. II. cap. 4.

k 1G

]) Virgil, 4eneid. lib. III. u. $6. fequ.

») /Metamorpb. lib. I. u. 144.

üuiü"et

n) d diuerf. lib. XIILI. epiff. 12.

büs 0p

fere d

o) Orat. II. pro lege agravia.

p) Loci tibi indicat uir uariis fcriptis de orbe

Ibidem

erudito eximie meritus, loach. Ernaft. de Beuft. /s

hm f

Veifuch einer ausfübrlichen Erklaerung des Poft- Regals,

part. L. fet- 2. $. 7. pag. $7- f2q.

hen

q) Vt obferuat idem /. c. $. 8. pag. $9. /gq. Conf.

füerit 7

Y icol. Bergierius de publicis et militaribus imperii Ro«

borum

wagi uiis, ex Gallica in Latinam linguam ab Henr.

'rmnt

Chrift. Henningio translatus, Jib. IIII. fe&. 4. fgg.

apud Graeuium in TZefaur.

qantiquit. Ren. Atogn. .

Ti u

p4g- 410- f24.

Frllh

r) Conf. tifuli Cod. Theodof. et luflin. de eurfu

pull. angav. et parangar. ibique lac. et Dionyf. Go-

tüm|

thofredi.

filtur

5. ll.

CAMBIALES

153

S, MP Is.

s H

Remota 1gitur obie&tione Siegelii generati,

Interpreta-

ART. dl«

íio bl»*gelm-

Cabviu u

nihil fuperett, quam ut'loca fingula ex Cice-

naloci 1))17:1:

fi.1l g

rone in Diatribe $. 11. hanc in rem addu&ta C/cereiani.

Giuil.di u

huc repetendo. difpiciamus, uter noftr

HO

nult v n

ri fimiliorem ipfis tribuerit. feníum

prictfi r

le

ftotr t

Primus ex libro XII.epift. 24. ad 4tticu

i qu etum

aT

ydie, qun

fumtus ita habet :

de Cicerone tempus €

auod illi opus erit. Atbenis

Uldptuï7 t

guaem

permutarine poffit an. ipjisferendum fit ? de to

li

que re, quemadmodum et quando placeat , ueiim

confideres

Haec uerba non de pecunia fpe-

fr.

ciatim agere, fed ita effe comparata

exhHt-

mat Siegelius, ut omnes res ad uitam huma-

* Otto

nam neceífarias comprebendant

adeoaue

l

fic accipi poffe, quafi Cicero ex Attico quae-

fiviffet, quid fibiuideretur, resne ipfas, qvui-

bus opus habiturus fit fihus, fecum . Athenas

ferre debeat

an con(ultius effe putet, illas

jbidem permutando fibi comparare? Si uero

js de o

de Bof

etiam formula ifta loquendi ad pecuniam tra-

;Po/l Re

henda effet, qua Ciceronis fiho Athenis opus

fuerit, non alius tamen ipfi ex contextu uer-

(

T

borum fenfus attribui poffet, quam quod pa-

ter interro?arit, utrum nummi RBomani Athe-

j ib

/f74/

if fm-

nis. cum. nummis Graecis permutar queant

Eruftra enim , /fi pecuniam traieCtitiam . jiam

TT

tum ufitatam fciuiffet , Atticum de hac re con-

jony

fulturus, fed pronum ipfi fuiffet

uiam :3am

tritam

H

156

VINDICIAE

tritam fine ulla haefitatione eligere fibi quo-

ten ?.

que ambulandamz

Ym

hi,

$. n

0H d

Quae vefelli-

V'erum enim uero haec omnia non tanti

do p

7u*

funt ponderis, ut meam fententiam, quae ni-

fei d

hilominus firmo ftabit talo

labefa&tare, ne-

u

dum tollere funditus poffint. Quinimmo Cicero-

T

ném non de aliis rebus permutandis cogitaffe,

If&a |

fed de fola pecunia filio fuo mediante permu-

tjft)

tatione fubminiftranda follicitum fulffe, eo

qui

raeis adhuc perfuafum habeo, quo minus cre-

forma

dibile eft, ipfum uoluiffe filium Athenas ad

UniCur

mercaturam bonarum artium profecturum

qubus

praeter ueftimenta neceílaria fecum omnem

fiue librariam 2), fiue aliam füupelle&tilem fer-

&& Y

Wt Y

re, qua ftudiofi in Mufeis fuis opus habent

Neque filius illas res Athenis aliter permutare

pier

Tietat

potuiffet, quam fi alias eiusdem ualoris fecum

attuliffet.

Res enim fi re, permutationis, res

Tnüne

facile

contra pecunia fi comparatur, emtionis uen.

Vi

ditionis contra&tum celebrari, etiam iis no-

tum eft, qui primis iuris fcientiam labris de-

fkR &t

hac |

guftarunt.

Prius uoluiffe patrem, ideo haud

probabile eft, quia fic incommodum plurium

tem

rerum ad transferendum filio tradendarum ef-

tem

fugere non potuiffet , quod tamen haud du-

tens

bie ftuduit euitare

Itaque illum alterum

jiin

Ad res autem

maluiffe, manifeftum eft

M

emendas;pecunia fuit opus.

Originem egim

Hs

emendi uendendxque 3 permutationibus repe.

D

tens

eAMB-xA,L'Es;

14

»

Ü

f qu.

tens Paullus IC. 2) fic fcribit: olim non ita erat

nummus, ueque aliud merx , aliud pretium uoca-

batur , fed unusquisque fecundum nece[fitatem tem-

porum ac rerum utilibus inutilia permutabat , quan-

& non lnl

do plerumque- euenit , ut , quod. alteri fupereft, al-

M

teri defit. Sed, quia non femper, mec facile con-

aQurt, t

currebat, ut, quod tu baberes, quod ego defide-

ymo Ct-

varem , inuicem baberem, quod. tu accipere uelles,

js gtl

eleda materia eft , cuius publica. ac perpetua aefti-

yie em.

matio difficultatibus permutationum | aequalitate

ff &

quantitatis fubueniret.

Hanc autem materiam

o d

forma publica percuffam, nummum puta,

Ahens d

unicum illud optimumque rerum omnium;

vofeQtuut

quibus mortales ad uitae füftentationem indi-

m omtdi

gent, permutandarum inftrumentum , non po-

rlem &t

tuit non unice in animo habuiffe prouidus

ys hat

pater, filio fuo peregre abeunti, in tanta ua.

ermudt

rietate rerum, quae , ütut difpares, ad com.

Voris f

munem tamen illam menfuram, pecuniam,

ationiS, rÁ

facile aeftimari, et aequo emi pretio poffünt,

ltionig T2

otmni modo profpe&turus. Confirmatus in hac

g 5 n*

f.atentiá fui ab ipfo Cicerone, cum eumdem

libris d

hac tempeftate relegendo in epiffolam fequen-

jdeo h!

tem 27. libri XII. incidi, quippe in qua men-

tem fuam clarius adhuc explhicat, ita reícri.

xunné

"bens ad Atticum: 4e Cicerone ut fcribis, ita

| hälld d

faciam: ipfi permittam. de tempore: nummorum

j ii

enm

quantum opus erit, ut permutetur , fu uidebis.

T al

jm 9

Hanc permutationem autem non de diuerfis

nummorum fpeciebus, fiue uulgo hodie fic

jb

pe

«5

di&o

X

I$8

VINDICIAE

dicto cambio minuto uel manuali, quo aliae

wtobqüe

erga alias de-manu in manum quafi. uadunt

Tnc qua

fed. de.nummis uel. Romae a. Cicerone patre

lic perm

praenumerandis,. et Athenis Ciceroni filio,

pte, QU

procurante Attico, ab argentario. quodam

ldiam, v

amicoue Athenienfi foluendis , uel . Athenis

Türn vf

filio fuppeditandis, et a patxe Romae red-

m fupt

dendis, deque cambio adeo locali, mercan-

permuta

tili, et traie&itio intelligendam eiï"e

plures

duxt. (

fuadent rationes.

terat, fe(

hdbehst

4) Contrarium ,* :quod ad libros.tum manu folum

fcriptos attinet, ex, Ciceronis, filii ; epiftola Tironi

flicie d

fuo dulcillimo Athenis fcripta (/i£. XET. ad diuerf-

otes, fe

epifl.21.) patetj ubiinter alia mandata petxt ab eó,

ut; quam. celerrime "fibi librarius, mittatur , maxime . qui-

fitc roy

dem Graecus ; addita, ratione : multum enim mibi eii-

pitur operae in exfcribendis bypomuematis.

Librario-

f

rum.uero infpeGionem. ac dire&ionem. Tironi a

cumamp

Cicerone patre fuiffe dcmandatam

colligitur ex

Dovimm

epijl. a2. lib. XTA I Ad diueif. :

hii q

b) L. 1.-D

D. de conthb emt. iuendit.

fidere

. $. lr

Tépoffe

Ef aduerfa

Primo enim nunum eft dublum, quin, po-

à Qd

interpveta

fteaquam in primis Sylla ui&tore exercitu im-

QUi m

tio plwibus

rationibus

perioo Romano Athenas etiam cum ceteris

atque e

HWIHEILMY.

Graeciae, in prouinciam reda&ae, urbibus

lüüerat

fubieciflet 4), nummi Rom. f. aenei,, f. aurei,

üe] jp['f

f arceente] Athenis cum nummis. Graecis uel

Dattem

eiusdem uel diuerfi ualoris et uería uice Ro-

hï t()ta[

ltate

mae Graecicum Romanis fine grandi diffi-

Toon

cultate, mediante pro re-nata collybo, ad

endie

fexuandam diuerfae monetae aequalitatem

utro-

CAMBIALES,

1$9

&U du

utrobiqueintroducto, potuerint permutari P)

af wdu

Hinc quaeftio Domitiana fuiffet, fi Cicero de

etore p

hoc permutationis genere Atticum interro-

Ceron f

gare, aut confulere uoluiffet

Deinde ob mo-

0. qui

leftam, periculi plenam, et fumtuofam ipfo-

ul Ata

rum nummorum. transportationem, de qua

Potie x

jam fupra dictum eíft, haud dubie alterum

cal. melci

permutandi modum Cicero praeferendum

lt, plre

duxit

Quoniam uero nec is gratis peragi po-

l

terat, fed pro certa mercede demum locum

im tan lt

habebat , cuius ipfe , ficuti totius artis collybi-

epifto Ti Tm.

fticae, quam libenter ignorant litterarum .cul-

ïl/ [ JMH

tores, fe imperitum alibi c) profitetur, atque

t Pdllï

pH

hinc rogat Atticum, ut . caueat

ne pretium

'mff! 711/! fv

:^ Dbrane

permutationis fit. nimium

anceps ac dubius,

em. Tiront 1

cuinam potiusargentario uelnümmulario, quod

ligiur d

hominum genus faepe non minus uorax ac

lucri cupidum, quam numerariorum 4) fuit

fidere, remque talis momenti tuto committe-

.Te pofTet amiciffimum fibi Atticum, quocum

"a cond1fcxpulatu coniun&tiffime' uixerat, . et

f qu h

qui jam faepius ipfum cura füa et prudentla,

atque ex patria fugientem, 1pfa re familiari e)

um Cete

luuerat f), petit, ut bonum uirum indicaret,

E

ue] ipfe,. cum. dudum magnam fortunarum

j!

4

partem fuarum eodem traieciffet g), ut alias

G

!

h), totam rem , ut diligens paterfamilias ), gu-

f

bernaret

ut im dudum

Quamuis enim

J o

monuit re&tiffime Simeon Bofius &), in colli-

ollybm

gendis et dirigendis hifce epiftolis non ratio

jf

oquaW

tem-

u

160

VINDICIAE

ul

temporum habita fit, quibus fingulae fcriptae

ii P.

fünt, neque certo femper conftet, unde ue-

fitant

nerint, quoue loco datae fuerint; quodfi fa-

Dy

&um effet, earum XVI. uolumina qui legat,

)

azon multum, ut putat Cornelius Nepos, /) defi-

J

deret. biftoriam contextam illorum temporum; fa-

7)

Cicero

cile tamen ex ferie rerum a Cicerone domi

cuntis.

militiaeque geftarum colligi poteft , illum tum,

ve (iee

ex Afia et Cilicia dudum reducem fa&tim,

gue ;

pronyi

longius Athenis abfuiffe, quam Roma, ubi

( il

contra iam circiter fexagenarius Atticus aeta-

Ü

!

tis uacatione ufus," et quiete prudentiffime

fruens, interque procellas grauiffimas inco-

j

& (i)

lumitate gaudens plurimam partem eft com-

9.

moratus m). Quod ut clarius pate(cat , haud

e. t

abs re fuerit, hic inuefügare, quo tempore

|

confilium ceperit Cicero filium: Athenas, ubi

?

Mp )

ipfe olim eloquentiae pariter atque philofo-

d

phiae operam dederat, s) mittendi, Id au-

,

tem non re&tius definire poterimus, quam fi

itit, p

)

ex uita eius o) breuiter obferuemus, quo-'

Y

f

I

n B

xnodo tum res ipfius domgfticae fuerint com-

paratae.

Ti

£is fb

4) Vid. Plutarchus in $5lla.

Uit2e,

Uita li

P) Libras Latinas, Atticas, et Graecas paritefs

!io dii

atque diuerfa$ nummorum Romanorum et Graeco*

rum tam ex acre, quam ex auro ct argento con-

CiCErQ

flatorum, fpecies inter fe adaequat,

et pcrmutandi

illas inuicem modos oftendit, nec nos cum mont*

Vasite

Ut

tis Gallicis, Germanieis, Britannicis, Flandritis,

Pagsï

et Hifpanicis compatat Alexander Sardus de ssm-

Ml q

mis apud Gracuium in TAefaur. antiquit. Roman. fors.

uee

Qctero

2X1. pag. 17x8. [qq. Conf. Robertus Ccnnlisïde

va

flit, (

Hcmüc

z

CAMBIALES

161

Puhe erpe

va menfurarum pünderwnque' rvatioge apud eumdem

tom. V'IlI. pag. 1557. faq*

Add.1o, Frid. loachimit

, du

Knterricht. von dem AMünzvvefen, cap. 3- feq

5 quiij

C) Lib. XII. epiff. 6. ad LAtticum.

qui d

d) Conf. /. x. e. de numevar,

Vos, )

e) 'Tefte Nepote in uif4 Ztici cap. 4. $. 4.

tprm:

D Qt:laintum ulciffim. Attico profuerit ámicitia

jene d

Ciceronis, memoriam ipfius ab obliuione uindi-

cantis, Seneca epiff. 1. indicat: momen Atici peri-

ft, unto

ve Ciceronis epiftolae mon finuat.

Nibil ili profuiffet

hr n

geuer Agrippa.et Tiberius progezer , et. Dvufus CaeJar

pronepos; suier fam magna momina Laceretur, mifi Ci-

3 m

€ero illum aperuiffet.

s At

g) Tefte Nepote in ii2 ';eiu's cap. 2, S. g;

&) Conf, epiff. 25. lib. XII.

prudentilümc

vilfimas t

i) Quo nomine laudatur a Ne

et cap. 12. extr.

p]oktc Cap. 14. $,v

em elt t*

d) Anim

"

lat ,

ePi/i'c T

aduef, im Epift. Cie. ad Attic. lib. Iv

quo tem

]) In uita Attici cap. 16. $.

,30

Albens

$) Vtcolligo ex eius zi/a cap. .. $. I. f2 et

€ap. 9. $. 3. iunQa epiff. 18. Jib. V. ad Attic.

ige f

2) Vid. Io. Meurfius de' foriuma Afbenarum

n [l b

tap.8. apud Gronou. Tefaur. autiquit. ' Graecar.

£om. Y^. pag. 1726.

qus Qu "ï

v) In hac defcribenda plures operam alter alte-

Qemus, (u

Lanme

ro feliciorem accuratiorcu'zqyür: collocarunt.

fuermt cot

bini Biograpbia Cicerozis , operibus eiuspraemitfa , nie

yqnia breuitate laborat.

Petri Rami Czceroziagus ma-

gis fpeat ad ftili imitationem, quam ad hiftoriam

uitae. Corradi Quaeffura Ciceronís ar&ioribus tota

uita limitibus circumícripta eft.

Nimis e contrae

! lflml

rio diffufe ac ultra metam hiftoriae particularis res

n

at*

n'

Ciceronis geftas, utut ipfis eiusdem uerbis, Gui-

) u

h

lielmus Bollendenus , Scotus, fupplicum libellorum

u(md'

magifter auguíti resis M. Britanniae, et, iudice

g

Thoma Dempftero in Nofis ad Rofini Antiquit. Rom.

d

L f ndf[ili)

£45- 192.uir fummae eruditionis limatiffimique iudi-

6d

p

cii, in magnae molis opere poftumo, bonae frugis

J

ceteroquin plenilfimo, de £ribus lwmimibus Romago-

jj N

p

vui:, delcgpfit. Breuior, fed longe accuratior in

chlllf

/i

Heinecc. EJem.iur.camb,

L

i;la

162

VINDICIAE

illa enarranda fuit - Plutarchi ipfiusque Ciceroni$

Quigt,

ueftigia fequutus Francifcus Fabricius, Marcodura-

nus, cuius Hifloriam /M. Tullii Cicerozis hinc merito

[ quie

ro fummo fuo de re publica litteraria bene meren-

di tudio dignam iudicauit uir fumme reuerendus,

BEUPUE

tura fort

Yo. Àug. Ernefti, elegantiffimus elegantioris uetue

Ixg

ftatis arbiter,

quam . caftigatillimae íuae editioni

Mi |

operum Ciceronis praemitteret.

Inter Anglos prae-

clare de uita hac meritus eft Middletonus in £/e Hi-

CU etam

MRU

ffory of tbe Life of 2M. 'Tull. Cicero, quae Dublini

1741. duobus uolumimibus in 8. prodiit, etab Ab-

L

bate Prevoft Gallice reddita eít, Poft illum e Gal-

Wegru

lis ampliífime eamdem telam praetexuit Morabinus

/"H; i

j

in opere duebus tomis Parifüs 1745, 4. 'edito fub

tit. Hifloire de Ciceron, avec des Re

marques bz;(i(?riqrtes

- UQp

ei critiques.

D

X (

zfäpäiii i

08 V.

Áio n

Quo fespo- s.

fit affe&u Cicero profe-

ye Cicero

Quam tenero

m ii

quutus liberos fuos, pluribus enarrare nihil

iter fuum fus-

ii ay

ceperit A4-' attinet.

Id tamen filentio hic praetermitti ne-

£henas, inue-

Y

ffigatur.

quit, ipfum de commodis et dulcifümae fi-

TO r

Jiolae, et melliti 4) filii, et cari ex fratre ne-

PU qehy

potis, plurimum femper cogitaffe, fuorumque

V, n

fibi falutem maximae curae cordique habuiffe.

10 ems

Difcimus hoc ex uariis epiftolis, partim ex

D

tho;

qe p

fuo exfilio /), partim aliunde cum ad Atticum,

Cïcem N

tum ad familiares alios, fcriptis: Mox enim

te pin

apud Atticum 'de Dionyfio liberto c), quem

ipfius potiffimum iudicio regendis ftudiis mo-

f etrar

ribusque iftorum adolefcentum praefecerat,

f

aTe

fed poftea a fe, ut magifirum Ciceremum , inon la-

IT

benter, ut bominem ingratum, mon imuitus dimi-

p eiäm Q

Jerat d), couqueftus , Cicerones fuos fe malle fuo

9& h'&fu

agiftrum

potius labore fubdoceri , quam. alium üs m

: quae-

CAMBIALES

163

. Citeronj

Marcodi

guacerere

fcribit e)

Mox Caninio Salluftio

; Dnc meno

pro quaeit. refpondens, ex Cilicia, quam

à bene u

kemmmh

ereptam piratis f) prouinciam in Afia ex prae-

Flntlü 15 1

tura fortitus g) fuerat, inter alia meminit 5)

: (nae ao

R

"m, ubi ohm ipfe Apollonium Molonem,

ernpt W

C

$a d d

tons 23

u

tiam Romae operam dedit, audierat, Cz-

P d

€

er

,wæm

ylit, t

1»;*9"

,; num cauffa puerormm fe acceü"urum i), qui

wMWCü

tum amabant inter fe,

difcebant , exerce-

st o

F)fzm., fed alter, uti dixit Hfocrates in Ephoro

l «

et Theopompo, frenis, alter calcaribus egebat k).

qu;) hü Mïlh

Mox. Ciceroni

fuo,

qzmmam Roma

careaít

frpini potfJ/mum togam puram fe- dediffe, Attico

fuo nuntiat /), quam cunt praetexta pueros

ef0 pfOr

hRom. uirlem aetatem ingredientes, in exitu

(tate nl

Ícilicet anpi XV. commutaffe, Rofinus z) ipfo

vermte

hoc Ciceronis exemplo confirmat.

Hunc ta-

i ^

men morem non perpetuum, fed imperato-

exfm/

rum aetate mutatum fuifle

cum ipfe ftatim

fyprti

addit, tum alii monent, qui praetextatos an-

; T j

no demum XVII. togam uirilem fumfiffe, me-

g d

moriae prodiderunt »). Quidquid horum fit

J

,

Cicero adolefcens.uel iubente , uel permitten-

Mo( €.J7)

e ryx ïre

bello inclarefcere cupiens non fo-

rtof i

j

le,"n praeho Philippenfi- füb Bruto' interfuit,

jl

[Uf:mo

ífed etiam poft huius mortem Pompeii contra

räecefï ]

Caefarem pugnantis caítra fequutus eft, at.

que ex pugna Pharfalica

licet uiéto Pom

il

j fiolt *

Y

in

peiano exercitu, multa cum laude diceffit o),

u m

Poit hanc demum militiam a. u. c. 708. quo

r

j nf

C1cero pater annum aetatis fuae LXII | filius

L3

Circiter

164.

VINDICIAE

DT

circiter XVIII. uel XVIIIIL egit, fi re&e hic

Q

calculos Fabricius 1n. Hifforia uitae Ciceromuanae

(Iii d p

fubduxit

et poftquam diu multumque cum

qutad

Attico per litteras, utrum ipfi ad bellum His-

T i

panicum Iuhum Caefarem fequi permittere

LUET.

deberet, nec ne, deliberaffet p), eum Athe-

do, q

pas mlttere confultms duxit.

Tranfierat Íci-

tretttdi

licet M. Tullius Cicero, quamuis ultra fexa-

LU E

ginta lam annos haberet eodem anno poft

f ni

factum prima cum uxore Terentia dxuortlum,

firumer

ad fecundas nupuas cum Popilia feu Publiha

Qpis

q?),

quam uirginem , fiue, ut illius facultatibus

jtus,

fe aere alieno hberaret ut ait Q. Fufius Cale-

lt Dy

nus in oratione conuiciis plena contra ipfum

00

pro Antonio habita r) fiue, quod torus alge;

f t

ret; duxerit ,

matrimonium hoc ratione aeta-

Yon u

tis qu1dem m'tequale, fed non penitus a de-

Tienti f

crepito initum, ipfi obiurgantibus: cras mulier

tuffe

Cum au-

erit , feftiue refpondliïe fertur f).

Cond

M. Cicero propter indu&tam nouercamin do-

Te ho

o patris amplius manere nollet , fed fepara-

lr

tim habitare animo intenderet , forte etiam ob

16 Q

metum imminentis Romae tempeüatls turbi-

CXplicy

dae. et fortuitae uiciffitudinis £), a patre, com-

quittir

municatis antea iterum cum Attico hac de

Se-

qdjfil

re u) confiliis , Athenas fuit ablegatus.

t[ug

quentia enim ad hunc fcripfit x):. Cicerori ue-

lim boc proponas, itatamen, fitibi mou mzquum

;mhl "gt

(

uidebitur, ut fumtus buius peregrznatzoms, qui-

bus, fi Romae eæt, domumque conduceret , quod

dl lOI]e(

faCCTg

f

4

164

CAMB I.A'L'E'S.

tee It

fa&ere cogitabat , facile conteutus futurus erat, ac-

commodet ad mercedes Argileti -et. Auentini, et

Jntttt

cum ei propofueris, ipfe welim reliqua modevere,

n cum

quemadmodum ex . bis mercedibus fuppeditemus ei,

vhun B.

quod opus fit , praeffabo , uec. Bibulum , nec. Acidi-

permittere

num,nec MeffJallam 3), quos Atbenis futuros au-

m X

dio, maiores fumtus faturos, quam quod ex eis

st

saiercedibus recipitur.

Itaque. uelim, uideas , pri-

vl n

mum, condudores qui fint ,-et quantis deinde , ut

m p

Í

fit, qui ad diem foluat, et, quid uiatici , quid in-

dlUOfl"ms

firumenti. fatis . fit.

lumento certe Atbeuis nibil

o ib

opus e[t. Quibus autem in. uia utatur, domi funt

xcolttho

plura, quam opus erat : quod etiam tu animaduer-

sf CA

fs. Ex hac epiftola fatis adparet, Ciceroni,

utpote, quamuis alias opibus fatis inftru&to,

yts o5

tum tamen forte obaerato adhuc, pecuniam

jone &

non adeo fuiffe expeditam, ut ftatim abitu-

OiLts T

rienti fllio, quod opus effet, numerari po-

tuiflet.

Itaque ad fümtus Athenis faciendos

TL

( ?

ei condu&tores fuos adfignat, huiusque totius

ao

rei moderatorem Atticüm conftituit atque

adminiftratorem z). lam alibiuero az), etfe-

f

du (

re circa idem tempus, ubi mandata fua ipfi

( nl

explicanda commendat, ac de bonis fuis lo-

1n-

ï

m, e, C.Jm.

quituÜr, hunc in modum éfcripferat:;

"

j d

credibile eff , quam ego ifla non curem. — Omni ti-

J *

bi affeueratione adfirmo , quod mibi credas uelim,

yuniti

mibi maiori offenfioni effe , quam delettationi , pof-

l iniqm

felfiunculas meas, Non minus ergo lautas con-

yii,

ditiones *n hac epiftola filio füo promittit,

;

qi, P

L 3

quam

f,q f

166

VINDICIAE

quam reliqui iuuenes - ex illuftribus Romaho-

pote.

rum gentibus, eodem tempore Athenis ui:

hf

uentes, habituri forent. Quiniterum Attico

üLop

bb), ubi de mercedibus dotalium. borum. praedio-

Mij (

vim mentionem facit, liberaliter addit: quae

Qofi l

fi fideliter Ciceroni curabuntur, quamquam uolo

& hoc

laxius, tamen ei propemodum nibil deerit, Quo

f n

17agis autem hunc fcopum obtineat, rogat

fi ul

Atticum in epiftola fupra allata, ut folutionem

&

ftatis diebus faciendam ipfi curet. Quae por-

fadis

ro de uiatico monet, haud obfcure innuunt,

diney

non plus paratae pecuniae Ciceronem fecum

th7 (

ferre debuiffe, quam ad iter conficiendum

Jiba]h

fufficeret.

Per inftrumentum uero , cuius fi-

) i

mul memimit,. nullum aliud intellexiffe vide-

fium )

tur, quam quod alias cc) ad optimas artes com-

Xï() Y

parandas neceffarium iudicauit.

homa, uel

T

ex uila quadam patris uicina, profe&tum

Thorur

Athenas effe Ciceronem filium, ex ultimis

mltatu«

epiftolae huius uerbis colligere licet, quibus

D

hClp

fienificat pater Attico, iumentorum, quibus

Thétda

in uià utatur, Athenis contra facile carere

lm

poffit, domi fatis effe, fiue ad farcinas eius

ts

ferendas, fiue ad currum , quo ipfe uehere-

tus

tur, trahendum. . Neque ipfi defuiffe homi-

Ne&po

nes a jumentis, feu, qui iumenta curarent, exi-

ftimandum eft, quo nomine muliones, carru-

j

carios, leCticarios, rhedarios, aliosque urba-

I y

um famulitium magnatibus praeftantes , ue-

r)

niebant 44).

Cicerqnem patrem uero tem-

pore

?

CAMBIALES

167

Romin

pore huius profetCtionis non amplius Romae

Menis 1

fuiffe, inde patet

quod ibi quidem ipfum

um Atbnn

ut Leptae, initio belli Hifpanienfis, fcribit ee)

il

m p

tenuit owmnino 'Tuliolae fuae, fibi fua uita dul-

at uf

cloris ff), partus, íed exillo fecuta mors, et

Vi tl

ex hac maximus moeroi animi inde Aíturam

j W

Ííe conferre coégit , ubi pariter atque in cete-

at I^

ri ullis maximam . ilius anni partem ad leni-

Y ootoet

endam doloris acerbitatem in philofophiae

d

ftudiis confumfit, nihilque fibi amicius folitu-

Ure s

dine iudicauit gg), miffo quoque Publiliae nun-

yen Kv

tio, quod Tulliae, a tertio füo marito, Do-

yficet

Jabella, etiam dimiffae, obitu laetari uifa eíffet

. aj )

bh)

Poft hunc autem demum: filus iter

«ffe uidt

fuum Athenas fufcepit, non folum a L Tul-

tes Con

lio Montano ij), fed etiam a Tullio Marciano

Tons, V

J

Kk), duobus patris libertis, tamquam uitae

proïed

morumque re&toribus ftudiorumue fociis, co-

ex dhnlb

mitatus //), et Cratippo, fcholae peupatetlcae

j e

l

]

principi

ad dirigenda ftudia in primis com-

y, t

mendatus z. Siitaque, uti nullum eft du-

j a

brum, eadem uia trita, Appia fcilicet,

eft

fs

d

; (

ufus, qua pater , inde ex fuo exfilio reuoca-

yle u

tus, Dyrrachio profe&us per Brundufium,

Neapolim , Capuam, Sinueffam ; Minturnas,

jj m

^i €üï,

ex

Formias, Terracinam, et demum Ariciam,

05

am

Romam uenit z/]: facxle quilibet de longitu-

dine itiaeris poterit iudicare.

yqe)

4) Ad Attw lib. 1. epift. 1. lib. II.. epift. a. lib,

ante '

ÀII. epi

gen !

e

P) (.onf Epift. 1. fgq. lib. XIIII. ad diueif.

c).De

pme

X

168

KVINI?I CIAE

i

c) De eo lib. F^I. epift. x. ita ad Atticum: Dio-

nyfius mibi quidea im amoribus eff , pueri autem. aiunt,

m

eum fuventer irafti, f?d bomo, nec doffior mec fanétior

li í

fieri poteft , nec tui meique amantior.

Conf. epiff. 4.

hii

w 9

&

lt ;

t 26. lib. F'II. epift. vg.. lib. VIIII. epift. a«

latir

lib. x.

alen

.4) Lil. VHI. epiff. ro. Conf.

1OY1

epg,ä g. eiusdem

panum,

N

Aiitf

e) Epift7 4. ibid.

ü abt

f) Vid. Appianus de PeJl. Syr. p. st, 19v. etFranc.

14

Robortellus de prouinciis Romanorm apud Graeuium

Cüris

M:

Thefaur. aztiquit. Rom. Tom. IlI. pag. 7.

Meiy

fnde |

D Epift. ad diuerf. lib. II, epift, a.

if.

Datft

b) Epift. ad diuerf. lib. II. epift. y7. . Conf. ep

illos g

dYeniu:

2) lam ante quoque ad Atticum lib. F. epift. 18.

ex Afia fcripferat: Cicerozes uoffri funt apud . Deiotae

UET

alidy

vum, fed, fi opus evit , deducentur Rbodum; et epiff.

Räptiüa

Y9. . Deiotarus , cuius auxiliis magnis ufus,fum , ad me,

ut fcvipfit , cum Ciceronibus Laodiceaum uenturus erat.

Grieui

04j

k) Ad Attic. lib. Y71. epiff. y. cumqua conf. epiff. 2.

]

)

lib. I71. ubi ex ifta fua pereegrinatione militiaue fua

magnum ilud quidem, uerum tamem multiplex pueri ,

)

"

i.e. filii, iugemiwmm laudat, quo ipfe vegendo Labeve

l

enegolii fatis. addit.

De

uinto uero fuo ex fratris

et Attici ex forore mepote habes iudicium

!

!

e]sz.. 6.

6

hfa. ib. X. et epil. av. bb AX

.l/'

D) Lib. V IHI. epiff. 19.

j

)

m) Antiquit. Rom. lib. Y7. cap. 32. pag. 271.

7) Conf. Salmuth. ad Panciroll. JiZ. I. tit. de ha*

:

£nby

bitu et ueffim.

^e officio tosae purae, modeftia

in eo , qui illam fumeret, defiderata, rituque die

tertu

i, d

togae pueritiam exuendi, et deinde anno circiter

uicefimo barba rafa iuuentutem deponendi, pluri-

Voruy

VjI.

bus agit H. F. Salomon de efficiis uitae ciu. Remanov.-

cap. 2. fgg!. apud Albert. Henr. de Sallengre in

Tulh';;

TWigoy

"Ubefaur.: autiquit. Rom. tom.- HI. pag. 661. [qq. . Add.

Gothofr. Barthius in Diff. de barba, quae inter Dif-

fevtatioges eius, a perill. Gebauero iun&tim editas, ul.

fe»þ

|

timum occupat locum , Zewaat. $. 7. 159. ubiuno eo-

Ti

demque-tempore et barbam,: et practextam pueri-

äitd(

lem fuiffe dcpofitam, contendit.

4

o) Lo-

;

CAMBIALE S.

169

ticum: D

&) Locum hic fibi uiädicant, quae pater &d fi-

dufett t

lium Offic. lib. II. cap. 13. $. 3. feripfit: prima igi-

Iur eff adolefcenti commendatio ad gloriam, fi qua ex

E

onf, pf

bellicis vebus comparari potefl: im qua multi apua ma-

Ill i

iores noftros exfliterunt; femper euim fere bela gere-

bantur.

Tua autem aetas imcidit in id bellum, cums

[ s, t

aliera. pars fceleris uimium babuit , altera feliitatis

parum.

Quo tamen im bello quum te Pompeins alae

alieri praefeciffet , magnam . laudem et 4 [ummo uiro

e ab exercitu confequebare equitando , iacalando, ommi

yr tss

militavi labore tolerando.

Hanc uero alae praefe-

wi Grattia

&uram b. W'einreichius, cuius mei in illutri lycee

Meinungenfi praeceptoris humaniflimi memoriam

fan&e femper colo, in notis fuis per dignitatem

magiftri equitum imterpretatur, de

uo practcr

alios militiae Romanae fcriptores plura habet Span-

hemius de ufu et praeftant. uumismat. diff. .XII. tom. 1.

Y. eptf' j

pas 364.. Tempus autem, quo ifta in campis Phar-

'a

l Di*

falicis gefta funt, accurate determinare ítuduit lo.

p; t

Baptifta Bellus in Di:zir, de die Pbarfalici praelii apud

Gracuium in. TZef. aztiquit. Romag. tom. V/1II. pag.

finr, t

r

5

turi en

714- f44- ,

o ibl

D) Epift. 1. ef 19. lib. X1. epiff. ". lib. XII.

sliiue

q) Vt lib. XII. epifl. 32. ad Aiticum nominatur.

iplex m

r) Teftis eft Quin&Gilianus Irff. orat. lib. V I. cap. 3.

vutin M

[UO a f,;fff),c

f) Vt app

qu P^

J adduü&i,

aret ex loco Appiani infra gd fmc'xg

£) Vid. epiff. 13. e 17. lib. VII.*.

u) Lib. XII. epiff. 32.

Ant

X) Tres uero hi iuuenes omnes ex familiis infi-

; li

j, Ja li

gnibus, primus ex Calpurnia, fecundus ex 'Manlia,

. od

tertius ex Valefia, poft Valeria di&a, fuerunt or»

ti, de quibus uid. Ant. Auguftinus Je familiis Romae

ritaqu !

no

j

norum apud Graeuium in T7Lef. antiquit. Roman. tom.

d

7

p!ur f

VIl..pag. 11

"

O. I236. ef. 1276. de Ciceronis gente

Tullia uero Rich. Streinius de

!f WMWX

gentibus et familifs Ro-

Jagt ?

manovum , ibid. pag. 1132

A

'y) Nam onmnia Ciceronum , Catonis , Marii , Q. Hor»

[j

j

tet Dif'

tenfi, Auli Torquati , multorum praeterea equitum Ro-

editis "

mamorum negoia procurabat, ut teftatur Nepos in

ubium fJ

uila eius cap. 14. extr.

itt

kam p

3»

2) Lilf. Xfu. epif. 2

Ls*

44) Lib.

E

-

B-

VINQICEAE"

44) Lib. XV. epift.20. -

UR

bb) De finib. lib. 1. CAp. 34.

100

cc) Vti ad infcriptionem ueterüm adnotauit

-Iac;

[ 47)

Sponius ZMifrellan. erudit. antiquit. apud. Ioannem

qpitoli

Polenum /om. X. Supplem. nou. Thefaur. amtiquit.

Romanm. ef Graecay. pag. 1066.im cuius £om. J7. et

Pyrrhi Ligorii et Ioannis Schefferi de re aebiculari

teterum. opuícula continentur.

i

dd) Lib. V I. ad. diuerf. epiff. 19.

ee) Vt Terentiae fuae fcribit Jib. XIIII. epift.

pud, C

3

Ff) Lib. II epift. 14. feg. ad Atticum.

od 1:

£g) Vt refert Fabricius in

Aifiun d

Plutarcho.

Hifforia Ciceronis ex

li, a

bh) Lib.

N

epift. 15.

XII. epiff. $a. adätfic. Conf, /ib. XVI.

fl fz

i?) lbid.epifi. $3. ubi Cicero ita ad Atticum poft

!t uf

mentionem de huius litteris epiroticis fa&am : zi«

Tie comm

f «d fe epiflolas ad. Mdarciauum et ad . Montanum.

Eas in eumdem fafciculum uelim addas, mifi forte iam

Témh, Cer

dediffi.

Intelligit autem , ut Manutius hic et Cor-

PSENT

radus adnotant , fafciculum im Epirum mittendum,

et ex Epiro deinde Athenas deferendum, ubi eranf

as

qiomd

4Marcianus et 7Montanus cum Cicerone filio.

A ]

kk) Narrat quidem Dio Hiffor. Rom. lib. X X XXF.

- J5 430, Ciceronem | ab urbe profetfum, ut filium

Ts m

4itbenas in. difciplinam mittendum | comitaretur.

Sed.

fhütuo ;

huic comitatui repugnant epiftolae de flii profe-

Gione ad Atticum datae, et a me excitatae.

Ne-

€ Qf

que hic a. u. 71o. qui in Dione /. c. nominatur, fed

emxþfr

a. 7o08. Athenas profeQus eft. Patris uero curfus

Achaicus et inde reditus ad a, 7og. pertinet, quo

diüij

ilum retülit Fabricius in Hifforia Ciceronis. Nequc

illo biennio, quod filius Athenis forte confumfit,

Dete Q

patrem eo ueniffe, ex uerbis patet, quibus libros

QUCum

de officiis finiens illiultimum widetur wualedixiffe , uti

'ofam ;

S. Àurelii Vi&oris de wiris illuftr. cap. 85, Velleii

Paterculi /ib. II. cap. 66. aliorumque teftimoniis de

UT

mox fecuta ipfius profcriptione et occifione muni-

W&et,

tus fufpicatur b. W'cinrichius ad /, c. eleganter huc

illad Ouidii Triffium lib. III. eleg, 3. u. 87- fequ. ap-

Ult'lma |

glicans:

lat

ziccipe fupremo diflum mibi fovfitan ove ,

Quod , tibi qui mittit , non Babet ipfe , uale.

Vftend

id,

rl

AMBIALES

I

,

I

I) Vid. Middleton. in Z/if. Cicevon. fom. II. pag

200

adiotaut

4170») Vt Fabricius J. c. ad a. u. c. 696: ex eius

ipud. T

epiftolis ad Atticum commemorat..'

tftu, aritc

us i. J

de r i

StVT

Alter locus, ex quo dilucidius adhuc ap- Seeundi loci

paret, Ciceroni non de cambio manuali, fe

d Ciceroniasi

uberior €xe

Bu

1ocah,fermonem fuiffe, lib. XV. epifl. 1$. ad plicatio.

Atf

grig G

Aiticum inter alia fic habet in fine: quare ue-

lim, cures, ut permutetur Atbenas, quod fit in

C 4

annuum fumtum

Id fcilicet Eros numerabit. Eius

rei cau[fa Tironem mifi. .Ad haec uero contra

ad Attiun]

icis n

me commentatus Siegehus fibi finxit, Cicero-

dd M(]W ^

nem, certiorem fa&wn quantum pecuniae,

jif j

j hic «

per annum filius Athcmo mutuo fumferit, et,

ym mittt»

quomodo reftitueret

fecum deliberantem,

ndurt, li

i

Attico propofuiffe

fe uelle Tironem . Athe-

3071

,n

nas mittere, utibidem ope Erotis pecuniam

ïum, V: 'N

m:mre'f !

mutuo acceptam íoluat, quam Atticus dein-

ch

de curare debeat permutandam. Hinc iti-

exu« N"

dem,permutationem non Romae, uti ego cre-

t suclo le

didiffem , fed Athenis, et quidem unius mo-

1j

Q

)

I

netae cum alia faCtam effe , arbitratur

Sed

futiy

lr

quicumque epiftolae ifüus, quam ideo fere

iil

[

Jld

jf

totam in Diatribe exhibul, contextum infpexe-

fedet

j

qun i

rit, atque fecum perpenderit, facile animad-

1.

uertet, quam egregie falfus fit Siegelius, circa

;060

nc Xmm

p ^

ultima folum emsdem uerba haerens, quae

)

'8('!64

tamen etiam in fe fpetctata fatis luculenter

)

oftendunt, permutationemillam non Athenis 2),

fed

"L

h) VW

5

VINDICIAE

r7

Ed

fec Athenas 5) fattam, ac proinde multo ue-

t be

ri fimilius effe

Ciceronem annuum fumtum,

[C, QU

fio Athenis fuppeditatum, Romae .per Ero-

fbj, an

tem, non Athenienfem, fed Romanum pro-

amplius

cul dublo ipfumque illum Q. Turii libertum

Tile Dro

€), qui xpüus rationes procurabat 2), fiue ra-

enftme

tionalis, fiue adiutoris officio funCtus e), red-

&t o

dendum curare uoluiffe, atque hanc ob cauf-

fibi d

fam Tironem , Quinti fratris libertum f), cu.

J p

ius opera non folum ad defcribendos hbros,

copiofi

fed etiam ad alia negotia et publica et priua-

CoPnom

ta, in primis ad rationes fuas cum dicto Erote

& prud

exphcandas £ uti folebat b), non Athenss,

qæ i

quod longum iter non fine magno fumtu fieri

It fe ;

potuiffet, adeoque ualde aduerfum futurum

At

breuiorem : commmodiorem-

intentioni patris,

f w

que uiam praeferentis, fuiffet, fed Romam,

b; QO

a qua neuter tum adeo longe aberat mififfe-

——

qumf

fim «

Video nunc non fine magna uoluptate, Paul-

lum Manutium, qui le&toribus Ciceronis gra-

Tiprimy

Tl 0ta

tiffimam utiliffimamque operam praefütit, quod

(dort

epiftolis eius ad Atticum ualde concifis, et

hinc faepe obícuris, lumen affudit, eumdem

allentm

hmmm

fenfum huic loco tribuiffe ;

dum ad uerbum:

aumerabit, haec adnotauit: quantum tu Atbcms

ts dtqu

,&

jilzo permutandum curaueris , tautumdem tibi Eros

aumerabit; etad werba: eius rei cau[Ja, addi-

W li

m

dit

ut cognitis cum Erote vationibus cuvavet,

0) &

quod tibi numeraretur

Noluit fcilicet prou-

Tr et)oï

dentiffimus pater amantiffimo filio, de quo

tam

CAMBIALES.

173

e fjbl

tam bene fperabat, "ulla ratione deeffe. Qua-

n fürin,

re, cum hic apud Tironem conqueftus effet,

e ln

fibi, annuo licet tempore iam confe&to, nihi]

panunt p

amplius datum effe, neceffitatibus eius fubue-

m Datt

nire properauit, ad. digritàtem fuam perrimere

) r

exiftimans, illum z modo liberaliter a fe, fed

hu )

etiam ornate cumulateque. tratlari, atque turpe

ao

fibi iudicans e contrario, illum , qualiscumque

fit, primo ttatim auno egere.

Hinc honeftiffime

rim ) d

hs

Bf

copiofiffimeque tuendum Attico, quem non

cognomen folum Athenis, fed humanitatem

ja &

qido Ed

et prudentiam deportaffe nouerat 7), femel at-

Jl Athemsy

que iterum commendauit &).

Et quamuis,

pof fe moderaturum diligentius, fcripferit,

füm lt

m foturi

Atticumque, quem antea, quantum uidere-

tur, ut filio fuppeditaret, rogauerat, laudarit

ynodiord

D, quod filium a Jiberiore uiuendi ratione , ad

d R()mams

D

nat

fl

quam facile feducuntur juuenes, in transuer-

fum aC raptiue, nimiisque fumtibus, quos

1p A

]i

l

inprimis in luxuriem gulofi fui et bibaculi in

jceri

arte oratoria magiftri, Gorgiae, impenderat ;

s

[

g

dehortatus fit, contra£tum tamen ab eo aes

conals'

alienum non folum exftinxit , fed etiam annuum

i euti

fumtum auxit, motus nonfolum fili refipifcen-

j u

tis atque ad bonam frugem redeuntis 7) litte-

"d

ris, et inde intelle&is profetctibus eius, ob

hn

TU

quos illi eo magis indulgendum putauit 7), fed

etiam aliorum , praeclara de illo fícribentium

",

! aöö

0), et patri de filio tam digno gratulantium,

"Trebonii praefertim, qui ipfum Athenis edi-

j 0

tum optimis ftudiis [ummaque modefliae fama Wi«

" de qüo

t

: derat

174

VINDICIAE

derat þj, epiftolis laudibusque, quibus fe li.

i

$

benter credulum praebuit q), atque hinc gra-

Nepos i

tiffimum fibi fuiffe, Attico teftatus eft »), quod

finag, |

pollicitus effet, Ciceroni vibil defuturum [f).

pe atic

[entibus

4) Vt lofephus Scaliger aliique hic legunt.

putio

P) Vulgatam le&ionem re&e retinent Grono-

1. $

uius.et Graeuids,

la enid

c) Quem Cicero Cornificio commendat //7. XII.

u q

epifl. 26. ad diuerf.

d) Vt praeter hanc epiftolam docent 1

ect/29.

eiusdem libri, nec non 2. 13. et 15. Jibri XVL etag.

Ietti

libvi .XII.

Va À

e) Quales occurrunt in laþidibus apud Sponium

l. c. pag. 1067. ; Habuiffe uere etiam | Ciceronem

tj

alios, .M. Tullii fcribae-feu fecretarii fui exeme

itltt. j

plum docet /ib. ". epifi. 20. ad diuerf.

fit d

f) Wt patet ex epiff. 16« lib. .XV'I. ad diuerf.

) Lib. XFV'I. epiff. 24. ad Atticum.

jiIS; fde4

b) Teftatur hoc ipfe Cicero de Tirone fuo, quem

DN

in infcriptione epiff. 20. lib. F/I. 4d diuerf. humanit-

fimum adpellat, et cuius :zzumerabilia in. fe laudat

Ql fs

epifl. praeced. 19. officia domeffica , forenfia , urbana,

ii

rouincialia, in re priuata , ium ve publica, im ffudiis,

in liiteris füis.

Conf. epifft. 2. et s. lib. /1I. ad At-

B-j D

ficum.

fafty;

i) Vt de ipfo prae;licat in Catoze maiore cap. 1.

TR f

k) Lib. XIIH. epiff. 7. 1

,1. 16. ef£17. Jib. XF-

&i (

ePä/fc 17'

I) Lib. XII. epiff. 1.

1

COnfetm

D

:7) Teftis huius poenitentiae eft ep;f/oja Tironi

8Fcip

W

fuo dulciffimo fcripta 21. Zib. .XI7I. ad diuerf. qua

non folum errata aetatis íuae agnofcit, fed etiam

Ic Cice

praeceptis patris, de dimittendo ftatim Gorgia;

meqtarjj:

quantumuis in qüotidiana declamatione utilis fuiffet,

Vtdea

fine mora et tergiuerfatione fe paruiffe, fcribit.

mw oq

s) Lib. XIIIL. epiff. 7. lib. XF. epift. 3- fet-

£

E

W

o) Epifl. cit.

p) Lib. XIJ. epifl. x6. ad diuerf. .

u CC

"

4) Vt fcribit Attico/ lib. X V . epift. 16.

T) Liö.

m

I-!

f

CAMBIALES,

L

$

r) Lib. XF., epiff. 17.

f) Selebat autem Atticus, pecuniofus, quod

; hinc g

Nepos in uifa cap./9. $. 1. ei laudi uertit,. non for-

du

tunae, fed hominibus amícus effe, atque ideo íae-

fu.

peamicis fuis, non fecus abfentibus, quam prae-

fentibus, pecuniam line foenore, fineque ulla fti-

yc legut,

pulationc credere.

Ig uitendo-etiam , ut 1dem cap.

ment Cron

1. $. 1. de eo praedicat, quod femel annuiffet, tan-

fa erat cura, ul non mandatum, fed vem fuam uiderve-

|

iur agere.

od

!ü

$. VIL.

n p

T

Pertinet huc uel. maxime epiff. r. lib. XVL

| Quae alio

ubi ita Attico: de ccx. optim

e Ciceronis rationes Ciceronis lo*

u

co plemius

; apuä*fz

M

H

(s

explicentur.

Ouius enim recens: is multa,

quae illuftratur

arii i v

a U

uellem: in bis ue boc quidem malum , in mandatis atque corre-

!l

fat abunde:: H - $ LXXII. fatis effe, affatim pror- boratur.

] 4 din

Jfus; fed Xeuonem perexigue , et yMeygee praebe-

]

t (on,gïfg

re, id eft , minutatim: quo plus permutafti, quam

jigof. h

ad frutum infulavum , id ille aumus babeat , ia quem

"TR

itineris fumtus accef[it.

Hinc ex Kal. April. ad

iyjt, P

H-$ LXXX. accommodetur;

jl ^

Nunc enim infulae

j 1 7

tantn ; uidendum enim eft , quid , cum Roraae erit;

non euim puto, focrum illam ferendam, Ex hac

g nl fü'?'l',

enim, fi cum altera illa, fcilicet S. xs. lib. XV.

g Pl

conferatur, et nouum fententia mea robur

accipit, et Siegeliana penitus conuellitur, V'ult

tl

hic Cicero, prouti in fuis ad hunc locüm com-

I dd ii

L

n

(l

mentaris probe obferuauit Paullus Manutius,

i

j &if

ut uideat Atticus, quantum iam acceperit fi-

P

h

Jus, ex quo Athenis fuerit, et, fi minus ei

r

]'[]W.

datum erif, quam in annuum fumtum fuerat

y m' I

Ji

promiffum, reliquum ipfi perfoluendum cu-

f-

32.

Ó

ret. Conyenerat autem, uti fupra ex epiff.

lib.

piyïl I

,) Llh

A

VI—NDICIAE

d lig

lib. XIT. intelleximus, ut ipfi tantum per an-

Conjula

fimim;

num daretur, quantum ex fru&tu infularum,

zitilini

in Árgileto et Auentino ad. ipfum fpe&antium

Q À

4), uel ex mercedibus eorum, qui illas, con-

ib auil

&lm', ]

duxiffent, redigeretur 5). Quoniam autem

t w

idpell

illo anno, quo Áthenas profet&tus eít, tantum

ton C

modo H - S LXXII, fequenti uero LXXX. lo-

quit

QUif

catae fuerant; fi quid plus permutauerit At-

TOf pa

ticus Athenis. Ciceronis cauffà,, id ei fupra an-

infilon

Cof I

nuam impenfam in fumtus itineris concedit,

QUE

praefertim cum X&nq*, qui, Attico mandan-

lii T

li.l

te, pecuniam Athenis Ciceroni numerabat,per-

cirolyy

exigue atque minutatim foluiffet, quamuis

d0m05

Uilit f

pater nihil ab eo, utpote fibi tam,. quam At-

tllibus u

tico, dile&o c), neque indiligenter, neque il-

Vi

Jiberaliter fa&tum effe, arbitretur 2). ExKa-

Qs (i

t iil

Jendis autem April: tamquam annui temporis

)1

initio, nouam fümmam ad H.S. LXXX. au-

j

ÜD

&am e) adfignat filio eodem — permutationis

l)

genere ex reditibus iisdem infularibus, inter-

4 Mid

Bm [

:

ueniente Attici mandato, accipiendam, noh

^i iq

0 hr

uero Áthenas Roma mittendam, vubi tum

15 q]iy

propter comminutam diuortio cum Publilia,

4j t

t (ub

uel ex odio matris, uel ex amore Cerelliae f)

Omar

faciendo ,. et hinc dote reddenda, rem fami-

ünf, |

liarem, res angufta domi erat g).

Tl &t

i, (

4) Non fuiffe has infulas uel in mari, uel in flu-

Qs N

uio , fed in ipfa urbe Roma fitas, inde colligere pro-

num eft, quod Argiletum locum fuiffe im uvbe prope

C(lp ^

palatium , ubi tabernae opificum erant , praeferiimque

I;IW l

N

bibliopolarum , 4 quo Argiletanaé dicebantur, Varro

e

At

1

Ilsj

CAMBIALES.

177

m pet d.

de lingua L'dtïn. Ilil, 32. nos docet; 'qucni Seneca

Confolat. ad. Marciams eap. 8. Romanorum do&if-

w infütrur

fimum; et Quin&ilian. Imfcit. orat. lib. X. cap. 1. pe-

fpertr

ritiflimum linguae Latinae et omnis antiquitatis uo-

Y

€at. Auentinüm contra montem urbis fuiffe, fiue

yi il a

ab 4zibus, fiue a rege Aborisginüm 4uextiso ita di-

um,; inter omnes antiquitatum Romanarum - noti-

onm a

tia ucl leuiter tin&os conftat.

Infulas autem Romae

s i, t

adpellatas fuiffe zedes grandiores uicinis aedibus

non communi pariete coniun&tas, fedita ab iis fe-

AU

paratas,

ut undique circumiri poffent,

et fuo

u 4l

ambitu continerentur, quales in defcriptione urbis

non paucae occurrunt, ad epitaphium infularii fcu

délpue

infularum. cuftodis' obferuat Sponius /. c. pag. 10gr.

n od

Conf. Pitifci Lexie. antiquit. Rom. b. u. De fitu Argi-

leti pariter atque. Auentini uid. Bartholomaci Mar-

j i

liani Topographia urbis Romae, lib. L. cap. x3. ee

lib. IHl. cap. 3. Onuphrius Panuinius, Guido Pan-

zerba

eirolus, et reliqui auttores, regiones urbis atque

domos infulasque urbanas defcribentes, apud Grac-

) quamüïi

uium fom. III. Tbefaur. antiquit. Romaa.

De iníulis

talibus uero ipfis, quarum paffim meminit Cicero ; et

qu Àt

Vi&ruuius de Archite&tura Jib. ]. cap.'7. uid. Cuia-

5 neque ü

cius Obferuat. lib. I. cap. 4. et Gryphiander in£rad.

) b

de infulis cap. . . 3. fq

j

j temm?

. £) Cont. lib. XV. ep

q 17. 4d Atticum.

€) Lib. V.. epift. 1. et 11. ad . Atticum.

LXXX D

d) Lib. XVT. epiff 3.

:

e) De hoc augmento,

eiusque cauffa impcllcnt&,

grmufm*is

ita Middletonus in 77ita Cicerozis , uol. II. pag. 636.

ibus 7 'lnw'

Butthe youngmann vvas foon made fenfible of bis folly,

ed vecalled to bis friends, axd partieulary of Atticus,

ndäm, n

Jo tbat bis Fatber. veadily paid bis debts , and enlarged

i t

.Jdis allovvance , vubich feems to bave been about. feuen

bundret pounds . per annum. — Vtrum uero calculos re-

:m Pabl

&c fubduxerit, nec ne, uiderint iij qui nummos

Romanos ad no(trae pecuniae rationcs exegerunt.

Cudit/)

g i

Conf. b. Gesnerus in Thefaur. lizgu. Latin. uoc. fefter-

tius , et ab eo laudatus Eifenfchmidius, nec'non lo.

Frid. Gronouius de pecugia uet. Add. practer reli-

l——

l

quos rei numiariae fcriptores Er. Puteani pecuniae

-

uel j

]igere

pfä"

Romanae vatio facillimo ad uo[ffram . calculo veuocata,

u

n

í

C4p.7. f24. apud Alb. BMenr. de Sallengre in T/e-

Jaur. antiquit, Rom. tom. 11I. pag. 1184.

q. et Aldi

»raej?ff?'ïï

Manuti differtatiuncula de J/effertiis

Z

í

i

d. fom. d

j : i

M

Heinece. Elem. iur« canie.

MH

.VINDICIAE

pg. 834.feq.. Siue antem ad Britannieam , fiue ad

!

Gallicam, fiue ad Italicam Germanicamque monetam

doed

H-S.LXXX,. annuo íumtui deftinata, reducas,

Circiter 4000. imperialium fummam exaequabunt,

j

ttnam

quae pro conditione illuftris adoleícentis, tam ho-

DT

norabili militiae:gradu iam fun&i, nunc duobus fo-

Que ar

ciis féu ephoris, et aliquo faltem, licet non fre-

uenti, famulitio ftipati;,' commode procul dubio

at o

quit o

habitantis, condigne ueftiti, honefte uiuentis, et

faepe cum praeceptoribus fuis coenantis, praeter

(iill þï'd»

qu ci

litterarum ftudia forte etiam artem equitandi iacu-

jj

landique , quam ipfe pater in illo tantopere laudat,

t ajb

magis magisque exercentis, ac magiftros fuos ho-

Tif

norariüS et dida&ris non defraudantis, interdum

t l

haud dubie etiam iumenta, qualia ipfum fecum du-

a

cere, ibique alere noluit pater, mouendi corporis

fites

gratia, conducentis , non adeo magna uidetur

geliffe

fuiffe, nifi putes, tantam eo tempore omnium re-

tis dol

rum uilitatem Athenis fuiffe, quanta fuit Ariíto-

47/17711/)' í

phanjs et Demofthenis acuo , quo homines frugi

dusy

'

uix obolum in diem confumferunt, et legati, qui-

10io um

bus tamen magnifice atque e publica dignitate ui-

uendum erat, duas tantum drachmas in diem quem-

LO

N

que acceperunt, ut ex ipfis his fcriptoribus obfer-

uat Meurfius de fortuna Athenarum cap. 4. apud

UTR

Gronouiüm in: Thefaur. amtiquit. Graecar. tom. F.

t |

Alia certe fuit florentiffimae urbis poft

Bu j

p« i7or-

eXtyo.

caftigationem Syllanam ni

mis afperam facies, Plu-

itirdy

tarchi, Appiani, Paufaniae fide ab Vbbone Emmio

0777

in App. de inclinat. et intevifu rei publ. Attic. apud

Gronou. in TZef. antiquit. Graec. tom. 1lII. pag. 629.

m;z;n,;:&g,l

ïr*'&atä

et a Wolfgang. Lazio in Graecia amtiqua lib. 1I.

n t

cap. x.. ibid. tom. VT. pag. 3553 defcripta. Et quame

lt

uis ex ingenti clade poft Syllae mortem rurfus

emerferit, Romanorum libenter ad celeberrimam

1ts, ]

Quem

iftam optimarum artium fedem commeantium. af-

fluentia et beneuolentia fübleuata ; pretia tamen re-

MAT

tu ej

rum ob atinonae caritatem femel aucta non tam bre-

ui tempore , ceffante etiam calamitate bellica, im-

(i4],

WUer,

minui experientia

a[pera muliis difcit

U t

patg

lam perculfa graui Germania uulnere Martis,

füm D

ut nobifcum dolet ill. Richterus in qwisfa de prae-

r

Jentis belii calamitatibus qz;eftla , lub fhinem.

?ts (

f) Vü

D

CAMBIALE S.

Y

4

9

a, futa

f) Vtil quid&m obiicit adu-rfarius,fuus. 'in eráes

üque TOncur

v

?ioye fupra ex Dione excitata.

, rl

exitqidii

g) 1n menteni reuocat filio hanc curam fuam pa-

ternam Cicero 4e offic. lib. I11. cap. 2. $.3. talibus

centis, atl

p drle

ipfum uocibus hortatus, qualibus aures eius undi-

ue circumfonare optat. Sufüiges, inquit, soz pare

Tiot o f&

uam ex[petlationem. imitandae indufiriae. moftrae , ma-

t pra:u! dulio

gnam bonorum , mounullam fortaffe nominis. — Sujcepiftü

teumto, d

onus praeterea. graue et. Atbenarum, et Cratippi: ad

a,

quos cum tamquam ad mercaturam bonarum artium fis

cquiïanä'm-

profeclus , inanem. vedire tuvpiffmum eft , dedecorantem

ytoptre ld

ef uybis autloritatem , et wagifri.

Quare quantum

itros fs

conuiti animo potes , quantum labore contendere, ( fi dis»

jis, i

cendi labor eff potius , quam uoluptas), tantum fac, u

um feoune

efficias; ueue committas , ut, cum ommia fuppeditata

uendi cop:

nt a nobis, tute tibi defuiffe. uideare.

Morem patri

geíüffe tandem filium, tantum ex peccatis iuuentü

e onim

tis dolorem cruciatumque capientem, wf zoz folum

fit Ab

animus & failis, fed. aures quoque a. commemoratioge

omines f

abborrerent , non folum Athenis Romam allati de

Iegati, Q

ipfo rumores, fed etiam hominum fide . dignorum

leniate ?

teftimonia comprobant.

Ipfe Tironi fuo? Cratip-

diem quet

po me, fcito, uon ut difcipulum, fed ut filium, effe

jribus obl

coziumtlifimun. Nam cum et. audio ilum libeuter ,. tum

upe T

eiiam propriam eius fuauitatem. uebementer ample&lor.

TAR ff

Sum totos dies cum eo , noclisque faepenumero. partem :

i uf

exoro egim, ut mecum quam [aepiffme' coenet.

Hac

n ho

introdutta con[uetudine faepe in[cientibus nobis et coe-

nantibus obrepit , fublataque feueritate philofophiae, bu-

maniffine gobiscion iocatur.. Num uero de cetero ex-

| j "

jj

90

fpe&tationi patri$ pcr omhia fatisfecerit, ac praee

II

clara eius ueftigia femper fit fequutus, non conue-

i

p Bu

nit inter fcriptores, tum antiquos, tum recentio-

r

rcs, Luc. Ànm. Senecam fi audiamus, con(ulatum,

n m

ii

Ti

quem ipfum cum Augutfto geffiffe, Plutarchus au&or

a

m

eít, non propter fua, fed patris merita confequu-

y

u

tus eft. lta enim /ib. IJII. de benefic. cap. 6o. ali-

u

quande daturum me etiam . indignis quaedam, nom me-

(

M

" i

gauerim; im bomorem aliorum ; ficut im peteudis bozori-

bus quosdam tuvpifrmos mobilitas induffriis ,. fed mouis,

praetulit.

Non fine vatione facra eff magnorum uirtu-

fum memoria , et effe plures bonos iuunt ,

gratia bo-

j J

Á

norum nop cum iphs cadat. — Ciceronem

ium, quae

tad

í pMC

res confulem fecit, nifi pater? Hanc üero cauffam

[l1!

in notis agldi.t Lip*hus: sam

uiviutes ompnes aberant

rj

3

"

.ffffpar

180

vxgnxchtj

jfiupor et uitia aderant. Marcue quoque Seneca

iffe,

hitm

Suafor. 6. nibil ipfum ex paterzo iugemio babu

Wt

fcribit, praeter urbanitatem.

Néício, an haec lo-

i

lii

ca Ciceroni filio parum honorfiea ante oculos ha-

AllI.

Certe

buerit hiftoriae patris feriptor, Morabinus.

et Mu

ipfi non pluslaudis, quam ceius confobrino, tri-

COIttT

buit, dum ita fcribit zom. II. lib. V'I. cap. 21. pag.

ubf

a97. voila, dans quelles difpofitions de tendreffe pour

dit, (

oute la famille revegoit à Rome le nevet de Ciceron

eliio

et d' Atticus , ce jeüne bomme fi cheri dans fon eufan-

quige

(e, qui promettoit tant , et em comparaifon du quelle

Ciccn

fils sotre orateur avott. befoim d'eperous , tandes qu'il

eft, |

faleit au premier ume bride pour le vetemiv daus fes

Vrf

qrogrés: Pum .et lautre. tromperent. l'attente de leurs

N

parens, et fes des bonorerent ; celui doná il f agit, par

m t

. des fraits de perfidie et. de noirceur , qui durent le fat-

patrig

re regarder d'eux comme um monflre , et notre Tullius,

fcendi

paer une infonfibilite flupide, qui me le fit Jurvivre à

Quod

fon. pere, que pour étre l'oppro?re de fon nom. . Sed nec

Diloy,

caruit fuis laudatoribus 1ullius; et fi ea eft profc-

IIf La

&o, ipfo iudice Cicerone He&orem illum Naeuia-

p

num probante Jib. XF. epift. 6. et lib. V/I. epifl. 12.

T

ad, diueyf. iucunda. laus, quae ab iüis proficifeitur , qui

ltf.'rumq-,

ipfiin laude uixerunt ; nulla certe iucundior ei con-

jüT) )l

tingere potuitilla, quam Brutus, uir laudatiffimus,

um

ipfi tribuit, fic ad patrem fcribens epiff. 3. Jibri ad

D

Brutum: Cicero , filius tuus , fic mibi fe probat induftria,

tiatur,

b

patientia , labore, amimi maguitudine , ommi deuique

peniti

officios ut prorfus numquam dimittere uideatur cogita-

Wtl )

Honem, cuius fit. filius.

Adftipulatur egregio huic

teftimonio, quod ctiam Plutarchus in Brato perhi-

Tedic

bet, Lentulus £. XII. epiff. 14. ad diuerf. his uer-

bis: filivm tuum, ad Brurum cum ueni, uidere mon

N

potui, ideo.quod iam in bibermga cum equitibus eraí

qrofectus : fed medius fidius, ea effe eum opinione, et

fua, et ipfius, et inprimis mea cauffa gaudeo.

Fratvis

it Dj

enim leco mibi eff , qui ex te natus, ieque dignus eff.

W

Non immerito igitur illorum. imperitiam, ne qui

| edig

, Q

grauius dicat, arguit Franc. Fabricius im Hiffor.

Cicerop, ad a. w c. 710. qui, uerum effe, negant;

Qten

quod patrem ad iptum de parta laude bellica fcri-

Tib

pfíffe, fupra uidimus.

Sed pluribus cauffam eius

duerfus uituperatores calumniatoresque egit Midd-

iäne p.

letonus in. Z3ta Ciceron. to:. H. pag. 635. fqq. me-

lioraque ipfi praecordia Titsnem finxiffe; o

ftendit.

dem (

Inteme

"

17

'C-AMBIALES.

181

t Seneat

.Entcmperitiam uini uero , qua fe aliquamdiu in otio

) Dahu,

a haet 10«

|

witae priuatae, ad exemplum Antonii, Baccho h-

tantis, turpem dedit, loco Plinii Hiffer. nat. l.

oulos ha«

XIIHI. cap. 32. exeufat, quo uitium illud notans,

n Certe

et Marco Agrippae a temulento fcyphum impattum

W0 tl«

commemoràns, Janc gloriam, ait, auferre Ciceronem

ipan pf

uoluiffe iuterfetlori patris fui , Antouio.

Ir enim, ad-

tf u

4 I t

dit, azte eum auidifme apprebenderat banc pahnam ;

^

'

edito etiam uolumine de fua ebrietate.

Non repente

i J tj

quidem quem fieri malum, , aeque . facile credo, ac

"TT

Ciceroni affentior, Jib. I. de inuenti. cap. 2. difficile

ib

effe, ftatuenti, ut bomines a con[uetudine fubito con

TOPITY

uertautur, ek-ad diuer[as uitae rationes traducanture

defe j t

Neque difficulter mihi perfuaderi patior, dignitae

ij i

tum gradus, ad quos poft mortem patris, fiue

hp h o

patriorum, fiue propriorum meritorum fauore ad-

j Ts

ícendit, ipfum ab opprohrii turpitudine liberare,

ff

uod ei obiici uidemus.

lta uero illos Appianus

j od nf

Bellor. ctuil. lib. IIIE. pag. 11. 994. fecundum uerfio-

d prote

nem Latinam enumerat: Cicero muünor im Graeciam

im Ml*

praemiff[us a patre, praediuinante mala talia ; inde ad

1j

Brutum profeilus, ei eo mortuo ad Pompeium, apud

ii u

utrumque bonorata militia dignatus eft. Poft bos Caee

;

i d

Jar, quo auerteret a fe Ciceronis proditi dedecus, aue

qudlin

gurem eum fecit, et paullo poff. confulem , poftremo S3-

yiae proconfulem. . Sed cum inftituti ratio haud pa-

L

li !Wïi'l,

tiatur, omnem uitae ipfius admodum breuis colorem

TE

j

penitius infpicere atque examinare , aliis diiudican-

dum relinquo, quis prgpiorem ucritati imaginem

i af

reddiderit.

gr—cgio UI;

yuo p

$. VIII.

f his ucr'

um v

1l

Sed tempus urget, ut ad tertium locum TeHi iB

hi f""",

l

- plemior ex-

(

TA

j/)

in Diatribe ex lib. z. epift. 15. addu&um pr

O- plicatio.

i

[

"L.

grediar. Eo uero breuiori-hic mihi efle lice-

i Jl!

[

"n

bit, quo magis Siegeli explicatio cum mea

Y

l

;

j

conuenit , nifi quod uerbum permutare ibi ad-

anï,;

f, r

Haec

,a E

hibitum per procurare interpretetur.

m qu

Y

J

fane procuratio, fiita dicere lubet, mea qui-

ee

nie

dem opinione, non aliafuit, quam quae me-

/ andl

M 3

"l

hi

W

(

dizpte

l

185

YINDICIAE

diante permutatione alterius generis, 1. e. in

TCR

Pirte tl

terueniemte cambio traie&titio, fit

Ita quo-

QT f0

«ue Manutius illud , quod cum Attico fe per-

mutaile hic fcribit Cicero, explicat per pe-

qu)s cun

cuniam ab Attico acceptam, eiusque procu-

l eunftr

etebont

tatoribus reddendam.

Varisq

$. VIHI

quxi f

Onuarii loct $

T

Ho!^l0Y ^ CXe

Quartus denique locus ex epiff. s. lib. IIT.

l,uzma.

4d diuerf. pecuniae mentionem facit Ciceroni

i)0

ex publica permutatione debitae, quam 5Sie-

b

. geltus de pecunia a menfario quodam accepta

0

fst

intelligit.

Non megnopere huic fententiae re-

it, C g

fragor, dummodo uiciffim mihi corícedatur,

Qcnore

fuiffe praeter menfarios feu argentariae mene

ii

qb H

fae, omnibus omni tempore abundanter pa-

tentis, au&toritate publica conftitutos exerci-

01

tores et argentarios, feu argenti di(tra&tores

h1

Larg

et uenditores, quales cum apud Ciceronem

D

a) et Liuium /) aliosque ueteres auCtores, tum

Wg.

iniure Romano c) paffim obuerfíantur, eius

modi permutatores ac negotiatores alios, fiue

publicos; fiue priuatos, traffatorum feu traf-

ll

fantium nomine in iure cambiali uenientes, qui

f Ci

pecuniam uno loco acceptam aliorfum trans-

m |

ferendam, feu, ut ltali loquuntur, traffan-

Wt

dam fine mcommodo periculoue foluentis feu

mmmm

remittentis, ut hodie ftilo cambiali uocamus,

Ia n

alibiue per traü"atum acceptantemue cambium

lr

nume.

24

CAMBIALES.

183

H' i- e- in"

nümerandam praefentanti fchedulam curarent.

l qu

Forte tales Bafilica d) deinde aeyvgoreurvas , f1-

cuti nummularios zgersQíras, €) adpellarunt,

o lp

t e

quos cum Salmafio f) ill. Eftor 7) illorum qua-

qW pI

fi miniftros dicit, qui nummos ad menfam

tenebant, pecunids cogebant ac tra&tabant,

Uariasque operas alias praeftabant; quam-

quari faepius etiam nomina argentariorum et

r lh I

nummyulariorum promifcue ufuzpantur.

t Cjceron

;

4) Orat. pro Flacco, cap. 44«

quin J

P) Hifler. lib. Y'H. cap. a1, et lib IX XIIT. cap. a.

I ac&pïa

C€) L. 4. pr. D. de edend. 1. 27. C. de. pignor. ). 2.

$. 2. C. de conffit. pec. l. Y2. $. 3. C. de cobortal. .

entjae Tv

un. C. negotiat, ue milil. — Cont. Claud. Salmafius de

foenore trapezitico.

fcedtuf

je mete

d) Lib. VHI. tit. 18. l. 4. pag« 387- edii:. Car. Àn-

nib. Fabrotti.

nter p*

&) L. 3. lib. F. S;Lkz.pag. 384.

y exerc

H

f) De modo ufurarum. cap. vT- pag- 499. et ia

(radtores

Exercit. Plinian. in Solini Polybift. pag. 161.

cetert

£) 1n Diff. de permiffo et uetito collyko ,! quem agio

uocant , cqp. $ $. 19.:

(ores, Uf

r &U

6 X

j U

.. MHaec pro tuenda. explicatione noftra loco-

Neua4 loca:

m

ex Cicerone

tum Ciceronis fufficiant.

Sed non defunt alia

n

addutla.

eodem modo explicanda; ex quibus hic uel

j r«

unum alterumue adhuc iuuabit addidiffe. lta

mffte

nimirum /ib. II. epift. 17. füpra citat. de praeda

ss

mea praeter quae[tores urbanos , i. e. populum Rom.

teruncium nec attigit, nmec taturus eff quisquam.

gt

M 4

Sub-

184

VINDICIAE

Subiungit ftatim : Laediceae, quae urbs ad

d

ipfius dioecefin Afiaticam fpe&tabat, me pracdes

Tonat

accepturim , avbitror , omnis pecuniae publicae, ut

fs ho

et mibi et populo cautum fit fine uetfurae. periculo

Wq

Poftrema haec uerba fatis aperte monftrant ,

QUntiend

noluiffe Ciceronem hanc praedam ue&toribus

i p

committere tranfportandam. — Quare haud in-

M (i

congrue fac. Frid. Relmmannus inter phllo]o-

At |

0s et criticos non ultimum locum tenens, et

R

de his litteris praeclare meritus, praedes per

Eppo

homines reddit illam pecuniam per cambium

VOL 1

Romam transmiffüros

Eamdem fententiam

& hi

fouit o zv Gesnerus 4), qui, ficut in reliquis

Vl Y

etiam Ciceronis locis a me hanc in rem addu.

Q q

€us explicatisque mecum confenfit, ita hunc

Qur J

2

locum de illo permutandae pecuniae negotio,

HIPNRIS

quod cambium hodie dici folet, interpretatur,

Q [aeF

Deinde Cicero in eadem epiftola poft uaria de

Bibuli quaeftoris in Syria maleuolo animo in-

Ubj f

teriecta fic pergit: zam ad fenatum quas Bibulus

ftae

uiferads miflt, im iis, quod mibi cum illo evat com-

Q Rn

muue, fibi foli attribuit

Se, ait, curaffe , ut cum

quaeftu populi pecunia permutaretur.

Quam per-

Ilpe

mutationem pecuniae in Cilicia et Syria col-

fe uià

le&ae 7) quaeftnofam itidem haud male. lau-

datus

71

"

CAMBIALES,

185

ub

datus Reimmannus de cambiolocalirei publicae

Romanae proficuo uult intelle&tam. ||Non mi-

tit praæde

nus huc pertinet, quae Cicero ad Atticum

puliott

at peit

lib. P. epiff. 13. fcribit:: Apollonienfem. Xenonem

thontt

commendauz

omnino ommia fe fathurum vecepit.

QeCCOTUS

an praeterea rationem. Philogeni permutationis

ve hod

eius, quam tecum feci, edidi.

Xenonem enim

Attici procuratorem íuiffe, ex di&tis $. €

sbl

tenens, d

conftat

Philogenes, ut apparet ex princip

sedes nt

epzj?. 2, €f3

. lib. VT. Attici libertus, ipfius ne-

camut

gotla in Epiro, ubi magnam bonorum par-

tem habebat, procuràuit

Vid. epiff. 7.. lib

ntentim

FII

GN

Inter mandata uero, quae in hac quo-

em od

que epiftola Áttico a Cicerone commendan-.

n hu

tur, plures fuerunt res domnefticae ac pecu-

p n

marlae in abfentxa Ciceronis Romae ab Atti.

co faepe cambialiter tra&atae.

Quod etiam

alio exemplo ex epiff. r. lib. XT. confirmatur ,

[ um (

ubi fimilis permutationis fit mentio.

Fallor

ob

praeterea , aut tota epifola 20. libri 7- quae

7215514&

ad Rufum de rationibus prouincialis fcripta,

m

et uariantibus le&tionibus faepe corruptis tam

j

um

um p

implicata,-ut ipfi Oedipo conie&ore opus ef-

NI

"u

fe uideatur, tantopere obfcuritate fua inter-

gt ?

M $

pretes

(att

186

VIHD!CIAE

pretes criticos uexauit, et ingenium quoque

Cortianum diuerfimode exercuit , facilius me-

(u

liusque intelligi poteft, fi ex indole ac natura

| (upemäc

——

negotii cambialis iuridica explicatur, et quae

Irt pete

ibi ad liberandum Volufium de praedibus Va.

E

Jerianis et de pecunia Ciceroni Valerii manci-

|

polt i

pis nomine cun&ta exftant, de eo intelligun-

tio Til

tur, atque uocabula praes et manceps fignifica-

| p

tui negotiatoris et cambiatoris, qualem utrum-

ïv tüm du

que fert, adcommodantur. Vtuerum tamen

- Toftuta

fatear, non minus ad hanc epiftolam, quam

feceffiz

ad uexatiffimam /. $. D. de uaut. foen. quadrant

| , Qu

uerba Varronis ex libro HII. de lingua Latim.

. B

quae Tüfti Zinzerlingi de uero eiusdem feníu

( us )

Commentatio c) in fronte gerit. Sunt enim hu-

0 qu

jus modi: zon mediocres tenebrae in fylus, uli

Tie fb

baec captanda. Neque eo, quo peruemire uolu-

t def

!

mus , femitae tritaes neque non in tramitibus quae-

EIS mag]

dam obiela, quae euntem retinere po[fint.

loui T

4) T?bejïmr. lingu. Latin. uoc. praef.

. b) Quomodo uero et quibus auxiliis tantum p?-

dles qu

cuniae ex Afiae fuae dioecefibus collegerit Cicero,

ipfe partim Attico Jif. 77, epiff. 21. indicat his uer-

M e) (

R&m

bis: ciuitates locupletes, me in biberma wilites recipe-

vent , nagnas peeunias dabant.

Ufhcu

c) Apud Eu. Ottonem . in TZ:e;/Zzur, iur. Rom;

J

iom. P^.

oqu

So XI.

4

"

CAMBIALES.

187

n quyr

s. Xl.

XcIRUs n

t Aliud. argue

de uetat denique, argumentum utu

Hnenium a

: C OOU

commerciis

. fuperuacaneum , pro uindicanda fententia no--

et nundinis

I

ftra petere a nundinis Romanorum ? Sime ehifBi p resorüm

db

ab ipfis urbis incunabulis coeperint fiue mox

Jen f

poft illam conditam natae fiue demum a Ser-

u

vio Tullio à), quem etiam primum aes, nota

! ff

pecudum, unde ipfum pecuniae nomén or-

of uU

tüm duxit 5X fignaffe, Plinius c) au&tor eft

r f

inftitutae fuerint, certe ad communem illam

]n, qui

neceffitatem , utilitatem, atque commodita-

quadran

tem, qua exigente ftatis diebus libera cuique

u Lottl

permutandi, emendi, uendendique poteftas

"Len-

em n

data fuit, originem fuam referunt 4)

enim

tum quoque abeít, ut eie&tis regibus nundi-

i )

nae fub iis ottae quoque in exfilium 1uerint

Wt ul

aut defierint, ut potius fucceffu temporis ma-

i

gis magisque frequentari, ac feriarum inftar

il

loui et Saturne facrarum, ueluti nitidiores

dies quadam quafi religione coeperint celebra-

d

re) Quum autem,in ilis non folum ciues

7! (isty

"i hs w

Romani commercia füua exercerent , fed etiam

j w

ruftici ex uicinis uicis,ac peregrini ex diffitiffimis

n

quoque oppxdxs ac regionibus undique tanta

copla

j

198

VINDICIA E

Copia ad eas confluerent, ut praetor urbanus

omnem

ad dmmendas inter emtores uenditoresque

abund

J adfon

fübinde exortas lites non fufficeret, fed prae-

r d

tor peregrinus f) etiam coníitituendus effet;

Trtation

quum ciues Romani quoque Cyprt negotii-

todo o

rentur, quam ob cauffam Cicero g) Q. Volu-

Qd

fium eo mifit, ze ius fibi diflum nmegarent, quo-

1 pattes

"am euocare ex infula Cyprios non licebat ; quum

üonemt

Mercurium, artium omnium, et fermonis in

Tüubr

primis, unde quafi AMedicurrius, feumedius in-

&um eft

ter deos 5) hommesque currens mternuncms

hlc

Vütyt i

AE

fl atmy

4Atlantis Tegeaeque. mepos commune profundis

Quie d

Et Superis Numen ,

Dem ll

lfitm

bti Claudianus i) uocat, dlüus efle uidetur,

VUf t

Romani aeque colerent, eique, tamquam nun-

dinarum omnisque mercimonii ac lucri &) tu-

4j

tori, frequenti mercatorum praecipue coetu,

b

facra facerent

neutiquam probabile eft, eos

Chllfu

4 pecoy,

ilud negotiationis permutationisue genus pe-

nitus latuiffe, quod fequior aetas cambii traf-

)i

fati nomine barbaro infigniuit.

Valde itaque

n g

L4

kaum

mxror, qui Leyferus etiam 7) tam abfciffe

omnem

5

A

CAMBIALES

189

r ub

omnem ptifcis Romanis cambii cognitionem

(toresq

abiudicare potuerit

Neque enim ad hanc il-

lis adferendam eo, quod Cicero in Orat. P. in

fdy

Verrem de collybo meminit, ubi certe de per-

us d

mutatione diuerfi generis nummorum folum-

yl t

modo loquitur, neque fitulo Pandedarum, de

J

eo , quod certo loco, quorum equidem neutrum

t r

in partes meas traxi, opus; neque ad condi-

j qui

tionem trapezitarum, argentariorum, et num-

fermy

tulariórum recurrendum eft. — Veriffimum

medii !

enim eít Ciceronis :) effatum: muale conietla

tefmuna

maleque interpretata falfa funt mon verum uitio,

fed interpretum infcientia

Àn uero haec omnia,

quae àliquam tamen cum cambio fimilitudi-

tfuni

nem habere non negat , ab eo tantum , ut putat

diferant, quantum inffintlus naturales brutorum a

: (idet,

iuye naturae , ali Yudicent

um u

enl)

a) Vid. Macrob. Saturnal. lib. 1. cap. 16

ye con

$) Conf. Ifidor. Origin. XI71l, y5. Add. V. C,

Chriftiani Crufiüi Commentarius de originibus pecuma&

d

4 pecore.

j !

c) Hiftor. nat. lib. XX .XIII. cap. 3. Conf. ad Ote

jl t

£onem Sperlingium epiftola Gisberti Cupcn apud Poe

j

lenum in Thsfaw. tom. LI1I. pag $9-

mabff

d) Vide

jnem

199

VINDI (3 IAE

d) Vid. Exvc:us Puteanus de /ttndzms Ramana.

rum cap. 1. et iun&a huic libello ssaxtiffa ex Grcgo-

ri Tholofani $yntagm. iur. lib. XAXV. cap. 3

. de nun-

[

diuis et mercatibus, $. 2. et 9.

Ifent.

QI5, tf

! e) Putean. £. c. cap. 29.

f) De quo conf. Io. Henr. Mylii Differf

hà. f

u

) Lib. V, epiff. 21« ad. Aitic.

IK

À) Vnde menq/lmtar ucl mmzjlmtar feu. minifter

Contto

deorum audiit, ut patet ex infcriptione, quami ex-

bibet Iac. Sponius in Zifcell. evudit. antiquit. Sett. HI.

Qs d

Refert hunc

apud Polenum /. c. £om. III. pag. 830.

fs

deorum famulum inter deos focios uel coniun&os

Adrian. Relandus in Diff. de diis Cabiris apud. eun-

-

tfim [

dem ibi4. fol. 334. feq.

tis tT

-4) De vaptu Proferpm I, 89. ad quem locum conf.

— —

Gesnerus,

G

Thant

k) Hmc in ueteribus mfcnpt:ombus modo coz-

Tnt

feruator orbis, modo luerorum potens, modo wundi-

nator et negotiator adpellatur apud. Sponium 'i/id. et

Romæ

Puteanum cif. cap. 29. Graecis uero Aweavs íeu

Itos

forenfis di&us, de quo plura Graecarum antiquita-

tum promus condus locupletiffimus , Io. Meurfius

luhe

in Atbenis Atticis lib. E. cap. $. apud Gronouium in

linc

Thefaur. antiquit. Graecar, tom, IIII. pag. 83a.

nego

D) ln ZMeditat. ad Panded. fpecim. CXXAXLII-

tuffe

enedif. 1.

r

9) De diuinat. lib. 1. cap. $2,

üalts

j XIl

CAMBIALES.

191

j Ro

s. XII

j ex r

. y dm

Vtrum Romani nuius infütuti Ipfi fuerint Num cambia

Romanis an»

inuentores, an ab alis populis, forte a Grae-

tiquiora fimt,

cis, uti plura alia , , didicerint; et num h1 il-

in "RWed10 ve-

linquitur.

Pifer

lud, ficuti, ipfarum ufum litterarum, a Phoe-

nicibus acceperint: noua eft

eaque altioris

indaginis, quaeftio, non minoribus obnoxia

fet esitifer

controuerfiüis illa: quis primus nummis cuden-

& qui BU

dis adhibuerit manum.

Ali enim Graecos

t g.]

Rehert us

] coniuni

fignandae nmionetae auctores faciunt 4); alii

rapid at

ufum nummorum ab Afiaticis gentibus, Affy-

ris et Babylonis potius ad uicinos Iudaeos et

locut t

Graecos, ueluti propagine, tranfüífe, autu-

mant 5). Quiscumque uero nummos inue.-

g miu

nert, hoc dubio caret, iam dudum ante

qod p

OWmIM j

Romanos apud Tyrios et Sidonios in aliisque

D u

Phoeniciae ciuitatibus inter ipfos Graecos et

g inqu

ludaeos comiercia exercita fuiffe,

Neque

y, Mat

ronouiut/

hmc improbabile eft, hafce quoque gentes

p

negoti cambials iam aliquam notitiam ha-

buiffe.

g

Sed meum non eft, emus originem

tam alte repetere, cui rehqua rerum orien-

talium penus lubenter relinquenti, unice ue-

ftigia

9 J

-

I92

VINDICIAXE CAMBXAI ES.

(

ftigia cambii apud Romanos obma umdmare,

SERE)

fu conü;xtutum.

À CON

4) Poliucis etLucam tefiimonis id probare ad.

Jj

greffus eft Otto Sperlingius in. epiflola ad. Gisbert.

Cuperum , apud Polenum 7. c. pag. 43

-&) Gisbert. Cuperus in epiffola ad Sperlizgium ibid.

pag- $7- [4q. et Stcph Morinus d Cuper, ibid. pag:

61. faq.

jl

20

NT

$.

z

-7

EX

]xx

*f

:

A -

l H

p

'*9,

DRDEDG PA SESSEEISIISS

i

Z

Cv^

.

&«

29

f

IQ.

EDITJ

]

1O.FRIDERICI EISENHAäTI, IC.

Lgndicæei

SERENISS. BRVNSVIC. ET LVNEBVRG. DVCIS-

À CONSIL. AVL. IVRIVM N ILL. IVLIA CAROLINA

pfobarc Ü

PROFESS, . PVBL. . ORD. FACVLT.-

IVRID.

TRU

PRAESIDIS

»erli»gizmäiäi

SPEcïMEN

(l IM' Pg'

BIBLIOTHECAE

IVRIS CAMBIALIS.

N

z

N

—

57

N

Zs

Sy

A

(«

—

"

MES

$

fi;

!

P

a

j

SEE

Se

e

(2

ad

i

WT

4

ul

2

l

Y

^i

N

zS

N

i

N

T

/S

N

o

(

Kï/

249

AT

(

swæmwsmswwma»äwæmmwæw

EDITIO ALTERA PRIORI AVCTIQR ATQVE

p

EMEND ATIQ R.

EX

4

Fom

t

fen

il

I, ee

ii

[

fif

illi

il

(j

Pllll

f

hi

NT

d

À. Q

n

4j

]

Aï'gg

l

Bu

r

^

*

F.

n

OXONOIOIONOIONONE NONONOIOSOIOSOR

XCX

?

*

A'ä

X

äääääämæä EOIORSOROK

$. 1

FOntes juris cambialis funt diuerfae ordina.

tones cambiales, e quibus notari me-

rentur

I. eae , quae in exterisregr,ïis uigent.

4Augliae regni fub Guilielmo IlL et Scotiae

fub Carolo IL in Continuat. L. Corp. iur

camb. pag.

Belcii foederati a. 1719. apud Si&agel, in Corp.

iur. camb. part. I. pag. 477. fqq.

Danica a. Y6g1. 8gg. et 1

731. apud Siegel. par

318..0]9.

Gallica a. 1673. apud Siegel. pdg. 444- fqq. et

3. 1719. apud eumdem pzg. 473. f4q.

Pruffica a. 1684. et 1724. apudSiegel. pag. 111.

fqq. a. 17s1. in Coztinuat. I. pag. 2. fqq.

Ruffica a. 1729. apud Siegcl. pag. $48.f4q.

Sueuica a. 1671. apud Siegel. pag. $89. fq.

et a. 1748. in Continuat. I. pag. 17. fqq.

€ae, quae in emporiis exteris celebrantur.

Am[telodamenfis apud. Siegel. pag. 479. /qq. *

4niuerpienfis a. 1541. et 1667. apud Siegel.

pag- 407.

4rgentoratenfis a. 1693. 1747. et «;7.Xin Con-

tinuat. H. pag. .. .

&

Bononienfis apud Siegel. pag. 499. f4q.

Dantifcama a. 1701. apud Siegel. p

' faq-

ag.. 368.

Na2

Vfbis

j

196

B'IBL.I(')TILIECA

yrbis Faui $. Galli a. 1693. et x717.'äpud Sie-

H

li

gel. pag. 426. fqq.

Genuenfis a. 1633.

Lij

Lugduuenjis a. 1667. äpud Siegel. pag. 4233. fq

B]

Rigenfis a. 1671.

:

L

Ri

Roterodamen[(is a. 1660. apu

d Si*egel.*þäg.* g

| fqq. et a. 1720. in Continuat. II. pag.

Wi

Venetaa. Y704. et 1710. apu

: fqq-

d Siegel. pag.v4'3 8

&il

Vefuntinen[is apud Siegel. pag. «o9. fqq«

Vi

Vratislauienfis a. 1672. et 1712. apud Siegel

pag. 278. fqq. a. 1722. in Centimuat. L. pag

Wi

|. !61. fqq.

C0

Leges cambiales G

ermanoyrum ; inter quas

eminent

Jügz

a. Rece[Jus imperii a. 1654. S. 107.»apud.* Sie-

j

gel. pag. 148. et Couclufum imperii a. 1671

:

Bul

1n Continuat. [. pag. V.

b.Yura cambialia prouincialia, in quorum

/

cenfum ueniunt lus cambiale Altenburgen-

Die

fe a. 1697. et 1720. apud Siegel. pag. 179.

Bri

fqq. a. 1750. in Continuat, I. pag- 46. fqq.

Anfpacenfe a. 1739. n Conzinuat. I. pag. 38- /fqq.

Bu

Auftriacum a. 1717. apud Siegel. pag. 148-/qq-

Cl

Brandenburgicum a. 1709. 724. apud Siegel.

pag. 119. fqq. €t1751. in Continuat. I. pag. 2-

T

hj

Brunfuicenfe a. 1715. apu

d Sjegel. ]p^48- 244.

hTT

fqq. et 1723. in Coutinuat. I pag. 45-

Ca[felanum a. 175$1. in Continuat. II. pag-

Culmbacenfe 3. 1717..apud Siegel. pag. 199.

lj

fg4.

Hfznouienfc: a. 1737. In Coutinuat. II. pag.

Hgn-

Txvxxs CAMBIALI S.

197

m

Hemnebergicum a. 1748.

;

Iuliacenfe et Berge/nfe a. 1726.in Continuat. 1

PA

Lufatiae fuperioris apud

VSiegel. pag. 86. fqq.

nj

Palatinum a. 1726. apud Siegel. pag. 389. fqq.

n

Rudolftadienfe a. 1755.in Continuat. I. pag. $8.

f4-

ag

Rutbeno - Plauienfe a. 1717. apud . Siegel. pag.

pl

159. f2q-

r

:

Silefiacum a. 1738. apud Siegel. pag. 255. qu.

u r

Vinarienfe a. 1726. apud Siegel. pag. 190. fgq-

jf

ij..

Würtenbergicum a. 1759. in Continuat. IT. pag.

c. Ordinationes cambiales celeberrimorum

nter Q

Germaniae emporiorum.

Auguftana a. 1665. renouat. 1701. et 1716.

. 3

apud Siegel. pag. 316. f4q.

T £

Bolfanan(is a. 3666. apudSiegel. pag. 201. fqq.

3. 1718. apud eumdem pag. 217. fqq. $79-

fqq. et a. 1744. in Continuat. I. pag.92.fqq.

| um

fjl

IT

lJ

Bremenfis a. 1712. apud Siegel. pag. 263.f4q.

M m

Branfuicenfis a. 13686. renouata, et àd totum

[

2

Ducatum extenfa a. 1715. apud Siegel. l. c.

:

j

f "

Budiffiuenfis a. 1635. et 1666.

ii

|

Colonienfis a. 1675. et 1691. apud Siegel. pag.

|

!

Sien

387- f1-

L

If

Erfordienfis a. 1706. et 1707. apud Siegel..

Pag- 232'

[ u

Francofurtama a. 1662. renouata 1676. apud

l

Siegel. pag. 380 [qq. et a. 1739. 1n Conti-

nuat. I. pag. 74- fqq.

"

Hamburgenfis a. 1711. apud Siegel. pag. 414.

fqq. et.a. 1719. 1bid. pag. $88. fequ.

N 4

Lip[ien-

M

p

198

BIQLIOTHECQ

Jïïüifpjäenps a. 1682. apud Siegel. pag. 1. fgd. et

Aj

Toac

Coutinuat. I. pag. 91.

Lubecen[is a. 1662. 1669. 1706. äpud Sïegel.

lt A

'

fi0ner

Dag. 364. jequ. et Continuat. II. pag.

ij

Norimbergen[is a. 1721. apud Siegel.pag.gä&

hii

;217(17. z

m

Numburcenfis a. 1693. et 1698. apud Siege'.-r

f

m |

pag- 365. fqq.

L

h

i

j !

$. T.

x

|

l

a

Drocii

runt

Colle&tiones 1egum cambialium edide-

-

| forrn:

Anonymus fub tit. der in allen. Faellen vor-

ficbtige Banquier cet. Francof. et Lipf. 17334 4-

(

Io, Chriftian. Herbachius i2 der Europaeifcben

&tb

Wecbfel- Handlung ,. morinnen. nicbt. alleit^ vom

Anj

Frfprung derfelben, Erfindung der H7ecbfel-Briefe,

qu

Art der Wecbfel, Cours, 4gio, Provifiom, cet.

Tie aucb von deuen vornebmfien Bianchi , von de-

l

nen berübmteftlen Meffen gebandelt , fondern. auch

lil v

eine. General- Wecbfel - Redutlion. gezeiget wird;

fd- ha

nebft denen ueueflen Wecbfel- und Banco- Orduun-

lii g[fg;

gen, zum: Dienft der Wechsler , Bandels - Leute,

o

Recbtscelebrten , und. Kaufleute.

Norimbergae

11

H

1756. ef $7. fol.

At

Io. Chriftian. Koenigke iz dfm Anbang zu

den Anmerckuugen düher der Stadt Leipzig IVecb-

Daullo

fel- Orduung. L)i*,,f;-j'*i 1712. cb 1717, 4.

Camäw

L. Phoonfen in dem Zi

j

[el-Stil tot. Amfler-

X7g

i* d

dam , vervattende niet alleem, at men gemooit,

g K

"

maar ook wat een voor[ichti

Es 4X

oopmaun iot fyu

ad OH

Securitegt in de I^iffel- Handel dienflig en noodig

fmvb

is, mitsgaders Ordonnantien, Ivillekeuren en Re-

—R

odiit

:

Vi

glemenien van Wi(felen cet. 'Tertia editio pr

Am

-

IVARIS CAMBIALTS.,

199

Amjïeloä. 1737; 8

Supplemeéntum — addidit

j

líaac. le Long i dem Vervole van de miffel-stil

Md

tot Amflerdam Ybid. 1729,8.

Nouam parat edi-

tionem ill. Meermannus in forma quarta ma-

iori, quam uocant. Germanice ueríus liber

HJ

(

prodit in Koenigkii Append. ad O. C. Lipf. 1712.

€t1717, 4. unde repetiit Siegel. in Corp. iur.

h

d

camb. part. II. pag. 841. fqq.

L.

Io, Gottl. Siegelius ir Corpore iuris cambia-

lis" Lipf. 1742. fol. II. partibus. — Continuatio I.

" prodiit

d

Lipf. 17$7. fol. et 11. ?bid. 1763. eadf

form.

L]

] t

s. Ill

)*

. Commentatores ad diuerfas ordinationes

cambiales.

WeWen

t vott

Amftelodameufem iluttrauit L Phoonfen , de

|-Britft

quo paullo ante.

*

Wt e

Francofurtanam Yo. Ludou, Sponius in des

j ll

MRU

beil. Rüm. Reicbs 9tadt Franckfurt am Masn Wech-

get

gtb

fel- Recht aus dafien Statutis, fonderlich dev.

«(l

j

Uneflen W'echfel-Ordnu

n

Francof. et Lipf. 1752, 4.

ng metbodice veæquf&t.

IU

hi*fig*ö

Hamburgenfem Dau. Otto in Diff. de cambiis,

1

Aureliae 1687, 4.

Ti

g

0j

Lipfienfem Xo. Chriftian. Koenigke, de quo

paullo ante, et Chriftoph. Immigius in Iure

jj D

cambiali barmonico. Lipfieufi Magdeburgico , Lipf-

T

1707. 4.

2

eþi()üds

Norimbergenfem Yo. Yodoc. WBeckius in Dzj]'

l l0i W

ad Ord. camb. Noricam , Altdorff. 1715, 4. et in

u

I

gdem vollfndigen IVecbfel-Recht , Norimb. 1729.

1753, 4

"T.

j

o

Pruf.;

n

P

2009

,VBIBL'IOTHECA

Prufficam Yo. Eudou. Leftock in der Erlán-

C& a

T

i terung des allgemeinen und. Preuffifchen Iecbfel-

Recbts, Region. 1762, 4.

Ijfh

k

Rigenfem Yo. Gottl. Siegelius in Diff. fele&a

li

iuris Rigenfium cambialis capita , Lipf. Y7$1, 4. et

liif

apud Leítock. c. . Addit.

ii

femb

f24-

1 mm?. ï pag- 77.

"1

UM

d.f

Tiaec

s, WL

nf

j

Scriptores elementorum et fyfæ&uatum lu-

k

ris cambialis.

[5

Anonymus in d&r Anleituno zum oriündlichen

I

Ferftand des Wecbfel- Rechts; qui hbellus cura

fd-Ba

B

Yo. Iac. Heidigeri prodiit Francof. 1676,4. Ad-

je&ta Io. Waltheri Diff de cambiis Marburgi eo-

dem anno habita. Recuf. Coloz. 171$, 4..

H

qu d

1

Martin Azpilcüeta de cambiis , vecuf. in Oþ?-

ribus Veuetiis 1602. et 1645. fol. editis.

X

fit, d

Der in allem Fillen vorfichtige — Bauquier.

Francof. et Lipf. 17334 4-

!

g

Io. Ad. Beckius in 7r. vom Iecbfel - Recht,

Norimb. 1729, 4. recuf. füb tit. vollffindiges

Y

W'ecbfel - Recht ibid. 1752, 4.

T. d

Diet. Aug. Brüchting im dem Vmterricbt

2um gründlcben Fevjjand des Wecbfel- Recbis.

^

f

, To. Bapt- Cauatius in

006 1

Leras.

AMediolan.

Tr. de cambiis per lit-

Wa

Áilhg;

Donminic. Fabianus in 7r. de cambiis, in

Wf 1

i. Tr. V1. Bonon. 1626. Geneu. 166$,4.

fitu

Io. Chriftoph. -Francfkius in mflitutionibus iu-

ris cambialis , ex legibus cambialibus diuev[arum

orum

Wi

gentium, indole negotiationis , moribus campf

cet.

[

20I

I;IRI.S CAMBIALIS.

Ifl FTLJ[I

Cef. collelis. Halae1721,8. lenae 1737, 8. Lipf.

W

Mi

1741, 8. et cum pracfatioue Henr. Brockes Ien.

1751, 8.

lo. Gottl. Heineccius in Elementis iuris cam-

)!

ji

]

]

'

bialis , Amftelod. 1742, 8. mai. Venet. 1746; 12.

Vitemberg. 1748, 8. Genew. 1748, 4

Francof.

! Pdg ld

1748, 4. ibid. 17$6, . mai. Norimberg. 1763.

ead. form.' Praele&tionibus Germanice editis

haec Elementa iluftrauit Leftockius Regiom.

1762, 4. uid. fupra $. 3.

matum

lo. Chrifian. Herbachius in der Europaei-

fchen. irecbfel- Handlung , cet. uid. füpra.

Ufilldü(h

!

Io. Frid. Hofmannus i2 dem blühendeu Wech-

ylus a

S

Y

g

1

fel-Baum.

[

6

"

Hieron. Iouam

inuS de cambiis, anon,

rDurgt

. Hieron. de Luca de cambiis, marcharum-

$4

que differentiis, in Tr. 7r. et enet. 1584.

«

u n

lo. Bapt. de Luca in Zbeatr. ueritat. et iu[iit.

:

ä

tit. de cambiis.

Baizgk!(r-

Ant. Merenda de carmibio nundinali. papiae

1645. fol.

: in

|

jr

jj

Wenceslaus Neumannus de Puchholz

]

:

:

Tr. de cambio Prag. 1731, 8

Seraph. Ra&ius 4e cambio.

| þeruf 1604.

fitrid

|

Io. Maximil. Raumburgerus in den Grund-

!cl RfC J

feflen des beil. Rüm. Reichs und anderer Künigrei-

che und Staaten, Recbten und Gemobnbeiten in

"TL

Wechfel- und . Commercien- Sachben ; nebft einem

Anbang vonu d[[ecuranz- und See - Affaiven. | Fran-

2

ylii, 7

cof. 1723, 4-

lo. Henr. Chrift. de Selchow in den Grund-

fützen, des. Irecbfel - Rechts. Gotting. 1758 8.

ol

lu

lo. Gottl. Siegelius iz der Kinleitung zum

j

u/ür

u-

W'ecbfel- Recbt überbaupt, Lip

f- 1743,4. Rec

n

$

us

202

$

BIBLILOT'HECA»

f&s ibidem ]ibällus 17&2. eadem fornh hoctit,

l

püb f

Einleitumg 2um Iecbfel- Recbt. überbaupt, darin-

I)

nen au: denen neueften IWecbfel- Ordnungen gezo-

LA ]

"

eze Sitze nacb ibrer natürlichen. Ordnung , nebft

f|

J

tg, !

vielen den Ffum fori erláuternden. Praeiudiciis zu

befinden.

l

II n

Io. Thom. Sprengems in der kurzen Wech-

4

n5 g

lj

fel-Prääie. Francof. 1667, 4.

|

J

Cafp. "Thurmannus in libro Cambialis in-

Tij

fcripto. Hamb. et Lipf. 1704. 1712. fol.

" d

Raph. de Turri in 7r. de cambiis. Francof.

x

fftrdon,

1548. 1645. 1655. Geneu. 1641. fol.

- 'Thomas de Vio in fr. de cambiis, Tr.Tr. VT.

Io. Mart. Vogtius Je cambiis, Gie[[. 16$8.

lj

ct emn adnuotatiouibus. Ahafuer. EFritíchii. Eran-

!

u

cof. 1670, 4.

r hii

T

. lo. Wunderlich i» dem Abrifs eines Coll

j

über das IVecbfel- Recbt. Ien. 1758, 8

ggii

h

[lu'geme

Hieron. Zipfel im dem . m'ecbfel - Tratlat.

M

Fraucof. 1678. Lipf. 1699.1701. quimb. 1738,4-

IH

j V.

Wbj

Colle&uones Confiliorum et refponforum.

&

lt

Gothofr. Chrift. Bohnii zoblerfabruer Kauf-

deim

muim. Hamb. 1750, 8

-

Ío. Chrift. Koenigke l. c. pag. 623.fqq.

ifaac. le Long. & dem Vervolg van de Wif-.-

fel- Stil tot. Amfterdam. Amftelod. 1729,8.

sïde

t

£

7

. do. Ludou. Leftock. iz der Erlüuterumg: des

]

**

|cemeinen und Preuffifchen Wecbfel - Recbts, Ad-

dif. 2. MUm. 2. - 9. pag. 166. fqq. Pareres etiu-

C

iuridica in cauílà commerciorum cambialiu

dicata; ibid. mum. 11. pag. 189. fqq. Refponfa

"

aecep

exhibet. .

^il ]

Iac?.

IVRIS C AQMBIALIS.V

203

|hocti,

lac.-.Savary Confilia fiue rq;"p&zfa de praeci-

, d

puis et maxime arduis commerciorum. cauffis Parif.

;en (

1678,4. íeu uolum. 1

'

n w

ciaat.

I. liblfi: le pmfayz'ï- Nego-

ii

Io. Gottl. Siegelius in forp. iur. camb. part.

II. pag. 1.

N

ft

C

r

]

:

n

g. Pareres, et pag. 207. fq. decijïol

nes atque vefpoufa cambialia exhibet.

Wechfel. Refponfa, welcbe von der Iuriften-

li

41l

Faculiüt zu Franckfurt au der Oder von . Zeit zu

Zeit auf Begehren find. ertbeilet und. ausgejtellet

lj MCOf

worden. Francof. 1749. €t $04 4. part. If :

1571

& VI,

l

8

Proceffüm cambialem delinearunt

; Fro

Car. Gottl. Knorrius i der Einleitung zwum

gericbtlicheu Procefs , lib. LII. cap. 3.

Coltgi

lo. Ludou. Leftock. in der Erlüuterung des

allemeinen und Pre

ü

.Traf?!

ilifcben Wrecbfel - Recbts, ïAd.'

dit. 4. pag. 347- fiq.

n

lac. Frid. Ludouici iz der Einleitung zum

W'ecbfel - Procefs , cum , amnotationibus . Io. Gerb.

Schlittiiibid. 743, 4. Halae 1753, 4. ex edit.

ricitt

decima.

i Kf"f

&VHEG

j

Scriptores uarii argumenti:

"

I. de acceptatione

í

"T

Io. loach. ,Schobpferi Dz'j]ïr d& lz'tteraru"m

h

cambialium acceptatione. Francof. 1684.

; d

Sam. Stryckii Diff. de cambialium litterarum

ef Oma

aecep

tatione , Halae 1698. et in eius Dz'j]?rtatia-

xh

du

nib. Hcflenf. uol. I. num. 18. -

*

fic

Sam

204

BIBLiofimäCA

]

Sam. Frid. Willenbergii Diff: de incommodo

(

tra[[antis ob non acceptas litteras cambii. . Kxftat

griin

in eius Difput. fabbatb. part. II. difp. 46.

fiti (j

2. de adfignatione

, filit,.

Io. Gott£. Baueri Prooer. m et quando ad-

lo

fignatio procefjui exfecutiuo locum faciat? Lipf.

. lialit

1758. *

À

Henr. Cocceii Dzj]" dea

E

cof. 1713.

djgnationz'bus. Fran-

h

]Jo. Henr. Stengeri Diff. de adfignationibus

Mtiend

-merczirorum, Lipf. 1712.

6 d

Sam. Stryckii Diff. de adjïgnationiäus mercae

í

forum, recuf. in Ffu bod. Pandeü. lib. XVIII.

ht ca

Lit. 4.

L

piitis,

3. de claufuüla cambiali

m

Io. Florent. Riuiai Diff. de claufula cambiali

j

(

Lipf. 1725.

(ïïtm'is |

4. de exceptionibus

B

. lo. Henr. Bergeri Diff. de exceptione mom

l

filio

numeratae pecumiae aduerfus cambium. I/itemb.

1709. -

Val

Chrift. Frid. Graeuii Diff. de exceptione

praefcripti cambii. — Francof. 1738.

Chdin

lo. Gottfr. Misleri DiffJ. de querela et ex-

feti),

i

ceptione non numeratae pecumiae in cambiali me-

gotio maxime ad iura Hamburgenfia applicata.

Gie[|ae 1747.

1]

Sam. Frid. Willenbergii Diff de exceptioue

i lt

doli in cambiis ceffante. Fraucof. 1701.

«. de indoffamentis.

Melch. Dethm. Grollmanni Dif. de ceffione

' gen,

itterarum cambialium. Gief. 1711.

Chit — :

-

204

: IVRIS CV'AMBIALVIS*.

TOU

Chriit. lac. Heilii Commentatio, qualem re-

, E

greffum

babeat indoffatarius. cambialis, fi ei debi-

$

£um cam

biale (lato die non folua

.tu'r? in eius Con-

fultat, num. $.

ib d.

Io. Frid. Hoeckneri Diff. de litterarum cam-

:

Í

ài! Df

bialium indo[Jamento.

Llpf 1707

Auguftin. a Leyfer. Di[f. de ce[fione cambis,

n o

in eiusdem Aeditat. ad Paud. fpecim. 202.

Io. Gottl. Siegelii Dif. de indoffatore con-

ueniendo.

'gsationibzu

Lipf.

6. deinduciis ad litteras cambiales foluendas

»

'

|

hi t

Io. Chrift. Franckii Diff. de induciis ad litte-

jj m

ras cambiales foluendas, earumque' termino. addi

folitis, uulgo Difretions - Tagen. — Halae 1715.

7. deiure cambialium litterarum

at

Gebh. Chrift. Baftinelleri Diff. de iure cve-

ditoris litterarum cambii cum uel fie claufula byj-

potbecae in coucurfu./ Hal. 1714.

Io. Chrift.Franckii Diff. füb Thomafii prae-

ptzw:z M

fidio habita de iure adimplementi litterarum cam-

[/j

Hal. 1715.

bialium bonoris cauffa.

Andr. Florent. Riuini Diff. de praerogatiua

41

f

creditorum cambialium prae cbirograpbaris. — Vi-

temb. 1719.

m

T!

$. de natura ac indole cambiorum

j "

Beckii Dif. de ordinaria cambiorum norma.

n

Ien

Barth. Henr. Brockes Diff de cambio, Lugd.

W!wm

Bat. 1704.

Io. Henr. Broemehi Diff. de cambiis.

Ar-

gent. 1677.

de caækbia,

u

Aug. Bened. Carpzoui Dif.

NLipf. 1677.

lo

(inl.

206

B./IBX—L!OTHE*CA

W

Mediolan.

Io;bBapti&. Cauatius de cambiis per Zitteæ-;z,ä

m

Ch

Bened, Diet. Diecelii Di

[

61,

j

iff. 4e caänb?z's É

j

M

Phr

fatis. . Evford. 1719.

. Ob

Bern. Iuftiniani de. cambiis. - Ve;zet.;ltalfce.

lo

Eu. Grauii Diff. de cambiis. Bafil. 16s7.

a i

Io. Gualtheri Diff. de cambiis , refp. Matth.

Àu

e n

Bode. AMarb. 1646. recuf. Coloz. 171$, 4

lo.]

Ge. Mich. Heberi Diff. de cambiis. Vitenb.

1683.

jotfmus

l]

Io. Chrift. Hedleri D

Fitemb. 1748.

iff. denatura cambiaruæ.

tl g

Hieron. louambinus Je cambiis. Bonom.

1o. (

(

—Ern. Frid. Knorrii Progr. de uera natura ac

Jihi

m

Hal. 1752.

indole contratius in cambio traffato.

Fiis

Auguft. a Leyfer Diff. de cambio, in. eius-

Non

dem Aeditat. ad Pandett. fpecim. 133.

h.

Y

Enoch Pottey Dij.de cambiis, Lugd. Bat.

1710..

UT

li

h

Tob. fab. Reinharti Diff de differemtia et

Vi

conteniénlia inter obligationem ad carceres et lit-

1

teras cambiales.

Erford. 1731.

IN

Tiety

N

Iac. Rennemanni Dif. de cambiis, Vitemb

ln

1623. inferta eiusdem Jaris

membr. H. u. 28.

prud. Rom. Germ

11 (

n

Y

lerem. Reusneri Diff de camb

ii5; Vitemli

ttlii

1623.

: caubii

Mo ;

Car. Aug. Ritteri Adpgnatiakis et

l

trafati idea prima et genuina curatius euoluta, et

mem |

e principiis euidentibus dedutla, una cum praticis

h

nomuliis adnotatz'om'z"ms. Lipf. 7474 -

ligj j

]

Paull. Franc. Romani

l

.Dij] . de cambiis. szf

1628.

tt. j

Elis.

/

IVRIS CAMBIALIS

307

* lt

Elis. Sismi Diff. de litteris cambii. Vitraiett.

26.

]

Chrift. Wolfiü rus naturae , part F.cap. 1.

DT

Phil. lac. Wolfii Diff.de cambiis. Fraucof.1622.

9. Obferuationes iuris cambialis

ri, llte

Io. Henr. Feltzu Diff, Excerpta contmue;-

ff

fiavum. iluftrium de cambiis. 4rgeut. 1707.

p d

Auguft. de Leyfer Difl. Decas quaejïwnum

m

ex iure cambiali.

Helmft. 1724.

Io. Phil. Streitii Pofitiones ex iure cambiali ,

; It

potifimum Saxonico. Erford. 1623

Io. Ludou. Vhhli Dif. jmgularza iuris cam-

CURU

li ïï

bialis copita.

Francof. 17$0.

IO. de origine cambiorum

potut

Ge. Henr, Ayreri Diatribe de cambzalzs in-

t

füituti ueftigiis apud Romanos.

Eiusdem Zindiciae cambiales.

L

n qu

Romozldi Coli Tr. de coummerciis et cambio.

.Yo. Chrift. Franck. L. c.

^Yo. Chrif. Hedleri Pofitiones de origiue

il

p d

cambiorum. |Vitemb. 1744, 4

Io. Gottl. Hemeccms Ü l

ii d

"Vir. Huberus m Praelettion. Pande& li.

ul

XVII. tit. 1. f. Ya. et apud Leftock. in der Er-

làuterung, 4ddit, . mura. 2. pag. 78-fqq..

Ern. Frid. Knorriüi Programma alleg.

Vi

j (

1I. de perfonis rigori cambiali fubie&tis

X

Vincentii Baumanni Diff. de obligatione be-

Traietli ad

; iif

redis ex cambio defunti debitoris.

Rben. 1743.

Io. Chrift. Hedleri Dzj]' de perfonis, quae

j

P;mblï

J

m ü

cambia dare poffunt , uel non. Vitemb. xzsv..

j

n

Io. Guil, Ioecheri Dif. de perfouis rzgorzcam-

j

biali fubiedlis.

Helmftad. 1725.

Iac. Frid. Ludouici Diff. de mulzere cambzan—-

jii j

Halae 1710.

D

Gottft

208

BIBLIOTHCA

|

Gottfr, Ludöu. Menckenii Diff. de perfonis

i m

per mandata de a. Y718. et 24. cambialiter contra-

bere probibitis, Vitemb. 1724.

jf.i

lo Florent. Riuini Diff. de clerico cambiante.

lo

Lipf. 1739.

t Mat

Gottl. Sigism. Schweizeri Diff. de ualidita-

Y

te contratiuum tam in genere , quam in fpecie cam-

|

(

bialium cum Iudaeis initorum, fecundum . ius com-

m »[ohrl

mune et flatutarium. Francofurtenfe. Gie[J. 1739. .

TOf

. Conr. Guil. Streckeri DiJJ. e iis, qui a ne-

|

h

xu cambiorum exemti (unt.

Erford. 1724.

' Ils

Io. Ludou. Vhlii Diff. de iure eambiali [u-

fiit,

daeorum. Fraucof. 47$4.

d Í

d dil

12. de praefcriptione. cambiorum

Chrif Frid. Graeui Diff. de exceptione

at

praefcripti cambii.

Francof. 1738.

llþf ff

Gottfr. Guil. Küftned Diff.. de menftrua . et

1 (

amali praefcriptione litterarum cambialium , occa-

fione $. 32. O. C. Lipf. Lipf. v711.

f

Car. Otton. Rechenbergii Progr. am cam-

(tors

tl

bium in Saxonia poft. quadriemrium penitus exflin-

P

guatur, et a natura fua recedat ?. Lipf. 1733.

tj At

13. de praefentatione litterarum cambialium

IH

Io. Chrift. Koenigke Diff. de praefeutatione

Cb

litterarum cambialium.

Lipf. 1711.

fit lt

14. de proteftatione

!

Car.Gottl. Knorrii Beanfiportung

der :Recäts-*

NT

Frage , ob der Tra[fat , wenn ev den auf ibu traf-

l

firten. W'ecbfel nicbt nacb deffem Innbalt, fonderm

! lo c

dem Ausgeber zu' Ebren. acceptiren swill , zu Erbal-

A feC

tung feines Regre[fes denfelben eben fomobl, als

Uaj

u

ein Dritter, vor Notarien umd. Zeugen proteffirem

fit)

miüffe? in eius rechtlichen A4bbandluugen umf

»

Gutacbten num. 2. pag. 28. fq

l

Melch. Lübeck 4e prot

e?iatione in —cqmbiis.

FWCO

Regiom. gt Lipf. 1711.

Yo.

ll;

N

«

$

IVRIS CAMBIA

—LISO

209

Io. Iac. Viffenbachii Diff. de proteftatiane

e pets

in camliis.

At CULT

Altdorff. 215

15. de fenfalibus

Go

Io. Guft, Silberradii Diff. de fenfalibus, uul-

o Mücklern. Altdorff. v711.

T

iil

16. de folutionibus

At d

!

Chriit. Dondorffi Diff. de termino peremto-

[

l])

]

vio folutionis et protejlatiomis cambiorum. — Lipf.

7

1

;

1710. recuf, Hal. 1749.

-

»

f

Io. Florent, Riuini

Progr.. quonam die. debi-

n h

)

tor litterarum cambialium. ad. nundinas illas inde-

j

niidl

finite, nulla folutionis die fpeciatim inferta, dire-

Garum folutionem praeftare debeat , et quando. ea-

dem dilata adueríus ipfum vigor cambialis locum

babeat? Lipf.1729. et in eiusdem Programunat.

exæyrion

Lipfiae edit. pag. 3 1. fqq.

afrua

17. de ftilo litterarum cambialium

UP QUE

Fulemanni Traité fur. les lettres de Change

à Paris 1739, 12. et Germ. füb tit.. 4bbandlung

, ( m

von Wechfel - Briefen.

Argentor. Y7$54 8.

jis f

Phil. Car. Meveri Manuale vom Gebraucb

Bu

aund Recbt der Wecbfel - Briefe.. Findobon. v7262,8,

3mbiaïium

lac. du Puy de la Serre de arte litterarum

lefentationt

canibii, Cólon, 1712, 4. et Gallice in Savary Par-

fait. Negociant , tom. I. part. 3.

Zapfel. l. c.

! rRer

J

18. de uitiis cambiorum

,

lo. Gottl. Heineccii Dif. de witiüs negotia;

ruf

hu

N

il

tionis collybifticae uel cambialis, Franequerae 17 26,

T

4. recufa Hal. 1763, g. mai. et in Sllog. £.

Opufculor. uarior. num.

i

40511 1

Geneu.

[

4

10n. pag. 44« f4q- gdir

/ Protf

j

19. deVíura cambiorum

rmgm Jl

lo. Frid; Rhetü Dif. de ufura cambiorum

j m

Francof. —

O

$. VIIL

f

Hginecc.Elem.fur.camlrg

"

210

BIBLIOTHECA

alle

$. VIiL

Lsl

Scriptores cautelarum iuris cambiälis:

p

Andr. Leferus in Refolutioe dubiorum de

cambiis.

gium A

lo. Gottl. Siegelius. i2 dem vorfichtigea

119

W'ecbfel - Glàubiger. — Lipf. 17726, 8.-et 1739; 4.

Ge. Ad. Struuius in Diff. de difficillima cam-

biorum materia. Ien. 1662.

Qj

.Sam. Stryckius in Praelett. Viadrim. de cau-

li,

telis contraduum , fetl. III. cap. s.

s. VIIII.

C

Scriptores iuris prudentiae cambiali ine

feruientes :

Anfaldus de Anfaldis Jde conmerciis et mer-

Cowpg

catura.

L

u

Gottfr. Chrift. Bohnii swoblerfabrner Kauf-

mam. Hamb. 1750, 8.

f

Guil. Bontius (Louanienfis, alias Caluanus),

de ufuris, cambiis , cet. Parif. 15$5, 4. et Tr.Tr.

u)

FII.

Didaci Canterae 7r. de commercis et cam-

!

bio. Colon. 1620. fol.

1676,!'

T. Cuninghami Gefetze für I7ecbfel- Briefe,

Verfchreibungen , Banco - Zeddels , und. A[fecura-

t

tionen, dariunen alle Statuten , Klagfülle, um-

ftündliche Beweife , Schliiffe , Vrtbel- Spricbe,und

COlonk.

dabin gehg'ri e Handel

sgemobnbeiten | ordentlich

VE

zufammen getragen

morden.

Nebft Regeln. und

Exempeln, den Wec

bfel zvvifcben Englaud. und

li.

-denen voruebm[(len. Handels - Plürzen in Enropa 7u

berechnen ; ingleicben Avbitragen. oder fchieds-

ricbterlichen Ausfprüchen in. W'ecbfel - Streitigkei-

ten, die man in ibr volles und. veruuuftmülJiges

li

j 1

Licbt cefetzet, und mit mamnigfültigen Beyfpielen

Coinf

erláutert bat. — Anglice fcriptus libellus ,. cuius

L

altera

21lI

IVRIS FAMBI-AL!S.

altera editio prodiit Loudini 1761: 8. 1ai. : iam

uero in. Germanicam linguam

biziïis:

ktranslgtus fub

.

praelo fudat,

DL

!

Paull. lac.. Marpergeri

] Comimercien.- Colle-

gium und ueuerüffaetes Haudels-Gericbt. Hamburg.

^

nl

J

1749, 4.

ï-—

;

UE

Io. Marquardus de iure mercatorum. Fran-

Juni

1(' J

cof. 1662. fol.

Io. de Medina de rerum dominio, contratii-

I

bus, ufura, cambiis, cet. Colon. 1697, 4.

1 P. Riccard. les Loix et les Cofitumes du

Change. Amjlelod. 1715.

ftbj

ll

lu

-S Ricamh P 4rt de bien tenir les. Livres de

Combptes.

jj t t

Eiusd. Traité general du Commerce , par Des-

aguliers. a Amfferd. 1721, 4.

i Ka

Greg. Rofignoli aouiffima praxis tbeologico-

regalis de cambiis , fol.

3pitu)

Yo. de Salas Trad. V. de emtione ueuditione,

n

cenfibus , cambio , ufura, et ludis. Lugd. 1617, 4.

Iac. Savary vollkommener Kaufmann. Geuett.

TA

1676, 8. part. 11.

£

mmerciis et cambio.

iif

lac. Sbrozzii Trad. de

/CO

iLpnt

Geneu. x664. fol.

lil

Ib

i

h I

Sigism. Scaccia de commerciis et cambio.

i

j

Colou. y619. Fraucof.

,:648. Geneu. 1664. Colomn.

1738. fol. .

-

(

ht

/

vl

Sperandri forgfaltiger Negociant und Wecbs-

i

T

ler

ï

j

Quibus addi poffünt :

U

"Nic. de Pafferibus TraH. de fcriptura

riua-

;

T

t

"

4L

yi

f

ta, quaeft. 4o. de litteris cambii; quae

Ji

f

coutra quem [it. dirigenda adio, litteris cambiali-

W

bus amiffis, ad petendam pecuniam iu illis c

onten-

l

ie

iam?

jren

212

BIBLIOTHECA IKVRIS CWBIALIS.

tam? quaeff. 42. an pro litteris cambii. competat

regulariter. priuilegium bypotbecae? quaeft. 43.

quaenam adio pro litteris cambii concedatur?

quaeft.. 44.-an- litterae cambii: de. iuve communi

exfecutionem babeant paratam ?. quaeft. 45. deco-

&io campforis an cedat. damuo creditoris, - qui ve-

cepit ordinem a fuo debitore campfori diretum, ut

fibi foluat, uel potius debitoris, qui dedit didum

ordinem? maxima eft. apud. fcibentes noftros difpu-

tatio. quaelt. 46. de litteris credentialibus feu fi-

dei, uel, quod idem eft , affertoriis ; quaeft. 47.

de litteris commendatitiis , (apud Leftockium, l. c.

-Addit. 1, pag..3. fq9-)

-

A. C. Roesneri Tra&. de veferuatione ivris

competentis , fe&. 21. de referuatione iuris conpe-

tentis vefpetiu. cambii, (apud Leftockium, ]. c.

nuti. 3. page $o* f44-2

V.

es

A

f

&

SSS

U «

7

BN

m

22

AN :V

Innhalt

Y

L g

itur?

]

LU

o t

gin

ii

D

n

!

:

PH

)ffl/f

Eu

—Innhalt

1m11c

der

j t

m

E

Franckfurtifchen

W echícl-Refponforum,-

"

s

ä

ET

:

*

Va

Wenn -

&cluld

K

ECHNNG

MOftites

t Y

0

BO

andcm

Íir dem

ZinfEn |

ht

ftlibe

hut h

nichï

d

RL

*

$

m

$E

E:

&

3

PRREAy

EE

TO

*

ï

j 05

'ï;

&

A

oJ

Uns

AA

p

S

.-AO

3

u $ N

x

;:ïä

DO U

d

x

?&&&æ?*

Y,

äO äeb einer verbunden fey, einen indoífirten

SCXuek Wiechfel- Brief, welchen der Indoffat ftatt

baaren Geldes angenommen, und darauf

W'aaren |gelieffert, wiederum zurück zu nehmen,

wenn felbiger iuzwifchen durch des Dritten eigene

Schuld untüchtig und unzahlbar worden.

xColajius.

2.

I& der W'echfel- Erief ohne Proteftation angee

nommen, fo muís felbiger auch zur Verfall-Zeit be-

zahlet werden.

Coldebacius.

Ob und ia welchem Falle ein Kaufmann von dem

andern wegen eines Wechfels Kaufmanns- Interefíe

fordern kónne, oder ob er fich mit den landüblichen

Zinfen begnügen müffe ?

Grofs.

4

Im Wechíelziehen inufs dem Mandato ftrite nache

gelebet werden.

Dechen.

$

Ob und wann die Compenfatio bey Wechfelg

IV'oif.

üggt habe?

6.

Gegen wen der Regrefs zu nehmen , wenn wegen

aicht erfolgter Zahlung gehórig proteftiret worden?

Decber.

O 4

7. Der

2r6

Innbalt der Franckfurt

7-

Der Bevollmáchtigte nimmt den Regrefs gegen

Decher

&il

feiuen Bevollmáchtiger.

A

fttuy

$

Ob in wührender óoffentlichen Meffe befonderer

Vimftüünde wegen ein Arreít gegen 'cinen: Kaufmann

kóune verítattet werden?

fd.]

Ob auch bey fo geftalten Sachen der Arrcft zu

Ort,

Recht befcafnawer W'eife angekundxget worden?

Rhetius.

a,

mf

9

Ob und wann der Regreísftatt habe, wenn gleich

Y

die fonft gewóhnliche Proteft.tion nicht geíchehen ?

&tf

KRhetius.

det vdl

Ui v

lO.

*

Ein fiumiger Bevollmàchtigter ift fchuldig, den

WWechfel nebft allen. Scháden und Vnkoften feinem

Bevollmáchtiger zu erítatten

Rhetius.

Ü

Q

YI.

NVann proteftiret werden müffe, oder wann man

folches unterlaffen künne ?

dAhnonymus,

O

12

konm

fihré

Wer auf fcines Patrons Rechnung W'echfel-Prie-

fe ausgeftellet, derift felbige nachmals zu bezahlen

eder.

nicht verbunden?

Werd

Siryck

q.

13.

Eine Proteftation, welche nach verfloffener Zeit

geíchichet, kann von keinem Effc& feyn.

Stryck

dtn

14. Ob

Wecbfel - Refponforum.

217

14

Ob und in wie ferne den Ceffionariis obliege zu

ff geren

Dvtt

crwc:fen daís ihr Cedent. der rechte Creditor in Ang-

fehung cines producirten Wechíel- Briefes gewefen ?

Rbode.

lt

15:

Kai

Effett der gefchehenen Acccptatxon eines Wech-

fel- Briefes

Ob man fich nach den Gefetzen des

la

Orts , wofelbít der- Wechfel gezogen worden, ,oder

ln

aber, an welchem die Zahlung geíchchen foll, richten

Ri

müffe

Stryck

16.

N/er Ordre giebet, einem Dritten an feiner ftatt.

'e p

bhehea !

Satisfa&ion zu thun , der kann fich auch nachgehends

der vólligen Erftattung des vor ihn gezahlten Geldes,

stl

mit Beítande Rechtens, nicht entbrechen

eiryck.

ulir, d

17

t t

Ob unter Kaufleuten bey Wechfelen das Benefi-

p

eium excuffionis ftatt finde?

Stryck

I8»

qun m

Ob einer, der von dem andern eine General.

T

Ordre hat, wenn (einetwegen einige Tratta ihm zu-

kommen würde, derfelben gebührende Ehre wieder-

fahrén zulaffen, diefes ohne Gefahr thun kónne,

a

oder ob vielmehr iederzeit eine Special Ordre noch

W,h[cn

überdem erfordert vverde, vvenn man feinen Re-

j

greís gegen den andern nehmen vvill?

ng.

19.

Ob der Vollmáchtiger íeinen chrefs geren

Ó

r Zflt

[

UL

den Bevollmáchtigten nehmen kónne, vvenn die-

O ;

fer

) 0

218

Innbalt. dey Franckfort.

fer durch feine Nachliffigkeit ihme Schaden zu«

gefüget 2

- Schuls.

20

I

Ob der Ceffionarius gegen einen Dritten feinen

Regreís nehmen kónne, vvenn fein Cedent bereits

keineg Regrefs mchr gehabt?

Sivyck.

gt

Cen

21

der.

Die Ausflucht der Veriührung kann ob interue-

g

n.

nicvntcml malam fidem nicht oppogirct vverde

Ringc

22e

übee

d

Ob gegen einen bereits recögndcirten WN'echíel-

Iet j

vverden

Brief. rechtliche vAusHüchtc vorgefchützet

kónnen?

Rbode.

Itàr ;

Trf

23«

Ob und in vvelchen Fállen a&io mandati bey

NVechíclen angeftrenget. vverden kónne?

Cocceit.

dcjs.

24»

dcr :

Ob iemand aus einer bloffen Recommendation;

oder vvenn er dem andern berichtet, vveffen er fich

in feinen, Sachen zu bedienen pflege, belanget vver-

den kónne ?

Cocceii.

X

2$.

Va

Ob es vor einen Diebftal zu halten, vvenn ie-

maud Wechfel]- Briefe entvvendet; und ob ein Drit-

ter zur Bezahlung der geftohlnen W'echfel- Briefe,

vveuigftens ex. Confítituto , kónne angehalten vver-

den?

Ringo

46. Was

219

W'ecbfel- - Refponforum.

den 2

26

(

Was 2u einer Delegatxon erfordert. vverde?

Effe& davon.

Rhede.

s a

-u

j o

Ob einer zur Helfte aus einem W'echfel belan-

n

get vverden kónne, vvenn der andere Handlungs-

Cenforte ohne fein Wiffen ünd Willen.im Namen

der Handlungs-Societàt einen N'echfel- Drief ause

Rbode.

uatite

geï'cellet ?

u

28.

RH h

Der Prima- Wechfel-Brief mufs mit der erften

abgehendem Poft an den: Zahlungs- Ort verfendet,

Ve

und dafelbften ungefiumt zur|Acceptation práfenti-

ret vverden.

Ift diefes . nicht sefchehen, fo kann

st

Rini

man auch.nachgehends keinen Regreís gegen dem

raffanten nehmen.

Rhode.

29.

mdltl

Ob und in vvelchem Falle man gegen einen Han-

dels- Conforten feinen Regreís nehmen kónne, venn

(urt

der andere ein Falliment gemachet?

Cocceii.

lcndï (uhy

36.

TI

Effe& der Proteftatxon vvegen nicht acceptutcn

lget n

W/echfel. Briefs.

Ob dic Exceptio fal& auch in

(

Rbode.

N/echíel-Sachen ftatt habe?

31.

yutt r

Deren Effe&

Von Affignationen

2 p

Rbode ium,

Bmffl

2.

e ii

Von der Exceptione non numeratat pecuniae,

f

R£ode.

Ys

3;j. Àt*

-

220

bmbalt . der. Franckfurt

33*

tei

Acceptirte . NVechfel -Briefe haben keinef. fer-

ori

pradt

nerü Kecognition nóthig. N/as für Exceptiones bey.

W'echfelen opponiret vverden kónnen?

ler (

Rbhode iun.

34-

Ob einer, der von dem Wechíel-Briefe abge-

vvichen;:und fich deshalb audervverts verglichen,

Vrf

lutior

dem ohnerachtet nachgehends gegen den Wechíel-

Schuldner nach W'cchfcl-Rccht verfahren kónne ?

"

"

ng

S'S'

Ib

Ob.; ein .Richter . vvegen der nach ecfchchencr

OEcumng der vvircklichen Zalilung eines W'echfels

tt ünt

eríolsten Arreftirung kónne belanget vverden? Im

den

vvelchen Fállen der Wechíel- Proceís ftatt habe ?

échbulg a Szulecki.

36.

&t

Nenn fich gleich iemand . nicht als einen Selbft-

Schulduer, fondern blos als einen Conftituenten an-

gegcben, fo ift er dem ohnerachtet fchuldig, diegan.

Q

Ottm

Ze Poft, vvenn der Wechíel- Schuldner ausscetreten;

vor ihn zu bezahlen.

Ob nicht 1:nanchmalen, Exe

Rcceg

ceptiones peremtoriae und dilatoriae den, Wechfel.

Bricien opponiret vverden kónnen.

3. Ob einer, der

den W'echfel.Brief nicht ausgeftellet, aus felbigem

nach Wechfel- Recht belanget vverden kónne?

w

Rode iu».

t |

v

3T:

Ob.einer aus einem ausgeftellten Eventual- Wech«

fcl-Brief, und in vvie-ferne, belanget vverden kón-

dlhg

u

ne?

211

Wecbfel - Re]þonforum.

ne? Fin neuerlich. publicirtes W echfel- Recht gehet

t fte

ordentlicher Weife nur auf Cafus futuros, nicht aber

nei lr

praeteritos ; es müíte denn feyn; dafs der Gefctzge-

ber ein anderes deshalb yerordnet

Rhode.

lia

38.

In vvie vveit ein Correus aus einem Wechfel-

fe i

Briefe belanget vverden kónne? Ob die Exceptie ío-

plidiny

(echíd

lutionis auch poft rem iudicatam kónne vorgeíchützet

u

vverden?

Rbode iuz

Ms

r

39

Ob einer kónne gezvyungen vverden, ftatt baa-

rer Bezahlung Affignation anzunehmen ? Ob Kaufleu-

f

Vechit

te unter fich mehr, als landübliche lütereffen, fore

dern kónnen ?

Rbode iua.

] Ia

be

49

i uk Ckb

Ob die Ausflücht, dafses Spiel- Gelderfeyen, ci-

aem Wechíel- Briefe opponiret vverden kónne?

Rbode.

" SCM

4i.

u d

b ein entvvichener Wechfel-Schuldner aller

lg

Orten nach Wechíel-Recht zu tra&tiren?

Ob die

,gctretem

E.

Rccogmtxon auch auchrgenchthch &cíchehen kónne?

j 9*

Rbode.:

chhfal

—

E

42.

ttc!y üt

Ob einer, deffen Namens - Vnterfchrift bey ei-

Í Jl g:/l

nem W'echícl- Briefe befindlich, felbigeu eidlich diffi-

/

tiren móge ,, oder ob folches vxelmchr in die Re&on-

T

vention zu ver vvexfen ?

Werner-

43.

Ob aus einem Wechfel. Briefe, vvclchem Corn.«

y.

d-mo fa&i incerti angchangct ift, geklagct vverdea

-

nu

kónne,

222

Innbalt dev-Frdnckfurt

kónne, vvenn die Conditio nicht mehr kann erfüllet

vverden?

Cocceii

44

iq

Von dem Recht der Affignationen, und vvorin-

in d

nen felbige von den Wechíel- Ericfen unteríchieden.

IW'eruer.

4

bt

Ob nicht, vvenn falíche Wechfel - Briefe gehórig

lr

diffitiret vvorden, der Wechfel-Procefs fchlechtere

Con.

dings aufhóre

Rbode iun

wd

46.

das j

Von cxdhcher Dx&cihon der W'echfel-Briefe.

Alnie

Rhode iun.

41

Ob daraus, vvenn iemand einen alten. Wech-

fel-Briefzurück gegeben, und an deffen ftatt einen

W

&&

neuen gleichen Innhalts empfangen , eine Novation,

oder aber vielmehr Prolongation zu práfumiren, und

ilber

vvas deshalben Rechtens fey ?

W'erner

7€Ugg

kmg«

48»

Yaj

N/as vor Documente' bey angeftellter Wechfel-

]

Klage recognofciret vverden müffen, und vvelche

hcrbegcn in die Reconvention zu vervveifen ?

- Rhodé iuz.

S.'ftdl

49

Ob Beamte ohne der Herrfchaft Einvvilligung

Caffen- Gelder auf Wechíel-Briefe austhun kónnen,

und ob fie nicht fodann vor den Schadcn zu &chcn

fchuldig feyen?

vade iun.

Vo

an

$o. Wech-

(;

IVecbfel - Refpouforum.

223

1 eiet

$0.

Corca

N/echfel-Schulden müffen fchleunig bezahlet

iliquide Exceptionen und Gegen- Praetenfionen aber

t rrorit

in der Reconvention ausgemachet, vverden.

Wernere

d

$YT.

Wa

eet

Ob nicht Beamte, vvelche, der Herrfchaft zum

Beften, ihren Vnterthanen, dem Herkommen gemáss

f getotj

herríchaftliche Gelder vorfchieffen, bey. erregtem

flechttte

Concurs den Vorzug vor anderen Glàubigern haben,

hlb i

und ob nicht in diefem Falle die Landesherríchafft

das ihr zuftehende lus fifci et praelationis ihren Be«

amten zu cediren verbunden feye ?

Be

Rbode iun.

foje t

$2.

"W

Ob ein Statutum, vermóge deffen hinfüro die

N/echfel- Briefe von dem Notarius allein ohne Zeus

fatt t

CMM ony

gen, zu prote&iren, und folcher geftalt feinem dar-

über gefertigten Pr -oteft,

ohne Beyfügung einiger

mmr»n,ü!ld

Zeugen, vólliger Glaube beyzumetfen feye, kónne ge-

Van

fertiget, und, damit folches von defto gróflerer

Kraft fey, die landeshexrhche Beftáttigung ansgebe-

ten vverden?

Rbode.

, Ned

d vvtlu

LE

i.

Ob bey Wchfel- Sachen das Iuramentum de

eredulitate in fupplementum ftatt habe ?

Pleffmann.

$4

ag

1 Lonufn

Ob ein eigener Wiech(el-Brief, vvelcher vier

WN/ochen rach des Ausftellers Tod auf die Erben zu

xluü

ihodi j

bezahlen lautet, als ei» W'éechfel-Brief gültig fey

Nauc

í

«/cch

214

Innbalt der Franchfurt. .

Nie vveit vvider die Erber; das Wechfel - Rechit

ftatt habe, und vvie vveit fie nach gemeinen Rech-

ten aus dem darinnen benannten Mutuo, ut cauffa de-

d.

bendi, belanget vvgran kónnen?

chcez'i.

k-Br

$5*

XN"' &d

Ob und in vvie ferne ein Handels -Diener mit

—

blg.

faHs ;

N/echfel- Briefen ohne fchriftliche Ordre und In.

ftruction feines Herrp verfahren kónne ?

Rbüdeo

$6.

Von der Exception der nicht empfangenen Vàe

lüta.

le'manno

[

s

Sthid

W/enn die Reconvention gegen den Glüubiger ig.

tottpe

mm& |

Anfchung eines Wechfels nicht ftatt hat, fo kann er

&t

allerdings mit dem N'echfel Caution beftellen.

mäHïg

Plejfmann.

$8.

K

i OB ein Falfum di& Exfecutioti und promte Zah-

lllChEn

lung dergeftalt hémmen móge ; dafs vvider den Ac-

ceptanten, nach Verflieffung des in dem. Wéchfel.

Brief exprimirten Zahlungs-Termins, felbiger nach

Tefer

NV echíel - Recht produciret vverden kónne ?

Rlode.

$9-

V dtn

Ob der Bevollmáchtigte gegen den Vollmächti.

W&n

ger, oder deffen Erben,. den Regrefs nehmen kóne

ne, vvenn er fines mandati übcrf;hritten!

Rbode.

&en ;

6o, Ob

li

224

Wecbfel - Refponforum.

| - Redtt

6o

Id

Ob auch eine Frauens-Perífon fich nach N'echs

xufa de

fel - Recht obhgiren kónne?

Rbode.

ói,

(ut

Von der Exceptione compenfatloms bey Wech-

fel-Briefen.

W'enniemanden die Extendirung eines

Wechfel- Briefes serichtlich auferleget vvorden, fel-

ener w

bige aber nicht mehr gefchehen kann,; fo ifter des-

und I

falls ad omne id ; quod intereft, gcehalten.

L]

Weinreich.

R))Udel

62

Von der Affignation, und vvas dabey Rechtens ?

IVeinreich

RL

6j

Áuch bey W'echfel- Schulden kann eine gevviffe

Schuld mit einer ungevviffen nicht gegen einander

compenfiret und aufgehoben, vverden

Ob fich ie.

ybiget n

y um V

imand deshalb der Bezahlung eines N/echfel- Briefeg

entbrechen kónne, vvenn der andere zvvar rechts

e

máffiser Innhaber deffelben itt, allein auf ihn nicht

jf

lautet ?

Pleffmann

64

Bey WN'echfel- Schulden vverden nur die landübs

g D

lichen Intereffen bezahlet.

Pieffnann.

l t

65

ved :

Der Haupt- Eid mufs entvveder abgeftattet, odeg

ii

feferiret vverden,

Pleffnann.

66.

j

n

Ob die Exception, daís einer zu der Zeit, als

ér den Wechfel - Brief ausgceftellet , melancholifch ge»

Vvcfen, gultng fey

Jrmictt

Pleffmamn.

67.

yn Y

Nann der. Wechfel Brief eidlich dlthxrct vYof.

J

h

den; fo cefliret fodenn die Nechícl-Klage,

Coceez:a

— — -

J

Heineee. Klemn iur.camb, -

P

í.ü

63. Ob

226

Innbalt der. Franckfurt

68.

Ob ein ausgeftellter WN'echfel- Brief nach. dea

Gefetzen und Gevvohnheiten des Orts, allvvo eraus-

hr

geftellet veorden , oder aber vvo die Zahlung gefche-

bile

hén follen, müffe beurtheilet vverden? Ob ein Wech-

fel-Brief,. vvenn er bereits veridhretift, ger nicht;

V

Oder nur als eine Obligation geltc?

g

ngzznn.

69.

- Ob die Exceptio dmxüoms auch in. Wechfel - Sa-

bri

Chen ítatt habe ?

Werde

Jáger.

70

Ob die A&io de conítituta pecunia auch gegen

|

den Conftituenten ftatt hàbe

J. ágei

RT

7I.

Ob die Zahlung klarer und verfallener XVechrel,

Briefe unter illiquiden Vorvvande kónne gehenmet

Q

vverden? Exceptiones altioris indaginis müffen in

f

die Reconvention vervviefen vverden

Ob einem

C!dhd

Dit;

nicht in gevvilffen Fállen kónne verboten vverden,

WNechíel-Briefe an andere nach Gefallen zu indoffi-

ren?

Danello.

12

Ltüq;

Von Affignation, und vvas dabey Rechténs?

Reinold

13*

Von der Ausflucht der Vcnahrung

Ob nach

ftl-5

Kónigl. Preuff. N'echfel- Rechten ein eigener Wech-

(cl-Brief auch nach der Verfall-Zeit an andere kónne

g

indolfiret vverden?

1(2087'.

74-

Ob €in bereits bezahlter W'cchfcl Bnei kónne in«

Hdhc

doffiret vverden?

Pleffmann.

725. N'er

Wec/bfel : Reyþonfbr*um;

257

p

di dfu

Nfer einen NVechfel-Brief nür als Zeuge unter-

erat.

Íchreibet, der kann zu deffen Bezahlung nicht ange-

gt

halten vverden.

Idg?r-

Vecle

6.

tidtiy

Vnuterfchied zvvifchen einer Delegation und Af.

fignation.

Reiuold.

nl

"

Ob die auferlegte Recognition eines Wechfele

Briefes durch vorgcefchützte Exceptiones elidiret

g(ïl-Sa-

werden kónne?

liäe D

Reinüld.x

18.

bt

N'er den Wechfel.Brief felbft agnofciret, der

agnofciret auch zugleich das accefforium deffelbisen,

ligt

láger.

'echfele

19»

Obeiner, dernicht allein denInnhalt des Wech.

hemmet

siftn i

fel-Briefes , fondern auch fo gar Hand und Vnterfchrift

cidlich zu diffitiren erbótig ift, zu foleher eidlichen

] eintt

vtrden,

Diffeffion zu zulaffen fcy?

Reinold. |

8ó

litdom'

Von der Acceptation, vvelché per Honore di

gl

Lettere geifchiehet, und vvas debey Rechtens ?

Reinalds

du

$1.

atl

Ob aüch eine Frauens- Perfon zu einer W'ech-

fel- Schuld fich in folidum obligiren kónne ? .

Qb n

Hofmanun.

; Va

äZ»

"0i

Ob einer, der fich zum Bevveis per Compara.

I;ïge'f-

tiogem litterarum erbietet, gegen feines Gegentheilg

eidliche Diffeffion proteftiren kónne 7

i(mnwï

Reinoid.

«

:

Pa

, V

228

Iunbalt der Franckfurf.

81*

OB das bloffe auffer

gerichtliche Mahnen in einer

N/echfel-Sache die Veriáhrung hindern kónne, undin

Gtet

vvie fcme?

Trier.

84.

Ob einer zur Recögnition eines Wechfel-Briefes

£ezvvungen vverdcn kónge, vvenn augenfcheinliche

fel.0

Indicia falh. vorhanden?

Tyier.

hn

8)6

Ob iemand mif Beftande Rechtens aus cineni

N/echfel-Brief klagen kónne, dem es an der Legiti-

matione ad cauffam fehlet.

let, Y

: Trier.

NT IUESUUSENSIQESSONTENURNES

86.

0

Z ;

Exceptiones, vvelche nicht in continenti liquidae

find, kónnen einer angeftellten N/echfel-Klage nicht.

t

opponiret vverden, fondern find in die Reconven-

kümc;

tion zu vervveifen.

erehs (

: - Hofuaan.

87.

0i

Ob ein neuerlich publicirtes Xchhfel-Rächt ad

—

in Bian.

€afus praeteritos könnc gezogen vverden?

Tine?

$8.

ang.

J

0

Ob in Wechfel-Sachen erlaubet fcy, geg;n den

tittnl

Innhaber eines Wechfel-Briefes zu agiren, oder den-

Chtn

felben ad agendum zu provociren, vvénn deríelbe

vitd,.

Exccptioneä legitimas, die aber noch illiquidae find,

vorzufchützen vermag? Ob der. Richter iemanden,

der fich zur eidlichen Diffeffion eines Wechfel- Bric-

N

fes offeriret , venn er auch gleich einigen Verdacht

dagïn'xs

gegen denfclben hütte, fchlechterdings von der Dif-

Veg

Hofmann.

0b ni

ie(füon ausfchlieffen kónne 2

ä

89. Qb

219

Wecbfel - Refpouforum.

89.

I &jntt

Ob ein Iude an einen Chri?cen nach d&henReïchs—

CGefetzen WN'echfel-Briefe indofliren koríne?

T

Tri.

Trier.

9o.

ades

Ob inSachen, vvelche in der Kón. Preuff. Vech-

ht

fel-Ordnung allbereits decidiret und entíchieden find,

abe ?

Ti

annoch Leuterung lïnd Appellation ftatt h

Heineccius,

9I.

g Oa

Ob einer, der noch unter váterlicher Gewalt fte-

u Lc.glitä-

]i

het, Wechfel-Briefe ausítellen kónrie?

Hoj?nann.

92.

Ob einem das Beneficium Reftitutionis in intee

Jiguida

grum zu ftatten kommen kónne , der feine lura durch

eigene . Nachliffigkeit verlohrei, oder, wenn der

Fs nicha

Advocat daran Schuld fey, ob gegen diefen der Re-

econyel

greís ftatt habe:

Hofman?.

tf

93*

Ob in dea Kón. Preutf. Landeh die Indoffementg

u ul

in Dianco gelten, und aus felbigen geklaget werden

Trier.

kännc?

li,

94

VOb die Exceptio no

n numeratae pecuniae gegen

cinen bereits recognofcirten Wechfsl-Brief, in wel-

Nggcn d€Il

Oder dc:l'

chem der empfangenen Valuta ausdrücklich gedacht

wird , ftatt habe?

Heineccius.

dgrmbf

j i

95

x,gmden )

Ob durch vorsefchützte Exceptiones altioris ine

q- Bo

daginis die Recognition oder eidliche Diffeflion eines

od

N/echfel-Briefes kónne hintertrieben werden, oder

der Dif'

ob nicht vielmehr felbige in die Reconvention zu

UAW);II-

vervveifen ?

Heineccius.

p 0

P

96. Ob

p2

u w

Tambalt der Franckfurt

96

)d

Obund in welchen Fállen eines N/echfel- S*chuld-

fenh

ners Erben der fontt gew 'Ghnliche Annus. deliberandi

£u ftatten komme, oder nicht?

Trier.

d

Ob nicht in gewiffen Fállen die Reconvention,

fi$ 7

the und bevor der Beklagte fich der Wechfel-Klage

durch wirckliche Bezahlung, oder in cinigen Fillen

per depofitionem pecuniae gánz]ich entbrochen, ftatt

COR

ändeï

Heineccius.

nà

98.

»tnd

Wler dem anderrn ein Blanquet, gewiffe Geldet

nolz

nicht

£u negocuren, zuítellet, der kann hernach einem

Dritten, welcher Geld darauf bezahlet, keine dem

quià

andern entgegen ftehende Exceptiones opponiren,

Von der Ausfluclit des nicht gezahlten Geldes, und

0

'wie lange (clbige ftatt habe ?

Heineccius

Ved

99

W'er eine Affignation vermóge íeines Amtes ac-

t

eeptiret, der kann nachhero, wenn er bey der Ver-

dem (

fallzeit die Eedienung nicht mehr hat, aus gedachter

werd

Acceptation nicht belanget vverden?

Wtde

Heineccius.

roo

Ob eine minderiührige Frauens-Perfon, vvelche

nidt

£vvar vváhrend folcher Minderiührigkeit absque cu-

ntn]

ratore einen W/echíel ausgefellet

allein. hernacht

bey erreichter Maiorennitüt die Zahlung ófters ver-

fprochen, nach Wechíel-Recht belauget vverden

Wmæ

kónne? Da bekanntér maffen Frauen, vvelche eigee

ne Handlung treiben, oder mit ihren Eheminnern in

Compagnie find, in Anfehung ihrer Handlung Weche

fel-Dricfe ausftellen kónnen: fo fragt fichs, ob nicht

auch

het

231

Wrecbfel - Refponforum

auch dieienige dahin zu rechnen, vvelche in Abvve-

|-Sehyld

fenheit ihrer Mánner Waaren verkauften ?

liberang]

Heineccius.

Trit

Yot.

Ob in Wechfel-Sachen Supplicatio fupplicatio-

Heineccius.

wenton

nis zulaflig fey

ho Nutt

102,

ven Fl

Exceptiones altioris indaginis gehóren in die Re-

d d

convention, und kónnen die. Wechfel -Exfecution

II TU

nicht auf halten,

Bey gerirten Wechfel Briefen kón-

nen denIndoffanten blos angchende Exceptiones dem

Innhaber des W/echfel- Briefes. ordentl icher NV eife

C de&u

) r

nicht opponiret vverden, vvenn fie auch gleich li-

quidae feyn follten.

Tyier.

cet. du

10j.

PPU IOR

Ob und vvann die Exceptio SCti Velleiani in

Jes, u

FoimetCt

NU echíel- Sachen opponiret vyerden konne?

Heineccius.

104.

-

dntes $

Exceptio non numeratae pecuniae kann zvvar

dtr Vet

dem Creditori, nicht aber Indofïatouo, opponiret

at

vverden.

Wem der Bevvexs derfelben - auferleget.

Tmr.

werden müffe ?

Fort

10$.

Ob der Traffirer gegen den "Traffaten vvegen

nicht erfolgter Hcmom*unW der Wechfel.Briefe fex-

| Weluh

nén Regrefs nehmen kónne

'I'; ier. .

bsquc [

^.

1060

, K

j i

Ob ein Vater kónne angehalten vverden, feine&

qeritt

Sohnes ausgeftellte XchhfcI Briefe zu bezahlen ?

jc at

Anonymus. :

-

wnä) ! !

301'

)

Ob einer, der noch unter váterlicher Gevvalt üc-

M Y

T

het, cinen chhfcl Brief ausftellen kónne ? Ob ein

)

Pa4

von

i

23

»

4

Innbalt dey. Franckfurt

voun eineu Minderiihrigen ausgeftellter . N/echfele

átc

Brief nicht vvenigftens als .eine Obligetion gelten

Vr

kónne?

Hezaecczus.

IO8.

Ob die Exceptio SCti Macedoniani in Wechfel.

Briefen fchlechterdings , nnd ohne die geringfte Aus.

Y

nahme, opponiret vverden kónne?

Hofmann.

[

roo

m

Ob es vor eine Ceflion zu achten, vvenn iemand

durch feinen Mickler von einem Dritten Geld auf

W'echfel nimmt, und ob in diefem Fall die Ausflucht

der.nicht empfangenen Valuta ftatt habe? Ob nach

of

denen Reichs-Gefetzen ein Chrift von cinem Iuden

eine Forderung an cinen Chriften an fich handeln

kónne? Ob Sóáhne, vvelche annoch in váterlicher Ge-

)

vvalt find

Wechfel-Briefe ausftellen kónnen ?

Ob

( n

es den Rechten nach erlaubet, bereits verfallene Zine

E

fen zu einem Capital zu machen, und darüber Wech-

désh

fcl- Briefe auszuftellen ?

ii

Heigeccius,

n6 |

tipievedceete

as

YIO,

Effe& einer voreegangcnen Novation bey Wech.

feln.

Ob iemand fich auf eine zu Recht befti

ündige

Art mit einem andern dahim vergleichen kónne, dafs

die Wechfel, vvelche ein Dritter bezahlen, und auf

vvelche er feine Regrefs-Klage fundiren muís, foll.

Mma

ten annulliret, keinesvveges aber dem Dritten augs

fate

gcantvvortet vverden,

Heineccius.

nond

III,

üq[

dl

Ob diefes vor eine Acceptation zu haltcn, vvenn

€einer auf die ihm p ráfentirte Aflignation etvvas. bc

zahlet? Ob einer, der auf diefe Art acceptiret, dar.

durch die ganze in der Aílignation enthaltene Poft

des

accep-

233

JIecbfel Refponforum.

V'echít

aeceptire, oder ob er xo1fchutyen kónne, daáfs es

| ed

nur auf einen Theil dcrfelben gegangen? 2

Hi emecczus.

dU

lI2;

j

[

Jel.

Ob nach Kón. Preuff, N'echfel-Recht ein ver*

ia

Jáhrter Wechíel-Brief gar nicht mehr ,

oder nur blos

d

als eine. Handfchrift, gelte ? Bey dem Indoffement

muís lahr und Tag bemercket werden,

Hofmann.

jemad

nh

ld af

husfüd

on dem Indoffement' in Bianco überhaupt, und

Qb n

ob folches-in den Kón. Preüff, Landen erlaubet fey 2

HXIUxxH

Fieifcbzr,

handelt

Il4.

clierOt

N/echfel-Briefen kónten keine . Ausflüchte, wel.

fondern

TNUN

che nicht fosleich : erweislich

opponiret

ew Zite

K

müffen in die Wiederklase verwiefen werden.

Ob

j WQC

deshalb der W'echfel- Procefs nicbt ftatt haben kón-

7A

|

ne, weil der Wechfel-Brief nafs, und die Iahr- Zahl

etwas verlófchet worden?

Fieifcber.

II4.

y Vtth

Ob Anweifung gute Zahlung fey

Fleifcher.

findit

I16.

i

][]C, [U

Dem Inuhaber des W'echfel-Briefes ftehen eben

und p

;

dieienigen Ausflüchte entgegen, welche dem Indof.

fs Í

i$y (

fanten opponiret werden kónnen

WN/enn Exceptio

i p

nondum acceptae Valutae opponiret worden, wer

T

den Beweis davon führen müffe ? Ob zu dem Ende

das: Iuramentum iudiciale deferiret werden kónne?

Fleifcher.

vvel.

117

s

rcd

Ob man fich bey Affignation nach den Gefetzen

:

des Orts, an welchem die Affignation gefchehen

a 0&

oder

P«

d

234

Inubalt der Frauckfurt

oder aber wo die Bezahlung erfolgen foll, richten

müffe? W/as zu Breslau bey den / *Afflgnat:onen zu

beobachten ?

.Moþr

Kon

118

Ob der Beklagte, wenn ihm vvegen feiner vor»

gefchützten Ausflüchte der Bevveis auferleget vvor-

tref

den, Klágern den Eid deferiren kónne, oder ob er

n

damit in feparatum zu vervveifen? W/as deshalb zu

0b

Vi

Quedlinburg Rechtens fey ?

"Mofer

Bris

II9.

Ob aus einem veriáhrten Wechíel- Brief nach

N/echíel - Recht geklaget vverden kónne?

Eleifcher.

deri

120.

Ob aus einem von einer Frauens- Perfon ohne

Zuziehung ihres Curatoris ausgeftellten Wechfel-Brief

geklaget vverden kónne?

Tyier.

vl

aCCCF

1215

&tf

Ob aus einem veriührten W'echfel-Brief nach

NVechfel - Recht geklaget vrerden kónne? Ob nach

Kón. Preufr, W/'cchfel Recht ein Wechfel-Brief exigi-

belíey, der nicht auf Stempel- Papier gefchneben

fite

tedr

vvorden?

Fleifcher

122.

Ob die Exceptio litis pcndcntxs auch in Wech-

fel-.Sachen ftatt habe?

Trier.

d

123

W'er von der ihm gegebenen Ordre abgehet,

der verliehret dardurch feinen Regreís gegen an,

von vvelchem er die Qrdre empfangen.

tth

T

Fleifcher

I124. Von

23$

Wecbfel - Rejonnforzgm.'

124.

, tide

ionen 2l

Von Veriührung der N/echfel-Briefe nach dem

4Mofer,

M?fer.

Kón- Preunï WN'echtfel - Recht.

:35.

t vt

Qb det- I3nhaber des Wechfcl-Briefes feimen Re-

R IN

grefs nach,Belieben entvveder an den lezten Indoffi-

lr t

rer, oder aber den Acceptanten, nehmen kónne?

Ob die Exceptiones, vvelche dem Indoffanten im

Jeshab zi

W'eege ftehen,. auch dem lnnhaber eines WV'echfel-

A.

*

?

Briefes opponiret vverden kónnen

JMofer.

126.

rf n

Von Veriibhrung der Nechíel-Briefe. Ob Min-

P

Bf

deriährige N/echíel- Briefe ausftcllen kónne:

JMofer.

12*.

(yn ohne

.. NVer eine Afiïg.nation empfängefjfclbige aber lan*

y(d-hrd

g& Zeitbey fich behált, und vveder práfentiren, noch

f

acceptiren liffet , der mufs, venn daraüs Schaden

Kleifcher.

entftehet , -fclbige? tragen.

I28.

p d

0b n

Ob ein eigener Wechfcl- Brief, vvenn er indef-

d cxigi-

firet vvorden, vvegen nicht erfolgter Zahlung pro.

(l

teftiret vverden müffe?

Feæher,

:Weï-

;

139.

Ob und vvann der Acceptant die Contre - Ordre

5 Wed

des Traffanten zu regardiren verbunden?

Ti

1Fleg'cber.

130.

x

bgehet,

In welcher Zeit nach Braunfchvveigifchen Rech.

a d

ten ein Wechíel-Bricf veridhret vvefde,

Trier.

;

ydf

131. Wenn

Yon

[Hh

236

Innbalt dey Franchfurt

Igr.

fovvo

NVenn.der Bevollmáchtigte die von dem " Voll.

ned

müchtiger in feiner Ordre vorgefchriebene Form

biren

nicht in allen Stmken beobachtet,

Keinerl

fo mufs er den

daraus ervvachíenden Schaden felbft tragen

Trier.

L]

0

152.

TFrauer

Ob auch alsdann, vvann der Acceptant nach ge»

Witer

fchehener Acceptation zu Vnvermógen geráth der Re-

Yrerde

mittent fich an den Traffirer zu halten, befugt fcy?

AHnb

Ner auf cinen andern traífiret

mufs ihm in Zeiten

Kail

Nachricht davon gcben, vvidrigenfalls den daraus

ils E

entftehenden Schaden tragen

Fleifcher.

"

kOn MM

I33.

Wer den W'echfel-Brief recognofciret, der kann

I

fich der Bezahlung deffelbigen nicht entbrechen.

Vedi

Fleifcher.

34

m

Ob einer die Recogmtlon eines Wechfel - Briefes

m

durch vorgeíchüzte rechtliche Ausflüchte elidiren,

EASIM

R€th

diefe aber durch Def&rirung des Eides liquid machen

kónne ?

Fleifcher.,

Whhi

-

li

126.

blsïs I

Ob die Veriáhrung eines Wechfel-Rriefes durch

Proteft interrumpiret vverde? Ob in Wechfel-Sachen

l

die Exceptio legitimationis ad cauffam ftatt habe? In-

Tann

£leichen die Exceptio praefcriptionis , vvenn der Re-

&CB(

greífs vvider den Traffanten genommen vvird?

Fieifcher.

136

tion

Ob nach entftandenem Concurs Particular - Kla-

Cheg

&en ftatt haben? Das Bencficium feparationis ift nicht

Wei

fo-

-

N

Wacbfel - Refpouforum.

237

fovvohl in favorem debitoris, als der Creditorum

em Vol

cingeführet, und kann alío der Schuldner fich deffel-

a forn

bigen vvider einen agnofcirten Wechfel- Brief auf

b erd

keinerley Weiíe bedienen.

ll

I;'Z

Ti

Ob Frauens - Perfonen, ins befondere Kaufmanns-

Frauen, W'echícl-Briefe ausftellen . onnen? Wéelche

t ge

unter der Benennung, Kaufmanzs-Fraueg, verftand

hdR

vverden ? In vvelchem Fall die Exceptio SCti Vel-

ïugt f

leianibey Wechfel- Briefen ftatt habe? Ob die unter

t j

Kaufeuten in Wech

fel-Briefen gevvóhnliche Fórmeln

Quray

als Eide angefehen; und davor gchalten vverden

HJ Ui

kónnen ?

138.

In vvelche Claffe nach. Kón. Preuff. Rechten d,c

der k

WN/echíel- Glàubigere zu ftehen kommen ?

het,

t[gj jtli

139*

Ob in Wechfel-Sachen Exceptiones dilatoriae

fatt haben? Ob aus einem Document , vvelches nicht

| rl

£ehóriser maífen abgefzffet vvorden, nach Wechfel.

didrtty

Recht geklaget vverden kónne? Ob einer fich nach

d

N/echíel- Recht verbindlich. machen kónne, vvenn

j:m.

£leichin der Provinz, vvorinnen er vvolnet, fele

biges nicht eingeführet ift?

a d

I40.

N S

N/er pér Honore di Lettera acceptiret ,

der

x ,

kaun alsdenn gegen denienigen , vvelchen er durch

dlc Bezahlung honoriret, feinen Regreís nehmen?

j t j

IAI.

d

Vnterfchied zwifchen einer Ceffion ; und Affigna-

;[cher.

tion.

Ob bey einer Celionm Veritas nominiS hinrei-

chend fey, oder ob.noch überdem Bonitas pxamrct

"T

vverden mülfe ?

*

f o

142. Bin-

h

238

Inubalt der Frauckfurt.

lid

14

- 6

Binnen vvelcher Zeit ein W'echfel.Brief veriihe

ï

veld

kein l

fet vverde, vvenn es an einer ausdrücklichen Dis-

pofition fehlet? Ob ein eigener Wechfel-Brief nach

der VerfalleZeit nicht kónne an einen andern indof-

zilen

firet vverden, vvoferne nicht der leztere, ob die Be-

zahlung bereits gefchehen, bey dem Ausgeber vor-

Y

hero angefragt? Obbey der Ceflion die Ausdrückung

Wt

ed

der Valuta nothvvendig fey ?

-

14j.

0

WOb man bey Wech

fel-Briefen die Vnte;fchrifä

tüsclt

agnofíciren, den Innhalt aber diffitiren kónne? Aus

dul er

einer unter gevvifífer Bedingung ausgeftellten Hand-

Vechf

Qnes

fchrift kann nicht exfecutiue geklaget vverden.

tibus ;

L

344-

Ob bey einem WN/echíel-Briefe die Vnterfchrift

x

der Zeugen erfordert vverdé? Ob die Ausfiucht uicht

gczahlten Geldes durch des Bevveis-Führers Eid bee

Yvircket vverden kön—nqc L

N

144.

fetmi

Wedhi

Nach B,räunfchvveigifchcn Rechten kann zvvat

hn

aus einem ueriáhrten W'echfel nicht nach W'echíel-

d n

Recht, vvohl aber exfecutiue, als aus «einem inftru-

gt

mento guarentigiato , geklaget vverden.

Xcept

Qb 4

146.

frlg

Ob cixi N/'echfel nach der Verfall-Zeit an gineu

andern indoffret oder negociiret vverden kónne,

vvenn bey dem Ausgeber deffelben vorhero angefras

durcIP

get vvorden, ob folcher WN/echfel noch unbezahlet

fcy? kin N/echícl-Brief, der auf Ordre laute

F j kaxgn

:]

axjx andere indoffiret vverden.

dali

147.

Wt f

Ob ein gemeiner B

ürger W'echfel.Briefe aisftel-

len kónge ? Ein Intervepient axufs fein habendes Recht

me (

gleiche

XCtE

!

7A

233

Wäcbfeläefponfomm.

pleichfalls in continenti darthun. Die Ausflüchte,

anm

. veri

vvelche dem Beklagten zu ftatten komm:n,

kein Intervenient opponiren.

n Dis

148-

lf adt

Ob ein Rück-Bürge den W/echíel-Brief zu bc-

i ndos

zahlen fchuldig? :

h dieBe.

149«

d« u

Von der Cefüone nominis, und vvas dabcär

drickunf

Rechtens ?

150.

*

öb einer, der an

fünglich die N/echfel-Schuld

gl

zugcftanden, mit Beftande. Rechtens fordern kónne,

daís erít ein. Terinin zu Agnofcirung des. Original-

ET

N/echfels angetetzet vverden moge ? Die Recognition

g fae

eines NVechíel-Briefes pfleget allezeit faluis exceptio-

du

nibus zu gefchehen.

[|

151.

erfciid

Àus einem veridhrten WNechfel-Brief kann keine

M n'ïCht

W'echíci-Klage angeftellet vverden.

T5

152.

Nach erfolgter Rccögnition eines Wechfel. Brie.

fes muís gegen den fáumigen Wechfel-Schuldner nach

N/echíel-Recht verfahren vverden.

N'afn die Valu-

g 0

ta in dem Wechfel-Brief ausgedruckt ftehet, fovvird

die Ausflucht nicht empfangenen Geldesin die Wieder-

Va

g iv

klage vervviefen.

Ob nicht dem ohnerachtet diefe

Exceptio einem. luden opponiret werden kóünne?

Ob adeliche Perfonen ohne Vnterfcheid des Ge.

fchlechts fichnach N'echfel-Recht obligiren köngen ?

EL

,

, t

T könfff

Die Veriáhrung eines W/echfel-Briefes vvird

T

durch gerichtliches Einmahnen verhindert.

j

fiet

1;4-.'

a

3

W'enn der Wechfel-Brief recognofciret, und der

Zahlungs-Tag verfloffenift, kann der W'echíel-Schulde

ner fogleich zur Zahlung angehalten werden. Forum

gsüd

competens in N/echfel-Sachen. : In welchem Falle die

(s

u

Exceptio compeníationis in N echícl-Sachen ftatt h

abe,

Md

und

glCIC !

240 Imbalt der Franfurt. Wecbjäa'l-'Re/þonforum.A

und ob fie auch bey der Execution felbft cum effeQu

opponiret werden kónne? W'enn in dem Kónigl.

Preuff. Veechfel.Rechte ein oder anderer Fall nicht

entíchieden ift, ob alsdenn Remedia üatt haben?

156

Ob bey der Aífignation nur Veritas, oder auch

Elfatf

Bonitas nominis práftiret werden müiïe?

r$6.

pir.1

. Der Innhaber eines traffirten Wechfel - Briefes

kann auf des Auszcebers Gefahr dem Acceptanten

UT

keine Nachficht ertheilen, fondern mufs fodann, nach

p18

Befinden der Vmftinde, vor den Schaden haften. Ob

j

die Difpofition des Lübeckifchen Rechts, dafs derie-

ni£e, vvelcher einen andern zum Borgen nicht ge-

Bs

neigten Mann durch fein Loben darzu bevvogen, aucli

nachgehends als Bürge davor ftehen müffe, auf die

P.19.

WN'echfel-Briefe zu appliciren ?

p.16,

j

p. 16

157.

Von Praefümtionibus und Indiciis falfi gegen

V

XVthfelfBri:fb.

P. o

, 158-

Vnterfchied zvvifchen einer Affignation und No-

vation.

J.T.

. 1to,

[

FINIS

P.ge

PU

w

&5

«2

*'&XN&

N

dl

N

W»

Y

NI

4

rE

OIfotut

um effec

t Konigl

Pl nict

hi

der u

Errata notabiliora in Vindiciis Cambia-

libus.

pag. x48. lin. 4.. 22 loca, deleatur a4

BI

p. 151. lin. 25. leg. caupo pr. campo

Aceptantct

fonati tà

p. 153. not. b) pr. difputatur leg. difputans.

p dien. V9

— pr. part. V. leg. VIII

iqk dx.[ M

154. not. e) leg. Kobii pr. Kabii

a mxhï z

VTG Cn)

159. lin. vlt. pr. dirigendi: leg. digerendis.

lm) au h«

162. lin. 13. pr. pretexuit leg. pertexuit.

166. lin. penult. pr. veniebant. l. vocabant.

a s

ä

r68. not. k) pr. e leg. fe.

170. not. s) mandatum l. mandatam. Xin. 23.

deleatur fignum $.

j u

r77. not. e) leg. but tbe youg. man.

:

180. lin. 12. pro fils notre orateur leg.fils de

notre orateur pr. fes leg. fe.

185. lin. 3. pro pertznetl pertinent

186. lin. 4. pr. iuridica , l. juridice.

—

——

cet€

—

E

Ro

$*

T

":

-

T

--

-

—

m

P

v

*

p

1

5

us

E

A

a

d

--

-

z

»

z

-

—

—

o

Gs

x

"

E

-

*

TMUE

x

E?

M

ET

»

ee

PA

d

d

-

E x

1

^

d

Q

*

E

m

j

—

És

ES

—

A

x

$*

*

*

:

*

g

R

E

i

^

x

od

&

?.

2

D-

-

-—

m

m

-

E us

sss

ORE

ss

&

1

ELEMENTA

—

tc

o

IVRIS CAMBIAL,

co

VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset

COMMODA

r

, AVDITORIBVS METHODO:

16

ADORNATA

L

ä

À

t

H

ä

IO. GO&TL

14

HEINECCIO, Ic].

z

POTENTISS. PRVSSOR. REGIS A CON$

13

SANCTIOR. IVRIVM AC PHILOSOPH. IN IL

12

FRIDERIC. PROFESS, PVBL. OgD;

11

j

10

EC

E -

)

AL

uaer

A

Jl

j

Vi

ill

j

-

NSS

)

(

7uf

(v

P

«

h

,

£H

-

li. (

teye

:

*

ER

k

4

:

:

l;

ä***ä***ä**ää*ääää**ä**ä*ä

EDITIO SEPTIMA

|

"

PRIORIBVS AVCTIOR. ATQVE EMEN/DAT I(?R.

NORIMBERGAE SVMTIBVS CAROLI FELSECKE

1764.

1

2 xw Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com