Hc713 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Emptio Venditio Publica Et Privata, Sacra Et Profana m d m ^. hs N s mb bt Wa Lt Mp us ii — — Eu CT " i& a E t cem a d * i :i,ä..,...)ïrv.r, EINCC - NRESAERCS m o SNDT ( 2anr Mi xw - 4 b M A d "E ^09 n 2v M)m 3 5l x Wa E - a b É* r us 1 E t A: NU 204 " & W : $ " X d » * s E 2 n A & l H s A « y & h Em - dafe * 5 n -^ E Ej P i . EZ" e ho uf 3 ! z VU N M x * P s m - x h m ao Wh » 2 d r as o FaN - A t z E " WUX a. * 4 r.»v : as i As s — r a A m. . 3 * M ^ Mi st & S v d .WM fs - : Ym QAU y * aX T m 7 eaUu ex d s m " s 3 $s 21 m ab PX M RRM m X s s - — m x RP O ER * E x OX rl E ,E T P. * "b T «5 .«m;. zi * x - z u a - -6 - E 9t w Mi Ll & "4 "- b M r CA R TÉ -- N A - r e. Xcorx MEDN O N E il - AAs ao NI x s — u RD - É Bs DN - m E — aT s ERE " E s linDnucL — d - p m — — - ii Z Yeovee * Ea E "UEX RC aT 4 f iintine . - R m - u —— u d —— Bs TUX A. H d — m — nE — — m —— ^" p " —— — i2 T u þv«. M U g w — m ] p^. i —— um ^ w « Y ..(a/æ N12«209529813- 021 LLEDEEOEEL LP EULT UB Tübingen ^^ ^ " p SEAPN d- v C » "^s ä M "! ugu t l AiN: li w troy tj ATNON 4 ts Á ldygt Mj C ï : a o l]gC l ,,/h — as ln X fï tieis ] Mij W ( L JHO :Ww " il W V L U!Wl l*' Wþ EMPTIO VENDITIO PUBLICA zr PRIVATA, SACRA xr PROFANA; Tam Ad Legem DEI, quàm Humanam formata, Forod; interno Confcientizg, & externo facro , ac profano aptata QVAM Ad Ma;orcm DEI HOMINIS pro no- bis tiginta ARGENTEIS vendid Gloriam, inEjus Dolorofz VIR GINIS MATRIS, PaATRONORUM TurrLAR1iuM , &Relig Coerrzsris HiksRARGHIZ Honorg Annuente Nobiliffimo & Ampliffimo Celeberrig Eoo-Francicz julio-Ducalis Hetbipolenfium U Juris« Confultorum Senatu PRAESIDE Nobili , Clariffimo€9 Confultiffimo Viro D.JOANNE OACHIMO . SCHULL, . u.Doct, Dieeft: Profef- forePublico & Ordinar: Judlcxj Provincia- lis Cefareo-Franconici Confülente. Tribus praviis, ö-dzþmä:s Examinibus moóre Majorums yità exAantlatis PRO SUPREMA IN U, J, LAUREA ADIPISCENDA, & ?B.k vilegijs Doctoralibus rité & íolenniter coni'cqucndïs, Pnbltea Dijputattoni (» aperto Examin: fubiicit NICOLAUS ANTONIUSLURTZ, Herbipol: AA.LL. & Philofoph. Magifter, | . U. Scudiofus, Author & Refpondcns IN CON SU ETO .']"IIRISTARIMU AUDITORIO Hom Ante; æ»pamend con[uetis Die 10. Menf. Sepseszb, 1207« Typs MARTINI FRANCI $e1 HzzRhRTz, vg;ä *REVERJE,ND- 1SS2M1$ , 1L- ä L'UST RIS$$1MIS , PR.£- NOBILIB'US , PERIL- LESTRIBFS EJT ET K PER$UAM GRATLOSIS [ DOMINIS DOMINIS PRZEPOSEL TO, DECANO. UM Cætefi;ciuc Domr- nis Capitularibus C- clefiz: Cathedralis Herbipolenfis, ' M A AW ^ DOH]IHIS D'OITIiITiS i meis Gratiofifsimis | ij | las) Uilms m &per : P* t «,ä ïf& T I[. . ERE Ht EE ER d R N H E E RR E REVERENDISSIML, 1L- LUST RISSIMLPERILL'US- [$ TRES, PRZNOBILES, GKATIOSISSIMI .;XJ eo perquäm GRATI10S1 ) ] ; DOM INI, DOMINE C. —— R | "Ovwum:Pantbeon ingredz'::rh— J ÓN d l)) die , dumadREVERENDISSIMI d — EN 2 3! N a " CATHEDRALIS.CAPITUEE Ea « V gratiofas fores devotus cliens ac«. ) q N * : 4 ceao., In Sacro. enim boc PA- N .'f i — : s :' L rA TRUM PURPURATORUM Senatu divas virtutum | omni- | um imagines venerabuudus. fufpieio , quas vel in ( dluflribus puriffime. uobilitatis ceris accendit nobili- I25 , velin Sacris Ecclefie Herbipolenfis adytis religio » E l; formavit. Scuta ipfa &6 Heroicis Familiarum anti- . j n - quifimaru m notis injignes clypei , clypeos bic ejj? do- p ceut in prafi dium €$ decus Patrie gloriose effulgentes. Aüd bos igitur bumillime provoluor , voti eus , quaa 2 moriens mibi Parens ultima voluntatis imperio au- pofvit , eg óvero , licet tunc etate minor promptiffit. L Ü ) gimam quippe gratitudinis debebat ille jufcepi : vt ro inuumeris vatijs in fexennali Receptoratu Eccle- f iaflico , €9 tre À € cenui ad Portam prafeuüura liberali- ter acceptis con jfe crandam; quam dum morte preveu- | lh bw tuit , filius fe fiftit modó , ne cum Pa- j tus offerrenonpo 4 y Íremortuo tantorum favorum memeria extuida quod, J exi(timetur, yi &ima mea prefens libellus efto , cum uo in colefte Sacrarium EMENIES €9 VEN- d mFm 12 ENTES induco. Nec flagellum metuo , quod é Ill ( funibus / colligatum in facri legos olim emptores veiidi- toresq, CunisTI SALVATORIS 4Qqu iffimus Zelus cur t, Funiculimibi nove gratiarum facro fulmine intorfi adREVERENDISSIMARUM caten& erunt, quibus DOMINATIONU M SUARUM füubfellia fuaviffi- l mie trabor , ut Clementiffimos bic , velut ad Aram gra- Hx am,quià Dijs (Dit a tie fa vores litterarijs obfequijs em ENIM VOQS ESTIS, quia popu li Chrifliani divini T « [ides )eruditis laboribus venduntur, j pro REVÉ- : p RENDISSIMARUM DOMINATIONUM SUA- RUM inperio , ad earum gratiofiffamos nutus promp- E tiffme femper perfiftam 1j fdm ij Couvitius e ettrne M Devotus fervus K Nicolaus Anconius Lur tZ, * 73 X Ttlr- ^ do. m qoitbaboto ao aodioat o s lieg, n i H Ifl« p M E f t i . DISPUTATIO L. i M L i- De Emptionise9 Veuditionis Etymo- QU logta, borum V ocabulorum 'yariá cs* proe l Bu nj a amifcud. acceptatione , borum.proprü fegui- , C /iN- fícati origie , defruitione , drvifloue , bo- 4 V T neflate , atq) pradicatis bujus cum aliis ne- Jni- gotus communuibus. $CUT Ti MM s I. t f Quz Etymologia Em h pdonü (Di & Venditionis ? ii 1 j RUO . Iymon Emptionis & Venditio- N j N d nis hoc& fequentibus folijs mi- Jb e UA T^ NS hi examinandae proficifcitur z "r N v Ntä-) partim à greco vocabulo iuiv , latiné Meum, üt Emptio foner idem: ac 2 sseo tutito fácio ; partim à latino verbo Pezdo; feu ! venumda: ac i rem dem, vel potiüs dare pro- , mittams fatis camen fic, fi eadem mediante .traditione. ad emptorem veniat. uUn- de n Z de & venam ire : contractius vesire deícen- l nomü dit. arg. $ 2. Inf]. de Empt.& Vend. arg. finis (n: — $1 L. x. ff de Contrab. Empt. ?. arg.princ, l.v ff-. de Rer. permutat. Prob. membrum prius: li JWJ' E Is, qui pretium feu pecuniam numeratam in hoc tiegotio pro reftve merce dare confentit, i( proprieq; Emptor appellatur: nummos pro- "h miílos accipientis facere cenetur, ni velit ad- liüc teneri ex vendito. fzis $.2. l ri. ff de N CAU, empt. i vend, Princip. L. ff. de Rer. per- 7usf. Crgo negotium prefens ideó appellacur l l ! Q um 1it. partim ermptio, quia illius ratione ex meo tu- tl J *:mi!fwdmms Prob. membrum pofterius: Confentiefis, üit pro pecuniz quantitate roerxvenum eatfeu | [ ügnm: | venditor, dum promittit; de illius rei domi- "j qal nio pofitive agere non valet, né ad emptorem odl tranfeat. $, 3. . 80. f. de Contrab, empt. ebc. ! Hl hifi hoc negotium nullum fit, i. $, Atta- J';'f. H&Q | i ii men falvó.hoóc negotió fatis eft, fi hic poft- modum ipfam rem tradar; quamvis Empto- It Quj rem: dominum non faciat . 4 28, ff de Contrab. Empt. Gc, d. $.2. .yt. ff.. de AGf. empt. e"vend. (l)'(l ]fm ergo h«cconventio, dequa mihi impofterum Tttrenja erit fermo , ideo partim venditio falutatur: | V"F,Mo l uia vix nón habitualiter res dari promitti- '?tlldcs tte tur, & fufficit: ficadem . ex poítfatto ad u r emptorem folüm; veniat ;; nam fapé conve- niunt - ür;nomä dbdb o dbzb 3 dfcen. niunt nomina rebis fuis, ita & fertaé fenti- 4f fri P rin[' [l ] unt ClarifI:. D. D. Kónig in ais Principijs Tur- Canon, ad Tit. Decretal, de Empt, && vend, S, Th r Tdtt n 1. 219.1, & ab codem citatus L'lngcpaur. Ohfti , 105 pto- ' 5 1. Yelitad- i f " Quz Emptionis & Vcnditiof 1(7À jr- nis Homonymia ? pellacur Imtot- E. Ervocabula : tàm emptio -vmditiak," quàm emptie cantüm , vezditio tan- tam generaliter, laté, improprie & enüets, fimilitudinarié accepta , comprehenditur, ac n eatfeu fignificatur : omnis contractus & mutua pra- i domi- flatio, quàdominiü rei fercur in alium. Prob, IDEOT [ per $.2. . de Empt. f vend. per $:5. L.19. ff. hjl Ü de Edilit, edict. per $. 6.1.8. ff quib, mod p it- ;. At[a' (« Hac in acceptione &c eseptionis ver ; g ic pofl— lex duodecim | tabularum omuem alienationem rei quzin noftro commercio. eft $, i. d, 7 8, Empro- "ntiti, v ff- quib. madis pig. $.. Complexa eff , $. unie: fu. circa finem 1. 49. ff. de flatu liber: & Efau pri- ferum amogenita fua pulmento vendidiffe dictuseft. ICacur: Verf. 34. Cap. 25. Genéf. nec mirare : depre- xmitti hendes etenim & in alijs: materijs leges non lo 4 fatis.compte loquentes , & vocabula eadem onve- .. in re non eádem ufurpantes. ^ Á 2 zy 2.Per piunt | "dedb o dioh 1 A;oncfufum » ?. Per vocabula : emptio venditio fpecia- Il qu1 liter, proprié & genuine fumpta,quorum & écymon in $. priori examinatum , & poft hac ;folümf | mihi agendum erit, omni jure certa folum- ao modó contradtüs fpecies contrà diftincta ab .fk | i | jos (l omhni reliquo contradu , negotio, ac ab d omnibus alijs conveniendi modis denotatur. Prob: pet fígem $. 2. . de Empt, cf- vend, per $. v of 1. 4.7. ff. de Pact, per fíg. $. 1. 1. ff. de Contrab, l ; quii) empt. per $. 3. L 1. ff. de Reb, eorum,qui fub i WHH E t qu dub ec. pet princ. & $. a. L. . ff. de Rerum per- Aüütüto dimuy Iu Ubi vel emptio & venditio pro- [ pria fpecies a reliquis nego:ijs feparata, & ne- - 'ä þ;l 1] M m l gotium aliud exprefsé dicitur , velmembrum (f Y ! il ividens contrac&tus ut fic, feu negotiorum Ts proprium nomen habentium ( quod utid; juxta dialecticam cum alijs pugnare debet ) "i o B ftatuitür. Cazf. fiper « éimptio e? venditio pro- j tj Mi l prie fumipta fimpliciter alienatio omnis intel- ligatür: ad quid integri cituli /n/Aiz. . &f C. de LT Mf empttone et venditione , de üfücapione: pro em- jove , deafiónibus Emfti venditi, tbc.? Cet- QUOmamM cé ticüli hi 77/f2. ff & Cod, fruftrà inferti func; Il l l euri omries reliqui alienandi modi & con* NI tráctus, proüt tiniuscujusd; eft natura, diluci- iM"f pm h de illucjamjam pofii fint: fed hocneutiquam 4yy quöd ddmittendum eft; quum ipfanatura horreat llfrc, äUSCm fu- J fgpcrfïuum; ergo admittendum ; quod | );ani;r 4 pr $ dubomuh Atfil ls pra conclufüm & dicendum : gaudere rcli- QUny qua negotia acalienationcs appellatione em- &pujj 4 prionis ac venditionis improprie, ob quam- Ef Ea fl dam folüm fimilitudinem , quz emptionem diftind) & venditionem veré & proprié fumptam in- io ) ï. cer & alios contrac&tus ratione cujufdam effe- &us intercedit, Nec turbat: 7eferes n emptrio- CD0t4t Jend pj ge venditionea, appellationibus promifcue uteban- lt Cintj tur. 119 ff. de LA empt. c vend. quia JCtus Cajus talia fcribens ea non intelligit ut multi , qlll M volunt fenm n quod illi in locutionibus fuis pro- prüffimis uná proaltera uterentur : fed quod Itio D. TR modó folam vocem: yenditionis , .modo fo- lam emptionis ufurparent ad indicandum to- Yermbrum tü contractum emptionis venditionis:ficuti cü ;oriomm / od u Ó Doncello ac alijsobfervat Vinnius ad T7, Ipf'it. de Emptione e&* vvenditione im Princip, W. 2« & : dez) Jiin prob. exipfa infcriptioneTituli primi //5.18. ff« tisintd & ex 1. 2. eu/dem Tit, in verbis: iuzer. Patrem eél Q flium contrabi emptio non pozeff. per Á $.9.19. 11. CFc. ff. eod. ratio hujus ufuürpationis erat.: yL - L ^ Cet uoniam una finé alterá nec dari nec inrelligi oteft. Hac de causá forfan & ipfe M. Tullius titnt; con* ( ---- Cui dedit ore rotupdo mu[a loqui. ) iluci- vendere pro emere aperté dixic. Jib.. 3. offic. quamvis, quód re ipsá aliudfit vendere, aliud quam r emere , aliusemptor, aliusvenditor. 4 1.5.1. vd fu-' — in fine ff, de Contrab; e:z;p&s- Ce. Princip, lx ]Ze PH J 6 Gs o d52 | de Rer, permutatione ; Ex eo perfpicuum fit : p quia emptor dicitur ille , qui pretium feu g hocp ecuniam dat , venditor, qui mercem feu rem ?uli. t ' tradit. /,8,/.28./f. de Contrab. empt. ec.. $.2. ju9 L it. f. de CAG. empt. vend. princip.l. 1. ff. de j Rer, permut, aliaq; obligatio eftillius, alia hujus, La päf?* alia adio competit venditori, alia emptori. fï Ü qüö emptor enim ex empto , venditor ex vendito u aAgit, $. v mediumin[lit. de Empt, ctven4, Fufi- sj um ufque de his agetur inferius in difputatione iexta, vlmind tl l V vhltre ». IHI, u i peisia Undeergo origoEmptionis & y;;zamuswïääüctt& venditionis proprié fumpta? iib ]yC um JCtco Paulo : Orígo emendi vendendig, Vr at j à permüutationibus ceptt, olim enim non ità 3uscgueiv.; W erat nummws , neg,Alind merx , aliud pretium vo- POT cabatur . fed unusquisa, fécundim nece[fitatem BN gemporum ac verum,utilibus inutilia permutabat. | Mutmim L quando plerumá, evenit: ut quod alteri fupereff , A Litet alteri defit. . Sed quia mon Jemaper nec facil? con- Mu eurreba? , us cim tu baberes quod ego defidera- | '[ ) OHH'W rvem, invicem haäerem.quad 14 accipere velles « " 3üüäp€cum,' elecia materia efh , eujus publiea ac perpetua affi- OFT matio difficultatibus permutationum. equalitate ac ufum dominium- Wtf quantitatis fabueniret s t2- que non tam exfüb(tantia quàm ex quanti Aolej N te l db o db ,. *iCUUm fïi tepreberet: quo facto non ultra merx utrum- lum & due, fe d hoc pretium vocabatur. /. r, ff. de AU g 1 Contrab. empt.c*c. — Huic concordat Ariftor. blig 1. Polit. cap. 9. & s. Ethic.cap.8. ubi ait : Corn- arandis rebus ad vitz humanz ufus neceffa- al rjs quafi ex pa&to fübltitutum fuiffe num- d CmP[OR x Wnii;, mum, eó quód illa quz in permutationem venitent; frequenter non effent &qualis pre- t1, hi. tij. Uude nummum feu v4uepa cleganter yo- u cat fponforem indigentie , & effeid, quod commenfurabilereddit omne ; imó hunc 5. Ethic cap.5. fidejuflorem falutat pro commu- rationibus futuris, quibus quifque indigeret, fsl quarenus videlicet dum quis in futurum eam [npti pecuniam obtulerit, quam pro.re , quà non egebat, accepit, eas res pro illa accipiat, qui- 'ena'mdi;; n m i bus eguerit : appellationemque inde traxiffe; ffum q)- quód non ex natura, fed v/ue, iZeff , lege )a;c V conftituto conftet ( fubintellige principaliter) Naturam ipforum nummorum Ícu matcriam btl quod attinec juxta Plinium | ib 33. Naturalis /IJIW/ ! tibar. " biflorie cap.3. apud Romanos primitüs enca fuit, formá publicá notà pecudis (à qua & jjin. glb v Jatiné pecunia , tefte Ariftot. ciz. cap.5, nun- 'cupata,) & Servio Tullio Romanorum Rege TA ulitalt rimó percuffa , quamvis & multis quidem diurt annis ante Romanorum originem pencs alias mifmatum ufus, tam apud tb — 'Gentes fuerit Nu Hebrze Ó Á 4 i $ db o a Hebrzos, Grecos , quàm reliquas Gentes; iou(ü: K Wïä uüz | ficuti pluribus ex textibusSacreScri prurz ap- paret, & auctoritate multorum Auctorum à ia ! 1 g i Covarruvia Zem, 1. cap.1. de Veterum collatione numi[matum ciatorum convinci poteft ; aquratw a fuccedente tempore & quidem quinque an- nis anté primum bellum Punicum Anno ab urbe condità juxtra Plinium loco fupra citato $85.vel juxta Covarruviam 483. & Annoan- "I | tc Chriíti natale 274. aut 276. juxta varias hac ) de re opiniones Q, Fabio Confüle argentea materia in ratione pecuniz Romz primüm hurhy j fignata fuit ; elapfis denique 6». annis ab ar- II enteo nummo percuflo, tefte Plinio L.C. þ ! v 'ï ! i l ii nno nempé ab urbe condita ; 46. ante Narale Chrifti Anno '212. aureus nummus " r apud Romanos c&pit 5 quo fimili & Graci | Ql e ufi func, quemadmodum paffim ex Hiftori- TY. €is Grecisque Auctoribus conftat ; quia Ly- litiny curgus aureo & argenteo nummo expuncto A ferreo folüm utendum imperavit ; ficuti Plu- "a Tarchus in cju(dem Lycurgi vita fcribit, Quis A n autem omnium primus pecunie inventor fuc- | / H rit, illum nominare nequco : cüm illi qui Wi Tharem AbrahzPatrem primum fuiffe putant, Wodia qui pecuni m juffu Regis Nidi fabricavit; fi- curi & hi q ( u ihoc Philippo Imperatori modó in- tibuunt rejiciancur à Pligio & alijs, neque tcl- 10 Qp 9 dicb o doah 3 nye. telle&o ufü , ac perfpectáneccifitate moxan- D ap. té declarará ulla ratione viricar , cur unagens IAtm q non exípectato aliarum éxemplo , & inde- [ pendenter à praxi alterius nationis faciliüs posd : amplexura fuiflet quàm alia, fi hic ufusinci- 0Qut g. diflet. Ánto d) Lj ]V. Y Cttg Qd Quz huius effentia feu defini- As hnc EC tio ? primim Enit hoc loco emptionis & venditionis l5 2ba- fubftantia mihi explicanda : in cujus ex- 010 LC. )j' plicatione, eo quód.hic contractus, ut a . obfervat Molina difp. 336. tom. 2. pag. 346.im um - fime [t1, C.. faciliàis intelligatur ac explicetur , : C quàm plené & exacté definiatur; DD. parüm Hillor conveniunt. ji ]. Alij enim venditionem diftra&ionem cffe pun&o : dicunt rei pro pretio , emptionem attractio- m PIU' | nem & appropriarionem rei pro pretio ; ve- ; Qui x rüm cum juxta dialecticam definitio omni & Yfit- foli definito convenire debeat ; fi hzec defi- [ qui nitio bona foret, deberet verum effe : ornis (ant emptio eft appropriatio rei propretio , & ubi- ;de cünque non eft appropriatiu rei pro pretioibg nodà non eft emptio; atquihoc verum non eft ; ii . tüm quia contractus emptionis & v,cndgtio;- u ) ne * » 1o äæ Qæä " v u Y nis confenfu folo , verbis vcl. alijs fignis cxf Iwi q preflo , absque pretij numeratione, rei cradi- tione , tragslatione dominij, & datione arre i perficitur. $, 2. 4 r. princ. lg. ff. & princ. L. 2 Cad. , í i de Contrabend. empt. chc.. 1. 48. ff de O e , f J «I'WW ! tot , tit. inflit. de Oblig. ex . confenf. princ. inffit, um de Empt. C vend. . & princ. d. 3- ff de Contra- TL bend. empt. ejc. Conf'cqucnrcr anterei tra- gt ditionem ac quod indé fequitur ante. hujus appropriationem: utquz firie illáregulariter haberi nequit ; emptio & venditio perfecta :m*;ptämr::':ï 3n »;olïr;ïzi.n.g jamefledebet; tum quia »ozprettj numeratio, d : 1 ftd comventio perficit fen? feriptis babitam emptio- ao at nem. l. ». ff. de Contrah. empt, cfc. Tum j " quia: de rationeipfius emptionis & venditio- Ts nisprecisé non eft, ut per eam etiam tradi- t acih tione interveniente fiat dominij translatio ; fed fufficit fi venditor ufu capiendi conditio- N nem:: ratione cujus emptor titulum confe- m quitur , rem ceterisconditionibus accedenti- umd bus ufücapiendi, cum habere licere transfe- '»moæm; BL Fat. $.2. L. tz. & $. 1, L. 30. ff- de A. empt. C vend. Siquidem quando venditur resalie- VU fia vera intercedit venditio , efto rei vendi- VU V tz dominium in emptorem non transferatur. Jreno ) ]. 28. f.de Coutrab. empt.ei- vend, Et qui mdl « U[b! pecuniá furtiváà emit , validé emit , compa- UM i | (l fquuc fibi rei empte dominium , licet prþfij Jni » [] & o db II Ím; . domünium in venditorem nom transferac tj grisc.. J 8.C. ff quis. alteri vel fibi fb alterias? IOnt arras [4 & z.CaJ,? ; Dixi notanter de Ratione (éu conceptuformali . . ut vei 'OMNW ipfius emptionis e venditionis. non e[fe i. ipf, vemdita donriniumin e pmaptorem transferatur , uc k(jyj,, excluderentur contrahentes: qui quantum eft ttig, €X parte ipforum dominium in fe invicem it hus transferre incendere de benrt ; licét practer in- U lg tentionem eorum translatio dominij per acci- . g, Cens1 mpediatur ; aliàs enim fl ex parteconzra- Mnerttio, entium pofiriva incentio fit dominium non transferre : non refultat emptio & venditio , ! tht Iu ' fed locatio aut aliud genus contractüs. $. 3. renditio- 80. f. de Contrah empt. Alij emptionem & venditionem defini. m tradi- unt effe contractum, qui Confenfu perfici- Insno ; onditio- tür mercis pro prcrio. Aft nec hzc fubfi(tic; - quia definitum non diftinguit ab omni alio, cone- cedenti. quod non eft tale : Venditionem | videlicet 'commodicatis utendi fruendi vel ufus rei ab e- fs . jusdem pto certa mercede in pccunia nnme- j nl resdle« rata confiftente locatione;. cüm & hzc uti il- vendi« lafit contractus, qui confenfu perficitur mer- cis pro pretio ; .quia & commoditas utendi efatur. fruendi , & ufus rei [nonillequa fervitusper- ir qui - fonalis eft] eo ipío quódnon tantüm locari, ompt- t PICH] " Q- f.cäd & vendi foleant: merx vocari poffunt. Alij 12 l r dbib o d35 Alijdicunt: Eíle contractum bonz fidei 5fcr i " ultró citroque obligatorium, qui eonfenfu, re MT &pretio perficitur. Sed & huic definitioni : 1&]&[014 pw rcfragatur fo£, ti£. Inffit. de Oblig. ex eonfenfu, Ex quo capite admiccenda ? 4 ) i Alij emptionis & venditionis naturam ità j Jl gd:änido ! Arcgülas : defcribere concendunt : Vendirio eft pactio ;:E ' 1 l rei pro pretio , emptio veró prerij pro re.Sed & hi incaflumlaborant, licét enim per /y rei gt & ly re ftxictiusfumpta hunc contractum a lo- j !þu fMWh'( ' catione & conduciione: eó quódjuxtaquos- dam Th:Th: & Legiftas ufüsrei (idem eft de T opera hominis) nominerei noncomprehen- deV, Tl darurfed huicopponatur: Tametfi 23 il $ aliud fuadere videatur: diftinguant; attamen wmpafmm fufficiat hanc definitionem defendi non poffe, vinhanit fedvitio rurfüsldborare ideo: quia bonade- spleyi W finitio debet conftare genere proximo & dif- | ii M ipj.dzüm'nk ferentrià ultimà; Pactio veró feu conventio, *ngmitgzmtïu quz locó generis hic ponitur , genus genera- liffimumeft, Necmovet: quód omzis deftui- I h ag tioin JureCivili periculofa fit. l102 ff.deR T. il j j [ J ! Alij denique cum Harprechto /z//iz. de M Empt. c« Vendit, in priu. num. 6, Kichtero. Tf ) P.Engel iz /uo Colleg. Jur. Canonici ad ttt Decre- 7I CC H 3al de Empt. - Vendis. mum.1, alijsque ftacuunt: WCmp tdj ! Emptionem &Vendititionem effecontractum a[m bilate- 0n F | folo confenfu inicum,feu confenfualem E n ralem &b5 o gtob 15 bon i Onfej, falem pet fe, de re feu. merce Emptori pro titiy certo pretio tradenda, ac de certopretio num- tj mario venditori pro merce dando. g. Hzc definitio bona eft: quia habet om- A* si3 requifita ad definitionem bonam , àt pa- " t tebic, fi ad regulas definitionis bonz exami- 'oretti maca fuerit. IT tà ( h Dicitur autem L. Coptrac?us folo confenfa JXaquos dinitus feu. confenfnalis bilateralis per fe : partim quia ned, fcripturá, ned, prafentiá omnimodà opus m el Dprehta eff , a2 nec dave quidquam neceffe eff, ut fubftan- , ?iam capiat obligatio (ze Arrba quidem, Princip. ] " 1 EOE inflit.de Empt.cj-Vendit. nam quadfape Arrbe somine pro Emptione datur, nom eó pertinet,qua- onpof, onade- Jf (éne Arrbà convventio nibil proficiat t fed utevi- dentius probaripo[fit , comveniffe depretio,. l.35. o&dif- princip.ff.de Ceptrab.empt. efc.) fed fufficit eos, W u$ npcptiacerumt,comfentire. Unde interabfen- WW* ;; ouos, fale megotium contrabitur : "veluti per LP Y olam,velper nuntium, $.. &o.inflit.deO blig, T). "exc confenf. $1. 2.. La.ff.de O.cA. — Parcim, lj * quia zqué principaliter ultró citroque obli- ItefO, gationem parit & contractus eft, quem Greci Mtrt caayna dicunt. Partim ut exhibeantur eaj unt; | qua nempe definitioni predicte locó generis lum infimi funt apta pradicari de pluribus fpecíe ltt* tantüm differendibus: deLocato Conducto & jem Socie. 14 dt8b o db f qu Societate. £et, zit. Inflit, de Oblig, ex confenfu, quicit I.19.ff. de V.S.. Dicitur IL.'De . reffve merce Emptori pre ;ïa.cru d certopretio tradenda, ej decerto pretio mumma- st " rio pro merceYendttori daudo.. 109 uvijsdem | « » differentia ultima adfignificetur, per quam | «t contractus hic diftinguitur tam ab omni alio | «j contra&u confenfuali ; prafertim àLocatione | ,j ( Condudione; quia ii hac non res fimul & fe- TU mel traditur, fed ufus rei, vel opera perfone bj fucceffivépro pretio cormenfurato conceditur, i K.M.m: quàm à cunctorcliquo negotio feu pa&to cen- b Honí LE " dentiad contradtum innominatum maxim P permutationis ; tanquam in quo non res pro D vt | pretio, fed re commwutari promittitur. lmr'c:gmm Q l quibus plura inferiüs zz Difput. 4. ubi differen- h W ti$, per quas emptio &venditio abalijs acti- "r PTRY bus inter vivos differr , fufiüs affignabuntur. 2dó uteluceícat zraaere & dare infenfu Tu- Uifg d [] risnoftrifynonima non effe; fed interhoc& |'* m l illudhanc norabilé differentiamintercedere: | quódisqui neceffitatem folàüm tradendihabet,* . !oy, quemadmodum hic venditor, fatisfaciat , fi "us vacuam pofleffionem rei faltem alteri config- ". net acpraftec; ut accipienti rem habere lice- agj at: non inprzjudicium veridomini, ut qui, "i, cüm zemo plus juris i alterum transferre po[fit, Fa ] qt(äm fpþ babeat... [ 54 ff de Reg Jur, caïd?ïfäce:ügq ddb o db Is Ff à poffeffore quocunque nullo etiam reftituto pretio vindicare poteít; fed ipfius vendito- Mi ris, qui regulariter emptori evictionem prz(la- W "W'WM- re tenetur. $.2. 4 n. ff. de ACf empt ef- vendir. [ üïdtm mó fíi fciens rem alienam vendiderit, ante- x D Quir quam res evicta fir, a&ione empti quanti em- Ofn af ptoris intereft hanc fuam factam fuitTe utilicer . um convenitur; quiaezditor dolum malum 465 " mige Pr4ffare debez, $. uatc. l 30. ff. de A. empt e vendit. Si veró dominusfit pertraditioneni iperlon: IDcericr etiam emptorem dominumfacere co gatur. Z. x dottn $.L 11 f dec Adt.empt. - vendit. modó predium fnaxi exfolutum velde eodem fides habita fit. - 45 $, 4 1. dnflit de Rer, divif. Ille autem ,. qui TLf DI | D rem dare tenetur ficuti emptor pecuniam; a differn wansferendum ^ejus. dominium: fimpliciter obligetur, neque fua obligatio tollatur, fi pe- dj d abunt cuniam non fuam tradat ,. nec fatis faciat ob- T enfa f D gacioni fuz ,.fi alienos nummos locó pre- eroc& tii exfolvat. $. 2 £, ir, curtam varie. ? j; de AGL, empt. e$: veud. 'cedart: dihaba" . Ideo quia pecunia percuffà , & em- ptiointroducta fuit ideo : ut quodego habe- aut, d rem tu faciliüs accipere poffes & difficulzati- onfig elice- bus permutationum fubvehiretur : quafo ! fi . cointrodu&tum fuiffet ut venditor debitor X qUi; regulariter folummodo fpeciei ad. dandum jf ; ( precise obligetur: quomodo tu faciliüs acci- peré 4po ä 16 doab o db n . pere poffes quod ego haberem ? Quomodó , j«l difficultates permutationum reftri z ? cür |yard ficuti permutatio rei aliene nulla $,3. /.1. /f. de | m Qu Rer.perm. ità & emptio rei aliene nullacflet. Ayoft Araum., L 185, ff. de R, J. quoniam & venditor "d & permutans hujus rei dominium ( quod Mle tamen non habent) transferre obligarentur. U m Quz omnia fecüs in emptore debitore regu- Uil | lariter generis. Necin commercijs hujuscemo- Mooort di hucufíque chaosfuit , quale futurumforet , Y u fi & emptor ad traditionem folüm teneretur; 3 QOU fiquidem ipfo facto lites multiplicarentur. du ! Md 3tió ut obje&tum feu materia hujus con- iM 1 | ll , tractus,hujusque proxima caufz efficientes ; WM " iM u earumque in jure ufitata nomina , innotef- UTUN cant. "Ug Nec obftat r. »ercis appellatio 4d ves molbiles A,J. mP :' ö Ww tantüm pertinet. l. 66, ff. de V. $. Sed merx & m Qd . W retium tantüm fünc objedüm hujus con- u tractüsjuxta dicta : Ergo res mobiles & pre- Ti tiürm tantüm funt objedum, emptionis & j M bmw vendirdonis : cui quocidiana experientia re- UN Quia in Jure noftro non una mercis ii | Lignificatio eft, nàm quandoqué fignificat id, TUftn áquo venditores quidam mercatores vocan- u1 tut quz eft ipfius acceprado anguftior in I f HIO ['a[üa h. quáà né quide m res omnes mobiles compre- &j | OIUm hen- l(. h3 " Qoio hendit. $. 1, 1 . ff de Tribut, a&2 1. 207, ff. de d a, F.s Cüm Margones fceu venditores fervo- ] thä rum non mercatores , fed. venaliciarij recté appellentur. Quandoque importatc objectum Tulaefr venaliciariorum , quz resmobilesqualescun- vm(ïxtdr, ué funt : ficud in. ez. /. 66, 1 (qui * de V. c?. 5. lipcny z. L 31 fjede Ff C ulufrudl.efje Legato,. Eciam, LOIC fepU CerVOS. $.44./.73. ff de. Legat. 3. l. 4.4. fff. de 4Edilit, edicio, Quandoqué inadequatum Ufscemo. ob : fumfortt jectumemptionis & venditionis res omnes vendibiles tàm raobiles , quàm immobiles L COCTUCUE ! (*1tiN includit, quemadmódum 7s fwe princ L. i. et fine eyufdem $. V. ff. de Comtrab. empr. & princ, l. U! Qv a. ff de Rer. perasuzatto, e$c. . Ti Minus obftat. II. Exomnicontractu per.- jmé feco oritur actio : atqui ante factam datio- nem nonoritur ex empto actio: $. 8,Z ,f umili de CIAGE, empt. ? vend. Ergó anté factam da- |g;j, donem non eft perfectus emptionis & vendi- — üonis contractus : Ergo emptio & venditio L , non eft contra&tus, qui confenfu folo perfici- citur. Nam dift. Maj. ex omni contractu per- pionii i jettt fe&to oritur actio efficax vel inefficax. Cditut z a Ü Maj. femper efficax Ng.Maj. atqui ante datio- ficatil né nonorituractio inemptione efficaxCditur, b 1 vocal- - nefficax. Ng. & Ng. Coníq. quia predicta lexin dato cafuactionem abfoluténon negat, ior . )mpl'C'.. fed. illius folüm effe&um intentatum ; quia B hd excep- 18 * exceprione elidi poteft. Patet ex adjun&tis ; l, verbis: J'enduor enim quafi pignus retinere po- : tef! e ^ am vem, quam vendidit, Nec obftac III. ante traditionem imper- 1 i * fc&a eftemptio & venditio : /, 2, C, de Pericul, p Í -V um; wt ef commod, vei vendit. Ergó ad illius fubftan- Pl määd( tiam rcquiritur traditio: confequcnccr non eft l contractus puré confenfualis; quiain 4,.2.Cod. [o AUA ,",..; :( j ii de Peric. C commoad.rei vend. quafüo eft: non " M n L 15 1-» :: de emptione ücfic & effentiá emptionis & ven- didionis, fed de &mptione in fpecie, certà M ii uádam fufpensá conditione: de venditione gl E videlicet vini ad menfuram venditi, hecutid; N TU MATM 1 antequam vinum craditur, vel potiüs admen- furatur ( menfuratio enim etiam abfque tra- diris tl ditione fieri poteft) imperfecta eft idco: quia contractus anteadmenfurationem non eft pu- E l tus,fed conditionatus: Res enim , qua nu- t n mero, pondere & menfurá conftant, fi fub NI CCrtä quanticatc Vcndantur ; Dhon pura eftven- Á ditio, antequam menfurafada; cüm fub hac W d conditione vendite videantur : fi admenfz, Pm ïfld*g I vel appenfa fuerint. $.5. 1.35. ff. de Cautrab, .Jï Z empt. cc. Brunneman ad 4. L a. Ced. de Peric. Hac de causá & eicommod. rei vend, uum, t. N redé dicitur non exiftente traditione, vel po- tiüsadmenfuratione , utpoté conditione:emp- : ] " g; re :i'onpm &venditionemimperfectam efle; 4 niam 'rU, Q P[G- Gb odb I9. E adfunæ! niam omnis concractus fub condidione fuf- 77 ;a, penfivà initus, qualis & ille cenfecur, in quo idquod venit,non apparet,quale fit. rg. $. r, em impcr. in[lit. de Empt.et Vend, $.5. L34. f. de Contrab. ïdt?m'm/, empt. &&c. L9.ff. de Peric, f* Commod. vei vend, üs li. manet impertectus , quoniam in fufpenfo, CF TOR donec condidio exiflit. Pratereà colligito , VN quód aliud fit effe de contra&dtüs emptionis & 0d:ty vendidonis eflentià , aliud effe de ejus per- nis fcctione feu exiftentià, & aliud eíle de ejus- de, o Fí- dem confumatione feu implemento. 'endito fentiam Eraptionis & Venditionis folus con- hat fenfus de re & pretio, &c ante traditionem, l adno? preuj exfolutionem , & eventum conditionis conftituit; illius exiftentiam evencus condi- u dco: i donis vel quafi, confumationem veró & onem pretij numeratio,& rei traditio procurat: quia qüæ l]ll'i exiftentia conditionis velquafiobligationem r fl ultró citróque obligatoriam nongenerat,fed d nafcitur hzec ex folo confenfu non inhabili- n ib tato de pretio pro re dando, & dere pro ii pretio tradendá; eftó ca hanc ftringere fo- (unil lüm faciat; cüm conditio fufpenfiva id tan- i hr tüm operetur, ut negotium in effe fuo ha- qu5à & beat exiftenriam ; neque emptionis & ven- ditionis confumatio actionem efficit: cüm ydpo ean Emptor ante confumationem acdione ex vendito , ut pretium, quod pro re fibiven- equ. 2 dica njamr 20 dbab o d y u l dità promifit, folvat5 & venditor atione ex j i empto, ut rem veriditam emptori tradat , W AtU, recté conveniantur. 76/.fif.]f. & Cod. de Acf, JI'U, 1t q empt. & vend. Licét per confumationem a- at entis actio folum roboretur, & acuatur ; ut penetr ctc. y k P n j Quz Emptionis & venditio- M nis divifio ? " Enditio à fnà causá efficiente ( proximá fcinditur in publicam p rE Wi & privatam: privata eft, quie M Ad n auftoritate privatá, publica , quz auctori- NT táte publicà à magiftratu quà tali : feu fub T haftá, burdb nit €»anbt. celebracur.locum- RUT qué habet in bonis illius, qui rei judicate ifn executionem paflus eft. zor, /. x5. ff. de Re u- w dicata. ! M Y xïmm' $. 2. à causá finali ipforum contrahen- ITR tium emptio & venditio dividitur in natura- Jém & ardificialem : Naturalis, qua & oeco- | FTVT m | nomica dici poteft,eft, quà quis ea, que ad fuam f'uorumqu& (uftentationem funt necef- m fariaemit , vel fuperflua vendit fimpliciter ; Euf hec à S. Thoma », ». G Ozafl, 77. art. 4. né- AUR ter Ari- ceflaria vocatur : de cà lacé & elegan IILM 6 [ ftoteles dbeb o ebem 2t &ioüccx ftoteles Zb.r, Palitic.mþ.g. 9 & ro.artificialis c&, Uadat, quà ad fuftentauonem necefílaria przcise L2 non emuntur,aut fuperflua fimpliciter ven- Jitm a duntur , fed quoddam lucrum fpe&atur && ; ET . quaftus. f E. 3. Emptio hec fuübdividitur: ut & fcripfit Au&or operisimperfedi relatus Cas. 1. diff. 88. in artificialem in fpecie, & nego- jiti. tiationem proprié dictam : Ideo ica dicta, uod fuis fautoribus ac füub eà militantibus ficinte neget otium. ffzis Cag t14 Diff, 88.. artificialis ;blicam in fpecie eft, quà aliquid emitur,ut acce- , dente arte& induftriäþumanä commutetur, t,q udo li commutatumqué cariüs vendatur, ficque -lucrum indé quaratur : ut ff ematur lana,ut feu füb ex ed conficiatur. pannus , colores , ut ex tjfdem locum -ï, Idict Qu ca fiat pictura, argto d, med.. Can. 1. Dift. 88. *If:]u- * chalyps, ferrum , ut ex . illis formentur «ladii, negotiatio proprié dictaeft , quà res emicur, rahea ut eaipía integra & non mutata rurfus cum lucro vendatür. 4rgto denuballegati jam med, llf Caz. 11 Diff, 88, dequá redibit quaftio in $. o Q1 fequenci. ecef- OE 4. Emptiog;vcndicio ob reftridtam & Atvl alligatam intentionem ipforum contrahen- ne tiumabitin puram , & non puram. $.4. infit. : con- M..- de Empt, df ven d, pufa eft, cui neqdue dicdo yea 22 etebo dbe fa [ ditio, neque dics adje&ta eft,' non pura, cui j,äd( hzc aut illa adjecta eft. à M[lun E.$. ltem in fcriptam & non fcriptam. um acd. princ. in[lit, de Empt. & vend. princ. l. keti v7. C de Fid.inflrument, Scriptaeft , ad quam, ï " I i Aj ut in effe fuo habeat exiftentiam,ex conven- | ] "L*[ tione partium fcripcura requiritur; quia cos- t gractus veuditionum , quas in. [criptis fieri pia- "n i (uit , C infirumento recipicenvenit , nou aliter f 1 jl vires babere fancimus ,. nifi infirumenta - &c. z q[i c4deb ut nec illud in bujufmodi venditionibus i "T " liceat dicere , quód pretio flatuto nece[Jitas ven- ditori imponatur , vel contratium venditionis m ii ] perfiere , uel id quod emptaris interefl,ei per falvere, d. l17 .C.de Fid. Infirument. quoniam u 1 W M wlv von aliter perfectam effe veuditiouem c& emptta- " j j W:]m;. uem can[litutmus , nifi c inflrumenta emptio- [ ni fuerint con[cripta, vel manu propriá contra- , LT. l benzium , vel ab alio quidem feripta ,. & ff per LUf E tabellionem frant , mifi i completiones accepe- rint, C fuerint partibus ab[oluta, princ. inflit. [wt, ) de Empt. c uend. Xlac evenit , quando Udri, ï partes dicunt : nolumus aliter contrahere;Sc gU obligari, priufquàm fcriptura vel inftrumen- lg tum perfe&um fit , vel quandó exprefsé O00b acum eft , ut conrractus non ftringat , nifi N fcriptura omnibus numeris abfoluta fit: v.g. d ee [i! hic fuudus fit tibi venditus cemum Florenis , f ! Wu; - at o db 23 itt, cui erfetium de[uper fuerit inffrumentum. . Non- Ícripta , ad cujus perfectionem ex conven- bïip[am. üuone partium fcriptura feu. inftrumentum Jv l non requiritur. ünde um Inferes 1. Era prionem fcriptam dici non fi fcriptura fit de eíTentià OQDYeR. - ab intrinfeco , qua hujus contractüs, fed ab excrinfe co, fcili- TU Áur f cét conventione contrahentium , quibus fub hac conditione contractum hunc cele- U Aliter TE brare placuit : ficuti fifub alià quàádam con- dicitur conditiona- TTTE diione ccelebratus fit , cus,non à füià naturà, fedabintentione con- lr otp. Wt trahentium negotium hoc fub eà conditione fu. celebrandium 5 quia, fi de effentiá venditio- Qonim 4, & de naturáem- nisrequireretur fcriptur ptionis ut fic fcript ura eflet, divifio emptio- | em;tia- nis & vendirionisin fcriptam & non fcriptam at e vend. c- . 17. C.de ctifis, ip princ, inlit, de Empt. Fundata , & ab omnibus Fid, Inflrument, ifjr cüm ubicuncïuc fcriptu- At recepta nulla foret 5 ra non eflet ere&a , emptio nulla foret 5 : in]lit. conítitutiva enim ubi non func, confítitu- luando » tum non exiftit. j'l C,& * mérte Inferes 2. Non quoti escundue fcriptu- refsé rà de contractu hoc perficitur emptionem , nif fcripram contradiftinctam à non fcriptà contrahi , nec fi ab initio partibus placeat, ut er contractum celebrandum inftrumen- isï?*- fup tum B 4 Pü'j VM tum fiat, ftatim inferri pofle, eosinftrumens !/ d M €o non confecto, nullam obligationem effe velles; quoniam aliud eft in fcriptis contra- here velle, &aliud velleut contractus in p ) M fcrip» X turam redigatur. Hinc ) ;! " '*md Inferes 3. Licét ab initio notarius voce- tur, placeatjue, ut füper contractum fcri- t u pruram ftatim perficiat: attamen abfolucé lhlj u non fequi , fine fcripturá partes fe obligare nolle; quia falit quando de Contra&u in- m £R Itrumentum conficiunt, vel confici jubent , hoc ipfo incentionem fuam fcripturz alliga- N re; quum & fcripture confici foleant, non ut contractus in effe fuo vires & exiftentiam accipiat ; fed facilioris probationis gratia, & :: ad futruram rei memoriam, Quare.- ..... LEU n - Inferes 4.. Quando res immobiles: do. I) :. ! M mus, agri, hori, aliadue predia velurbana, ([; Kt i vel ruftica venduntur , & de his venditioni- | inri bus partes fcripruramperfici curant , cüm Ls 1onginquitatc temporis contractus memoria M pereat, c4rgto princ, Can. 64. caufc Y2 Quf 4 ET 2. Eam hujufmodi emptionis & vendirionis A ] memoriz caufafieri (zpius, u quod acfum eff, 1 D per eam facilius probari poffrt , etiamfi ffze bac W lil lk valeat qtadatfum ,gcítumque cít, modó ha- d beat probationem, 4rgzo ffnisl. 4. ff-. de Pig. ci* ?J;n LA | Eypetb. [ 4« ff- de Fid. inffrumeat, .Infirumcn.f- us 1 fl&pzm Mdb od 23 h umcnæ tis enim facilius, probatur,quod m efh geftum äcft,; are, L xi. Cod. de Fid. inflrasaeat. COntra. Inferestamen & 5tÓ. Si veró contrahentes contractum fcriprure alligare exprefsé de- clarent: Emptionem & Venditionem aliter YOQRS : erfe&tam naneffe, nifiEmprionis& Vendi- imfor, tionis inftrumenta confcripra fuerinc ; ho- Dolug rumque conícriptionem, cüm vel à perfonà a publicá vel privatà fiat, aliam & aliam folen- Vuin. nitarem, ut illa confumata & perfecta dican- o cur, intercedere; videlicecfi ea à publicá: ; aHiga. uta Notario, conficiantur; requiri: ut hic D r "- contractuminter partes innitum;in chartà fuá lencam , five Prodiocollo confignec , confignatum R . contrahentibuslegendum recognofcendum- que cradat , le&um & corre&tum cum clau- [5:do« fulisconfuedsin mundum redigat , partibus urum, recitet, recitatum & ab ijsdem laudatum & (itioni- * approbatum fuo velfigneto, vel figillo muni- , m at &c. Brunnemann ad/, 1. Cod. de Fid:inffrz Emi num, 2 prout uniuscujusine loci ufus quo- m tidianus optimus rerum. omnium magifter ltionis docet. Manziusin fuo Commentario ratio- Ál/ legali ad princip: tit. Inflit.de Empt.eb"Fend, in ff pe num, x6. ! /M( Paul. de Caftr. 7s . Contradtus ha- Cod; de Fid.inflrum: cicatus à Schneidew. 44 d Princip: tit.in[Hit: de Empt. etFendit, num. 6. nan .. Siáperfonáprivatáulteriüsinquirendum s u E 26 d an contrahentes ipfi manu fuá propriá fuper hunccontractum Inftrumentü conficiant, an »gus l QU aliaperfona privata; Si contrahentesipfimanu uï: 5 " Il H fuà proprià fcripturam conficiant , antequam W ZW fcriptura in mundumredada, & omnibusnu- y C" u merisabfoluta eft; cüm hujusmodi confenfus non fit de prefenti habendus, licét per ver- ;: 1 Wl WI ba de praíenti evidendüs exprimatur. arg, j aM cap.S. W deCondit appof.Emptionem & ven- ' ;» ditionem vires nonhabere, fedimperfectam i U0 I efle.. Siabaliaperfonàprivatà Inftrumentum erectum fit, necefsé efle5 ut partes relegant, «mf t TU & manufuá proprià fubfcribant./ 4:i7, Cod. de Ml Fid: inflrum: quia fübfcriptio audtoritatem to- Abl & fcripturztribuit, & paria füunt manu pro- "O t t priá fcribere & fubfcribere, ni dolo extor- queatur. $, 15,58. ff. Onib: mod. pign.vel hy- j und potb.eic. antequam autem hoc peractum eft, L 1 contractum emptionis in fufpenfo efle; eó E d quód & contrahentes fuum confenfüm fuf- N penderint, donec conventio in fcripturam ihj, 1r8 rcda&a ütn Læf[: de 30 ä.ji !tbq Z'(APGZI'duþ- I- lly Sed (Cm]) « Ubinonconftat, an partes confenfum l l dilty n *a fuüm fcripturz alligaverint, nec né; Efto h convenerint, utInftrumentum fuper con- tactum conficiatur; quidin dubio inferen- E mlfämm dum ? "n dUj p;.Præf dub o hh 27 T (üpe y. Prefcindendoà confuetudinibus par- IADt, an ticularibus locorum argum. fínis l. 2,4.]f. de llmtny Ufufrult, $.20. 1. 31. ff. de ZEdilit.edit?, L37. QUam ff de Ufüur. c Frucf.. ffnis $.3. L. 5o.ff. deLeg.1, Dusmu- $. 1. Li7. ff de LAquá & Aqua cc. & Lo, Cod, nicnfoy de Lecat. && Conduci, in dubio. emptionem Dttve. & venditionem fcriptam ab his initam fuif- V. «f fe non inferes ex fequentibus. Intenco con.« K VC trahentium in dubio accommodata naturz Tfedam contra&üs intelligenda eft, nec contrahen- DCtUr] tes aliud, quàm quodleges contractüs requi- g, runc, voluifle cenfendifunt; quia hzcinten- Gl d tio verifimilior eft. are. ffnis l 4. ff. de Vfur.e* rmtoe ^ fru&t, Íed ex naturà & legibus emptionis & venditionis non requiritur fcriptura ex ante- f o« ) QXtOT« cedentibus: ergó huic in dubio accommo- data non eft. Clarifl. D. D. Franz i» fto Prodr, A l undi, qufliniau. tit. 24. lib. 3. $ $n fine num.9.Brun- [c; e nemann 44 /,17. Ced. de Fid, inflrum, num.4.. um f & Menochius ab eodem citatus J/b. 3. pra pturam feompt. 148. ,& à Jurefcire ,I.l///þ- l ,, Quilibet fcit, velfcire debet faltem prafumitur, exceptis perfonis, quibus nfüm Jusipfüm ignorantiam certisin cafibusindul- Efto ge—t. : qu ódubi negotium aliquod velex fuá. con naturá, vel adminiculo legis conditionem, etelte fufpenfivamimbibitam non habet, fi velit, ut L di&um negotium hawcar, conditionero fuf peníi- p 28 &b o Coob i "n penfivam exprefsé adijcere debeat , & ean- ! " dem omittere, fiin füfpenfo id effe nolit; lj H* r Ergo quandó celebratum eftnegotium,quod l i j nequeexnaturáàfuá, neque adftipulantelege | obligationemfuam fufpendit, neque à con- qmd | (0 trahentium conventione conditionem fuf- l u ( penfivam adje&ctam habet, conditionale, & obligationem fuam in fufpenfo efle inferri p m non debet ;. fed negotium, de quo in pre- qw'W-l p fenti eft queítio, conditionem hujusmo- di neque a lege, ut quz affignabilis noneft, at neque ex conventione contrahentium, qui; n confenfum fuum fcripturz ex fuppofito ex- CL prefsé non alligáàrunt, neque ratione fcrip- MM "m | cure utpoté ex fe indifferents, quà fub for- W un:zpfs Wtj má negodo huic. incorporetur: quoniam partes de fcripturà abfoluté convenire pof- tf N funt, abíque eo, quód huic contractüs exi- Uj V i ftentiamalligent ; quemadmodá reipsáfzpé | n conveniunt; fiquidem Inftrumenta de Con- t r-A tractibus üt plurimüm probationis folüm cau- .yw i S) ï.n WL $ geram- fa fiunt ; cüm res uon Infirumenti bel 7m05 j Q fe pur, fed in bec rei gefleteflimonium conferatur, Upnbnclmi»; princip. l Yy,, Cod. de Prob. habec; ergo. Hau- UT moldus zom.4. de7. & T. tradi, 10. cap. 1. con- "p grov. 4. Zum. $. TM ) Conditio : donec fcriptura perfecta frt: cft miniffrat, pro venditore, arg. $.^ L7.ff, de 4d C prrie: ij ".ül üt 29 dhat o dics EC & peric.tutor, l. 4. Cod.de Adminiff/Tut.junita U HOHI; 1. 6, 12. eb ult, Cod, de Pradijs & 4lgs reb; mi- muQUOd port C& & [L, 224 Cod. 4 e Adminifirat, tutor: ütelen l. 17. Cod. de Fid. inflrum, Exgo in dubio, an C ä n hec conditio emptioni & venditioni adjecta Ym ff fir nec né: Contra eundem inferendum eft ?nalc, á uodnon ; quia primüm (pecfari oportez quid t Infen acfum fits (i mon appareat ,. tugc id aceipitury ) in præ. quod'venditori nocet, ambiaua emim oratio eff. ujusmo. fínis L.33. ff. de Contrab, ezpr, . Labeo enim tonel, fcripfit: Obfcuritatem pa&iz nocere pottós debere mqi eenditori, qui id dixertt, quam emptori: quias tegrá apertins dicere,. [. 31.ff. eod. Xitoer- poruit. ve in Y f" Quid referat, an. emptio & venditio fic e übt fcripta, an nonícripta, tractabitur infrà in UOnim Difputatione fextá, ubi de effectu emptionis a i of & venditionis agetur. ]l x VI. Ab objedo fuo inadequato emptio E. silepé & venditio dividitur in emptionem ge- k Co- neris, & inemptionem fpeciei; Emptionem m generis, ut cum Legiüis loquar contra plu« m» timos , qui fuftinent in rebus fungibilibus m €mptionemgeneris fieri non pofle, eó quód Häu-. arum rerum venditio femper fit ad menfu- g, , fam; . cüm pretium cuid; parti determinan- dz mercis virtualiter faltem correfpondeat5 Ti refultare dico: quando nomine mercis cer« fnt, — ta aliqua res, aut carum plures, vel hujusvtl barum pm'c: 29 diab o dbes ! f W harum certa partes arg. 7. 6, ff- de Reb. creds j 101 ]. 74.& 75. hujusd, $. fubfeqq. ff. de F. 0. inde- jc'rct J finitz, à nobis modó determinanda unico W N vcl commenfurato pretio vendendz veni- unt. Gothof. 4d l. 1. ff. de Peric. e$- commod, rvei | ;. " | " myend. ab litt, C,eirca medium. , Prob. 1. Siex doleario parscvini venierit veluti metreta centum, . veri(fimumeff (quod & |' PLï con[lare videtur)antequam admentiatur , omne p :ï ;erimlum ad venditorem pertinere. — Nec inter- ; n ef , NB. unum pretium omnium centum me- DO £retayum , an. femel dicum fit , am in fimgulos e05. $.7. l35. ff. deContrab, empt. ergó emp- D [ j M ,7[ s ! li tio rerum fungibilium fub certá quantitaze u determinandá unico pretio, & pretio corre- | u fpondenti fingulz parti mercis definienda " [ differunt fpecie; quiaea;qu& ejusdem pror- | wj fus funt rationis'üt membra dividentia emp- | 5 tionis ütfic rerumfungibilium ridiculé & in- | lt €pteé adítruuntur. TT Prob. 2. Si grex, fubintellige certa, ve- li, nierit uno pretio, venditio fpecie diftingui-z J tur ab eà, quz in fingula corpora certo pre- &j tio ftatuto peracta eft. $.6. 4, /.35. ergo eti- f amficjusdem gregis pars cerra indeterminata [Ij, unico pretio vendatur, venditio fpecie dif- M fertab eáà, in quá pretium fingulis corpori- |: wa'a l ! bus commenfüratur: ergó vendido rerum i N] fungi-| dieb o d39b 73[ l. £ungibilium unico pretio nequidem virtute V' 0- indc eft venditio ad menfuram , aliàs enim fpecie : ünlo non differret; ned; eft prciséad corpus: cüm - E Yeni illa, donec determinatio facta, imperfecta fic, d. $.744.35. hec veró ftatim perfecta. sjez. Wd.m $.. princip. $. 6. 4..35. ff de Contrab. empt. J i Ergo generis: fihzc generis! quid obftar, J ul quó minüs hujusmodi, etfi pretium fingulis 1 77 parcibus mercis commenfuratum , &tvendi- Ntcgp, tio ad quantitatem fit, emptio quod; gene- MM m ris vocari poffir. D Subdividitur inemptionem generis cer- crgö t tifimpliciter , & in emptionem generis cer- &i undé, Emptio generis certi fimpliciter eft Quantt etio Qortt fi defignatur quidem 4w & gnuantum, fcd Jefiniend non q44le: üt quando fimpliciter zoz sodjos dem o ! frumenti , Fof capita oviunm , tot j H gera fundi d é contin- nra r vendo, emptio generis certi un cue r git, ff ex boc v.g. delio C.tot metretas vini , ex fali acervo 1ritici tot modios , ex boc meo grege £0t capita ovinm ,. ex pluribus bujus libri exem- Cert, v laribus unum , ex pluribus jugeribus bujus acvi dilingi» * pre duo vel tria, non defignando aut à parte rei determinando emam. 5g0 CU frrindt Emptio fpeciei eft, quandó nomine mer- cis venit certum quoddam & à nobis fpecifi- dc d catum individuum (ut cum Philofophis Io- corpOfi' o quar) feu ut. Jurisperiti loquuntur; certa & deter- fuj 32 determinatafpecies, vel certze quadam defi th[ pita, & anobis determinatz res, autpartesre- j "n rum , cuilibet rei, aut ejus parti certo pretio ftatuto. v.g. 52 emobuncdeterminatum librum, st busc. determinatum equum ,. [i bas decema aves prefentes , unamquam2, pro duobus florenis 5 has * r&v | decem ampboras vini , fingulis jam deguflatis, v cunciam pro duobus ajfibus tradere confentitur 5 9 uia confenfus hujusmodi formaliter fim- j plex,virtualiter & moraliter decuplex eft, ef- (nii ficiens decem particulares emptiones. 4 FOH?M., [ D : ef- princip. Lao.f. de F. 0, Quanti quó a l Jj N) fe&um interfit qualis fuerit celebrata emp- i tio, tractabiturinferiusin Difputatione fexta. "a. ; &. VIL Ab obje&o fuo inadequato itc- i tum alia emptio & venditio eftad Corpus, T feuper averfionem, fiberbaupt] butcb pen m " SBoacn / (tn9Sattfch / velüc fcribit Brunnem. 1 d Lultim ff. de pericul, e&* commod,vei vendit, aum, 4o0. um S aufd). argum. $. 2 L10. ff. de EY Pt Lege Rbodia. $.2.162. ff. de Contrab empt,. $.1. & 4. L. 4. ff de Pertc. €Commod.rei vend, — Alia M V :eftad menfuram , nacb bem 9tnfeblag. arzuor. d.52 L to. ff deLegeRbodiaeyc. & Sunte. L:f (j "It 4Lotat. . Vendito ad corpus fiveper averfio- neme(t, fi plures res certe , five mobpiles, W) W/ l five immobiles, five individua feu fpecies;. Wi l rtQ ii (pwf five rcs fungibilés , five tales, qu fub ce vel - ,;l] | U dbas o deab 33 d velnumero, vel pondere, vel menfurá in em- autp&ffm tionis & venditonis contractum deduci fo- Cttoy, P lent, five harum partes determinatz , five LT / U dera * eterminandz, five ejusdem, five diverfi generis, five principales vendende, five Üftyjs principali accefloriz per modum uniusindi- " Wm; CH vidus rei unico pretio non commenfo fin- ulis ac diverfis haruma. partibus vendantur. Dd fn pleuel d aned, $. $.. princip. $. 6. & tot. $. 7. 1,35. ff. de Contrab, empt, . med,l, a. Cod. de Peric. e com- JI6S i guod, rei vend, $..L $ 4.ff. de AL )E(nl;t. ó 1quoatd Vend. ,33.ff.eod, r iones VIIL Hzc, quiaper hoc, quod uno p cum.corpore, feu dictis rebus fimul & EQAt01 femelvendendis certaquantitas exprimatur , id Cori u u ex Juribus infràin Difputatione fextà alle- gatis patebit, pracisé non immuratur;fcindi- Droanem turin eam, quzabfque expreffione quantita- m tis refültat, & ineam; qu& cum expreffione lfl quantitatis contingit 5..priorfit, quandó cor- 'm/:o 5-1(' pus, feu plures fuprà recitati generis res,abíd; s Ài omni expreffione vel numeri, vel ponderis, vcl menfurz;per modum uniusindividuz rei 7/[, ,)'f*. L unico precio venduntur: uc flopne vinum; n vel oleum , velfrumentum , vel árgentum quan- yobiles zumcuná, fét (certuss tamen ) ventat. med. d.$. Decles, of $- L35. f de Contrab. empt, fine expre[fione qu b cet d, $,. fi Y éot wrna , quet modyj , quos libra, 1G m odb 34 j a orpora fint, uni- m hic grex, fne expre[fione quot « * datur. $. 6. d. 1. 35. & «er[aliter uno pret i0 "ven TU i5 babet, ematur. | M ln 404 f ? pellex,quam qu * IX. Pofterior ex alià & aliáà partium a É intentione & fine dividitur ineam, que cum i CXPI'C ffione certz. quantitatis corpori refpe- ^ ;j &u pre tij adje&tà initur, &incam,quzcum , ,j quantitatis corpori radone i cxprc[ïionc certa ipfius corporis adj e&tà peragitur5 illaevenit, | ,,, | taeo fine adjicitur, ut "l quandó quantitas cer per hanc preaum € cercum re ddatur. arg. /. 6. ia d. $.X. l, 7. [f. de Gontrab, empt. /;'IIW) | Jfï.d: Reb. cre . de Peric, cb commod,rei vená. V8 | . , ermcip.'.l.' 8, gotus fundus Mavvianus tibi venditus fit imperia- | n libustot , quot ille centinetjugera, quorum pux- vj £a modum à menfo ve dictum viginti funt. UXSCHC: denuó ob alium & alium l argm. finem à contrahentibus intencum abit vel in ! tas corpori üt nota, - hn eam, in quácertaquanti üt accidens impertinens ad contractum, re- Qx l T linquens illum eádem in € fficaciá, àc fi alia J du | demonftratio adjicerecur, nuda d emonftra- : 7) tionis gratia, puré per modum demonftrati- - j onis, eo folümfine; ut conftec dequo v. g. | fn agro contrahen tes fentianc, apponitur. 4, 6, l. 8. ff-. de Pericul, mpfprcx Hf de Reb, cred. . princip. | í e* commod,reivend, E.G. Vendo tibiillum mc- LT m m agrum 2 regiene vnlgo luBv | qus prooc & &ib o 55 m/m: LE Martio coletur bucusg, babitum decem effe juge- "AW rum , florenis ducentis, Vel in cam , in quà tígf, certa quantitas corpori adjicitur canquamil- li pitn liusreftridio, utillud reftringat ad quantita- » QU£r temexpreílam, ità utquantitas praecise dicta & prater eam nihil ulterius nomine mercis de por rclþc QU2 G] ilis rcbus veniat, qua venditio non raró & rl atl venditiogeneris eft. v.g. 5j ex doleario pars vi- iieren tá veniat , veluti metreta centum , - unumpre- yctt, 1 tium omnium centum metretarum [emel dicatur, $.7. L. 35. ff-de Contrah. empt:. $i quis vendit I 4rg.1,a oménem peculium vigintt v.g. imp&rialium ba- rmb.m;/, bentem , c&- agit ut duntaxat uno cum bomine w decem pra[fet.. . 38. ff. de At empt. c& vendit, frimni LL i dolia folümocloginta dejsquein foffa fnt, ac- ài, cedere fundo in lege emptionis dicantur. S . unic, L54 ff. eod. Si vendatur bac [umma centumovi- &dun icydi um. argum, l.Y20.ff. deF.O.. Si quis duos fer- Ti qos emit pariter umo pretio, Princtp.l. 44.ff. de Contrabend, empt coc. Velinecamjinquácer* &Um) It if i ta quantitas corpori quafi vel canquam mo- dus adjicitur. argum, princip. L. 40. ff. de Con- o srab, empt,. princip, .M l/y. ffu de pertc.ecom- vilrati smod. rei vend, princip. l. 2. $. unis.], 4-l.6. f, de 0.f A. empt.cjvend, quz contingic fivenditor r- l. 6' emptorem de certà quantitate corporis, ad gricill cam in fenfu accommodo ffe aftringendo , qmme vcl formaliter; vel virtualiter , exprefsé, vel um ceS- -- faci- m 46 d535 o ö&ää T W taeiré certum facit, eo fine , ut hic moveá- tur, vel. plané ad emendum, vel folüm ad :' mchtm v.g. $i U4$ TL rem tanto pretio emendam. o L l W 'a'c )uli'quod mibi vendas, && dicas certam men[ura [ d [4.] P ere, velcertum pondui babere, princip. $. 4«l 6. ff. de A. empt. C vendis, — Si duorum fun- "d dorum unopretio venditor dica?: smum centuns [ iugera, alterum ducenda babere, princip. L. 42. f m eod. SiTitiusfundum vendat, &i in legeempri- ij onis dicaf : p funde decem effe jugera. princip: eita E hi $.14.. L13. ff. eod. g. XL. abftra hendo àparticularibus lo- "ia eorum confüerudinibus ob LL. fuprà in Re- jj folutione hujuscemodi dubijallegatas, fi du- vt 5 | bium fit: An quantitas adjecta modus, an at folüm demonftratio fit (nam fi quancitas re- dl ftrictio eft, ea co ori certo exprefsé adjici- :mm eur , ut vel illud f m pliciter circumfcribat ac L] qm « limitetaut partem quamdam ejusdem certam Wity reddat. arg, $. wn. l. 7. ff de Peric. b commod:rei : kxgom vend.ef L3s.ff.de ACHempt * vendit inipicien AH dá eft;an corp?,cui quantitas adjecta efbaliun- , mj jf dé jam fit fpecificatü & certum, nec né: Si hoc, credioportet, quód quantitas tanquam de- . / ii monftratio folüm appofitafit.prob.Quómin? ! Ml t quaniitas corpori demonftradivé folim adji- conrrabm ciat)f, ex naturà rei non implicat uti patet Emens ho ex modó didtis, & , 6. f deReb.cred. & ven»s l t dbi5 o h 37 hic m0, & vendens, hoc ipfo,quód rales effe inten- dant, mercem certam pr&cipué intendere v h & I/| refumuntur ob /..8. ff. de Contrab. empt. & 7'. m&rm l. 115 f deV .0,ergo in dubio fi quantitas cor-. Wflþ.&«./' ori aliundé non fpecificato adjectacft, eam Wrin f folüm demonftrandi gratià appofitam fuiffe H (5 credi debet ; uia contrahentes modum fi- 04 né modificato intendiffe verifimile non eft. Wt $i illuad quantitatem tanquam modum rei H MM) venditeadjectam fuiffe in dubio przfumptio ftat. Prob.In dubio verba alicuinegotio oti- leribul osé adje£ta fuiffe Jure non prafümuntur. $, pl 2. l. 7. f.. de Supell. leg, finis l. 3. C. de Nom ii d- sumerak. pecun. Ergo nifi velis in dubio hoc 10d15, d quantitatem otiosé fuiffe adjectam, fatearis Antidtt necefsé eft; quód in hoc dubio officiumnus TTUM d« demonftrarionis fubire credi non opor- T tcat; quia jam modi alij ac circumftantiz, r CC ficuti prefupponitur, adíünt, ex quibus ul cognofci poteft, quis E.G. ager inter confi- ii nes venditusfit; modó ex verbis, particulis- Lf que fubnexis aliud non. colligatur; quid fi 5,'5//100 enim contrahentes dixerinr: pepnabe/ une in de- efebr] velüberbaupt/ im93aufcb/1. Ex omin' : ujus generisparticulis fatis conftar, intentio- u nem contrahentium ad certam quantitatem -patei reftrictam non fuiffe; quia utences his vo-. mel eibus de eerto & determinato numero loqui C VE C 5 Jure 38 ææ » t ^ Jure faltém non cenfentur. per C«p. nilt: $; de " l atCï Defpon[, impub. dummmodoó corpus, cuicerta J gf quantitas infimul cum verbis: p/ns| miztisve; Ü circiter, ec, adje&a e(t, valdé notabiliter à 4* ,(1 D quantitate exprefsà non differat; quiain fen- » w " tm cl j fu furis noftri b«c adjectio plurisve non inft- ( nitam) pecuntam continet , fed modicam, ut. t«- NQP xatio bac, folidos decem plurisve ad minutulam i —— femmam veferatur, l92, f. deV.S. Aliàs j enim & hiícéin cafibus ea locum habebunt, Puw que inijs, quifub modó proponuntur. Qua- "] - Ó lis auctem difcrepantia inter corpus & quan- "f' f l 7 titatem, cum particulis eirciter &c. expreflam, L] n if J ; l n l requiratur: cüm Jus indefinitum reliquerit , : Il/ ego illam prudentiz Judicis definiendam rc- ,'j: Wu linquo , quz bené ponderabit, qualisfit u- fitt ' , T | u fus & communis acceptatio illorum verbo- rum intali Regione, quodaugmentum,vel decrementum w ibidem comprchcndant ) ii quantum fit pretium promiffum, qualis ven- L argm" ditor &emptor, qualis res, qua ità vendita hum l &c. Quibus omnibus a'quá lance pondera- fttim tis, venditiones ad corpus fub modo, ferva- Mu tà proportione geometricà à vendirionibus !/;]! Mf ad corpus, quibus quantitas nude demon- "y, ftrationis gratià adjecta cl'il, fcjungere, opti- LT m fcict. x. XIL Ti Mf l) Du D 39 EE Vc.n'd.it.io ad n c.nfuram confur- ,.üþ'.gäde bilis , fivefungi- it: fi resmob ilis, velimmo ISücem five calis,que fub certo vei nu* ;, Mim); [/7 bilis fimpliciter, vel menfurà in emptio- mero, vel pondere , al deduci foler , pretio VN nem & vendidonem flngulis ilius par tib us determinandis, per T? i I —— ffis , cun&o certo vel nu- uantitatem expre LE mero, vel ponderi, vdl menfurz, exprefsé U datur. argsm. La C. vel tacité commenfo, ven Ál e2- de pericul. € commod. vei veu dite, Sive dein- ibebun, OrC,; iveà menfurá; dé emptio incipiat à corp tut Qu edit cau[am ]uris e nam ordo fcripture non imp & qui oluntatis. fftis $. 12. L. '77- f.de Legat. 24 nec re [umitur id,quo Wun — iMe (fpeczagur , fed potius ex ju Aiqutt, detur, l. 6.ff. deSolut. o n obftante prisc, Ydamrt. z agi vi mzd. $. 17. 244 E n . de V fur. & frutlib. & L) Vif« * de Fideicomm iff libert, qu a prafumptio | VO eniat, ul 15 cedic veritardi. lt ff uinum ità v tümy iem 0leum,t4ti n fingulas me- fíngulas amphoras : los mmodiost ndant , fretas: itóm frumentum , ut in [(ingu [isven "n gulas libras itiim argentum , ut in ff ra cevíume 'edia que numero conftan 2,ut 1n fingula corpo Qdtti« . &d. $. «. & firis 9. 6.L.35.ff. retium dicatur. m firte de Contrab, empt. in&m ff ager ità vendatur, st JDus in fingulajugera certum pre tium pramittaturj $. lO« 74. l. 40. . €06. d menfuram divi- p- . XIHI. Venditio à iter, velin eam, qu& di-tur velincalem ümplic nu 1l 4 B A9 db o dhis fimul & gencriseft. Venditio ad menfuram aü&l m f OPI funplicitertalis eft, quandó resejuímodi in venditionem deducia, tota ad certam quan- titatem pretio commenfütato fingule quan- ttati venditur, arguta. d. $.2.[, 40. v.g. Fenda [ « ) Vibi vinum omne in dolieB, quodlibes plaufirum jol ia imperialibus ceutum. " Venditio ad menfuram ! meï a imul & generiseft, quandó vel cjusmodires PWM | indeterminata, vel decerminata, nonautem Ü n cota, fed. quacdatn illius folüm partes, pretio gl cunctz quantitati correfpondenti vendun- Vr. rgum. $.7. 1.35. ff.de Contrab. empt, Uc [$ ex doleario pars-vini veniat ,veluti metretecen- Tum , mods centum frumenti hujus anui , C u- jir eum pretium dicatur in ff 7M etilos eo5. d. $. 7. |.3 L l u s. denid; XIV: Qui aquandod; Ziffcile eff, t quisd,. ficemat » & deguffet,ant €. X, ploret. $. ul L. À. 4. [f. de peric, - commod. rei ven h dit. & are, ejusd: ab obje&to fuo inadaquato regulariter ul OUY rurfus alia emptio & venditio eft rei, qua gultari ac explorari confucvit, üt vinum &c. T N & alia rei, qua guftari & explorarinon con- i fucvit. rgmed.princ d. .Smed.$.x. 1,4. Jf« de pe- Jrütty, Yic.com mod.reivend. Dixi reaulariter, abílra- TAU no, hendo videlicet à padis à contrahentibusin dre ra contrarium adjectis; nam hac divifio ex na- TWaren. turá reinon ità deícendit,quin pa&o mutari tünyg non pollit. prisc,d, $,1..4.. Quz vcró fint V g ujus- ææoæ»æ' At ] mcnfumn hujusmodi res,quz guftari ac explorari con- Slínod l füeverint , optimum mihi videtur confule- Br] Al ' reufum. gUlæ :an quotidianum rerum omnium má« iftrum. Ya Tt Inferes: hucusquerecitatas divifiones eí- 4 lu TCC ! fe fpecies hujus contra&tüs precipuas, ideo- ! que credo, harumomnium effe&tum in Dif- Utnoditg - putationem fextam transferendo , obligati- l0Qqurem oni mez faltém aliquantulum pro nunc fa- T$ teto üsfecifle. i Vend. AW UL & VL Wli, ä'a" An Emptioni & Vend fl itioni honeftas ? dfb gt J Ora l Quaftionem hujusloci effe , an Emptio &Venditiofitlicita, &anil- li. Vu, N :gulan'rcr la fine labeexerceri poflijnegotiatio , que prafertimproprié dicta; Naturalem enim & um X ercificialem in fpecie ex fe honeftas effe,om- QIn COL* . nibus patet; quia illà neceflària tantüm e- muntur, & fuperflua venduntur; hac ordi- ff////- Allirhe natur non ad lucrum tantum,fedut operà & busin. fabore recompenfato congrua füuftentatio x nà- procuretur, quod nullum Jus, nec Textus fa- nucari cerdamnat. D. Thomas 2.2. que[f.77.art. 4« [ö fint difput, 339. b . Molin. iraif, 2. dt ï.ä-j- j ota 43 ab o at j NotaIL Hanc quaftionem tractandam [ lnv urgere: tum quód Chriftianus omnia fuaad W normam facri Juris, quód fuos Canones ad | illam przcipué populi felicitatem , quaz per u j fanctos mores & vitam intaminatam in coclo F » obünetur, dirigit, exigere debeat; tum Y N quód à Theologis & Canoniftis, dum hi de W : ! Contractu Emptionis & Venditionis agunt , t5 hzc quaftio pariter ventiletur. g yim Nora III. Subdivifionemin artificial.c;n u in fpecie,& negotiationem fuperiüsftatutam, n & membrorum diviforum defcriptiones, & lfilh [ Wo hic obfervari, nec per negotiadonem hoc TE loco juxta multosDD. quodlibet commerci- TT um quzftuofum &lucrativum, five quzftus ii fiat per artificium, fiveper mercaturam pro- prié dictam, intelligi ;fed illud, quod ijdem :ubhqu mercaturam nuncupant : videlicet compa- ncgoül EU rationem mercis, ut eadem integra & nomn mutata denuó lucri causá vendatur. €4p XO. d PU ü d(V.-yo aM Nora IV. Quafítionem hanc dubiam Lj reddere quedam DEI in facris paginisoracu- Dio) la, San&torum Patrum & Confiliorum effata, ti atdue geminas rationes , quibus illa, acfi abs- atln Queoffensá Numinis, ac pracfenti falutis eter- nho- d nc difcrimmc exerceri non poflit, üt i Cfm; 1 nefta lm l 43 !&andan Gub o db nefta damnari videtur ; quemadmoduralL e- Ut (iaa lOhes at & or amicus in Objedionibus inferiüs vide- quæ PCI 1t. Inccedo .TI Emptio & Venditio artificialis, qua O Q proprié negoriatio eft, fecundümrectum, de íe & exnaturà fuà ned; vircutis, neque vitij mhi d actuseft, neque licita, nedue illicita,fedin- Iu diíferensad utrumi; prob..auGtoritate. f2rsi- cari bominibusfemper non,id eft, nunquam ficet, ificialczf negotiari vero aliquando licet,aliquaudo non licet, àturam, princ.Can.io.di[linct.88.De mendacio,de periuria ones d agitur, non de negotio. Ego enim mentior,non em hor neaotium. Sed uon hoc faciunt negotiatores Itf* bont . Negotiatio me non facit malum, fed Qul ániquitas mea , mendacium meum. sned, Cas. amr pro- 1. diflint?, eád. — Atqui aCtus, qui ob diver- dijiem fum obliquummodo licitus, modoóillicitus compe cít, negotium, quod ob alium & alium ter- minum modó bonum, modó malum, ex fe & non indifferens eft, bonitatemque vel malitiam u; I0, fuam accipit ab extrinfeco. argum, finis, dicz. Can.1O. finis princip, & med.dicf. Can.yo, d. huham " U diflinzT.98. Ergo. J* Prob.Il. Ratione.Lucrum, quod negoti- ffatày ationis finis proximus eft, licéc in fui ratione abs- vter- aliquid honeftum vel neceflarium non im- ortet, attamen de fui racione & nihil vitij nho- , raícfert: aliás id; quod ultra fortemaccipi- adta CUr; &luqmm eximucuo cít, maléfcind BU 5 m ao " gah tur inR ecompenfatorium, & Licitum ob lue- ' n rumceffans, veldamnum emergens, & meré 4 lucratorium acillicitum. Imoillud; quod ubi ! Ü )! nullumlucrum eftceflans, nullum damnum o Qdcd l emergens,atuatims .ultra fortem accipi licité u l poffint, ob praxin quotidianam utrod; foro , þm[m jamjam receprum vifum , an à poteftate fzecu- i lari cohoneftari poffit, peffimé admodümin ^ j difquifiionem vocaretur , utpoté cüm id, ! j quod eft intrinfecé malum, ab ipfo DEO ne- w b[)þm quidem cohoneftari poffit; omni dubio ca- j rens inhoneftum effe: Ergo negotiationisfi- um nis proximus ex naturà fuà eft indifferens ; r fed cujus actüs finis ex naturà fuà eft indiffe- M: rens, ipfe quod; actus exteris paribus ex naturà fuà eftindifferens: Ergo. 'r '5;2!1110';18&26 qunt *. II. Ideoque debité facta, ordinata q5 ad finembonum ultimatum honefta, licita, &i Qul | 1 ::. ac moraliter bonaeft. Prob. Honeftas & bo- nitas actüs ex fe&fine fuo proximo indiffe- t rentis refultac à fine fuo ultimo & ejus debita ttdag ] f ofitione , videlicet ab ejusdem causà effici- ente, materiá circaquam, & formá fub quá: | r g Ti Yrgó negotiatio, ut propria familizQue vita fuftentetur, qui finisutpotécharitatis mora- ütfem. licer bonus eít;ut exerceri poffint opera mi- LT fericordie, liberalitatis , aliarumque virtu- 1 tubd 4: i tum tam inftatu,inquo quis eft, quàámin al- u jl diori, fi multiplicatis divitijs confcendere ad V qu illum chib o disdis 48 .'it'umOb!u illum contingat; ut Reipublice prodefle 75 i. raelilis poffit, cui intereft, locupleteshabere lGQ cives; à perfonà nonprohibità, circa rem, At qug licité in contractum Emptionis& Ven- RI ditionis deducitur, abfque mendacijs, de- | HCCipi W ceptionibus, & alijs hujusmodi vitijs, qu& ClLate o contráctibus intervenire,& eos vitiare folents hodin; ut qua Jominum net verum peccata fant, finis € qmi smed. Can.1s. diffinzz, 88.. Ideoquenegocian- ) DiOn do vitiari poffunt.Fatts; licita; honefta & mo- dubio raliter bona eft. . Neque lucrum feu pretij increraentum in futurum intentum hone- tadonf diffeey (tatem impedit, utpoté quod varijs ex caufis [ indif actu ipfo licitéac jufté ponitur: v.g.oblabo- aribui q rem & induftriam , quam negoriatores in ' comparandis & advehendis mercibus, ut ad eivium commodum paratz femper fint, ad- iaj 1, licit hibents digmus eff emimoperarins mrercede faa, dict. Can.12, diflinc?, 88. Ob periculum ja- s& bo. indife &urz propriorum bonorum, quod varijs ex caufis fzpé magnumeft ; ob itinerum dif- s debin ficultates, locorum diítantiam , tempefta- 4 efftiw j tum injurias, hominum malitiam &c. .Ob expenfas in mercibus comparandis, ad vehen- t vità nora- dis, confervandis, conducendáquealiorum operá factas;. Ob ejusdem pretij jufti latitu- 2 II dinem, quod in indivifibill non conífiftit, TEU« n " fed abíque injuftitià tripliciter diverfur effe * poteít; de quo plura inferiüs: q uó fit, u£ ad quis um 46 dubomms quis etiam intra latitudinem jufti pretij, non g;*fgom obílante quód nec loca, nec tempora, nec | ; alie circumítantix varietatem , ob quam uæïcm pretium juítum accretcit, fufceperint , cariüs h qUOC vendere, quàm emit ; jufté ac licité poffit. y.k w h Nonné qui emit pretio jufto infimo, medio ; ,j aut fummo, etiamfi nec ratione loci, nec | jj2 cemporis, nec ex alijs circumftantijs preti- g um accreverit, rurfus jufté ac licité vendere yi oteft? Eccur illud juftéac licité noninten- É qllüt dere ? | u . III. Relata veró velad finemultima- | ;j cumillicitum , vel perjurijs , mendacijs, re- | jj ceffuàpreniojufto , velalijs vitijs ex nequi- VEWWj tià negotiannum evenientibus, velà per- : i foná quam , vel tempore, vel loco quo , | . vel de marerià circa quam negotiatio dede- i cet, inita eft, illicita, inhonefta, & mo- I a raliter mala eft.Prob.per hoc:quód contrario- W Ü rum ecadem fit ratio. at Nec obftat; Do&tor Angelicus dicens : 31 yï! 1 3 ! ncegodiationem de quá hic agiturjufté vitu- | f perari , quia quantüm de fefervic cupidita- | fl tilucrique cerminumnefcic, & ininfinirum extenditur, ideoque negotiationem , fi fc- u fü cundüm fe confideretur , quandamturpitu- dinem habere, in quantum non importat t NI ecefTa- dcfüratiogc finem hone(tum , veln rium; p * ll 47 dhdb o abf . H P rcdi) l ] fium; ergo negotiatio ex fe & natutà fuá E amdam turpitudinem habet. EÓ quód ij o , QU | Do &orem Angelicum dicere velle Cajetanus F)Fl'in[I K | ICite M aflerac, quód negotiatio ex í(e & naturá fuá licita & honefta non fit, fedin differens , ut ]mol hj aucemtalis fiat, debeaclucrum ulteriüs ad ali- uem finem bonum ordinari , hinc turpi- AUL r Ité vl tudinem aliquantin fe habere , quia ex fc & naturá fuà bona non eft, fed termino indi- Donittt eat,quo cohoneftetur, quifrequendor uti- j cas vel. neceffitas reipublicz eft; fiquidem emult necgo dationem civitatibus & rebus publicis ldacijs, j utiliffimam. Imó & neceffariam eíle dicic. ex ncqwi Plato //b3«de Rebi Publ: cujus verba in /, a. ff- vdaàp de Nund: Califtr: JCtus refer... ndémerca- 200 QU corum & Campforum mafífàm fummum bo- qtio ded ncum vocat Baldus , &mo num & quintum cleme Fol; x. Conft 348. n. 4. Quod praedicatum Ontcano- quoqué olim & mercatorcs florentini tefte Luca de penná in rub; C.segont ne militent Viicens : attribuebant. 2,53. Sibiipfis [lcvit, Nedue II. Illud Ezechielis Cap. 28. verf- vai[a- ofiationis ^; 16. de Rege Tyri: ip multitudine neg VU vepleta [unt int eriord tua iniquitate ,. C pecca- f (e- de «Monte DEI , éi perdidi ze. : ( ejecite rpitu- Neque illud Zacharie 14. verf- ult: e ultra yortat in domo Domini non erit mercator, Ac fi cum ccfïa-w mercaturá & negotiatione mundities Eccle- jurt; fiz, & fanditas fideliumítare non poffit. ev Ü 49 at o m d Neque illud. Davidis Pfalzz: 76. verf. 16; n Cum hlä þ eam étfi perly litteraturam juxtà .7o, inter- iif j ( pretes & fandum Auguft Arnob: Caffio- dor: &bené multos cum Gracis intelligatums " ag La negotiatio. quialoca ex facrá fcripturà con- J j [ j j tra negotiationem modoó allegata non re- prehendunt negotiationem ut fic,& omnem ia rgdaw.mä | tanquàm malam, non enim dicit Ezechiel : quód ex negotiatione omni impleantur gun od interiora iniquitate , fed quód ex multitu- jimg ] l I i dine negotiationis Tyri utpoté iniquz inte- ï 'W ] riora ipfius iniquitate repletafint. Nedue init David Ferf' 16. Pfal. 70, dicit: Se introitu- Nrgul rum in potentias Domini , quia alienus áb RU n omni negotiarione fuit , fed quia alienus à UT T literaturà aliquá , id eft à negotiatione M wl iniquá; fed illam vel qua obfinem malum, "Wi ( vcla perfonis prohibicis, in locis interdictis m'adunciu h & temporibus initur. Ex quibus facilé erues , & finem Cap,14. Zacharie mercató- hii rem acu in doóomo Domini mercantem A a Dig comprehendere, quem poftmodum & Do- ( X minus nofter etiam é cemplo cjecit , uti vi- DI RU dere eft àaib: 21, verf: 12. 65 13. »lm d. ]i U Nec obftat 5. C€ap. m. diffiniz, 88. qui ühhac topparat vem , ut illam ipfam iptegram C im- ïouqïm d enulatam dando lycretur , illeeff mercator, qui WW hul de templo DEI ejicitur, Quia vel fan&us 3 utmm MW& cr- ü,E;;C—hl'yfo,&Qmus in fuà Pemil. 39, per vi m Ca- &b o um 49 , ZO. W/ l catores a&tualiter in Ecclefijs mercantes in- "t re]li git, cum fua homilia fit inillud Matthas : Ml 2r. ubi Chriftum non mercatores, fed actua- ]s g'nrc gg ! liter ementes & vendences é cemplo ejeciffe Criptum ! X o narratur; &ita vultut Chriftianus mercator non ob negotiationemin fe fpectatam ,. fed lo Ortty ob circumítantam loci, que. modó eam Cit E reddic illiciram , ejiciatur, vel nomine mer- - Aryley Catoris non omnem negotiatorem , fed d f illum, qui imaginem Diaboli, non DEI por- 'im'quæ i [ tat: juxta verba finalia objedi Can., comx Int, Ncq Ul prehendit. Seimp 1 alienyi Neque officit fi inftes ; intelligit ormnem negouacorem Ííive actualiter mercetur in 1f altnyi Ecclefià,five exira cam, nam dicitis d. Cas. [cgoriationt qui emit C "vendit. fíne mendacio. eh perjurie em min €jje non potefí. . Cüm recitata vitia non ex sinerdid negotiatione in. fe ípectatá , fed à perverfis bus o hominum habitibus teíte S. Av ! uftin: Caz:12. L mercatà v44. diflinc. efficiantur; con i equenter alle- n r Cantet gata verba ex mente Chryfoft. ad eam fe ex- mb tendere,credi non poteít, Er licét etiam TA alij SS. P.P. ür Clemens, Alexander, Pa- dag: Leo, ipfijue Echnici ut Apollonius , 9. qu Anacharfis apud Laertium negotiationem ä,,m. ut inhoneítam & improbam damnare vie. If q"i deantur, de cá ramen non loquuntur,uteft anctus.. in Íe, & uc poteítefle, (cd qualis paffim a m* exGQI-- l - so dioboshay n exercetur cum fraudibus videlicét, perjurijs, W ) qui mendacijs, alisQue negotiandum peccatis. «»Wum Quá de causá S. Auguft:feu ut alij voluntHi- 4 CU larius Diaconus iz C42: 10. diffincz. 88. rcla- M J;'!f! ïlmf 4 .1 tus, bene ait: fornicariomnibus femper non Lf licet , negotiari veró aliquandó licet , ali- u» ] quandónonlicét. acís Cas: 12. diff: ead:: ad- | Tt mittit excufationem mercatoris dicentis : vi- tia, que negoriando interveniunt , non artis us D ij m j & negotij, quafi fine vitio exerceri non pof- f AE fit, fed negotiantium efle , có quód illud negotiatores boni non faciant. ü qülïf" Í ij Id Tv w li Nec obeft IV. Intendere aliquem lzde- u;. AT N re eít illicitum; fed emere ut irimutatum rurfüm cariüs vendatur, eft intendere futu- VMU rum emptorem lzdere; ergó illicirum. Mi i u Hw H patet: velenim illià quo eriturpromitcütur al 3 ju(tum pretium, vel non? Si promitüicur, er- : TOE o volendo cariüs alij vendere , futurum Ut j ementem ledere intenditur, quia minüsipfi T g pro fuo pretio dari intendi debet ; velpre- tium juftum illi, à quo emitur, non pro- at i A s mitdtur: ergo ipfum ledit. Quoniam pre- r j tium vulgare nec femper profemper immo- bile ftat, nec in indivifibili confiftit, fed pro n -circumftantià loci, temporis, rei; multitu- -f]CCHOS í dine & paucitate contrahentium fufcipit ma- "ii : ürji[i .ljmj[ afbf- Agis & minüs; augeri & minui poteíft, .& que 0-? E. gb o m " " i Mitj &ue omni refp ectuad circumítantiam quam- T X liber tres gradus habet : Summum, Medi- VO um & Infimum. Itadue aliquisinfimo eme- d. o re poteft, cum propofito vendendi iterum ww fummo, fine lafione primi vendentis; Sed /tt,! de hoc inferiüs plura in fectione 2. Difputa- l!] cionis tertie. Icentjsy Nec officit V. As vi cujus conftitui- ,q tur agens in proximo periculo peccandi,eft rinonpof inhoneftus ; atqui per negotiationem cun- u il fticuicur conttahensin proximo periculo pec- candi, quiaponitur in cupidinefemper plus mlj & plus hábendi; fi enim aliquoties empror mum fua cum lucro vendidit, & divitiz fuz pau- j latim . crefcunt, juxtaillud: tum. M uà plus f[unt pote , plus frtiuntur .aqme.' Oib - tticur,et am amor urget habendi, Auri facra fames fücarum qgö nonmortalium pe&tora cogit! patrimo- nium fuum etiam per fas & netas jam auge- ninisil c. rc ftuder; idcircó Arifloc. 4b. . Poliz.cap. 9. . i v j pccum ariam quzfturam fecundüm naturam ' cíle non opinatur, quiain infinitum creícit, [ ( j nullusque finis divitiarum eft; & Solon, Immo- Càm negotiatio ex naturá fuá lucrum captet, d p10 neqdue certos terminos habeat, fed cupidi- CICU tacem in infinitum excendat, eam etiam ul- i ma ua honeiti limit'cs' Íe extendere, atque itd &abf^.. Da turpi- quc 8 $2 db o db cürpitudine non careré arbitrarut$. quod & crgO. i Áhs T Ecclefiaftes confirmat , dum eap 26. verf. ulr. j n ait: Dwue fyaies difhciles, €? ;»ericula/le mtbt ap- aruerunt: diffcile exuitur megotians à negltgeno zi4 (ícilicet circa propriam falutem, &in vi- j i & ( J tandis peccatis) & me» ju[Hificabitur caupo à j fdP. 2.70 Wä I.Z; i ü& u peccatis labiorum fuorum, & 3. Qwi quarit locupletari avertit oculum [uum Y w VMIT , (id cft mentem fuam) 4 redfo cj» aquo, ficut in qediotompaginis lapidum palus fieitur (& firmie j f cer harec donec contératur, vel computref- T [ OW j cat) fic & inter medium venditionis &* empti- n pcc onis angu[Habitur peccatüm., Contevezuy cum des uU á linquente delictum , id eft, peccatum avaritizy vt fraudis & injuftitiz , vel potiüs reipsa injuft ïäfiofoghm agitata &iniqui contractüs, fraudumque ma- a teria inter vendentem & emencem, dum | i uterque alterum fallere vult, ram diuharet, n n premitur; utrind; & anguftiatur, donecu : tmi cum delinquente feu peccante conteratur, & Y Va pereat.& Apoftolus Paulus eyiff. 1. ad Timotb. ntdi c4p. G. verf. 9. & 1o. fequentibus repetit: Oa 1 fy qelunt dite[cere incidunt in. tentationem.e? la* )ff(l! é ; AC gqueum diaboli , ä-m;»idiïates enultas , fPultas rj noxias , qua demergunt bominei in exitium c^ Mil interium , ffquidem radix omnium tmalorum e Ut cupiditas , quam quidam tum appeitmt , aberrá- :[ ln verunt à fíde , & fe ipfos implicuerumt doloribus. "u- $3 o ? Quj wmultis, ergo. . Quia quantumvis verum fit, 26iæf ?T2 í quód a&tus; vi cujus exponor proximo pe- "n hii ! riculo pcccandi , fic illicitus , attamen j M(g mea opinioni non nocet 5 quia nego- »&n tiatio ütfic, & quátenüs a&tus eft ex fe indif- Vr fiüj ferens, nequidem producipoffit; quomodo '.70 'WI! I^ ergo poffibile ut ponentem in periculo pro- IU ximo peccandi conftituat? fed velbonapro- uf ; ducitur, vel mala, ficuti quondam edoctusin ' iOf cOrpu Ethicà; $i ergó negotiatio licira ponatur, quomodó per illam exponor periculo pro- TL I Cj ximo peccandi? Non per ipfum a&um ut- poté licitum, non per habitum fübfequen- 3 av tem, quem ipfea&tuscelaborareincipit; quia, ipsä, ii £i Philofophis credamus, habitus ad actusfi- "Q wniles, & quibus fa&tus eft, folüm facilicat; $,U quód autem perverfiras noftra naturz cor- dU vupta habirum hunc bonum füpprimar , & ,X Wabitualem ad currendam viaminjuftitie fx- KUU piüsfle&tat (dequo proceditprobatio, &in- //"' rellizendi funt textus allegati) bemimum nos WUA rerum peccata funt, finis med. Can.1o. diflinit. i V g. Sicuti ftudium Philofophiz, Medici- iC g, auc Juris ftudiofum proptereà in proxi- i lo peccandi non exponit, quód w illud exnacurà corruptà fzpé in malam pra- |/. xn redigatur. //Wl m L 3 6. V. ln $4 dodS o dtdts E (' l W Wmhx & VII. , SïaUOIL i [ ' '1 y o ] Quz przdicata & alijs Con- ; li ( f ^ S tractibus communia Emp- mfdk D) tioni & Venditioni conve- |? þü&þ' niunt ? Chl( 30 UT«JW L Quód&ipía Contra&us fit. Prob.Con- N X?, tractus quatenüsin ordine & fenfu]uris Ihn l DoflriRomani certum conventionis genus à ! M pacto o fi ppofité contradiftin&um fignificat, U " f! ipfum confideras à priori , eft conventio ! n; db abens certum & fpeciale nomen, vcleo de- ficiente caufam; jZeff : nomen fpecificum, m ) nongenericum üt Donatio refpe&tu pactile- : ! M gitirai, legati, actüsquó dominium transfer- ,T tur &c. Permutatio refpe&tu contractuum WMJ quorundam nominatorum & innominato- I rum Dout des: quod de pluribus negotijs | W " quoad effentiam numero folüm differenti-, /Mþ m ' Ti j bus tantüm przdicari poteft. priwep. & $.. 7.ff. dePAdl. vel eo deficiente datum um vel fa&um: eà lege , ut alter viciffim quid tf det aut faciat, ac à quo tanquam à ter- |uj mino à quo conventio rationem contractüs |'jr haberéincipiat. $,2.4,2. ff. de Pact. $, 2. . "RA l» 9 &ib o ha $y 1. F. & l, 3. Cod. de Rer.permut. Cujac. Hun- nius, Sutholt, Vinnius, Wifenbach, Bech- mann. $Sià pofteriori: eft conventio, cui vis li ( roducendi obligationem ad agcndum in foro fori cfficacem non fovendo nunquam R adempta, fed femper relicta falva & integra 1 COl fuic. Clariff. D.D. Franz:Zib.3. fui Prodrom. u- ffin. 1iti4. $.6.num.38,. Nam JusRomanum circa conventiones hominum in ordine ad ; Proto fuumforum varié difpofuir, quibusdam enim & fenfih vim produdivam actionis detraxit, pacta- Onis p Que nuda appellavit. $. 4. 4 7. ff. de Pacf. € n fïgnif-: quibus poftmodüm aliqua concefsà rurfus comt adione denuó adjuvit, nominavitQue pacta veflita five non nuda, qualia funt pacta le- n vclt: fpeafos gitima. /. 6. ff. de pac. &in continentiadjecta argum. S.5. L7. ff.de pacf, plures veró con- edu pacïik ventioncs intactas,& per fe ad agendum effi- ym ts oncduu caces , prout effenc feclufo TJure Romano, veliquit, & has folas falutavit contractus. prís- Yoninao cip. $.t. L 7. f de pat.. five deinde dedi tibi bt vem, ut mibi aliam dares , aut dedi ut aliquid [ : dj/z'?rm J facias, & vice vería. $. 2. d. l. 7, fivein folis W//o & placiti finibus, five non folis, conventio con- i datuyn fiftat. $.1.2.4,7. . Atqui emptio & venditio m qu n at efthujusmodi conventio , quz nomen fu- um habet, & cui vis&c /fsis 9. 1. && 4./ 7.ff. s ermutat.Exgo. TM (e pac, finis $.2 l,. ,ä ïe Rer. IL Quód ]H ! $6 ehibo s T. II Quód fit. Contra&tus verus. Prob: j Ü ( Contractus verus eft, qui confenfu perfici- i | ) i (Cüum. tur, qui veré formaliter fine ullà Juris fiti- gh onc ab utroque contrahentum interponi- Lï! [HIOI &ur, & declaratur vel exprefsé, vel cacité: Ta.- i 'wg;mädoc citus enim confenfus non minüs eft verus ï q confenfus, quàm expreffus. argum. l.4. ff de 46. $a. L6. L18. ff Mand. prineip 124.. [f.pro | W ! [ joni Socio, $.ult. L 12. ff. Locat, verbis, literis, nu- ln il tu, vel alio figno fenfibili, quin&fa&o non- (inait nunquam, Íi idcalefit, ex quo confenfus Obligatorius faciends rationabiliter colligi n jufet poflit ; Clariff. D.D.Franz /ece faperis citato. Atqui emptio & venditio eft hujus generis W W! : "Y Contractus , qui contrahentium | confenfa yeré formali contrahitur, ütex ejus definiti- a UT oncuperiüs dará apparet , acvix non extotà vunii Difputatione fequenti argum, aned. $.. In[lit. MIMIU de Obliz. que quafi ex contratt, etxc. a. s L5 f " * de Negot,geff. 1,46. f de V. Qölig. clucef- m €et; Ergo. W | ; Ill Quód fit nominatus. Prob. Con« : tyoy N ht £raCtus nominatus eft,quinomen fpecificum . & proprium in Jurenoftrohabet connotans Ly ( 14 €eterminatam contrahendi formam, ad quamnoren hyjufmodi à Jure contractum, i if & velut alligatum eft , aprum tantüm prae l li g dicari de pluribus contradibus cjusdcm rati- t hr Oni$ ] n / [ . nacro invicem d 1 fferentibus , a.c "i & onis foló nu s fta- Chiu i quo audito conceptus nofter juridicu U d Jur s tim in certum aliquod & fpecificum negoti- merp(x um fertur.$. 1. . 7 ff.de Pact. princip. l 1.ff. de | acir AE flim- A. 6. 24 l. 1. ff de Rer, perm., (ed emp- üs efby tio & venditio eftfimilis Contra&us; legitur i,l j enim in $.4,. 1. ff. de Pacf, Sed conventiouum h lf lerad, in aliud nomen tranfeunt , uelu tin emp- [ ) iïCtis, li tionem, in locationem , im piunus , velin flipu- 'KfZQOnor, lationem, &in $. 1.jam fzpiüs cit. .7. Qu 0 confay (Conventiones videlicet juxta prizezp. ejusd. Ittt Q) L) pariunt acliones in. [uo nomine non flant , rikds Íed trauféunt im proprium nomen contracfüs, st Emy.t.ia Venditio, Locatia Conduclio , Soctetas Jus g : C,OHfCP?». Commodatum , Depo[itum, C cateri fimiles com- us dei tradlus.& in. fipe $.2 L. ff. de Rer.permut, Nu- on enti do confénfa can[litui abligationem dicimus. Zuod in bis duntaxat receptum eff , qua nomen [uun a i Ab££ habent, t in Emptione j Venditione, Condu- &ione , Mandato. Ergo. li d IV. Quód fit confenfualis. Prob: Con- tractus confenfualiseft, qui folo confenfu ef- ) (b gf fentialiter perficitur, zeg, verborum , nes, feri- 4ur&, neque rei ulla proprietas defideratur, (ed 10Canf t €05, qui negotia gerunt , con[entire. $. n, duf L.2.ff. * de 0. «UI.. $. 1. Inflit. de Oblig,ex con- . 4dun emptio & venditio eft hujusmo- fenf. Atqui mpre di Contra&tus.princip. Inflit. de Oblig. ex con- a :mpt.' qu q166, fenf... $ 2 , princip, ID9 ä'-f de Contrah, "y 48 db o um di sieit. $.2.1 t. ff de Rer.permut. princip, lo ff.de t n 0.cCA. Nam emptio e? venditio contrabitur, j Jfíml atá, de pretio convenerit. princip. Inffit.de| jj i N Empt.c-Vendit quia hic Contractusnontam j verbis, quàm confenfu confirmatur. A fenis £. u :35.17" der o Erco. M mPLOI V. Quód & fit Contra&us bonz fidei. g Prob. Contra&usbonz fidei eft,in quo a/fer u Y alteri oblieatur in id, quod alterum alteriex bosmo (g C «quo preffare opavtez, princip. G. 3. 1nflit de À y n Oblic.ex cenfenf. Seu ubi Judici eft permiffa -mö[ amsl poteftas laxior aftimandi ex e&quo &bono, AWl " pn"ï quantum alteralteri contrahentium praffare t "] dU dcbeat, eftó nihil de eointer ipfosactumfit, ! )..MJI aut nequidem cogitatum, modó zquitas id jnt NI poftulet, quía tentundem in bona fidei Tudicgs effctumTudicis valet, quantum in flipulatione mo- n f minatim ejusveifacia interrogatio. l. ff. de Neg, : ge[l. fcd emptio &venditio efthujusmodi con- tractus. princ. InfHit . de O yu blig.ex confenf. aratm. UE $. 28. Inflit. de ACz. princip. l, 66, fj . de Contrab, W empt. med.$,18, L. u. ff de AGi . empt, & vendit, À, 6. Cod.de Evic?, , Ergo. VI. Quód fit Contra&us bilateralis per íc Prob: Contra&us bilateralisper fe & per- 'ïpct:uö taliseft, ex quo uterque contrahenti- um initio ftatim zqué primó ac principaliter 10 Cau- 'b'blig—atu-r, fcuqui eft «/zr? citrggg obligaz t faliter $9 r'lllldp' 107.. , j Cfriy faliter nempe./.19./f. deP. $. acaCtionem utrin- Quedirectam parit; Atqui calis eft emptio & M venditio; quia;z d./.:9. fequentialeguntur: nafür ' f;n.f veluti Emptionem venditionem , Locationem, Condutlionem , Societatem , ac ex Emptione Venditor ex ven- bong f perfectaEmptor ex empto, dito agic. $. r. circa ffnem, Inflit. de Empt. e ltquoj Vendit, Erco. ilerie lg M hnj VII. Quód & fit Contra&us onerofus, Prob. Contraétus onerofus eft, in quo utrid; AL Derm] 10 &bo contrahenti onus aquuod feu obligatio mu- mprad tuaquid preftandiimponitur; atquiin emp- tione & venditione hoc evenit; enimveroó *S&&umfh tam venditori onus praftandi mcrccm,quäm æquirasi: emptori onus praftandi pretium imponiturs ij Erco. dttanen Sed nonné & efít Contra&tus JurisGen- fM tium ? odi cor- &.- Quzre locum hujus queftionis ge- L umim, nuinum, & ejusdem refolutionem inve- Chti niecs bunli »» N E NWAST ( x ii js per IN "at Q kper- ä& av x st enti- l/' i2 alitel P * NCSAY CU* -- WE d - DIS- jet 1 8 6o db o db fs ! j epobet mupcTubpM TE m P 4l : ^ Seciocdo dR : ( t» uU D QD Á mum; Aj í f DISPUT ATIO IT. | ï t D ; M ['Lf:rï " QDe causa effctemte Emptionis. €9' J Veuditionis remotá e2: proximá , de bis g yfan qui uaturá, qui l*egepqþüy:i geuerali, qui Jfeciali,causa efficiens proxima bujus con. traítás effe probibentur , de Clericis emen- " ! i tibus €9 vendentibus ,. atáue de tveudi- lt eitione coatía, H at i j V —— m g' Io s Quxemptionis & venditionis n UUR caufa efficiens, remota, qux IV proxima? feu N Emptio & Venditio cujusJuris efl,Gen- li i dl tium, an [urisCivilis? Quinam cam elebr are poífint ? (i | k (*(QEM Ora Contradtum Juris Gentium M Vr eífe, vel à Jure Gentium det- Wllm » 73 d R ) ä cendere dici, quiJure aliquo Ci- NCAEAA vili, alio tamcn quäm Ro mano, uj intros üi VTA^ - " L & odb o M M 1 ntroduétus, à JureRomano receptus& ap- v p 'i probacus eft, Juris veró Civilis, & ab eodem «j b '; -/:: 2 i äefccndcr'c nuncupari, qui cunabula fua, ortum fuur, fubítantiama fuam Juri Civili Rormano refert. princip. l.x. ff. de A. R.D. atdjs- J ly 3us Gentium in fuà impr)oPriäiigniücatieq At ne hic accipi. &. l Emptionis& Venditionis caufa ef- "Ili n dt äi ficiens temota Jus Gendum eít; feu Emptio & Venditio eft Contraétus Juris Gentium. ff :M(M/ll,?n 177 7"..95. 2». In, iï. dchNo-G.äb C. finis ls. f de uf* £ pAC? TC e . & 1- , 7, junct. ejusd. prise. ff. 4 $.2. L1. ff. de Cantrab. empt,. W 'tob, d Conttact P u fumpd s Juris Gentium improprie eít, qui à jJu re aliquo Civili,. alio tames L] uàm Rormano i nitodu&tus, Ju re Romano receptus& approbatus eft5 atqu i kmpuo & 1 g*ä*m* Roe« i Venditio alio quodam Jure Civ od mano introducta, hoc ipío, qu i*Lf .þl'"'liurimis- A annis antéRomanam Rempubliedm pecunize ufus jamjam exciterit ; à fure noftro Roma- L ; ád quid aliàs [l o no recepta & approbata eft i 1ot, tit, 2 4 lib inff jt. itteger liba8, Gc rita lib. 'lg-,f. lib. 4. Cod, à tit, 3894 ad58. — Ergo. Neco fficit: Tus Gentium cumip[o genere Ym Ergo df bitsano proditum eft...LA -äo de A.R*.Di- quidquidnon eft prod itum cum ipío genere o Ci- humano Juris Gencium non eft ; fed Emptio nio, 7 &Vcn- ao " 62 G5gb o d3b j & Venditiocum ipfo genere humano prodi.. *Qgc I canoneft: Nummusenim fignatus (finequo m Venditio effe nequic) primà hominum acate a l incognitus, & longo demüm poft intervallo « inventus eft. princ./.1-f.de Contrab.empt. ergo n non eft Juris Gentium. Quia vocabulum 7- J. wl W 1 It zisGentiumtriplex fignificatio in Jure noftro u deprehenditur, Propria, quàomneid, quód j tin iM primó & principaliter inutilitatem Gencium r"'a uàtalium eft, & abaliquibus Juris Gentium Qm pofitivi nuncupatur , impropria lata, quá eu il omneid, quod creatura eft Jurisalicujus Ci- nf vilisnon przcisé Romani, quod & quidam ii m Juris-Gentium fecundarij dicunt, impropria & latiffima, .quà fingulum id, quod Juris M Naturalis permiffivi, veljuxta alios JurisGen- NU tium primzvi eft; adfignificatur. . Inquául- t timá pingui acceptione Cajus JCtus JusGen- A LI&K tiumfumpfit.. Clarif. D.D. Franz iz Prodr. fuo u ! M juflinian. lib.3.$.6mum.yi,, Sicuti & exprimis "u verbis :: Quarupdam rerum dominium nancif- lum eimur jure Gentium , quod. naturali ratione in- - il zer omnes bomines . NB. per equé fervatur. ejus- f l tl demlegis claré apparec; cüàm omnes homi- nes fingulatim furnpti auctoritarem quam- Ml ] dam publicam non habeant: confequenterni ij o ad- ( " q yiz/e;:f. (;xdfd€.Contr4h.En'zpt. € dianaetr Vel« UT fhib o dhis 65 A0 r ] ' 'verfam velis, hoc fenfu JCti Caijeffatum ac- Cqu ' ceptare cogeris. lum l Multó minüs urget, quamvis lubens fa- lter Vaü' tear, quód non omnes Gentes fimül & fe- n6 mél emptionem & venditionem celebrare Dulun; inceperint, fed quód ad quosdam populos ite nofr ud pecuniz, ità& emptionis ac vendidonis ldd;quö; ufüs; incerim cum Ámericanis folà permuta- tGenrin tione contentos , feriüs forté pervenerit; SGentir quia ex tali meá propriá confeílione empti- ltà, qi onem & venditionemnon effe JurisGentium Ccuus ( concludi non poteft, cüm per illam, hanc C Quida Juri Civili Romano fuascunas debere, neu- 4 Inpropt tiquam probetur. )d Juà &. II Caufaefficiens proxima emptio- tirisGt nis& vendicionis fimül Emptor & Venditor nquii eít. Prob: Contrahentes in. hoc contractu JusGane funt Emptor & Venditor; atqui contrahen- d f tcs funt caufa proximia hujus contractüs: er- xprimis go Empror & Venditor fünt caufa efficiens uj roxima emptionis & vendicionis. TTR &. IIL. Venditores & Emptores omnes WQQP eífe poflunt, qui contrahere,& contrahendo lormi- obligari naturá & Jure pofitivo non prohi- Uamf- bentur. Prob: Emptio & Venditio eft dege- nere permiflorum, & prohibicorium eft prz- terrii | jad- . ceprum de eá contrahendá: ergo quicui- WL jquc naturáautgenerali ve | fpeciali lege quá- AT o r 64 db o ob j dam pofitivà emptionem contrahere nom : g ( | ) prohibentur, eam contrahere per confe- non quentiamadmitruntur. argem. cap.22. v de j Sponf. arg. princip: 4 $. ff. de preb, yt iU j" ; TE q I) [ NU Quinam ergo emptionem & m venditionem contrahere na- ] yit VM .turá prohibentur? Mu! ( n Otal Dupliciter confideraturinfans, M | quafi fandi inops, naturaliter, & ci- M N "nf viliter; Naturaliter talis eft, f1 nec- dum fufficientem rationis ufum ad diícer- Ra m nendum bonum à malo habeat, nedue actus 1 wird D ld 'fkll [ proficifcentes àprincipio intrinfeco cum co- nitone ejus, quod agitur ponerepoffic. Cla- W |. M Mi W iil Clariff. DD. RobercusKÓnig ip faus princip, N gur. Can, lib 4. tit. Y $.7. Ó0um.32, Bonavencu- ( Q'; raFranz ip fuo prodromo Tuffinianeo lib. 1. t1t.5. IT & $. 6. num.15, fivc deinde proles mas, fivefce- ii mina , five infra, intra, vel ultra feptennium. Jf fit; quare quando quedam proles recenfi- :'m'f 7 c— "f tn tas conditiones habet, quamvis minorf: uj tennio fit, naturá infans ampliüs non e 1 » änaflg 4 quia termjnus usüs rationis à naturá caxatus IHISP non [hfüüsn o CA2CA: o Ms 6s non eft, imó certó definirinon potuit, cüm ' B oj quibusdam citiüs, quibusdam tardiüs, pro ) "Mi diversà humorum & organorü difpofitione radiürationisillabi conftec. Quiradi? illapfus, & diícretio rationis reverà comparata credi- curjfi actus quotidiani pueri talesfint , quales corum,; ui ratione utuntur, efle folenc. In- Jnem, fans absd; difcrimine fexüs civiliter calis eft, fi M necdum implevit feptimum annum. fizis J, 14. ff. de Sponf- fipis $.2 L 1. ff de Adminiffs & peric.tut.. princip. lA8, Cod. de ure deliber, De quo in $.fequenci. if Nota II. Furiofuseft, qui cum rabieine Aiter b fanit, nec inrelligit id,quod agit, - mente cap- [ n tuseft, qui citra aftum furoris placidé de. ad die lirat, phreneticus & fimiles deliri funt, qui &qut a ob vitiata organa ufu rationis carent. Hacte- ) Curma) nu$ recenfid vel intercapedinatas exacerbae offis Ch tiones & lucida intervalla habenc, vel non j habent: Si prius, veldehis conftat, velnon we) conítat - Groffi, ftolidi, fubftupidi & fim- lu plices ( bit alber/ cinfáftta J orer. blóbeé jie QXerftanbé fepnb ) funt, qui ecfidefzcatum mim rments vigorem &incellectum non habeant, wf neque ità ficutalij perfpicacesfint ; attamen orf c h judicium aliquod habent, & quid agant, in- E n &l 5 tclligunt. His prenoctatis: at y. l. Infans naturaliter calis emptionem ho E & Vell« £ W 66 db o um h ! & venditionem contrahere naturá prohibes i tur. Prob: Quiadum procedentem à prin- f ! cipio intrinfeco cum. cognirione ejusdem, j quod agitur, ponere non valet, ille venditi- 1 / onem contrahere naturá prohibetur, quia YU affenfus emptionis & venditionis tanquam j contractüs veri effentialiter actus non przci- j sé hominis, fed humanus& moraliseft; At« GN qui infans naturaliter ralisfimilemi actum po- m u nere non valet ex dictis, quoniam delibera- L'liw À tum affenfum elicere non poteft; Ergo. "us ».IIL Furiofus, mente captus areum, d L.a5. Cod. de Nupt. & l.2, Cod, de Curat.furiof, k,ä 1 , :j phreneticus & alij, qui ob vitiata organa ufu L rationis carent, durante infanià emprionem ( & venditionem contrahere naturà prohi- AU VM bentur. Prob: Furiofi, mente capti, alijjue, hll qui ufu rationisactu carent; quemdam actum humanum, utpoté cujus finguli initium ele- N u Gio eft, qua in recitaris perfonis efle non ul AUL pote(t, quia illarum mec ullum effe confen[um manifeftum eff. princip.l.». Cod.de Contrahend. n empt. C vendit, quoniam eorum zulla volun- £ zas. l, 40. ff.de Reg. jur.. Cüm non intelügant dj quod aguat, frnis S. s. fnfhit. de Inutilib. fhpulat. "n Wdf ponerenaturá prohibentur ; Atqui emptio Tyy 1usjuxta Mij & Vcnditio eft quifpiam actushumai omnes; gb o t 67 lpl | Onness c€ litmi rgo & hunc ponere paturä pro- t hibentur. ne chS ( Confirm, Nullum negotium contra- il Vend here poflunt. /.5. Jf.de R,3. argun). l, 2$. Cod, ; QUt, Q 4e Nupt. & l.2. Cod. de Curat furiof. ergo ne» 5 n jue emptionem & venditionem. QD prz Dixi dwrazte furore: Furor enim,demen. lie; À tia, phrenefisdonec exiftunr, fuum fubje- lacum lj é&umadquidquam moraliter faciendum fo- h drlbr làm prohibent. Hinc fi quis ante furorem Ergo. negotium hoc celebraverit, ejus obligatio us ?i lapfu etiam in furorem non perimitur, ams Wj neó, teflamentum retle fatfum , ned, ullum ali- p ud aegotium recie geflum, po[lea furorinterve- nption piens perimit, fivis $.A. Inflit. Quib.non effper- 4 pni mi[[.cc. quia non eff novum , ut, qua femeluti- ETU liter conflituta funt , durent, . licet ille cafusex- matum f'iterit , & quo initium capere non potuerunt, jum d. $. 1.4.85. ff-4e n.7. vl non iy. III. Furiofus, mentecaptus&alij de- Gituti ufu raiionis, fi dilucida dierum inter- *on[mþm T N valla habeant, in illis hunccontractum cele- atl* brare naturà nonprohibentur. imó fi dehis «//,gmt conítet, nec Jus noítrum Civile illis obeft. !Mdf. argum, med, $. x. in[lit. Quib. non eff permiff. quia intermi[[tonis tempere furiofos wenditiones, nprio juxra €$- alios quosltbet contraéius po[fe facere, non am- " bigitur. Á 24 Cod. de Contrahtnd, empt, Prob. 2, Io illis : 68 ii ! I Inillis funchominesfanz mentis: Àtqui hós '(6:!' mines fane mentis contractum emptionis & [ nu venditionis celebrare naturáà non prolæib"en—- nümu( tur; cCrgo. N AUU& Dixi: Jwm6ó ft de his couflet, uec jm nofrum g Civile illis obe[fe. Adeó quidem; ut fifuriofus V. "l lucida intervallaaperté habens, empconera [/ & venditionem €o modo, quo ab homine fas j iz mertis fieri folet, celebraverit, eandem l al 1 tempore lucidi intervalli reverfi , & furoris f)'( intermiffi celebratám fuiffe potiüs praefüma- tur. Quia fi certum eft; quempiam lucidà D U^ incerválla habere , illorum reverfio ac furoris remiílio. ex ipfius actüs qualitate & circume ftantijs deducendà eft. Covarruv. £o». t. de uU ul D Mairim. part. à. Cap. 24 num.8. Ergo ipfe actus W Á à quo humanuscredi debet; nemo enim dat juod non haber. Quiaalitér furiofus fimpli- !) 1 1 citer , alitér furiofus lucida intervalla apc'rtö NURU habens confiderari debét, ni divifionem fü- l m; riofl p $. 1. inffit. uib. non efl permiff. &c. L. m 9. Cod. 9ui teflamenta facere po[f, fundàtam ; 40l otiofam velis. Quià in dubio emptio ab eo; Vl jui intermiíhionem furoris & (anam mencem ia Ul b | ; habereconfuevit, eo modo,quoà fanà men- Uf J te iniri folet; gefta, actushumanus creditur3 Pf cümraró contingat, quódille, qui exercitio Wt busfi- A j:atio'nis caret , actus actibusrationabili imiles$ DfClt d85 o d&b 69 Ài miles producat ; Jure veró noftto argum, /. Totiotigi 3.4. $. & 6. ff. de Legzib, e€ó deducamur, ütc Drohibe, ea, qu& frequenter folenccontingere , rcfpi- * cere debeamus. Hinc in pofito cafü afle- iaf renti contrahentem furiofum tantümin con- Afürii fpectu inumbratz quietis (x?crbi,s utor Celfi Tpong JC in $ 1. 18. ff de Aquir. vel amitt. pa[fe[j-) Ominej non in ferijs dementie contractüs cempore ; Cndn conítitutum fuifle, ac actum effe nullum, in- & füron cumbit probatio, quüm in dubio juxta dicta [rztüni aliquis ob potentiá veré inexiftentem potiüs am luv ratiocinans quäm ratione carens præfuma- Acf tur ; nifi ambiguicas hujusmodi actüs prz- Md fumptione magis violentà tollatur.. . Quare Mim,i fecüs eft, fifuriofus fimpliciter, velcujus lu- p cida intervalla necdum cognita [ Jure enim enimdl noftro paria funt non efle, ac non intelligi.$, ii 3. 1. 73. ff. de R.j.] qui tempore quodam continuo antecedenti furiofum fuifle pro- l apc'rrö neft fu batus, nedue furorem illum ex accidentd Ia causá, quz jam fublatafic, contigiffe , judi- li x €io & tefítimonio peritorum affirmatum, em- d tionem &venditionem üàt aliusmentis com- boscelebraverit; hanc enim in dubiofuroris antem Inee tempore celebratam fuifle credi oportet, jituri quia furor folet efle perpetuus & infanabilis, citO confequenter fi femelinvaferitanimum, per- busl ennare, donec probetur eontrarium, prafu- — mi de- gl E; j : $ üdmu j mi debet. Covarruv. tom. . de Matrim, part.a., ;dCW) €ap, 2, tum, 7.. Atdue quód hujusmodi quo- » &FIOL ad circumftantias quasdam illi, quz ab ho- I^ 4 mine fanz mentis contracta eft, fimilisfit, ca- wX fui, non fanz menti imputándum, ac quafi « j ex ore pfittacivocem hominis imitantis flu- MC xiífet, ea habenda eít. Sed Ü xg*d Quid de illisqui in fpecialialiquà mate- p» rià delirant, in reliquisveró faperevidentur, IU in dubio dicendum? anné emptionem & M venditionem celebrare naturá tur ? prohibcn(— n hl [ ;7 & Objecta delirij difcriminanda funr : 1 l quadam enimin fe funt poffibilia, circa uc f lam um Y predominans melancholia ita phanta Occupare poteft, ut in reliquis plenus ufus ii A rationis maneat : ut ff quis [rbi perfaafum ba- li M0 Leat , fe e[fe creat um Cardinalem, Regem , E- j L i,-cgpzïm, Principem. Quzdam autemomni- MU nó impoffibilia, & ab omni prorfus ratione iMty Vl aliena funt: ut f/guis fjb frrmtif/ime imaeinetur, ; tntam Jfe effe cereum , wvirreum , acephalum, gallum gat- dinaceum , Leonem, aut perfonam ex $8: Tri- lt m pitate, Qui primo modo delirant, emptio- Vr nem & venditionem cclebrare naturá non 222 ff/f:' In prohibentur, modó circá hanc ipfam non ul defipiant , quia hoc ipfo, quód ufüus rationis t [i q uod Il Wimp quó ad illam non deficiat , nibü deeft, q ejus L 71 dboh o d5 "'im;yar:,1 ejus validitati officere poffi. . Qui fecundo ISmoq , miodo delirant, profimplicicer fatuis haben- QU 4 doseffe, & proindé emptionem & venditio- Iriisf nemcontrahere eos naturá prohibeti cenfeo; Imy « g non obftante : illos, eó quod de omnibus ütanti: cohzrenter & fine admixtione ftultitiz lo. quantur, in alijs fapere videri, quia hoc non lüqUä mga à racione, fed à radicatis fpeciebus intentio- fevide nalibus circa alia objecta provenit. DUonem .IV. Groffi , ftolidi,fubftupidi & fim- prolido plices vulgó. bie 2ifbere/. Ginfáltige/ ocet toelcie eingé blómen CBerftanbé ftpib/ em- tionem & venditionem contrahere naturá ynda f Cl non prohibentur. Prob: hujus generis homi- hantdn nes medij inter prudentes & amentes , atj enus u ideÓ etiam meriti & immeriti actu capaces Áf funt ; fed qui meriti &cimmeriti a&u capaces funt, emptionem &. venditionem "utpoté qmi actum moralem & humanum celebrare na- Iomrr B turà non prohibentur; Ergo. mgimf, xy. V.Ebrij ebrietate perfectà & dormi- entes emptionem & venditionem celebrare 7 Átfr- naturà prohibentur. Prob. Horumrationis ntio« ufus durante fomno vel cali ebrietate liga- ; non tuseft: Ergo adtusab intrinfeco cum cogni- 1 r tione ejus quod fit, interim procedere non T porcft Licér etiam anté ebrietatem vel 106 .— m & venditionem con- (omngm— emptone tra- qi E 4 j 72 [ n crahere fibi propofüerint ; cüm propofitum ! confentendi confenfus non fit 5 ergó con- [i. Áenfus verus ,. cujus morale adhuc efle defe- mmw &um confensüs veri in. ebrietate perfectá pofiti fupplere poffet,nec adfuit , necmodó / M ...v-iäa ! l Juxtajam dictaadeft; Ergo. K , ! Dixi: Ebrij ebrietate perfectà , adexclu- y endos ebrios ebrietate imperfetá feu in. d completá,qua ufüm rationis non adimic, fed aL ali folüm quam gravedinem .aut vertiginem «capiti qucrgïïï ipducit; quiemptionem & venditio- lt * nem inire utique à naturá non prohibentur, antl quia tantüm rationis ufüm neceflarió adhuc [ M nant [ H obtinent, ut poffint malum à bono difcer- 4 M , d nerc,ac peccatumTheologicum committere, -::ïcf;gniï: Hac & in dubio prafümitur: proindé tem- l;if. [ Ore contractüs fe ebrium pcrfe&&fuiflb al- j s egans, hoc peridoneos teítes, de verbis , | | 1 Nt» fermonibus , alijsque actibus, de ingreflu., TW geftibus, & gefticulationibus ejus deponen- r.mfggw t€s, probare, velpro ratione circum(tantia- ür rumper juramentum purgacorium fe à pra- " fcnïumiu umptonecontrafe, .quod non fueritplené Qä'f/m ebrius purgare debet; Siquidem , quia in. L dubio id,quod veri fimil ius ef;[credi oportet, 4176 mfm id potiüs,quod perfe à naturá, quàm quod à yaró & ex accidenti contra naturam, ut ple- i na ebrieras homini , adeít, prafumi deber, ffzïül,ï. fm P rgto dbib o d 73 Pv TT CIrgto l, ». C. qui teflam: facer. po[f. 1. g. Cod, ! de Codictl:. . X elle d J g. VI. Mutus fur dus fimul, vel &ciam q(e perf coecusà nativitate,fi per figna certa ab alijs ! nCCmo percepüibilia confenfum fuum exprimere nequeat, emere & vendere naturà prohibe- !; Al e tur. Prob. Emptio & Vendirio eflentialiter d f eft conflatum aliquod ex duobus vel pluribus idinr actibus humanis diftin&arum perfonarum , Q C quorum alteralteri innotuit , quia effentia- CYehdi liter eft verus confenfus mutuus in rem & otbe predum &c. . Obligationemjuftitie ex con- ibady tractu veró inducens, que erga alterum fi- 10 ( néipfiusconfenfu induci nequit; quomodó TIDitt autem idem veré & reflexé fentire poflum , Dndetts fi id , quod alrer fentit, ignorem : Ergó qui m confenfüm fuum internum per fignum ali- Yebis, quod percepübile alteri patefacere natusá non valet, emptionem & venditionem ini- ocr- re naturá prohibetur: atqui:; Ergo. ;üantia- Aliter difcurrendum eft de his, qui con- i, fenfum fuum figno aliquo declarare valent , hi enim ficuti matrimonium contraheére Wä T Cap. 23, 98 de Spon[al: & ibidem DD. ita & l( hunc contra&um inire naturà non prohi- od bentur, j Inferes hucusque recitatos finé difcri- bef, rine fexüs fere cfle,qui emere & vendere 4. natn« ini ? 74 ehib o db u K ät naturá prohibentur, nedue ullo jure pofi- W tivo ad emendum vel vendendum habiles ?l cdlü['( reddi poflunt, càm ad id confenfus verus & * "l proprius,non fictus requiratur. Econtra vix | j V ! nonomnes rcliquos abscïue differentiá fexuüs, — an "&taus , ftatis, vel alterius conditionis aut — ) -qualitatis emptionem & venditionem con- — v H — — trahere naturárecté pofle. Dixi fere effe: Praeter recitatos enim & L— d —* |: f alij inveniuntur, quos emptionem & vendi- 12?& tionem contrahere natura prohibet. v.g. qs iil u Apoplexia, vel morbo caduco obruti. funt , qui fanto calore áracundis circumfufi , ut mentis quaft aliematio inducfa , ac deliberatio ad pecca- Dd ........ tum mortale mece[Jariaimpedita fit.Argto . 48./f. de R. , &c., M N RU & II I Quinam generaliter Jure po- EW! N 1tivo ? & L ! A l " Egislatorem humanum vi alti & emi- 1 nentis Dominij,quod in perfonasfüb- fii] ditorum obtinec , aliquos vel fimpli- t a citer, velfecundüm quid , prout'exigitvel l "d ublicum , vel privatumipforum bonum , fuo in: : volugtaces eorum ad ccc?cndum jure cflica- | Gdb o Go ?5 Ó ü 1 te N ^ 1 lm h efficaces reddendo , voluntatesque alio- 1 rum, n6é efficaciter & cum effectu acceptare poffino impediendo , ad contrahendum in- COntmi éhtjafe habilicare poffe, cerrum eft ; conftat ex ju- re tàm Canonico, quàm Civili aliarumque Mitioni Rerum publtcarum Juribus, clariusque ex iUlofltm ü fc&ione 2. Difj. 3. apparebit. Proindeque folàmmodo , quia quid fitinfansjuridicus $ AU05 enym fuperiori jamjam dixi , m r Notal. Impubes eft, fi masannum t4. bet ' aut foemina annum 12. necdum implevit, :m' ,9»: L Scindicurin infantiz & pubertati proximum, ; M prior juxta. quosdam , tempus, quod inter "T Jto annum fepiimum & decimum quartum aut 'rgu/u;i.g. duodecimuminteriacet , in duos femiffes di- videntes,ac üinum infantie, alterum puber- tati tribuentes : fi fitmafculus, eft, qui non- düm complevit annum decimum & dimi.- dium , fi foemina , quz nondum implevit t annum nonum & dimidium, pofterior veró, fivel mas decimum & dimidium, velfeemi. » nanonum& dimidium exceflerit.Juxtaalios, [ ipfum impuberem , quo gradu habendus sfüb» fit, exfuis moribus, anteactá vitá, captu & pl aítutià arbitrio judicis dimetiendum relin- ;iwcl uentes: ille eft, cujus mores infantdium ; um , adhüc magisfünt, juxtaillud: p fs Pueri yucri(ia' trabiant, hic j : 76 gb o dhas [ f hic veró fiilli puberum potius fint. Qux o- ; ^ij *l pinio omninó difplicerenon poteft; cu lex F dicit tempus , nec adjicit diem ,. fine dubio offen- dit , e[fe in jus. dicentis potefflate , quem diem jit Tl graflituat. $. 2.. 3. ff- de fur: delib:, atque, ubi KC! certo Jure aliquid. definitum: non legicur , hu fln " f adarbitrium judicis aliàs quoque recurratur. jl Pubes regulariter ( & dequo mihi hic qua- w flio ) eft, velfimas annum 14. vel fi foemi- Ti 4 na annum r2. complevit. $. sz: L. a3. ff. de 0il ii m Tut; €f curat: ebc.. L. ult; €. quando tut: && n curat: defrn;. cur tanta differencia in fexu ? J T Acurfius rationem facetam dat, quia mala ) a Wt " M herba citiüis ferià & verà crefcit, VinniusCi- YEn u vilem, quiaphyficé certum eft ea, que de- bilioris naturz , ad perfectionem citiüs veni- n re, quàm quz robufta & firmiora funt. TE Dixi /regulariter: Nam aliquandó plu- L res anni ad pubertatem requiruncur: v.g, 18, nj in mare, r4.infoeminàá, ud in $.4.:z/fit, $. ünwi d à u 1. 40.ff. de Adopt. $1. Li4. f-. de Aliment. vel Cibar. legat. quà in &tate& plené ac perfedte fti l puberes nuncupantur. 20. in mafculo, 1s.in Utf äï faminá: uti in prizcip. G $.1.1. 2. Cod. de His, WI/K/XZ quiveniam atat. c&c. Pubesrursüs veleft ma- | Ql jorennis, vel minorennis, Minorennis eít, Df qui pubertatem exceffit, nondum veró an- ïuæwr illum 3 num 25. implevit; Ma?orcnpis eít, qui DL m com- ,.k dhdb o d5ith 77 qt Qlæ' complevit, five mas, five fzmina fit. argum., » m rincip, in[l, de Curat.& $.1.a€ 2 L V. ff.de Minor, Mil) ()fn Sed cur fzminz citiàs majorennesnon fiunt; * . m li ! mari t , bustamen citiüs pubefcunt?ideo, né pri- ' ! wile gijs minorennibus conceílis priüs mari- 1 lg bus priventur. Cur hoc? juxta alios pro ra- CCurmg tione ftat ipfa voluntas Divi Juftiniani, quz |hic Qu ^ fexui muliebri , uti ex multisilli datis privile- j flf(m gijs appáret, magnoperé favebat : juxtà ali- ,', l;n/jq.ä 6s fortéfanjores ideoin pubertate afftimandá TT ratio diverfa placuit, quia vis generandi , à n feui quà pubertas defumitur , in foeminis cirius Jj mj quàm mafículis efflorescit, cujus rationem iif fuggeret phyfica, econtra beneficium mino- J d ribus datum , conceflum eft: C4» izster o- 5 Y pnes conffet , fragile effe ,. &b infrrmum bujus- ii modi etatum confilium , ej multis captionibus Ü fnppofitum , multorum in[fidijs expofitum. Finis l Ó princ. l y. f. de Minorib, mam pofl boc tempus "We 5* compleri virilem wisorem conflat. $.2. d.l Ec tl. 'U!/ curfeminz hoccitius mafculis deperderent? vt quibus íüa fragiliras & ulra vigefimum gl quintum annum beneficia mendicavit. /. 48. H ff. de Fide ju[f toís tit: ff. c* C. de SC. Velleian: Ina- Norà ll Infansjuridicus impubes; eft | C& j vel fui juris & paterfamilias $, 2. £. 10$, ff. de El V:$: Salutaturque. pupillus 47270 $. 10. [uf, $2 lum oRt fde I.nunliä: ffipulat; G argto d. 16x. ff, de. Vv € 78 eta o d2 *P wel alieni & filius auct filiafamilias. pritc. d. $. ^ "lum ! 2. cit. l.195.. Si paterfamilias, vel tutorem jit : habet, vel tutorem non habet. Similiter T minor vel in patrià poteftate , vel extra eam " [Lllüa conítitutuseft, fipofteriàüs, admifit curato- |t' M rem nec n€é? Jure enim Civili adolefcentibus n qu 4 invitis: curator non daturnifi in litem. $, 4. H u in[lit.de Curat: quia alias fententia in mino- [ rem indefenfum lata foret ipfo Jure nulla. fi I M y! J drgto lA. L, 2 C. qui lecit: perfom fland: in judic: jj l u bab: velnos. Siadmufit: auxilio illius invi- cus edam ufqué ad vigefimum quintum an- n n A h num inclufivé regitur, nedue , fi curam co pratextu , quód bené rem fuam gerere jam "ipfe fciat, deprecari velit, auditur. $. 7: 4. r, u ff-de Minor: In majore refertan patriz potc- ftati fubjectus, an ab ca morte vel emanci- S WA patione liberatus fit. u n i Y Noca IIIL. Filius aut filiafamilias fivé in- )^ Ilf V 4 fans fit , fivé impubes, fivépubes, fivé mi- norenhis , fivé majorennis, quandoduc ba- (s bet vel peculium profedtitium , quod citra 1 hi Vl ï refpectum militiz à patre, vel principaliter occafione patris, nude adminiftrationisgra- tf tià ad filium profectum eft. — fzis $, 1. inffiz. j n per quasperí. cuique acquirit: vcl adventitium, n quod extrà caufam miliciz aliundé filio ob- W'; j venit, vcl faltem non nuda adminiftrationis J af " f gra- *'ïï sb o mb 79 Vitt | ereacià à patre ad eundem profeQum eft, & "ll* aut ordinariurn feu regulare, aut extraordi- : "n narium feu irregulare eít , ordinarium eft , "t cujus proprietasad filium,ufus fru&tus ad pa- li CUf trem perünet; hujus generis v.g. func do- Vefcen: nacione fimplici in filium collata , & morte itin j confirmata, fictione enim Juris ita donata à lm tempore donationis peculium adventitium Urt n E | funt. L.25. C. de Donat: int, vir: e& uxo: l1x, !d i G.de Dósat. anté mortem profc&itium po- Ls tiüs funt. 4rg72 D. D. L.L. , lucrumáà filio no- 1inrum u rnine & periculo proprio exbonispátris, nom 1 Cürafmg nomine& periculo patris : aliàs profc&titium Darercgn eít , negotiadonibus acquifirum. Donata jalhli ex affe&tu non erga patrem,fed ipfum filium, us eftó , pater donationis cauía remota, forté | emino uód donator occafione patris venerit in notitiam filij, fuerit. Ea qua filio titulo h- [ire i reditario, utbona marterna & materni gene- fiuémi ris 1 1. - 2. C. de Bonts qua lib. vl legaci, vel oQucha- onationis citra refpectum patris, ut lucra fponfalinia&nuptialia /, 2.4. & 5. C.. eod:re- d dit, aþa/i[ff licta funt. ffz. $. 1. inffit. perquas per[ón: eic. [ gr» qua filius libertate. fortune; ac labore fuo non tanquàm adminiftrator rerum paterna- Mit. tiufm rum confecucus eft. 4. : $. 1. & 4. 6. C. de Bon; qu& lib: cxtraordinarium , cujus plena i 00* xjorni proprietas ad filium pertinet: quale eft ob fictiu- gra- D $o | fidionem Turis adventitium regulareà tem- me nil ore remiffionis factz , in quo paterufum- nr4.CI fructum filioremifit , ac remifTionem morte t ( M confirmavit. zzed$ $, 2. [, 6. C,de Bon qua lib. n Quodlibet, cujus ufusfructus patrià donato- i OUU | 0 re exprefsé ademptus eft. prige. cap. x. N. | H ij 117.portio obveniens exhzreditatefratris unà i f cum patreadità. sed.cap.». N.1:8. haredi- ï ul l tas, aut ejus pars filio puberi delata, invito p ] patre adita. princ, Lult, C. de Bonis qua lio. vel k caftrenfe , quod in palatio Principis./ s7íc.C, "71 de Caffrenf.omn. palat. pecul. vel intuicu mili- cix armate filio obvénit. /. 1, Ced. de Caffrenf: "l d eciil, vel quafi Caftrenfe, quod occafione mi- litiz togatz, vel liberalitate Principis, autAu- ufte /, . Cod, de Bon. qua lib. eàv. vel poft 'Wf , rt& Vl fufceptosfacros Ordines cap.. 19. N. 123. fili- usacquifivit. Priorisgenerisfuntea, vel quze jl filius ex ipsà militià acquifivit , ut ftipendia, t 4 LM fpolia hofti extorta. 4 i. /f. de Cal?renf. pecul. ï'ï'l rzdia caftrenfi pecuniá comparata./, 4. Cod. fig h j g Famil, Ercifeund. l. 1. Cod. de Caffrenf. pecul, A & vel que principaliter & proximé ratione ipfius milide obtinuit, ut funt donata mobi- Cf Vf lia fpis 4 1. 1. àpatre, mawe, cognards;filio euntiin bellum facta. /:5. 4, & 11. ff. de Ca- iif ven[, pecul. princ. l. 4- Cod. familia ercifcund, 3930[(]1); f wreditates, legata à commilitonibus 7 5, f.^ *NI"W ( | dosb o db ET älllarüätcn f.^ r Cod de Caffrenf. pecul. vel' quia miles Dittjy erat, & zjff militaret acquifiturus uon fuiffet d. Oftetn l l, it. ff- & L 4. C. eod, ipfi delaca.Pofterioris D gy generis funtea , quatanquàm caufarum pa- ia doy cronus, magifterartium liberalium, archia- ^ u 4?. i ter, vel aliusqui ftipendium percipit de pu- GiPIRI blico ; acquifivit. fizis ]. 37. Cod. de inofficioft 1 lo 7ef. Qui plura de his peculijs fcire cupit, 3 q(1, ïlm'!'f egat $. .zrz. 9. libr.o. à pum. 2 u[que ad num, 1o, exclufive T Prod. Juflinam, Clariff. D.D, 35 i Franz. Xtüttt d Nota IV. Prodigus duplex eft morali: de Gul ter , & juridicécalis, moraliter prodigusett; Aftonee qui erogando excedit, & in confervando at deficit: Seuquined, tempus , neá finem expen- farum habet , fed boua fua dilaceranda e- aifft. . vdpl ' ] W —— [z- panda profundit. med, princ. l. x. fs de Curat, feriof. juridicé prodigus eft, qui calisinfüper rdqu tipendi à magiítratu causá cognità declaratus eft, Argto. l, 10. ff. de Curat. furiof l. 6. f- de F.0, 2077 l4 CH prodigalitas enim infacto confiflit , ac ladi- cudinem immanem patitur , ità ut fineé ac- j j matione curato examine circumítantiarum omnium mobi« conftare nequeat, itané in confervando quis deficiat & erogando excedát, ut rerum fuá» jsfilio rumadminiítratione cadere meréatur:Et pro- dt Ct digo bonorum adminiftratio Zex t15. T4bul ifmnd. M l fo-- adimi /, 1.f de Curat. furiof, dicitur inactu f O. Imn- j 95 dbdb o d5b ,Z. o lim fignatco & quoad thefin, non veró & in actu exercito & quoad hypothefin, fed à ma- il TU « " j i(tratu , 2Zeff:lex quidem illum, qui pro- jj digus eft, ad contrahendum inhabilem red- dit, fed quistalis fic, Magiftratui determinan- n « dum relinquit, ficutiquandó minorem fep- l wo ]u um cennio fimpliciter inhabilitat, illum, quita- ]L lis eft,incapacem reddit, quis veró talis fit, | ropria uniuscujusque atati definiendumre- (;:";14J hnquk. His pranotatis b IMM/ g. I Infans jurid ice talis etiam ufum fa- J ynt tionisjam habens, five mas, fivc fzmina, fi- h ve filiusfamilias , five paterfamilias, five fub TT tucore,five non fic, empuonem & vendici- onem contrahere Jure noftro Civili fimplici- J cer prohibetur & inhabilitátur. agw. med. $. N 3. jund. $. 6. l, ult, Cod. de Bon.qua lib. Prob. :gomm in $.10, Inffit. de Inutilib. lipulat.leguntur fe- ii uentia: Izfans, €& qui tnfantie proximts efl , Ms aon multum à furiofo diflant : quia hujufmodi a- .* Qv l 7171j pupilli nullum bab eAnt 4 ztell K g AU. Qua j| g affirmatio de infantie proximo 1 fuo ftatü & , üüïï naturali, quatenüs hic Jurinoftro Civili fub- " At jc&tus non eft ,. nullo modo procedére po- teít, cümille, quia haber aliquem intelle- ) ïfmfm &um , non infans, fed infanti& proximus dicatur: Ergo hec affirmatio deinfaritiz pro- EP:U(W ximo quatenüs mcm»þrum aliquod Rei pub- Iica; J ,e;ï.-gmä &55 o db $3 o r lice Romanz, quz intelletum hujufmodi " deäm& ) qux n ad Negotia Civilia peragenda fimpliciter in- : üïm It habilem reddidit, ideoqdue non multüm à furiofo diítareibidem dicitur: cüm huicna- Afmm Orem cura, illi Lex potentiam denegavit, eft; pro- n qui'. cedit: ergo Jus noftrum Civile.cam infand juridico, quàm infantiz proximo füum intel-. 0 tals lectum ad quidquam agendum prohibendo endun quondaminhabilem reddidit; ergo tam hu- jus quàm illius confenfus in ordine ad civilia ufum negotia pangenda Jure pofitivo adhuc inha- 2min, ) bilitatus eft, nifi contrarium aut lege ftatu- , Intij CYante cum, autconfuecudine introdu&tum reperi- atur :- fed £ cizaz. $, correctio circa infantiz ifinpi proximum folüm invenitur; ergo infansju- ridicus Jure Civili Romano ad quoddam ci- TA vile negotium. contrahendum fimpliciter unturt prohibitus & inhabilitatus maner; atqui: Er- ml go. Neceffugiíti, fed magis te implicuifti, W/iæ fi dixeris: Quód, quia Jura Civiliain recitatis m perfonis nullum intellectum effe przfumpfe- uo hi rant , illos nullum negotium recté contra- 'rM!b-l herepofleftatuiffent5 nam eaJurisprafümp- l,l'c PO- tio vel bona vel mala erat? Sibona: ergo ideó itelle quia verifimilior: quomodó ormnibus in e- ditmu odem ítatu permanentibus contrarium tan- ;pro quam verifimilius poftmodüm prafumi po- ;ipub' | tuit, acinfantig proximi pubertati proximis j E2 defle at , | &ib o ib 94 1'rrul'mmw us ze[le eod. S. circa finem comparari ? Taceo Al LVM quöd in dic, $. legatur: Sed in praximisinfän— n. zie propter utilitatem eorum benigtiorTuris NB. ii non prafümptonis zterpretatio facfa efh: ut )Lml J( uris babeamrz,quod pub evtat pïaximi : ) q0 « sdem Prob: L. ex zoz. L18. C od. de Tur. deliber. i übi (impliciter ftatuitur, Quód infans, id eft A ipi "d Minorfeptem annis, non aliter hareditacem uomodocund; fibi delatam acquirere poflit, fid quàm fi, q uandófiliusfamilias eft, parens cjus, us ftate eft, ejusnomine heredi- füb cujus pote l. tatem adeat, vel bonorum poffcílionem pe- tat, aut quandó parerfami]ias, fitutorhare- ! ;W:f ditatem ad cum devolutam ejus nomine ade- ündo, vel bonorum poffeflionem petendo, i LXJ )X eidem infanuü hareditatem quarat : adceó quidem,ut fihujufmodi infanu vel cutor non Me fic, velcümfit;hac facere neglexerit , eodem W infantein eà etate defun&to , . omnes hzredi- wï tates ad eum devolutz, & non agnite, icàin- xf;':a;c'; ielligancur: quafi ab initionon effenrad eum (i devolute, & eo modoadillas perfonas per- H Mafony: veniant, qu& voc arentur, fi minimé hzre- folo "ii ditates infanti delatz fuiflent; excepto cui fi&ione Juris quafi ezinfanti jam du parente, uzfitz fuiffent, ob Jus pat riumcapere licet. U r Ergo confenfus feptennio minoris , in quo nr,'M (M tan- malitia füpplec aratem, Jure Civilinon cum deb o dbib 8; ! Tas tüm prafümitur effenullus, fedabipfo reipsá -l'miïihfkæ. annullatus eft. Aliàs, quia pracfumptio ce- "wrisN dit veritati, & /z Zid. /, locutio generalis de- & t prehenditur, eadem ipfo fa&to injuftafo- Xj rec: Sit enim, quöd mortuo parente infanti ir D aleld' folàm juridico tutorem habenti hareditas Ans, ld» quadam deferatur , qui mente fuà declara- feditin: tà , quód illam amplectatur , elapfo delibe- "r rationis tempore / 19, eod. cap. x, Nov. 158. AICDS C In fuà adhüc infantià exfpiret ; nonné ha- e hord redicas hzc ad fues proximiores agnatosju- Onempe re pertinet? Et Z. 4, eam ab his absque ullà torhze Pratereover« quidem causá aufert. ^. Ergó. N ba : /cebit: poffe. in /, cit. adhibita: ex quibus i yetenti infanti id peragerenon licere , nec pofle,fatis l t: d innuitur. Sileo, quód concinua illa fictio ju- JEOrTon ris inutilis effet , cum infans;juridicé tantüm eoden talis veré. hareditátem . delatam agnofcere harcd poífler ; confequenter parens ipfius hanc tanquàm infand veré, non quàfi quafitam ii adcum capere poflet. / j p Confirm.exprizc, con[l. Yo9, Leonis Im- Jate- peratoris: que cüm quondám legem , . ec folo cur hodié fidem non faciat? Ubi inveniun- m tur fequentia : qwum fuum cnig,rei tempus effe icet ^ fapiens tradat 5 idá, communis omuium ,. qui modà mentis compotes fant , fententia tum anr- qUO a* - plectatur , tum probet: in omniaclione ob(erva- rYt Q Fs j 86 didh o gtb Ü n ve long? pulcherrimum fuevit, — Quod ff fortaffe j PTOW Alibi , NB. In contrabendis certé matrimonis 1. negliei non debet. Oportet enim utquà ea ves in ji w *i communi vità magis nece[faria efl , e pruden- j lhl 1) Iu gins cautiusá, ad illam procedatur. — .Quam fane )l | UM nos ob cau[am [ecundüm veteres, qui vecie bác y Sapcinums de re lege latá NB. flatueyugz/ &c. n s? quà modó ante Jeptimum atatis anmum [pon- N Ü ii falia conflituantur. ebc. Ergó anté Leonem I Imperatorem infantes jutidici non tantüm ljtilla « fponfàlia , fed etiam alia negotia contrahere d. lege latá prohibitifuerant: Ergo jure Civili w*tf[: adhuc prohibic. & inhabiles funt, cum eo jure utamur : atqui emptio & vendido eft [ n L lk UL quoddam negotium fori Civilis; ergo hoc VPXM contrahere infantes juridicé cales prohibiti funt. Erco. re) Hinc M &. II Infans juridicé tantüm calis pater- T ^ ] familias etiam tutore auctoritatem fuam in- P mN l terponente emptionem & venditionem con- trahere Jure noftro Civili nonpote(t. Prob. tl iW LE Emptionem & venditionem tutore au- TT j (//J//» Goriratem fuam . interponente contrahere , eít emptionem & venditionem inire tutorc tf hanc íolüm approbante. /. 3. /f. de «A4udt. l L | l eopf.1ut.. Acqui infans eciamjuridicé cantüm DT talis, utpoté cujus confenfus etiamanté con- *f tractum celebrandum ümpliciccr irritus eft, 3 cm- db o d $7 /f fbmä- emptionem & venditionem tutore fuo eam irimp, folüm approbante inire non poteft;. Ergo. 0x a Ht Prob. lL. Liceztía igitur eriz ; utrim ma- ? Dj lint ipfi. [uscipere judicium s am pupillum. exhi- Jigy [ bere , ut. ipfis auctoribus $judicium fufcipiatur. | Yeli" Ita tamen ut pro bís, qui fari mon po[Junt , vel Sannm abfint , ipfi tutores qudicium fufciptant: pro bis n /M autem , qui fupra feptimum amnum atatis fumt, COng NB. cAuttoritatem pra[lent, Finis $. 2. L. ff de | tàntin Adminuifl. e pericul. — Ergo pro his qui infra Dcrahe feptimum «tatis annum funt auctoritatem r Cl praftare non poffunt , fed ipfi judicium fuf- Qu d cipereaac eorum nomine (quia abfentisloco ditio d iunt) emptionem & venditionem inire de- £0 1 bent. Zrg£o [.18. Cod.de Jur. delib, Ohibit Prob. III. Ut tutor auctor fieri poffi,re- quiritur,ut pupillus ipfe judicium fufcipiat. | päïCï- d $.2 L. 1. Ergo hic confentirc pofle debet : ym i fed infans juridicus confentire non valet : n on- namquinon fentit naturà , vel Jure,confen- Prob drepoffe non videtur. $.2 4 8. ff de Optio. ' dv degar. Acqui infans non fentit. Fimz $. uz. L hat , 33. Ced. de Inofficiofa teflamentos exgo confen- tore tirepoffenon videtur. Ergo. T Prob. IV. Infans po[fidere vecf? poteff , £ cüm 2utore auciore cepit :nam judicium infantis NB. n Supbletur auédoritate tutoris. Utilizatis euins Cn; h- «an54 NB. Hec receptum eff (ob quam eciam ad 4 n« en 2 93 " l*l r t infantem tam naturalem ,. quàm folüm juri- dicum quo ad rem donatam extenfüm eft /. l i (l ! u 3. Ced. de Adquirendo cf vetinen, poff. ) nam ! " alioquin NB. Nullus fen[us fet infantis accipien- | 0 di paj]þ/]ïancm. $. 2 Á 324 ff. de C A. vel 4, P. Er- l[jv ! Y o ctiam infans per tutorem fuum judicium 4 | Vi WT ejus auctoritatefuà fupplentem , & quidem ( utilitatis tantüm causá : cüm nullus emendi A I vel vendendi illius fit fenfus, ejus nomine emere & vendere folüm poteft. Quod tu- sl xore auctoritatem füam tantüm interponen- tc emere & vendere non eft: ficucnon eft, ul fi à dormiente pupillo infante majore;tutore h). Ls prafente & confentiente quid ematur , aut ab co vendatur. 4rg D li s Zas. i-'l,., I.—f; Cüd, & ta:æ L18. Cod. de Tur, delib. P f Nec obftat 1. Infans folo Jure pofitivo talisfe folo Jure Naturz emptionem & ven- N ditionem contrahere poteít5 ergo Jurepo- u fitivo faltem cum au&oritate tutoris eandem V inirepoteft : enim veró nullus textus clarus, N Xv qui Jus nature corrigar , aflignabilis eft. f Nam I. hoc argumento probatur, quód hu- ï uj jusmodi infans ficut Jure naturz , ita & Jure va'ä/z'aq. noílro fine tutoris auctoritate redé contra- t hat. Ergo nimium ; confequenter nihil pro- "l ll ( batur. 2dó qui fefolo quid dari fibi ftipula- du ri non poteft , neduc cum auctoritate tüto- r1s J nmü[ 4 hbome 05 tis poteft ; quia placuiz meliorem quidem con- füm d ditiomema licere facere etiam [Ifne tutoris auctori- Wj n Late : deteriorem non aliter quàm «?« — Prine, ] acripm In[l, dex Auci. tut, & nondum ex $, 10 inff.de |42.] Inutil.l'ipul.. minoris feprennio confenfum judic, fimpliciter Jure pofitivo efle irritatum tibi C Quid clarum eft? Si negare lucem pergere velis: I5 CImgt per melicebit. Nec movebor fi $ DO Inítes: 7z $, 10. 1z2//i£. de Inutilib, /Zz:þulavf. Quod à Infans non multüm à furiofo diftare dicitur ; [pong ergo in aliquo faltem diítat: atqui in nullo t nond 1 alio diftare poteít, quàm quód infans cum OCU auctoritate tutoris recté contrahat , furiofus (f . verónonita; Ergo. Cumin jd, &i quo diftet fuprä. explicatum jam fit. Minus nocet II. Infans juridicé rantüm poütive tais valdé probabiliter ob Cap, 3. *« de TU Sponf. Sponfalia contrahere poteft: ergo au- repo &ore falrtem tutore etiam emptionem & andat venditionem. Nam infans juridicé folüm ta- | darujï lis ideo fponfalia contrahere poteft, quia iis d. fponfalia fubjacent Juri Canonico,quod Jus üd h- naturale fequitur, à quo ad contrahenda rjure fponfalia non plüs quàm ufus rationis requi- DtEd- ritur: emptio veró & venditio eft materia Ju- plO ris Civilis , quod infalutem publicam ob pe- pula | riculum univerfale abfentis usüs rationis eÀ ULO* * in etate fimpliciter difpofuit: ut infans & fi F J uri-; W» €9o j ! M Juridicé tantàm talis nullum habeat intelle- || j étum, & confequenter emprionem & ven- [i " ditionem tutore eriamauctore celebrarenon i, | offit. Cui difpofirioni antequàm Legisla- (tüfïw; i cor Ecclefiafticus Jurisdictionem fuam fun- |u 10,2 K | ; daret , & ipfa fponfália fubjacebant 5 quem- *j admodüm JjJCtus Modefílinus ]. 14. ff.de.|üi Sf' Spon[alib. relatus ,fequentibusinnuit: /z/pou- |ut [ N Jalibus coptrabendis atas contrabeniium dejftnita non efl , utin matrimontjs , quapropter & à n primordio atatis (pon[alia effici pojfunt , fi modo s | Iu $d fieriab utrad, pev[ona intelligatury ideff, NB. $i non [Int minores , quàm feptem annis. j Unde quando infans Juridicé folüm ta- iít u D lis defacto auctore cutore tantüm , fervatis E"' fervandis aliquid vendidit: emptorque ipfi pretium folvit , atdue hoc modo locuple- k W N if tiorevafit , attamen ille ad mercem traden- VA dam actione exhoc contractu, ut quiex di- &is nullus eft 5 quod enim in fe nihil eft;ut Y N N aliquid approbari implicat: non tencetur , itti) ; fcd ex equitare duntaxat naturali, que non ! hi paticur, alterum cum alterius detrimento & i2-.— yuy, juria fierilocupletiorem. l. 206. ff de R. . nift malicpretium exfolutum reddere. 4rgfo L2 Ced. de Refcind. vend. ïääï'b'd( ':".'30[1'(& x;. II Pacerfamilias infante major infan- l iy m non | tic aut pubertai proximus tutore habens .ï Häï: ffi L — 91 t imcjþ habens, falvàipfi, fi lacfus fuerit ,' reftitu- m , tione in inregrum, emptionem & venditio- fleT te ] ' nem celebrare, modó decretum magiítra- m LCg füam ! tüs interveniat , Jure pofitivo non prohibe- ctur nec inhabilitatur. Prob. pars 1. Omnis 05 qu ille Jure quoque pofitivo empronem & ven- 2 ditionem celebrare recté poteft, qui Jure Na- lit [n/; turz , nifi lege fpeciali prohibeatur ; atqui LT talis paterfamilias infandá major Ture Natu- 'iptr ( re& emptionem & venditionem contrahere 'f, Ma& poteft, neduelege quádam pofitivá, utpoté Ml uzaflignabilis non eft, prohibetur; Ergo. 7 Prob. pars 2da. vel enim vendere vult (olini. qua fervando fervari non poflunt , & adire ferni Pracorem debet, ut alter Jusconfequipoffit; qucip quia fi hujusmodi impubes tutorem non ha- ocuple benshzreditatem delatam cum effectu adire traden velit (ad quodfitutores haberet : auctoritas r di tutoris folüm honorarij cuiadminiftratio ne- il efbu gata non eft, per/, 49.ff. de !4cquirend. vel fiecuf , omittend: bared. $A. l. A. f. de folut. &» Argto. Ug 01 princip. L 4. ff. de. Audt. tut. fufficeret) Adire / ä//i Pratorem. ($- ejus decreto boc us comfegui debet, [ nl Fisis $. 4. l. 18. Cod. de Tur. delió, Ergo multó ( ] P l magis fi illud cum effe&tu agere intendat, ad uod auctoritas tutoris fui folüm honorarij , Yan eító ipft adminiftratio interdicta non foret, ol .. faris non effec, fed requireretur auctoritas cu- Dens coris ï 92. dücb o ib 1 j toris illius, quitutelam gereret ( cum de dimi-: j J A nuendoagatur. Brunnemann 44 /. 18. Ced. d Caup ( ur, delib, N. 4.) Si tutores haberet, per fz. g. l. 4 ff- de w Auc. tut. jun&t. 4 49. ff de A. vel ïmfcd*ï( -Q: H: Pratorem adire debet, uc alter Jus p J confequatur ; nam Í1iz eo quod pliis fít , jemper ] J infit. 7 mints. l. uo.ff. de R. ]. Eccurin eo, €rï053,fï, JJi in quo minüsnon eft , plüs infit ? Siquidem contrariorum eadem eítratio. . Vel qua fer- g« fh - cHN — J vando fervari poflunt : qualia funt ea, que in al | rincip. l. 12. Ged. de Adminiffvation. tutor.e- A cenfentur , & ut firma fua venditio íit , | uf habitá priüs inquifitione ac caufz cognitio- |yi' ne ruríus decreco magiftratüs, & quidem ob : ] g ! iM JEs precisé alienum urgens dato, opus eft. fg;rxftmc l $.14. L. 5 princ.l 7. ff-. de Reb, eor. eic.. [, ult.. | ii L l l Cod, de Prad. €& alis veb. eor. $unc?. prine- L a2. ) Cod. de Adminiflrat.tut. yl M z. IV. Pupillus infantiá major tutorem - l : habens cum hocipío fuo cutore cjus cutelam s n gerente , vel cum períonis, quas hic in po- xeftate fuá habet , coauctoreemptionem & jmn ii (l venditionem celebrare abífoluté prohibetur & inhabilitatur, fedut illepoffit,, contutor .ä Wt intervenire debet ; nifi pater & fuus filius- [ Wf familias fimul tutores dativi vel ceftamenta- A [*10 rij pupillifinr ; vel cutorcontrahens cum pu- pillo contutorem pro indivifo non habear. huæ h $« Hs db o dedb 23 m dei T V [ L. Cod. de Ault.prafland. aliàs enim vel cum . caufe cognitione decretum competenris: 5 X ma iftratüs, vel curator ad id datus intervc- T2 l nire debet. $. s. 1n[ltt. de Anéf, tut. tum quia [ ! dm vem patris auctor e[fe filius nom poteff, $.. L » * s. f de Ault. ebcopf.. ob idenücacem civilem CCUr 1l erfonarum , & auctoritas patris in remfilij 38 nulla eft. Fizis princ. L. x. ff. eod. cum quia 263 "QU specefso eff finmulos pro fuis partibus vel regtonibus AU puEforitatem pupilla proffare. d. L. $.. Cod. de Mi Pucz. pre[Pand, G [i eo tutore auctore qui tute- 0l fazs moz gerit , emam à pupillo , feiens alinm ejus OJ zufelam gerere: Dominus non po[Jum. fieri. &l Km* 4. ff. de Aut?, & conf. circa fín. quantüm enim psd facit intotum denegata: tantundem valet, feinm , lll ea rey dequa agitur , denegata. fu. — Finis f tl st ff-de Adminiffrat, e& pertcul. Prob. I. P4- pillus obliari tutorieo auctore non poteft, . Prints um 4, e. f- de Audz. & confenf. quoniam zpfe zutor ucelan emptoris ^ veuditoris a]jïcz'a ftmgi non poteft, p $. 2. l. s. ff de Auct. eb conf. quia quod.alium hdþft » 261 pnl, facientem prohibere ex officio nece[fe jDetut ápfe committere non debet, med. l, xs.f. [ fervi- (UCOÉ £us vindicetur ; cutor veró ex officio praca- llius- vere debet,né pupillus cum füo detrimento enta« alteri obligetur: quomodoó ergo illum fibi 1 pu- obligari ( quod. regulariter non nifi cum t ? x damno illius contingiF) Jure. pad pote ij $e j ! u 94 &beb o dbats u |! Sed fi comtutorem babeat ,. cujus audtoritas fufk. H J u ( L cit ,. procul dubioemere potefl. $. 2. d. L,s. ff- de Audl. r confenf..( multó magis tutores, qui- ni f IU j li bus adminiftratio decreta non eft, tanquám T üa nm-.x extraneos recté à pupillisitaemere pofle pla- cet. /, 6. ]. ezd.) modo malà fideemptio non J ( ; intercedat: alias nullius erit momenti. $. 2. d. M m Á.5. Ergo. Prob. IL . Tutor dire&é, primó & prin- W*lï Yi d €ipaliter in rem fuam auctor fieri, & auctori- h n i lf tatem fuam accommodare non poteft. $. 3, J "l Ilj inflit. de Auctor. tut. Princip. L. 9 6, L.5 & l. [ ( i 7. ff . de Auct. i confenf. Sed quandó emptio- j* 5 F nem & vendidonem cum fuo pupillo vel à fe ipfo, velà perfonä fibi fubje&à habitam TM qW approbat,in rem fuam dire&té, primó & prin- | cipalitcr aü&corfit, & auctoritatem accom- Wi?uw modat: nam /f fflizs tutoris , vel qua alia. per- E fona juri ejena fabjecfa , emerit: idem erit , ac fi AQW' m ipfe emijjet.$.6.L5. ]. de AucTor. & confenf. evi- I denter enim faá, atsforitate vem acquirit.. finis E ] ï OA grincip. Li.if.eod, Exgo. Hinc & : L *inl & V. Si tutor per ipterpofitam. perfonam vem pupilli emerit , in eácausa e[l , ut esaptio nul- t lius momenti [it.6.3,1 $, ]f. de Autd C conf' quia gm', l ' FUF ? í ( pon boná fide videtur rem ge[fif]e.. ità eff. vefcri- um à Divo Severo - Astenino cefte Ulpian. AT r i y. VL dbdi5 o dibds 93 Iris Á ». VI. Pupillusfive infantiz fivepuber-- L i tati proximus cum extraneo accedente fui lïOl'CS, q j l l" cucoris onerofi au&boritate, attentà 4, 7. /.22. ) ï&nqw $. ult. L ult, Cod,de Adminifirat.tutor. l.6, & £, « po(l; ult. Cod, de Prad. ci alusreb. minor. contszac- TDptio tum emptionis & vendictionisinire, falvá, de- lii f prehensá lafione, reftitutione in integrum, non prohibecurnecinhabilitatur. Prob. Hu- D ky jusmodipupillusomnis generis contractusità Y audr inire Jurepofitivo poteít, ütpatetexzoeze/£iz. ott f In[lit. ff. & Cod. de Aucforiz, tut, $. 9. In[lit. de á lsl Inutilib.flipulat. L. 9. ff. de Acquirend.vei omit- zend. bared.. finis $.13, LA f. de O. : A. L. 6. ) n ilv ff. Rem pupili. fqeladule/cmt. Cs finisl.s. f.de habits R.J. Ergo etiam emptionem & venditio- pri nem. Hic enim contra&us nullibiinvenicue exceptus. aCCOft &. VII. Pupillusfivefiné onerofi cutoris fui ii L 1f, dl au&oritate cum tertio extraneo,flve cumi pfo fuotutore emptioné& venditionem contra- t n [ " [/ hens, &ineá dolumadmittens, eadem Jure pofitivo irritatanoneft, &/,6, Cod. de Prad. Ti && algs reb. minor cbc. probabiliterhiclocum non habet, fi dolus fit accidentalis. Prob. ii pars prior. Ex quo contractu datur adversüs / n reit pupillum actio, ille contractus valet; atqui ex hujusgeneriscontractu daturadverfus pu- |pit pilum adtio, argum, $.5 ]. i f, Depofiti. S.umte 1 ü n 96 as s db rzlom Lia. ff. de Dol, mal, $. uric. l, unic. Cod. de Repn- Ü f j " "i sationib, & L.31. ff. de Reg,Tur. ex hocenin emptionisgenere tamnaturaliter quàm civi- j lier pupillusobligatut; quia incali fpeciefa- j iT &i juraipfiusconfenfum nonirritano & hunc, ) quid delo defiérit po[fideve , pro po[fidente dam- v d j »ant, quiapropo[jeffrne dolus eft. Liyi. ff. de R.T« qui Cüm nemini fuus dolus patrocinari debeat, (l | Areto. princ. L. fde Dol. mal Ergo. . Prob. SMIW Jj li "mür ars pofterior.Certum eft,quód pupillusftan- do in Jure precisé Nature res Jure pofitivo L. alienari prohibitas etiam non adhibito dolo pii valide vendere pomf. Certum efb,qu od pus g pillus res in /, 2», Cod, de Adminifl, tut, non o exceptas absdue ulla au&toritatetutorisinter- vll j Ls l J veniente. füo dolo validé vendere poffit. lr(W*W VN i ni Cercum eft, Jura deceptis non decipientibus yll opitulari : & quid eft, cur cafum hujus s. p:is'&m excra fpheram activitatis. 4. /, 6. efle, donec (.iin probetur contrarium non dicam? accedit. In n $.5. h g ff. de Reb.eor, qui ejc. exaudiuntur fe- vt quentia: 5 pupillus flipulanti fpoponderit, NB. ! hn 1 4An folvere po[frt ffne pratoris auctoritate, é ma- | Vi gis eff ne po[Jtt : alioquim in'venta erit alienandi t [ yatio. Quitextusdenulloalio pupillo, quàm u d deillo,qui dolosé rem alienari prohibitam al- iM : tetifiné decreto promifit, intelligi poteft: de 3e de- uf k m quo qu?critur : an promiffum ecdam fit Ccreto u [ l d o 97 [ X 0cg creto pratorisfolvere poffit: ergo flipulatio X a absá; decreto dolosé celebrata valere debet; 1 ( li &dt ' aliàstruftrà quereretur, quomodó folutio fie- ri oporteat, cüm nihil debeat;ergo multó ma- lt &l is emptio & venditio de reabsque decreto Iibhfe alienari prohibitáà à pupillo dolosé finé de. 3'-[7-1/6! creto celebrata valida erit. quod & /, ws.junt. Vr qd l. 6, Cod.de Prad. && algs reb. evr, perverba: p Si minores &c. vel. ex privatis NB. coniradli- ipilugf bus reperiantur obnoxg ,. decreti. interpofitio à tt p Conflantiniano Pratore celebrandaef! , probatis Ybio dil examinatisg, cau[fis s. ut patefaétá verum fide fr- Lquddy ma venditio ND. perfeverer. infinuare videturs 1743 Ofisihi Ergo /.6. Cod, de Prad, cj» alijs reb. min. che. pupillos fuà fponté dolosécontrahentesnon t poll comprehendit. yientibi y. VIIL Pupillusfeptennio major, em- tujus d prione & venditione etiam circa rem 7 22, , dont Cod. de Adminifl. Tutor, absQue decretoalie- xedit.l nari prohibitam finé Tutoris fui auctoritate, urf vel eo in rem propriam auctore contractá, ii N, locupletior effe&us, in tanrum,in quantum T A locupletior factus, emptio & venditio Jure ?'/mz(z i pofitivo prohibita & irritata non eft, fed in quam quantum ditior evafit, non tantüm natura- amal liter, verüm etiam civiliter obligatur. ffgs ef:di rinctp. l. 5. ff de Auctor, ec. tutov. l. 2v ff-ad Leg. DC d Falcid, l,64.ff.ad SCtum T rebell.. l. 2. Cod, de ee t y Curat : 28 P j i Curat. fur: of- modo i n ejusdem alienatione hrvh p t. avgum, S. Ó " decretum. Magiftracüs intervenia yp $..L 5. K. de Re : b. eor. Cc. & L. i. & ult. Cod. a FT Prob. Conuwactum n de Prad. c Aljs reb.e5c. n yohibitum & irricactum non effe, ac exeo- c:d.l'd h licer obligari, dem tàm naturaliter, quàm civi U !!g üihil aliud eft, quàm confenfum Jure pofi- g" [ j tivo non irritum & ad agendum in foro Ci- f u ifle: fed pupillus empti- vili efficacem . pofi finéauctoritate onerofifui (s one & vendicione tutoris, vel.eo inrem fuam auctore contra- pl W or effe&us; in tantum,in quan- m &à locupleti g tum dicior fa &us eft, confenfum non irri- li effica- j tum, & ad agendum in foro Civi TT $. 4« L. 5, ff de Negot.geff, cem pofuit. zrgmr. Md WH fínis princip. lx L. 5. ff. de, Auctorir. && confenf. figà tutoris aucforitate j!lä.mww( uia Pupz'llus vendendo i non obligatur : fed necin eme ude , ni[j in quan- nd l. s. ff. de Auttortt. tum locupletior facius eff, S. t. contra eündem hi e confenf. 1n tantüm enim 4-L.35. ff* l ' lMWfä datur actio empti venditi. argg». $. ' de Cond.in- ) imü de Negot. geff. fenis princip. 1.13.] ff. de Infir. Wf»n deb: princ, f. 3. ff. Commod.. 1.io. ad. & frpis princip: l x. ff. de Auctor. econfenf. |iing w uoniam TureNarura equum e[h, neminem cum altevius detrimenta eb-injuriá freri locupletiorem. fing 1 206 ff.de R.jJ.. argum. l ult. Cod. de Ufucap. i ^ Ergo. n gro empt. » ? 29 Düng &. IX. Paterfamilias impubes five in- . tg fantiz fivé pubercati pruximus emptione & "Kilt venditiene finé veri tcutoris fui. auctoritate Conty! caxeris paribus argum,finis $. 14.1, s. ff.de Reb, It aCer eer. (*c. L. 22 Cod. de Admisifl, Tut. tot. tif, ditcrobhg Ced. de Pred. &f algs reb, e$c . con:ractà, ditior m fureg non factusobligari Jare pofitivo prohibetur; il in me fecus ille, cum quo contraxit;. sass a/ium, qui pilloey fibi imputet, quód cum pupillo contraxerit, ' oneni fciens autfcire debens eum non obligarifiné lotetur tutore , fibi obligare etiam fino tutoris audlori- 1j u 3ate potefl, fimis $. 9. In[lit. de Inutilib, flipulat, m noy? argmtn: cap, 27. de R. . i2 6, . Prob. $ quis à il d pupillo fine tutovis aniforitate emerit , ex no la- zere con[lat contraiius, Namqui emit,obligatus Pt dÀ mnjänj eff pupilla, pupillum [jbt non obligat, $, 19.0.13. n Jf-de A empr. & vend. quia ip bus caufis , ex quibus obligationes mutus nafQuntur, nt in Emp- jfin p ohBibus,Venditionibus, Locationibus, Condutti- l hn onibus , Mandatis , Depofitis: fü Tutor& aucfori- ] cundq lsl 45 nop interveniat,ipfiquidem, qui cum bis,(fci- licet pupillis) cezzrabupz , obligantur : at in vi- ![M//)) Jf cem pupilli nou obligantur.. fips princip, Inffit, qtnfe!j de Auctor. tutor. argum, fénis $.ult. Inflit, Qib, m alienare licet. - $.9. tn[lit. de Inutilib.ffipul, sed, fjorent 4, 45 ff deV.0. cümpupilliconditionem fu- am deteriorem aliter quàm cum tutorum fu- u'/üf 3['- erum auctoritate facere folüm prohibeantur, G2 Ronm 1 4 Yoo geeb o t W non veró illam abíque borum audorirate Phut*' ( meliorem facere. d. priseip. Inllit, princip. &l N 1. 28. ff. de Pack. princip. l1. Cod. de Aucf. pra- n Cod. de Contrab, velomitt, flipulat, j n ffaud. l.. | ( Ne quo d fa'v ere illorum conjltitutum efl , quibus- d r] m[w bus ad le[ionem illorum inventum vide-- q u dam caft Md A,ca atur. l. 6.Cod. de LL. . . Ergo. $^ j K qJ ( Sedquomodo nonobligetur: An natu- AF(EG raliter etiam in confcientdia, an civilicer tan- l D tüm, acerrima utriufque fcholae Auctorum f" j difpuraio eft. Relictis devijs olim ufitatis , J uz Hunnius lib. x. 'ar-Refólur, tract. 4. queft, 17. deftruxit, trivium tritum reftat. ra- [ i T mes unus.eó ducit, quód pupillus in hoc PAU eventu naturaliter fimpliciter oblisetur, in Jl MUW quo ex Theologis plerique, ex Legiitis eriam n'*iü?wlüx ao magna Do&orum caterva oberrat: ide/, cir- Alter eó tendit, quód pupil- d cumagatur. lus fimpliciter non ftringacur nacuralicer , cui jb ls ex Theologis Wadingus & Haunoldusin ef- J Mga. fe&u infiftunt; quia ille tracZaz. de Coztradcf. a difp. 2. dub. 4. nm. 3- dici: Juri conformi- Md us videri pupillum non factum locupletio. vier t 'yem , naturaliter non. obligari. Hic autem Ms 1raéd 8 cap.3.contr.3. num.vo6. affirmat, pu- r pillum non factum locupletiorem nequidem A nf« videri naturaliter obligari ad fervandum con- ïünhcns, [ tráctum, fed falvà confcienti fe gerere potle;| R l qua ! IOI Go o didb 1 Qd quafi nunquam contraxiffet. Ex JCus eun- Tertius fibi in : Ó,. r dem longe plures tenent. L^ i ambulantes: quales in. effe&u Bachovius, Wilf, /h Franzkius, Vinnius, Sutholt &c. quos fequi- cur Clariff. D. D. Glettle, func, €ó fert; ut " 6/ ) l]ülz 25 T 0, obligatione naturali in veram & fictam fcif- sà, verádue eà norainatá, quz contraipfum : Àny pupillum, qui emptionem & venditionem Giriliter finé tutoris fuüi auctoritate contraxit, neque t Audy indé ditior evafit , exercendo effectus pro- Jim ul priz ejusperfone nocivos efficax eft, vicu- LO jus debitum folutum non repetere, ac cidé elar d compenífatio objici poteft. &c. Fictà veró illus : cà, que in perfonà pupilli quoad cfrectus lst quosdam juridicos rendentes in prajudicium egilitt non ipfiuspupilli, fed cerdj intervenientis: N v.g. fidejufloris, novatoris,&c. effe. cenfetur 10d p ftatuant:: obligatione naturali verápupillum yalitetyt hujusmodi non tencri: bené tamen fictá. Jdusin Quem & Ego, quia hic planior, fecurior, l C ac Juri Civili Romano conformior mihi huc- epnform usque vifus eft: fi ibidem & mihi pedem fi- )[1//7/6(10 gere liceat : aggredi compellor, proinded; ( AUtell &. X. Pupillus infante major fivé infan- na pi tiz fivepubertati proximus emptionis & ven- uide ditionis contractum finé auctoritate cutoris m cor fui contrahens, neclocupletioreffectus, ob- ligatione naturali verà & in confc ientià non € pOl] obli- qu&i G3 " 302 y lh l A'j[ut l j [üf? ]*,CU obligatur. Clarif D.D.Kónig /uor. Principtor, y ( gur. Canon. lib. x.tit. 35.6. 4. 2um« 22.. Prob. i | ( ! T !ügl Pars prior I. Pupillus infantiz proximus finé (i "Iutoris füi auctoritate alia negotia contra- T d hens, obligatione naturali verà non obliga- gnfl ï ü Qu mätm tur , fed quoad füam perfonam falvà con- .ï p fcientià, ac ft plané non contraxiffet, fe ge- J i^ T rere poteít ; ergo etiam contractum empti- Ü XJW onis & venditionis contrahens. Prob. ant: ul yi Ecft de pupillo nihil fit expre[fum edicto, attamen j Jfine Tutoris auctoritate conflituendo non . obhi- j atur. $.2. Lt f.de Conffit. pecum. Quod pu- T jÜ pillus féne tutoris. auctoritate Jipulanti promife- Hia nec maturá de- . tit , fol'uerit : repetitio eff : | j N ,THW bet, L. 41, ff de Condicl.indeb. acds naturales ob- À | ligationes nom eo folo aflimantur, fi &c. verüne n ettam eo , NB. ff foluta pecunta vepetà mon po[frt. «nnuy £.io. ff. de O. & & Af, cui peromnia prizzctp. $. 4.. m ly s "1 z L.16. ff. deFidejuf], concordar. . Sed cujus rei QO '! l promiffe & folutz repetitio eft, ejusdem | ifu danda: aut tradendz nulla obligatio natura- ^ Ms lis vera & in confciemtià proceflit. argum. d9 n primcip. L 6. f. de Condict. inaeb. $.5. h9. & l, df Io. ff. de $Cte Macedan, $. vz. L. x. f. d Leg. ïä!rcä'qu( Falcid. 1.7. ff de Fidejuff. L83. ff de Salur. quia debit? velnon debiti vatio dm condifiome natura- Tumobüg litev intelligenda eff. finis l, 64. ff. de Condidz, i t ne nul- ] i. indeb. & qui non oblj'gatur, obligatio là pre- gtb o hs 193 lá premitur , particula enim 58 eft malig- ) u PU nantis natarz negansomnem obligationem, J OXl | crgo . Prob. confeq. l. Pupillus mutuam pe- Ptf2 coy cuniam a'tci[zima'a, nzquidem jureNaturali obli- »nOnOl : de 0. & A. Ergo fi pupillus gatur. L. 9 n falva( contractà finé cutoris fui auctoritate empti- one ob eandem quid folvit, fiquidem ex- xiffe, Í b ftac , vindicatur; fi confumptum eft, con- P di&io locum habet. fisisd.l.29. fiquidem iz- luta terdum . per[oma locum facit vepet itioni: uf puta oris aucdoritate , vel furiofus w i f pupillus finz tut vel cui bonis inter dittum eff , [olverit. Nam 1 37 ' hus perfonis NB. genera liter repetitiezi locum effe A r ' de Coudict.indeb. exgo t Mi non ambigitur, l. 19. ln emptio pracedens ob ligatiomen. naturalem &c m veram non pepererat: tam parüm enim con- di&io indebiti & obligatio naturalis vera cir- L Mþ ca idem in uno fubjecto efle poflünt, quàm n h parüm natura anferis natur& vulpis identifi- Loyus: *v q. II. Licét Ccata CXI fterepoteft. Prob. confe quit Í.41. ff. de Con di&. indeb. L.59. ff de 0.& A. de ( nanyt lationenominatim loquantur, mutuo, ftipu T attamen majorrationone ftquóad mutuum, Z quoad ftipulation em, quàm fit quoad con- i Lt vi quorum pupillus veram tractus reliquos , " quia aliquam obligatien em fubire poffet ; ergo Mu nem à pupillo finé Tu- ptdid ned; quoad emptio torisauctoritate contractam. major ali qua ra- peny. uo A lipi : 104. p j tioerit, vi cujus ille veré naturaliter obliga- JJ L tipoffet; quialmperator Juftinianus $.2./- P. [[it. Quib. alien. lcet. generaliter admonét;zez " pupillum , neq, pupillam ullam rem [ine Tutorts Ü cmh' « ! auctoritate alieuare , ideod, ned, contrahere obli- Puor j gationem po[[e. càm. obligatio, cui fatisfieri at « non poffit, non detur. |ytt Prob. II. Si Legislator Civilis in pupillo ClPïöW " W& finé Tutoris fuiauctoritate contrahente , in- W x Yi C | columi obligatione naturali verà, obiigatio- ( nem in foro Civili efficacem tantüm collere ( Ü n! voluiffet, quomodó Juraindemnitau pupilli i (cui tamen prolixé admodüm confulere vo- M',/I » luére) fatis profpexiflent? parüm enim juvat J u inforo civili convenirinon pofle,atcamen ad- inftar aliorum . ad praftationem rei in con- DL i tractum dedu&z in conícientià obligacum IN " eíle: Ergo hoc ipfo, quód ille omni melio- ri modo pupillo hujufmodi ementi vel ven- F denti profpicere voluerit, hujus moralitatem m confensüs ad fundandum Jus activum, non Ui veró paffivum in altero, fuftulit. Wt Prob. pars pofterior. Ubi lex irritans di- DA ftin&ionem non facit, fed genusaliquod ad ! n o ( übiln aliquid faciendum inhabile reddit; ípecies tf fub eo genere contentas, quot quot funt, ad id inhabilitacas effe cenfendum eft, nequeà (IHhif nobisinter eas diftin&tio ad hibendaeft ; quia t " genus fpecics fpecialiffima non eft: Atqui /. 41. L] e gteb o db 16j r Ob]y " de Condidt. indebit. & l, $9. ff . de 0. & TA T fimpliciter pupillum naturaliter non obliga- DOncty riftacuunt, ned; diftinguunt, &aliquam fpe- z Til ciem fub ly pupillas contentam , quz ex em- AUUF ( puone & venditione finé cutoris fui auctori- l at tate contractà naturaliter obligetur, excipi- unt; ergo neque à nobis aliqua fpecies ex- n PUPIL cipienda , & di(tinctio ftatuenda eft. Ergo Chtt , pupillum tam infantiz, quàm pubertati pro- ximum ex Contractu hoc finé cucoris fui au- Dbh'gan'o Q collr &oritate inito vere naturalitér nom obligari t pupl dicendum eft. ilerero Confirm. ex $. JSi quis. 29. l13. f. de A0f, Tij ] empt. C vead. faperiüs w. 8. cit, Ubi firapli- du citer ly pupillus exaudivur: Undeé fic infero : dnate Ubicun 1; jam auctoriratis Tutoris & pupilli D »Jigatum mentio c, nominepupilli, tam qui puberta- fs ti, quàmqui infantix proximus eft, venit. $. el a 9. jun&t. $.10, In[Hit. de-Inutilib, flipulat, [, 9. ff. [tatett de «Acquirend. bared. $. V3. L. x. ff. de Obligat, , 1101 & L. s. f. de R. . Ergo pupillus tam puberta- ti, quàm infantie proximus obligatione na- yd- turali verà nunc hic nonobligatur. Anteced: dad quàm Confeq. patet exipfo $. 2. 4 1. f Com- 'Cles mod. ubi fimpliciter legicur : Impuberes. Com- Al qnodati acfione non tenentur: quoniam nec con- [UC 1 flitit commodatum in pupilli perfoná frae Tutoris factus, qula aucforitate 5 má, adeü, u gtiamþ pubes dolum l il $ Wc h 106 gteb o cbab vwam f i dolum aut culpam admiferit » bác actione nou ne. netur. (Vidzlicet verà civili, feducili. priac, 43, n jm il quia ab initio non conjHitit. * uf if f«ed ) XI. Paterfamilias infante maj Or crri- n L , tione & venditionefiné tutoris fui auctori- UL tatecelebratá, nec dolofus, nec locupletior : , ; ] | effc&tus, obligatione naturali fictà folüm ad. | gt U(( i ftringirur. Prob. Obligari naturaliter obli- " "l gatione naturali fictà aliud non cft, quäm ob- qïll j " " lieationem nacuralem in ordine ad tertium g Wr in pupillo fingi; fed talem obligationernin pupillo, emptione & venditione finé audto- m ritate Tutoris fui contractà, dolofo,nec diti- s ore effe&to, Jura fingunc: Nam judri 'ïlig;älfmuï: Hujufraodi fingunt in pupillo absd; au- &oritate Tutoris alicui quid promittente; nl eum huic promifftoni obligationem Civilem g guulo vel Naturalem veram non producenti , vera fidejuffio accedere pofhit. l.35. ff. de Recepr. vimi k gui i rhitrum. princip. l.42. ff. de ]ur.]uran PA 127. ff deV.0. Las. ff de Fidejul. $-4-L.95. ff.de [akm& Solat. qua , nifialiqua faltem obligatio adfit, ( lpl nulla eft: Ergo ficta in ordine ad fidgjuflo- "if rem (cui non erat, curJurafuccurrerent; cüm quum codem favore, quo ipfe pupillus, dignusnon TWrttnt tf fit. argum. L.35. ff-deFideju[J. & princip. l. 42 f- deTur:jurand. ) q ui obligatur, adeíle debet; y obhga quia principali nullo modo obligato fidejuf Q ! 107 db odbdb It'd)h' H for non tenetur. argum. L. 46.ff. de Fidejuff, & h : Pï inc,, mand: Cim principalis caufa non confiflit : m& ea quidem, que fequuntur, locum babent. $.L Thajon EW 129. 1.178.ff.de Reg. Tur. Accefforium enim pa- turam fequi conertit principalis. cap. 42.de Reg: OCl uY 1m 6. i f()hlm In pupillo finé Tutoris fui auctoritate aliter d novanti promittente. $.un. 4. r. ff.de Novat. Quim quia ff id, quod tu Titio debes, à pupillo finé Tu- d teri toris auétoritate [lpulatus fuerit , ves amittitur, VODeR) ne uj sam Qj prier debitor liberatur , b pofleriar obls- gatio nulla eft.. $.3.Inflit. Ouib.mod. tollit. oblig. yec d Qui prior debitor non liberaretur, ft inper- fonà pupilli novatio nullo modo nec Civili- ia ter, nec Naturaliter ceneret, & pupillus in eo mittett ftacu, quafi nunquam promififfet, Jure ab- 1Civilcrr folute haberetur. Cüm novatio tanquám ti, vel modus tollendi obli fsj gationem priorem, no- ( t tt)i vam obligationem , fi non Civilem, faltera unnd. i | l Naturalem aliquam effentialicer generans ( üt j f Á erfe manifeftum eft) noninterceffiflec: Er- ' j 0 df;:, o aliqua faleemobligatio nacuralis interveni- bulo- l re debebat ; quia novatio ibidem valida eft: ; um Atqui non naturalis verain damnum pupilli, snofi poflerior exenim obligatio mulla & inutilss eff.2.S. )j quoad efficaciam videlicet in perfoná pupil- jebet lis ergo obligatio naturalis fi&ta in prajudi- cium ac dananum ipfius creditoris novands Lde-iäfl OC ;.(M! j 198 db o db ,:&iï'M )Vï ^ j n hoc cafü rem omninó etiam feu debitum a- |/.;/ mittentis. Z.$.3. Ned; enim illud à priore de- Wäoïüü bitore , utpoté per delegationem liberato , |?,j nequeà pofteriore puta pupillo 5 ut qui finé Vjj 'Tutoris fui auctoritate ullo modo efficaciter |i^;) fc obligare nequit: ultra petere poteft; fibi f imputans, quod fibi delegari paílus fuerit. . " J »'I In upillofolvcxïte pecunjas, eidemlocu- Ü letiori non fa&to, abíque auctoritate Tuto- | i^ | "m Tw. d risfuiquondam creditss , tertio, teftatore 44 ['V vefens debitum verba non veferente. — Aliàs, quia zibil ejus debet , mullius momenti legatum ^ erit. Sed NB. naturalem obligatiomem ef» futn- ; | ; ram folutionem cogixance: f1 pupillus cas fol- LA verit: legatas. Solutione enim fecutáin pra- o judicium haredis legatumtenet, ac ab eo- Y dem, quafi verum debitum ipfi exfolutum fuiffer, praftandum eft. $.1. . 25. F. Qnand. n& r . " M dies legat. ced. [ &M InPupillo folvente mutuum olim abs- due füo Tutore acceptum, cui füb conditio- n mr ne hu J o," us CX M i folutionis legatum quoddam à La If creditorerelid'umfuit. Quiaillud tanquám debitum in Falcidiam hzredi imputatur; Er- ï*ä/))g o tále debetefle (altem fictione Juris in pre- !d I Hl judicium ipfius haredis. med. /. 4.4.ff. de Se- lut. e$- Liberat. pupillus conditionis gratià il- ij .Iud exfolvens,legatum confequitur. 4. 7 4.4. Cr20 dbeb o dodi 109 d l Óitt Erco conditiolegato adjecta, i debirum mu- ii tuumexfolverit, debec efle polffibilis 5 aliàs ll* eadem in favorem ultimarum voluntatum lQ haberecur pro non adjectà ; & exfolutio ad Cf confequendum legatum neceflaria non. fo- ote[l; ret. $. 10.In[lit. de Hared. inflit. L1.9. 14. & ffwis lu fch yrimz'p. l. 20. ff. de Cendit.. Ergo fi poüïbilis.: demlr debitum faltem naturale fi&um in prajudi- tate T cium haredis, exiftente conditione pupillo eflacors legatum (folvere debentis, fubefle debet. t. Ali In pupillo defuncto, cujus haresex pu- 77 /egam pillari fubftitucione exiflit is, qui eidemfiné o hi 'Tutoris auctoritate nummos crediderat. $.2. Qs aj L.os. ff. de Solut. & Liberar. quia,non quantó Iaityt locupledor pupillus fa&us eft, confequitur, d fed in prajudicium legatariorum fideicom- rÍontt miffariorum in. folidum credicum fuum ex " Crntni hareditate retinet. . $. 2. Eccur non etiam in emptione & ven- m a diione fingent? maximé , cüm nulla major Jditio ratio affignari poffit, cur Jura in his enu- meratiscafibus pupillum, qui finé auctorita- lm te cutoris füi contraxit , obligatione natura- qqua'm f; jr- li fidtà in prajudicium tertij obligari fingant, & non etiam pupillum, qui finé auctoritate lpfæ" lt 5 Tutoris fui emptionem & vendirionem cele- la inter- ia bravit: eftó ipfa CITIPE?OVCndiGiO nul CGiTCf ia 144 CTgO $! .A1O dbeb o du j ) ecflerit, negzotium non ullum geffiffe intelli- .N Ml gant. $, 4. 4.70./f. de Fidejn[J. i / T &. XIl. Minor paterfamilias Curato- if ,g rem non habens de rebus, quae fervando i / ; fervari non poftlunt, quarumque alienatio p decrerum Magiftratüs non requirit, emptio- i u nem & vendiuüonem & Jure pofitivo validé fU hi 9 celebrare poteft. 7 4. Cod. Qwando decret.opus moPefl. areum. finisl.o2, Cod de Admisifl. zut. di falvo ipfi beneficio reftitutionis inintegrum, nuxw'w fi íc lafum ex eàdem probaverit ( zsec ezim i j atig,, qui mizor efl, flatim ef- circum[criptum Iw d fe docuit. med. $. 4. . 8. ff de Jur.jurand.) Prob. Obligari poteff paterf amilias , fue . pote- i i flatis, pubes. princip, l. 45. jf. de 0.& A. Qui i textus de minore Curatórem habente ob ais p?,rnicul.as: fue poteflatis intelligi non poteft, có quód ezdem nullam aliam poteítatem, p quàm curatelam excludere valeant; nmi illas fam fupervacué ibidem pofitas efIe , non absd; ;f:än.mï, contumelià ipfius JCri Pauli, acfi hic muld- d plicáet verba finéneceflitate, affercre velis; u L Poceítas ecenim patria per vocabulum Pàrer- Tibl fatilias fufficiencer jamjam exclufa eft; ergo tll & emptionem & vendisiionem de di&is rc- tun bus validé concahere.— Prob.confzo. $i fs? A M Curakore conflitutus Minor quimque e? vieinti D anuis so[! pupillarem &taterm contratium empti- enis "od atb o dridh K1i iifc mmü enis e vendis jonis fecit, implorare inintegrum ve[litutionem , [i necdum tempora prafinita ex- C Cod, cefferint , cauisácagpità non prohibetur. /.3. evui de in integr. quia ff emit aliquid , fivendidit, Al e captu s efl ei faccurretur. $.. , 7. ff-de MinoriL. '[) €mf(, Ergo emptio & venditio circa res alienarinift YO Yij fub certis folemnitatibus non prohibitas , ab huiusmodi.minore defadtó celebrata, valida WIMF WW l eít; namj/i deceptusfit in. ve , mon Ani£ babet inïcgrug auxilium, qnam re[Htutus fuerit fin.S. un.f]-l.7. [ nonforet/fi hujus generisem- de Except.Quod Yi puo & vendia ó ipfo Jure pofitivo invalida f Jure liberatus effet, eflet; cüma, quiaipfo " M ipfo Jure auxilium , exceptionem videlicet 4 Q fa&i haberet, neque illi in integruni reftitu- nte Ql tio neceflariaforec. argum. L. 2. Cod. de Prad.ct» potel «ljs reb, minor, Q quia, fi communi auxilio (latem, g mero Iure munitus [5 7t, non debet ei tributex- ni ii araordinarium auxilium boc, finis princtp.l. 1o. 1. 3. Cod. Siadver[. libert. n absgi F. de Minorib. avgum cmuli Ereo Minor Curatorem nonhaben $, deRe- vj bus absQue decreto Magiftratüs alienari non Mitr- prohibitis, emptionem & venditionem va- ;etpo lidé celebrare poteft; ab actu namque ad entiam bona eft argumentatio, i re- g. XIII. Minor Curatorem non habens, sifm yieini deBonis immobilibus,aut mobilibuspretio^ Ced. de Admitiiff. ept. fis, quorum alienatio À 22. D 4A8 , Pa 112 dob o dids j Zut, decretum. Mágiftratüs requirit , non ali- UT ter emptionem & venditionem validé con- UMT trahere poteft, quàm fi legitimum decretum (0 þ: Im Maciftratüs fervatis $.9. 10. 14. 7 . princip. L13. yll p [o] g . de Re p.eorum,qui e&c.. L.x». Cod, de Prad.eh II M MOU&L Ali) ; reb. ebc.Áervanda prarfcripus, interveniar. b ! . de Reb.eor,.ect»c. & l. 6.C. bt argum. $. 14- db $. n de Prad. &f aljsreb.ec?c.. Niftilledolum admi- Udh ferit, aut locupletior fa&tus fit, $. 1. /. 8, 4 ix. f. ii Mil M A de Reb.eor, |. 9. Cod,depred. 69 alys veb. L.2,C. W m til P iM de Curar.fuvis;. — His enim cafibus quantus " dolus, aut lucrumfuerit, emptione & vendi- IU l [MM tione valida frzis S. unic, vel potiüs illius are; Vi ],13. f. de Dol.. & argumS. i5. LV. fF. Depof. cc. arcum. finis l.2. Cod. de Curat.furtof. junQt.S.r, ?'" J m L.36. L32. S. 1. L36. ff- de Pignor. aéf. ipfa tra- didc, utvalidafit, decrerum Magiftratüsfo- qm 4 W ' t lüm requiric $.52 g. f de Reó. eor.ec. l. ult.C. 1 de Prad. t algi veb.ee. & d.l.2, Cod. de Curat. ( lx)k Grief. Prob. Tam ergo "venditio tutoris nulla f ft fime interpofitione decreti. ffnis 1 22 Cod. de y?d M Adminift. tutor. Pracipimus enim,- 42 bec t Id jl omnia ( fcilicecin princip. d. l. 22. enumerata) nulli Tutorum Curazorumve liceat vendere: nifi u ! :g bic fort? nece[frtate b lege, qua vulficum pradi- Tib um atá, manciplum venderc vel pignorare, velin r denationem propter puptias, vel in dotem dare Porft en brateritum licebat; [ilicet per inquilitionem 4 udi- W | 113 ehebo dbits m : l d&nai udicis €& probationem caufa, interpofftionemá, U deereti, ut fraudi locus non [it. inquitlmperator CCf ] Conftantinus Auguftus 4, 4 22. Cod, de44- nncip,[ ] Igniniflrat.tut, Ergoimpubes, minor ruto- " rem, curatorem habens nequidem adhibito VT. confenfu tutoris , curatorisfui , rem immo- 6 üm qdt s bilem, vel mobilem pretiofam finé decreco udicis vendere poteft. Z 2. 9. C. de Prad. e* ! "ll alífs reb. ?« Ergo multó minüs minor fui 7^.i Yaris defticutus curatore hoc poteft. /. 6. C, 0 ep2. nemo cnim , jura plüs minori curato- . Y rem non habenti , quàm hábenti &e juscon- HUW!» fenfum adhibenti , indulgere. voluiffe, fibi quit perfuaferit 5 cüm veri fimile non fit; quem- ündy piam plus finé, 'quám cum curatore pofle. pl tte . XIV^ Mihor curatori fubjectus , finé ts ejtis confenfti j 'approbatione ac auctoritate m & venditiionem lilt abfque^-dóló. empti lml cóBtrahens j^contra&ui ftare nequidem in "ii fóro aniriz tenétur. —rgto fínis L. 4. C. de ld pEg. ed* alijs vYbb. ec, Attentá cit. jam, 422. yIt Cod: de Adminiff. iut, e$ 1. 6. Cad. de Pred. e& i3) aljis rel.ec. Altero.nihilominüs veréutro- "ÁÁ due foro'obligato; quia lex irritans eft in fa- puli vörgm&iihinqgüïn. v"Lrgto L 6. ff. de F. 0. ii ju?,ec'?. [. 3, Cod. de In inteurum re[ffitutione,. Ex- nil go-nnulla Turis ratio, dut equitatts laeizigm'mæ U. patitur, ut ,que falubriter pro utilitate corum. Et:'(n 1^- d &7&0 C2 - 14 dtdb od5 Ü W P. introducunzur ,. ea nos duriore interpretattone d Obügauh' " | contra ipforum commod um producamus ad. fevve- ^ ritatem. 1 a5.ff. de L.L. Ecdicamus, hosfinà «Aü g u | ' curatoribus fuis conditionem fuam melio-7 '1 " MW M j " remfacere non poiï'c. [ f p Prob. l. 5 curatorem habens minor quin-| bow»: 3'. jl u ue € viginti annis poff. pupillarem atatem ves W^. vendidifli , huuc contraétum fervari nen opor- W get: cim non ab[imilis eà babeatur minor cura-! g M " zorem babens , cui à pratore curatore dato , bo-. .WU j gis interdicium efl. Princ. l, 3. Cod. de In mtegr.| ib 'JIMU 4 reflit.. Sed cujus emptionis obligatio fervari i non oportet , illa fimpliciter lege irritata eft; ? " / / «JW cum abíque vi obligandi contraéctus validus! ',F;h | ;.Jö jl confiftere nequeat , tanquam deftitutus effe- ? &u fuo neceflario. Ergo talis emptio fim-[* pOH ] pliciter leo o eirritata eft. Sed qui conuractus|Aij/ emptionis & ven ditighhis lege fimpliciter irri- x tatuseft , quo ad fofüim animz cuiam irritus l, e(t. — Argto $. 16. l, 7. ff. de Pacf, Xrgo con-!ina tractus hujusmodi emptionis & venditionis t uóadforum animz etdam irritus eft. jay ] Prob.IL. Talis minor comparatur pro-ii (j digo. 4, L. Sed prodigus ex contractu em-iíy; puonis & venditionis finé curatoris fui ap- &j probatione & confenfu inito neque natura- fuy, liter, neque civiliter obligatur ; ergo neque hi, talisminor ex contrau emptionis & vendi- s; üonæx dub o db IIf TC tionisfiné curatoris füi confenfu & approba- Wtl cione inito obli gatur. lusi hOS[' Prob. IHT. Pupillus finé tutorisfui aucto- Whyritate emptionem & vendirionem contra- hens in foro animz non obligatur ; uti fn- "in; pra pluribus oftenfum fuic. Ergo nequemi- ? tti) nor finécuratorisfui confenfu &approbatio- !ia4 ne emptionem contrahens , in foro animoe minr s obligabicur. t li, Nec premit. Puberes fin? Curatoribus ais dl poffumt. exx ffipulatu .0blg'gari. £, 101, ff. de F. 04 ⅈ Ergo multó magis finé curatoribus fuis ex- iruy €mapto & vendito obligari poterunt. drgto usvl 0245 princ, In[Mt. dex4ucf. tut, Quia circa m qua puberes finé curatoribus fuis ex ftipula- piofjtu obligari poffint, declarat JCtus Paulus re- o datus. 4, 20, ff. de Rit, »upt, videlicet, qu ad liai; O fficium curatoris ( quod in adminiftratione umj egotiorum, ac folius rei fariliaris.7, 8. Cod, loode Nupt, conítat ) non perünent : qualia adirerant fponfalia de futüro — /. 6. £ de Spopf. &c praífenti. Fs d.1, 20«4f. €f l. d. 8, Cod. de qurmeiNapt. Siquidem La Severus €* CABIOBIBAS ( enreferipferunz in bac verba: ad officium curatoris ii q4 miniflratio Pttelle pertinet, Nubere auterm pu- pau P/Ila fuo arbitriopoteff, Quemadmodumi» ff- om 7€ 4. 4 20, ff legi poteft.. Proindeque puberes LY ex ftipulatu cateris pari- d:'ünä curaroribus fuis tioti H 2 ^ bus j æ&oææ x16 j busobligari poffunc , obligatione meré per- |; | l fonali, non eotendenti, ut alieneturaliquid,4 T fed nudéutperfona Juris vinculo conftringa- Mï ) , yt c cur , qualiseft obligatio, quz ex conventio-; j ï J ! i j ^ t j ï [ ne fponfaliciä, ma:rimoniali confurgit, non|»^ Pïoï veró obligatione terminativt reali circa ali- j// | uid, adminiflrationi curatoris fubjeQte , ^ j alienandum. Colligitur fatis ex 2. /. xo1. Ubi ggram ï puberes poffe obligari folüm dicitur : Ergo us non femper quoties ipfis promittentibus Iti- gt ulatio celebrata eft , obligantur; aliàs certé d TCtus Modeftinus fimpliciter fcripfiflet : ob-| V& licantur. Cujus vigoris Ciz, L 10r. in ordine i ad hanc materiam fit, jamipfe vidcbis. du Nec officit fiinftes: ergo qucafficiunt) jisi erfonam , minor finé confenfu fui curato- | (l risexpedire poteft; fübf fed contra&tus em- | pj tionis & venditionisafficit perfonam. Zg-| i« 10 l,5. ff . de 0, &5 A. Quia obligatio empti ven- | jj diti aliquod corpus, noftrum , aut fervitu- |fuw tem, noftram non facit. 4rg£o l. 20, Ced, de b Pac, Sedalium nobisadftringitad dandum' [j aliquid, vel preftandum. Ergo contractumyl jr emptionis & venditionis minor finéconfenfu MÁ( fui Curatoris perficere poteft. 2//fize, enim 1l- 1 ä [ is. Yrgo que perfonam afficiunt cantüm,|; u'J Mul , minor finé confenfíu Curatoris expedire po- |(. ln l ï l ! teft caníeac, qua pcrfqnam afficiunc i n Or- l A lu 1 dine r1i7 there ! ! dine ad rem | minor finé confenfu curatoris ïturaliqu fui expedire poteft, Ngturillat. Afficitqui- COURIing dememptio & venditio perfonam , nonve- J'tt ró fimpliciter, fed in ordine ad rem traden- Urgt * dam , cui przftande neceffitate. adftringit , lic H uti ex ipfa probatione fubfumpt. patet. — Ita- i que, cüm alienandarum rerum poteítatem lS fubjct '^Il! minor curatori fubjectus non habeat, neque :l fe absiue ejufdem auctoritate ad praftatio- "U nem rei obligare poteft: cum praftario rei lii* alienatio fic. lillet : Necftringit, fi inferas : reftitutio here- iyi ditatis fue fidei commiffz , eft a&us ad ebis officium curatoris pertinens. — Zrgzo finis $, zi 2e ln flit, quib, aliem licet, e?c, — Quoniam pu- iu pafi vel pupille folvere fin? tutoris auctoritate KsU pom poffunt, quia id, quod folount , monfit acci- um piemtis Y quum cilicet nullius vei alienati eis fi- WUY ze& tutoris aucToritate conce[fa fit.. d, fine $.2 m Sed minor fub curatore hzreditatem fidei ,U. fuz commiffam, absque illiusauctoritatere- d füctuerepoteft. $144 t ff. ad SCtum Trebel. pür Ergo. Ergo. Nam quamvis Brunnemann in ynfeni d.l num,3. cit. $. ita intelligac, &infinezuss, m i 3. ad 4 z. Ced. de Audt, praffand. ilumenam antr adpupillum extendat ; attamen hocin paílu j fubipfo militare, fequentibusavocor. Pupil- auctoritate neque haredi- n i".of- lus finé cutoris fui Wi cacenm H 3 Ü h i18 dtob o iab u utdï d tatem adire. $.. In[lit.de Auct. tut. $, 3. L. 9. [ ii " v a : de Muéi cb confenf. Neqdue hareditatem ex | u ' fideicommiflo fufcipere poteft. . $, i. 72/£;z. 11[ (X' «'f«.i € $.4.4.].9. Ergonequehareditatem fidei " fux commiffam, &aditam, finé auctorizate |. I " & " fui cutoris reflituere potefl. — 4rgo . frviss, W j 2. Inffit. quib. alien. licet,. Nibil enim tammatu- rquï j vale ef , quam eo genere quidque . diffolvere , &l ) ä quod colliatum efl, — Princ.l.35. f de R.3.. Si TU "r Sp[i tutori rogatus [rt vefituere pupillus : an épfo sl : auctore retitutionem facere po[fJit? e eff decre- n ^ ji! yum à Dive Severonmon poffe tutari fe aucfore re- M If Vituere bareditatem: quare? quia in em fuam I if 5 À auctor effemonpoteff, — $. a. d. L. f ad $ Ctum (1 "i "Trebel/, Exgo auttutorisauctoritas ad refticd- i tionem hareditatusfidei pupilli commiflzne- ceílaria eft, aut textus mox citatus falfus eft : *anpo* vt Ergeo edam minor curatorem habens finé E U ipfius auctoritate hareditatem ex trebelliano tefticuere non valet. W. Cüm zz/. 3. Cod, de In integrum re[Hit. non pupillo, fed prodigo, Qu od quodplus eft Arero finisl. 6. f. de V. 0. com- UuT paratur. ; e autem quod plus frz , femper ineff BITIT fnd rtnus. fitc. ff de R.7. propterea Mi: Ng. & cafüm in 4. $. 14. pofitum ita capio: ado- L:?roägal Ilj lefcens, id eft minor &rero 5. 2. IAnllit. de Curar: abfens inloco fui domicilij curatorem T habet , ubi tertius quidam adolcícens nullo "i Qu- "s du o dodh I19 I al euratori fubjeCtus heresinftitutus eft ; roga- ligy, tus tamen , ut di&to adolefcenti non prafenti & .j h&reditatemagnitam reftituat, quaftio mo- 'a fuit, cuireftitui poffit: anfufficiat, ut mi- nj 1u&01.3. nor canderaacquirat, fi foli curatori fuo re- í ; « tiL ldl tuatur ? an minor neceflarió revertere in " f terrarn fuam , ac illam curatore fuo aucto- WIWM ritarem. interpanente fufcipere debeat? Et Wa/vm . Ulp: JCtus Z, 6. euratort tamen adolefcentis Á delf.]. n ab adolefeente poterit. veffitui. bareditas : qua- niam nece[Jaria mom ef. auctoritas ad reffitutio- ul h Wa Zem. KFxire&e: nampro hispupillis, quiab- 'tna funt, ipfituroresjudicium fufcipere debent. d n Finis $.2. L i. ff de Admimifl: && pericub tut:. Ec cur curatores cxpedicndarum rerum gratid relti illent pro fuis minoribus abfentibus judicium fus- ffusel cipere non poflent? Quod camen ex dictis fu- periüs non eft au&toritatem fuam preftare. ns fin yellan Confert L.15. ff de Autf. c& con[enf: TT g. XV.Prodigus moraliter & ethicé talis erptionem & venditionem omni Jure validé od contrahic & obligatur. Prob.Prodigus mo- (I- g T ralier , ethicé valis exemptione & venditio- ] ne à fe inità Jure nature obligatur: quia vi- .N6 tium prodigalitatis dominium nontollit, ned; ado- poteftatem difponendi derebus fuis adimir; it. d od ergo etiam Jure pofitivo obligatur: quoniam finé facto judicis prodigo bonorum admini- nUHO * ftra- U ; 120 ftratio Ture pofitivo non adimitur & aufertur, N'03,96,1;6&111 | l, 1. L10.ff.. de Curat: furioft l. 6. ff de V , O. l.3, ngFf;,Jæl[au Ced. de in Integr: efltt:. Siquidem prodigum 9 ; T folüm ethicé & moralitertalem ex contradli. t busáfeinitisinon obligari, non expedit ; cüm, TL [' quia profuíos hominum fingularium mores TA ignorarc.prudenter poflumus, contractus "T o iil boná fide cum illisinitos,indamnum & pra- judicium noftrum redundare durum fit. /Mþ!lhhw &;. XVI. Prodigusjuridicé talisemptione N ä; & venditione abíque confenfu &auctoritate |i/f/ fuicuratoriscontracta, dolofus necïuc ditior " | 1 | Hgi [ cftectus. rgto l, 2. Cod,de Curat, furiof. Sal- H:h | auiï";,':[.l,,*.'tä; : và in fuà comparte obligatione tam naturali ! l ) l quàm civili. 4rgzoe l. 6. ff. de V. 0. juu£f; alijs [ u [ g( « L,L. hac in materiajamjam citatis, modó /. 22, ] Ced, de Adminiflrat: 1ut: €$: 1. 6. Cod. de Vred. u T ( aldsreb.min, obfervetur. $. 1,18, c» 1 i ff. ia Q i de Rebus eor. e5c. 4irgto d. l. 2. Cod. de Curat. f'riof- nequidem in foro animz (naminfo- gt l ro civili hujusmodi non obligari certum eft , t ^ 2& !H cümille tradere,& promittendo obligari non h 71 ofle /. 6. ff. de V. 0. Exprefsé dicatur) obli- if gatur. Ita Clariff D.D. Kónigin fuis princ. Jur. lf j Canon.lib. 1. £/2.39. $. 4.2tm.24. . Prob.qui ! h | Id emptionerei fuz dominiumin alterum trans- ; ü.*, k:«fïf)üäml ferre non valet, ille nequidem inforo ani- hï-ïW[Pn m obligatur; quia zemo poteff ad impo[fibile A UY 6— — d55 o d52 T2« ii obfje ayj cap. 6.de R.7.in6to. Atqui prodigus '"4| juridicécalisemptione venditione rei fuz do- Pt minium inalterum rransferrenequit; nam ff Qiti fejens emam ab eo, cui bonis interdicfum fit , vel lLs cui tempus ejc.. Dominusnonera. l. 26. ff. de m m Contrab. empt, Cc.& Tulianus fcribit eos , qui- COntr; bus per pratorem bonis interdicfum efl , nibil, Jm&p sransferre po[e ad aliquem : quia in bonis non m (rr babeant , ciüm eis diminutio fit interditia, Princ. IDpri l, 16.ff. de Curat, furiof. quiaejus,cufts bonis in- ucorn; terdicfum [it , nulla voluntas eft, 1. 40. ff. de Jue di A.j, Ergo. nif Neque tibi aureos montespollicere, fi Datii mihi /,25. f.de Fidejuf. Übiis, quipropu- 201 pilloaut prodigo fidejuffit , ex interceffione d0l n ceneri dicitur, objeceris. Nam duplicem obli- 7277 gationem naturalem veram & fictam dari, & . uf fipropupillo, autprodigojuridicé tali inter- TU7] cedas, Juraobligationemnaturalemineofin- ; ninfe gere, ex fupra dictis clarum eft, nonquidem . ; 'wncü co effedu, ucregreflum , fi conventusaliquid prafítiteris, contra illos habeas 4,/125. Sed . — arion lobl ï utipfe cum effectu conveniri poffis: tibienim, ; Jut, Jura fuffragari nolunt , cüm imputare- pro- . qu prizfacilitati debeas , quod contra&tum ta- . Tans lium perfonarumin fidem cuam receperis. ) aj &;. XVII. Prodigusjuridicé calis adrmelio- M/h j rem frugem reverfus , cui à Pracore bono- i rum il 122 Go o gocb d xguc H.IUE rum adminiftratio nondum retintegrata eft » / emptionem & venditionem nec dum validé : , L l / ïu; contrahit. Prob. prodigalitas juridica folo - Wff M vitio morumnongeneratur, uti patetex fu- ugll& ,C pràdictis: Erso neque folà fanitate morum o Lüfm | " I v "Ti de(truirur. Argtol 35. ff de R. .. Er e go hu- Q^ AH jufmodi preceptis prodigi Juridici ut ante u ;g G"ü'.i'.'*ä'.ïf fuccumbit; atqui: Ergo. r l NecobftatI. Qui praftat confenfum ve- mmifin:«'.ïïf rum & deliberatum obligatur veré naturali- u ter; atqui prodigus juridicé in emptione & ]o l, «l'/l; M vendiaone pracftat confenfüm verum & deli- wl beratum ; ergo obligatur naturalicer. Quia [ i uf;'.'.'; ad contrahendam obligationcm naturalem nonfufficit , aliquem fufficientimodo con- sf Ld jgnt fentire poffe, alio uin ctiam contrahentes roatrimonium clan E'uziæigmfæent | eftinum cateris paribus | N ad fervandum contractum | naturaliter obli- l æ!'i]'prfl:m garentur 5 fed infuper requiritur, ne con- | m 'm.n.ïu-.: (rinmg fenfuscontrahentis, quoadeffefuum mora- pl le à poteftate humanáirritatusfit 5 quicredi- |iytny tur: fi lex alicujusconfenfum fimpliciter ir- ] D i titat , & fecantumiin foro exteriori negare EU actionem , nullibi indicat : neralis obligare- ii tur ad aliquid, quod nunquam przftare pof- u (l fet , acad impoffibile. Haunold. Ze 7sr. Ut U e Juflit. tom. 3. Traci, 8, cap. 3. controv. 3. L 297, 206. If« It Ne- of 1258 det o db tpta ! | um Neque H, Le ge duodectm tabularum pre- fïd.ica af;L digo interdicitur bonorum fuorum adminiflratio, r Farft'ex,[; ? uc. L1. f. de Curat.furtof. Ergo nequepro- (C o igus Ethice & moraliter talisemptionem | & venditionem validé contrahere poreft. C Ergo Q ut d 1 . Quia Lex XII.Tabul. nonilli precisé, quiin erogandoexcedit, & in coníervando defi- enfüm €it, & in aCctuexercito bonorum fuoruimm ad- : Datur miniftrationem interdicit ( aliàs fuperva- eancé Divus Pius citatusáb Ulp. JCto. $. z. ptionr] n&di l, 12. ff. de Tutor. &f curator.dat; cà.. 1n hac r. Qu verbarefcripfiflet: zom eff povum , quofdam et[i mentis fua videbuntur ex fermonibus compa- iCurda do co te5 effe : 1amen [ic traclare bona ad fepertinentia, ut ,uiff fabveniatur bis , deducantur im egellatem. ahentt Eligendus itad, erit , qui eos con(ilioregat. Naw paribus &quum e[h , profpicere nosetiam eis , qui , quod ad r obl ona tpforum pertinet , furiofum faciunt exitum. ne Con. Cüm hisjamjam Z. X11. Tab. (ubventum, ac mtmofe profpe&um eflet: quia quod ad bona ipfo- [uicrcdi- rum pertinet, vi L. X/7, Tab, nihil re&éagere fciter lf pofleat) fedilli quiprodigus eft, talisin acta ! gcgilf Ü fignato declaratusà magiítratu.Proinde qui- .]jgafc- libet, licetnec habeat tempus, nec finem epo* expenfarum , & bona fua dilacerando , & Um diffipando profundat , fi à magiftrawu talis i declaratusnon fit, non mipüs valide pacifci- E tur, quàm homofrugi; neque quatalisad- N - VFI- 124. ææþææ " verfus a&us imprudenter, & damnosé ge- . j u ftosreítitutionem in integrum habet , cüm iünaiv;ümgaï neclex, qua taliter lxío in ordine ad refti- " tüutionem faveat, exítet. Clarifl, D.D. Kó. ) ; j | l n nig in fuis primc, Tur. Can. lib.A. tit.35. $. . mum. : jj j 24. Haunold de 7wr, e? Tufl. tom.35. tradd. s. PCT j &^. Cap. 3. COHITUV , PUmI. 197. in frne. hus Neque 1II Siinftes : prodigus, fi fa. : wa 4 nos mores recepcrit , ipfo Jure definit in ujj ïg oteítate curatorisefTe, Fizus princ. l1. ff. de m l UUU Curat; furioft Ergoetiamfiimprobos mores d füíceperit, ipfo Jure curatoreindiget, 4rero ) J M AA M fzpiüsjam d. L,35. ff.de R.7. NNamnon fi ía- nos mores receperit íin fe, ipfo Jureinpo- fs j JC , teítate curatoris effe definit , fed fi hos pa- «X wl lam quo ad rempublicam fufceperit, quos N absque previa declaratione judicis, vel re- tcx:;:p&"m ipsá vel verbis promulgantis, talem non am- u pliüs prodigalitatislaprálaborare , fufcepif- j )u fénon valet, i Y Neque urget: Furiofus in dementiz ]u M j M j j feríjs emptionem & venditionem validé ID t contrahere poteft, neque decreto magiftra- tüs indiget, /. 6. Ced, de Curat. furiof; Ergo eti- RUPT Wf am prodigus ad frugem reverfüus validé con- trahere poterit, neque magiftratüs declara- |im/; tione indigebit, Quiafurrofus ut talisideo |'uy & Jure pofitivo emere & vendere non valet, | m quia I25 db o ob moy uia ipfà natura hanc poteftatem denegat, & ïCt,gL fi natura fua. hancilli concedic, Jus pofiti- lal vum non refragatur. 4, /. 6. Cod. écontra foli ï. Dj degeneres alicujus mores non 'efficiunt , uc $n L. X1I. Tab. refpectu ipfius vigeat, fed infu- jf per declaratione Magiftratüs opus eft; ergo etiam foli probi hujus mores civiles reverfi, pus, ( hunc extra fpharam acivicatis Z, Leg. X1l delini T'abul. non ponent , fed declaratio infuper :'o lcf.l.! Judicisnecetlaria eric:. Cur cam varié? 5 Quoniam dementia fe ipfam prodic, neque Xomot gCt.Argt aftutà diífimulatione tegi poteft; adeoque neceísénon eft, utde abfentiàillius, vel prz- on [ reitp fentià Judex ftatuat. Prodigalitas veró po- ho p teft abfcondi , ac fid frugalitatis velamine obnubi, adeoqueomnino requiritur, ut Ju- s u vel i dex decernat, difcernatvé , moresne fanita-* 10f af tem receperint, an rc;cpiiï"e cancüm fingan- * ulcepi tur. &. XVIII. Filiusfamilias impubes, de menti peculio fuo qualicundue nedue fefolo, ned; uld patre fuo auctore emptionem & venditio- nem contrahere Jurepofirivo poteft: fiveró *g/üra- ;octi- defactó contraxit , tenetur velipfe, in quan- tum ipfe locupletior evafit, vel dolum ad- cott n tnifit. argum. L. 12.Cod. Ouodcum eo cc, vel pa- ter de peculio profedtiuo , in quantum i sidu VJ[H[** locupletiusfa&tum eft. $,6.4,6./f. de Negoz. geff. 9.4. quiz 126 db o gb | l 'J ; $-4. l. 1. ff. de Pecul. l. i. Cod, eod, aut quod l M de illo, fi dolum commifit ( dedu&o fcilicet, r y quod filius ipfi naturaliter debec) reftat, vc I d , . in rem ejus verfum probatur. /, z. Co4. eo d, uá n Prob. Omnis ille filiusfamilias neque fefolo, Al vt 7 neque auctore fuo patre de peculio fuo qua- licunque Emptionem & Venditionem vali- 7 lu dé celebrare Jurepofitivo poteft, quinéau- um &ore quidem patre fuofe ex contra&tu vero 0"]" ')l)* obligarc Jure pofitivo poteft ; quia /y sequi- bcm»» dem facultatem, Jus patfivuminfe ,' &adi- fi JLLJ* vumin altero pacifcendo ponendi, abfolucé n & fimpliciter negat 5 obligatio veró empri & " "( venditi eít effectus-neceflarius emptionis & (ui r venditionis. li f Sed qui im poteflate parentis , h- impubes , n& auctore quidem patre obligatur ( cx v confenfu videlicet vero. 4760 $. ut. /,8.Cod, :-m*wn de jur.delib,| Argto $. 1. 2. €£ 3. L.8. Cod, de 1&! | 1 [ Bonis qua lib. &c. Junct $. 4. 65 6.ejufd. 1. 8,) v Finis $. 1o.in[Hit. de Inutilib: flipul. smeds S.1. L. jm I41. ff. de V. 0. Ergo. &.XIX. Filius familias pubes etiam in hi »X Ti confulto patre (qui his in peculijs habetur, Ánjr ac fiipfi bonis incerdictum foret. Figis $. 2. 1177 G 3. l. 18. ff. de Caffrenf. pecul. junct. Fin: princ. fliwrm l.6.cr 7. Cod.de Bon. qua lib. chc. Et lunic.Cod. 4*-;:0 fit de Caflrenf. omn: palats pecul.) de peculio fuo ;;:z::a'fm eaftrenfi vel quafi nonattentá ctiam. /. 25. e^ $. u/t. J d 2 &ib o diab 127 ! dcduaof.äö. ulí.l ult.Cod.de « 4dminifIrat: tut. ac l. 6.Cod. ) , de Prad; C ais reb: minor .. Emptionem L & Venditionem & Jure pofitivo validé con- iif ; trahic. Prob. Empta ex caffrenf? ( vel quafi :CUHO [UO Argto fitis princ:l.G.e57.Cod.deBouis quaib.esc.) di[ionc ; Peculio pradia , ejus conditionis efficiuntur , quà pollecpeculium caftrenfe. — Fipis $. x. /. 1.Cod. CH', Quin Ontrady. de Caffrenf: peculs Avato l. umic. Cod. de Caffrenf: omn palatipecul:.—. Quia eadem obfervari de- Quà j " bent edüamin his peculijs, quz quafi caftren- inít, :ndi: Ü 101 " flapeculia, adinftar caftrenfispeculij acceffe- runt. 4./zg. princ. (.6. Cod. de Bonis qua lib. cbc. Vr €mpj Ergo pradia pecunià caftrenfi vel quafi ac- Cmpta uifita peculium caftrenfe vel quafi funt ; fed '"" filiusfamilias pubes caftrenfis peculij aliena- "! tjionem fimpliciter abíque omni folemnitate *1À etiam in confulto patrefuo habet: in&.enim EU g, L a. ff. de Caflrenfi pecul. à 'Tercullian: JCto Mil refponfum: adionem perfecutionemquecaffren- má j fium verum femper NB. Filius , etiam inviro patre babet. & in 8. 1. d.l. 1. Cod. de Caffrenf: pecul: à st Divo Alexandroitarefcriptumlegitur: Fiius- MUU, faprlias aliemationem mullius rei [rn2 voluntate lj patris babet , nifi cafirenfe peculium habeat. Ex- ijri& o filiusfamilias pubes przdia caftrenfia in wOl confulco patre fimpliciter abfque omni fo- jiot! lemnitacealienare valer, fed qua przdia filius- l210 . familias pubes in confülto patre fi mpliciter jl abíque - 128 | 'ucllï etüb o db q d g abfque omni folemnitate valide alienare V&- let, de his emptionem & venditionem absque nfm;.?mm; omni folemnitate valide contrahere potett. » 'L 6- r ! y Airgto [.3.3. 4.6. 9. 11 C 16. Cod. de Pred. e " aljsreb:min: Ecgo de pradijs caftrenfibus ta- jllo lis filiusfamilias pubes fimpliciter abíque f T^ 1 omni folemnitate: emptionem & venditio- j nem contrahere poteft. — Ergoetiam de reli- p ii quis rebus, vel quzpretiofz , aut fervando (it La fervarinon poffunt,inconfulto patre emptio- hu;mmm j nem & venditionemfimpliciter absqueomni ng h M folemnitate validé contrahere poteft; à ma- til u ( jori ecenim ad minus bonaef(t argumentatio. U . Ü f Argto L1tro. ;f de R.T Confirmatur. Stando in Jure nature i il ,talis filiusfamilias hujusmodi res acquificas , a ivé fint «ejufdem generis, qu& cutoribus at- IT quecuratoribusin /.22. Ced. de Admin: tut: finé ! lii ! decreto alienare. prohibentur , fivé ejuf- dem rationisnon.fint , 'emere&vendere va- Q purad; lidé poteft:; Ergo etiam Jure pofitivo;' nifi !u /! m lex inhabilirans producatur; a lex irihabili- fed potiüscortoDorans: m tans produci nequit; deprehendicur enimin: fige $. 3./. 18 ff; 4e Cá- t l tll firenf. pecul:: Quo d pater predio caftrefiidéo fervitutem vel rea lem , vel perfonalémim- j iümprcb ponerenon poffit, quiaid eum, cuibonisin- j /I Wtfi/f terdidtumeft , verumnon eft, facerepofle ':;läl *üm hl quae ! gbf o ghib 129 t d quze ratio utique inepra forez, fi ad alienatio- Omi nem predij caftrenfis fimpliciter decrerum 4Xtt y magiftratüs cüra caufz cognitionerequirere- "db kur. «rgzel. 6, ff.de Reb. eorum etc. Arenfib m. XX. Hiliusfamilias pubes & incon- ütr 4 fulto fuo patre de bonis fuis advenditijs ex- Kwnj traordinarijs , non obfervatà etiam 4 22. e$ xam dn $. sdt. L. ulz. Cod, dev2adminiff. tut, l. 6. Cod. de at t Prad. cf algs reb, minor. Erpionem & Ven- ««j ditionem validé contrahit. Prob. Quamvis ii hujufmodi filiusfamilias pubes quó ad hujus at generis bona pro patrefamilias non habea- nmg; tur, cüm deficiat lex fidtione fuà illi affi- Ítens. Argto [, u. Cod, quiseflament. f'acere pof- fure niz féni. Attamen quó ad actus inter vivos | | rA fi lijsfamiliarum puberibus , peculia caftren- acqui tICort ; fía vel quafi habentibus omninó fimilis eft; vt quia res ita rehélas frve donates pefitis [nb pote- [ne & /[4:3 Per/&nþ:; ,/;quidern Ptif;???d /I'l'p't dtdtl;ï (quæ : tl aT , conua Gothof. in hunc textum fub litt. Q. ïfiVO: ' ; pu bertas eft ; quoniam & in fine princ. 1.8, | Co d, de Bonis que lib, fab Iy plene atatis non cinaol jj preciséannus2 . elapfus, fed pubertas venit: uN uti ex fequentibus patebit. Sub 9 n primá ii «tate. $. 3. emdem [,8. ceíte princ. e$* med. $ 6. ejufd. . comprehenditur infantia ;; Ergo fub : . ! j ly i2 fecundá etate in princ. $. 1. ejefd. [ 2ccas * j - p POP! llaris, cüm hac immcdiaþ& illam fubíe- r I qua- qW ! g i^ [ ^ / 1309 &beb o gf / | , ;'I l m;ï 1 uatur , intelligitur ; Ergo per & plene «t« // .» l H*AL'W(, gís 1 fine princ. cit, l. $, pubercas connotarur, Argtod. $ . 1. Quiahzcarati pupillan imme- 55j diaté antecedit. Infansfiliusfamilias , fiado« ",. leverit( ideftpubesfactus fit. Argro $. 2.. Iaffit, *gübus ; ('unï de Curat.) adbuc minoribus curriculis inflanti- W. Íus, hereditatem, quam pater in ejus infan- w tià adiverat, velrefpuerat , contra expref- n l fumjudicium patris fuimediante reftitucione i in integrum , illam denuó vel refpuere , vel m"s ] adirepoteft. Medium 8.6.2.1. 9. Cod. . Eccur n " fi ipfi puberi ea hareditas deferretur , con- ([,L cra voluntatem patris fui eandem refpuere , g veladire non poffet? Ergo zi prizc. d. 1.8. de pubertate incelligendus cft:. Ergo ) /ice? A W ub poteflate fimé , licentiam babeant , quo Il QIL& olunt modo difponere. princ. S. mnic, cap. 1. [u.. .)». J N. ug. Nam filjsfamiliasin bis duntaxat ca- hg fibus , in quibus usüsfrucius apud parentes con- NT flitutus efl , donec parentes vivunt , nec de $i tirud rebus te[lari permittimus , ned, citravoluntatem i lf ^ AM n::k,r eorum , quorum in poteflate umt y ullalicentiaes concedenda dominium rei ad eos pertinmm alie- i nare , vel bypotheca titulo dare , vel pignoriad- f L//!/).»: Jígnare. melius enim eff coardtare jwveniles ca- - lltr, lores ( quz vocabula magis proprie in mino- i | f&ïyf dfg!g res , & minüs commodeé in majorescadunt) :*'*?ffa/m ge cupidini dediti triflem exitum fentiant , qm l J ;T a ee* mcbome ET| ht i epg pofe difperfum exjpectat patrimenium, | Finis OU €,c. d. 7. 8. Cod. de Bonis qualib.eic. Ergo hic, anit ficuti illequi fidione Juris paterfamilias eft, 5;li in diftin&é de fuis bonisadventitijs irregula- 05.1.1i ribus emptionem & venditionem utpote li if acum intcr vivos contrahere validé ypotcfï:. [j Ergo. i(fd a &. XXI. Filiusfamilias pubes fivé majo- elliruni rennis, fivé minorennis fic, de bonis fuis puete 1 adventitijsregularibus, fivé mobilibus, fivé d E immobilibus, que onerofa , vel quocunque T modo damnofaipfi funt , velquaz fervando efpur, fervari non poflunt 4rgtofiaa l. 22. C S.ult. 4 ]. ult, Cod.de «Adminiflrat. tut. cum eonfen- 20) ht fufuiparentis, cujusfub poteftateeít , absq; m qu- legitimo decreto magiftratüs; de reliquis ve- ^ UP'I ró d, /. 22. finé decreto alienari prohibitis , t non nifi interveniente etiam decreto magi- ptes ( ftratüs, & quidem przcisé ob fuum zs alie- wl num, autin ordine ad alimenta parentibus comparanda; emptionem venditionem va- ht lidé celebrat. jl v/reto med. L1.Cod, de Ronié 4j it- matern,S. 4. GC princ. 8.5. 4.8. Cod.de Bonisqua qri d lib, &c. «rgto cap. 8. 3. de in Integ, re[fit, lii t Prob. $edpater quidem in pradicfis tantummo- mino. dócanfis ( quz debita ex hzreditate adità con- du traCta, nifi per alienationem rerum folubi- f ML lia , & inopia ; qu& ex utraque parentum t Z2 partc 5 u 122 , j i arte vertitur, func) Pabear licentiam ruà NB. m g i ii ves filiorumfamilias vendere fíl nomine : vel fi u jj emptorem non invenerit , rite pignori [uppanere, ) aullo sznodo licentia concedenda filys eajdem ven- N I M ditiones vel bypotbecas retracfare, Non autem sm-c i g licentia parentibus danda. (Scilicet à Pratore M j dato decreto ) exzra memoratas cau[as ves , i^ uarum dominium apud eorum po[leritatem efb , fiot d j i alienare , velpianori vel hypgt/aem ttulo dare : ciat o Sed fi boc fecerint. (fcil. parentes)" fcituris quod i d n nece[t eff eos in legum laqueos incidere (videli- m cet 4.22. Cod, de Adminiff. tut. l. 6. 12. he, dueil Cod. de Prad. & a(js reb: minor (c.ec.) Eui- | u bus bujufemodi venditiones velbypothece (uut in- : Ifü[filüflm terdiclo . exceptis videlicet rebus mabitbus vel s . immolilibus illis , NB. us onerofa [unt , vel M l j ul (p( quacuná, modo damnofe , quas fine periculo ven- dere patri cum patemä pietate licet : ut pretium qwm W vt earum . velin ves , vel in caufas hareditarias ( rocedat , vel filio férvetur. amed; S.5.l. $. Cod. r de Bonis qu« liber: Qu , quamquàm juxta n quofdam circa voluntatem parentis refpcctu Md bonorum adventitiorum filijfamilias impu- vl beris ftatuta fint. ( eftó optimá cum ratione etiam de voluntate parentis refpectu filijfa- mim milias puberisintelligiqueant; cüm hic legi. ccnruriq timusadminiftrator bonorumadventitiorum n zegularium fui filijfamilias puberis 7. 1. Coz. de uf Benis ! iib o dhaS T25 DU) Bomis materm 8.2.1.6. Cod. de Bonis que liber: U: fr, ideódue nomine hujus, qua ipfi per- miffa &interdicta non funt , fe folofinécon- iil Wt fenfu filij fui familias , bené peragere poreft. lus (ij vArgto $, 3. L.8. juncdf. $.2 l.6. Cod. de Bon.que à Pa lib. c $. 5.18. Cod.eod.). Attamen per hanc WW l interpretationem allegata non cluduntur ; "ao cüm eadem in favorem hujus & fimiliter in. Iful) d;f; favorem filiorumfamiliarum puberum: né dU Ícilicet cupidini dediti triftern exicum fen- TU tiant , qui eos poít difperfum exfpectat pa- Bor, trimonium, fancita fint; quümin fubfequen- tibus eju/d. $. per ly autez itatutumfit , ut ci- .) f «fycn tra voluntatem parentum, quorumin potc- 7770 ftate funt, filijsfamiliarum puberibus (deim- i, puberibus enim clarum eft ; nullam licen- ln vt tiam ijfdem concedendam effe; quia fubfe- quentia né auctore quidem patre juxta jam pmm iif tradita efficere poffunt) dominia rerum a [ 6 ( fe pertinentium alienare &c. — Nulla licentia m x concedenda fit.. Quid obítac ergo quó mi- od nüs & hzc voluntas parentum in filiorum fuorum favorem talis debeat effe, ut actus []pu- dont - rité faCtusfic ,. qualis requiritur, fi aliquidfi- li impuberis alienetur.. Quomodó quzfo iif leg. arctarentur juyeniles calores , né cupidini de- diti triftem exitum fentiant, qui eos poft orum "r l ta- .difgcrfum cxfpc&at pgtrimonium, qu mom 7718 3 w - dheb o dhab U 'don!m j n ( men tefte £. ulz. $. penult. Cod. de Benis qu« lib. / j ! Suringi intenduntur : fi alienatio. peculijad ,? ac[uPu ventitij regularis à liberrimà parencis volun-- " ,W tate dependeret? cüm hoc ipfo juveniles ca-.- ( Y pcn r H ] lores magis promoverentur uti confideran- ' " ï [ ti patebit; ; quia pater equé, pronus ad alie- - : j 5 j nandum, quam filius effc creditur , aliàs fru- ?tï [ ftra refpectu alienationis rei filijfamilias im- xdiha , puberis hu jus voluntas circumfcriberetur. J j ^ Erco. Ü ym | l r Qu t Dixi eum cozfen[a: qualisfit: an expref- cuh! )- 4 ! fus, antacitus, qui contingit, filiberabono- d rum adminiftrrauo ipfi filiofamilias à patre MT concedatur, nihil refert. Mol: Je jur.e 3uff. 3 (d : ;:ä?dïi« Irach. 2, difput, 261. pag. 34. litt. .C.. Clarif: l D.D.Kónig faor. princ.Tur. Can.l tit;5. $. 4. Ü JIEJO 0f z. 25. circasmed, (s E. XXIL Filiusfamilias pubes peculium (fic N profectitium habens ex ejus causà ob gene- g ralem & interpretátivum confenfüm patris , u ^ qui, hujus peculij adminiftrationem conce- 1 ) ! | (t dendo ; jus quoque de illo emptionem & J f l VE venditionem contrahendi conceílifleintelli- :fa"fäc?umï gitur, czteris paribus emptionem & vendi- 35] qu uonem validé contrahit. — Prob. ,ui peculg ] adminiflrationem concedit , videtür permittere MM 1 generaliter, quod e fpecialiter permiffurus . eff, ' & ven- "at 4 46. ff. de Peculio, Scd emptionem ditio- 135 dhob o dom hi« ditionem fpecialiter permiffurus eft , prafer- !j timillorum, quz fervando fervari non pof- ht vj, funt ,' ac fuperfluorum , itém & neceflario- & à quà recta adminiftratio lvenj, rum &c. Utpot Df non parüm pendet. — Argfel, 22. * $. ult- b ult. Cod, de w Adminifl, tut, Ergo videtur ean- ) äJl'äsg demgeneraliter permitterc 5 ergo. Hinc oj Inferes: $i qui cum filvofamilias contra- Cb xerit , duos habere debitores : fflium in folidum, C patrem duntaxat. de peculio , feu peculiote- nüs , id eft:ifecundüm vires & menfuram pe- C trabon culij. /, 44. ff. eed. quia hujus voluntas non abfolura & illimitata , fed certa & limitata !d p "() ) refpedtu illius quantitatis in peculium con- : ceílz pracfumitur. Cl z. XXIII.Filiusfamilias pubesfivé de pe- :.;5.5.4 culio fuo regulari, fivé de alià re emptionem culut & venditionem veré contrahens , perfonam fuam nontantam naturaliter , verüm etiam ) gCl?C' civiliter obligac , itaut poftquàm fui Jurisfa- patni, OLU &us, vcl bona liberé alienabilia acquifiverit (non obftante /, o. ff. de 0. c 4. Ubifolüm m yelt. " recenfentur aCones quazedam introductz obfactum, refpiciens perfonam ipfius filijfa- di- milias , quas ideo fuo nomine, absque con- tulj fenfu patris , inftituere poteft. Brunnem: hent 4d d,l.mum. 3,) obligationi fuze ( qua ex re 4 Vee ipfa dilationem capit.. «/4rgte priac. £. 5. ff- 4 que jO ( 136 dbob o eech W"P Ti quod eum eo qui in alien.. poteflat.) falvà fus Wl' Íi erfonereftitutione inintegrum, fi lafus de- | H- nnfl rehenfus fueric. $. 4. À 3. f. de mimorib. fatis- facere cencatur. Argto fiuisS. 6. Iniitt. de In- tim f «mö»w sttübus lipul. Argto d. $.4. L. 3. ff. de Minorib. | ) l QU princ. l. 57. ff de jud.. Argto l. 2. f-quod cum j eoquiin alien. C c. Argto tot, tut. ff. & Ced.de, yl g Wl & ad SCtum thaced. — Argto $. 42. LA ff depo- W W fft. $. 2. L ulr. ff de V. 0. Prob. Qui ponit u confenfüm verum Jure pofitivo non inha. IT h ! O bilitatum, ex quo inforo Civili convenitur , & condemnatur, actio veró judicati inaliud I certum tempus differtur, illeperífonam fuam [m lft)f ^il non tantüm naturaliter, verüm etiam civi- EUMUL " liter obligat , ac efficacis rei judicate actio- jinzi nis tempore id, in quod condemnatus fuit, gt praftarecenetur 3. fed filiusfamilias pabesfi- vé de peculiofuo regulari, fivé dealià re em- ii yiilud puonem & vendidonem contrahens, pr&- ii ftac confenfum verum , ut fupponitur, Jure pofitivo non inhabilitatum , quia fffissfarni- j:äml. j (tas ex omnibus cau[is: (in fenfuaccommodo) tAnquam Pa!erfamzllr&: obligatur , Cf ob id agi [« €um eotanquam patrefamilias potef. L.30. f.de fiamp " ;Jab/zcn O. €& A. exquo in foro civili convenitur, & corademnatur , actio veró judicati in aliud IC, Qu certum tempus differtur : nam; ff ffliusfami- mitt Z 7728/72 T z»ivojfatr:caævenfus , Qb condemua Wbþg& i ehets o atb 137 | i 12 etm eunancipatum ,vel ex bareditatum poffea | fllæfus l judicati abiio i id , quod facere yqteü » danda ;norliþ! fi eff. Princ.L5. ff. quod cumeo , quitin alien, po- '"tl. l J ge[lat. cc..— Qui texcus de filiofamilias con- C Miyj fentiente patre contrahente , poftea actione | Md pulfo & condemnato intelligi non poteft ; -ä CM; cüm judicati actio contra hunc etiam non hf emancipatum ftatim daretur. -Ergo. Cur li p hoc? y;. Haunold sem. 4.. de Jwr, & 7uf tract. I100 ml 8. cap. 3. controv, g. in fime num, 239. Quia Ieniy ftandoin Jure Naturz hujufmodi filiumfami- tiinalil liasita contrahentem naturaliter obligari Cer- mfun tum eít, ergoquó ufque Jus pofitivumillum m Qn. non prohibet , adhüc obligatur: fed Jus po- ? at fitivum illi bonorum füuorum alienationem s at actualem abfque confenfu parentis fui folüma tibesfi non permittit, uti patet ex particulis: domsi. IC C pium rei adeos pertinentis alienare , vel "lyytpatbe. T Pfæ' ca titulo dare , vel pianori affránare , ad aendi- :j 5,JU tionem id. eít venditi vaditionem prefilire de- Gderant. ip med. $. $. L. 8. Cod. de Bonis & lib, M[dfïll! mod fubjedtis atque hàc denegatálicentià juve- niles caloresjam fatisar&tantur: utpote vicu- d f.it jusemptor venditord;carior redditur; obli- a ationem veró períonalem ad alienandum | nd tunc, cum fui furis erit , non vetat , fed famt permittit d. d. tex:£exz confequenter utroque t5 [b u fQIQ obligatun l 5 Dix 158 PTETS m dümï Dixi þpr): vere contrabens : nam fi cm- ? u tioriem & venditionem adjedià conditione ud j impoffibili, quain dubio non prefumitur , PICI WV init: qualis initur , ficum actuali ftatimalie- f a&[ natione exprefséemitur, venditur, itautpar- ces aliter, quàm interveniente actuali ftatim ! rj ; alienatione obligati effe nollent ; né oriatur T a obligatio ad impotlibile , nullautroque foro eít. Ex quo facile inferes, & emptionem j(nmn» | venditionem, quàm filiusfamilias pubes cum i. - T confenfu patris , cujus fub poteftate eft , de » re rité folüm aliepari permifsà, absque decre- iij D! " to magiftratüs, vel non legitimo celebrat , T ( h j l utroqueforo nullam efle. ;. XXIV. Servus, cui dominus liberam ! widit eculij adminiftrationem conceflit, nomine Wi dormini, qui peculiotenüs obligatur. 447gfe hi 8. 1.2 5. ff. de pecul. Emptionem & Venditio- hY nem validé contrahit. Patet: cum quia con- ini cefsà liberà adminiftratione peculi] empuo u vendizio ipfi ctiam permiffa cenfetur. — 47672 VU TY jn &y.22. allegat. tum quia quod tervi ex tradi- donibus nancifcuntur: dominis acquiritur , l/ 4j fivé quid ftipulentur , fivé ex donatione, vel lm fl legato , vel ex alià quálibet causá acquirant. Wi $.3. Inff. per quas perfon. coníequenter ftipu- Ji tili [ latio, donatio & alia quzlibet caufa traditio- i T quia -gisvalidaeffc, ac fubfiftere debec; cum )*:M pro- Gob o t 139 l4 fi " proprietas dominij eft , admittere vicariam Onditi, &ürmjp alterius operam. Sedde hoc confüule inter- pretes ad ziz. ff. de pecut. atim aj;A jMtaum y. XXV. Servus fuo nomine emptio- tualifiäï nem & venditionem contrahens civiliter nec ftringit , necftringitur. Prob. zecfervus quic- Ilé Of quam debere potefl , nec férvvo patefl deberi, Sed Quf cti eo verbo abutimur , faum magis demon- DN Qubesqy fframus ,' quàm ad us Civilereferimus abliga- Honem. — Princ. L. 41. ff. de Pecul. fiquidem im tl üt dem perfonam fervilem nulla cadit obligatio. l. 22. ff de R.7. Scilicetcivilis ex contractu fzis med. xlebrz $. 6. Inff. de Inutilib. [Hipulut. princ. l. 14. frnisl. liba 435. ff-de O. e$- A. uia cx eodem ewm fervo nulla acfioeff.. . vovz. ff de R.7, Cüm, quod at- 10f tinet ad Tus Civile, fervi pro nullis babentur. Argn Princ, l.32.f. eod. concordat ffmis 8. wuzjc. 1, 3. nditio |à COIE f-4e Cap. minut.L x.ff. de )ur.delib. 8. 7.1.38. f de F. 0. Ergo. Quodadeó verum eft, ut poft cmpn'o quam etiam Juris Civilis capax fit, emptio Anl venditio in fervitute celebrata civiliter ftrin- xrradig gcre non indipiat. , princ. L.64.ff. de Cond. (ty * 12 deb. l1. 2. & 6. Cod. an ferv. pro fuo fa?t. eic. T Quia, quod initio vitiofum efl , mon potef traéfn r'ant. jpu- Jemporis convalefcere. L 29.ff. de R.J. . Nifiin favorem libertatis videatur in libertate facta, üicio» Crgto 1.3. Cod. anféruuspro fuo faifocic.Ibid, | quia Brunnem. zam.2.. p g. XXVI. 2 Y4O ,ææ*o'em 4( L .XXVI. Atcamen obligatione naturali ' M t u verà obligatur& obligat. — Prob.T. servi &c. [ j Ex contraclibus civiliter quidems non ebligan- | uno",. ,1'.". l 'Qcm d pur z fed naturaliter obligantur c& obligant. li. iil U ff d: 0. Cb A. princ. LYs. f. de Conduf. indeb, u : Sed emptio venditio eft contractus; Ergo ex fok i^ cádem civiliter quidem non obligantur, fed Y naturaliter obligantur & obli o cant. Prob.IlI. dcmwüf& 0'4- Solutiab ipfis nullarepetitio eft. . princ. L. [at etu ütü* " de Cond, indeb.med. $.2. 1 21. f. de Fidejuff. L. 13. ff de Solution. & in eorum prajudicium um Ü [ fidejufforintercedere poteft. 4. /.13. f- de Cond, indeb. & $. 2 Lax. ff- de Fidejuff.. . Cüm Jure i j g quidem Civili pro nullis habeantur , sez ta- ! ia men ( Jure naturalis quia.quodad Jus natura- le attinet , omnes homines equales fumt, 1.32, fff. gmm " ü deR.j. Ergo Jus pofitivum confenfüi vero fervorum ejufdem moralitate intactà relictà, N d audientiam folüm in fuo foro:ob defectum I ftatüsperfonzobligantis, velobligatz dene- gat ; fed cujus contrahentis emptionem & p h venditionem confenfus quó ad effe fuum m ( morale à Jure pofitivo intactus relinquitur , AL UL ille ceteris paribus obligatione naturali verà tpnáa 3 (( ebligatur , & obligat 5 ergo fervus emptio- nem & venditionem contrahens obligatione VU Hincfer- naturali verà obligatur, & obligar. Va vusinforoanimz emptioni vendidoni ftare, i & ét5d5 o diodts l4l "i & eandem quó ad poterit, vel incerim dura ""!| (ervus eft ,. vel poft adeptam libertatem ad ?h tht implere cenctur, ftmiliter & alter ( quamvis & llgant.[;, ille ic , fub cujus poteftate hujufmodi fervus 4j eft, modó non fit dere illius emendá ) qui $j El'g; cum fervo talem contractum celebravit , ADtUr, ! huic ftareadftringitur , &, modó fervuseun- Pro dem füá ex parte complere velit , illum im- fri. i : plere obligacur ; eftó poft manumiflionem d'tfla'qr etiam hàc de causá neuter actione aliquá ci- | Vdict vili ceneatur. Solutum veró repetere non A A Qu offit, quia naturale agnovit debitum. l.e£t lt Arqtol.64. ff. de Cond, indeb. Hactenus dicta L de fervis fufficiant , cüm in Chriftiano orbe lt fervitus utpotenaturali Juri &charitati proxi» nf mi maximé contraria , fublacafit. — Hucüfqg ] Yero dictis rdi&ä) Non obftat.1. Paterfamiliasimpubes au- n é&ore cutore emptionem & vendiuonem re- dene &é contrahi. Ergo & filiusfamilias auctore "T patre. — 4rgfo $. 1..3. ff. de Adminifl. e pe- fj | ricul, Quia pupillo actio quafi ex contractu fUf contra rucorem ob malé praftitam auctorita- cem prodita eít, nonidem filio adverfus pa- v;rä trem, tum ob reverentiam ei debitam , ob (10 ont quam acHiones ad'verfus patrem nequidem fi/ie fet preffari poffunt , dum in poreflateeyus eft. félius, at l. 7. ff. de Oblig d a&f. tum quia lis nulla effe « EQ»- t42 j oteft inter patrem & filium. 4rgto. 4. ff de r y n Judicys. ob identitatem civilem perfonarum, f D l at vi cujus ex nullà causá inter eos actio civilis 'I T. naíci poteft. smed. $. 12. Inffit. de Oblig.ex de- a lic?, confequenter huic aliter,quàm irritatio- yate ii ne fui confensüs etiam ftante auctoritate pa- eris profpici non potuit; cüm ratione fragi- y lioris ztatis periculum fit confensüs potiüs in It PW j detrimentum, quàmemolumentumfuum ; p TT & quidem majus , quam refpc&tu puberis. u ul Quá de causáned; impuberem inter& pube- n Wi rem paritas eft. n Ned; Il. Proprierarius extraneus infcio, u OA ( rmó & invito ufufru&tuario proprietatem n yn alienare fimpliciter poteft. /. 2. Co4'. de Pfa- TM W kl ruc?. Erco & filiusfamilias infcio & invito t N " paure faltem illud fuum peculium adveni- M "I l i : tium ordinarium , quod damnofum ipfi & Qj J U W onerofum eft 5 maximé cüm ceffecprohibi- AUH conis finis. W [] A Quiaeítórationerei & fervitutis N T "t aliquo modó paritas fit.. 4yg10 $. 2. Inffit. per- (s TU quas perfonas, $.3.1.6. Cod. de Bonis qua lib, M Attamenratione períonarum, &illam & hanc poffidentium paritas non eft ; majori enim ;gnfumpf?ri AL NT favore pater, né fcilicet proprietarius mole- u d. ftus & ingratus ei forté obtradatur , ratione | reverentiz à filio eidem debite , dignus eft, chez de quàm aliquis alius extraneus.. San Mairim, saomm J W'Wf' Matrim, lib. 6. difp, 39. num. 7. Magnif. D.P. Onamn Pettfchacher £ra£.de Contradk. incommuni 9. od . art. 3. num. 368. Mlg.ex& Cap.8. * de in Integr. reflitutione quod ] NU attinct , quoufquc'hocloco ftringat, lectori JT1tae amico primá ftatim fronte apparebit. Onefr Inferes: illum, qui cum pupillo, mino- | ponu;. mf re , prodigo cutorem vel curatorem habente absque hujus confenfu defatto emprionem pl h & venditionem celebravit, & ab alccrutro)il— 'Api lorum mercem accepit, rei accepe domi- nium non acquirere ; cüm caufa translatio- If fetit nis cx parte illorum nulla fic , & inucilis. $, 2. InfHit. perquas perfon cjc. — Finis L 9. ff. de i ' IviO Autf.tut, Quia contra&tus ex parteillorum ex di&tis nullus eft ; proindej; acceptum |vent. reftituere utroque foro tencri , nifi contra- p é&usaudctore cutore pofteà de eà denuó initus otite fuerit, econtra pupillum rci à comparte ac- Yitu ceptz dominium acquirere. jrz/st. d. L. 9. " /(r-ï,' Quumin hacemptio &venditio fübfiftac.Cit. "1 D.D. LL. fupra. quem , fiforte fine dolo hanc hu confümpferit , nec indé evaferic ditior, ad f nihil reneri. Secüs veró ( cum micá falis ole- ont rcamen ) efle, fi cum filipfamilias contrax- erit. " TR j 8. 4. : 144 Cs J 9 g " - 1V. y Q dch b c/jx Qui nam Emptionem & Ven- VT !CP ] j ditionem contrahere fpecia- pïäö Mc müü p liter prohibentur ? ( o á obl u TOral Queftionem hujus loci de ijs JICdCf j al N M pracisé non effe , qui fpecialiffime emptionem & venditionem celebra- ia dnd " te prohibentur, fed &ad eosfe excendi , qui- busrefpe&u certarum perfonarum , acrerum n g D m do;:-' & hunccontra&uminire, fpeciali legeinter- dicitur. / d ia Nora II Legislatorem Civilem con- tradtum emptionis & venditionis certà ex ijwrbab* i, Lt r radioneannullare,perfonafqué certas adillum celebrandum inhabiles & incapaces reddere omug lr al pofle,patet:quiaille validus effeintrinfecé non cxigit , fed ad valorem velnullitatem indif- d i T ferenscít: confequenter determinationi Le- "m gislatoris Civilis fubjacet; Ergo fi Legislator P Civilis illuma abfoluté invalidum velit , inva- us C0 lidus abfolutéerit; Jusenim Naturz contra- Mi '/'f Q A Gum initum przcisé validum efle non vult; quia valor ifte intrinfecam honeftatem non us d i dicit 5 ergo fi Legislator Civilis abfuluté ve- fateor ; nm: ?m:l L M ;ic, hic validus cíle poteft. Equidem à per- dibo as à perfonis, quibus celebratione emptionis & venditionis fpecialiter interdicitur , ferium & V [ deliberatum confenfum elici poffe, atduc hoc pofito, efficacem obligationem fpe&ta- K ! | tÓó przcisé Jure Naturz confurgere ;5 at me- miniíle oportet : auctoritate Legis volunta- tem humanam ità inhabilitari poffe, ut ad odd; obligationem parandam raaneat inidonea. xilii; Sic defactoConfiliumTridentinum matrimo- Vil nia clandeftina itairritavit, uc, tametfiin Jus il,; connubijferió confentiam, attamennihil Ju- kt ris acquiram , aut transferam ; eccur non tiy pari ratione voluntas à Lege Civili ita inha- bilitari poffet, ut obligationeminducerefru- 1 9 ftra fuftineac? Ned; hocfacto Legislatorfines ajg Natureturbat, quia Jus Naturzabfoluténon ll vult ,. utomnis deliberatus confenfus effica- 4 cem obligationem operetur , fed tantüm il- Cépot le , quem Legislator Civilis legitimumagnof- ibd cit His premiílis lt x. l Quiprovincias raoderantur. $.2. d. wv. Cod.de Contract, Tud. ícu qui officii Ut [l* causà cum imperio in provincijs funt: ut Id« Prafides. Argto « 1. ff. de Officio prafid. Pro- ult; confüules. Argto l. 1, ff. de Offic.proconf. Guber- non natores & rectores. 4710 [.33. ff. de Reb. cred, fivé perpetui, fivé cemporalesfint, non ob- Y ftante. princ, l. 34. ff.eod. utpote cujus caufa- RE 18 PCK- 146 db o hss ! lis ratio adzquata effe non poteft ; partim i^. cum nullibi hecreftrictio ulteriüisinveniatur; n fed leges fingule hác de materiá loquentes;,(i^. finé omni exceptione imperij perpetui ,grií uemadmodum eafdem perluftranti appare- il nf*?! | bit, fimpliciter prohibeant ; partim quiara- u tio prohibitionis & fuper magiftratus perpe. ;j tuos cadit. Ec in eàdem provinciá, in quà j; ,/! di&orum officiorumaliquo funguntur.prisc. jíj,| l. 65. ff. de Contrab, empt, & odminiftrant. $ "T 2. 1. 48. ff. de Tur.fifci, & à fuis provincialibus, jj uibus pr æfunt,rcgularircr nihil emere pof- ,j funt. A7gto$.2. L.6. ff. de Offr. proconf. Argta ( l. 62. ff- de Coutrab. empt. Argto $.2. l umic gt Cod. de Contrat?. Tud. Argto l.umic. Cod. firect.| u provisc. cum quia. principalibus con[Htutioni- mv; CM bus cavetur, ne bi,qui provinciam requnt , ne- gotientur. l. 33. ff. de Reb, cred: tum quia pro- 6a vincias moderantibus non folüm donattones , fed Til 'U etiam emptiones quarumcund, mobilium vel im- id mobiliumerum penitüs anterdicuntur. princ $.| u | 2, l. i. Cod. de Contratt.]ud. NeQue períe;? ,. i^ d.d. tex: tex: nedue in cádem provinciá per 77 Ínterpofitam perfonam. — Frzz $. 3. d. . wnic, ) vwd í | Argtol.g1. ff- 4e cIcquirend, vel omitt: bared, u quia, quod qr fao nomineexercere probibetur , W ff]h id nec per [ubjecfam perfomam agere. debet, $. X, N l, 2. f. de Adminifl, rer.ad civit. ne, cüm , l J quodT h dbeb o hm 147 .ü;p d N uodperalium facit quis, ipfefacere videatur. InYeng OQue $.12. L.1. f. deVi t vi Armat.cap. 72, de R. pCïp:( in 6to, . Alia via prohibitum exercere per- mittatur. - Ned;, /icé eriam facri apices ali» ' Anti q K quid eorum peygniferint, qmed. $. 2. d. l. unic, [imq quamvis qutcung, adminiflrationems in flarem- dCUS r tffima urbe , in qua & Imperator fedem fi- Cd,U Xit , geruzt , emere mobiles ves vel immobiles uqtur.p go[fint ,. £ [pecialem fui muminis boc ei permit- nillrg tentem divinam ve[criptionem smeruerint, Finis Ia ritc.d,l.ss. Cüm , fi hi poceftate (uá abuti D l velinc, Principemfupremum habent infpce- jl h Gorem& correctorem , nonidemilli; con- . ]u fequenter, quia frequentioris exorbitatio- i fri nis poteftatis refpectu prafidum provincia- dul rum majus periculum eft , illi durioribusle- l, ! gibus coércendi funt. Brunnem. ad Z. / zum. Ua ! 6. adcó quidem, ut , 4so4d. à prafrde feu procm- [//4) !j ratore , vel quaolibet alio ineaprovincia, inqua uli adminifirat , licetper fuppofftam perfonam com- . W/r; ; Pdïafll??l € . infrmato contraiiu vindicetur. /;trli,. $. 2 d. l, 46. ff de Jur.fifci. Nec ratum ftt.quad 4 pc tll lus venditione datum efl , licet quinquenaletem- prs pofl. depofrtam adminiffrationem exce[feviz. , m velcon[enfus venditoris poff eamdem adminiffra- 7/] tionem adjectus fit.. Fins $. 2. d.l un. (Quod M fecus rursüs eft in magiftratibusurbanis. $ 1, jl prum fuerit reddi de- ( d. l 42,) Sedquod em * ;; beat, &! | fj 348 &b o ( f bcat , & nihilominüs à venditore , non ob. D ( i h y X'x Ü p ftante f(ne$.2. « 46. f. de Tur. fifcix Qui non 1 D T de emptore huju fmodi fimpliciter , fed qui " f ) I.A Ü in officio publico conftitutus pecuniam ac- ,j W'U l ul cepit , quo magis vel minüs officio fuo faris ; , ! faciat. 4rg701.8. é ejufd, 6-1-17144'1-7"1- n- K.unr,w- | .9' 1u5. loquitur, etiam pecunia1n paenam rcti- ;«j i neri pofit. | L47g£0. /. 11. Ced. de His qu& vi p 4c. — Et argum. l. unic, Cod, fireci. provinc. usl Quz fingula italaté patenc , ut non folàm ag circa adminiftrantes, fed etiam circa admi- öä)ü ) L* niftrancium filios , nepotes ac propinguos , 0il articipes., confiliarios domefticofque, qui- , 3 bus vel ipfe adminiftrator operam dederit. ir) g"ï] [ Argto l unic. Ced. firecr. provinc.ebc. Vel ipfi 1 u freti poteítate officij füi , perimpreffionem ] !jil venditionem extorferint.. 4rgro [. 11. Cod. de ] His qua i , ocumhabeant; quia Divus Jufti- t nianus, ad hos etiam trahi neceflarium du- j *FOW. xit. Princ. $. 3. d, l, snic. dida excenduntur a pv etiamad eos, qui, quiain mediocri cantüm LT I,ü officio conítitudi, per fe cerribiles effe non hh poffünt , atramen vel perfe, velperaliosper Yi impreffionem ( nefcio quanti exagerando T poteftatem officij fui ) efficiunt , ut quisrei fuz in eádem provincià, velloco, ubi tale It ) lil j ( u LU officium peragunt , füb vendiuonis citulo (l Ug faciat ceffionem. , /, 11. Ced, de Hi; qua vi me- Uffv(! Sed - Cur ebo o db 149 Cur fuperiüs recitatorum emendi po- F) Bon; . : Qj teftas adempta fuit ? n fcd« E. Quia terribiles effe. Prizc. l. un. Cod. vuis, ff re&f. provinc, ac occafione poreftaris uti , df e minacemfervorem fuuminvitis bis, quorum: utilitas agitur , exbibere po[junt. Finis prim-. 7 1»]&: | af l, unc. Cod. fiquácung, praditusporefi:&c. Vide- licec ob periculum univerfale, ne per mecum ;'Hläqm imperij & poteftatis impreflum , per concuf- 1. pns n f fiones & terrores, provincialcs & fubditi,qui:- bus regulariter libeta poteftas vendendi efle t al debec , uc in calce hujusDifputationis appa- )inguw Juequ rebit, adducantur & adigantur, vel ven- dere, quod vendérenolunt , .vel viliusven- d dere, quàm volunt; Putárupt epim majores no- Veip fíri aic Cicero im Ferr, 6. ereptionmem , non hontr emptienem effe ; cüm. venditori fuo: avbitratw Cud.i vendere non liceat. Et ne defertà JurisdiQio- sul ne in detrimentumreipublica Prafides alie- d naagant. rgto/ 33.ff. & L. . Cod. de Reb. Junt T cred. Brunnem. ad /. 4'6.. ]f de Contrab. empt, " 1B ÜH. HUT. 1 Jf « Dixi 1mo regularíter : Excipiunturea, p que victüs quoti 4 iani causà requiruntur , ) neceflariaqdue func , & quead alimoniam , Tl cal| vel veftes pertinent ; hac enim perfonz re- cenfite & validé &licité emere poffunt. $.2 i me(l. $. 2. L. umic, Cod. fl - l, 6.f. de Offic. Precon[- 3 e A y 156 : Ptb o ob i 4 de Cortrati-]ud.. Nc fines Juris Naturz,acho- j | ( neftatis & verecundiz limites turbentur: & -'ïClaff ! predia paterna, quz à fifco diftrahüntur ; f ',ü;lwu! quia, qui officg causa im- provinctà agit » predia ';gallc !a j comparare in ejdem prowincia non poteft, pra- q ferquar fí paterna ejus à fefco diflrabantur.l &2, j | ff-de Contrab. epipt, tum quia talis bona pa- ccrna non tamacquirere , quàm retinere & confervare videtur ; tum quia hujusintereft, apfï fua fieri. — 4rgro l. 35 ff. de Minorib, cüm ma- ibl jorum imaginesaut non-videre fíxas , aut vevul- l n f,/r Je videre fatis-fit lusubre. med.l.22. C. de Ad- W«W n l riniff. tut. dummodoó in his emptionibus in u HOILA 'Z d.l 1. Ced. de. His quavi metufve các. utpore univerfalemnon incidant. li j "tl n Dixi.2dÓ emere zon lþo]knt : Facultas g Mf i cnim vendendiipfis ademptanoneft ; quia , cümfi rem vendendam habeant, antequàm l provincialium fuorum aliquis fuà (póntead co"*t'&[i emptonem acceflerit, illorum nullum ob- lii qm ftringant, ned;terribiles efle poflunt ( fecüs [ V enim foret, fi hunc vel ilium ad eam rem tl ! "L Yl emendam cogerent ; fiquidem juxta prz- BI (criptum 4. £ ir. Ced, de His quavickc. lunc judicarenter ) ncci; unaaut altera particularis | qu : yenditioillos À fuis officijs impedit, DC(ïB , * i ..... Vi ' 33./f de Reb. cred. contrarium dicit. Cate- DT hl rum hodiernos mores hadenüs recenfitam * Juris T Is db o dscs "Ti Romani probibitionem fprevifle ait X Clarifl. D.D. Glette ad z 72/£z. de Empt. Ml prord. immed. num, 4. & utüm contrarium ';t! hanc jam du&um obliteráfle teftatur Brun- ""M nem. 4d L. wic Cod,de Contract.ud, aum.15, Ii-3n haccita fint ,, confulepraxin. ! Onag x.. ]I. Milesincá provinciáà, in quàmili- Ctintr: OS & praz- tat; AC belliga opera peragit , agr IsIntan diaperfe emere non poteft.. . 62. f- de Con- ' Cümfä irab. empt, fed prohibetur..Prizr. [. 9. C Li3. U It ; de Re militar. xwnÓ inea provincia, i quam W propter pralg cau[am venit , ne fub alieno quidem Dibuy xomine ei agrum vel prædium comparare licet, Lmat, i Finis princ, d. l.13. ob periculum: se ffudio cultura militiá faá avocetur. d. princ. id circo aCb nec res mobiles in ordine ad negotiationem incádem provinciáemerepoteít. /4rgfo4. qu'ga, cquam L6». ff. de Contrab. empt. Domum veró in cá Dd comparare non prohibetur, & agros pradia- m ol Que in alienà provincià , in quà nonjam mi- ( lirat, emere poteft. med. princ. d. l.13. Siau- mfflllm tem contra difciplinam predium , vel rem prohibitam comparaverit , calis res, vel pra- ! /)[Z. 1 unc dium illicité comparatum fifco vindicatur , Jori fi, anrequàm ftipendia impleta fint , vel mif- | fio contigerit , delata caufafuerit. Figis med. xqj A d.l.9.ff.de Remilitari, Secus fi mondum dela- Fin. d. [,9. vel Jru! 14 causá. fHpendia imyletfz frat. nulla ]uns » f 152 dub o g J i nullá de FAre queffione motá mi[Fonem 4ccepe- j rif. $.1, d. L. 13. quiacunc delationi locus nop eff. i n.,q( ym d. fn.l.9. quoniam izquretari probibetur, Fin. d.$. Y. cit.l.13.. Excipiuntur predia paterna , V j quaàfifco diftrahuntur , qua in eá provin- qp cià, inquá militat , licité & validé emere po- « u ( I i téft, 1. 65. ff. de Contrab. empt. & princ. d.l.9. ii fl nam banc [peciem Severus e$ Antoninu vemife- Yunt- med,d.l 9. & tempus in quo ftipendia ]uni P('ï( Cüs qu impleta funt; quia e?- fH'ipendyjs impletis emere permittuntur./ d. med. Cüm milites illo tem- vileta Uäg (b poreincá provinciá fua bellica operanonam- Qu ï ! plius peragant: confequenter finis prohibi- donis ceflat. — Suaautem przdia ex hzredi- C aur i W M tate. $.22.d. l9. velalio modo acquifita, ven- dere non prohibetur. 4rgroprinc. d. L.15. w M i W L l z;. II Paterfamilias cum fuo filio, quem ! inpoteftate fuáhabet, &viceversá, emprio- nem & venditionem civiliter contrahere re- it Srr'? Ti gulariter prohibetur. Prob. Quia iser pa- zrem e fiium ( videlicet fub ejufdem patrià Tin) D poteftate confticutum. 47e1o $. 6. Imffit, de In- " nutilib. fliptlat, ) contrahi e mptio mon poteff. nf Princ. L.2. ff de Contrab,emption. Cüm in foro DW Civili, quód alius fit emptor,alius venditor, M quód obligatio empti alium ftringat ab eo, rl quem ftringit obligatio venditi, ad emptio- näG iratur. ( A acm. venditionem cübncialitcr requ j Argta 153 dbat o gt :"" t Argtb ffn. med. $. 1. Inflit. de Empt, e? Vend, fin. AU $. 1. [ 1. ff de Contrab. eimpt. princ. L. x.ff. de Rer. "! ! »erguz, Tum quia nemo fibiipfi deberepo- 1 patty tefl. — ArgtoS.14.de Ac.. " Tumquia ex didis d pto emptionis & venditionis proprieras eft , effe Cmen. contractum bilateralem perfe; filius veró fa- 'jtr i milias vi patriz poteftatis maximé quóad ob- Pa ligationem Civilem reciprocam , fictionc Tipes Juris perfonz patris regulariter identificatus Ht cít ; unoque cum patre unam per fonam Ci- ilote vilem efficit , & non magis patri, & pater ipfi 10ndt quàm fibi ipfi Civiliter obligari poteft , nec o cum fuo patre, vel pater cum ipfo magis ; hz quàm fecum ipfo civiliter regulatiter agere T. valet. — Med. $. 12. Inflit. de Oblig. ex dettct, l. ! 4.L. 1t. ff. dejud, l. Y6. ff de Furt.«L4rgtol.7. ff qucm de Falf.. Argto fín. l, 13. Cod. de Tranfac?. nprio Dixi 1mó Civiliter : Namficta illa-uni- C I tas tantz efficaciz non eft, ucobligationem i naturalem veram , quz juxta Hautioldum pamz Tom., deTur. && Tufl. tracf. 2., cap. v eontrov, tl 4. num. 76. uf4, 8o. Quandoque juflitiz , tf quandod; aliüs virtutiseft, ex confenfu.mu- 30 | tuo natam , fupprimat. cIreto l, 16. ff. de Ofy - Furt, C fin, l. final Cod. deImpub, & aljs fubflis. 0 : Quia ficta unitas inter dominum & fervura Cv to $. G. Inflit. de Inutil. fl'ipul. ( qui Jure 00 » Civ äi i b. nequidem aliqu ,i eft. $, 4. Inflit, de 'li ; j C 4;1': ] 154 eteb o d n,(* ^ Capit. minut. ) obligationera naturalem ve- »gyl , j C mph raminter hos ex confenfu fuo verogenitam, j delendam nequidem efficax eft. — F/gi; $. 1. VCRH | Infl. de Fideuff. l.64. junct. l. 41, ff. de Condidt. ii J A.'( sl "t 1ndeb. Eccur fictitia perfonarum , quz Jure Civili capuchabenc& aliquid fünt , identitas, j p illam tolleret? u er]0 1j fm»öï Dixi 2d'o regulariter. Excipiunturbona l l eaftrenfia, vcl quaf , de hisenim emptio ven. cei extil W ditio inter patrem & filium contrahi poteft. Fin.d, l.2.ff. de Contrah, emption Cüm filiuse Q pa: l u W familias refpectu horum ceflante quo ad h«c m(,rfl, patriá poteftate , & quod indé fequiturfictá erfonarum identitate. A4rgro ffz. l. 4. ff. de ct ,fm ' l! l( ( judic, vice patrisfamiliasfungatur. . , 2.ff. 44 Ml ( djv SCtum Mated. junct, fín. princ, l.6. & fn. L7. Cod. de Bon.que lib. &c. De quo & JCtus Pom- ei " QU ponius rclatus $. 7. /. 6. ff. de A&l empt. e& vend.loquitur, dum ait: $2 fffiusfamilias remm u&uü]l ! W : vendiderit ; e tradiderit : tenebitur.. . Sed fteut Pa(erfamilidæ Dl ] Quid fi filiusfamilias bona adventitia i &l f d) extraordinaria feu irregularia poflideat? po- teftne refpedtu illorum bonorum emptio & TU venditio inter patrem & eundem civiliter W pl il i eclebrari ? ; &. Cüm Eckolt. ad zit. £. de Contrab. t,z)L lg,— J empt. $,3. nonpoteft. . Prob. Ideo de pec Q .,2 Mü dob o dbeb m regulariinter patrem & filium :,ïmmkfïiio adventitio Femptio & vendiao Civilitercelebrarinon po- Wi teft , quia filiusfamilias quoad hecbona eft ï-jf.deü 'intrafpharam poteítatis patriz , ac uno cum l "! patre una períona Civiliter. Argto S.6. inff. Id ! de inutilib. flipulat.suntT. ffn. S.. In[lit. per quas perfones $.. 1deo de bonis caftrenfibus vel :ipmmwä quafi inter patrem & filium emptio venditio. Mmpip celebrari poteft , quia hic quoad hac bona Dtafi n extra fpharam poteftatis Jure Civili introdu- um f &« patriz nempé eft, ned; uno cum patre Quoad) una ,. fed diítin&ta perfona Civiliter eft; 4rg- ! uf zo L.x.ff- ad SCtum Maced. junédt. fin. princ. l. 6, ji e fín. l. 7. Cod. de Bon.quelit. Ergo de illis ' lii bonis refpectu quorum filiusfamilias intra " fpheram poteítatis patria remanet , inter Qp ceum & patrem fuum emptio venditio cele- brarinequit i. tex tex. Sed filiusfamilias MPI ( LU quoad bonaadventitia irregulariaintra fphe- li ffn ram poccftatis parriz remanet./ 11. e?1 2, Cod. quiteflamenta facere pofjunt;. Ergo. l fet Nec obítac: Filijsfamilias finé confenfu ) patris alienare , pignori dare interdicitur in 30X histanrummodó cafibus, in quibus ufusfru- jl &tusapud parentes conftitutus eft.. $. & verfc filgsautewn l. ult. Cod, de Bonis qualiber. Ergo iif di' alia bona , inquibus parentes ufumfructum non habent, finé eorum coníenfu libers alie- pö[ll Rarc p ; isä—- dub o muE nare poffunt. — 4reto princ. $. 1. eap, v. N.n15. uoï*w : Ergo hzc & ipfis parentibus validé civiliter l " " alienari poflunt..— Enim. veró quaré in hoc cafu parentes deterioris conditionis extra- y neis efle deberenc? Nam filiusfamilias boria n grap ea , inquibus parentes ufumfructum habent, LY [Oïcs / eum confenfu fui parentis extraneis vendere Iocüm u potefít ; Eccur non ipfi parendi ? Anné hic rem deterioris conditionis quolibert excranco efle a debet? nec hanc inftantiam fuftulifti , // f/s. ! qiun «f, vipc. Lv ff de Aucf.tut. utilicer acculeris; quia, "m fi filiusfamilias res , qua füo patri utilitarem. i nullamnifivendendoaffert, ab eodem emart, i /"M h emptio civiliter non valet , attamen fi ille þdcnrk eandem rem ftantibus omnibus illis circum- v " ftantijs ab extraneo emat , emptio civilirer tenet; Cur pater deterioris conditionis eft QA j extranco? nonnéideó? Quiafecundüm na- |ü T turameft , incommoda cujuscund; rei eum ]1 fequi, quem fequuntur & commoda. /.10. p f.^« 23. n R. IV. Propter fufpiciohcm fraudulen- ;f t adminiftrationis son licet ex offeio ,. quod ! Jä, l adminiflrat quis , emere quid vel per fe , velper hi aliam. perfonam ,. alioquim mon. tantum rem l amittit , fed etiam in quadruplum comvenitur d fecundum con[litutionem. Severi & Antonini, / l Sivé fic reipublicz , quia bec ad procuratorem quo- Gob e Gob 157 MP*LN] [L] lidt ii quoque Cefaris. pertinet. l. 46. ff.de C:o,ntraþ. . V. Sivé fit privatorum. Cüm 4, /. AC]los | 46.univerfaliterloquatur. Hincadminiftra- tores aliarum rerum privatorum : ut execu- mhy) It Tty tores teftamentorum, tutores, curatores, ! n procuratores, & qui negotia aliena gerunr , rem domini, cujus negotia gerunt , nec per XT2000; iif fe. $li. 1.34. ff-.de Contrab.empt. Nedue per aliam perfonam. d. . 46. & vA4rgteS$. 1. 4 2. ff. (; ( V de Adminifl.rer.adcivit. emmere queunt; quia idem eftacfi ipfiemerent. — 47g/0$.6.1. 5. ff. t en ff de Auct.tut, adeod; bonáfiderem gererenon videnrur. .3.eo2. 1mó nec venderc. Arg7ofim. CICID- D grinc.l.s. f. de Aucf. tut... Cüm & hicpericu- diltet lum fraudulente adminiftrationis fubfit. Yis d Quare & hác rationeneque pupilluminter & m ti UT turorem venditio celebraripotefl. $.:./. «. ff- de Autf, C confenf. utijam dictums neq;inter il illius filium , autaliam perfonam fubjectam hiccontractusiniri poteft. $. 6.7. $ . de Audf. jj u cconfenf. Nifi filiuspeculium caftrenfe, vel //zf quafi, vel irregulare habeat ; hic enim cum /;er pupillo auctore patre emptionem re&é cele- h brat; tum quia hujufmodifiliusfamiliasre- I! fpe&u duorum priorum paterfamilias eft. L Argto L.2 ff ad SCtum Maced, Tum quiapater /] tutor refpe&tu illorum trium in rem fuam ( auctor 158 ob o dtcb j XX aül&x " 4&[, Il auctor non fit; cüm ei nihil acquiratur. T»- 0^ n zies enim inquit Ulp. JCtus zs przme. 1. 7. f. de y Au&H C confenf.. in rem fuam auctoritatem ac- | l .rW M commodare tutorem non po[je , verum ef , que- . j j V U: ries per femet , vel per fubjectas fibi perfomas ac- y ! quiritur ei aliquid. . Huc & revocantur Pala- ' . r ll P! ! I',v tini, fivé apparitores diverforum Comitum h ] ut nominat Brunnemann | a /. ulr. Cod, de Re- j il Br Ow;"" ftind wvend. num. .. ad quos exa&tio rerum a privatarum Principisperünet ; quia&hiob fufpicionem fraudulentz adminiftrationis de ; (Q5 11113 VC[ 33;33?11 rebusillis, fi qu& ex ijs venales fint, coéme- [ L ^ iil j : re non poffunt. - Z ffz. Cod. de Refeind. vend. J ! Eo folo excepto, quód horum pzna fit , fi jj : ïö contra prohibitionem emerint , amiílio fo- (; U! I:A' i ]àm precdii. Z./. Hucusd; dicia ita fe habent, TL nifi vel /pecializer quibusdam 'boc conce[fum eff. Fin. d.l. 46. ff. de Contrab. empt. gundt. l. 5. C, nm; í de Couful. vel bona ad officium fuum perti- nentia publicentur, tunc enim cx eádem Id ! auctione tam his Palarinis. /. «/r. Cod. de Fid. e* o ur. ff: quàm illis $. $. £ 2. ff pro empt: /. 5, Co4d. de Contrab. empt. A rgto S.7.1. 34.ff. eou, PU N Mi (Quia, fitutorrempupilli emerenon poflit, j MITI idem porricendum eff. ad fimilia , id efl : ad ca- ratgres , procuratores , i qui negotia aliena ge- ul t ryunt.d.S. — Ergo & fi cutor pofhit; contrario- rum.enim eadem eft ratio) aliquas res emere, ,,;' j modö | deb o db I9 "t modónon callide. Argto S. 4.L. g. ff de Auif. D] ej confenf. licet, isd; contra&tus à nemine ca- "i, lumniari debet. — /rgzod. L. ulr. Cod. de Fid, b MT jur. UM Cüm Judicis auctoritas contutorum !liw, "& principalium auctoritatem füppleat. "OC Nec obeft : Jpfe zutor nibil ex bonis pu- A (b ili, que diffrahi po[[Jant , comparare palàm c- li - lj bomá ffde prebibetur. L.5 Cod. de Contrab, empt. Iu Ergo emptio venditio tutoris valet, licét nog Qu accedat contutoris, vel magiftratüs auctori- L tas Nam /y palam in cit. . 5. de cafu , quo t o vel au&toritate contutorum , vel auctoritace magiítratüs in auctione publicà emptio fit , LE incelligendum eft. Defumitur tum ex $. 4. at aj l. $. f. de Autt. C confenf. . 54. fl de Adeni- [ hi nift. cy pericul. tut.. lum quia Regula Turis Ci- r vils efl: in rem (uam auctarem tutorem fieri son po[fe. Princ. L. 1. ff. de Autt. cb con- ii en funpt. &. VL Inter clientem. & advocatum at durante lite. emptio & vendirio contrahi Á /zf!lfï prohibcrur. Prob. Emptio & Venditio eft n j p aliquis contractus : fed smullum cum eo Inigata - | . me'.x ve contraiium , quem ip propriam recipit fidem , T ineat advocatus, nullam conferat paciiunem.S. ii 2. L. 6. Cod.. de Pofluland. .. Ergo ned; emprio- - ném & venditionem , né ad actionem de fUj quotá licis Jure directé prohi.bitam , in hu- jus a 1 [ M 160 db o db g Ü l jus fraudem indiredé emoptione & vertdidio. i nc 3 contractibus & pactionibus reliquis ad- non vocatus & cliens admittantur ; & né quod- comüW vis à cliente extorqueatur. Brunnem. ad$.2. ædlæmä* d. l,6.pum.9. 9€ hibitio ad Medicum du- q n Anné hec pro quii rante cgricudine cum fuo infirmo emptio- ii scm & vendidionem contrahentem exten- (0 f denda cum Bartolo? an cum Harprechto 42 zit. Inflit. de Empt. & vend. nun, a4, Intra tat) pälï molt,d «erminos fuos experílos relinguenda eft ? : "m affirmativa fuaderipoteft, quia eadem, 1mó Tdf0U^ major ratio contradtus inter Medicum & «- i viil n i grotum,qu àm inter advocatum & clientem ilb eífe videtur ; eóquód fanitas & 1 prOhibcndi 2 vita ex boni sferechariífima fint , atq'üc ple- gnd pwlmc | riquein ijs tuendis bonafortune libenterim- l l endant 5. ac in ordine ad confirmationem U T ] j Wt cjufdem /. 3. ff. de ExtYA0rd. cognitionib. & l. ï n c* medic. adducibiles funt. ij LA 9. Ced. de Profefor. QOndy Negativa pro babiliseft: cümp actio dequotà litisjuxta , 53 ff. de Pact, $. 12. l. 1. f. de Extra- )fcdidacc,' [. 15. Ced. de Procurat: princ: L. 10. Ti erd cognitt -a Cod.mand. quidem pro hibitafic, non autem iduq tam in favorem c lientis, quàm partisalterius ac finaliter incommodum reipu- Ll litigantis, blice , ne adv Ocatus pcrfas-& nefas & per TO li- LT mendacia graflecur ad victoriam, ac icadue tes ! ] ! &æäææ I6I lt t ces fe ulcrà ampliando multiplicentur. Nej; Jttiti cextus /. 3. maanifeftus fit ; quia ibidem aliud *1tt non continetur, quàm quód Medicus , fi "t contrabonam fidem dolosé per adverfa me- d dicamenta procuraverit periculum , quod lt egrum compulit, & coégit, ut venderet, !« auxilio prefadis implorato zger reftitui de- Q1 & beat; in4 veró 9. deArchiatris, quiexpubli- Is co falarium habent, acproptereátam divites; m quàm pauperescurare tenentur, folüm fer- tmtii mo fic , qui, fi anrequàm curare inceperint , tàlt eegerd; in eorum fidem receptusfit, vel cu- dimi; rationefufceptá, cum zgroto de dandohoc d velillo pro fuo curationislabore paciscantur, M convenci onfirma, fed reícindibilis eft. ; a& quandóquidem Impp. ea , quz periclitantes lw pro falute promitcunt, non prohibenr, h- müx quidem, quemadmodümin $. 2. /. 6.CoZ. de dl Paffuland: de Advocaro & cliente, fimpliciter gilsy nonftatuunt: Archiatri nullum cum zgroto contractum , nullam conferant pactionem , fipdu r. / il íed idaccipere foliim non pariuncur. Fiz. J./. o, jam veró pati non eftad hoc vel illudagen- W/zo. g dum facultatem coricedere, fed hoc velillud jidter agentbus connivere; Ergonon patihicnon n r eít facultactem ad pacifícendum denegare, fed ( TT ! convenrioni non connivere ,. partim, quia E j i : jamit respublica mercedem laboris fui ipfis ( dat, 162 od oäæ W dat, annonaria enimipfis commodaàá popu- I'Pï | fF li commodis miniftrancur. d, prizc. [ 9. mer- 1 w cenarius autem mercede, non mercedibus U'/ ï &i Uy! dignus eít, & obmetum, quamvis à causá lCl neceflariáà , involuntarié mixté ex parte z- tiop roti confentitur, aut confentiri faltem cre- * goui" ditur; partim, quia Z.4. Impp. Archiatros có Cü) j adigere intendunt , ut /oweffe obfequi tenu- oribus malint, quam turpiter fervire divitibus, ( (s quod, nifi refcindibilitate faltem pacti adin- M ( ftantiam partis &grotantis , in opus redigi hm d u non poteít. Accedir: in . , o.non de omni- Vif [ bus Medicis, fed de Archiatris cantüm fer- ht mo- eft, uti jam didum , ac legenti ftatim at primá fronte innotefcet ; perp ewn igitur T eadem ad omnes Medicosexten ditur. w*&dïbüï , &. Emptio & Venditio Medicum inter m & «grotum durante morbo facta, valet , fed j fi Medicus Archiater fit , ad inítantiam par- M tis ob adductasfuprà rationes fimpliciter rc- ii ícindibilis eft, finonfuerit : ob lzfionem non f Jj Wl modicam , licét illa ultraaut infra dimidium 4 m jufti precij non fuerit, modó gravis infirmi- Qd tas, periculum mortis, & Medicus inchoa- W C!m fm tor contractüs fit , refcindi poteft. — Clarif: Qu D.D. Franz in pred, fuo Juflin. ad tit. Inflit; de N Empt.ct Vend, $. 6.in fip. num.17. Brunne- hisn. lt man: 44 d, |. 9. num, 3.'& ab cod. Ciz. Fac lib. 1 M j 165 'Wf.!. r lib. 2, . 25. Pinell in , ai prize, cap, 2. mausm, Og 33- Ced. de Refcind, vendit. Prob. Parsprior. Sidubium eft , an actus & Jurc pofitivo va- älïamvis ü l leat , eum valere dicendum eft ; quia in du- bio Juri Naturz claro canquàm veri fimilius lr m potiüs , quàm Juripofitivo obícuro ftandum l Archm j 05/!7«1: eft; atqui: Ergo. Prob.Pars pofterior. Si injuítitia con- trurtáns cractüs, & periculum mortis concurrant;atd; t l Q Medicus emptionis vel venditionisinchoator fuerit, eger eximpreffione & neceflitate po- ).0ndte tiüs, quàm liberá voluntate contraxifle cen- T5 tani fendus eft ; graviffima enim cuncconculffio- ' chcnu':ï nis tufpicio fubeft: Ergo egrotus, nifi mor- ag tis periculum impuliffet , non confenfifle endt [edicct credi debec: Ergo talis emptio venditio ve- lut abinvito metu extorta habenda eft, dä, ml p quæ ex infra dicendis refcindibilis eft. faran Necofficit: Hujusmodi metus mortis It i venitabintrinfeco , &àá causáneceflariá; er- Yinta o contraCum refcindibilem efficere non u poteft.. Namhujusmodi metusabintrinfeco u quidem venit, fed non tantüm : originem 53'127[30&' enim fuam & incivili Medici petitioni tan- ClariF quam concauífz debet , aut ftantibus circum- /n/flt. ! ftantijs enarratis falrem debere cenfetur. Er- u go metus ille non tantümab in-fed & ab ex- . - :rinfcco venit P conífequentet contràctum i ) ? reícin- Y64 &ub o mb Ü » s vefcindibilem facit. Aflertio procedir, quan- n "i tumvis hi more Medicorum illorum apud Ü ; Cocincinenfes , Chinis finiimam gentem t arte preftantium , qui anté fufceptam cura- ff o ïï" tionem pro qualitate & gravitate morbi, fti- 05 pendium pacifcuntur , illud recepturi , fi e- : yoit erconvaluerit , fin minus, vacui abituri , ii cumfíuis zgrotis emprdionem & venditionem $t i contrahant ; quia hujusmodi ftantibus illis accidentibus fupra pofitis metü extortaem- tio venditio conditionalis eft , vel cílefal- tem arbitratur. T s. VII. Illuftres, natalibusq; nobiliores; l Ji ditiores, emptionem artificialem perfe cele- brarenonpoflunt. Prob. Nobiliores matait- l bus , * hbonorum luceconff ÍCH05 , Patrimonio ! ditiores , periculofum ur ^ bus mercimonium ex- ercere. probibemus. l. 3. Cod. de Commerc, c& 4 L mertat, Sed qui emptionem & venditionem 6( y attificialem exercere prohibetur ,ille eam ce- ä ii Mi lebrarenon poteft. /. . Ced. de LL. Ergo. Ra- Q1 tio eít: partim,ut illorum potentiá ac opibus tl tenuioribus emendi vendendique commer- u [j cio , non finé ingenti urbium pernitie ac 1 damno difficili nonreddito , izzer plebeos C 141 nmegotiatores facilius (it emendi vendendiá, com- mercium. Fip. d.l.3.partim,quia à viris nobili- uf M, d[f bus Mercurium coli indecorum videbatur. Ned; deb o ob I65 d q Ned;peralios. — argzo S.1. . 2. ff de CAdmin. Vr a yer. ad Civit. confer cap. 72. (-84. de R-J.in6. Verüm hodieperregiomum ftatuta, acinve- mlüm gtnn teratam confuerudinem ab hac prohibitione T A mor l long? receffum eft.. Enimveró apud Vene« tepur tos, Lucenfes , Genuenfes , Florentinos , LEU li Holandos, receptum eft , ut nobiliffimi ex ipfis ampliffime O mercatura Óperàm navent. W [ At Dui Sed quid OCORQA ! il CM s « Dcr Clcricis. E ;nentibïus & TT üpers Vendentibus fentiendum ? ln x Uzflionem hanc tractanc Th: Th: ] i Ia : Q quando agunt de contractu, de quo m modoó ego ; Canoniftz , & fi illam nüont ad ziz, $o. lib.3. Decret. ne Clerici vel Monachi C« Agitent, attamen ad tit. etiam 17. ejafd. ld lib. tanquàm fede non. minüs proprià eam m li examinare folent. Ut re&tiüs quid fentiam T s decidi poffit: 1màó emptio venditio, quà quis fibi , fuis; neceffariaemit , & fuperflua t vendit , ac Oenconomica vocari , atdue à S. Ij d' Thom. 24 2. 9. 77. art.4. ex Ariftutele r. po- um jbl lit. cap.1.5. - 6. neceffaria, & quafi naturalis n dici folita, difcernenda eftab eà , quà aliquid L 3 emi- X 166 &b o g y emitur , ut perinduflriam & artem mutetur, ;Wü ( d & mutatum cariüs vendatur, quamá; au- q wtw &tor operis imperfecti relatus Caz. 11, Di//. 88. [länd/ dum ait: quicuná, rem comparat , non ut ipfam i vem integram c immutatam vendat , fed ut m i materiafit , aliquid inde operandi , ille mon eff T segetiator , negotiationem effe negat 5 atd; u Pü hezc, ab illà emptione & venditione , quá L resemitur, utaut omninódnvariata, aut cer- j tÓó paràm mutata, & fecundüm commu- | ddq) j nemaftimationem eadem permanens, cariüis BL vendatur , atdue tefle i. Caz. 11. diff, 88, u inverbis: qui autem comparat vem , ut illam i 5![ | fg'ïa 3pfam integram C immutatam dando lucretur , u à ie eff mercator , proprié negotiatio audit, n hi ' ! feperanda eft. 2do. N omine Clericorum I r el omnesilli, quiper ordinationem, autdepu- ! ! b i tationem minifílri Ecclefiaíftici ad fpecialia | u DEI fervitia proximé adítrictifunt, non tan- E tàm:n minoribus ordinibus, quibus vortum 1 äwnïu] !] caftitatis annexum non eft , uc oftiarij , Le- ( Gores, exorcifíte , & acolythi feu cerofera- g rij ( quibus & tonfurati , eftó prima tonfura ; M I ordononífit, fed difpofitio folàüm ad ordi- W/I/) nem: ob z. cap, ex. "3 de ZEtar, c qualit. 'W'* med. cap. 6. 93 de Tran[adr. adduntur) qui be- D7 neficiatifunt./ Covarr: Zozz. 2. pract. quaff. ('.'IP. ":afaq 3. poff num. 8, /ïg. * Partim, quia Clericis co- ram L ] ) dbeb o d55 167 Tm T ? Qum l tam judice laico in negotijs fecularibus ad- i, Il D!)' vocatos agere regulariter equé, ac nego- ! Mp s tiari prohibetur , ut videre eft in. cap. 1. 5$ ze Clerici vel Monach. & . Clement. 1. de Vit, c& 2. L Á honcfi, €leric. Ergo quibus Clericisillud pro- Vil hibetur, &hoc prohibitum erit : fed C/eri- CIHICgar;f n ci in fübdiaconatu b fupra , in ordinibus quo- que minoribus , ( fl'ipendgs ( id eft beneficijs ) lt Ecclefíaflicis faflententur » coram feculari judice. J nv mms) Mil advocatiin negotgs fecularibus freri probibentur, Princ. cap. 1. * de Pofluland: Ergo & nego- dj ^ M i tiari. Partim,quia in cap. 7. *à de Cleric. cenjug. Ubi quidam , qui priüs in acolythum ordi- Wamw, natus fuerat , & poftmodüm uxorem legiti- 10 gt mam duxerat, ab Epifcopo, ut tonfuram i Clericalem contra illiusterrz confuecudinem wrdcpu- invitus deferat, cormpellebatur , fequentia r exaudiuntur: Mandamus quatenüs ipfum fuper Q9 t zon[uratione bujufmodi non moleffes , dummo- BOC dó mullum percipiat. benefícium Ecclefiaflicum ^ ( irregulariter videlicet ex difpenfatione fum- Wil mi Pontificis ob cap. i. eod. ) cugus rattone te- *[a/m * neatur. clericalem deferre. ton[aram: quia cim iti- eum oporteat NB. Secularibus negotisimmaifce- 713 vi , ton[ara ipfius fecularia exercentis videretur ib profettó inminiflerij no[ffri vituperium retunda- t re. Conferc praterea.| ffz. dicf. Clement. 1. de TU Vi.ck houefl,, Narabeneficiarij, cümratione n y 4 benc- 168 ; &b o ebat W W beneficij vacent , feDEO & Ecclefiz , mun- T f T j do & profanis curis avulfos militare magis proftentur, fiquidem ob füfceptum munus ul T facris Ecclefiz: minifterijs »'Deid; cultui ope- bonoi ras fuas impendere addicunr , quàm clerici yi E]?l à í non beneficiati ; quamvis & his fordidam Cond negotiationem , vilia & abjecta officia , ut m Lanionum, tabcrnariorum,marcellariorum,- h4 ", a utquz beneficio fori, vel& canonisindigna funt. Clem, x. de Fit. && boneff, junc?. Clement, venn sun, de Cleric, corjug. exercere prohibeantur. dedti Et majoribus, quibusillud annexum eft, ut (imd Subdiaconi, Diaconi , presbyteri feu facer- un li dotes. «4rgto d. cap. 1 & de Poffuland, Cle- 1 (üflfm ' sment.x. de Vtt. e boneff.clerie, Verüm etiam Yab religiofi cujufcunqué regule , non modó ul at profefli , utpote quorum vita ab ijs , qua mentem à divinis & facris exercitationibus fucum avocare poflunt , remotiffima effe debet , Qu fed & novitij, quia novitij nomine religio- r i forum & Monachorum veniunt, his veró l ncgotiatoabíqué difcrimine ftatüs fimpliciter jnrg;'m prohibetur. 47g10 ffn.cap, 4. & princ. cap. 6. n 84 ne Cleric. vel «honach, Cur his, qui in Ef tempore fünt , quo, an mundo mortui in hàác velilláreli ol gioneDEO viverepoflfint, pro- Hf bantur, id li Cccret , quod illius ordinis pro- (f:c/läria feílis prohibetur? 1 mó Canonici; Pralati, & Epif- l69 Sllæ:m ! Epifcopi , tum quód hi juxtaD. Apoft. 7rze- itge , j prehenitbiles effe Epifl. 1, ad T bimoth, cap. 3. ln Qu MTA ] verf. 2. Etin omnibus fe ipfos exemplum onorum operum przftare debeant. 4rero m ! fon Epif! , un. ad Tit. cap, 1. verf. 7. ne, ut loquitur Concil. Trid. Seff. 24. de Reform. cap.1. totius. of familie Domini flatus e& ordo mutari incipiat , ïc 'Om fí , quod requiritur in corpore , non inveniaturin Qd capite, Tumquódea, quz clericis non con- 1 h, veniunt, multómagis Epifcopos & Pralatos lia dedeceanr, eorum fiquidem , qui alijs prz. Inel u funt, minimi defectus vulgo maximi viden- o tur, & parva vitia magis eluceent , quo pre- ii [) , ftantiores debeant effe illi, quibus adharent; if intelligi oportet. — His pracognitis t &.. L Clerici emptionem & venditio- »Qqu nem Oenconomicam , neceffariam & quafi ooibys naturalem, quá neceffaria ad fuum füorum- dt due ufüm emuntur, &fuperflua venduntur, ndjo. cateris paribus & licité & validé celebrant. lm j Prob. Membrum prius. ACtum, ui xp]ia'ref t. ned; ex fe inhoneftus , nequerefpe&u ftarüs g indecorus , atá;illosad hunc connivendoin- n vitari nón indecens , ideod; à facris Cano- uin nibus prohibitus non eft, Clerici licité po- p nunt: atquiemptio & venditio Oenconomi- 0 Pï ca , neceílaria & quafi naturalis , quá necef- u« fariaad fuum, fuorumd; ufum emuntur , | Epif- L ; & 170 eheb o dhob l M ïæ I & fuperflua venduntur, actus eft, exfe non " J inhoneftus ex d. iz Difp. Yma , nedue re- o y fp.c&unüatüs clericalis regulariter indecorus uo " (quia in codem pofiti ad fuam , fuorumque ! hi fuítentationem congruam & honeftam obli- pfO qpitu i gantut, permutatio veró vix non ab ufüre- ce[fit ). nedue, ac fi,. clericos ad hunc con- m ) Y i nivendo invitari, indecens foret , à íacris turg Canonibus prohibitus eft. Prizc Cam, 9. t01 Ph Quefl. 4. cauf. 14.. Ergo. (à f : Prob. Memb. pofterius. Emptio & ven- h ditiio Oenconomica&c. Eft degenere per- foni miílorum , quia ex 4/Z, in cervice hujus i difp. omnis emptio venditio eft de genere f vili permiflorum 5 Ergo quinec Naturá nec Ju- rc ad eam celebrandam inhabilitatur, cateris n paribus eam validé celebrat: fed clericus nec hn a Naturánec]ure ad eam celebrandam inhabi- ^ litatur; Ergo. Ti tiiaj xj II. Clericis & religiofis, fi calleantali- ' mm quam artem matcriam emere (cum grano falis tamen) inded; confectaopera vg. fculp- !t curas, picturas, horologia jufto pretio ven- D1//] ! H',fo d dere , tam quando congruam fuftentatio- nem aliterobtinerenon poffünt, quàm quan- V MOH,* do ex patrimonio , beneficio , vcl monafte- u rio fufficientes & abundantesreditus habent, .fkï'iii"qalä Dif/, 91. in quem cap. r, *« de MW äc,c:. Can, 2, | U Cele- 171. Go5 oc5e t&» CXfcg J L Celebrat, miff. plané coincidic. Molina. Tos.2. & de Tur. c Tufl. tratt. ». Diff- 342. pag 379.litt. It m : C.D.E. Prob.Illud clericis&religiofislicet, ) fuoru;m uod vel Jure. Naturz , vel facro ipfis non ln prohibetur, fedab alterutro illis potiüs pre- 003b Ü Cipitur ; atqui inutroq; cafu dato materiam . emere, & confe&aex cádemoperajufto pre- m; äu tio vendere clericis & religiofis Jure vel. Na- N- Qu turz, velfacro non prohibetur, fedabalreru- tro ipfis potiüs precipitur: Ergo in utrodue Wi cafu daco ipfis licet. ,F ïgCHCICpa Prob. Pars prima Mi : quoad hypothe- "i d fin primam & fecundam tum exemploS. Pau- l *dcgc M iH li Apoftoli quia hic , cüm Epifcopus eílet ; manibus fuis operabatur ; artemd; fcenofa- iij r &oriam exercebat, ut ac, £8. verf.3. &* 4.came "st f/at , qu& operi faciendo neceflaria erant , n €mens , & artefacta vendens vel permutans, Ium verbis ipfius Do&oris Gentium: Nez j 4f enimait hic defe 2, 7 be[fal cap. 3. verf. 9. gra- iil Hs panem manducavimus ab alique , fed in labo- J "[n 9 ) re , C in fatigatione nocfe ac dieoperantes, Né (] quem ve[irüm. eravaremus,. Tumexco,quia lü IO. . Hycron. relatus Cazone 33, did. 5.de CWF** n erat. Monacho, utaliquodartificiolum exer- lt ceat, verbis fequentibus fimpliciter fuadet : bett facito aliquid operis , ut diabolus 1e femper imve- m niat eccupatum, — n defiderss enim efl omnd (b * ' dfl.lf ) )72 &b odb l z j otiofus S,um. eod. Otiumá; ut trito fertur ada. i '3.,. gio pulvinar diabolieft. Tum quia idem $. !Nf " €ui vel maximé fidés habenda eft, 4. $. u». " refert: ZEgypriorum monafferia bunc morem te- wl'ümüfï? uere, ut mullum absá, operis labore. fufcipiant: W non tam propter vitlás nece[ftatem, NB. Quim j propter antma falutem : n vagetur perniciofs nf cegitationibus mens , c inflar formicantis Hie- ylil. Cdj' yufalem omni tran[eunti. diravicet pedes fuos. at Tum quia fure Nature hujuímodi emptio ficiot venditio clericis quibuscund; non prohibe- al tur, fed permitticur, & Jurepofitivo facro d i nullus textus clarus contrarium ftatuens af- dant fignabilis eft. TE Prob. Pars fecunda hypothefis primz Y rfuua T j Min: Clericus vicfum c* veflimentum ffbi arti- j ffciolo , vel agriculturá , abfque officg [ui dun- Tl M WV FAxat detrimento paret, Concil.Cartbag, velatum Ihm ll 0[: Can, 3. difl, 91. Ergout clerici victum & ve- Al Qu ftirum , fi illum congruentem non habeant, pmm artificio fuo fibi querant, à dicto Concilio Q h precipitur; fubf atqui vi&tum & veftitum J attificioaliterfibi querere non poflun;quàm M ( fi materiam ad exercitium artificij fui necef- t fariam emanc , emiptam auxilio notitiz arti- jn ficijfui mutenc, mutatam , & indé confecta t artificiofa vendant, aut permutent; quia W:df h imagiílro aliquó operas fuas locare; & ita vi- E àum " 178 Ofcr . dbib o eees ' &um & veftitum fibi comparare, ftatui cle- QUi i i ricali , plurimüm indecens eft , confequen- l ? E7 'ter Concilium Carthaginenfe hoc incendiffe m 'verifimile non eft; Ergo. [ Ua Mi , N] - Prob. Pars 2da hypot h:2de Min. O»nes ' elterici NB. Qui ad operandum validi funt , " *'"f )l;ll l Ttpiy; artificiola , & litteras difcant.. Concil. Carthag. ,ve lat. Can, 4. difl.9x. Ergo orani clericoin- ! rl j Id mv diftin&e , tamqui pauper , quàm qui bene- T prohi ficio aut patrimonio dives eft, artificium ali- uod & litteras addifcere precipitur , quia GIJ'VO ht (0t)y dic, Cencil, Inter hunc & illum partim obra- riones füpra ex S. Hyeronimo adductas, par- üm ad calumniam , quam olim Chriftiani lj univerfim ab Ethnicis , abijífdeminfructuo- LT fi, & inutiles reipublicz uti refert & rcfellie fi du n Tertull: di&i , paffifuerant , evitandam, di- ftin&ionem non facit ; fed fruftrà precipi- n& ben turporentiá , cujus actus prohibitus eft, aut rohibetur , nam fruftra eft potentia, qua XOndi non poteft redigi in actum: Ergo nifi fan- Vl Qionem 4idf. Concil. fru(traneam velis, em- n ? tionem rerum u artificio proprio mutatse «t rurfus vendantur clericis non prohibiram,fed if* ermiflam & potiüs preceptam eíle admitte- &fB&l re debes, quod & ribi ob fiz. med. cap, 1. 5à Nari quia ge cleric. vel. Monach. faafürn volui. a licét exempla Apoftolorum yeterumque n 7 cle- "74 j ! &lericorum & regularium fuis manibus labo. | "'[w cdii »A'* rantium , àc infuper quidam canones ven- | ] | d dicionem artefactorum in tantum , in quan. tum ad vitam fuftentandam , & fuccurren- | b reiqi dum indigentibus neceffaria eft , concedere: l00 videantur , attamen cenfendumnon eft, Ec. *?P a l . ! DL clefiam, qu& voluit, ut propter indigen- ertti tiam clericilaborarent , voluifle , ut ceflante bus indigentà non laborent, vel fua artefacta donent, projiciant, aut diffolvant , & de- teme na[c j li ftruant , ficuc quidam veterum Monacho- n«j rum, qui fportulas ad vitandum otium à fe uj contextas, retexuerunt. Siquidem prater hoc, quód clericis indiftin&e artificiola ad- ggna)ris.;f:j difcere pracipiarur, preterhoc, quódillud, * s L.Xi ;u quod per artem fuam clericus effecit, velut A " dh partum inutilem abjicere , & nullum inde Ti i fructum nifi laborem habere , nimis durum ]ihüsa;iorc nl fiz, preterhoc, quód haec emptio & ven- ditio nec inhonefta, nec fcandalofa in vul- pni gus, nec periculis anima obnoxia , uti ne- 'Tü], d [9 tiatio proprie dictafit, przterhoc, quód ; nj j f acrationeclericialaboremanuum , quita- Mi menipfistumad evitandum otium, & petfi- t mos otij fructus , cum ad fanitatem corpo- tj lii tis, obquz Ecclefia, & facrorum ordinum 'regularium fundatores, pracipué S. Bene- L **v-di&us/, uti oftendit in. Benedicto il luftraco j Hz- d o dbob r74 "l rr»frenus, laboremillum praícripferunt, ne- Ollü; ceffarius fit, abfterreantur, fiEcclefiaclericis UA congruam aliàs fuftentationem non habenti- N fiys busartefacta fua vendere folüm permitteret ; » Cty: reliquis omnibusveró ea vendere prohiberet,. Dnong ipfía contra cap. 84. de R.7. i» 6. ac contra fe P[cl' l'nd]; ipfam ageret: cüm idem effet, ac fi przci- ") UfCCIf: peret: vosclerici divites arcificiola addiícite, fi ij quibus comparatis, materiam his competen- D tem emite, & camtranímutate, artefacta do- tMonag nate, deftruite, & projicite, velfervate, do- [ nec congrua vobis fuítentatio deficiat , cunc enim ea vendere vobis licebit: itad; quo hr fciiad una via ipfisprohiberez;adidaliá etiam mon- ftratà eos admitterer. j TU f vt Dixi fupra cw grano falis tamen. — Na hum i. imprimis data g. Deartibus ex fe valdéhumi- is du libus acfordidis, autquarum opus feré non od nifi ad vanos & pravos ufus adhibetur , non f procedit; clerici enim officium macellario- rum , lanionum , tabernariorum & caupo- Ut numtefte | Clezment. x. de Fit, f honeff. cler. (j q!läd? exercere, ad tractanda fabrilia , fodiendam Jf terram , operas fuas locare, arma bellica, char- ! pciïi- o tasluforias&c. —Perficere prohibentur ; quia fimum haec & fimilia ad contemptum ftatui clericali Bent comparandum apta funt. 2'do magnopere ao & ven- attendendum eft, né cmptionc,laborc la ditio-; 176 mabodm wx ditione illà ex fe honeftá animus nimiitm di- " ftrahatur, ut ejus nervi & induftria in virtu- " tis comraendarione ut loquicur $. Baf. eli- t i dantur, néquid cultui divino , curz anima- . . àli acris ditad ( i rum, & officijs f decedat , né cupi terrene quidquam in eáatribuatur, &avaritia 4 p inflammetur, ad que cavenda S. Bened.prz- IU det cepit , ucfi quod opus manuum à fuis ven- datur, femperaliquantulüm vilius,benignio- Jicot ri videlicec pretio,quámáà fxcularibus datur , hp d id peragatur, rationem addens : ne in ipfis pretijs avaritia malum fuübrepat, & ut in | Quc?o,fq füna omnibus, dum non proprium , fed proximi lucrum quztitur , DEusglorificecur. NT 9j III. Clerici & religiofiemptionemar- L tificialem in fpecie , quá luori causà aliquid D] emunt , utnon proprià arteatque labore , fed LT alieno mutetur , mutatumque rursüs cariüs Mi b vendatur, validé, quianec Jure Naturz, ne- que per quempiam canonem inhabilitati t í í / W l funt, fed illicité regularitercontrahunt. — Ita [ ceommunis D.D. Prob. Finis quaré Ecclefia j | no(tranegotiationem religiofis & clericis pro- (j t hibuit, eft, u illi à negorijs fibi obcupidi- VV&/J tates cerrenas & lucra in convenientibus ar- TU ceantur: Ergo omne negodum, quod, qu quiaterrenascupiditates & lucrum fovet , fta- A " tui illorum indecorura cft , ipfis incerdicere (w 1 voluit, Eb o d 177 ii m voluit; aliás illum intendere non poffet , A cüm illum obtinere noller. - Atqui quando g lucri causá aliquid emitur , ut labore & in- ' duftrià non proprià , fed aliená per condu- "Q " &os famulos & operarios in aliam formam "l mucerur, Jnel & redigatur , mutatum, redactum- ' ! quecariüs vendatur, eít rale negorium in. il !! decorum , quod animuni adterrena trahir; ) "R lucritemporaliscupiditatemfovers Ergo. il- ) u lat: atet ex Caz.2, dif/.88. Prob. Subf con- !i? du opradiotum lucri causá, uteáper con: *u ductos operarios colantur , eft tale nego- m tium clericis & monachis indecorum , quia ' Can.26. diff. $6. exaudiunturfequentia. Per- U* vemir 4d Janctam [ynodum ( videlicet Chalce« ii donenfem ) quia des , quiin Cleroconnume- " remtur , quidam propter zurpis lucri. avatiam u) NB. aliarum poffejFonum conductiones fifeipiun, m €c. Decrevit ergo fancfa C magna fynodus , lis memiuem borum deinceps , boc ejf Epifcopum , Yl fiveclericum , aut monachbum conducere polfe- i, ffones, Quibus princ. Cam. 1. diff. 88. Can,3, J * ueff, 3. cauf. 23 capo 1. 93 ne clerici vel spo- pidi- nacb.& fin cap. 6.eod. concordat: Ergo etiam r emptio artificialis in fpecie , quá aliquid lu- pj Cri causá emiwur, ut per operarios immutea !t tüur , immutatumque carius vendatur , eít t talc negotium clericis & . monachis indeco- li, " rum;z , 158 dub ogm '*; doW . rumà: non enim apparecquà ratione condu« &iopoffeffionum, eo fine, utijídem per alios qi cultis fructus cum lucro vendanzur , clerico ". g turpe negotium fit ,. emptio vceró mectallo- rüm vg. eo fine, ut condudtis ad id operis ; j « Qu mutatracum lucro vendantur , honcftaticle- ( ricalis vite conveniens negotium fi. . Nota n C tamen, ficuti clerici , fi condu&ori inre con- ductà fuccedant, in condu&tione ufque ad non ! veni tempus in contra&u prafinitum remancere jn d licité poflint. Reduan. de fpolgs Ecclef quaff. d: num. 12 Ia & fi hujufraodi negocianti fuc- cul hii ecdant, materiam adhücpreparandam, per H d ad idjamconductos preparare, ac cum lucro ; lu Á Á !] venderce licité valent. 4rgto med. cap. Y« 94 | h l WL de Nov. oper, nunt. juntt, to1. f, 4. ff. de Deci- y rionib. ! Häigmn N Dixi L Lwcri causi, Nam fi aliquid emant, ut arte & labore alieno in fuum fuo- iPL d ! f rumQue commodum mutetur , utidj; em- ff prio & venditio, utpoteab omni prohibitio- nc aliena, licitaeft. - j |h Dixi II. Regulariter,Exc . calce &. 4. J cpticpcm videin " L . 4. Clerici emptionem & venditio- ij li l nem ultimó füprà defcripram feu negotia- tionem proprié dictam validé quidem , atil- "W tig— u l»ioitö»u celebrant. Prob. Pgrs prior. Nego tio dbob e ho 179 6 Cy do clericorum à facris Canonibus expreísé hp W non irfitatur, fed folàm prohibetur, quem. admodüm exfequentibus elucefcet , confir- ) D Lily maturque ex conftitutione Pij 4. Que incipit Decens $. Novemb. 1560, Edità , vicujus prae- ncm., t cipitur, utomniabona clericoruüm dictorum. €x negoduatione illicitá acquifira , ipío facto lr Camerz Apoftoliczapplicata fint, quod effe ufqu: non poflet , fi hic contra&tus emptionis & p venditioniseffecnullus; quia resita acquifira J Ti in dominium clericorum negotiantium non cranfiret, fed in dominio eorum , cum qui- * Il bus clerici illicité negotiabantur & contrahe- J «» bant, permaneret , itaque his reftitui debe- m ret , nec Camere Apoftolice jufté refticui Dui poflec; cüm laici, cum quibus contrahebanr, delitum non committerent, & quare puniri - li poflent? fed quod à facris Canonibus ex- zä n prefsé non irritatur , fed folüm prohibetur , ! validum eft : uia mulktafferi probibentur, qua li* i Kifaciafuerint , obtinent voboris frmitatem. Cap, ' F 16, 4 de Regularib. Ergo. . Prob. Pars pofterior.. Clerici vfficia wvel ) commercia fecularia nom exerceant,. cap. 15, a. ) de Vit.ef boneft. Cler, fecundim inflituta pra- QU decefforum noflrorum (ub. interminatione ana- L thematis prohibemus » B8e mohaché vel clerici J causá lucrá negotientur.. Cap. G. W& me cleric,vel u E M« 1?o &b od 1 Wm Monachi tc, — Ergo causà lucri negotiari cle- s ricis eft prohibitum : fed causálucri negotia- h ri nihil aliud eft, quàmrememere; ut eadem (j immiutata cum lucro rurfum vendatur , ac IW negotiaionem proptié didam celebrare Canonum €nim ffaiutis firmatum eff , ut. qui-* s emendi vilins , vel i cund, in lero effe voluerit , * N yendesnd / cATIMUS fludio non utatur. Can.3 caufc 0i 4. ac megotiatorem clericum quafi 14. quafh, quandam pef! em fugiat. Can. 9. diflincl. 88. Er- L JIJ .&o., Cürhoc? m.Quia semo militans Deo , i * *mplicat fe rn-egotg's fetularibus. Divus Paulus n Af 2., 47 Timot b a. verf. 4. Cüm juxtaipfiusDEI hominis Luce 16, verf. 13. effatum zemo duo- & Q W ( bus dominis [ervire po[['s. quantó magis quidi- «ino facerdotio bonorati , in clerico mimflerio QU l ^ con[Hituti, i non nifi altari & facriftcys defer- «iire , órationibus vacare , ac divinis C fpiritua- l;l Qu libusvebus occupari debent ,^ molefljs &* laqueis u D fecularibus obligari , ab Ecclefiáretedere , jv ad (f terrenos ef- feculares addus vacare nón debent. Cy- ] £l prian. £piff. 66. jam negoriatio talis actus fe- cularis eft , qui teftibus negotiatoribus ipfis ) TA animumin infinitaspartes diftrahit , talis la« T queus, quo hicin profundum curarum tem- li (f poralium mergitur , talis moleftia ; quà fe- m l mentis bonarum divinarumd; cogitationum . 1 t hi l ^^ | D N fuffgcatur. S. Baf.ip Pfal. 45. & quà ratilc]):z l; I8I db?b o eheb O hzc illis permitti poflet ? cümij, qui Impe- 1ncgm ratori militant , ac profanz militiz ad fcripti ] funt, in cà provinciá, in quá militant, ne- daflli,, otiari prohibentur , ne militià fuà avocen- db tcur , utjam di&um, eccur fupremo Impe- 47"' racori , Domino dominantium immediaté il auctoratis , Deo proximé militantibus, fidei nj militiam actu exercentibus, qui,quia de forte a Domini Íunt , clerici vocau funt. prizc, Caz. iM 1. dif/, 21, quidorainum poffidere , ac àDo- 7) mino poffideri debent. Caz. 5,cauf. 12.. quaff. u 1, quorum porzio D Eus eff , quimibil debent cu- ij vare, nifi DEum. Princ. Can. 6.cauf. 12.. quaff. yii 1. Qui mundo mortuifoli DEo vivere debent, Wil ut avocentur , negotiatio concedi deberet ? Jf Cur his, qui juxta' Cas. 41. cauf. 1. queff. 1. DÀ Caz.15. cauf 12.qu&fl.1, In. divinis elogijs ali- It quandoDij, aliquando Angeli appellantur, /i l qui poffidentur à domino ,. qui nihil nifi t Deum curare debent,. & illi foli vivere , - 7 corum folicitudinibus & fpinofitatibg (X1- y plicari, lucrisd; terrenisinhiare, Mercuz 'um- (P(li que coli, qua ufquéadeó quibusdam of'a'i: ] nibus laicorum juxta jam di&ta dedecent , in- Ut decens omnino & indecorum non fit ? Cur j negotiatio, ob quam Pia Mater noftra Eccle- I fia teíte S. Epiphanio Heref-uit. aliquos non y| proximéé&immediaté de forte Domini , fed K M 3 c 182 db o mb 3 y/ de communitate folüm, qui propter panem ul füuum quotidianum eà utebantur, inferiores ul,k omnibus duxit, his, quiimmediaté & pro- | ( ximé deforte domini funt , qui primum in n Ecclefià locum obtinent, qui alijs exemplo ! yt) effe debent , qui ad fui fuftentationem ne- pam ceffaria éEcclefià accipiunt , quibus S. Apo- d ftolus Paulus in primis Ecclefie orthodoxe r cunabulis jam jam vetabat , dum Epi/f. um. £ap, , verf. 8.ad Tis. fcribebat: Antiffes (acuti- | PI'OXJ IQ5 liter quicunque praterea divinz militiz im- mediaté & proximéaddictuseft) £urpis lucri | i Ti cupidus non frt, — Cüm per Iy lucrum turpe , il- & »jrztä lud , quod obinzqualitatem &c. Injuftum E cít, utpote quod Jus Naturz omnibus ho- l V minibus jam pridem prohibuerat, intelligi li ^ non poffit, fedillud n egotiationis, quod in ï lit fc quidem indifferense i , Certas tamen per- fonas, facras nimirum & DEo proximé fa- T P C raras dedecet, tefte Juliofummo Poncifice N Yi CanMp. quefl. A. cauf.14. inquiente : quicund, b jemp.ve me[fis , vel vindemia won nece[fitate , D fed propter cupiditatem comparat annonam »vel j Mfc'ää vinum , verbi evatia de Duobus denargs com- ! arat modium unumy cb fervat ufquedum ven- E Fdw datur denars quatuor , aut féx , aut amplius , boc NB. Türpe lucrum dicimus. Supponi debeat ; LT A um 4* | quo fenfu 'curpclucrt?m &S. Ambrofïus d ille 385 ebeb o g r ille Zib, . de Offc. cap, 21.. Quzftüs ftudium li elericorum fordida negotiationis aucupta vo- 'C&pn cat, & Concilium Chalcedonenfe, dum hoc It Ca7.3.dolenter queritur, quofdam € clero t Propter turpia lueva condudiores alarum poljeffio- M »umferi. Quospropterca minifterium DEI M parvi pendére dicit , fumunt : conveniens hod; fit? Curnonhi, quiperfectionis ftudium, & cxleíte quoddam vitz genus immediaté & i u proximé profitentur, ac ad abducendos à ter- ( renis mortalium animos , & celeftibus im- 17 buendos, à DEo dati funt , abomni nego- u tiatione, utpore inter quam nec ipfi ad cam lnp vitz fublimioris perfectionem, ad quamten- h. dere debent , eniti valent, nec alios fecum elevare : longé remotiflimi effe debeant? . li d Excipe eos , qui ex neceffitate fui, vel fuorum vi&tüsacveftirüs , quem aliter com- ÉÉ l: v modénifi negoriando procurare nequeunt , negotiationes celebrant: hi enim utique & ( validé & licié agunt. — Defumiturex cap.8, li 5 de Decimis. übi monachi quidam ex necef- » fitate agrosconductos habebant, quospro- n prijs laboribus & fumptibus non improbante Alexandro ;. colebant , qu& tamen condu. n h Qio feclusà neceffitate per. meZ, cap.t. *« 7 ne cleric. velmonach.cbc. . Licita non foret ; Nec tamen ju m e[t )m,' ac ?rob; ! flum - megoti con- l 4 * 184 D ET contradicendum propter nece[fitates diver[us , , M quia legimus (anctos Apo[lolos megotiatores fuiffe; m g Fin,med.dict. cap.1.. Quoniamneceffitashu- jufmodi cohoneftando fimilem actum, qui gt in fe inhoneftus non eft, facit, utconftitu. u tioni, fub quá aliàs contineretur, jam non 4! Mi N fubjaceat. —4rg£o med.cap. ult. & de Fergs cap. 3. « de Celebrat, mi[f.e fín. cap. 4. & de R.j. liti Juxta illud : qwod nen eff licitum in lege , ne- i ce[fitas facit licitume Princ.d. cap. 4.. Quia lex ,40 humana intali cafu obligarinon debet.. Quà d x ratione Mol. Tom. 2. trac?. 2. de Tur, &* Jull, Di[f. 3 42« pag.377. litt. D. Wllos vinez Domi- « f nioperarios, qui dum in Brafilia & Indià O- « nj riencali converfioni Gentilium vacant , alicer !WI M in illis locis fe fuftentare non poflunt , ni- fi aliquod mercimonium exerceant , licité t agere , recté infert ; quód merces vili pretio ] ibidem comparent, & in Europam trans- d miífasyendant; quia aliàs defectu victüsope- D rarij ad Gentium illarum falutem procuran- ni damneceflarij ,^ deeflent, &tefte Haunoldo j ,3111 / "TT om. 4. de Tur. & Tu[l. tracf. Vo. cap. 1. controv. 4 27. iB fín. num. ,85.. In Concilio Elibertino j 'lpz)/]g cap.19. Clericisin neceffitate per fe intra ,. & ! ( per alios extra provinciam negotiari permit- l titur. l *l 1 & V. Clerici & religiofi ned; peralios " regu * dheb o g 185 iv regulariter licité negotiantur , eftó totam cu- uamþi ram alijs relinguant , emptioni & venditioni m nullo modo fe actualiter ingerant, nedue d nomine eorum tanquam principalium nego- ur;oni tiatiofiat. — Prob. 1. Clericiab indignis pofl bàc ) )am' queflionibus noveriut ab[linendum ,. $: 4b omni &F:rg& NB. Cujuslibet negottattonis ingenio, vel cupt- TTI ditatece([anduminquic GelafiusSummusPon- i»!cgtl,l tifex Caz.2, circa finem difl.88. e&- Can.1. Que[f. ( 4. cauf- 14. relatus : Ergo clerici & religiofi, j ( eftó cotam curam alijs relinguat , emptioni ?f & vendidioni nullo modo perfonaliter fe in- du gerant ; neqdue nomine eorum , tanquam IN principalium negoziatio fiat, nedue peralios nr,aikq : regulariter licité , quia prohibitum , quan- , 8 tümvis enim textus, clericisomnemnegotia- a tionem fimplicirer prohibens , allegatus , x i Decreto Gratiani defumptus fit, non impe- m dit camen , quó minus illos non ftringat : A ! cümjuxta approbationem Gregorij XIII. Sin- as guli canones decreti Gratiani finé errore aut falfirare cum fuis originalibuscorrefpon- ; deant, dic&ta prohibitio veró à Gelafio fum- V mo Pontificejuxta ipfius canonis infcriptio- [3)& nem promanaverit , negotiantur. Prob. 4l Coníq: mercator , qui operas , aut etiam partem pecuniz collaturus àclerico pecunias ( in ordine ad negotiationem accipic, dum M ; n6é- rcgü 186 FULT negotiatur , veré negotiatoreft ; ergo etiam clericus, qui eà intentione ad talem ncgotia- M [: tionem illi pecunias dedit: quia, cüm com- Lt mune lucrum & damnum cum mercatore , ( uti prafupponitur , in tali negotiatione pro jj ratà commune habeat , L ul ; ut patet ex naturá ipfius contractüs focietatis , illius mercato- l risfocius eft , in fingulas negotiationcs focij cd fui mercatoris habitualiter confentit , aut ! jo confentire faltem Jure cenfetur : tumquia, d qui facit per alium , efl perinde , ac fí faciat per fur fé ipfum. Cap. 72. de R. in 6to.. Tum quia W TC'H": negotiationis focij communi Jurisperitorum EU & negotiantium fenfu negotiari cenfentur : le non enim illi, qui pro negotiatione pecunias Wi folüm dant, & rationes , &lucra, fiqua funr, n lu prorata aecipiunt, omnem reliquum labo- 'rem & operam per fuos confocios exercentes, bl 'minüs mercatoresfunt , quàm fi ipfimet ne- gim hi gotij causá iter faciant , merces explicent, in manus cum licitatoribus conveniant &c. ii quoniam intentio ac confenfus generalis dan- -Eff[f] tispecunias, ut alter & operas fuas conferat, ví "ac datis pecunijs communi damno & lucro n ncgotietur, ficut ad denominatrionem focij x tribuendam fufficit , ita & fatis eft ad nego- A tiatorem denominandum , quia talis focius iiüïtq £* P'rob. 11"0&*1 m 187 " Prob. 2'do. Ratio di&is elericis & mo- Eangq QUty aschis negotiationem prohibendi, uti ad- verfarij fupponere videntur, non eft ipfadi- TIcftn ftractio, impedimentum ac retractioab offi- E cijs fuis & fan&ioribus curis: aliás qui finé L ll» ullo divinorum negle&tu per fe ipfos negotia- j nf tioni vacarent ( cüm ubi ratio prohibitionis DO ceflat, ipfa quod; prohibitio ceffet) licité ne- i, gotiarentur , quod ramennec ipfi Adverfarij admittunt: neque przcisétamipfum pericu- ïfäï,* f lumuniverfale diftra&ionis, impedimenti ac ïum(ïu retractionis ab officijs divinis, & fpirituali j animarum perorationes , aliasque facraspre- f ccsDEO, & celoafferendarum quzftu; aliàs "NI & alij actus clericis permiffi, ipfis prohibiti vb forent: quàmquia , cümindecens regulari- u ter prorsus & indignum fic, homines DEO ( immediaté facratos, quiéforce domini pro- Q ximé funt, lucris terrenisinhiare, &fecula- SS jf ribus eupiditatibusnegotijsqdue, à quibus & i ipfilaici DEo ferventius militantes abftinenr, m fe feimmifcere, & indecens & contrá deco. h rem ftatüs videbatur, illos illicio negotiatio- nis lucrative ad hec, & ad corradendas di- lch (oU vitias permittendo invitari , hocá; medio à q functionibusfpiritualibusavocari ; Ergo cle- yi rici& monachi, quia homines immediaté & proximé DEo facraü , quibus incendere lu- o crum 188 &b o»ææ mm*" crum dedecet , funt, à facris canonibusab omni negotiationis generearcentur; Ergo ) Negotiatio , quam clerici peraliosexercent, eító. illa bos à fuis funcionibus faeris actu ;ä(li | nonimpediat , eftó quód nepericulum qui. ij dem retractionis ( quod tamen non credi- * pum dero) ab ijídem fubfit , attamen indecen- r tiá illà & defe&u , quem Ecclefia in facris |pot hominibus, & qui DEO immediate & pro- ftaf ximé conícripti funt , fuá lege przcavere W voluit , hoc ipfo quod negotiatio fit , non p caret. tl .Prob, 3tio. Prediorum conductio,ut Wa ea quzítüs causáperalioscolantur , áàfacris (dcmpr u ribus clericis & monachis regulariter pro- | 104 À ibetur. rg£o Can. 1. Can, 26.diff. 8.Can. þu&n 3. uafl. 3. cauf. 2 1, cap-Y. (f 6. v& ne cleric, Y velmonach. Quiahominibus facris;per alios, H quos à proprio quaftu avocare potiüs debe- w rent, quz(tum quzrereindecens eft; ergo hi, etiam datio pecuniz , ut eádem per alios hnj [j quzftüs causá negotientur, clericis & mona- «l chis prohibetur, quia hominibus DEo pro- tíno ximé facratis per alios, quos à proprià ne- : gotiatione potiüsavocare deberent , nego- o tiatione quzítum quarere, indecens eit. d T Non enim video;quid turpitudipis qua(tus 1 d non V'V:X agris per alios cultis habeat ; quo etiam Wx cbo m a. lttiy etiam qüzílus ex pecunià ad Societate r mercatoriam datá contineat, Ea vt Prob. .4to, Crm quid uxa via probib — fatt; alicui , 4did aliánon debet admitti. Cap.8 4.de Culiy R,. in 6to. 'Ergo cüm clerici negotiatio- Q0t t nem perfemetiplos exercere prohibiti fint, nj etiam per alios eam finé labe exetcere non "m poterunt, Aliás lacri Canones intentionem lm&&p fuam d. cap.84. declaratam , & finem; qui praur eft , clericosà negotijsftatui eorum ob ipfas T eupiditates terrenas inconvenientibus arce- re , hicnon obrineret: quia liberriméinter- hd venieüte folüm contrac&u focietatis, ean- lt dem prolibitucelebrarepoflent. ii Dixivegulariter, E Xceptionem vidc fu. OM pràinfine & 4. Nec obít T. at I. Canones facri , iquilcle- " ricis negotiationem prohibent , univerfali- " ter & generaliter loquuntur ; ergo otritiesil- los , qui nomine clericorum veniunt, com- m pmuï prehendunt: atqui nomiíne clericorum ij n etiam,quiordines folàm minoresabtque be- ; / /1'0' neficio habent, veniunt, Caz. 1. dif/, 2x. Ergo. j Nam /eg. Maj. Ng, Quiahocipfo;quódfa. L crajJuraob inconvenientiam negotiationem T i clericis prohibeant ; illos tantüm clericos, d quibus negotiatio inconveniens eft, com- r prehendunt; ratio enim conftitutionis, eft anima ( 196 ob o t L anima conftítutionis , coníequenter eirca r " uos ratio prohibitionis ceffat, & ipfa con- " t d u | itütio ceíIat : fed clericis, qui vel ratione ordinum facrorum, vel ratione bencficij (a- | " j etis minifíterijs immediaté & proximé addi. Pn[fbl &i funt, negotiatio folüm inconveniens eft ; ;l'( yini quia hzc inconvenientia przcisé non tam mo]üïl rationé ordinis minoris, utpote ftante quo ;Mk matrimonium (chara&eremenim indelibi- orl T lem imprimit) negotium maximé feculare & validé& licité iniri poteft, — 4rgzo cap. 9. fU h 0n4 "$- de Cleric.conjug. Adeó quidem , ut ptivi- n 4 leeium fori & canonis ab Innocentio H. J 1 Summo Pontifice infavorem totius ordinis aitt elericalis editum , modó eum virginecon- j 3 | traxerint, & veítes clericales deferant, & t oft Concilium Tridentinum, juxtaejufdem Mi Se[f. 3. de Reformat..Can. 6, — Si alicujusEc- ägna j elcfiz fervitio , vel minifterio ab Epifcopo Mi uj deputati , eidem Ecclefiz deferviant, vel mi- du '."dx AWl tf niftrent , retineant, — Cap. wo. de Cleric.coB- jsg.in óto, Quàm beneficij, vi cujusim- Mion mediaté & proximé DEo mancipati,ac DEo du a&tualiter militantes effe&i funt, qui à curis m a & negotijsnon facris,quantum fieri poteft, Mirc alieni effe , facramunia re&é obire, acpri- iT marió divina terrenis cum eorum ignomi- L , /7 Í Argto uiä & probro non miícere debent, ) g*:,'auä.,m € df. 191 db o db Wt ' cap. T. 9« de Pofluland. nifi illicita agere defi- ' lpü ! derent: provenit, Et hze inconvenientia, ATT quz negotiationem illicitam reddit, e(ító re- :bgncü ! fpe&u matrimonij cefTec, attamen in incom« Wi 5atibilitatem de generat , ob quamipíebe- Mit neficiatus matrimonio jun&us , benefieio K fuo Jureipfo privatur. Cap.1. *$ de Cleríc.com- "Wi $sr4f. Cuuia beneficij conceffio ex Eccle(iae i confuetudine tacitam conditionem : fi cle- lhj ricus in caelibatu manterit, continet, . Sed //4, cur hujuífmodi beneficiati negotiationem !ln] non zqueé ac matrimonium licité contra- wb| hunt? . Quia hujus generis beneficiati , Wl eum d, conditionem reíolutivam collationi j* fuibeneficij adje&amfuifle vel veré, velíal- "i tem przfumpté fcíant, matrimonium con«- xeïul i u trahendo naturá prius fuum beneficium roe- qji figaant; ficuti ergó clericus refignatione Eplor lut beneficit fa&á , quoslibet feré contra. &us laicislicitos licité contrahit , ita & ma- uutt ( ER Jj rrimonium. Econtra talis conditio nego. ao tiationiadje&danon eít,undé negotiationem i celebrans fuum beneficium prius naturá re- jant fignáflecredinon poteít; con(equenter tan. quàmclericibeneficiati negotiantur, quod pot:[ï uf fimilibus Jürefacroprohibetar: « 4£e4sanm n enim Ecclefisflicus quis fft , — liceteà negotiari , / !! faifo jamnonlicet, Fin, Can, 1o. diff.gs. (ito Neds | 192 ob o Gdb NeduclH. Negoriatio proprié dicta jux- ( u tà difpurationem priorem de fe honefta & li- at Qs cita eft,. quia labes , quz in eà intervenit , " hoóminum, non ipfius negotij eft; Ergo , jl L m cüm nihil tam fan&um fit , quo quis abuti at non pollic , nec abufusufum tollere debeat, clericis, qui illam ad fines optimosdirigere, iil CL & certéeamjufté & fideliter exercendo;ma- Mu is, quàm laici reipublice: bono confulere offunc, 1mó ob vire eminentius genusad Cemeti ; fan&titatem directuri forent , ob vitia laico- ;uödcicn] rüm cavetari non debet. : Nam ob vicia lai- u corum clericis negotiatio interdicta non eft, l4 ;uamnfa:ä i ia fed utinquit Mol.zem. 2, deJur. & Tuff. tradt. 2. difp. 342.. Quia indecens omnino eft ho- i WRSTUN mines DEo fpecialiter & proximé mancipa- LT. tos cupidiraribus terrenis inhiare, & nego- tijs fecularibus fe immifcere. Prafumptio- Ut W L nem allegatam quod attinet, illam S. Augu- ftinusnon admittit, dum Zb. de Beno vidui- 'tfp t T It M JAT. tap. iv ait. fap? experti [umus in quibus- E dam lafcivia comprefsácrevilfe vvaritiam, — Ra- fudyr tionem addit, quod cupiditas à lubidinis volupta- | ] 0[370 te cobibita, majofibus viribus im pecunia fe por- 0029 W yigat appetitum , & illinc averfa , hüc fe impetu M ardentiori convertit. Quod . exemplo fen- mWUm Lj füum corporis explicat , ex quibus, fi unus lüm gcnt. " 387 vifus defit,. reliqui cantó acriüs vi Mm , Ned; Gaco o ha I9 hi dily Neque lII Licét clericisófficium carni- Al ficum feu laniorumper feexercereprohibea- tUt ' | tur, attamen id per alios exercere licité of- jdi; funt. Princ. cap. 69. 5« de Appellat, Kftà quód: 10 qui) monachi perfe venari prohibeantur, peralios Uti ramen ( modó izzra mona[levia feu domos, quas Ub inbabitant , aut corumclaufaras , "vematics ca- WUM mes m teneant , nec venationi prefentiam ex- Ib Wat bibeamt perfoaler) licité venari poffunt. G, 9 p Clement. 1, de Stat,smonachb. ' Ergo etiam fit, hii quód.clerici per fe negotiari prohibeantur , 0)itl) attamen per alioslicité negotiabuntur. Quia: &má (quamvis eciam /y predicforum in d. cap, 69, i. ad Decanum & Capitulum , qui pecora fua ii in pradijs fuis pinguefacta , per alios occifa m per partes vendebant: quod utidjue, cüm ni- &i bilaliud fit, quàm fructus prediorum fuo- dj rum vendere, illislicebat, referatur; quod ta- jj men & optimá ratione Magdunenfes cives ) Cefpicere poceft, &ita planénihil facicadrem: m finé dubio enim. domus publicas habere, "n quasalijslocent , velad carnes vendendas, vel f'! i um adalia negoriainillis exercenda, qualeserane d ftalli, dequibusin ciz. gzp. fermo eft , undé jimp reditus habeant , clericis & rcligiofis fas e(t) ideo officium carnificum per fe exercere cle- plo ricisprohibitum eft, ideo per fevenari mo- his interdictum eft, quia-a&tuale illorum v i E -- ab 194 ab hujufmodi in proprià perfonà, qua gra- vitatem morum defiderat, exercitium de- j decet. / Aft non ideoclericis negotiatio pra- W cisé prohibita eft , quia emptio venditio , actualisin propria perfonà dedecet, fed quia cupiditatibus cerrenis inhiare & lucrum ter- | 2 renumintendere& quarere,.ftatui ipforum minüscorrefpondet:- atqui fi& per alios ne- Pulkc otientur, cupiditatibus terrenis inhiant , & f u crumterrenum incendunt & quazrunt j Er- (quim go & hocftatui ipforum minüscorrefpondet: & d Ergo & hocipfis prohibitum eft. Atrton f d Mi Ü VI, grgï;z/w?a'i uemadmodüm defacto t | An, uidam à Poteftate humaná /h"';a:,nim T ad emptionem & venditio- [ w.m LUE nem inhabilitati ,. ac ab hác Hitay Vi mediante prohibitione 1m- At gt pedic fünt, ita & nonnulli 1 | M ad vendendum,emendum à ! ]'/f; h i privatiscogi,acemptio ven- LI & ditio à Poteftate Publicá ali- . qe " " ]äs quæï, dbob o dbes 19$ fa. BOtan) - quibus pracipi jufté,licità, & Xio Veni Cctl M validé poffit, & quando? C AUCTUL y. L. Emoinvitusrationabiliter À pri- àtui j vato ad emendum venden- ï .Derdi dum cogi,nec huicá Porteftace isinhay Publicáemptio venditio pracipijufté & liciré um (quamvis validé: dummodó ob jam dicta, Qu & dicenda infra defectus volunrarij fimplici- ter nonadfit, eftó confenfuiex dicendisin- fra involuntarium admixtum fit ) poreft. Jirgto [, YA, Cod. locat, Prob. Ab zrzitio libera poteflas unicuig efl, habendi , vel non babendi MM contraéfus. — Princ, l. 5, Cod, deO.ci4.A.. Kt Ymat [« quisd, vei moderatar ata, arbiter ef.. Med. L. 21. Cod. Mand. mibil emim tam conveniens eff yitt naturali aquitati , quam NB. voluntatem da- mini volentis NB.rem fuagin alium transferre, ibl ratam haberi, Princ. $. 40. Infl.de Rer. divif. $. i 3. L ij: de « , R.D. Siquidem rerum fua- rum adminiftrationem habenti pro volunta- M- te propriá circarem fuam efficaciter difpone- re poíle, proprietas dominij eft; quaré & E- ii (sl quesille Romanus, qui objicienti Augufto , quod patrimonium abfumpfiffec, hoc unum i ] refpondit: memm putavi ; excufatur. . Ergo nemo invitus rationabiliter ad vendendum , g N2 yel 196 j wü W : -s;rcl- emendum à privato cogi, nechuicà po- vt AW £eftate publicá emptio venditio precipi jufte, j & licité poteft. Prob.Illud confq. zzvitsm / comparare vel diffrabere poflulantis defiderium, "1 vtla juffam caufam mom continet. [. vx. Cod. de Con- g |] m frah. empt. quia iniquum efl , ingenuis bamini- qumrw v w bus non e[fe liberam rerum [narum alienationem, fict YUV Fin. la. ff. fí à parenz: quis., manumiff.. quia d* * avis bec videtur injuria , ut bomines de Re- fr, st 1 us füis facere aliquid cogantur inviti. Med. l, m v 14. Cod. de Contrab, empt. Ergo nec emere, &c. u Quisquam &c. — Compellitur. l. x6. Cod,de jur. delib. heé equum efl invitum [uo pretioves [uas um vendere. l. 9.ff. de«AGf. rer.amor.. Exgo. Nec dm " u Judzi quidem:nam zemo exterus religionis Tu- Vi daorum Tudais pretia[làtuet, ciüm venaliaexpa- Tl I nunt:'juflum efl enim [ua cuique committere.l.9. j UCUM li Cod. de jud. imó nec intereft juftum rei pretium offeratur , annon, i potellate cu- CY J ii M jusd, fft » per rapinam ab invita dominorem juffo | glfbm iil Jiretto comparare. Fin.l. 70. ff.de Reivind.cum, quia in'vitis nobis , ves uo[fras alius vetinere non Qf AL l ao debet,' Fig. $..L 25. ff. folut, matri.arbitrio po- !l f! uj Ut zius domini veipretium [latuendum [rt..— Fin. & 8. ff- de inli.Tur. — Prob. Hocconfq: tum quia ul al 32 cuju/quam injuriam benefrcia tribuere. moris ? ]y hujus 2ozeff. Fim.l. 4. Cod. de Emancip. li- u(æ D H * ber, Tum quia hoc membrum reipublicz, quam- dbeb o eab 397 Xthi) quamvis principalius fit , alia membra fim- )müj pliciter deftruere , ac horum Jura fubvertere QO telL.— Arezo l. 16. ff de,$. P. R. W i licité non Mij Fin. $. 16 . L. ff. ne quidin loco. publ, ffm. t(d] princ.1.35. Cod. de Inoff- tefl.I 6. Cod. deServit. wj Dixi invitus rationabiliter. Nam fecus eftfi- »iuj, quisirrationabiliter invitus fit: utputa fi vel nayj, hicex contradu vero , velquafi, vel ob Jus thiniyi alterius ad emendum vendendurna obligatus ^ oj d l fit, his enim & fimilibus cafibus ad emen- dum vendendum utique invitus quis cogi OCW Hf U jufte & licité potefi3quia, cüm obligatio ali- i ymin:;; cujus juftitiz hunc ad illud ftringat , injuria ceflàt , fiquidem cogens Jure fuo utitur. 71 Lgu.ü Hinc r i &. IL. Magiftracus vel reipublica füpe- rior exiftentibus nonnullis; conditionibus um fübditis fuisemptionem venditionem praci- nl jl l pere, &illosad hanc yelillamin eundamco- gerejufté & licité poteft. Prob. Quando Ma- II p giftratus exiftentibus hujufmodi conditioni- bus fubditis fuis emere vendere przcipic , & T eos adhoc vel illud cogit , aliud non facit , T d j J uàm quód lege vel juftitie proprie & ftricta clis, vel legalis vel chariratis, vel naturalis [ qu'Lf zquiratis obligatis , obligationem fuam ad j m T implere precipiat , & cogat ; nam naturalis Ómi- ,1PUb ncg;ffxtüdo , qu& þö mincm inter & h - nem 1 198 n&:m intercedit ; & infita reciproc& propen- g " fio (ut nihil dicám de lege divinà pofitivà " a proximum à nobis diligi jubente ficut. nos ipfos) hocofficium poftulat, u&uen modó ( | qub" proximum non lzdamus , fed ctíiam dam- 4 & u num & injuriam amoliamur, quando id abf. que noftro dif»endio poflumus; bonum pu- J dampæ ,m & qW»M blicum id eft communitatis, & patrie inco- jj Íumitatem, utetiam cumrerum propriarum 4 DArc jacturá promoveamus , juftitia legalis incli- Iu nat5 fileo titulos, quibus fupremo domino, j hi ( dii utejusreligionem & cultum, precipué publi- nilsct cum. pro viribus curemus ; obftringimur; tl contractus rempublicam inter & privatum velprivatosinitii, utplacitaferventur, obli- " ant Sedquando Magiftratus obligatis ob- zij RUR ligationi fatisfacere pracipit , & ad id illos cogit , licité & juftéfacit. li Argto L.185. ff, de £,7. cap. 6. $ de R.J. Cümhoc przcipere, um & illos cogere & ipfe obligetur. Ergo. Sed * Quaznam funtcoditionesillz, exiftenti- dl bus quibus fingulis ad emendum venden- jundaqm il dum quis licité &jufté cogi poteft? 9. Potiffimum fubfequentes func. L Ima publica neceífitas vera eft. — Quia kovif Jusaltum & dominium füpereminens ex con- Ajay, nexione civili totius cum fuis partibus , quia Lll fm]]?cn « partesfunt, genitum , in bonum commune n J ivon f/**ïiïæql, | etuo s 199 .t Ym lià v &on tantüm quarundam partium bona ( falvá ! t bísutiliter L. Rhodia dejactu ) deftrui, fed !t etiam , ubi necefle eft, ipfam quoq; civium t vitam morali periculo exponi ftringit; eccur quandoi eádem exiftente in bonum commune-qua- w5; Dony dam partium bona jufto pretio vendi, utpo- te quod minus eft, nonjubebit ? V pari Ump]f()päx Dixil. Publica nece[fitas vera , ideft, quae vl à parte rei vereéexiftit , aut cujus imminentis us probabiliffimum periculum eft , non ficta, r H ac fi alià commodiori & minüs moleftà vià p l ts fingulis civibus provideri, & bono publico t confüli poffit5 ne, quia fi alio eque opor- TT J tuno & facili modo reipublice neceffitati oc- 5 curri poffit, jufta cauía cogendi non fubeft, rerum fuarum arbitrio , lucro legitimo , quod , It aliàs habere poflenc , & ufu rei fuz cum in- tl juria priventur.- ho gma Dixi IL 7wffopretto. Nar;n fubditum, qui n j obligationi fu fatisfacit, abfque fuà culpá j t dn o jufto quivalenti, de quo juxta Brunnemann ad S. 2. l, . Cod. de Cemm. [er. manu miff. mum. " MM s. MNequidem fidem habere tenetur , care- si re, equitad & rationi confenraneum non eft. ; t T Argto $. un, l. 3. [f- comm. pred.. Quia, cüm Jus fupereminens ementes, vendentes obli- J5 ; qu gando , eorum jus &arbitrium valdéreftrin- comr'f ut, bonis conditionibusid / gat; neceísé eft , N 4 Poflö n P 200 &üb o i Ü u poffe permittendo füccurrat ; fiquidem jus fuumcuidj; hominum omnino detrahi ; hs j quumnon eft. Hinc * -'Eyï gulas nj [noi V Á & — InferesILSi inopia publica exigat, illos, qui frumentum , aliaj; ad vi&um necefla- | ii ( 11à, quorum neceffitaseft , habent, quibus ! J ipfipro fuá & familie fuftentatione nonindi- fj i gent ( nam tantüm , quantum familiz pro- , nib priz fuftentanda fuffici, ipfis relinguendum eit t cit , quia z^lus omuc id , quod fui ustis aratia | hu [I.IM Comparavit , vendere jufté cogitur. /. 2. Cod, m WE Hrn. 12 p fpecies quandoquidem fatis im- fs pium eff ,. füis quemá, defraudari » €44, 12 alios jniti £ransferri,d,[,5. & dum alijsprodeft , fibiob- T effe, atdjue ipfum velpenuriar fubfequenti | | mità tempore pati, velid , quod viliori pretio myma. | coadie di(traxerat, magno denuó comparare ii COgl, fatis durum[it , ehv crudelitati proximum Iafiälällm L.6, C. de Servit. & àquá) etiamfi mercatores f nonfint , nec res fuas venalesexponant ; ea ffrhg, vendere fervarà proportione gcometrica , QUi nonjuxtaillud : Afl Irrent imufcas , tran[mittit aranea ve[pas, d unum folum & alterum , reliquis id , cujus of penuriaeft , juxta verf. 63 fat, 2. Javenal: » "n Det "veuiam coryis , "yexat. cen[ura. co- l luinbas. *m »'J U[ m lj in TT ddh o ib 20t in majus lucrum refervantibus; Jus etenim O d fupereminensnonunam & alteram , fed fin- gulas partes pro . viribus toti fuo füccurrere | CXiga[) f m n ftringit; jufté cogi pofle. — /4rgzo fin, 1. 5. ff de Leg.Tul. de Ann, l, 8. f ad municip.l. s. ff. de X ) Adminifl. ver.ad civit.l.2.fF. de Nund, e L.2 OE n Cod, ut uem. liceat tn empt. fpecie. . Et com- nfamih'æ; muniomnium feré D.D. juíto fcilicet, quod tütn eoinloco, inquo venditur, obtinet. $. uz, i fi P fot3. ff- comm. pred. d. princ. .2 ( Imperatores enim Antoninus et: Verus Auoufli in bec verbá in ii vefcripferunt : sminime equum efh , decuriones ftg' tnàl civibus fuisfrumentum vilius, quàm annona exi- [, i it, vendere. — Fin, princ. L.3.ff-de Leg. ul de Vg Annon, ned; deberecogi decuriones vilius (ideff r pein viliori pretio, — Princ.l.5. ]f de Adminifl.vev.ad :ompam: civit) preftare frumentum (quod annona tempo- PMXW ralis eff. d, princ.) civibus füms ( patrie fue d. LO princ. L. 5.) quàm annona exigity ,Divi fratres Q ,F vefcripferunt , ejalysquod, conflitutiouibus prin- i m cipalibus id cautum efl. 1. 8. ff.ad Municip.) &a magiftratudefinito pretio. — 47gf» /.t. Ced. de W ;/Mu Epifcop,audient.. Ne quis liberé reshominum Ll]]w alimentis neceflarias , quocund; pretio, gra- J viflimo quidem ob rei penuriam , vendat. " Dequo inferiüsin fedz. 2 Difput.35. plura.Opor- tére autem ur inquit Covarr. Faríar. refolut. fítn. mutn. . caura. à fipe- u Z0tA, 2 lb, 3, cap.14.. m H Viorie 202 Wib j (b o dedh ) | h i i vioribus perpendi , ut tandem bac coadfione , c* ! | Q li j prety aefrnstione Yunc utantur , cümvespnblica pe- yurtam c inopiam rerum ad bominum viidum , 7 ( j €& alimenta pertinenttum patiatur. Itidem pra- caventes , ne mayor inopia fequatur , mercibus ab t ï bis , quieas babent , abfconaitis. un i Dixi /erfuatä proportione geomeiricá: per d quas particulas impedire nolo, quin in ino- clirz piafrumenti coadtio ab illis, quiut Michzas "a . X £ap. 3. 1 frat. ver[ a. ( princ. verf. 3. dicit car- . nem populi comedunt, & pelles c jus ex- Mcz l coriànt , qualesfünt dardanarij, qui frugum ïgifurcxrc' coemptione & coacervatione annonam fla- ! DNTT gellant, accendunt, & excalefaciunt, ejusq; UL " caritatem , penuriam ac famem in populum Atf Q D inducunt , idcirco hominum & DEI male- DCQ 0 dictioni juxtaillud Prover£, cap. 11.' verf. 26. o | M quiab[condit frumenta , maledicetur i populis , Ü "n IK ; benedic?io autem [uper caput vendentium, Sub- W M jedifunt, non incipiat; tum quiaut inquit t 1l S, Ambrof. /Jib. 3. cap. 6. de Tofephofams tem- &t pore fubveniendum efl , non pretiacaptanda , / fl 1 frumenti lavgttorem effe decet , non pretiá capto- | | 1 Pj rem. "Tumquianihiltam naturalecft, quàm ab co genere quidd; diffolvere incipere, à 'üjnj im] quo colligatum initium fuum fumpferat. Wd lt Crglol.sc.ff.de R.J. — Atqui : quiaffi hujuf- M " g ngodi non fuiffent, ex defcctuementiu [3 m ga- Fitas db o cheh 203 fcm'fiam,l, ritas non ita introducta fuiffec, ac cives cc- nuiorespro familiz fuftentationeneceffarium MTtj "hj frumentum commodé procurare potuiffent. Erco. !. Id TT Superiorem in publicà inopiá prohi- UI bere pofle, ut finguli civesplusreiilliusad vi- Mfitfrid tam fuftentandam neceflariz , cujus inopia e(t, quàmad familiz fuz füftentationem nc- J qum IHL ceflariumfit , non co&mant. 4Argto l24 ff. Vi i de Pig. C bypotb:. Argto $. 9. ($10. 1. 9. f de ^ ditt Paz. Nein damnum reliquorum & reipu- (s qia T ; blice hujus pretium & penuria crefcat.. Col- 1 [ ligitur ex verbis: |Quis enim injuffus , tasm m d AVidus , tam avarus , quàm qui multorum . ali- Ut oj menta [uum non ufaum , fed abundantiam c5 de- 1p0pur'um licias facit. Can.98. difl, 4.7. circa fin. & Pro- JEmae batur ex eo, quia ftante publicáinopiá füb- nl diti ad vendendafuperflua, quoruminopia 7 Payuks. eft., cogi poflunt ;; Ergo & eádem ftante js. ne füpcrHua cum reipublicz incommodo & j detrimento comparent , multómagis prohi- j fm W: beri, & ab illorüm coemptione arceti 4rote m ]. 110.ff. de R3. 1 35. &f $3. de R. - in Gto. ( Si- j uidem minus eít ab emendoarceri , quàra p ad vendendumcogi. í4g£o med.mp,eg.y. ^f v t de Jur. Turand,) potlunt. p III.Ilos, qui res ad vitam neceffarías i coémunt, ut carius etiam codeminloco ven- jun . danG fb 204 dtcb o db 1f w n "U dant, ábemendo prohiberi pofle ; quia ca- ä | ( (v 1 ritas rerum neceffariarum , optatum reipu- M A blicie ftatum rumpens , hàác ratione induci- [ j tur : fuperior veró ex legali juftitia tanquam ljf[k 70 « membrum principaliusea, quz optatam rei- Y publicz feliciratem rumpunt, & impediunt, ul &m prohibere debet ; & factum , quod extraor- ) m i dinem puniri debec , multómagis prohiberi dinz; poteft; fed emptiorei ad vitam nece(larizut codem in loco carius vendatur ,. factumeft, Pcn n Ó quod extra ordinem puniri debet. Fizis T princ. L6.ff. degictraord, criminib. Ergo s at« t que ab actuad potentiam bona eít argumen- catio: fed b jum obviuse itum eff , tatn manda- v i I , quam con[litutionibus. — Imit, princ.d. i. Ez- ";m'gc;m O. Sifniliter tbl Inferes & IV. Si periculum obfidionis lg immineat , fupremum in republicà unum , huwmw vel plurespro diversá regiminis formáfingu- ülbm ïïf loscives, ut , qua ad vi&um & tolerandam bt obfidionem neceflaria funt vg. s£ (ibi compa- dcmfm veut aumonam in integrum annum fuffecturam, UR coétmant, cogere pofle. — CArgzef. 1. e$2. C. lil d ne quis in empt. [pecier,. Ne. claufo ad civita- at tem aditu, inopiarerum, &fames, &cex hàc "Ui dura neceílitas dedendz civitatis fequatur, i- " tem & * aritásrefum àd vitam l fi?pto; V. Sübditos, fic 4 ] necef. | ',':;.' ;rc | ebob o ts 204 df Qu um neceífariarum premat , ad res hqiufmbdi concivibus potilis & priüis, quàm extraneis, 1ä0ne I & fi prb his & illisfimulnon fufficiant, folï;m AR illiscodem faltem pretio , de quo cum exte- Lt ris conveniunt , vendendas , adigi .pgü'c:, Cinpd Conftat hoc tum ex charitadsordine, vi cu- QOT em jus civibus , cum quibus nobis communiä' 15 ol patria efE, potiüs , quàm exteris, fubvenire n n pellimur ; quia ex congenità quàdam pro- n f penfione & amorejuxta illud Ovidij: . d n Nefcio quá natale folum dulcedine cunttos i Imi iLdI d ductt , d5 immemores non finit e[fe fur, um patria fame aliové malo oppreffi- poriiis ; 'm[ n df»ä'&' quam alij civitati totis viribusopem ferre fti- mulamur; tumex Jure füupereminenti, quo qufit: illis, quibusconnexione quádam civili & po- ( UI liticàátanquam partesannectimur,plüs& priüs ynilif fubvenire tenemur. 1mó hujufmodi res vt extraneis jam venditas & traditas oblato eo- j 6 lia dem ftatim pretio invitis etiam, emptoribus i civesfibiretinere pofle , quia, cüm, ut dictum u^ priüs domefticis, quàm excraneis füccutri necefsé fit, illius generisemptionibus vendi- jalit tionibus conditio ineft: nificives has-resjux- ta propriamindigentiam retinere maluerint ;uatuï-ï' eftó aliàs emptorem fuo arbitratu quarere , "d cuiQue regulariter permiflum fit , : nec rem Eis':!' fuam 206 Abi o dods I ,menü" l qql fuam certe pcrfonæ vendere quisquam cogi " av Vi l, poffit per 4 14. Cod. de Contrab, empt, pari- cer & Ti vt Inferes VI. Magiftratum publice necef- f wnd fitatis acjuftitiz intuitu, ut merces & victua- 4 yui U " lia hofpitibus & exteris codem, quo incolis Iï, Ti ^ N *l'.:ü d retio diftrahantur, preciperepofle. Poftc- quit riüs eXcap. 1. && de Emapi, e& Vend. . lbi Epif- li lol copus fuas plebes , ne tranfeuntibus cariüs, n m uàm mercato diítrahitur , vendatur , cogi [ d ebet, patet. Priusprobaturex eo, quiaad £T U h ! jl confervandamrempublicam ineo , quoflo- nl retfítatu, commerciorum ufus fummé necef- r fariuseft , quippé qui velut parfimoniam tel- ET luris non ubidue in omnia zquéferacis füp- NUl A) W plenac efficit, ut, quod gentium eft ufquam, .'J:, N : Qu a apud omnes natum videatur; ergo neceífi- tas publica eft,cum exterís commerciafovere, zi M & fingula, que hec impediuntac deftruunt, d hum emedio tollere: atquififtatuitur, ut exteris ] merces & victualia eodem , quo indigenis pretio vendantur, commercia foventur, & .gmda-( ) ai l firi d id, quodhac impediret , collitur; ergo ne- ceffitas publicaeftítatuere, urexteris merces Nl J pmp & vi&ualiaeodem pretio vendantur. Subf. ftm Sed quod neceffitatis reipublice eít, ma. Jl giflratus ftatuere poteft: quia debet; Ergo. L UT : quæ * l! Vf T f;ccl:dic : alijs ufum corum bonorum , gom- & o m $07 Uigquam ;, communis ómnium parens profudir, quaa- | vfhiiy do perid noftrum Jusnon redditur deterius, invidere velle , inhumanum, & focietati hu- 3Ubli€æ h rnang contrarium eít ; fed exceris codem Ts v pretio , quoincolis annonam , ceteraíque res, quarumabundantia eft , vendere nolle, h qui lls J cít invidere ufüm eorum bonorum , quz . Ul communis omnium parens profudit, quan- do Jus noftrum non redditur decteriüs L Indu ] 3 Ergo. t 2da conditio evidens utilias publica 10), Q , qui eft.. Quia, ut hec à partibus cum fuo pro- Ime n prio etiam detrimento & incommodo pro- TODU- moveatur pareít, ecquareilla abhis , quan- do exindé nullum aur minimum damnum Hl Tup fentiunt , quod in venditione rei ob publi- cam utilitatem contingit, pretium enim lo- T v corei fuccedit, promoveri non deberet? ma- erilt Ticu ximé cüm utilitati publicz ex juftitia legali privata cedat. üundé " f Ut CXH:' Inferes L. Privatos ad vias publicas eri- p n ) gendas , ad conftruenda zdificia publica vg. od st curia, domus annonaria exfiruatur .fuosfun- J 0s, aut propria edificia foluco jufto pretio. a $.un. l,i3. ff commun, pred, venderelicité cogt ; n PO c. Quia, càz vta publica vel fluminmim-- m petn , vel ruiná amiffa efl : vicinus proximus nt')E n ()j $. un. l, 14 [f quemad: j -vf.f(n praftare debet. m0oG n - 208 , W mod. fervit. amitt. idcircó fivie publiceexem- " Y jius commeatus fít » vel via cearciata ». inter- 4l V veniunt magiffratus, $. 25. L. 1. f. nequid in lec, W &mm publ. ) o - 1. Si edifícía, velque alia opera zoenibus. vel publicis operibus ita faciata coberent , ut ex his incendim , veliulidias vicinitas vefarmi- yist W g det , autangu[lentur [pacia platearum , vel mi- W g uatur portizibw latituda ( exíolutojufto pre- n W ss Wi tio. d, G.um.l. 13. comm.prad. Ang20[, Rbod.de siliitn jadt.) dirui ac proflerni jufte potle. — 4 rgto l.l i ;l 14, Cod. de Operib.publ. 1f 95 «««««« III Inutilicatem partisreipublice princi- alioris , feu fuperioris quà talis( eó magis Vil "T ob hujus neceílitatem) partes minuüs princi- aiiil pales ad fua jufto pretio vendenda compcelli t polle. vg. adexfiruendum cafIrum , munimen- ts atum in illius fécuritatem , velut his ille redima- d iur. . Quia, cüm pracipua communitatis tcmg*impx parsipfe füperior in republica fit,. quod.ejus Rtll'lgï,'m causáfit, & illi , uttali indulgetur, commu- ?alx f[f A! | nicatis causá fieri , & pracipuo hujus favore ii concedi recte dicitur. Wi Inferestamen & IV. Inillatione prace- *' WJI(!M: deni fenfu. reduplicativo fruftra'me ufum M 1 Tj non fuifle , füperiores enim , ficut ad laxa- *m /l Ilj f menta animi , fplendorem aulz, pompam, iif Ceteraque privata commoda preter morem [ au- "g, 209 ublim 4l ' aügenda, novis fubditos oneribus gravare '^ non poffunt, ità precise ob privatum fuum VW ! commodum; &fuorum, qui calium utilità- vemfeclusà omni neceffitate, acutilitate pube "t^ licá, fubditorum pradia ac facultates, refüso "i etiam pofleiioribus jufto pretio, comparare, "4 & invitis auferre nequeunt, Hinc & impij B ", conjuges Achab & Jezabel extorquendo vi- wüb: neam. Nabotho peccárunt ; & magnis ani« (!Il! tnis San&tus Chryfoftomus in Eudoxiam Au» : 4j guftam merito invectuseft, quavillam fübur- anam vidue Theognofti optimi viri, oblatà ii ejus æft*imaltionc, abftulerat : & Auguftus, 031 qui forum füum anguftius fecit proximas ii* domosá poflefloribus extorquere nonaufüs, m à Suetomo jure laüdatur. m Inferes & V.. Quia privatus etiam cum iis jàctura füorum id, quod udlitatem eviden- un: temh publicam procurat; promovere teneturs pit Religio veró ex effato JCüUlpiàn: s ffg.med. u9 $,2. Lt f de 7, e? T. dicentis : Pablicum Tus u ( quod utilitatem: ftacüs totius Reipublica primó & principaliter refpicit z. $. 2. ) is fa- «t* cris NB.in Sacerdotibus , invhagiffratibus con- ,iin foffir ; talefit; quod utilitatem publicaim pri« Ql* mó & principaliter promovet 5 quandó dé x exftruendá autamplificandá Ecclefiá, aut alió 4ui? pio loco & facro agitur, fi vicing domus ac 1 fun 219 dbcb o dom j fundi ad illorum «dificationem neceffarii j»:i:caüäï fint, horum dominos folucojufto pretio ad. i f eorum venditionem cogi pofle. 4 , c um frn. v copla princip. L. 17. ff. de Vfufruct. junQt. b AJMS 1Bif, .. arqum.8.7 . l,a. f. deReligiof.c- fumpt.fun. quod ;axïubä &alij fano infenfu ad domum propé Ecclefi- .j am, in quà habitet Clericus , exftruendam, Mu item pro atrio ante Ecclefiam procurando, ;;; extendunt. w Inferes& VI. Eftó etiam hujusmodi fun- lm 'dipofläfï'or honeftam fuam fuftentationem F iu.zfll,ü&/. ex tali fundo hucusque folüm habuerit, ita d5 4 venditioillius maximo huic incommodo fo. n Ka ret. Quia vendicio illius fundi debitum le- J ale eft, ad quod preftandum , hoc i pfo ». ;;' ii uód Reipublice tanquam pars fe annexue- j L rit, fe obligavit, nequécxiillius jufto pretio nl venditione damnum aliquod verum fentit, i tum quia juftida legalis injuriz fuas cunas Wtln nondebet , cumquiaexcuipá fad damnum fen- — :,;; a N tire, non intelligitur damnum (entire, L103.ff. : M W:Fü; de Rf cap. 2,7. de R.].ip 610, "a 3daconditio eft munus res ad victum & ] 4 veftitum neceflarias , vel uales procurandi , | | äïläl Mf eaídemd; publicé vendendi à republicá fuf- cepifle, vel mercesvenalespublicé expofuif- ædf K?Wn J fe Ra:io illius in co ftac, quód respublica .J.U ]uc fimilesad illud conduxerir, hujusveró,quód mj non Noin ( j " d5cb o Bd 211 Ts ) nonalià de causá fuas merces Vi&ualcs publi.'. | c&exponere à republicápermittantur, quàm n $ j I ut cuiquc copia mercium parata fic, &facul- ! tj N l . tas emendi , confequenter fin& aliquá rei- J ï ; publicz & fübditorum injuriá, maximé fi in p , * magnum horum incommodum fiat , acce- lt dentes rejicere , ac merces abfque juftá ali- quá causá negare nequeunt. lum quia ex Yi , parteillius, qui hujufmodi contractum non- 'dumimplevit. — 4rgto princ.l.5. f de Cond. cnrap'o ! c4 uf. dat. cauf. nom fecut. pocricentie locusnon Uetit eít, xum quia advocati , qui advocationis 1mod " officium publicé fufceperunt , quia munus CUT :'t advocationis publice füfceperunt, quod idea V à republica ipfis conceffumfuir, ut omnibus 2* patrocinium preftent. Covarr. variar refolut, UY. zong, 2, ljb. 3, cdp.14» i med, pun.v, ut auxi- niiium, operas ac patrocinium litigantibug U5 U przeftent (dummodó juftam caufam non ha. i bcant) àJudicé cogi poflunt. — í4rgre d. , 143 Cod, de Poflulamd. med, $. 0. 1. 13. Cod. de Tud. Brunnem, ad . ciz, £ 7, 2um. 4, Covarr. d. £, ii andé ( Erues I. Mercatores, propolas & omnes, I! quiresad vidtum velveftitum hominum per- 90 tinentes , venales publicé expofuerunt, ad quJ eas, quamvisgravior annonz caritas, autre- 1007 rvl A aruminopia Es n fic, jufto predioven- n 2 Cs 212 dbdb o & dendas à magiftratu cogilicité poffe. — $, &&« " wmtd ll ZArgto.5. V. L i. f de Offic prafect.urb finis $ Vo, | l * J ! ! t' L9.ff dé Pan. - ; )u II. Caupones & ftabularios , qui ofH-ä ! u N cium publicé fufceperunt , hofpites fufcipe- , jf rejuítéadfítringi. Quia eiaterem fibi ehgere / : eatipo vel [labularius (qui hofpitij publici rnu- g nusprofefluseft. Bart. adZicend. $. ) non vide- 1»0mm'w m pur , nec repellerepotefl iter agenies,. dned.$.6.1, Non obftante ; V J un, ff. furt.adverf. naut.cic. eff ineorum ( nautarum & cauporum videli- Erml cet) arbitrio ,ne quemrecipiant. med. $.V Lv ff &ij r':c"rm T pauta , calpones, . deula-ry &e, Senfus enim, ut expracedentibus patet, folüm eft, quod' hu g quempiam cum obligatione res, cjus falvas juju j q ! ! praftandi, reciperénonteneantur. Príwe $. t D Mi &. dil.um ff fart. Siquildem ut quivis viator & pia,:m(; hofpes res fuas cuftodiat , nec fe damnüm , praítaturos, pradicere poffunt. — Fiz. przze, lm l. 7. ff. naut.caup, quoniám zauta, ei catipo, &j VM flabularius mercedem accipinnt , món pro cuflodid , l, Jed nauta ut trayiciat vedlares: caupo ut iatores Yij magerei5n raupmä patiam?*. $Szabularius,ut per- * Pt smittat qumenta apud eum [labulari, Priuc, [ D47] [ $* du l um ! 4tà Conditio eft violenta circumfcriptio *'ifn l ! ac reftictio juris noftri,. vicujus; hujus ufus , Mi L aut omni nullus ,auc riodicus eft. Argto KUY NI n « $.9. ! ^ : [ q &b o dhds 213 C.& ' Á Ü | 5,9.[.44.(5«»7&!. $.5:Z $2. ff de Leg..r. Quia, cüm quisd; , ne àrei fuz & Jurisufuimpedia- witur: Jus habeat, reliqui omnes ab impe- l] "ly diendoinufüreifue, in quà jus habet, ar- ii« centur, atque illum , qui jus hoc habet, in li*exercidio fui Juris etiam cum quodam fuo iincommodo non impedire, obligantur: aliàs ! ilifruftrà fervitutesrealesintroductz fuére. Id- üOxeirco, um Erues I. Siquisfundo, nifi ad eum per iuivicini fundum iter habear, uti nequeat, vi- iiiipinum , ut illifervitutem itinerisjuíto pretio igvendat, cogi poffe, — Przzc, L. ult, ff de Servi- uufu£, praed, urbam. lviperator enjga Antonimus neyum. patrerefcriplit , iter ad fepulchrum petipre- gutarzo, Cf concedi folere : ut, quoties nom debetur, wndmpetretur ab eo, quifundum adjuntium babear, j pNow tamen . boc veferiptum , quod impetrandi J a A? facultatem, ettam aciionem civilem insucit. uiifed extra ordinem interpelleztur. — Prefes etiam uuil?mpellere debet , $ufTo pretioiter eipreffari. Ita j Amen , ut Judex etiam de Opportunitate locipro- s AoPiciat ,. me vicinus magnum patiatur detrimen- wm. Princ. l, Xa. f.. de. Religiof, & fumpt. fu- g"« Ex his, publicos litterarum profeffo- usufHSAeS » Opifices, fabros ferrarios, vietores &c. Mihe & ionibus publicis moleftiasafferentes, ut l omos fuas vendant; &alio migrent implo- ] O 2 rato , 214 mubocm p ! raro officio Judicis cogere poffe deducit hgf,, c;zu Laym. & jun&o favore libertatis ) m . I Siduo velpluresfervum communem WW* )r-[l habeant, atque alteruter quantamcund; par- tem habens , illum quoad fuam partem ma- g numittere velit, alterum vel reliquos , fivé mw ipfe manumiflor, five fervus quóad partem qut velpartes refiduas pretium offerat , partem , IT vel partes fuasvendere cogi licité pofle. Fis. at $. ulz. Inflit. de Danat. $. X.l. 1. Cod. de Comm. A "t / ferv. manumi[f, iidem jundto favorefifci , ut ?G' hic emproreminvenire faciliüs poffit : enim- Ntd (m m veró ob odium communionis integrum ci- :. W tiàs , quàmparsindivifa , emitur. j Ill li MY IlI. Fifco rem quampiam etiam quóad hi l minimam partem curm privato communem L habente , ipfamd; venderevolente , focium, 7^ ^ 1 autíocios & fuam , aut fuas partes venderc ed. 4d t m cogi; quia forma (ideftjuxta Gothofr dicend. l un. L. A. lex) eff , quotiens ad fsfcum lriy ) dl d [ i(l vel minima pertío rei pertinet , ut unvvev[a " y ///y/,j,)' procuratoribus meis diflrabantar. — Princ. lum Ced, de Vend rer. ftfcal. neds ( fffeus , cim parta 'J 570/7/.4 dominus e[fct . foliditatemjuxta proprium przvt- "n legium vendidtt , fidem ejus infrtngi, alicujus va- h ,(//7 i topíis eff. FPrinc. l, 2. Cod. de Comm. rer. alie- zi mat — EO pretiumparté samtim in fifcum redi- RA gamr dbéb o dats 214 lc'cï ; atur , veliquum dominis partium veflituatur. Fi- zisd. l, un. Cod, de Vend.rer, ffcal. " Dixi junéZo favore: Jus cnim perfe cam n L o * cfficax non eft , fed per privilegium adco- L actionem im M' Poncndam modoó efficax red- ! sta Conditio malus rei fuz ufuseft, quo inrempublicam, cui expedi , nere faá quis ma- leutatur med.$. 2.. Inflit. de His qui [uivel aliem, ä ' peccatur. Idcirco tanquam ex deli&to oblie ! gauo vendendicontrahitur. Quare l U Inferes: fi vel dominorum in fervos fz« "; vitia intolerabilis videcur , vel adimpudici- !* riam , curpemque violationem compellant, hosbonisconditionibus, jufto pretio, quod ] i illis redditur , vendere cogilicité poffc. MeZ. $.2 Inffit. - princ l.2 f de Hu quifut velalien, u pQ ur. 6ta Conditio nolitio in communione "t ! d rei donatz ,in quàáalter ampliorem fummmams l j a . lter minorem pro indivifo poffidet, ulte- D às ftandi ( ig commumione emim vel focietate, j jp 11 1 j "emo compe llitur invitus deztineri, Princ. L. ult. rl Co d.de Comm. divid.) eft. Quia clcdio da- ;i' j turez y quiampliorem fumnsaminve , domatam u'w'* habuerit , veliquam eflimationis quamtitatem ef- l !tr,[:l ferreeis qui minorem caufam habuit , &torum 1 idere. Sig autem boc minimt f acere natuerit, uækPO! j £unc Q . WT 216 qume omnimodo. res dividi fecundum quantita- *'wg, pem utrió, parti competentem , [fres drvidi fine feo perieulo po[fibilis eff. — Sin autemin bujufena- , di cafibus , 12 quibus partitio utiliter celebrari I mimime potefl , amplioris [umma daminus nolue- €/ f |/ ( vit efferre aflimationem : tunc licebit etiam ei , « hn qui minoris (ümma babet. peteflatem , offerre (ite vetium y P totum fibi vindicare. $. 2. l, 34.Cod, adio de Denationib.in favorem donatoris , ne illi , d quaré ita donaverit, «/iqua eriatur contentio, gmm Princ. d. $.2.1, 34. acnécontradonatoremab [ illis, qui liberalitatem füfceperunt , ingrati- p 1 lt tudinis exercenda anfa detur, quam tamen Jura, ut videreeft Lulz. Cod. de Revocand. do- vJ l ZALÁp. acriter reprehendunc & puniunt, Ex il u his al Inferes: ditum $. 2, 4 34. Ned; ad do- lfsl i VJ natariosaut alios , qui partes æqualcs pro in N tl divifo inre communi habent; nequead cos, IFirs quorumunus majorem, alter. minorem par- | [W.W reminre communi non donata poffidet, uti- | t liter extendi, Pàrtim quia , cüm wes/quisd, r ao arbitratuquerere vel probare po[fit emptorem ür vifi lex. fpecialiter quafdam perfonas hoc facere tiln prohibuerit. |A4. Cod. de Contrah, empt, Cür A ] regulariter mullus ad emendum vendendum "nfb cogi poflit 24, 4/.. in cervicehujus $, adal- krmdl terutrum adítringi odiofum eft, — QZia veró rellria- ^ d[, 217 La ïdm ( veffringi, Y favores comvenit ampliari, Cap. 1 L ! u dþwd- .l' de R. j. in Gto. Pardm quia zz re communt hi j peminem dominorum "ure facere quicquam in- Fäknä qito altero pofje. — Et i re parü potiorem caufam demi"kj-( e[fe probibentis. Princ, l. 26. ff. commun. divit- li tfi Áity dun. exprefsé (tatuitur, ac /. x. Cod. eod. fimpli- T citer precipitur , ut, ficommuni dividundo ïähg actione agatur , & res divifionem admittat , 1 dividatur , fi veró divifionera refpuat, uc IT emma , licitaciofiac, &is, qui pluris licitabi- LUH tur, rem integram , alter veró pro ratá rei , It Modoó confor- predi portionem accipiat. m Rn tum alter minus dignum pretium non offe- Waj rat, &alterob paupertatem non fit idoneus , a ad idem pretium folvendum , ne dum au- cendum. Figü . 3. Cod.eod. ibid. Brunnem. ä',üdd& N. 9 d.$.2.L.34. utpote qui fpecialem cafum It oO ! centraregularem Jurisordinem comprehen- iuc,adco, us dit,à Jure communi exorbitat: Sed 4444 Ja- p re commuani exerbitant , uequaquam 4d confe- fidei quentiam [unt trahenda cap, 18. de RT. in. Gta. umj Ergo. ii 7tima Conditio, vi cujus aliquis ad emendum vendendum cogi poteft, eft em- jjie 4 C tio partis indivifz rei communis commodeé du non divifibilis, circaquam , antequam pars emptori tradita eflet , cum vengitore com- hüä ts muni dividundo Judicio à focio aétum cft, Si MW O j 218 S enim vendi tor licitatione fuperatus fueric, j emptor partem emptam pretio licitatione j M placito vendere cogitut, fl veró venditori to- tus fundus adjudicatus fic, & alteram partem Id tanti, quanti ob eam rem focio venditor con- p * ii emnatus eít , emerecompellitur. $, 17.Z. 15, f 4ec a, empt. vend. fiquidem, quia em-« ls ptio venditio ex di&: in cal ce a',/jo 124 bonze tt fidei contrattus eft Ü : eQquum eff , eandem e[fe tonditionem emptoris , qua futura effet , fá cum j 3p[o acf um e[fet commhmi dividundo. d.$.1 7.tir- f eafn. Areto princ. l, 7 ff de Pericul. ci» com- u med. quia fecusdim naturam eff , commoda cu- n ls reteum Jequi , quem [equumtur incommode. ff -Io. ff. de R.3. n [AL [ 8tava Coditio ut quisad emendum ven- t endum cogi poffit., eft aditio hzredicatis , lh accepratdo legati, cui juífio teftatoris rem ?Ne d cercam emendi vel vendendiannexa eft. Prige. fl ls. f de Ad. empt. vend, l, 49. $.8.9. l. 66. i"tl ff* de Legat. 1. L. 54. de Leg.2.. Quia hzres hz- re ditatem adeundo , 4 i , legatarius legatum acceptando voluntati teftatoris fe fponté füb- J jicientes , quafi contra&tum cum ijs, quibus h tem cercam vendere , autáquibus emere juf- ü(ma fifunt, in or inead hoc faciendum ineunt. W0 Txm $«2. lnflit. de Sing.veb, im fidecomm, princ.l. . e 4 T ?,1 2", us fp Ka. Ced. comm, de Legat. precipue . eirca Kf sued. l.ult. Cod.de His x& [(ub rmodeGcc. d dU : ena Condido 1 ante quà quis ad ven- Ein pal'!a dendum licité cogi poteft, eft conditio im i (Ott ecialem favorem rei vendendz in ejus ven- Á J 4 tioneauctoritate legis imbibita , quod ven- , QU ul denti vel cuiliber alij ju ftum pretium offe- ] Init renti,cademretrovendendafit. Hinc quan- utdn imiampaupertatem egeíta- l ", do pater propter n 5 ] temá; victüs causá filium filiamdue vendidit, velqui alienatus eft & j It licet ipfi, quivcndidic ; o eut cuilibet ahj ad inge nuitatem venditum quod illeva- * WUM propriam rep etere, fi pretium, ]R fferatur. J, a. Ced, de Patrib.qui lere poteft, o flios diftraxer. Similiter pactum,quod con- ductioni metallariorum, feu effoflorum auri w cum fifcoinite , in hujusfavorem auctorita- d m, ut quidquid auri ultra te legis imbibitu fs r canonem fuum ampliüs collegerint, fiíco po- ditio eft , vicujusilli, ad n tibódiftrahant; con A M hoc fifco vendendum licite cogi poflunt, n Fin,l.1. Cod.de Metallar. | ^ 1 ! 65'4 Denid; Jus ftapulz €taptf Give &tafe j fe eceditigteit] vi cujusadvenientes mer- . catores merces cxoti das , antequàmglió de- p vehantexonerare , & vendere, aut venales eunti untur , qua- adcertum rempus exponere cog "l leColoniz Agrippinz, Bresaz , Ka mburgi , (l [u Lypttz, 229 dtob o ob , , Lypfiz', Rarisb onz, PaHaifif—,- äl,ijf'v&ur»bibu ; quasRhenus, Danubius, Albis, Mofella, & xf L Vifurgis praterlabitur , de quibus fpeciatim L V1 j deLymn. Jur. Publ. 727 1. [ib.2. cap. 9. mur, 132. deprehenditur ; conditio eft , ftante |Di quá, illi ad mercesfuas vendendas li- / oW citécogi poffunt. h IPM | . s À i j li h u i Á ii J'a z H W d z lih?,lh' " ' [ H l T | /'I/IJ/»?M lg | W?W DIS. ;?ïfgu) 245 e5Obo G9 "utbi eb3boSo s &&æä&æ&ä &ä&ä loftlni eqo o o ol qeciciocgo IN æïää äää*äïï CXCX æïïïïeä 0. )d DISPUTATIO II Vrl De Causa materzali [eumateria vel Objeéto EHIpLonis , "penditiomis , devebus, que vendi «s emi po[[ant, de /mredzmte, a6tione , ve nón amplusexiflente, extitue ra, implcante, exiflente, [ed commercio d r c' /mmzmo exemptá, de libero homine , re - E Aliená , fiartnm e? *vr po[fefsá , proprm, /jeczalz lege alienayi znterdz&'a e? 707 interdi£é a , communi , de Etbymo qs* ne- -2:»5 ce[frtate pretij, bujus oerrtate , cevtitudine abfoluta €$ reffetirva , pecuneitate , ]u- f'itia, de Conditionibus bujus ovtui cir- c*um/iantiäw de Pretzo jufto rerum 4d- modum vararum , de pretij legimi, €8 tranfgref ? pretij ju[l oblzgzmone : /ä[n. tzaneq, legum tranfare[fonem perm:tm- tiü")æ ) $, unic, 282 dteb o coos f S.unic. 3 Qux materia feu objectum ionis venditionis ? A W Bmp L Ateria feu objectum Emptio- " B^5 äx ! 7 i i») nis Venditionis merx in vcr- d N Y us M « ;i ] X s nacula: biteQBaat, & precium: .- : : bt Soufffdilltua eft. £. 8. Km :.' c Co ntrab. Empt. init.. fin- princip, L. ff.de Rer. permut. &c. — Prob. lllud cít ma. teria feu objcctum Emptionis Venditionis, u in quod confenfus mutuus Emptionis Ven- dirionis effencialiter fertur, atqué à quo tan- [ uam à fuo termino neceílario hic termina- cur ; quiaEmptio Venditio certa fpecies con- j ventionis contractusvidelicet eft, cujus ma- teria feu obje&tum eft id, quod in ordine ad QUftmdr certam denominationem fufcipiendam con- &umahu notari, in quodferri , & à quo terminari ne- T ecílarió debet ; íed emptionis venditionis -W, ( conífenfus mutuus in mercem & precium ef- V(*Mbbm fenrialiter fertur, atqué ille ab histanquam à ul fuo termino neceffario terminatur juxta &.S, M 1 4. difp.t , impofterum dicenda, & arg. príne, Ikl l;:w (fqj &.1.À2. & princip, l, 8. ff de Conirabev, Empt. )(FI/IC i iEFSQz SE C- M 2$ $ECTIO PRkOCGA,- i De merce, feu primá iitienig n parte matcriæ, fiveob. i t W ject emptionis v endi- hn tionis. i ng t J Autts & L Ti Uld m L erx, qux nomine hu- o l j a'quom- jus comprehenduntur? Em yr, g Erx eftomneid, quod ex fe ven« Uj M di &emi poteft.. Prob. Omne « Ww id, quod eft obje&um inada- | quatum Emptionisvenditionis contra diftin- nüW €tum abaltero ejus objectoinadequato merx Okümmm efít; fed omne1d, quod ex fe vendi & emi )fb wav poteft, obje&um inadz u atum Emprionis ls Venditionis contra diftin à umab altero efus» "m Ial dem obje&o inadzquato a eft, ergo. Hinc W. lh Resquas Natura, velGentium jus, W?W , Vel Mores civitatis commercio exu erunt. fín, $. "ml 1. 1. 34. ff. de Contrab. €zpi. nomine mercisg ) non veniupt, Prob: earum NB, unulla venditia j df 224 t elt. dich. fin.8. 1. Siquidem, ut EmptioVendi- g^ tio valida fit, non tantüm necefse elt, ut con- trahentes dominium rei faltemnon transfer. vl re, &acquirere pofitivé non intendant. $. 3. 7 l ! ( $o. f de Centrab, Empt, verür etiam eífen- " i tialiter requiritur, ut Venditor mediante crá- ditione conditionem, tern cateris requifitis äOïþWUïl jl Q accedentibus ufücapiendi cum habere licere in Emptorem transferat. ssed. $. . £. t1. Jr. de li ao ) CAG. empt, & vend, & med. $, un.1.30.jf- esd. dlindi Rerum veró, quasvel Natura, vel Jus Gend- um, vel Civile commercio exuit, mediante a craditione ut cateris requifitis accedendbus T [ 4i l Ml 41 lu ufuücapipoflint conditio, cum habere licere cransferri non potreft; quià , utpote qu& ex- tupti tra comraercium funt, haberi ac 'p'ofïidcri i N Ms uU v j non poflunt. argwm. diéf. $.1. l, 34. jf. de Con- HUCL U trab.empt. Exgonomine mercis non veniunt: aliás earum veriditio non nulla. venditio fo- Orh( ! Ü u " " ret,cüm exiftente cerminio denuminante non oriríi denominationem implicet. Prob:ant ) ij NI One naturá [ni dominio noflro exempta funt y iB ff M eblisatienem deduci nullo mado pojfuent. ftm. S ^. ;ïcra'gmml 1 Hl | inflat. de 1nutiib, frtpulab, argum. princtp. 535 färcc?ä ff.de V.0. impojfibilium enima smulla oblizatio hag ; eft.1:85 f de ,. E rco &ncquäin Dbligario— némkEroptionis Venditionis, cum &il 1 lahujus effe&tus necellariusfiz, Dixi : earmNB. Qua- IEcx db G55 o Ob 224 ! NY ) re ex dicendis infrà, ubi fpecificé rurfüs de - AT nï hujusmodi rebus ag etur, intelliges. lïth'tc'n'dunzj . & III. Sédomnes illze, g49454ui; baberä, W eup] poffidere , vel perequi potefl , tam mobiles, Y qu àm immobiles, tam corporales, quàmin- "!t corporales, tam quz fünt, quàm que non 13* funt, atramen futurz faltem fpcrantur, tam iitij alienz, quàm proprizac communes, etiam ul omnia bona fua fimul, dummodoó pretio itit eeftimabiles [ aliàs, quia valor rei; in emptio- tj nem & venditionem deducendz , udiin rec 115 liquis contractibusonerofis,cum pretiocom- ijs parari, & commenfurari debet, cüm pretium l m ;; incompenfaronem rei detur, fi nullum va- ii lorem habeant, & inzfítimabiles fint, nec ,j pretium habere poffünt , ac merx effe ne- s queunt; fiquidem exinfrà dicendis finé pre- jgi do nu la venditio eft] nomine merciscom- " prehenduntur. Prizeip, $. 1. 4.34. ff. de Con- Prob: Omnes res, quarum ï l j Cteris paribus venditio recté fit, nomine 1 ,j mercis comaprehenduntur; fed harum ven- i :: " ditio recte fit, ffg. princip, d. S. 1. Ergo ha ! i | ! ! M [ D / Ji jg j nomine mercis comprehenduntur. j Q r? .I lI) f j N P & H j : :W i ; 246 , erm ;ahc MgüOïW &. Il j — l mmi Siergo& resincorporalespars. j L — ^ q, U materiz feu objecti Emptio- t h uf nis Venditionis fint , an ,& : m .1 qualis bxreditas vendi ac ; o ; emi poteft ? Mo!o w' [I-Wff Ota. Haereditas,id, quod $. 12. ]. 9. f. iil de Hared. infl, l. 24.l. 194.. ff.de F. $, if N : l. 62 f- de R. 3. videlicet facceffronems t ia MM (id eft Jus fuccedendi) is unzverfum j5 , quod Bd defuncius babuit, Hic non fignificat ; fiqui- dem per agnitionem hoc ita hzredi annecti- a bt cur, utabipfopera&cum inter vivos, nifiex- traordinario Juris remedio avelliiterum non jAri poffit.. $, 5. 1n/f, de Hared. qualit. ef- different. o Í.10. Cod. de Tur. delib. l, 4. Cod. de Repudian. QUatnty «el abflinend, bered. . Argto l. 65. ff. de V. S. D7 Á d quia femel heres, femperhzres. Fii: $. 10. L.7.ff. de Minor. Finis .88. ff. de Hared. infli- "n $utnd.. Sed. id, quod $, 3. /. 20. ^ 50. $. s. *ï Yl ma L s. f de. Hared. petit, lt. ff. de Diverf.e& gérhp. profcript. L. 6.f-de Bxcept.(.119. " pre- - * H cipue $. 1. 4 17$. ff. de F, $, j l. 138. ff de 18 7i l : Mf'ö' Cf« u- ææoææ* 227 Obje&tum fcilicer illius Juris activi univerfi- tatem bonorum , feu jus univerfum , quod | defunétus habuit , quod illud afficit, atqué ? faï&'quod primoinftand , quod fequitur inftans mortis defunc&ti ad continuandüm domini- n uz defunctus habuit, admini- ! um eorum , j I ! l culante lege.med. $. 2./. 13.ff- 44 £. Aquil. 1,34. b n ff e A. R. D. n€ res defuncti dominiin domi- nio nullius plané effe incipiant. — 4rgfossed. la. ff.de Ber. divif- & primó occupanuis $. un. l, 1. C 3. f. de A. R. D. Fiant; ex rebus | defundi finguliscolle&tivé fumptis. A4rgro fs. mj m L.22. ff. de Fidejuff. non fimplicitet indivifibili- ter , fed divifibiliter. Argio$ s. 1nffit. e$ S.1. :ïc::þzg!-m "rini ia Li3. ff. de Hered. Inflituen.ve(ultac , & domi- riiloco habetur. Fipis L.15. ff. de Interr og. fcu g d u tanquam dominajinterim dumjacet,defuncti ECT&*-'OSImE locum obrinet. se4. $. 2. Inff. ffn. $. un. l. 5 1. Ó | ] l *ugmm' ff. de Hared.inflit, $ $ lts f-.quod viaut. clam, incrementum & decrementum füfcipit, ac u quamvis pofteaadeatur, attamen cwm fempore " mertis comtinuatur. L. 338. ff. de R. T. connotat. i Hc vel eft prafens , vel futura , fi prefens , 'h n vel jacens, vel adita, fifutura, vel hominis " n)& certi, vel incerü , fi certi , vel is confentic jl TL emproninec né. His prenocatis 4 m, L Hareditas vendi poreft. Prob: WW 6 Hereditat, &t atd. vend, T 0(0 fit. ff. & ced, de 2 mu il 228 | &ib o deb " À ( multa craduntur de obligatione & effedu , u ^ [ ! ï H M ( quemhujufmodi venditio hzreditatis de Jure fid habet; ergo hec Jure vendi pofle debet : wl quod enim de Jure nullum eft, auc fieri non ginit ! oteft , fadum nullum fortitur effe&ctum jytin L. 15. ff- de. Condit. Inffis, cap, 64' d: Ro 3' in 610, P m y. II Hareditas tota, vel pars fucura n hominis incerti E. G.. $j 4ua bereditas mibi (/0, ïit hboc anno obvenerit , ea tibi mille aureis fes t €mpta4 effo: Recté venditur. ztrgzo $. 1. L 3. 73 ff. Yotd Profocio. Mol. zes. 5. tracf, 2 difp. 34.0. pagy hu 363. litt. E, ]wäm i Prob.I Nullus textus, quo hujusgenc- ris venditio reprobatur , in Lt f:'mas venitur, neque ftante hác, quia modus.hareditatis deferen. rw;:tïgnor( It da legibusincognitus non invehitur, publi- cus fuccedendi ordo turbatur , multó minus ü Md teftandi libertas reftringitur, cüm ad neceffi- itini LUET. tatem Juris altimaz voluntates non revocen- ais tur, nedue obin certitudinem perfonz, quia fpe fucceffionis indeterminati periculum fo- 'ïf/f/'////f)r(; L li lumeft, ne pacifcens mortem alienaminde- Mtyj terminati , qui non exiftit , . defiderio pre- properoantevertat, contra bonosmoresci- N;//'/]////' viles periculum ípei pramature votum lt l "/&h/ [ captanda mortis cum injuria alterius indu- ia " i etebogdhem ü&)n& & cw 229 æïvdluum centis directé promovetur ; ergo non eft ,. Vf c4 cur irritaaílerarur. 4 3 tf Prob. II. societas , ut i qua juffa hæredi;- An'üfhr z -2 EE 1as alterutri obvenerit , communis [rt :- valet , ót —— z effà probabilius fet,ad legitimam bereditatem tan- tüm boc pertinere, S. 2. l. 3. ff.. pre focio. Ergo multó magis venditio : 5 qua Pareditas boe ':31 'ïcli ! H l"if: anno mihi obvenerit, tibli centum aureis empta Hj efla , valebit; cümper hanc ob fuos amplio- W;MW:IEQ res & non itacircum fcriptos terminos minüs ? l l;)', ! votum captanda mortis aliene ,. quàm per LT hujufmodi focietatem modó allegatam in- Y s troducarur. Mi 1 M . & III. Hereditas, vel & pars futura ho- 'L'ï[ M y minis viventis certi puta Caij, fi hic vendi- a tionemignoret, diflentiat, aut voluntatem d iterum murtet, & ipfum hujus incertum ven- TW di non poteft. Prob: Cs bereditatem ali- .mT"tOIH'. l quis vendidit , effe debet bareditas , ut fit em- :» m i M [ H0 , non enim alea emitur , ut in venatione , J UM M ;13"'10 € fimilibus ,. fedves , qua fimon efl , non con- trabitur emptio, C ideo pretium condicetur. l. 7. Jj M Jf- de Hered. ef- acfione. vend. Ergó. Prob: H 2 Ant. Ornia que contra bonos mores vel in pa- "l F Gum , velin fliputationem , vel inaliumquem- MUV t quam contractum /. s/£. Ced. de Pacz, dedu- PAU cuntur, zul[ius smomenti fupt. Fipis V. 4. Cod " de Inutiüb, flipul. cui go ncord, $, 1. /,3s. /. ét. 3 * e » 250 dib o tob j ::Jf g - de V. 0.l.6. l.ult. Cod. de Paf Scd haredi- ! tas & illius incertum hominis viventis certi Ó | t ignorantis,difi'cnticntis,auc voluntatem fuam ; [il à : mutantis, contra bonos mores in venditio- säi d T j nem deducitur. — 4rgto , 1s, 4 19. Ced. de A a act. l. $. Cod. de Vacf. comvent. quia improbum elfe Tulienus exiftimat , eum , qui folicitus eff de g Vivi bereditate.fin.$.2.1. 2. ff deVulg. & pupill ni fabflit. Si quidem talis adversus bonos mores , [ / 1040 (; x? yisgentium feflinavit. Fin. $. 2.1. 29. ff- dt Donat. cüm omnes buju[modi . pactiones odiofa (ict P ejfe videantur , & plena mriffiffimi ef periculefi eventus , quare entm quodam "vivente C igne- | y, j n vante de rebus ejus quidam pacifcentes con'veni- T 6p snt.med. l.30. Cod, de Pacf.? Nonné fpei pre- hf maturz voti captande mortis illius , cui eft Jæ?iæqm!ia füccedenduminducentisgenerale periculum Vivl fübeft? Quafo, cur Philippus Macedonixz VCH&iEL'z Rex duobus filijs Perfeo & Demetrio apud IUI, &WR Liv. lib.4. ex probrabat: Vivo & fpirantemt JI R;J in bareditatem meam ambo € fpe && cupiditate M improbá creviflif. . Ex Pers faty 26. hm t Lj -Qui priores, cur mein decur[u Lampada ïv müdol [; pofcis ? r id eft hereditatem meam,cüm tamen major ?hl l Batu Gs, & mefenior. Ergo. Dum L: j cbome 23X .Imó fubítitutus pupillariter mortuo Plü' Std h ij eriam patre , vi g& vente adhuc pupillo haredi- pem vendere nequidem po- n tatis impuberis f t Axgto$ a. L a. ff. deVulg. ch pupill. ubf Quf n TTE l. 2/7. f ad SCtum Tre ell. & z. IV.Si venditio dehucufque dictà hz- ", 1 TA ' / / . TC ditate vel ejus parte defacto celebrara fue- Jl 14 ( i Vi ^ rit,non cantüm, canquam à Jure damnata ac J | l reprobata, irrita & nulla eft, veram etiam, w"cm ii D "! 6 eadem hareditas, vel pars venditori delata ]þ j ! fit, ea ipfi in poenam adimitur, & fifco ad- d l dicitur. 4reto $, 2. l. 29.4. 30. ff. de Donat, n " Prob. cAufertur bareditas , & ad fifeum perti- hp net , fí quis vivi ignomrztis bona , vel partem j 4fs Lbonorum alicujus cognati donaverit , namqu s indigno aufertur. 8 . 3 1. 2. junt, ejus princ. ff- TO de His queut indi. Ergo multó magis, fiquis d ] vivi & ignorantis bona, vel partembonorum " WW* vendiderit , harediras delata ab eo aufcre- um cur, & ad fifcum pertinebit./— 4rgrol. uo- f* u de R. j. il E. V. Hare ditas, vel hujus pars futura hominis certi viventis, partibus de hác con- " [ ] trahentibus voluntatem fuam accommodan- p tis, modó hic in eádem ufqué ad mortem fuam perfeveret , validé vendicur. j J )P Prob: Hujufmodi venditor, necimpro- m hic bus cxiftimandus cft ; fi quidem cü vcan- | 4. 252 dbob o ub venditionifuturz hareditatis,vel hujus þarcis, l (lïit ïhaj illius , cujus hereditas erit , voluntatem pro j libitu iterum mutandam adhibeat, nequé mf;()n(')[ ) gmmüf folicituseff de vivihzreditate, nec hujusge- neris venditionecontra jus gentium feftinat 3 gY quia, cimomnis venditio hareditatis futurz ;(&MW( «t viventis gencrale periculum voti hujus caprande mortis non inducat, fed folüm i illa, cu i fpes propior hareditatem obtinen- al di ( vel infenfüuaccommodo remotior & non ts v obünendi) teftatori, vel illi , €ul fucceden- Ya ^ dum eft, acerbiffima , & graviter injuriofa s idem u annexa efl.- szed. [.ult, Cod. de PACH, Cüm ille h qui venditioni hereditatis füzfuturz volun- LUE tatem fuam accommo davit, utilla, tanquam " //ii J valida fuftineatur $ in declaratcà füà volunta- Wi te ufqué ad extremum vitze füz fpacium uiei perfeverare debeat , atdue huic infcijs etiam ml partibusvoluntatem füamrevocare, & quo- ii fim modocundue legitimé mutare, & itaabs; !ä&h!l | hoc, quódcontrahentesexperiantur , ven- /;Wrwmz litionemirritam reddere, liberum infüper fit; X ; Cüm f/t ambulatoria volunt A5 bomini: usg:, Ad vi- '//7/////1/4 ) *a [uyrerium exitum. Fim. $.3. 7- 32 ff de Donat. / ! ] ter Vir. e uxorem e l. 4. f. de Adimend. c d ! - ATE traniferend. leg. Et nihilin eo , quàm incon- E E iantia conftans ; ^ - ; faäwn cüm emptor hujufmodi P- z dul hareditatis fu- ] L — "Iti[o » quicum, cujus haredicdjem tu- 1 Y d55 o d 2338 TM jy, turam emit , hanc fe emiffe, fcire;nonigno- l,. ret, huic obtinende omnia falubria potiüs , l u H ' quàm non obtinende leviffima odiofa non dicam omnium terribiliffimorum terribiliffi- g*REiUm , mumadihibere cenfendus fit; ftante hác, fpes X?Zfïïdiüm- 1 v pramatura voti captande mortisillius, qui voluntatem fuam tali venditioni accommo- d u i qhm dat (quz gravis injuria huic effe folet) peri- V ! culum continens, non fubeft 5. ergó haredi- cas, vel hujus pars futura hominis certi vi- i ïkhï n ventis partibusde hac contrahentibus volun- " tatem fuamaccommodantis, modó hic in eá- 14 '4&'." dem uíqué ad mortem fuam perfeveret , validé venditur. Prob. Ant. $ecundum -ve- U, Jm teres itag, regulas [ancimus , omnimado buju[- MN modi pátla , que contra bouos mores inita fnat, " l?m« repellie nibil ex bis pattianibus obfevuari ; nifi N .!w ipfe fort , de Cujus hareditate pactum efl , vo- /Qm am luntatem [uam eis NB. Accommodaverit , ej in iU eài NB. usq, Ad extremum vita fa« fpatium per- 'QL:& i feveraverit ; tunc enim füblatá acerbilfimá fpe, r NB. /icebiz eis , illo fciente ef- jubente, ejufrmodi »1/ pacttnes (ervare, Fin.mtd. d. (, 30. Ced. de Padt. [j Erco. ' ; r j ( g. VI. Hareditas, vel hujus pars exiftens 4m inecontratctumemptionis & venditionis vali- !] f):vllïll Mi dé deducitur. Prob: Emptio venditio eft de genere permifforum jux£a dicfa in $. 1. 7ifp. .. W P5 i : Ergo ; 234 dosb o dbob 1] lw Ergo quivis pro arbitrio fuo de re fuà difpo. j u " nerc, &resquazlibet vendi poteft, nifi hanc lex fpecialis commercio fübtrahat, aut illum , i facultatealienandi privet: fed nullibi hzredes M [ alienare regulariter prohibiti, nec hareditas hujufmodi alienari interdicta legitur; ergo. )! mïw ü Dixi exiffens : nam ff bareditas venterit ejus , Mu " ui vivit , aut nullus ff , nibil efe aéii : quiain n Q « rerum aturanon fit, quad venierit.xeípondet d Pomponius/ I. ff. de Hered, vel Aéf. vend, re- Ti jei latus ; sec enim ezaptio ,. nec venditio finé re, t u& veneat , intelligs potefl. — Princ, 1. 8. ff. de Conirab. empt. lii .. &. VII. Et harum quafi fpes , feu certo i tefpectu ipfumincertum Hareditatis,vel hu- 3i, n jus partis exiftentis validé vendi poteft.. E.G. m n Sempronius Patruum. [üum. — effe mortuum au- diens , (eab eo baredem fcriptum e[fe [perat , de m Hác fuá [pe ab eodem cum Marvio venditio vali- umad déi ntri ? otefl, — Argto L. yo.12. 3. ff. de Hared. DT ' vel at£, vend, l. 1.Cod.de Pacf. Prob: Vendi- u tio quafi fpei hereditatis , vel hujus partis ' (l exiftentis, feu certo refpectu ipfum harum [ incertum , quia tota incertitudo in contra- [[ï il D &um .deducta tantüm ex parte contra- Mu hentüum , & nulla ex parte rei verfatur , dn periculum triftiffimorum eventuum non Vij eontinet: Ergó valide iniri poteft. . Prob: "g ;(;,onfq." Hoc modo admittitur e[é venditionem: d dbitb o gtb £. 233 9 äï t , lWï; Wj þ qu j d Turis e[fet vendi toris venire , nec pcy?ei d u l qül quans pre[latu iri , C quafr fpes heredizatis, ertum vei veneat , uti in vetibus, UT ipþm eniminc "ml N h* l1o. & u. ff de Hartd. (* 4Uf. vend, Ergo. Q m Dixi l. Qs«f fpes, quiafpes proprietalis non, nifi defuturo contingenti dat ur, hicau- W'W "i cem, quiateftatorem jam defun&tum effe po- LT nitur , nihilin futurum exfpectatur,fed hare- | :fc-.mir.:f;& ditas, vel hujus pars in fejam abfolutaeft, atd; IT Jus ad hanc jam delatum , vel nunquam de- [ MJJ// feretur, hii Dixi IL $en certo vefpectu ipfum in certum Lt iM " 'lï L bareditatis vel hujus partis : videlicet non re- fpectuipfius hereditatis;uti eft in fe, ex modó iUP vt di&is , fed refpe&tu noftrüm , quia in fenfü E u (S: Juris noftri cam hoc ; quod , licét jam fit , efle nefcimus, quàmillud , quod inipsá na- ruránondum eft, & an futurum fit dubitatur, J a a inccrtumeft. — Argzoed. $. um. L. 4$. ff. de Fi- M Y )1 j dä jn[fo yibus ef «Mand. . Quia paria funt non IH WW apparcrc & non eflc. Argto med. 1.77. ff. de xvu Lï Contrah. empt. ( Necobft 5 ar I. mahdo quisápatre ha- Ó resinftitutus , & filio impuberi pupillariter d» AM z,xl fubftitutus eft , fi hareditatem patris unà d Í cumhareditatefilij vendiderit,; dicendwm erit, '*/Ji etiam impuberis bareditatem 1m -vendtitionens redi- f[w venire : maxim [i jam delatá impubgris b« J4fé, M i [ | 2336 dbob odb : r 'tatev , venierit bareditas. Fin. & 2. 4 z.jfdä- TL Hared, c* AcÍ. vend, E Ó fi impuberis he- reditas non dum delata j Ü unàcum hazredi: g tate patris delatà bené faltem vendi poreft: d. i 1iw:amp ergó impuberis viventis hzreditas benévendi .W cmjm oteft.Nam concef enthym: Neg. illat: cüm, äSuiSOLkiif' uia dejata bereditas intelligitur , quam quis TAT fpo[[& adeundo confequi. L.As . ff de F. 5, Have- a ditas nondum delata abíque hoc, quod vi- ventis fit, decur: fi enim fuüub conditione Rof hzredem meinftituas, conditione pendente yeu| [j haredicas nondum delataintelligitur Z. /. at- tamen viventis non eft; Ergo ex eo, quod TT Qütutht hereditas nondum delata vendi poffit, h- abiy u reditatem viventis bené vendi poffe , mal& infertur. x t lh .Nequé 1l Arrogatur fervo publico, avdy feu perfonz publica $. 5, 77//. de Adopr. Si pupillusintra pubertatem decefferit, fe re/f;- V, €m960: N Iulurumea , quaex bonis ejus confecutus fuerit, ! AW | A a ilis , ad quos res perventura effet , f arrogatus permanfiffet ia fuo fLatu, cavere debet.. [ 18, ff ,Wäfr;fc í de Adoptio: d. $. 3. Inff. eod. Ergo pactum de U d U hareditateviventis valet; er o go & hujus em- 1 Qu pio & venditio. dift:enim conf. ergo pactum x"a ]a i de hereditate viventis , vi cujus fpes haredi- Ug I()pg Y tatis & hereditasquaritur, & adimitur, valet, d Q ncg; vicujushareditas aliundé deferenda fe- ^ J LWO cura lt db o 237 g " ! cura redditur, conced: prius Leges,tum tan- It uam coztra bonos mores, cura quia bereditas lum extrancis teflamento datur , ned; libertas te[fa- d p.ä menti faciendi auctoritate privatà auferri po- UM tefl , privatorumenim cautionem legum auttori. Vi zate non cenferi con[litit, Xdc videre eft J 16. 9. ;itur, ( Imi de Suis h legit. . 6x.ff. de F. O. L. 15. Cod,de ä.d:!',j,& Pact.l $. Cod, de Pacl. convent. l. 3. Cod,de , Q Cellat. L. 4.. Cod. de Inutilib. flipul. iraprobant. lb wb Pofterius nonidem. $. 3. 1»/Hi£. dex Adopt. . 18. TM L] 19. && 20. ff.eod, Ned;officit , fi Imyili Inferas:Ergoille;cujus voluntace heredi- g t 01 i tasfuafucura venditur,candem proprio pacto Javl? alicnarenonvalet$quomodó ergo ejus volun- Jie n tashujus emptionem venditionem ab extra- ncisfactam validamreddere poteft;cüm pro- j pubm prium de eádem pa&tum roborare nequead Cümideo voluntas ejus, cujus hareditas ven- i ! | i / ditur , emptionem venditionemnon firmet, / p i i quia ille, cujus hereditas futurain emptio- nem venditionem deducitur ad eam fer- ?f(f:'qu. vandam fe adítringit , fed ideo, quia juxca .J;' tradita. acerbiflima refpe&u hujus fpes fub- ; v lata eft ; nequé libertas ceftamenti faciendi (l impedita, ideo veró hereditatem fuam fu- D turam proprio pactoinalium transferre non jj valet ; quia , quum difpofitio efficax illius, i ( : ICFI' uodquispoft morcemfuamficri velit, crea- a « ;ur.a- : 238 db o d Ilmt cmpt us civilisfit, illa, uc fuftinea- tura Juris alicuj « cur, juxta form amillius Juriscivilis, cui dif- iacet , fieri debec; Jure veró no- j N yonensfub ) Q( ftro civili hareditas aut te ftamento, aut lege j ?xm é ftante fe&tá horum cempo- at confertur, atqu fpei acerbiffimz libertas r rum ob periculum M f teftamenti faciendi per obligationem contra- j oteft , iif riam auctoritate privatà auferri non p . uia hujufmodi privatorum conventio au- ) ss sv &oritate legum non cenfetur : nec privato- (s, Quf rum comventio Turi publico derogat. $.un. À 4$. u " 3.multó minüs üin ff4c&. IL Fru&tus na U h " I fcituri agrorum , par- [ Qui tamen tus futuri animalium &c. offunt non provenire , validé vendi Itó magis hereditas futura poflunt; ergo mu hominis certi viventis , qua cert Ó futura eft; ïn&qua uia cercum eft ipfüm moriturum , neqQue atíam donaturum, MT resfuas v.g. proprer deme vel quomodocun Que alie naturum. Eó quód eris vend itio à Jure Civili annul- Q prioris gen laranon fit, fecüs venditio pofterioris generis | la'a'm obra riones fupraallatas. 10,,9 , non emitur, NeduelV. Aleahzreditatis ^ de ?Mrz(fm ; ut in venatione & fimilibus. s»eZ, I X 1fpei Hartd. vel aél. vend. Exgo E mptio qua Wj Mi hareditatis non fubfiftit. Quia, quando JCtus E ditatis non emi ! L Paulus;44.1,7. Aleamhzre * ligit ; | Á " cum, icit , alcar.n hareditaus viventis incel dbob o dhem a25 h) L [U*": càm ,utfit emptio, hzreditatem 'effe debere Ws n affirmet..Veró mea 7timacum JCtoUlpiano | ]'lït L teftatorem defunctum , & hareditatem jam ele , prafüpponit, hazredem veró ex par- donum: te concrahentium adhuc incertumeíle ,. ica- Mi quénon fpes proprié talis, de qua objecta /, gm'oncmc: 7 ff 9e Hared. vel Adf. vendit. Loquitur, fed *m'nonpæ quafi fpes in contra&tum emptionis vendi- VMIT tionis deducitur. Cujus , ficuti & hzredita- (f Ecc;n'. tis veré delatz venditz tam ex parte Empto- " n ris, quàm venditoris effectum inferiüs im difputatione éta, ubi deeffe&u emptionis & m venditionisfufiüs agetur , videbis. ( mä' Väid & H ijïüt*f sj p Àn & quales Adiones? quis 1 ! .5 dQïxäfï* — easemere poteft? ELJ nmï Ota. Nomineadcionishic ipfum exer- DW I w j IN citium Jurisyubicundue per fequendi u id, quodnobisdebetur, inexercen- " tis utilitatem , eo fine, ut emolumenta d 1 rl actionis non nobis, fedipfiobveniat. 4re- j j to princ. l.34. ff. de Procurat. fin. $. ult. 1.8. ff. qL' mand.i. 6. Cod, de OLl.ef adr. princ. L.5. 6 8. r venit 5 fi- A j ,: f-fw!. de Hared. velait,vend, Solum. m quidem, ll | $ 249 ababo s !'( | th j ; uidem , ff us oblizatiouis vendiderit credi- o jor , && pecumiam acceperit , D. zunc map enf ,;::nim nf emnes obligationes infegre, Fin. S. 2. l. 3. Jf L ih [üm l ' utb. mod. pig. . Jus cenim ipfum activum, d quod creditorhabet, perfequendi &in Ju- rLtgat.LW dicio id , quod ipfi debetur , .in alium ira cransferri non poreft, ut ipfi creditori nihil qadif Apones Juris remaneat ; cüm ]Jus adivum offibus creditoris ita implantatum fit, ut illud in f,hi). « alium confentiente etiam. debitore nequi-. i qwïmr vied demranfire poffit 5 eft enim effe&usnecef- M farius Juris debitum fundantis ; ftipulatione v t enim veró fi interveniente debitor confen- vt tiat, obligatio , & Jus activum vetus ipío fure tollitur, novumd; generatur; cüm de- v d divediton legatio fit modus ipfo Jure tollendi obliga. lm tionem : fiperpactum confentiat, hoc, fub- fiftente vereri. obligatione exceptionem fo- Ts ]üm parit. Quod & per ly nomina fcu ipfa :giun:z t debita ( vel ucalij volunt) ctedita , ideo no- od mina dicta, quia moris olimerat, utis, qui UM debicor fiebac, nomen fuum fcriberecinta- ,W , Nl CWA]' i belláejus , cujus debitorfactus , & fimulno- Ab uos minifuo adfcriberetid, quod deberet; At niam nomine vendito , id, quod in actio- à ï;uu'onigpmü ne eít, vendicum intelligicur. — 4rg*e f. /. Mi / f !Uhg r $9. ff. de Leg. 3. & per s chirographa, nam *OPHCF [/ üm de tabulis N] Din qui Chirggraphum vendic, non rant i * "a od 241 Ef"äd'mlv cabulis cogitat , fed etiam de actionibus , "!t quarum probatio cabulis continétür : 4ppe/. *" .z..; "latione enim chiragrapbi uti pro iypfis actiontbus .i;»h ?V palano efl , cim venditis chiragraphis intelligi- W us nomen venilfe. Print. d. 159. ftn. $.. l. 4.4. i, Ui ff. de Legat. 1.& per Jy obligationes. /, 19. ff de Witz" Hred. vel acfione vendita, — Quia petitiones, 'Imi perfecutiones, qua ex ijsdem nafcuntur 4g- tb z04, l. x9. venduntur: exprimitur. De quo 1; omni queritur , àn, & q * uod, &à qulbuS i& emi & vendipofhit. t í L [ Mi i & I. Omnces actiones fivé reales ; fivé lr perfonales, fivéexcontra&u, fivéexdelicto 1 zj civiliter defcendentes , fivé exiftentes , five 135 fufpenfz, fivé diei adítrictz , ab omnibus, ] li WiMi V ij quialiàs venditionem celebrare valent, mos 4l dójam Judzi non fint, qui nobis Chriftianis ádversüs Chriftianos actiones fuas vendunr; rntott?. & cedunt: quia hia&iones, quas ipfis fivà t tx debiris ufurarijs ( quz prohibitionis uni- ;::*imi&,ïï — Qub D] Verfalis motivum fortéfueruno)ut vultCarpz: part. 2 Confl. 30, def. 45. Richt. Part. x. decif- :1 l ^ / 36. zum, 12. fivé ex debitis , qu& ufürariam á t j pravitatemadmixcam non habent , ob verbá i l ; þ: ] conftirutionisprohibentisgeneralia , uc Laus j terbach a4 tir, f. de Hared. vel acf. vend.S.2. v!Il i"..: jl th., num. 4. Schópiter ad eund. tit. num. v Aliij; süis chriftianos habent; þcn& fentiunt , adver & Q. i &42 eheb.o d 1 il " J &compeumt , chriftianis vendere, &cede. ! T re Jure noviffimo prohibentur , adeó qui- g ; ! dem , ut, fijudaeuscontraagat,&actionem )9 j contra chriftianum competentem chriftia- no vendere conetur , emptionce venditione j nullà (bis enim , f1 venditio valeret, aliàs j uniretur , cüm chri(tiano emptori &inter- j a efle folvere deberet ) in poenam violatz legis zj Jus crediti amittat , ut videreeft in Receílu od Imp. Auguftz deAnno 1551. $. 2Dicfem 3u zi begegneu 79. circafinem verf. ($6 fotl aud) sv uU ^YT Écin &Drift. Ord. Polit. Imp. de Anno 1577. üïw: Tit. 10. $. 4.regulariter validé vendi poflunt. rxcquogcac.-f Prob. Hoc. Nomina eorum, quifub conditione, w velin diesm debent ,. e$ emere &t vendere fole- Aluf/f('-? mus , ea enim res efl , qua emi, C venire po- a, zefl.. L. x7. fff. de Hared vel a. vend. . Quia d velnomenin diem certüm, tanquam termi- j num à quo v.g. Celendis Martijs debicum eft, zi & hoc in fufpenfo non eft , necobeft, quo Wif minüs & obl igatio , & actio ftatim non orian- t f tur, eftó ipfiusactionis robur,ne in]udicip T cum effectu moveri poffit ( dies enim qui- m dem ceífic, fed nondum venit.. Fzz. »sed. l. ij 215. ff. de V.$.) Sufflaminatum fit. $. 2. Iufh, ïm(f]?) Í de V.Q. Fin.priac.l. 21.ff.quando dies. Leg,wveb 24 d ffd. cedat. princ. S. 1. L. 4 4. f de O. . VE g lii Áj jn Qomen in diem certum ranquam tcrminuæ k V * j dbab o o 243 ivm m) ) ) d " ad qüem v.g. quad vivam : debitum eft ; & . Tupy b UR purum eft ; atque,quantumvis terminus ad quem exiftat, quia tempus modum finien- t d« obligationis effe non placuit. Med. 4, $. '?Pmnwäij 144- ff- de Obl. * Ac.. Nomenillud adhuc D rl vendibile eft, non quidem co effe&u, quafi Ut emptor factà ab herede mco cceílione tan- Fämmx'ioïæ j quam procurator inrem fuamilluda debito- Vevdi re cfficaciter confequi poffic; quia, cüm i hzredem pacto defundli reclamare iniquum DAT fit, hic quod; obligationi ftaretene:ur , ac TRUE cafu , quoannuam fummam petere. pergit , c:':rmd"pæl exceptione doli velpacticonvend fübmove- At ripoteft. $.5. I»p/fit, de Verb. oblig. ffn. med. 8. w 1. £. 44« ff- de 0. e$: A, Sed eo, uc , (i hzres meus TET nomenhoc , tanquam fimpliciter purum, auc TM quafi fuus terminus ad quem nondum exti- at tiflecvendiderit, emptorconfeftim exempto m '.m;dæmw agere poffic, ut ille acceprum fibi faciat. 1:.H: j Argtofrn. l.19.ff. de Hared. velatf. vend.íecus, ,.,:mt fi vendiderit, uri eft in fe absqué dolo. r u T vrato d. fn. Tunc enim ultraillius ceffio- PUA y" nem non tenetur. Vel nomen in diem fe- I^ i cundüm quid incertum , qui fcilicet cerré l p exdcurus eft, fed quando ignoratur, colla- M tum eft , & quia hujus generis dies adjectus Mä "i H vim conditdonis non obtnet , neque obli- ndict. WE h gationem fufpendit. 1.181. & 19.ff. de Co inde- U : "m b4ä indeliti , íed diei certo. e&quivalec, &, ut fola rei debitz pra:ítatioin cempusillud dila- : M n out racenfeatur; operatur: Q esize per rerum 1'10)?«( 0 naturam (unt certas um imovantur obliaationem, liset apud mosincertàfint. Fin. $.6.Infl. dev., o, g yrau j u n Confequenter nomeén aliquod'eft ; Ergo J ia n ftantibus dictis adjectionibus dierum nomen « aliquod eft ; fed quod eft, rnateriaemptio- nis& venditionis eft,nifi fpecialiter vel natuz du rà, vcl Lege; aut gentium Jure excipiatur, nt. u g'ï - n d.$.1.l.34.ff. Ergo nomina, que in hujuf- modidiem debentur , funr materiaemptio- Ü M i tf nis; feu res, qu& emi & veridi poflunt 5 EPT u nullà enim in Lege eadem exempta depre- henduntur. Velnomihàin diém fim pliciter ia incertum; v.g. 52 Tizius conful facfus f uerit. tl ügr.i'ïca: i Vel fecundüm quid, ex eo capite , quó Ea ignoretur , anfit exticurus, u: f/ fempronius xmimyh putbes facius fuerit. debentur ; & cüm & hic N & ille diesadje&us in conditionem füfpenfi- TY vamrefolvatur, & idem acconditio fic. $. 4. ] ( kd;ïü l yi 1.30 ff. de Leg. 1. 7$ ff. de Gondit. ei demon- NDI fIrat, l, 22. ff quando dies Leg. vel fideic. cedat, ^ "n antequam veró hujufmodi conditio exiftit , " n , P non obílante, quod defe&u exiftentiz ne- Wf'laärur; gorij anteilliuseventum vixnon perindé ha- "Al E. , beatur, ac finec obligatio , nec actio nara ",0&33-' frgo ci5 £ol- i *l'OlWo fuiffet, - 74r220$.7, (, un, Cod, de Cadu leudis 244 um N ! l L.v lendis nominajam funt , jam obligatio, jam actio , jam debitor, jam creditor eft:: condi- d h. tio enimappofita non facit , ut contractus , lhj " Ml obligatio , actio non fit , fed cram hujus; j quàm illius exiftentiam ufquéad conditionis i, aut dici eventum folàm fufpendit , quia, ln quando condito exiftit , contrahentium fMtio utcrá; eodem modo citra ulterius factum , Xl acfipuré concraxiflet , ftatim efficaciterobli- lo gatur. c4reto prtnc. L7. ff. de Contrab, empt. i gl'? J'F. (*. Erco obligatio antecedenter jam de- t^f buit fuifle :. nam exiftentia conditionis obli- tl nir gationem modó non producit , neiue illius 'üiy cauía efficiens eft , uti omnces fatentur, fi- ii quidem caufa proprié talis, & condirio pro- MJB (W ! t l prià in fignificatione toto ccclo inter fe diffe- u runt; confequenter & AGio, cüm correla- Quiacondi- [, ;E'(fmpaz/ tiva fincfimulfaltem tempore. Tont tio juxta clarif: DD. Kónig fnor. — Principior, gt Sur. Can. lib, 4.tit.5.9, 2.mum. 2, Eft adjectio i appofita, vel fubintelle&a, perquam difpo- fitumin fuo effe NB. babet exiftentiam , vel gl defe&um : ergo conditio, illius,cui eftad- ^ E&me l jeca, eflejam przfupponit ; ergojfi contra- &ui adjiciatur ; antequam illa exiftat, hic | D lj y;&iü&w fuum efle habere jam debet; ergo & obliga- TL tio &actio: ergo obligatio & actio in contra- rCW"'l"ï. &u conditionato , antequam harc exiftat , » 3 3 Jam " h 246 dab o Eb j jam func ; Ergo & hufus exercitium effó in y s fu(penfo. Quia ex contractibus obligatio Jj conditionalis etiam ad hzredes transmittitur, 4 Fin.$.4. Inflit: deV. O, med, princ.1.8, f. de Mmm! Pericul. && commod. rei vend. — Quia , quiffi- " 1953 d p pulatus ef þbconditione, p/acet etiam pmdm- Q £e conditione NB. ereditorem e[fe. l. 42. ff. de O. ( A. Quia crediteres illos accipere debemun , nj st d ui aliquam actionem babent, $.unic. eod. med, F. 10. ff- deV.5, . Ergo contra&u fuüb condi. PT tioneinito, antequam hac exi(tat , jam crc- 3 lt diror eft, confequenter & debitor, ao , confequenter & obligatio ; ergo materia $b at vendibilis eft. — 4/4rgzo princ. 1.8. ff. de Con- ab d zrab. empt. nullibi etenim excipiuntur; zul- v 157 tamen interefl ,. fub conduione aliqua obüi- sdidty gatioveneat , aM, CHm 77L abltgatia ub condi- tüemáor zHone fi, pure veneat. — Priore. cafa deftciente ! g, conditiane nullam e[feemptionemsy cüm & hac f ur conditionalis fit. Po[leriore flatim venditia- vtlv nem confiflere ; nam (£ Titiustibi decem ub con- T ditione debet . ) ego abs te nomen ejus emam t Theyf confeltim exempto vendito agere potero , ut vel TE acceptum ei facias. l. 9. ff. de Hared, vel atf, 'f'ïfumm eend, ANec nocet: defectus exiftencie con- ditionis debitum conditionale omnino peri- RUf vj hi mit., Princ. [. 8. . de Pericul. c» commod. rei illud IEQ*V; & i vgnd. Ergo conditionis exiftentia [* omni- '*f*ülcSai ææoææ' 247 T J i W l omnino ponit. 4reto L mibil tam naturale j J:L Qp D 35. [f de R. ]. Ergo obligatio fub conditione l , tanquam] am aliquid, emi non poteft. . Cüm n Prm ! ob hancipfam 7 3s. antecedentis fuppofitum. etur : Ípfa enim non exiftentia conditio- ?Ktrim!p: neg, ; fs debitum conditionale formaliter. non H 1 ! [ l ' perimit , fed conditio eft , vi cujus mutuus [ H.? * diffenfus tacicusadeft , ftante quo debitum T l ! formaliter diffolvitur , ipfe veró eventus Yh) " conditionis conditio eft , ftanre quáconfen- "i d d fus mutuus, qui huc ufqué in fufpenfo erat, exiftit, & ftringit. Prob. Illud L. A&iones V D füb condicione regulariter vendi poflünt, uti if modó probatum fuit ; Ergo àfortiori & rc- r lique abfolutz : quoniam , fi de ullis con- T troverfia effe poffec, de illis fub condicone, T fu'o m velin diem foret. Prob. II. Cüm acZtezits 20- u men generale , omnium frve in rem , [fve im b petfonam acfionum , ( apud omnes veteris u- ii ris conditores boc nomen in omnibus pateat ; nihil ! þ(yqfiw' eff 1ale , quod differentiam in bujusmodi actia- i, nibus po[fit intvoducere, Fin. l9. Cod. de Hared. ! W /«;/: velait. vend. Ergo omnes aciones, modoó j privatum interefle concernant, vendi & emi 7 regulariter poflunt.. Hujufmodi funt omnes st pedtorig & poflefloriz , rei perfecutorig , p ordinarie , & extraordinarie, non minüsil- ut fidei commitlo, fub. Lnaïf lk , que cx legato, a cones " 4 '4 345 . düob o eham 1EC jl W condirione relictó competunt. 4reto L8, ff. de Hared. velatt.vend. Eftó obfpecialem iM jutis rationem ad legatarij hzredes, fi vivó légatario conditio non extiterit , transmitii p il nompoffint. — Fiz, l. 4. ff.quando dies Lee. vel du fideic. cedat, — Càm teftator foli perfonz le- ;,u(m Mï : | o gatanj favere voluerit. Fims $. . /nffir, de Donat./. Quàm Hypothecaria feu quafi fer- j Ll l. j víana , non tamen fine actione principali ii in y muqu P perfonali, quía, ficuti ab initio obligatione p"fincipali nullo modo fubfiftente, nec Hvpo- at theca confiftir. ' 4rgza $. .. 120. 1. 178. ff- de toxym t E K.7 laregulariterquafi ferviana utpore ac- cefloria àbsq; principaliactione vendi & cedi rl non poteft : quia illa fe folà ceffionario re- r gulariter prodefle non. poteft , & italitesfi- fim né causà multiplicarentur. ;Exceptis aliqui- motden buscafibus, ubi aut perfonali principali per- P emptáaccefforía Hypothecariaremanet , vel n mediante obligatione naturali , ut quando .*',rlde VcSn debitor, vel hujus hates actionem principa- B "n lem perfonalem triginta annis prefcripfit : : 5 Qu hzc enim contra debitorem, aut hujus hzre- NEUT dem , aut;qui hzredis nomine poffidet, de- l?/.k/l(üzf g cem annis ampliüs durat. — $. z. 1. 7. Cez, de '51'0, 0 bpch Prefcript, XXX. vel XL. annar. Velob indi- vifibilitatem ipfius furis, utfiunius debito- ;Wv dU( ^ ) d ris duo haredes exítenc, & unus parcem . ühm[ fuám N r 249 ^ W ä'lis fuam debit folvar; quia a&io perfonalis IN r ts uoad perfonam hujus hzredistollitur. $,5, 1,8, $.3. 1. 9. f- de Pianorat.ac£, vel cóntra,l. n t H inj] Cod. de Luit. pigat. l. 1. $ . Cod. fiumus ex plu-. ij ïfuii l Á l 16 ribus hared. — pignus veró propzer indivifam ejuscau[am.med ] 65. f.de Evic?. quoad ejus Ilu 5 l i)ïä parcem non liberatur , fed tota resobligara h UL d l n ' manct. 4. £, 2. Ced. de Luit. pign.. eb L 2. Cod. [ li $ unus ex plurtb. &c. Aut quando cetfiona- ) » qu'ü) ! a[ rius antequam hacadjedta fuit, perfonalem hi l "" li f l ! principalem jam habuit, quamd; exprefsà i l ljlv tancum emit. Argto L.6.quncT.fin. L.13. ff. de Z Hared. vel a, vend. Xt actiones injuriarum dul eftimatorie , fi injuria eftimata ,. & Judicis o moderationi commiffa fit.. Schópffer ad i Tit. ff. de Hared vel act.vend, num, 3. Mo- g dó vivo cedente actio inftituatur, cüm fic a y injuriantis non interfit, an cedens & ven- mi^iqm dens, anemptor &ceffionarius agat/ Argre N l.12. ff.de V. S. i . Dixi regelariter. Excipiuntur quedam d aüioncs , quevendi non poflunt , quales d d funt: actioncs litigiofz regulariter. crgto j frm l. ult.Cod de Lbitig!of yunéát. cap.is. de Rj' ]il m in6to. . Ob periculum univerfale, nejudicia 53 M mutentur, eludantur, & reus femper no- 7 ) ïl ! W vis Judiciis defatigetur; que, fi dominij di- , p fC&i; velutilis cauía i nter peticorem & poflef- Ó Q ; forem 240 ctab o bb cwufd vl i forem moventur, per folam citationem va- .' lidam lirigiofz fiunt. »sd priuc.eap. 1. Noved. j L T í12. Si veró non ratione dominij dirc&i, vel ^ [WW utilis rei, cító refpectualiüs Jurisrealisinfti- TL j tuantur, aut perfonalcsfint, litis conteftatio- Jus ne litigiofz exiftunt. Z 3. Cod. de Litig. jundf. Jl j verf, ab boc autem cap.x. Novel.1i2. Brunnem, (l lt W 'f M d Autb. litig.in fin. num. 4. Covarr. pradi, TJLU que[i. 10m.»,. cap. vs. fig, " Hinc, i Ti Inferes rei vindicationem poft citatio- t nem, actionem veró perfonalem & realem , 3Ch VT eiit n quz de dominio noneft, poft contcftatio- non a nem litis vendi non pofle. /, 2. Cod. de Liri- [ ofis , adeó quidem, ut, fiquis contrapro- '(gm;ï,w/;'. [ ieid hi tj f ibitionemlegisaut hanc;autillamlitigiofam t w. il vendiderit , nontantüm £4zgqsam fi mibil fa- r Qd Gum.. Fin. d. l. 3. Emptio venditio irrita , ac ipfo Jure nullafit — $. 1. /. 4. eedem. — Ec lis H.n,f,*'t(el ! at cum eo, qui nulliter actionem cedere po- tuit, nihilominus pertractanda fit.. Fi. 2. . sl Q fläm qmï[ ?. Verümetiam , fi fciens aCctionem litigio- t fam efíe, ad venditionem ejus acceflerit , venditione & cefflione nullá cogsofcat , fe com- yt i gellendum , pretio ejusprivari , non ut lucro ce- r *ïffdfrfpc dat ei , 4it illam alienavit , fed ut etiam Alia J / ganta quantitas ab eo fífci uribus inferatur. Fin. w ( W"n. MC rinc.l. 4. Cod,de Litigiofis. Si ignorans, con- l ttactu irrito , vendicor pretium cum alià ter- "*'—Mhpfx dbib o dXb i$1i Ut ráparte ejufdem pretijemptionemattentan- ï"F.up. s lj ti reddere teneatur.— guffum eff etenim prop- U ger dolefam mentem , ( abfconditam magina- | Ulism j tionem , cümnon emptoyi manifeffaverit actio . lp nem i2 Judicio deduclam fulfle, in tertid parte li, pretyj ( reliquis duabus fifco inferendis, 4ro- Usbe te i, princ. li. ff de Jur. fffci Brunnem. addi- LU [l Pl cend. l, tn fín.num.3. ) eum puniri. S. 1. LL 4. In Cod. de Li [7] . Criminales. Clarif.. DD. Franz , uxg prod. fus Tuffin. lib, 3. 1i1. 14. $. 7. im ffne num. f i l tl L 49. Schópffer a44 iit. ff. de Hared. vel ad, t vendita num. 14. Quia privatum interefle: T non conccrnunt. Populares. AA. c.c. llc.c. ag ArotoS, un.L^. fj. de Popularibus a£7,. Quiaan- ml;m te litem conteftaram veré alicujus non funt. d.S. un. & quilibet age litzs conteflationem re- ajil e dicitur. crediroris loco non effe , puffea effe, ! u l Fin. l. 12 f de V. $. ünde & z, qui eam mo- Vet , procuratorem darenon poteft. [, G. ff. de yeltt Fopul.acf, Cüm non minüs, illi; quiemit, Ü i li quàm qui vendit, coroperant, Emptio veró m J rei fuz non valet. Pripc. l. 16. ff.|de Contrab. Ll empr. Eftóille, cujus plüsintereft, Juspra- ;Wf / lationis alteri , cujusminüs intereft, vende- Tl ] '/.! re & cedere poffit. Per fín, l3. &f $. un. La. n qm. 'u ff. de Popul. 4&?. A&io confefforia , ad ufum- fru&um petendum, eo fenfu, ut unàcum n u actione fimulipfum Jus reale usüs fructüs ex- u tra 252 dbebo Bbb f traneo vendi attentetur ,. quopiam tifumfru- &um à fruciuario cedi non poffe ,. nifí. damipp : ; P jn? roprietatis , C& , fl extraneo cedatur , id eff ei, "d w qui proprietatem non habeat , utbil ad eum tran- Aum proprieratis veverfarum fire ; fed ad domi 2! m ufum fructum l. 66. ff. de .]ure dotium dicicur. Idem de actione confeflorià ad ufum, ha. li b bitarionemque petendam dicendum , nam j ufus & habitatio sj/dem illis modz fnitur, qui- li an l sieh bus ei ufucfruétus defrnit,. Fim, princ. Inffit, de V [u &* Habitatione. usüsfructus tamen exerci- at .tium, & commoditas utendi fruendi uná d, a cum actione confeflorià , ita, ut emenspro- ycgw'mr:raü curatorio nomine femperagat, vendi poteft. t $.2. L. 12. 138 ff. de Vfufruct, ef quemadmod. -ul Y i , i uod & ad habitationem , 4ud enim diflat , 1 five ipfe legatarius habitator zsaneat , ffve algj. DA l cedat. imed, L. 3. Cod. de Vfufr. e&- Habitat. ebc, tht Aecaon Non veró ad fimplicem ufüm extenditur; uia ,. cüm nudus ufus quotidianá utentis T fufficientià cerminetur, adeoq;ad pluresfru- 5 Mp &us , quàm ad tolerandam hujus & familiz Vi fuz vitam non porrigatur. Nulli alj juris hu- W) t jus exercitium , quod babet , aut loeare ,. aut a, vendere , aut gratis concedere potefl, — Fin, 'ä:m'nonp. $. r Inflit.de Vfue babit.Niliforce conftituens ï'jïï.fm) l aliud vel exprefse,vel racitéufuario concefle- WW; äbltl- -n ?"W:r/æ rxt $, 4. L 12, princ, [ 22. fs de Ffu & b P $ tione ä db o ib 253 la 'U " J tione. .. . ACiones , quz alis prodefle non ï"iM poflunt, quia obtentum ceílonario utilita- [ 1fuy]h.y vem nullam afferre poteft: v.g. A&io de Mj fM uxoreexhibenda. . 2 2 [ ,' ff- t Liber. exhibend, ä, ^Y ïfea'otiumg. x. II. Ignoranteetiam &invito debito- i Vg re Prob. Noeminis venditie etiam ianorante Utig. vel invitoeo , adversis quem atfiones mandan- N 111.4 JW li )ury contrabi folet. 1. 3. Cod.de Hared.vel Adf. :ff-?"äf, D vend, c fim. I.i. Cod, de Novatio. Quia juxta i jam dicta quilibet rei fuze moderator & arbiter Vj eft, atdue admini(tratio rerum propriarum Aff I regulariter ab alieno arbitrio nun dependet; r MUU [ ] F : Erco. ,*'Wn ', z. II. Modó non potentiori refpectu ii videlicet debitoris. Brunnem. aZ £. 1. Cod. se p t liceat patentiori num, 4.. Siveratione officij & Pf magi&ratüs , utidem Brunnem. i5 d. l, num, gt 2. Sive ratione dignitatis, ;t Molina zrac. 2. j di[p.3 4O-pag. 364. lit. E. vulc. quod & ex ver- is: ne prajudices clari[fimis viris &c, l1. Cod, h,mï " eod. junciá l. 131. Cod. de Dignitatibus ,. colli- itur, talisfic; in hunc enim actio five liqui- yii da & certa , üvcilliquida fit, invito debicore j L í deferri non poteft. /,2. Cod. . sà liceas potent, ( ii ut Tudiciarie lites potitis [uo marte difcurrerent , quàm potentiorum domorum ibus viterentur , gkonïdl ( W Ó , chm ipter[it in univer[um. ommium - h ) fï&y : 'I 254 S0b o dbith jj ucipuä lenulorum , Be importunis potentium j n saterce[fronibus opprimerentur, vned. l. X, Cod. ï T eod, Siveró defaQo venditio attentata fuc- I (I) rit; cádem nullà venditor creditor jacturà ff a D debiti mulctatur. Prisc. 2./,2. In poenam j cransgreífionis legis fe in univerfali periculo " j «um oppreffionis ob potentiam & dignita- j aäï? j a tem , tum voracitatis iplorum credentium fundantis: aperta enimeredentium videtur effe hi voracitay, qut alios acfionum fuarum redimunt m ex AGlores, Fir. d. . 3. Nontutorivelcurato- mrit, n ri, inquem curamalicujus , uc impuberis , jurïcïum " puberis , prodigi, furiofi, amenris Jura in- u:i;m, ( croduxerunt; illinamd;contrahos, quorum v IN curam vel tutelam gerunt, auc. geflerunt, actiones emere Jure novo arcencur. Med, vittma, i prafationis && frpis $. un.cap. $. Nov. 72.. la vt uj uidem, ut non folüm durante curatelà, vel W LI cutelà ipfis nullaa&io adversüshos, quorum Ym u curam, vel tutelam gerunt, validé vendi & d 1 fi i cedi poflit; ze/ enim per/fe hujufmodi tutor nnsfg: Wj | L vel curator, zeá per interpofitam per[onamta- le aliquid agí poteft. Sed undid, tm valida bec fyj h fi 1alia 4b ipfisfiunt ,. tanquam, l4 neg, ab imitia ':'W! 4(/!!1 facia fuiffent. — Princ. cap. $. Nov. 72. Cüm tj manifeftum fit , .fi hujus generis venditiones Wb fubfifterent , & tutor velcuratorin talem co- V(FQJ PT gicatiüncm inciderit , ezsía agi & difpo | '::J':*fh) tptt- i dbib o d55 255 "W l dpferitum fuaanime, C ad rerum, non quae L upilli,aut minoris &c.( Ad quod tamen ob- Q V. ligacur) fed, que eyus quaff videntur utilitatena W '[()I t fín. d. Cap. s. Verüm eciam fi tutela,vel curae 1/.1. [n:i telafinitajam fit, hujuífmodicontraminorem ts auc pupillum ;. cujus tutor aut curator olim nj extiterat , aCctio quzdam vendi & cedi non Q ts oflit. Med. princ. $. untc. d.cap, g. Nov.72.ge tj ferfan boc raiþ'demm, abfcondatrem , e pra- n erdinans illud malé, poflmodum dum àcuráce[- T fawerit ,. e$ latere fecerit , quod maliane egerit, r fürté jam nunc mon curator exiffens ,. ceffanem nes r accipiat , C remmaligne difpenat. d. princ. $. d un. cap. 5. Novell.72. Ecfique venditio & r o ceffio cum hoc velillo attentata fuerit; orani- :m»nl: u no infirma , & pro nom factofit, //e2£ ceffío a [ pro veris caufis faida fjt : mom ut vemeet rur[us füre ad eum , qui ce[fit , tanquam fi nibil quaff ip m medium contra legem vifum fuerit aclum : fed cadat abeis , que ex boc funtquafita ,. propter ;Wäi r«] transgrejianerä/egis, C banc minor lucretur. j Nam fi bec poena impofita non fuerit: Facilia q erunt ea, que [unt malignitatis, & eum, qui li /;1, / ce[ft , faciet iterum movere: & per medium ea , a u qua funt cejffonm recipiet , legem per [uam ma- «t " lignitatem circumueniens, | Fin. med, S. un.d. H rMEIF CAP, $. d. N07,72.. jj Dixi Jsre n9Uo, id eft novcllarum; Ju- f re ! 256 . m a re enim f. per L. 12. ff. de Rebuit eorüma , "du nuihüs : ab tstelá c&c.. Venditio & cetfio adionüm QW mW adversüs fuos pupillos & minores tutoribus J 1 & curatoribus facta licita, confequenter ya- 3 poü «t fp lidaeft , uti patec ex verbis ipfius-Marciani W Cti Lc. mu aül Non fit contra SCtum 5 cufus tutór creditori patris pupilliexfoluit , ut ejus loco fuce Had&enus di&is. - u s aX cedat. Necobftat L. Ideoactio popularis ven- n m 'm']uüaï dinon poteft ; quia antc litem conteftatam intenfivé veré in. bonis . no(tris non eft, mta- dl !» 12' vem at vArgto S.un. L 7. ff. de Popul. a&f. ef- fín. l. 15, ff. ia de V.5. Et facta conteftatione litigiofa eíle incipit, — 47g12/. 2. Cod.de Litigiofis. Acqui& vifum, n P injuriarum acito in bonis nofivis non comptatur, "FWW' antequam litem conteflemur, L.38. ff. de injurijt. £t conteftatà lite litigtofaeft. — 47272 4. 7.2. F Md H dl Ergo& hec vendi non poteft. — Quia ideo actio popularis ante litem conteftatam in- mf J tenfiveé veré in bonis noftris nop eft ; cüm ante hane cuilibet de populo competat, & :- I*S:Quc UT nullus plüsjuris a&ivi, quàm aiter habeat, (üigli idcirco quihbct créditoris loco non effe re- &é dicitur. 4, f». /,1», Et ideo vendi non ao þotcü , quia, fj venderetür, & cederetur, QT r. h venderetur& cedereturid, quodemens & »'L ] tl ( i Ó [ ceffionarius jam. haberet ; cujus venditió r Á ] Q f ;E | tl , Priut, 1 ii ff de Contrab. empt. con- ^ 2317 ?t blffearia, conteftaiione veró faQá, fiquidem actor Fflflo 3&)3 dominuslitisfir , plus Juris reliquis obtinet, f Q & creditoris loco pofteaeft. Fi». d. /. :2,illam venderepoflet , nifi venditio aQtionislitigio- ibl fx regulariter prohibita foret. — Aftnonideo l 'W)I,' f w; atio injuriarum ante litis conteftationem in L bonis noftris non computatur , quia ante hanc illa. cuidue de Republica competit,& EOPOP'J,JdSw horum nullus plus Juris activi alcero habet; od cüm injuriatus creditoris locó accipiatur. t med. d. l.^. fedideo , quia , antequam li- L tem conteftemur , illa inter bona, que in Jc/m'gfafm? inftanti primo, quodfequitur inftans morris, exiftunt , non connumeratur 5 quia €5 tpfa ub WUNUN lice non conteftatà (zsuleum nobis intercidits ï.u hm ut ufusfructus. med.princ. l. 32. ff.. ad L. falcid. quapropter nequé activé , nequé palfive in n ii J (it haredestranfit. Fip, $.1. 1. f de Privat. delicg. u princ, L. 13. $. 134. L. 15. f. de Injurg & En difpa- udit ritas. t Nedue II. Nemo huic obligatus, alteri invitus obligatur. — 4rgfo l, s. Cod. de 0. (f ii li ! 9 4, ibiq; DD. Ergo etiam creditor invito de- bitore actionem in alium cransferre non po- jl teít. Quia vel propofitio antecedentis eft univerfalis, & non fubfiftic, humanz enim quii ml legis difpofitione jus activum creditoris dc- gh, [ l ff fundi aditá hzredirate fimpliciter tra nfic ad Jhæ- d zL W 458 dtéb o ob hzredem , confequenter debitor defuncti gedia ctiaminvitusalteri, fcilicecharedi obligarur, g, xd q atd; perfona creditoris invito etiam debitore n , phyficé mutatur , cam hares fitione Juris folüm eadem cum defunc&to perfona fit: vel W dliO in fenfu accommodo, & vera eít , dif"tingui.. «X* , turj; conf Ergo creditor invito debitore M B Qä aQionem , ideft: ipfum Jusactivum , quod 0&&&6 à Juredebitum fundante, canquam effectus r [ neceffarius promanat , & creditoris offibus Wi b infixum eft , invito debitore in alium ita qued cransferre non poteft, ur alter Jus verum iif adivum habereincipiat , creditor veró veré r f t illud amittat,conceditur: actionem , id eft : Y«dtorny ipfurm exercitium perfequendi & in Judicio | Auno t : id, quodfibi debetur, inaliumin hujusuti- At CUR litatem invito debitore transferre, id eft: ce- (; t dere ( ceffio enimin incorporalibus habetur a pro tradidione. Brunnem. 444 8. Cod. de d Hared. vel ad. vend. im fin, num.1.) non po- ib teft, ng. confq.fi enim hocfieri non poflet , 9,1 & nullus procurator Judicialis recté daretur (ficuti enim hic fufcepto mandato debitum *l ] Wntca alieno nomine directé perfequitur, ira & ille, "A ttel hocífolo excepto , quod reportatum ipfe re- tineat) cui quoridiana cxpcrienfia reclamat, i W'G: [ "T l Multó minis fi | n Inftes Debitor invito credicori de- ET "Ü bitorem alium ebtrudere non poteft ; crgo 51[0( dy : dhem ob 249 r €rgó nec creditor debitori invito altum cre- ttünjs ditorem , quod eniminuno correlativorum N Obtitiet , - id etiam in altero obtinere debec, Ytby, Nam fenfus aütecedenus veltalis e(t: debicor id,d invito créditori debitorem alium ita obtrus m dere non poteft, ut ipfum quodue us obli- gauonis paflivum à debitore obcrudente in- vito & diflentiente creditore ad novum de- ia n bitoremi , qui obtrudicur; tranfeat, & an- Tb tiquus debitor, qui obtrudit , liberetur, & j antecedens verum eft.... Vel fequens : debi- m toralicüicertio, uc fibi debitum creditori fuo W'ï:' «l 11)7' LU folvat, eo effectu mandari non poteft, ut ereditornon confentiensfolutionem à man- l ] darario exfpectare , atqué illum quodue ; i li j priüs convenire teneatur , & rursüs verunà p eft; quia, fiita novus debitor creditori invito validé fübftitueretur;id in grave prae- h; . Ul L n jüdicium , & damnum creditoris cederet $ yt cüm ille vel morofus, vel omnino non fol- vendo, vel difficilis conventionis &c, eíle i pofli. Ec fi confequentia ita concepta fic : L Ergo nec creditor debitori invito creditorem iU M l alium vere talem , in quo ipfum jusactivum 1[. r D veré fic, fubftituerepoteft; admittitur confq: l fi veró ita: Ergo. creditor debitori invito aliumcreditorem, qui nonfit verétalis, fed il i tanrüm inrem fuam procurator , fubíticu - :: N2 p re q 260 m o ab | gt re non poteít; & Ngtur confq: difparitas | ;,Wmn: cít: quiapert alem fubftitutionem, vel po- fämni'cnziwïf ciüs ceffionem debicori null um prajudicium T t a pauló ante ,.I[[Ma u tcgulariter nafcitur : cüm juxt i di&a potentior fubftitui non podüt , obliga- :W, ( 40 üonem tollere, atj; ingratum credicorem removere , in poteftare ipfius debitoris fit ; iodtbïüa | nam fifolverit, liberatur ; at in cafu priori Pt i s Jus fuum à debitore confequi , in poteftare creditoris fimpliciternon foret. Accedit: de- luc o * bitor ad id , quod procurator in rem fuam vuritd euttolvendum , invitus non obligatur ; fe yyri enim, tum debitum contraxit ; ad id, quis- * €degarom: cunáue demum is effer, cui exercitium exi- li cendi debiti à creditore conceflum foret , al folvendum obligavit; alioquin, fi creditori «glam fi isfolus folummodo, cumquo contraxit , vtl debicum acione folvi petat , folvere pro- 3 qu mififfec , illis, quivel obfexiüs fragilitatem , t tttO vel atatisimbecillicatem , legitimam perfo- Yi | vel ftandi in judicio non ha- nam pccendi : 4 TR bent, deb itapoffidentibus, hac nedue pet tültm j sllos , ut patet ; nedue per aliam perfonam nden quod rursüs &doneam obtineri 'pofl'cgt, "tt; ( contra torrentem eft. Neq; "ind vel de- Obeft III, Delegatio debiti Wuc : bitoris nifi confentiente antiquo debitore , -; E lcc & promittente novo ftipulante crcditorf: k e- » 26X debitore jure perfici nou potefl.. Princ, l1. Cod.. ;W m s. n i de Novatisn: ergo etiam nominis venditio ni- fi confentiente debitore , .adversüs quem Is actio mandatur , jure contrahi non poteft.- It il UT ] Clariffima enim verba finalia. 4, /. 1. Ced, de. Novatio, confequentiz repugnant. Difpari- D b tas veró confiítitin eo , quód , cüm delega- ib tio debiti, feu debitoris aQtus fit, quo debi- | atincafäp: tor creditori ftipulanti alium debitorem lo- hp co fui fubflituit, & infuper modusfit, ipfo Ture obligationem veterem vollendi, no.- Ym vamque introducendi, ad eam duo effentia- t liter requirantur , mandatum, quo delegans D delegatoinjungat, ut folutionem debiti cre- r ditori fuo promittat , ftipulado, quà credi- ii tor füummam debitam à delegato ftipuletur; j mandatum autem. & ftipulatio contractus h m veri funt , hinc Alexander Imperat: meritó ïVCx dicit, quód delegatio nifi confentiente ve- nglhltü teri debitore, ftipulante creditore , & pro- a mittente novo. debitore Jure perfici non (uy poffit; venditio veró nominis , & ceffio tïf'ü nullum alium confenfum , quàm ementis j & vendentis, mandantis & mandatarij re- J quirant; cüm nihil aliud , quàm contractus emptionis & venditionis, & mandati fint , ' nam nedue debitor novam obligationem Jv fufcipit , nec prior obligatio tollitur, fed j 3 ma- Ó 262 maomm : I affwm manetantiquus dcbitor, & creditor ; & li- cet álio , que crecitori ad versus debitorem I^ ïcïïo p competebart, vencatur, & cedatur , dire- qo &a ramen re integrà proprio nomine exer- mcdli 4I$ cenda penésverum creditorem manet. 4rg- jf d 1o L. 3. Cod. de Nowat, Eftó ante ceflionem,vel i " h: etiam poft hanc, fi lite nondum conteftarà N mors mandantis contigerit , ex contradu um g n pracedente beneficio Imp. Divi Pij ucilis;. O tanquam ih dominum , poft ceflione m verà hod du ctiamdirecta ad ceffionarium nomine alieno, j atcamen inuclitatem fuam inftituenda tran- ün J feat; de quo plura inferius in difp. ulümá, dant, & ubi de cfc&tu ationis vendite & ceflz age. tur Minime demum fi Vr Inftes V. Ergo quando invito debitore | li quibu ii N meoactionéperfonalem , quam contra ilum f habeo, dbivendo,& cedo,tu contraillum pa- qmmi* riter aclionem perfonalem dire&tam habebis; mv que tamen in perfonam , nonnnifi ex contra- | n &u, vel deli&to , autex varijs caufarum figuris fuen . de 0. & cA. datur: firei 4Avgto. princ. L. a. . . ff vindica: il0nem t ; vendo, & cedo, directam * i ] t hanc contra poü"eflbrem rci mea habebis ; e(tó rem illam iibi nullo modo tradiderim ; que tamen ex dominio oritur - quod ufuca- pione,uaditione, non nudo pacto inalium lt transfertur. 4 20. Ced. de P4ct. quia hec & fumi- 1 mo ob 263 "i fimilia ceffionarium a&tionem directam, & b debl' ^ nomine proprio,& inutilitarem propriamin- U ftituere non pofle , non veró fufcepto man- Ts dato nominealieno, nomine ícilicet veri cre- m mana :'. ditoris raediante venditione in utilitatem Wmonfï;! propriam ; eà ui, nonvalere, ífolüm pro- bant. Se r | TOE Nonne pgeter enumeratas multe aliae l l ! u res incorporales , que in contractum em- ia pionis & venditionis deduci poffunt , ad- Vr huc dantur? JuUntrs x;. Quinimó: cüm veró in diverfis Ju- rum locis fuam propriam fedem jam ha- PT i beant, ac ibi ex profeflb de ijs agatur , de T 13.35 illis & hic agere , mei intenti non eft ; quia . j ea, quibusJuranullam aliam fedem , quàm ii Tit.de Empt. & vend. conceflerunt, in hác us difputatione tant üm difquirere mencis fum ; libus rebus ad corporales Ti A!*t" A quare ab incorpora transeundum eft ,. quz vel defactoin rerum u "N "i naturà funt , vel non funt , finon fint , vel IH fuerunt faltem , eftó jam non fint, vel ne r Y j fuére quidem , fi nondum fuerunt, vel fal- I tem funt future , vel fucurenon funt. f0 y T. d E AU J ! )» Quid crgo de venditione re- " rum, vlj[ R 4 | 264 ææ ;ææ | [ " [u[IO g rum, quzin rerum naturá m fuerunt quidem , fed ante i WgVäiaï venditionem efle defierunt , q t fentiendum ? JH Nfípiciendum eft, an'*es plures Aäbs- '&Wlü ! ül* 9. due eo , quod contrahentes certe uN fummz intentionem fuam alligave- g Ü 1 7 rint Argre L110. ff.de F. O. Simul unico u H 10['»1 ao pretio empta fuerint , an compofitum per e, an per accidens , cujus finguli natura ex hat phylofophiá tibi adhuc inota erit ; fi res plu- vll res , an carum plures, velpauciores, vel zutjusimc; medietas ante. venditionem jam perierit 5 fi ' ägno?antj m W compofitum per accidens, an tale, cujus pars folum eft , ut de»us , vizea , fylva , oii- T TA vetum , antale, cujus pars folum non eft , ut jucum boum c*c.. Si corapofitum perac- b "c.idcns , cujus pars folum eft , emptum fue- ROT rit3 an unà cum folo uti in terrz motu , an n remanente folo illius pars major, minor, t vel medietas jam ante. venditionem deftru- 3 tj &a fit ; fi compofitum per accidens , cujus 1 at pars folum non eft, venditum fuerit , an ita tX ante venditionem jam perierit, ut denomi- :&!ïgflm] nauo prior amplius non duret , an ita , ut * ty per d o dtob 265 erduret. Item attendendum eft, an fin-: u ula utroqué contrahente fciente; an igno- | Cdp i 'rante, an altero Íciente , altero ignorantc contingant ; atdj;emptio venditio fimpli- X ! diter valida, ab ea; qu& fecundum quidta- ljs eft, fejungenda eft. 1 . II. Quand Ores, qua und curhfolo*- 'iti veltota, vel cujus major pars , vel ut cum !* YCto Nerarioà JCto Paulo /.57. ff. de Contrab: [ gj;r empt. cirato loquar , remanente folo pars flv : amplior ( fifolum ejus pars fuerit) ante ven- ! [ ii ditionem jam perierat, vel eadem ita de- hav ftru&cta erat, ut prior ejus denominatio non l" j [ ï"x ampliüs perduret , fi folum pars non fuerit, J : zz | ab ejusinteritum,vel deftructionem ignoran- "i te ignoranti vendica fuit , emptio venditio T abfolucé & fimpliciter nulla eft. Z, préc. £. hd i 57. L.58. ff. de Contrab. empt. junct, £ 8, 1 Qutd ff d. ! P ) rob: Stante hujufmodi emptionis —— npmmxï' . venditionis actuignarus emptor condi&tione TUb "pecuniam folutam , infelix veró venditor f( aream füam , quia hec non nifi ranquam & parsreiillius , quz ampliüs non eft, vendi- T , ta fuit, aut refiduam domüspartem , fi do- mus vendita fit , vel folum fuum , fi olive- n t tum emptum fueric, inquojam ante vendi- gl tionem arbores vento dejecta ; veligne ab- j fumpta R 5 266 &b o ebeb ! "n fumpta erant , quía contemplatione arborum i I undus comparabatur.d.1.58. recipit; fed a&us, j . li ob quem folutum condi&ione. rec I po- ! jW j teft , abíolute & fimpliciter nullus e , per r tradita füperiüs in fine /7/. 102. Ergo. " 2 ( W . Prob: Maj. Domum emi: cüm eam (b ego, & venditor combuflam ignoraremus : Nerva , qued Sabinus , Caffius ,. mibil Lw;zfjfe: quasm-vis avea m?ü»lï( ( )w( [1( m aneat : pecumiamó, folutaz: condici poffe apunt. z- kcem, ff amplior domus pars exuflaeft , non com- . pellitur emptor perficereemptionem : fed etiam, : 1 jic quodfort? folutum efl , repent. d. princ.L,57. ff. Ü de Contrah. empt. arboribus quog, "vento deje- ii n is , velab[umptis igne ,. diclum efl , emptia- ; MM i hi "u nem fundi(veluti oliveti ) non videri effe con- tratiam , ( bec obtinent , quain fuperioribus F*,"lüüx' & n cafibus proedibus dicta funt, Princ. & fín. l, NU TW X i $8, ff. eod. Ergo. x&. III. Si veró illius minor , quam di- d midia pars (ut verba mea fcriptis JurisCd proha:m Pauli conformem) cüm, velabfquéfolo an- il te venditionem jam defierat , vel hujus pars apii ! quzdam priorem denominationem non to]- .(I'/i / /fh lens, antequàm .hzc emeretur , deftructa fott erat , venditore , & emptore hoc, vel illud d d ignorante , emptio venditio fimpliciter valet. t Fin. princ, 0. 57., ff. de Contrah. empt. . Argto LT ,l 9. ff eod, Prob: IT j mesocdb 267 Mnt [ It f A Prob: Hoc cafu eearczandus eff emptor ! nditiomem ad tmplere , eflimatione viri boni V t *j*; ! t N ! ar bitratu babitá: ut , quodex pretiovv.g.proptee tli; i ] intendium . decrescere fuerit. tmventum , ab bn- 3. Ergo : rüm lit j,us pra fl atione liberetur. — Fin. princ. l. s7.ff.de C. £. Sed quotiescund; emptor venditio- "uv | nem implere coarctandus eft, emptio ven-. [f ditio fimpliciter valet juxta omnes ;. ergo. n Prob: Pars prior Major: à potiori defumitur Jj g denominatio. 4rgte $. 1. L 160. ff. de R. 3. m jävml Ergo res hujufmodi adhuc in rerum natura ( eít: fed ubi confenfus verus perfonarum ad ( H contrahendum habilium rem extantem ven- Jj j] I dibilem & emibilem pro certo preuo tra- A dendam & accipiendam , eft, contractus n RAVM emptionis & venditionis eft; ergo hoc cafu. ehu contractusemptionis& venditonis eft. Prob: Pars poíterior Maj. emptio ven- qui ditioeft conwactus bonzfidei, üt in difp. 1. du probatum fuit , ex quo auer alzeri obligatur th j $z id, quod alterum Alteré ex . bano. (&- «quo 1'1&1 ''14 r praeffave oportet,. Princ. $. 3. Inflit. de Oblig. ex 1'*/1 jih confens, Ergo empxor illud pretium , quod J ll propter deftructionem parus res ipfa minus W valet, dare non obligatur ; quia jwre nats- j ra equum efl , neminem. eum Alterius. detri- mento C injuria fieri locupietiorem. l. 206, ff. lj aprz- deR.J. — Cap, A8,de R, ]v in 6to, Ergo N. [Lario, 268 dibocm ftadione pretij, quod ratione partis deftru- ï i PW ] &z boni viri arbitratu decrevit, emptorem H j liberari recté decernicur. &. IV. Quando plures res , quarum ' at quadam jam ante contradtum perierant , NU i unico pretio à venditore ignorante emptori ! p Ü parirer non fcienti vendite func ; inquiren- M Jo 57 dumeft, an pluresjamantecontractum de- onato perdita fint, quàm tempore contractus ex- hi. Ul tent: an pauciores : fi prius : E. 2. Si po- df/än J fterius: y. 3. locumhabet. — 4rgzoprizc.l.57.. 0 gmplfaf $s. jun&, /. 44. ff- de Contrab. empr, quianon T h obftante prizc. (. 140. ff. deF, O, unaemptio ! il ,."' eft. . Med, princ. L.29.ff. eod. Y Yb x. V. Siresfoli (nam medià parte de- i fiructá rei, cujus pars folumnon eft, utiqué he) ag & denominatio prior fublata eft) cujus di- od midia parsremanente folo (aliàs, fi&folum s ls fimul deperditum fit , ex inferius fequenti- (], d bus emptio fimpliciter nulla eft ) jam ante imit negotium deperdita erat , partibus id igno- W-ö.!l rantibus vendita fit, venditio juxta nor- Fin, med, 4'5)ng mam, E. 3. Simpliciter valet. frinc. 1. 57. fín. L. $8. ff. de Contrab, empt. vudi E Ergo etiam rerum plurium , quarum j dimidia pars jam ante contractum efle de- '":fu fierat , unico pretio venditio valida eft? L Il i i eY 05 E Negative : Quia , Jf dues quis f €nme- JPF« [vxno 0 eon 269 "t j emerit. pariter uno pretio , quorum alter ante lt venditianem mortuus efl ; neq, im vivo com- TCS,C fíat emptz'a. l. 44. ff. de Comtrab. empt.. Cug 1 Cur in cafibus tam paribus tam n pc; tam varié ! o? Anton. Faber. /ib. 12. Conje- EOMEICQ difpar decifi Un[; m"ü' &urar. cap. 17. 4um. 6. in. rationalibus ad did. 1, 57. d ccifionem dictz L. inepté à Tri- nf T "MAU n :W"w boniano appofitam fuiffe cenet, quodidcm Gibalin. //j. 4. de N ot. bum, cap. 4« art. 7- i [ confect. .7. num. 3. à ( Ü it, quos fautor aliás /(.G(z//)zrä' P: Melchior Friderich i W UI compilatorum Juris j "! S. J. in füo tractatu 4e Empt. c Fend, Part. / UDJCLT, 1 2, ('4]7. 2» art. s. in ffne num. 172 fequitur: E- "h contra Molina £r4df. 2.. de Tur. && Tufl , tom.2^ Id I n uc difp.340. p dg- 368- litt- DQ alijá; plurimi cafu- " fie affirmant : Hinc mi- que um paritatem non € d Marcianus JCtus in rum non cíle , quo MT fervis fimul unico pretio eraptis i» l. 44. de Y Paulus rurfus aliter ] (Cq C.E, aliter, & JCtus Pl in femi combufta domo iz fíne med. pr'im-. ll iül 1.57. ff.eodem decidat * Ego in biVio., Hercu- uU )h lis jam. conftitucus : fub quibus vcxillis fti- endia mereri debcam , ignor ans , loco re- folutionis illud Horatij //b. 2.- 0d. Prim. n T. Periculo(um plenum opus aice Traffas, e9* incedis per ignes - l )fe W*L Suppoftos cineþrildolq/ä.' | darem L | 270 dub o ho " ! T darem , nifi fcirem , quod Zoili hác dari. j j potw tritum illd: s cazis ? Nile Oobjiceren:. ;ï JC me Quà de causáne hoc experiíar, vexillur eli- lwc:dcm : gendum eft , &, cüm Tribonianum, qüem m nclq ipfum Juris Oraculum Juftinianus facracit. mu) ! fimus Princeps £2 $. 3. Pro£img fuarum. Inffit. g Virum magnificum, Magiftrum , Exquz- miod. ftorem facrt palatij, Exconfulem, Virum il- ;;aaumm luftremn, Anteceflorem falutat , de quo hic gj i affhirmat , quód ipfius folertiam , & legum ;umm f fcientiam, &fidem circa fuas juffiones , jàm W"u, | 'ex multis rerum argumentis accepetit , qua- u pctio fi ipfe »med. print. . 57, motu proprio in- nj cpté addidiflet vicuperare, Jurium principi- N ftam dedeceat ; atque àfaniorum Juris DD. ^ Q opinione diverfum fit ; quoniamtali módo u omnes inter fe pughantes leges conciliari oflent; in caftris fententi& Molina milita- m i p re, & difparescafus, qui is4 44. & ffnemed. Datut Jrinc. . 57 ff. de C. E, deciduntur, effe di- Ama cere maló, quia, cim domus femi com- qual buftafir , pratermediam partem domüsin- tifen tegíà artà, qux przcipua zdificij pars eft (quod & de omnibus fimilibus , ubi rei pars tyt H folum e(t, - de vinea, oliveto &c. fentien- 'u'üC[ dum ) remanet ; in cafu fip. med. princ. d. l $7. reverà plus rei tempore venditionis ad- -l ) huc exiftic ; quàm antecedenter deftructum G:at' dbeb o dhob 271 li l! etat , cobfequenter , fiquidem juxta di- UT da à potiori denominatio defümitur , in i m hoc caíures adhuc exiftere cenfeturi alíàs, t QU fi cadem amplius exiftere jure noncentere- tur , neque fi ejaídem minitna pars deftru- !l &a fit, amplius exiftere ( quod tamen eft It eontra omnes ) cenfebitur ; quia eadem lïll]fm, ï'* ratio eft : & emptio d. f. smed. valida redté i pronuntiatur. Econtra cüm plures res fi- dï«'?ï, i | »m'& r' mul unico & indivifo precio emptz fint, il quarum media pars ante contractum jam ln N perierat , utiin cafu /.44, (i duo fervi (imul T l U/:'A..' MMINVI 1 " | uno pretio empti fint , quorum alter ante venditionem jam mortuus eft , tempore d ) €ontractüs plus non exiftit , aut amplius in 'rt/ämD rerum naturà adhuc eíle non creditur , nl quàm quod jam perijt, unde, quumunitas quu Mirit precj pluribus rebus €onítituti unam em- hn ptionem faciat , emptionis veró indivifa naturá fit, Fjs. rzed, [, 139. ff. de V. 0. uno L W jam ante contractum mortuo omnes mor- a il n tui arbitrantur; confequenterob defectum "a exiftentiz rei emendz tempore emptionis 1H!/ m emptio nulla 4. /. 44 optime dicitur, j y. VI. Sires, quod compofitum perfé lm[ fl eft, in emptionem venditionem deducta "1 » fitn, quz jam ante contradum partibus " 11 igaorantibus eíffe defierat , cmPti'o'de.i' tio q ' 27 dbab o dbgb n 1€Udi e'n &io fimpliciternulla eft, — Prizre. 7 15. 4rgtol. 44- 1. 57- ff. de Contrab. empt. M 4 'cüfUd E. VII,. Item fi fcientia reifive totius, T LCI&W vel majoris , five minorisejus partis deftru-. H J wl!C'KCI .V* &z tam in venditore, quàm emptore al- i 1 D tero alterius fcientiam reciprocé ignorante : ii qu jamante contra&dum reperiatur , emptione gm'xo u nihilominus de eader tanquam veré & in- Qimimu teorá exifítenteab illis contracta hzcabfolu- d té & fimpliciter non valet, Prob: Prius. In a&u, cuiconditio im (ciebn, ( e;(kFAIM | poffibilis folüàm applicata eft , procu/ dubio talis cogitatio eff , ut nihilagi exiffiment , appo- g (l frtá ed. conditione , quam feiant effe impo[fibi- lem. Fin, l.31. ff. de 0. c A. .Ergo multó ma- ht ; QW 51«5-' gisin a&u , quo obligatur ad impoffibile , " W hujufmodi cogitatio eft : fed emptio vendi- tio rei non amplius exiftentis à partibus hoc ET E fcientibus fa&a a&us eít, vi eujusobligatur vt adimpoffibile ; ergo, Ereo. Yapel Prob: Pofterius, Quia]ura folüm de- ceptis, non decipientibus fuccurrunt, Pripc. m lh ti'nite f.1. ff de Dolo malo, quia nemo ex fuo delicfo aneliorem füam conditionem facere potefl, S. un, | T nra; Ln4.ff. de R. . Quiain emptione & ven- j D ditione alter alteriobligaturin id, quodal- ^ dg terum alteriex bono & zquo przítare opor- nifa jfens, t Princ. Q $.5. Inflit. de Oblig.ex con Cine .",?,l | j Giodfo o dEdb 273 WL h emptio venditio rei tanquam. mtcgræ, €us jus media vel minor pars tamen jim anté Wüw illam deftructa erat, à partibus hoc fcienti- Wt bus celebrata, Jure pofitivo abfoluté ,. z TT $: h ult. d fimphciter irritata eft. crgtà mcca» ff. deeo , per quem fuct: erit ev«. EFUO nesz mrlck qué quoad partem mediam. vel m«;orem U pretio ratione partis non ampliüs exiftentis H&l hl Ju diminuto , vel non ditninuto , aut quoad l l intereíle valet. Prob, Ant. ,Quodfé uterquà w fciebat, Cj emptor , C venditor. demum e[fa J WMI exu[lam totam , "vel ex perte NB. Nibil aGnph W À uifle: dolo interutramá, partem compenjandos & judicio, INB. 9ued ex boua fide defcendit y u ii dolo ex utraque parte venieute , ffarenon contes s dente...$,3.4. [.57. : de Conutrab. empt, Argtós N l, 44 ftu. L. 58ffad Ergo. mubm Sed quid, (i emptor & venditor not!. tiam rei def!ructz habeant , emptor verój msobhg»ï venditori de(tructionem fuz rei notam e(Te ln ul li infuper fciat , venditore emptorem nullam rei deflructz notitiam habere arbitrante , qu^ vel vice versà : valet ne emptio venditia cum pradictà (cientià inita, necne ? j "L Hs &. Pariter abíoluié, fimpliciter non 1] valet. jp 4Argto $. ult L. 57 f. de Cont, Empt. e fn. l31 ff de 0. - A (b y IM , Ó Sed quid i pambus circa totarm a & integram domum contrahentibus jaim áanté 2/^4 ebib o d2 " ante venditionem , partem tantüm illius HW domüs deftructam efle innotuerat, cüm " tota domus defítru&a eílet , vel totam RL " domum perijffe erediderant ? cujus u IEM non niíi jBérs perierat , vel alter inte- qi i gram , alter ex magná parte eam exuftam ylu a " efle putaverat , cujus tamen medietas, aut T ul n minor pars vulcano folüm victima fue. f rat2 j |Int nl . . Contra&us emptionis venditionis un j iterum eft nullus ; quia vel ex utrad; parte n 4n [ dolus eft , & dolus compenfatur , atqué u;hlj ll Contractus eíL irritatus. Vel utraqué ex M parte tempore contractüs nulla machinatio ii p alterum decipiendi fuit, tum procul dubio gbl l contrahendo circa rem , qua in rerum na- iil tura eíIe defierat , cujus traditio impoffibi- s liseft, ipfis talis cogitatio fuit , ut nihil agi n exiftimaverint. Argro. finis .31, ff. de 0. C* A. l & ferium confenfum , qui ad contractum zag:. l,g tb tequiritur , non habuerunt, x. V HI. Si veró folus venditor rem dc- ls ftru&am eíle fciebat, emptor autem non M lt 0O fupiné, $. 1. L 15. ff. de Centrab. empt. ( aliás I ipfi ignorantia fua non prodett. Z. $. ) gno- tj fabat, infpiciendum eít , an res quaiis- cunqué ex fuüprà.recenfitis fit , tota , an Vitre inajor, dimidia , vel minor ejus pars jam *s antc etes o ehat 274 Wt Ui d!] ante venditionem deftru&a etat j fi prius; a n nulla venditio quoad (üum effe&ura primae ) ï!lr tium ftat.— $.1. 4,57. ff2. 1.58. ff. de Contrab, l empt. fi 1. 7. ff.de Hared, veladi,vend. Prob: 11 h Etfi confenfum fuerit in corpus , id damen in j^up rerum. matura ante venditiomem effe defrerié m pulla emptio efl, — Princ, d.l g. ff. de Contrah, Iu empt. quia nec emptia mec venditia quoad ef- fedum fuum primarium , qui eft obligatio "us tradendi mercem, //ne Ye , qu4 'Venieat , ihe m&pf telligi potefh, — Priuc, L.8, ff.ead. fiquidem im« [lm ! IM po[fbiltum mulla abligatioefh — 1 185. ff. de R. . U J tap. G. eod. in 610. Ergo. tl fj Bené tamen quoad effe&um (üutn läa cuüdarium, & fecundüim quid emptio ver- D A ditio (übfiftit, Prob, sizulla res e , de Qua I yP actum videatur , pretium. duntaxat , €* fi quid i eam vem impeufum efl , emptor à veüditore ptüfäïg' : n conjequatur. — Finis 1. 8. 6 ff quid emptoris in- auii lerefl, L. 9. f. de Hared. vel AC 'vend, Etgo refpe&u obligationis venditotisquoad hzc; illa valere debet » cüm correlativa fint fi- d mul Etre&é. curJura, qu& dolum malum í t :Jgn L ab omni negotio profcribunt. /, 4. Cod. de 0.c? A. contraillum , quiaddolotumfuum p | qllillf' animum alterius patrimonium minuehdi ; aut (altem ne augeatur impedieüdi, pallian« " 8 5 j dum, contra&um emptionis venditioni 2; iB M ä 576 dbbo ebeb u | n in quo dolus malus femper abeffe oportet , " quia bonz fidei eft..— Fiz. $. 9. /. 6. ff. de Adf. 4 » empt. ef vend, deliberato facto inivit, hunc CG j 1& n 14 ipfum fuum a&dum , per quem decepto y damnum intulit , in hujus favorem , ut vi -ndïfl(' " Umar ejuídem ad illud reparandum in Judicium à f g f decepto cogi poílit, non fuftinerent? Si po- DUSA fterius:. vel pars minor vel dimidia rei foli ,ahq j II* i deftru&ta erat, & emptionem abíoluté vale- re & venditorem ad intereíIe teneri dubio TOU caret ; vel pars dimidia rei ad corpus , vel iil j MM z ampliorrei foli, vel nonfoli , ante venditio- ...... Wi J nem jam deperdita erat, &, dummodó pars quadam remanferat , emptio venditio rur- «l?v.'äl?itïïfl fus fimpliciter & abfoluté valet. 4 44. juzc?, 1 m AR jfn.$. 3. L. $7 C fén, . $8. f. de Contrab, empt, Prob. Jura hujufmodi empionem vendi- ['T tionem adilludinftans, quod immediatéin- y ftans deftructionis anteceffit, in favorem m decepti trahunt , & deftructionem illiusmo- an : h di culpà levi venditoris in inftanti fequenda ij peractam fuifle. — 4rg£0 l. 67. ff de R. . fin- unt : fed emptio venditioita conceptaabfo- Yor i l lute & fimpliciter valet: Ergo. m w Prob: Maj: 5 vero quantacund, NB. pars adifícy remaneat v €& flare venditionem , NB. uf €& venditorem emptori quod interefl , veffitue- L Contf, "ä:);!ig l f& Fin. d, $, wl j7, f d. . $8 fs de empt, & o 277 LTA li empt. ubi per Jy venditiozem flare venditio- L nem fecundum quid fubfiftere, intelliginon J poteft. . Aliàs membrum 4. $. 2. prius cum Ui Wt l fupra allegatis LL. e diametro pugnat ; fi & venditiouem [lare Àn membro priorieffecdtum rmj ! L ejus primarium , in membro veró z prob, TU Ln; allegato fecundarium fignificare contendis: j u vah qualisfenfus! Ergo vezditionem ffare in. NT toto s. 1. venditionem fimpliciter & abfolu- " té valere , fignificare debet ; ergo emptio U T0 rei, cui minima pars tempore venditionis ls hm fciente venditore emptore ignorante adhuc il PWA extiterat , fimpliciter & abfoluté valet : fed À Mil M n hocabsque fictione & traiione fieri non po- 'l) j teft , ob expreflam 7 8. 4 44. 4. prive, L57. e& T "T l [ 1. 58. ff- de Contrab. empt. Exgo. Sed . M Cur non idem in cafu prion fit ? TU &;. Quiain hoc cafu obligatio princi- t palis faltemaliquid. debitirefpicit; fecus in Qu priori. Dixi fimpliciter: f/ vero folus venditor mf:(.i- 111 vem defiructam e[fe fciebat, quia rem nonam- ;m- ? plius integram in rerum natura exiftere ven- ditorem fcire , eifardseft, five deindeillius V Ícientia correfpondeat quantitati deftructz, d » five non ; quia f pof! infpectum pradium (id eft rej j olivecum. — 4rgto ( $8. ff. de C. E. ?0. ) ante retur ,. arbores vi , ven- " quam emftü centrabe N $ 3 t 278 &ib o Bo j 3o dejecfa [unt : fi ianoravit emaptar dejectas effe wf arbores ,. NB. venditor autem fcivit , mec ad- j snonuit: quanti emptoris interfuerit ,. ves afhi- j l(füüw À qanda eft , fimada vesit, princ. & fín. L. 9. ff NU de Pericul && commod. PU y. IX. Simili quod, mado ex divero tra- éfari oportet , ubi emptor quidem [ciebat , vea- M hn ditor autem ignorabat. Et bic enim oportet & s i W ) venditiouem [lare : NB. & omne pretium ab "i u&IO emptore venditari , ff mon depenfum efl , folui: «vel ff folutum frt , NB. mom repeti. $.2 1, 57, wjb W fn. 1.58. f de Contrab. empr. fno j T nf & V. aL li An & quomodores, qux non ïawi»a&mf funt, nec fuerunt, futurx (costo ^ li autem fperantur, in con- TC tractum emptionis & vendi- x um tionis deduci pollint ? um tüumf Dvertendum eft I. Res, quenon fünt, i, nec fuerunt, future autem quo ad * net nos fperantur, in duplici differentia ] effe, aliarum proventum & ftàtum ordina- Wy rium eff; , & naturalem dici pofle ; quia At cau- 279 !dj enufze earnm nacurales funz, necfallunt, fed "t e&ectum fuum femper habent , quamdiu "!* eafüs aliquis fortuitus eafdem non turbárit z "! hujufmodi fru&tus agrorum, vinearum , ar« u borum, item foeturas & partus animalium , í ! effecta & opus famulorumac operarum effe ní [ ' ! &c. Aliarum proventum non rcgularcm & h W. ordinarium , fed incertum &fortuitum effe; LUE uia hic aut omnino , aut magná ex parted :j " l cafu & fortuná dependet, hujus generis fu- q) curas capturas volucrum , pifcium , miffi- lium , indagines plag is pofitis venatorum ; upum. sed, $. um. l, $. [f- de Con- pantheras auc tyab. empt. fen, med. $.18.1. vx. ff- de AE empt. $ vegd lucra ex lufibus fortunz & forte &c.efle. M Dixifuturass nam fi reteantecedenter jam ja&tum fit , emptio quafi fpci, uti fuprà N de hzreditate dictum, eft. ( Advertendum II Ec has&illas in con- tractum emptionis & venditionis aliquando i ut futuras, aliquando ut prefentesin fpe,ica utfpes vendatur & ematur deduci, nam fpes; uti dum fitemptio , exiftit, ita pretio zftima- / bilis eft , magni etenim apud negotiatores tefte Senecà contr. 1. [ib. $. 3inquiente tolle i ii fpem : nemo fäliciter expertus negntiationemf,- lml alios appetet qua[lus ; fi ; Advertendum IIL. Nomine di &« fpei L non W $A a ä 2828 iib o deem j j non. fpem formaliter, íeu actum illum vo- luncaus , quo in bonum fperatum ferimur, " . e&xïï*" " quia hujufmodi actusipfi ementi, antequam 4Di | econirahat , ine(t, eumqQue ad contrahen- dum inducit , nequé quid permanens, fed a fu. ! granfiens eft 5 de qua illud Terent: Adelp; D a'x Q& Ero [pemn pretio non emo.. Procedit ; nedue ^T Qï"x mmï"y* fpem objectivam feuobjectum fpei formalis; fiquidem aliás, càm hzc nihilaliud, quàm ipfa res Íperata fit, inter venditionem rerum enut F futurarum & fpei nulla differentia foret ; pam ficucin uno , ita & in altero cafu res p ipfa futüra emererur: nimirum & pifces : in] " quos ex jactu retis fperamus , & frumen- tum, quod ex femente exfpectamus 5 fed agu)ahsö illar ipfam fpem , qua à parte rci absiue aj m emni a&u intelle&üs noílii exiftit , 1eu nedon ipfum rci incerrum , qua & alea à JCtis fa. u W lutatur, intelligi. — His praemiffis r &. L Res, quenonfunt, necfuerunt, exmi futurz autem fperantur , five ut futurz , fi. tidt, d veut pra'fentes in fpc,feu ipfa earum fpes in Bof contractum emptionis & venditionis recté d deducuntur. 1/7; ] Prob. Frucus d* partus futuri vedte e- A ( muntur.. Med. princ. .8. f. de Coutrab, empr. | :illf,/m ! ( CApIus pifcium , velavium , vel mi[flium (018 | emitur: , ------- emptio contrabitur, Med, $ un. L 8. f. $ EL p i d o gt N It 28rI " de PC ostrab. ev. T ï:: )pt. $. ult, L 1. princ, L a. f.4e n J CAG. empt. cj vendit, quia, utresrecte ven. ! '" datur , exiftere u j , aut exiftere pofle deber, Clarifl. DD. Braun 24 lib, 3. Decretal. tit. de fs T Pr. Empt.Vend. Concl. 1. pag. 94, fed fru&tus fu- l I H turi, captus pifcium (cumgrano falis) func res, qu& non funt, nec fuerunt , futura ,mmhl;o N MM autem fperantur, &illiut fucurz , hi veró Md Av u ut pra-fentes in fpe , feuipía corum fpes 44 //. emuntur venduntur ; Ergo. Prob: Maj, «fL«" [ Fructus nafcituri pignorari. Princ. li. f. de U M Pignorib, per ftipulationem promitti. ], 75. ff *s vj de V.0. poílunt: Ergo & emi. i &.IL Restuturz, quarum proventus regularis & ordinariuseít, quas in initio hu- i jus $. Actuli , in contradumà. emptionis & )* venditionis ur futurz regulariter deducun- Aïï Wt tur, idefít: mens & confenfus ementium & vendentium illis rebus futuris, precisé ut M v extituris annexus eít, ita,ut, fi nihil prove- niat, confenfus partium defit; quà de causá jb hujufmodi emptioftatim quidem exiftic , fit, li I quod ex re ipsà dilationem capiat. — Zrg:4 princ.l.73. ff de V. 0. attamen eá puritatenon gaudet , quin conditionem tacitam: f 4li- j 1 1 W quid natum fuerit: cujus defeQu feu non exi- i ftendà ipfa deficiat, inbibitam non habeat. ! | j o prà enarrate five na- Prob; Pars prior. Res fu. ) turas ; 282 &5b o dob ;L6Lä( turales, five induftriales fint , in re fanda- j '. mentum & caufam habent ; cum vel exipfo a fundo percipiantur, autper artem , acindu- ftriam operarum exmateriáfiant, nequé per wï,öüom | ;?w fe ab incerto eventu pendeant, fed regulari- ter & ordinarié proveniant: quiaearum cau- jg fz in cfficiendo per fe cercz func , nec falle- ' 4 re folent. Ergo hujus generis res futurz in fuppofito eas certé extituras regulariter e- m muntur , & de ijfdem non nifi ex fuppofito, äuküü ,ail uod fincextriturz , regulariter contrahitur. Prob: Confíq: contra&us juxta naturas re- às, U QUi rum regulariter ineuntur; ergo fires, qua 8]1053 Ul emitur , naturà fuà calisfit, uc de ejus exi- i : ftentià regulariter dubitari non poffit, con- fA trahentes de eà nonaliter, quàm certé exti- ial ^ turà regulariter conveniunt; ergo. Prob: a m Confíq: Quando fru&us futuros ftipulatus vt j M fui, cos ut futuros regulariter mihi ftipula- tusfum. Prinr. l. 73. ff. de F. O. quare enim imen exreipsáactio efficax dilationemcapit? Ergo n ii ctiam quando eosemi, vendidi. Prob: Parspofterior. - Fructus, qui hoc Vilel annoex fundo Tufculano nati fuerinc, hzres L meus Sempronio dato , conditio legato in [ t eft..— 65 L. f£. de Condir. e demonfl, nedue 'L*Z*npdc tamen legatum conditionale eft, fed ftatim At titur, wfht, & ad heredem legatarij transmir Med, Ául -äæoæä 283 : 'me'»g 1 Iw T ! Med. $. 1. l. 65. ff. de Leg. 1. Ergo etiam, fifru. i ! 2 ( '&us, qui hoc anno nati fuerint, emo , em« NT ! ptioni condirio ineft, quapruptércamen ea- Y ' dem conditionalis non redditur , fed ftatim ! "! exiftit. Prob: Coníq: Fruézus & partus futu- 4 W ri recló emuntur: ux cum editus effet partus, jams fm; V. fgpc , cum contvattum e[fet negotium , NB.ven- Wt ii facza intellicatur. Med. 1. 8. ff. de C. E. * Ereo emptio hujufmodi imbibitam conditio- Ut nem habet, nequé propterea conditionalis r eít , :ed ftatim exiftit: efto , quia contra- dT ^ &us , qui juxca naturam rerum initur , ex Ijs J re ipsà dilationem capit , donec fructus naf- d cantur, exfpedandum fit. — 4rgro.d. princ. UR l.73.f. deV, 0. quod fi nihil omnino absd; u culpà venditoris ( fi enim venditor , ne riaf- j cantur fructus, egeric , aut culpàá fuá levi, " j aut dolo ne fiant , impediveric , quod non j xp'lf tantum, fiillerem fructiferam deftruat , ve. ao rum etiam, fifru&usreinon frugiferz fallen- j a m kia do emptorem fcienter vendat : v.g. feums L i, futurum animalis fferilis , vel feneciutegravatis 94 quiaille hoc cafu emptori ad interefle cene- g tür. Fim.L.7.ff. de Contrab. empt, princ, l.2t. i ff.de Al empt. C vend. contingit, Jure po- [ u fitivo emptio nihilominus fubfiftir; & em- ; " | ï ptor ex emptÓ agere poteft. /, 8. ff. de Con« g, érab.empt,ad interefe, — drgto fin l 12. ff. t i 254 db5 o hs " de A. empt. cy vend. nec verba Pomponij in Otþm in (xpius ct. prine. Ls.f. de C.E. fineve, qua T ) veneat,emptiointellici non potefl , longiüsgra- " viüs obefle poflunt. . Quia obftaculum hoc ipfi JCu Julianus & Ulp. 4 24. ff- de Cendir, j U u ( demon[lrat, L Y61, ff. de R.7. 1n verba fe- jj quentia prorumpentes : Jure Civili »eceptum efh , quoties per eum , cujus intereff , condilia- N nemnon i m j plerí , fft , quo minus impleatur, per- ULL 'j $nde babers , ac f impleta conditio fuiffez, & ( u Scevola fiz. $. s. 1. 89. ff-de Leg. 2, & Javole- t quä (s nus ffn. princ, L.30. ff.de V[u ci ufufruct. chr. p** "g. vel fideicommif. dat. idem fentientes ia removent. Cuümin tali cafu ex legis huma- " i E nz difpofitione conditio imbibita quafi non defeciflec , fructus , quafi exifterent , ha- j (m i [/ u beantur, & venditio ceo modo quoad fuum 6 valorem , ac fi reverà fru&us nati fuiflent, fl M. & dolo vel culpá venditoris modó deftru- Wi &zcflenc, confideretur) natum fuerit, em- T.R puo retro irritatur. — 47gfo princ. L. g. ff. de ïa( N Contrab, empt. l. 13. ff.de F, 0. ob defectum hn exillentiz conditionis imbibite feu rei , ad ) ij quam mens contrahentium. alligata erat. J 51 vero aliquid (in fenfu Juris ) natumfuerit, MU cciamfi minimum fit, emptio valet. — A47g/o M [/ $.u2. l. 39. ff. de C.E. nec quod parüm na- Mum fl,'u: wum fit, pretium diminu;tur, ficud , fi &us | aob o gas 284 UT z näjlï étus fupra fpem uberrimi fuerint , non au- i !fp ! lOD;x getur obpericulum, quia ver; frmile efl, eum pretium. con[HituilJe ex eo , quod natum effet , la usá, adid , quod naíci potuiflet, Med. d. $. up. lïi, fïa, fecundum autem naturam eff , commaeda cujua- cuná, rei eum [équi , quem fequuntur incomma- UER da. l.1o. ff. de Reg. 7. LU " Dixi baujufmodi emptionem omnimodo pu- Vg ram non e[fes fed conditianem , cujus defectu eh Vij W ipfa defíciat, habere, attamen ftatim exifte- TM re: quia proprié& derigore Jurisloquendo LUE illa conditionalis dici non poteft, cum actus, i cui conditio tacita ineft, donecipía conditio .vju Md ram,'h'w' exiftat , non fuspendatur, nequé ullum Ti a&dum , euiincít , conditionalem faciat. ".Mpm m Aliud cfl enim Juris , fi quid tacité continetar , Vi Aliud (i verbis exprimatur. Fin. S. x. l. 6s. ff. de J Leg.1.L.52, l. 69.ff. de Cond. ec demonflr, fi- NI M j quidem natura conditionis tacitz & imbibi- E t&eít, quodadum, cui ineft, non fuspen- (l l[»:y-' Vn dat , licet, fi ipífa non exiftar, & actus defe- &um exiftenti& habear, quod clariífimis verbis JCtus Paulus 4iZ. $. 1. 4 65. dicens : j Sempronio, //volet, flichum do , conditiona- '.L"»' j le eff legatum: £5 non aliter ad baredem ( legata- rij fcilicet) zraznfft , quam ff legatarius voluerit, Arg" & quia legatum fufpenfum eft, cujuscondiria I perfona injuncta videtur Fiz. d, l. 69. qua P p o V, ! a86 ) j ' )' vis aliàs , quod (ine adjectione. ff volet,legatum * 1 Y ) n ] ff ( cuitamen legato conditio f/volet , imbi. ? » bita eft) 44 baredem legataty tranymittitar. j Ü quia fufpenfum noneft:oftendit. . Curhog! ';Llh q j Quia zonznumquam contingtt , ut quadam . no- mninatim expre[fa offciant , quamvis omi[fa ta- a cteé intelligi potuifent ,. nec effent obfutura, princ. d. L.52. cum refpe&tu deficienus pra- ; cisé confensüs circa fuum objectum cohdi- gumj'l! ii tio imbibira actui infit , fecus conditio ex- reíla. : 1 ) hUT Dixi res hujufmodi futuras. ut futuras n regulaviter emi & vendi, ut denotem, quod ts contrahentes circares hujuíce generis futuras vintit ordinarié ita conveniant, & toties ita con- vtl traxiíIe cenfendi finc, quoties aliud vel ver- t bis contrahentium , vel alijs circumftandijs ii non exprimitur 5 f1 veró ex eorum verbis d &c. Eos in emptione futurorum fructuum Mi V.g. 4grà aut partus pecris &c. Cáfum fortui-f- n tüm comprcehendere voluiffe innotefcat, vel ffb fe Ípem v.g. partás ancilla emerc inter cone s q ttahendum fignificáffent , per omnia calis Vr venditio , ut emptio fpei rerum ,. cujus exi- hm ftentiaácafu pendet , tràctanda foret. li Dixi res futura : id eft cales; qua& nul- tineí latenüs emptionis tempore exiftunt, fienim "m vel fru&tus agrorum , dum in herbis (in no- !s "t * " ] | 287 )ul ! ftrá vernaculà ) bit &5aat / vel fru&us ar- ] ! | funl ;: 3 borum , um inflore, vel foetusanimalium, 1.) ! dumin utero funt , vendantur , emptio ab- Vi lh L foluté pura eft, periculumd; ad emptorem ,M;l Myfjty fpedtat , qui conftitutum pretium , etiamfi fata &c. Veleluvione, velgrandine, alio- | l J L a», ve cafu pereant, &infrumentumnon matu- ldïäïim reícant 5 nifi aliter inter contrahentes con- ls ventumi, velfrumenti proventus culpà ven- Qdj ditorisimpeditusfuerit, folvere tenetur. $. 3. L 78 f.de Contrab, empt, ebc. . L. 8. ff. de Pe- ! V!/uz vicul. cbcommad. rei vend, quia contrahentes rcrcm,ng ilis herbis , illi lori , in quibus fructus tl qüondammodo funt , illi foecuiuteroinclu- Ms fo incentionem fuam primó & principaliter, T & in confequentiam tantüm fructibus , qui FUW ex illis nafcuntur , alligare cenfentur. — Hoc u de Jure Juftinianeo: Jure enim Noviffimo t Reform. Polit. 4727. 1548. £it. 19. $. 1 5 3. ii i C Anno 1577.fit. 19.6,1. C 3. emptio fru- st mentiin herbis velariftis , uvarumpenden- (.*l tium, ceterorum fatorum , &fructuum imi- .*.'m??, maturorum , arte faciendorum , foecuum W al /n animalium , nifi copretio , quod tempore contractus , ut proximo quarto & decimo j die poft meflem, velvindemiam juftum erit, J fiat, prohibetur; ita, ut , fi contra agatur, p & aliquis pretio emat , quod ned; tempore a' €0ll« 288 cf).ä M-wucaiü contradtis juftum eft , ned; determinationi j! W 10 diei 14. poft meffem, aut vindemiam proxi. mo relictum eft, emptio non folüm nullafit, M bl yn' g verüm etiam emens amiílione pretij (.QUOd venditor recinet) aliád; poená arbitrarià pu- 13) K M fd ak, lüm- niatur ob periculum generale , ne vili, in- j Aut cauto, miferod; pretio agricolis à callidis dardanarijs annona auferatur , quam plebs 'ut m L ab ejufmodi coacervatoribus fummo, quod as t eorura avaritia ftatueric pretio, reemere po- mmw OU ftea cogatur , atá; né cenuiores reliquas res fuas, quas fummo labore & maximo fudo- gt re acquirunt , pretio minori jufíto vendere, n & tradere ab hominibus avaris,fuxque pro- ib pri« utilitatisplurimumftudiofis compellan- pqud' | tur, & necellitentur. t I 3. Ill Res, quarumeventusà cafu plu- VRUt n rimum dependet , quasd; in principio hu- A jus $. fecundo loco defcripfi, à contrahen- DN tibus in contractum emptionis & venditio- u.cmizg:a nis ut prafentes, id eft, utfpes, alea, or- sf dinarié deducuntur : hincearum rerum em- uiciumt; ptio regulariter omnimodó pura eft, &, fi- Vj ( ve aliquid captumfit, fivenon fit , pretium convencum em TUf J ptor venditori praftare de- ty) ber Prob. Illud. Hujus potterioris generis 1j tes, etífi caufas naturales , artem ac foler- "t m ta- tiam hominum refpiciant , plp;img pnaci "/ï*-ltqzij * GeOb o C2b 289 1 ^ 1 E [ J 1 : d men circa eas cafus poteft , & ab hoc ,maxi-þ [ ! liny, mé6 depender , ideod; non ut fructus agro- l ' Provenire , fed evenirc redté di- o d ! rum &c. cuntur , illarum exiftentia ita naturalis, ne- m T iT ceflaria, ac certajficut priorum non eft, fed incerta ac fortuita, & equé pronz & faciles Ü ad exiftendum , quàm non exiftendum rc- lqm:x A) ( gulariter funt ; Ergo fi contrahentes circa IN res tales conveniant , illas ut íper in. fuurá t contractum deducunt. l) rc Prob. Coníq, contractusjuxta naturam ( 1 rerum regulaciter initut. — 74rgt2l. 73. f dé rn 0- Er [o] gorerum , quarum exiítentia du- ( ii Ji ! ", bia & cafualis eft, more ludentium caíus Ü Mi l quoqué & fortuna in. contractum deduci- tur, atumque, quomodocun(; fors cecide- J u tit, valere intenditur : quia, i res futurz , Á quarum exiftentia connaturalis eíb, eman- w tur, contrahentium intentio illarum exi- J l flentiz pracisé alligataeft; Eccur quando j lLt res futurz v.g. jktuni jaciss retium, quorum M pifícium tam non inexiftentià, quàm inexi» jj Ítentia connaturaliseft, emuntur, contra- Wm ( hentium intentio tam huic ,' quam illialli- gatanonfit? Ergo. qt Dixi erdinari?. Excipe , nifi ex horum j yerbis aliud colligi poffit: v.g, 5i quis jacenti p rete pro upaquán, librá picium , quos extraxe- fíf; " ^ * 290 dbab o d WT yit , AUE VEBALBTI , pro re, quam primo ce;erif,:m&xc certüm pretium promitteret. Quia emptio-' ;cuïcf nes hujufmodi imbibitam conditionem ha-' ' 1 Nl « j bere, & adinftar emptionum rerum per fe 'm&l[(]ï 1 futurarum tractandas effe, perfpicium eft, Mol: deTur. & Tuflit.trac?. 1. tom. 2. difp. 3 40. TITN 4£. 366. li. C..— Prob. Hoc, Cém quafí a- LU lea emitur , quod fit, cumcaptuspifcium , vel avium , vel mi/[ilium emitur , emptio enim gl eosmtrabitur , etiamfi nibtl inciderit, | Princ. $. WM t un, l. 8. ff. de Contrab. empt. cum futurum Ja- élum ren à pi[catore emimus , aut indaginem ial ni plagi po[itis à vematore , vel pantberam ab au- GIJP(? * Nam etiam[i nibil capit ( piícator aut t auceps ) sihilominus empter prezium pra[iare du nete[fe babebit. Fin.mea, $.18.4, x1. ff. dev Af L i empt. ( vend. quia fpeà emptio efl.. d. $. unic. & vice versà venditor , quod captum elít , Iw licet quandeque valore deeuplo pretium i, 'ilgï excedac , emptori praftare tenetur. 4, $. 18. e5 fím. L. 12 eod.. fiquidem ipfum incer- N , j tumtàm hoc, quàmillud emptum & vendi- tumfuit5 ergo. Quod & inconfeientiz fo- Qf ro procedere docet Fangundez de 7ur, c ?fr,lï(/, u Jlit. lib, $. c, 24. mum, 7, Citatus à Clariff. Wil b I König þoram principier 1 jguris Canon. ZKJ«M lib, 3. tit. 17. 15 fín. »4m.15.. modo pretium MT fpei commeníuratum fuerit. — Sed, .-"-'i'ä;gm Quid LU 291 m:pyim h (Eid Juris , f einpto jacu retis , áü£ Q 4 "0 l [a * indagine, vend tor rete ja&ar; nolucrit, aug " venarirecufet? T i. Vel emptor vult , t jactecur rete l Plïï; & vc tl nditot illud ja&are pracisé tenetur, LM d J Crgto cap. 1. O 3. 9x de Paif. « Ifrgta $. ag L A. ( " i 1. ff. de Leg, 3. princ. L. 11.fff. de Leg.Cornel. de j Falf. & med, $, $. 1.3$. Cod. de Donat. vel ob )N commiflam à pifcatore culpabilem moram l, N rete jaCctari emptori gracum ampliüs non eft , "W;/Wl fed ad interefle agere mavult, & incertum tmk/gfa rci eftimatur , hoc eft: dubius ille eventus 1777 ! arbitrio boni viri caxatur, & rantum , quan- g tumarbitrio peritorum & prudentum veri fi- Hj militer capi potuiffet. Prim*, 4 (Z'.]f: de&c M empt. ( vend. unà cum (atisfactione dam« lr ni fubfecuti venditor praítare jubetur : [ M in certi enim certà candem zfítimario fierí ! l iurus. Mi J Nec obflat. $.5,1.2. f 4d Legem Aqui i U liaw, UbiProculus& Labeo fendiunt: fina« ( vis culpá nautarum in pifcatorum retia inci« i derit, Lege Aquilia agendum e[ft , & ubi dampi "i ànjuria agitur ob retia : . non piícium , qui ideo L capti non [unt , fieri eflimationem , cum incera j ( fum fuerit , n c4p erentur, Enim veró pra- rinordinead actionem dici]J Cci. conformijytc ET ] - Legis 202 didb o ii j Legis Aquil: quà folum damnum, ex quo n i [ acrimonium noftrumreverà diminutum eft, 2" refarciri petitur. 4rgfo £o£. tit. Inff. de Leg. M*JW t. 4quil. loquuntur. Hinc zítimationem pif- y 1 &Cu j cium , qui ideo capti non func, non fieri , benéaffirmant ; quia, cum incertum eflet , ancaperentur , capti non fuerant 5 confe- ! o d utl quenter in patrimonio pifcatorum non exti- ,j terant, ergo ob cos rion captos horum pa- CULT J trimonium veré diminutum non eft ; pro- TT indé recté in /, Aquil: Judicio eorum afti- n g:o,ï* matio non fit. Sed. qerio Quid fi pifcator quidem rere jactaverit, v venator venatus fuerit, Titius ad miffiliaac- | ll currerit , attamen hi omnces veré in culpá endot fuére, utaliquid captum nonfuerit ? WL W &. Ruríus incertum rei unácum inter- BU efíc, fi quodfic, eftimandum, & craden- Q 4 dum fore; nempe quantum arbitrio peri- a i torum, & prudentum adhibitá debitàá dili- im i gentiá veri fimilitercapi potuiffet ; quia ven- " dutd ditor absi; dolo, & exactà diligentià acin- Ts duftrià retejacere, venari , excipiendismilfi- T libuseandem operam dare, quam daret , fi ?) /i ll fibiplurimum capere vellet, tenetur. 4rgto rl $. ulr. Infl. quib. med. re contrab. oblig. med, $. Y 2. l.. med. princ, l1 à 8. f rqnimod. ft, 8.12.. 1 "g 103. ff. de Leg.1. Quid Af 293 n iUf | ln Quid vero, fi venditor diligentiam à " Jure prafcriptam adhibuerit, resá; obrinue- i, 18,1 [ Il » 1 / T1 UY. mij]?li 4 collegerit , animalia venabi- ] poftea evincuntur, vel mtl Ri'g : ia ceperit , que& ve iHCCm:;! Vitiglafïfc&a funt , vendicorne de evicione A ] , | aut vidio emptori cenetur? l animalium naQ Wj E. Ouod milf/ium , ve Xl ; mine eocafucaptum efb, fs evicium , aut vitio- hd fum fuerit , mulla eo nomine ex empto obligatio contrabitur : quia id acum intellieitur. Fin. T (f argto fin, S. un. 1. . ff-de Contrab.empt. & merito: contrahentes enim hujufmodi, ut- ::/äfþmj ml poté qui forcunz: & eventui cafuali fe com- MUV? Tib mittunt, id agunt , ut, five aliquid , quod capiendo emptor füum, five non fuum fa- cit , fivcanimal vitio affectum , five non af- TLT n fe&um coeperit , tanto pretio emprumfit. Quia id attum e[fe mánifeflum efl , ut quemad. m modum emuolumentum ritgütiationis , ia pert" Agi ni pertizet. Finis l10. ff. de culum ad emptore m. Hared.vel aéf, vend, " idcirco venditori, qui Iw/ | iftis in cafibus id folum vendidit , & emptor ) emit, quod ita cepit, pretium retinerelicet. f Quia, fi nihil captum fuiflec, pretium nihif [rgw lominus retinere poifc*c. « l Quid ergo Juris, fi pifcator rete ia&äe- " verit, venator feras venatus fuerit, & ille t, fed neque pifcator Pi(ccs,v hic feras ceperi : j Captos 894 atb o db ! tm.o ! ï::'»** | captos pifces , nequé venaor füss ferasfor- ( 1 firan : quia prater fpem grandis copia inci- 4 dit , emptori tradere velic? ; ( ' l [ &. Echic & ille ad resfuas captasempto- 4 " zi tradendas cogendus eft. 4 d. L.I fpra. quia V9 dmpprivete ipfaun veym praflave venditorem oportet: gir édefl tradere, Prigc. $. 24l 11, ff de AC empt, fmüüïxï «? vend.& quod extraxit pifcator , aut vena- l XQWI tor czpit, ( reddere mibi noluit , 1d effimari n juxs delf1 , qued extraxit. Med. l, 12. ff. de Adf. j €7t.vend. non eofine, ut mult volunt, ac N i fi pifcator, venator folvendo interefle omni- nitii modoó liberetur , fed eo, cum , quoniam , qi l quanti res fuerit , poft ejus interitum diffici- n lis plerumd; probationis eft , & ad exiguam eui fummamfzpius deducitur, — Fis. /. s. ff de jj:luma Stipulat.preto ; antererum captarum deterio- i £ationcm , aut interitum. certam fummam a comprchendere, commodiüs fit, Sed Quid fi projecto reti cum , velfine Din M pifcibusextrahatur corques aureus, ad quem H , ült peraünebic n Hancambigui Juris queftionemin cau- f sà quorundam adolefcentium , qui, cum Oftiam veniffent , littus ingreffi, jactum re- W tisàppifcatoribusemerant , 1n quonon pifces; € t fcdíportaauri obfuta apparuerat , difcepta- tam fuifle Suetonius 4b de Clar, Oratoribus '*tr:ïïpl üearratj . ii o db 2925 Vhny narrat 5 antiquior cft illa altera controverfia N | hu apud Coos , que toram oriofam diu defa- tigabat Graciam, magnodue ftudio inter pit- RX catores Milefios, & Juvenes Jonicosagitaba- j W« tur, quando Jonij quidam Juvenes jactum [ retis à Milefijs pifcatoribus emerant, & tri- podem aureum (alij menfam auream fuife Mdl ?m [Cr u affirmant) qui loco pifcium extractus fue- MWj rat , repugnantibus pifcatoribus fibi vindie cabant, quamlitem, cumCoi Miletum Jo- 4'!! f? BUA i« [ nicorum Metropolim rejeciffent, & delatà A Mi ad fenatum milefiorum controverfiá,nedue L " mileti occurreret , quid ftatuendum eflet, quia Juvenes Jonici eo argumento , quo fortunam emiffent, illum pretendebant, " TM co veró colore pifcatores Milefi, quodfpem A AWWE iWl pifcium, non tripodis aurei. vendidiffent , obnitebantur : fenatus oraculum Apollinis n confulebat, confultus Apollo Delphicus feu [ ) " Didymzaus (fi fabulaveraeft) fpeMilefiorum i| & Jonicorum delusá, neutri liigantium par- "Wi J ü, fedci, quiin càta Graciá fapientià prz- ftarect , aureum. Deorum munus dandum »,'1:,1( ? efle , refpondebat : Infipiens fententia ! ac H digna, quàm fallax Amonisara , vel Dodo- j nzum Cymbalum , vel tripos Delphicus , plicïg' vel fatidicus Cacodemon alius proferree. " (Qarc tripuscomm uniomnium confenfu ad ;;:;]lh' Tha- Y a T4 Ü 296:' &tdbocem yM i "lhaletem tanquam fapientiffimum defere- "N batrur, .qui Bianuü , Bias Pittaco , hic alijs 4 cedebat , . ita ut taàdem per 7tem fapientes j delatus , ad Solonem perveniret , quifolum D Deum fapientem eíle affirmans , illum A- ollini confecrabar ; ut Laertius in Thalete, *Mms | & Valer: maxim. — Lib. 4. Cap. 1. rcferunt. - Anneidem fentiendum ? Anne propofitoin cafu fententia Apollinis communi JCtorum d o calculo damnataample&tenda? ( Wi Ego imprimis cum Brunnemanno ad/. 8. ff. de C. E. num. 10.diftinguere , ac cafum , p üm[m al quo ipfe emptorrete projecit, à cafu, quo Vah»:äbg illud ipfe venditor fecit, feparare malo: fi q54 orius : gi] '€. Torques protinüs fit emptoris; quia, cum res nullius, ucfuppono, fit, pri- n il mo occupanti cedit, nec intereft, utrumin d fuoautalieno reticeperit. — A4rgro $. x2. Inff. | de Rer.divis: Princ. l. 3. ff. de 4. R, D. i eeQt pofterius , refert, utrum de jadu retis emen- do inter partes fimpliciter conventum fit, 'IC[CI nec ne: fi fimpliciter conventüm fucrit ; aj &. lorques extractus ad. venditorem pcr- m tinet , nedue emptori reddenduseft, tum 1l quia , quod nullius e id vatione uaturali oc- |/ 1ty eupanti conceditur, d.d, l4, & cum de Lucro duorum queratur ?. smelier eff caufá po[fidentis. A $. 2. l 126. f.de R,J.. ctenimin pari causá po[- feljor d*5 o hts 295 N in &lïnfff jäj]ar. Potior baberi debet.. Princ. Lixg. eod.tum J Ls l *tm L"l i'quia hoc in cafu venditor emptor , cum Capturam hanc extraordinariam prüdenter mm q füfpicari non potuerint, ned; enim cafus u d m forcuiti , & prorsüs infolidi in vulgaribus conventionibus , que materiam fibi deter- [74;[ " W minatam, ordinariam,& vulgatam , uti ven- Ui AUWT ] M ditio jactüs retis in fe conünet ,: fi quidem M hic fpes pifcium , non veró indeterminaté ^ omnium rerum venditur , habent , in- M M. M telliguntur ; infpem piícium confenfiffefo- UL lum cenfentur. Si dejactu retis interpartes (j fimpliciter conventum fuerit: ámplior di- ! m Vij ftinàio ulteriüsadhibenda eft, & quid inter partes actum erat: utrum de bolo & jadu i u reds in genere in ordine ad quodcund; ca- M j JiU piendum , an de jactu retis in fpecie in or- p dine ad piíces, conveniflent, infpiciendum ul eít: priori cafu n & lorques aureus venditori quidem N M cedit , ita tamen , ut illum ernptori redde- Md W'l rc teneatur; quia fpes ingenere, atque adco D u o cujufcunjue , quod ret continetur, con- "5 fequenter & corquisaurei empta erat , poftc- qun riori caífu j ",b J &. Torques aureus emptor tradi ] I ! non deber: quia fp €s pifcium- , non torqui'g j aurci vendita erat, ii I T ; $ VI, * 5 29$ ebodbeh X & VI, us j gt Am Res, qux necfunt, nec aïmmff tbug g fuerunt , nec futurx eíle nf offunt , emi & vendi pof- me)Q fint ? i ïm Es, .'uz nec fünt, necfuerunt , y.l. nec futurz effe poffunt, feuim- hi poffibiles puta chimera, Hippo- centaurus, Vulpanfer , Hircocervus &c. f Emi& vendi non poffuünt. — 4rgro. fíz. $. r. zn[t. de Inutil, flipuls & princ. 1. 35. f de V. O. fut Prob: Impoffibilium nulla obligatio eft. /. 185. ff de Rec. J Ergo exdem emi & ven- 'ü di non poflunt ; quia emptio venditio Af refpectu fuz obligationis caufa .neccffaria eít. z.. II Adeo quidem , ut, fi res impof- fibiles defa&to in contractum emptionis ven- diiionis deducte finc, hzc ita nulla fit, ut 0. nec aftimatio, necpoena debeatur. — 4rge iib l. 69.ff.de V. 0, Prob: Rerum harum exi- AEU ftentia & poffibilitas cam aperté implicat, ut dl('h earum impombili tasáà contrahendbus igno- (l rarinon poffit , ergo dum-illas in contra &um m hunc þææoææ 299 huncdeducunt , feriónon agere, fed Joca- ricenfentur ; fiquidem illud, quod non eft, d nec cfle poteft, fcrió & efficaciter appetere, ifi contra fanam mentemeft; ergo. Hactenus de rebus non exiftentibus dicta fufficianc , V l de rebus in rerum naturá exiftentibus agen- dumrefítat, que vel commercio humano ex- emptz, velnon cxcmptæfun.t.. ^ a . VII. p n " D uT.) An & quomodo ergo res exi- ftentes , fed commercio hj W/s humano exemptx in con- m d tradtum emptionis& vendi- "RI Hïl jou tionis à privatis. deduci pof- funt ? Hm Ueftio hic non eft de rebusillis, qlu— t D) 1/ rum emptio venditio, quia velían« ) O e &zac czleftes, atque itapretio afti- mabiles non funt , quales alutis noftrz my- fteriateu cffe&ricia graci& figna, quz facra- L: menta dicimus, facramentalia, actus virtu- Lgng' tum, officia divina, ritus facri, TJurisdictio n ftica u faml., faerz rcliquiz , beneficia Kcclefia unt i 406 dbab o ei j "U i fünt, vel ad ufusà naturá negatos 'adhi- W bentur, quales res defe male , aut indiffe- j an& qü* rentes, per contractum tamen ad ufüs ma- jj losexpeditz funt: Ucfaícinum & amulecum sj ! fnagicum , libri imputi, haredci, famofi Q &c. Arma vel opera ficarij ad occidendum A (Qnon inimicum comparata , proftitutio corporis b &c. Sunt, curpitudinem intra fe habet; fiqui- A dem hzc & illaalibi propriam fedem habent: :LQ Q,Wf uando enim de Simonià, hzrefi, charitate lxgüüün &c. Agitur , & hec& illain difceptationem t n CB'L duci folent. . Sed de ijs , vel quas nullius in hp bonis efle pofle Fiz.$, 7. Inff. de Rer. divat aífirmat, acin facras, religiofas & fanctas rl «f abeunt. Princ. d, $. 7. vel, que in bonisqui- eiei dem funt, fed nonprivatorum , idcirco ca- 'L"le QI rum commercium non eft , fed ab hoc ex- j emprue funt: ut res publice , univerfitatis, U CArgto princ. $ $. . 85. ff de V. 0. I:Que non in uj pecumiá. populi , fed. im. publico ufa. babentur. rF.mä« Fin, princ. l. 6. f.de Contrab,empt, pradia Ca- [ aris, Qu& ia formám patrimong redacia , fub 7 procuYatore patrimong [unt , quorum «ome merciüm , cum nifi jufJu principis non ff*. Princ. u. f AE & fin. $:10,1,39. ff-de Leg, x. incommercio «j non funt; nám de bisvebus negotium recte gere- ly mus , qià, quantum eftexfeipfis, fubiict uff- $.5 t ïm 40mïiïïo*ï, softró flatimpo[unt, Med. d. . 83- 35 o h 30i U 483.// deP. 0. Dequibusomnibus quæricür, L An,&quomodoó , feu quocffe&u à privatis "n 4 (nam an & quomodoó à perfonis publicisca- m&imf; rum adminiitraionem habentibus fervatig Lma, ] quibusdam íolemnitatbus vendi poflint . ha tam Canoniftaum , quam publiciftarum "um difputationi relinguo) emi & vendi poffinc. s g. I Res hujufmodi , quas vel natura, U velGentium Jus, vel mores civitatiscommer- | *."'5 :nl ! cio exucrunt, fiveá partibus fcientibus , five ii i Mi Vl 'I L ignorantibo,fivealterá fciente,alteráignoran- "T cc inemptionem venditioné quoad cífectum Um hujus primarium nulliter deducunxtur. $, 1,/ J&M 34.ff-de Contrah, empt, Prob.1.Obligatio dandi MT Jl retium & tradendi mercem , ideft: vel rei wdï N vendite dominiumtransferendi, velrem ha. u " bilem , qua cateris conditionibus acceden- u j tibus ufücapi poteft, preftandi, eftemptio- M nis venditionis effe&tus primarius; nam isspr;- li mis ipjam rem pra[lare venditorem oportet ;. ád li B eff. tradere , que res ,. frquidem dominus fui venditor , facitemptorem deminumt fimonfuit, -M ! i, s tantum eviclionis nomine NB. venditerem ob- J ligat. $. 2. Lix. f. de Adr. empt.e vend. Ergo ubialterutrahaberi non poteft, emptio ven- ( ditio quoad effe&um primarium nulla ett, g!ïl vtreta l. impo[]t jl btlium 185. ff. de R.7. Scdm [ ven d iionc illaum rerum alterutra haberi D Bhon ; 302 &5 od5 yo u nón porc&. Fini $. 1. Infl, de Vfucap, ä-lvng. i semp. prefcript.. fin, S.1» J 30. ff de Adquirend. M,c,. bïj vel omitt.po[Jef. — Avgtà l.. Cod, ne rei domi- nice bc, — 1. 6. Cod. de Operibus public, tum u ?ait! 7:5 quia u]umpim:m Yecipiunt maxime ves cerpora- les , exceptisvebus facris , [anczts , Publirä , o« ï,Cü ] ab( ) du uli Remani ( civitatum, — Princ. l. 9. ff. dé V [urp.ci ufucap. cura quia, 24e4d nulltus e[fe po- n5 W 'UCH* te[l s id , ut alicujus fieret , nulla obligatio vafet cere. 1.182, ff.de R. 3. Ergo. j Wu'm mm!m(ïl Prob:IL Qwuenarurafui dominio noffro ex- empta fant , in obligationem deduci nullo modo hi polfont. — Fin.S.v. InfHia. de Inutil. ffipalar. Er- go nequé inobligationem emptionis vendi- I tionis ; quianullius func. sed. , st. ff.eod, sid'l'm qu) x. IL Respredictequoadobligationem fecundariam , obligationem videlice: pre- yl ftandiid, quodintereft, in emptionem ven- m ditionem quandoqué utiliter, quandoqué Y " * inutiliter pro diversó contrahentium ftatu , I)llyf. ! ' deducuntur. Prob. Ex fequencibus. Hinc N CMP. t x. III. Quando unaautaltera przdicta- rum rerum à venditore ignorante emptori m norantivendatur, eroptioabfíoluté Mejrl, pariter i & fim pliciter tam l uoad effe&tum prima- ïiä/(cn rium , quam fecun À arium nulla eft. — 4reze hïfug ripc. l. 57. ff. de Contrah. empt. fin. l. 7. ff. de tf deV.0, -« h 85.84- velail. vend, — Argto l1o3- ff. Prob, fbifS o dcts 303 l ? i Prob, Cererum fj omne reliciofüm, vel fa- | li L !À T erum , vel publicum venierit: nullam e[fe vendi- T tionem , C quod falverit ea ntmine emptor. , LTA condicere poteff. — Fín,l.22.[.23.ff- de Contrab, h»M&i empt. fed acus, ob quam folutum repeti poteft , abfoluté& fimpliciter nullus eft;jux- M TM ta dict: ergo. Prob: II. Idem3ura eff , fivc de Libera bo- 'HW! W [| mine vel jam mortao , vel edsbus deuflas f'atfa fft flipulatio inter eos, qui ienoraverint eum bo- W/m minem liberum e[fe , velmortuume]fe , veledes 'Mïfm deuflas effe , ive quislocum [acrum aut relisia- hii Jum dari fibs flipulatusfuerit. $. 9. L 1. ff. de 0. H ( 4. Frgo etiam idem Juris in emptione 1 venditione eft; fed emptio venditio edium um jam combuftarum ab ignorantibus inita ab- M foluté & fimpliciter non valet juxtajam dicta: a Er O, u Sed quid ad priwe. 1. 70. f de Contrab, " eyspt. ubifequentia exaudiuntur ; Jiberi bomi- lblle. nis emptionem contrabi po[fe , plerique exiffi- "n r j smaverunt , [í modointer ignorantes idfiat. Di- ul cendum? Audlores graviffimi eam filentio 2 prztereunc, curnon &ego ? Le&ori benc- jl volo faltem placebit conatus, idcirco lii y.Idipfüquodad $.5,7 6. [f de Rer.divis:di- T citur;fcilicerficuti hic $, relativé cancüm,quod j quondam obtinuit, non conftitutivé, quod .:- f O""t.i" gb o Ed U 304 i à o Bcincrc debet.4ic lociallegatus eft; quia per L Wn legem 1 mmediaté fubfequentem | exprefsà d cotrigicurjita & illud principium dici tantüm "4 ratià verz refponfioni prepofitum fuit; fi- gt quidem per verba fubfequentia , qwod idems T H lacet etíam ,. i (ideft modo) venaitor fciat , v inm emptor autem. ignoret cc. Mlud corrigitur ,Hm?'w [ comrma enim , quod/y p/aret fequitur , er- m rore cypographi illuc poücüm fuit. Si tibico- st natus ifte meus non placuerit , a/fegatam j G rinc, quod toc incervicehujus 5. Allegaris qontd L.L. contrariatur , aliter folve, cupio do- U ceri. sf y. IV. Res cjufmodi , quas venditor du i commercio noftro exemptas efle fcit , em- l torautem ignorat, quoad effectum fecun- Mi darium in emptionem venditionem utiliter T deducuntur. Med, l. 70. ff. de Contrab. empt. It Argto ». 18. - o. ff. de Hared. vel adé. vend. Prob: Hoc. Illud utilier in emptionem ven- dia W s ditionem deducitur, cujus emptio incelligi- em Vi tur ; fed rei hujufmodi ita in emption frdb [ venditionem dedu&te emptio venditioint el- «OIHH[CJ ligitur; Ergo. Prob: Min. Ef leci faeri ,. & emptio intelli- T u ïelzgivf s qui baberi mon potef!, u 4iiuy , f ab ignorante emitur. JOuia diffeile rofano. 4 $. ttlfg dignofci pate[l Yocusfacer àp Prob: lllud, /zca U ff de Contral empt. Kxgo. facra EUAT ais o ateb 3o« :&stü;äpc f;,m:,fuel re'lzgio[:,item) publica (uelut fbrum,bba/i-, mcmlq:& liram ) f pro profanu, vel. préuatis deceptus à i. eenditore quis emerit., babebitacfionem ex em« þl*.um;gf'yta , quad non baberi &i liceat , t confequatur , W,M quod faá iptere[l deceptum moneffe, — Med. $. 5. ) Wt In[l.de Empt.e& Vend,qui nefciens loca facra, vel ] i relicio[a , velpublica, pro privatis comparavits l4 l Cqu licet emptio non teneat , ex empto tamen ad'ver- Lt $ fus venditorem experietur : ut comfequatur, quod 5' ün.!. 67-- . : A1*') (f"l(l interfait ejus , ne deciperetur. de Contrah. empt. quid clarius? Ergo. — Ra- j ï.ALr u tionem, que ex eo,quoddolum quemquam patrocinari contra naturalem z:quitatem fit, dul Fin. $. 1. ff. de Dol, mal, metufve except, nec Jj V qui(quam quid pramij exfuo deli&to repor- m tare debeat 5 quod ex altera parte ignoran- tia jufta & probabilis Z 5./f. de Contrah. empt., Al um it, que nemini damnum afferre deber. j T 4irgto. med. $.10. Inflit. de JMand. e$-frn. $. 1. L. 15./f. de Contrab. empt. corroboratur, ex fupe- ul rius dictis facilé erues. af.ol'g'iï m't',. . V. Res fupra recenfite , qüas com- H mercio noítro exemptas effe , venditore [ / ignorante folus emptor fcit, fimpliciter & ab- d d foluté , tam quoad effectum primarium ; j quàm fecundarium in emptionem venditio. j [ [ lh ner inutiliter deducuntur, prizc. $. 2. 4. 34.: i l | Prob. Res,qu& fía. l. 70 f. de Contrab. -mgpt; fruftrà ;fgt" ! | [ l $06 &ib o dhib ! fruftrá emuntur, & de quibus emptio con- a crahi non poteft, abfoluté & fimplicitertam ! | ,U uoad effe&tum primarium, quàm fecunda- i m L rium inutiliter in emptionem venditionem?" n deducuntur ; quia soz o blicabitur venditor , Y ()) r pec tamen ex vendito quz' q um con[equitur. j MPI' ! Med.$.3.4.1.34. ff de Contrab. empt. fed loca, acra vel religiofaytem publica (veluriforum, Ba- oW g jlicam ) fruffra quis feiens emit, Princ, $. 5. M In[lit.de Empt eb vend. & Celfus filius ait,bami- nem liberum fcientem te emere non pe[fe : nec lomin miuf'ung rei , fi [cias alienationem non effe , ut magnwgf yyordul facra religiofa loca : aut quorum commercium »on fit: ut pgbäm. Princ. l. 6, ff. de Contrah, T tadin empt. ncrationi fupraallegatz , ob quam ha- &enuscontrariumítarutum fuic, contraaga- i Sed at tur: Ergo. TY Quid fi hujufmodi emptor fciens pre- tl tium folvit, poterithepretium folutum ite- n rum condicere ? x. Sub dift: vel ultró & w fponté folvit, & praftat ,& illud condicere K non poteft. — 4rgro fín. med. $. 3.1.34. ff- de Ang C.E. quia illud animo donandi venditori *"f/f/f/: tradere przfumitur. /. cujgs per errorem 53. Vtuf ff 4e R.3. velultro non praftatforte , quod RT rem venditam extra commercium efle proba- m re non poffit ;; & quia ipíe liberé non dat, illud N, 307 B ' illud condicere poteft , cum hoc modo do« "" natio prafuminon pofflic. f*da .. VI. Si deniqué uterqué contrahen. d | t dum rem vendibilem non efle fciat , rurfus MW nulla omnino emptio vendirio eíl. 4575 W T. princ. $.5. L34. S. z. 1. 57. [fn. L. 58.17.':(: Cen- [ Irab. empt.. Argto. fin.L.31. ff. de 0. €$* A. cum tf vel feria voluntas contrahendi deficiat, vel L ïir, ! | utrinqué dolofa exiftat. "l "T Nec obftat I. Sivelemptorvel venditor ( 17 domüsfolus fciat domum ante vehditionem ?I i; magna ex parte jam combuftam fuifle, em- WW[A.' pdo venditio abfoluté & fimplicitér valet jux- 1 ' "n ta didta; ergo multomagis , fi vel emptor, ) j ;JA-'-L l vel venditor rei intee o ré exiftentis eam extra TT commercium efTe folus fciat , emptfo vendi- tio abfoluté & fimpliciter valebit. Quia, cum W in cafuhoc planénihiladfit, duod tradi pof- fet , quod ramen effectus emptionis vendi- Qu " donis primarius eft, fictio abfolucé nullum v fundamentum habet, fecusin cafü priori. M WU Ned; II. Quod nullum eft, nullum ef- JuP 7H fectum producere poteft. — 4670 £oz.rir. Cod. quando provacare non eff neceffe. nulliusenim u entis nulla qualitates funt ; fed emptio rei W facrz nulla eít; ergo. Difting.Enim major; j quod abíoluté & fimpliciter xale eft. — Mrgro ,n ü!! F.5. Cod. de LL, cdtur. Quod fecundum P. rrd Ua quidf f 308 'ïc- MW & fecundum quid à Jure fuftinetur ng. non m enim à phyficis ad moralia femper bona ar- d "M ) gumentatio eft. Ex hucufíqué di&is ta- j men quü ' g ( Inferes I. Predictasres, licet folz prin- p cipaliter in emptionem venditionem dedu- cinequeant ; attamen conjundtim cum loco, g cui annexa funt , per confequentiam vendi ] i(dt«ü ] g pofle, aliquo modo dicivalere; eo quód, fi locus finé exceprione aliquà : nequé enim neceífe eft, uc in venditione , locum cum vcndipæ] wit C'I,'*[F omnibus annexis, & adillum pertinentibus vendi exprimatur 5 fed Jocum finé ullàá ex- ia l l ,,)" [ preílione exceptionis alicujus rei vendi fatis J J j T2 eít, vendatur : mediantetraditione & omnia facraloco vendito annexa , unà cum illo lo- atl co in emptorem per confequentiam tran- d feant. Adeo quidem , ut emptor a&ione ex Wa empto ad ca facra fibi concedenda vendito- " hM rem cogere poffic, uti quoad fingula in Cap. Ex litteris 7, $& de jure. patronatus. clarifli- 1né videri poteft. Item II. Res facras, tametfi ut tales citra la- bem fimoniacam ab illis , qui harum admi- niftrationemhabent, vendinon poflint; at- Tl tamen quz cales , & quatenüsante connexio- NI nem cum fpirituali exticerunc, dummodo ad n- fpiritualitatem refpectus non habeatur , ve di | ' ä&oææ" 309 | l M mmf ^ , ] | - wl 'dipoffe. rgto Can.2. quaff. G.cauf-14. hinc [A s vafa & veftimenta facra ratione materiz, u "! quà conftant; accedente causá & folennita- h rl te , quz adalienationem rerum Ecclefiaftica- [ ' rum requiritur, vendipoffunt; hácfolà ha- xlr ] ?* birà diftin&ione, ut , fi integravendancur , "U* alteriEcclefiz , veladeundem ufum in alte- l f TU rà Ecclefià, capellà, vel altari vendi de- ""* beant ; fiveró conflata autdeftructa fuerinr, ! [-.' ll J 1 ! jta , ut facra jam non amplius fint , & Laicis */U vendi poffunt. $. 1. Caz. z. cauf- xo. . 2, .51' m - riuc. c ffn. Can. 70.cauf. 12. uaff. », Molina U! difp. 3 40. pag. 369.in fiz. litt, E.. Clanti.D.D. Mf Kónig fwor. Prianc.Tur, Can. lib.$ . tit. 3. $.6. m Wifmmï fín. num. 13. Sed his ulteriüs immorandum 2!h noneft , nequé volo , ut in difputationem :* deducantur; cumin alijs Juris locis fuam (* . propriam fedem habeant, ubi illa vc- V: niente occafione Amice Le&or m difcutere potes. ", 45 & VIIL- Sed quid dehomine libero dif- lh I - currendum? pj [4: Ü J U 5 An, $109 J 4 wm An-,';- quan:.do, & U-oniodö UM sb hic emi & vendi poteft: J j | Ntequam refpondeam , przfciendum m [ w&u éft , libertatem , unde homines liberi T - denominantur , nequé phyficé , pro « phyficá illà libertate ; vi cujus omnibus ad PA agendum requifitis agere , vel non agere nl poflumus, hzc enim in fervos etiam liber- (yi d tate , de quá hic, carentes cadit ; nequéin l J fenfu morali ,. pro poteftate , quid ben: vel " [ malé agendi , quaz confideratio ad Ethicos )ff.;:'ïlif: | perrinec, fedin fenfu juridico, proeá , qua 4 It homini, ut hic debitis libertatis Juribus uti um poflit,. conditionem . confecutivé cribuit , hoc loco fumi; hanc juxta $.1, Z»fiz. de 7a- V ve Per[: naturalem facultarem ejus , quod cuique N facere liber , nifi fí quid vi aut Ture probibetur , ia €flc; íervicutem veró , à quá homo fervus m denominatur , abfentiam illius libertatis con- m flituere , & quatenüsfervum relativé accep- tumfacit , $, ». /nff. de Jure Perft conflitutio- ff/zp//n) hf nem juris Gentium , quà quis dominio alieno n J contra naturam (id eft contra primzvam ho- minum conditionem ) Jubjicitur ,. definiri. «W/»j 77 HIS pracfcitis "'WWJ g. I, Ho- | gb o G8b 31I $. I. Homo liber emptione ve itcione Qu | ! [naturá exemptus eft. Prob: Ideo emptuo venditio liberi hominis naturali ratione inu- Xj tilis& hic abillà exemptus eft; quia ob liber- uPI ratem tradi non poteíl. — 4rgte princ. L. 6, i d Q $. 2.1.34. ff de Contrah. emptio: $946 r Bf (*a ff.de 0.c- A. Ergoob libertatem ille emptio- b0y P ne venditione exemptus eft ; fed hac à na- ]di l tura venit. Fin.med.$.2. Infiit,de jure N.G. 1. C C. med. l a. ff. de jur. & ]uf Ergo. Quod enim eft caufa cauíz, eft cauía cau- LAf fati. Hf 5. II Quod ]'uä Civile adeó accuraté i [ IJ obfervat , ut hic füb conditione : ff fervwe hjq/ erít, inemptionem & venditionem deduci MA Argto ffn.$. 2. Inff. n" )t ! nequidem validé poffit. l h W de inutilib, fHipal. * med. $. j. IA 85. ff. de V.O. KJ'W Prob: Liberum hbhominem fcientes emere uTT poffumus , fed nec talis emptto aut flipulatio Princ. $. 2. l, 75 edmittenda eff , cum fervus erit. quia nec pr.cfm-. j "TU , 34« ff de Contrab. empr. quum, poteff. Med.$. tis temporis obligationem recipere "^ g 8s. ff deV.O. Nec fasefh, ejuf edi ca[us ex- /n Nam c«- e&are. Finis d. $.2 l. 34. ff de C. E. * füm adverfamá, fortunam [pe Gari bominis libe- J hob- [2 medo 5- 50. rineque civile , neque naturaleeff. d , 48s. f d P. 0. H c conditio im.pofübilis QI; ] 4 etenum, * ï : 312 ob o ob m eccnim, queledunt pietatem ,exiflimationem, ä- 4 IHJ eevecundiam noflram , & (ut aeneraliter dixe- n ] yim ) inquit veré Echicé & Chriftiané Ethni- (d d'lo , cusPapinianus fs. 15, ff. de Condit. Infli : Mf 155 contva bonus mores fiunt : mec facere nos po[fe d f credendum eft. Sed conditiones impoffibi- les contractibus civilibus adjeQz , hos nul- mï CN N losreddunt, vel ob defe&tum confensüs ve- p* rimutul rgiofinl.3i. ff deo. c A. Velob gion u defectum exiltentiz conditionis, utpote Ju- J reimpolTibilis. / 4gro1, 185. ff de R.7. Ergo. qu M m j W Inferes hanc refponfionem de cateris J quoquérebus humano comimercio exemptis procedere. — Zrgro d, med. $, y. L. .83. ff. de J TV F. 0, yridu z. III. Tamletfi Jure nature omnes libe- N ri nafcantur, & Homoliberquátalis in con- gt tra&tum emprionis vendirionis quoad cffe- -mbns,qt Ya &um hujus primarium deduci non poflit, uti dicz attamen quem talem emptionis ven- at ditionis, ac univerfim commercij humani i w m materiam idoneam efle , ita, ut ejus domi- nium venditione in emptorem transferri ve- N répoffit, abfoluté non implicar. Prob. Li- :aþiarg' ber Homoinbello, ingenerebellijufto. $, * Ua U. L2X L.24. f. de Capt. cpofllim. — Argtol. : "ägujä( 4« Cod. de Ingenums manumi[f. captus , manci- t pium capientis fit , illiusqué dominio , mor- b tc tll 313 w tc inper petuarm fervitutem commutatàá , fubs TY b * Wcitur. — $.4. Inff. degur. Perfc ffa,med.S.1, L [, i 1 s. ff. de Stat. bomig. de quo nullus eft, qui iL dubitat. «2:0], fem. v, trac. 2. de Tur. & Tuff. !4!!4,(1("3 l'; , If l: " difp. 33. p4?. t58. litz, 4, Eo quód Homoá ,-IL naturá quidem liber fit, attamen à naturá , i i? N ne unquam ferviat, Jus non habeat ; ergo etiam venditione ejus dominium in alterum T transferri poffe abfoluté non implicat. U*M Prob: Ant. Eftó &quirati naturali nihil hr '17 T conformius fit , quam quemqué membra ETU fua, & vitam fuam retinere; eftó ab ipfis qu etiam legibus à naturá infitis ita. illa cueri 'an'/l przcipiatur, ut injuftuminvaforem, fialiter contra ejus vimilla defendi non poffint, oc- tsl cidereconcedatur; attamen, fi aliquod ho- l] W ^. minis faàum, puta delidtum , accedat; hic Il "i 5 li merbris, quin & vitá privari jure poteft; er- Qf go etiam, licet libertasnacurali zquitati con- m 1 ïä formis fit, attamen Homo dominio alieno Wi d fubjici abfoluté poteft: nam ut bené obfer- vat Grotius //b. 2, de 1. B. & P. Cap. 5.8.27. p yum,2. Servitus, fiin terminis naturalibus accipiatur, quid nimizacerbiratis non con- -'1 tinet, quia perpetua illaobligatio alteri ope- ;. | ras , fingulad; obtenra preftandi, perpetuá Jr alimentorum certitudine, quam, qui diur- nas operas locant , fepé non habent, com- H pen- 314 g ob ïth&c l penfatur; nequé, dumfervitutem Jure gen- tium contra naturam introductam fuiffe di- ltu citur , fenfüs eft, quód omnis fervitus jure « me u narurz repugnet , fed quód quivis fpectato folo jurenaturz liber fit; ergo. «')c[ orum Prob: Coníq: 5$ Paupertate compulfus hbcü&ü' W bol J vendiderit fe tibi frater tuus ( id eft filiorum Iírael quispiam, Fis. verf. 46.Levit. 25. ly yibh enim Frarzer lacé fümitur. Argto "verf.2., Ex- p gluxc edi. 2X ) eum non opprimes fervitute mancipto- eum , féd quafi Mercenarius ci». Colonus ertt, ii m f u/gué ad annum jubilei operabitur apud te ,. po- fíea egredietur cum liberi fes , b revertetur " ad cognatienem , cz poffefionem patrum fuorum. U /M Mei enim fervi f[ant , eggeduxi é terra Egypti s ;t(f'(h w0n "veneant conditione ferverum. Non afflges ;i'liq(tit (d eum per potentiam (id e(t cum rigido illo Jure, . uo apud alias gentes fervi cractari folenc , TT nontractabis) fervms e$ ancilla fent volis de sj Nationibus , que in circuitu ve[ffro funt. Et de mj Advens , qui peregrinantur apud vos, vel qui i,l ex hus nati fuerint in terrá vefirá v bos babebi- n vui fervos , e$ bareditario Ture transmittetis ad if poftevos , ac po(fidebitis i aternum. Verf-39. 4c. u)l "ao 41. 42 43. 44- 45* 46. Lev.25. &, quamvis anno Jubilzi fervicus Habreifineretur. Fi», nt"üguz vyerf. 2.. Exod. 21. fi tamen fervus ejufmodi à Wi QaC- dgæipo ancillam extrancam in uxorem ec- ïmh » v dbdb o ææ 81 UE] t ln ecpiffet , & ex ceà liberos füfcepiffer, tum ls uxor, tum liberi durante fervitute concepti, A fervi remanebant , folusdj; parens libertati WBL? ! reftituebatur. 'erfu 4.eod. & , fihicconjugis & liberorum amore , neillos deíereret , cap- i H4 u li tus, libertatem recufaret, oblatus dijs (id eft h 1j Judicibus) perforatisadoftium domüsfubu- là auribus, fervusperpetuó remanebar. Perf. hw V'l Ti $. C 6.eodem. Quicund, funt füb jueo férvi, dominos fuos UO omni bonore dignos arbitrentur, nenomen Dei, fä'l,'ü?t, [ ^ tll C docfrina male audist: : qui autem fideles ba- bent dominos , non contemnant , quia fratres mm funt , fed magis ferviant, quia fideles [unt. Hac w:[:g!n dece ei» exhortare. — Siquis aliter docez , && nom '/au!r;;.'tgcs acquiefcit [amis fermonibus e?c. Superbus efl , c ii pibil feiens.. Verf. 1. 24 3. 4. cap. G- Epi[tol.t. ad dii Timothe: Fnusquisque ipea vecatione, inqua T vocatus ef , permaneat , fervus "vocatus e5 , : J non fít tibicura ,. fed ezffpotes feri liber , magis M ntere, Verf, 10. 21. cap. 7. Epiff. 1. ad Cerintb. u in qu& 7'erf. $. cap. 6. Epiff. un, ad Epbef- Ferf. u 11, cap. 3. Ferf- 1. cap.4.ad Colof- FerfA6. Epif,. gr.",a un.ad Philem. Ver(.Y8.cap. 2. Epifl. w divi Pe- j £ri coincidunt. $i quis fervum alienum occa- , fiome religionis docet dominum funum contemne- wäl ve , C egus miniflerium de[lituere , ac son po- r ( m tiü; decuerit eum fuo domino boná fide , L) emni f 316 Gbi o cto l g emni benorificentià defervire , anathema fst.. j u[tmw Confilium Gangrenfe relatum Caz.37. quff, 4 CUf 17. Qu* g Alie Gentes, utde Gallis Cefar, dum 4 d* lib. 6. Bell. Gall. ait: Plerid, ,cum aut eve alieno, 4ut magnitudinetributorum , aut injuriá poten- "22 diorum premantur , fe fe in [ervitutem. dicant TY [äh ! um nobilibus, in eos eadem omnium [unt jura ,. qua dominis in fervos. de Germanis Tacitus, dum A m Ub, de Morib. German. inquit: Az£iqui Germa- W u Q j ni , ubiludo omnia perdidilfent , novifimo alea jatfu de Libertate cj» corpore contendebapt, aut piurcs |/ W res (uds vecepturi ,. aut ne corpus quidem fuum y 4f babituri $ viclusá, voluntariam fervitutemad- v ilat. de Grzcis Dion: Prufzenfis, dum Orat, m ';»'.ü»ïx" | 15, dicit: ippumeri , cum liberi fiut , fe in fervi- l " tutem dant , ut ex contratits formulá ferviant i j ] 1 affirmat, fervitutemhancreceperunt ; ergo F. hominem liberum , qui liberum materiam h jquk; emibilem & vendibilem effe non implicat ; NT ab a&u enim ad potentiam bona eft argu- dv mentatio , & Homo fub alterius dominio , bonny & in bonis alterius absáj; cemerationc jufti- W, '2;, l tie efle poteft ; aliàás nequé DEus allegata i aperté permittere & fancire , nec Divus Pau- 1. lus & Petrusprecepta przcipere, ned; Con- N filium Gangrenfe , quz fub anathemate fta- de L le a;]if, jubere potuiflet, — 4rgto cap. 6.64. x & LU dbüb o as 317 lu '*/ R. f.in 6:0. nec verifimile eft, tot Nationes "l fervitutem, fiinjuftitiam continuiffet, füfce- T Quare. 1 pifle. & III. Quando Homo liberalteri in fer- Z vum veréfe vendit, venditio omni Jureva- h' lmn P il lida eft- De Jure Naturali, & Gentium im- propriécali ob && Immediaté przcedentem [ !i vix dubium moveri poteft. Prob: De Jure Ln"' h 1 Civili. QuandoHomoliberfervatis quibus: dam conditionibus à Jure Civili in favorem T libertatis eorum , qui illi fubjiciuntur, ne Mib plures facultate fe fe véndendi abuterentur, latis. — Argto med.l.5. Cod. de Libertcauf. alceri u in fervum fe vendit, veréfe vendit ; fed em- A ptio venditio hzc Jure Civili valida eft, & D mediante traditione dominium transfert. fl My, 4drato frn.$. 4. Infl. dejur. Perf. med, $. x, L. g. RD . de Stat. bom.fín. l.7. ff. de Lib. cauf. Princ. o )À l1. ff.quibus ad [ib. proclam.non licet. — Med. [. I'WJ ] $. Ced. de Lib. caufa ; quia, cum quivis fue Mil libertatis , uti fama & honoris exterorumq; n bonorum dominus fit.. Mol, £0z. z. frac?. 24 difp. 33. de Jur, ci Juflit. pag. 160. litt. D. il- am abijcere, íe in fervitutemredigere , & n dominio .alterius in ordine ad libertatis ] habitz cffe Sed &us fübijcere poteft ; Ergo. lv r Quz funt conditiones , pofitis quibus: h Ro- (( 218 &ib o tb j g Romanis legibus venditio fui ipfius verà LOIüC ! coniingit ? &;. Subfequentes funt.— Prima, ut qui i W ! venditurfub quacund; etiam poteftate. 4rg- p go princ, l. . d eju[d. $. um, l, a. f. de Léb, "';'.F J u fit major vigintiannis. Fiz. »ed. $, 4.. Inff, Mu ml de Jure Ferf. med, $. 1. 1. 5. ff. de Stat. bam. " pritic. l.A, d ult, ff. quib. ad lib. Proclam, non Ti lícet. Med, l16. Cod. de Lib. Caunfa, quia pla- cuit zsinores viginti a»norum nullaratione mu- Rwum d gare flatum pofJe , ac pro liberis fervos fievi. — Ne t Vr ante libertatem incon[ulté amittant , quam aly pi i propter etatis rationem fi? confilio prefflare non n offumt. Med, e frn. d. Li1G. ZArgto frp. $.2 Imff, MP uib. ex cauf. fiquidem abjurdum inquic Go- « Qu thofredusad . Cir. fab lis, . eff , ut quis ultro 1 *«f-* ll il libertatem [uam amittere po[fit eáatate , quà algj st libertatem conferre non potef: videlicet inter RO vivos. 4rgted.fín. $.2 Inflit, velfiantevi- m M efimum annum venumdatus poft imple- ' cum illum hoc vel exprefsé , vel tacité ap- D) y:m probct. v.g. ff ultro im [ervitute maneat , aut u . EE TU wetium modo participet, — Fin, $. Y.2. 1. 7 de Liberali cau[a. $, unm. l. x. ff, quib. ad. libert. n Secunda , utis,qui venditur, feliberum ef- l*c*m " (f Ícíciat ; aliàs enim animus libertatem amit- tendi deficit. — Fizis princ. L.2 f flingenum e[- 414 Je dicetur. Tertia , utis, qui venditur , par- iM ticie 5 db o db 319 m ln tici.pandi pretij gratià abdicationi fuz liber- tais confentiat, & eá intentione, ut de pre- "i, ejo participec, fe vendi patiatur. — Fiz, $, 4, U Infl. de Jur.peron. med. $.1. ff. de Statu homi- df pum. — Fin. med, l. $. Cod. de Liberal. caua. L ] Quarta, utrcipsà ille, qui venijc, de pretio ï-[;d':im participet , pretiumqué ad illum perveniat, d (ü. Fm Fin. med. l. 1. ff. quib. ad liberk. Proclam.zon [i- l;. CH;, Q'J cet. & l, $. Cod, de Liber.cauf, . Quinta, ue Mi i ui exofum libertatis fue vendit, eum nj liberum efle fciat, eum enim liberum effe j l W f ignorans, ejus libertati nocere non poreft, [ Princ. l. 36. Cod, de Liber, causd. Sexta , ut Iw ]'l ) j'/lq quis venditionem fui non perfe ipfum faciar, ]! QU fed ad hoc alteriüs operá utatur. Prater L. 1j fupra citatas $. 4. Iz//. de Jureper[onarum , eb T. L i $. 1. 7. 5. ff. de Statu bominum , ubi modi in- u r ducend tervicutis recenfentur ,. & aut Jure Civili, auct Gentium fieri dicitur, Jwre Civi- vl M ( h li : cum . liber Homo major 20. annis ad pre- f uu-' ?um Partirzþandum fefe venundari , ventre NB. paffus e(f.. Favct: quia reftrictio hzc, fi quis L. l&, NI per venditionem fui à fe ipfo finé alceriáüs j Ih operá factam , fervus fieri poílet, malé ad- hiberetur. Septimadenique , ut emptor li- xhl u bertatis confcius non fit, fsd cum , quem li / emit, jam antea fervum fuifle putet. — 4rg- " $.2 L7,0.33. f. de Liberali caufa, fi enim W N n em- j 320 &b o db a emptor hominem liberum effefciat, euni | [ j q fruftraemit.Przzgc. $. $. Inflit.deEmpt. & vend, Mlüïum rinc.l, 6. fn.l.70. ff.de Contrah. empt.. Siqui- «; V ylt dem, cum cafum , adverfamque fortunam hominis liberifolüm fpectari , nequé civile, jb J 1 U nequé naturale fit. Med, $. 5./.85 ff.deV', 0, quantó magis eum in feryum a&u petere, civiliterturpe eft , idcirco veniáàdignus non j a éft:d. $. 2.1. 7: hl7' um Sed quid dicendum , fi concurrenti- qito l bus cateris requifitis Jure Civili prafcriptis | duo fimul hominem emant , quorum alter T Ht vilon '; illum liberum effe fciat , alter ignoret, va- hi lidane illius emptio pronuntianda? quisdo- minium illius acquiret? an pro indiviío cam T. ftil fciens , quàm ignorans, an ignorans tan- rum ? " | j y. Emptio valet, & everit , ut ei profrt, l | AU qui eum comparavit fciens , quàd alius ignora- t qerit. — Fin.S. 3.l 7, ff de Liberal.caufa. & ejus dominium pro indivifo illis acquiritur. 4. $. t'ta II Equidem fpecialiter cotra communem Ju- V/ämq? | ris rcgulam: zsiquilfimum videtur , cuiquam fcientiam alterius , quam. [uam nocere, veltgno- 'ff?auiqj; tuhur vantiam alterihs al prode[fe. 1, $. ff de Jur. e$ fc. ignoram: ad(truCtam , ob fequentia , hi qua Brunnem. ad 4,8. 3. z2um. $. afferc ; quia 15??'!/[ ,' venditio liberi hominis pro parte. valere, & Lam i ln pro | 1 ^ g E t M " : li ur l 'pro parte non valere nequit , aliàs Homo , [ n ? "ii quifimul fervus& liber eflet, daretur ; quia i [ ! iniquiffimum eft , ut fcientia alteriüs tertio u N A )u ? noceat, confequenter ut ignorans fuá parte "n " privecur u a, 4 , iniquum eft ; quia , ut emptor j." 1 ''jgnorans, qui majorem partem dominij ha- Ti ' !d berc non poteft, quàm emit, plusfuá parte Md : j obtineat, & inconvenienseft. .Fiz, »ed, A / $.3. /. 7, itatamen, utpropter eum,qui con- VWM T VML n ! ditionem fcivic, ad libertatem proclamare : vendito permittatur. — Fiz.4 5. ff Quibusád At fibert. proclam. non licer, & dominio in eo , n qui (civit,fententiá Judicis extincto,fiquidern j ille indignus efl , quid babere , quia fciens eme- tul i, Fip. med, $. 3. d. 1.7. ff de Liberal. caufa, 1jfil N fervus ejus, quiignoravit; tantüm efficiatur, Fin, l. 5. ff. Quibus ad liberz, proclam, non licet, at x.. 1V. Imó quandod; & à tertio absd; Jb hu conditionibus enartatis facta, uc puta, fipa- W M ter naturalis & legitimus fimul Areto rub. zis. Nl*' " C. de Patribus,qui filios fuos diffraxerunt. filium L/l/l" M Jx..u"i; fi liamq;- familias in cafu nimiz paupertaris, egeftausd; victüscausaá vendidic, ram diyino quàm humano Jure valida & licita eft. ïinixe j Prob: De Jure Divinoex verf. 7. CaP. 2.1, d! Exed. b verf. 2, cap.s. EfIrzubi, dumquidam aktï; de populo fame OppfggO dicebànc: ii5 ?9/7 " EZQ iï y 425 etdb o o " e flia noffre multa [unt nimisy. accipiamus pro i? retio eorum frumentum , C commedamus , e j vivamus, Propterea à Nehemia non incre-j;J pabantur ;. fed folüm divites & avari , qui ;j* egenos ufurisvexabant. verf.7. eodem. Ergo.jn? De Jure Gentium improprié tali cum ex ve- j ceribus Thebanorum legibus, quas /£lianus ,qit . lib. 2 Hiflor. C. 7, recitac, quequazà Phoe- j nicibus ac potró ab Habreis veniffe, & in « alios populos rurfus fluxifle videntur, tum "- exlege, quam ut Covar. £oz. 2. VAriArum d at Refolut cap. 14. circa finem zum. 4.. Ícribit , ipíc Romulus olim tulerat, quà patrietiam li, terfilium, fiforté à primo vel 2do empto- a rc manumiffus fuiffe, vendere licebat, quam In (i. tamen fübfequente cempore Numa Pompi- mvcndc lius, patrem , filium , cui ipfe uxorem de- Y q!. diffec, vendere non poffe ftacuendo , tefte a( Plutarcho paululàüm mitigavit, patet. De tan Jure Civili Prob: $2quts propter nimtam pau- .f»'grg.l.ï,. pertatem egeflatemá, victus causá filium fliamg, | ïlh W Janguinolentos (id eft recentér natos, G ad- URT . huc fanguine men(truo madentes. /, 1. 77 7. *fc'rumq lib, s. Ced. Theodofin. — Argta rub. tit. 52.. lib,8. W 1 Cod. repetita perlectionis ) vendiderityvenditio- il d ne in boc tantummodo cafu valente , emptorob- ànd tinendi equs férvitg habeaz facultatem, l, 2.. Cod. N 5( de Patrib. qui filios [uos c, — Quia, cum ob T CVL-: 523 "t evidentem reipublice utilitatém ob]atá juftá N eítimatione , quibufdam bona fua aufferre 1 offinz, juxca dita $. sr. difp. füpertoriss 1:ó r( ) quandod; dominium rerum ad alios perti- &LU'I nenturn in alios abíoluté transferatur. :»7, tit. In[lit. fF. && Cod. de Vfucap. & pra[cript. cum * ob eandem mermbrum unum & aliud mo- 1 U^A m VT Lmh rali pcriculo mortis, fervitutis, & infamiaé AO L^ juxta communem exponi poffità cum obil- Ji ! MT lam membra cenuiora à republicàfeparari, & nj avelli poffint ; cur metnbris jam inveteratis merbra neo ab ipfis progenitafive fanguino- " M j lenta, ut, qu& plus oneríis, quàm commodi dv [ jam continenr, finc, fivenonfint. 4rgto imed. d.L2. Cod. de Patrib. cóc. In fui confervatio- -:. n n nem vendendi facultas concedi non poflec? ni m ex hoc facilé erues: prefcindendoab omni Jure Civili ftandod; infolo Jure naturz filios N diftrahandi patribus facultatem non efle, L ! AArgto. l.. Cod. de Patrib.qui filios cc, Cumilli i | in his Jurisdidionem , non dominium fun- dent; necturbare: res reliqua à nobis facta P lk plerumd;in noftro dominio fünt , eccurnon il Homo? fiquidem res reliqua in ordine ad utiliratem. noftram füunc , & ad eandem re» i fpectum dicunt , nonveró Homo. Arg- T 10 med. $. x7. Infl. de Rer. divif.. fed Jus ) r diredionis & gubernationis fui ipfius pa- « X a2 u n 324 GEOS o dbeb q g tti folum tribuit. Hucusiue di&is non j " Obeft.I.Homo in ordinead fuam liber- tacerm in zítimabilis res eft. Mfd; 5. 7* /ü/lllfz a jn? quibus ex caufis Man, l, 106. ff. de RT. Sed (l quodinzftimabile eft , materia idonea em- gt JS)ï u puonis & venditionisefle non poteft: quia üoïb LC predo cáret; Ergo. Nam etfilibertas inho- minc bonum aliquod fuperioris ordinis , quod per.bonum inferioris ordinis in thefi N W h ynk reverà compenfari non poteft , quale & fa- ma , & honor eít, fit, attamen communi yn hominum zftimatione (quod ut infra dice- f& ) u tur, fufficit) pretium aliquod habet , quo, " ( Idf T velintervenienteconfenfu proprio, volenti 7 nilW enim & confentient injuria non fit. Clrgto. éap. 27. de R, 3. in6to. vel accedente fümmi um « Legislatoris humani difpofitione , qua facul- [l i tatem certis incafibus hominem fuá libertate privare , & dominium in alterum transferre nïüisiis:j concedit, compenfacur. t Nedue II. Major viginti annis etfi cura- r tuiot torem non habeat, nullum prediura finé m li decreto alienare poteft; 1mó quamvis fub curatore fit, nec cum ejus confenfu & aucto- nircr ritate, nec cum decreto Magiftratüs pra- rGot] dium minimum,etiam fterile , major viginti, l£ minor 25.annisalienare poteft, nifi s alic- 'i?.tm, W äd num urgeat , ifli diéium difp, pruri, & fi l- us E * | Go 3W 1 "t fus fuerit , neccuratoris confenfu & prefen- ld M ! " " * tU à, nec Magiítratüs auctoritate obftante re- j "f ftitutio inintegrum, fife lefum fuitfe proba- revelit, petipoteft. /.2. Cod, fi tutor velcura- N jor interveuerit, Exgo etiam venditio fui u l ipfius, fuzque libertatis abdicatio finé fui :ülyübfrzæg curatoris confilio & au&oricrate eidem per- mittendanon eft ; &illi, quiannum 2o. ex- T levit , fi fub pradictis conditionibusin fer- m vum fe vendiderit, refticutio in integrum uti in bonis fortunz conceffa, concedenda T itn TT eft, & major factus ad libertatem proclama- Wivläl"fi, (, re ei licet; quia, cum /tbertas. tneffimabilis D ij res(it. d. l. 106, ff. de Reg. ]« ca omnibusrebus u faverabilior eff.. L. 1224 ff. de . J. quia, cum tlni l per fervitutem. plerumque infamia ordini gl;zi 4 velgend , generiQuefamiliz inuratur. Med, M d L.x.L.a. ff de Liberalicaufa. Certe , fiminoren- TU " N f niulliusrei venditio prohibenda ,. &vendi- tz rei teftitutio concedendafit ,. maxime li- :1 Ü bertatis abdicatio vetanda, &abdicatzrefti- z tutio eipermirtendaeft. Nam;, efto Inver- « fam hanc Legis Civilis difpofitionem ipfe j univerfi corporis Juris Civilis Mirus glofla- 1 tor Gothofredus ad.$. 1, /. 5. f. de Statu bamin. ! fub L. £. miretur , Fern. Vafq. lib. z. controv, l, cAp.o. num. 11. monftro fimilem videri aiat, l TAH clic Bachov. ad $. 4. Inff. )äz'e 3]ur—. perfauam du : L ^ 3ilgx ydes «noücm ) effe cenfeat , ftruvius fyntag. Juris Civilis Exercit. i. T hef v8. dolum & improbitatem p VRW m minoris fe ipfürn flagitiosé vendentis hicco- m erceri afferat , quod & clarif. D.D. Franz /jj, y» prod. [ni Jufftz. ti. 3. num.2.8.e$ Haunold., 4e &il Cï Jur. e& Joff. tom. A. tract. 1. C4p. 1, €OBIz 0V. Wdcnü 14. $ 2. 1n ffn. num. 85. fupponunt; eító his :Udamm | omnibus fecundis avibus non eatur : non gt prioribus, quia perilla difparitasnon aíTigna- «j tür, nonpofterioribus, cum nullum in fu- QIXXW. l'; pra allegatis legibus veftigium reprahenfio- f nis & poeng apparcat 5 fed naturali libertati ncqw'[l'&ï | fe fe vendendi modus & limites prefcriban- yiolt tur: cum , fi Jura Civilia hujufmodi vendi- gum tonem ratam habendo improbicatem Mino- st renniumfífe in confülto vendentium coercere :fï.MF ] voluiflent, non fit, cur in libertate poüüs , a cujusjactura lu&tuofiffima eft, quàm in alijs :zpubücæ rebus , quas pupillis& minoribus, non ob- l(s ftante eorum temeritate & nequitia omni- un dl modó confervatas voluerunt , coercitionem Sonkt fecerint, cum, fi dolus&improbitas mino- a rennis fuam libertatem vendentis , ut fieri JJ Q poteft ; fi cnim hic ex imbecillirate potiüs lj IIC?;O Judicij & heberudine, quàm ex improbita- ïz(?iszþl t€ venditionem faciat, abeffet : veriditio fui r ipfius invalida foret, vel ad minimum refti- Df &uuo deberetur , quod Jura , qua fui ipfius lf ven- æætbcoæ 327 g' m,": 4 !l j ) D .. ] lvenditionem , fi fupra di&tis qualitatibus ve- ity, xndgnh'( '(tita fic, valere abtolute ftatuunt , & teme- ]) æ ri tatem minorennis, ut conditionem ad va- i, lorem hujus generis venditionem non requi- runt ; fed feptem jam enarratis conditioni- [ " AU bus prefentibus facultatem ad libertatem du 1 Q roclamandi denegant , nolunt. Sequentes. difparitates adítruuntur : quiajuraea, que L&) ! tj nrl ordinarió & fipilis contin gere folent , refpi- Al &illa, adquein- ciunt, 43,4. 65 s. ff.de EL. ! firmum Judicium pronius eft , atdue in que A [ blica pra- nequitia hominum, in grave reipu ! judicium , quà datá portà ruit , uàm contrarium , licet in fe gr avius fit, w l rohibent. 4rete. $. . Inff. de Oblie.qua ex Inff. de Vi bono- deli£. nafe, junct. med. Princ. gravc P rejudicium um rapt. vninor veró in qup rcipublice , cujus inter eít, cives habere lo- Diti cupletes, fua pradia faciliàs, quàm libertatem " Vs MY fuam diftrahit , &alienat: hinc Jura aliena- Va jj j tionem prædii abfoluté prohibcnt, alienado- nem auccm fuz libCFtatiS non nlfi certis ter- minis circumfcribunt, Quia curatoromni- bus negotijs non me re pcrfonalibus : quibus pcra&is ipfe minor a dhuc Jure Civili pro ali- u quo reputatur ; & caput retinet , auctorita- t tem fuam accomo dare folüm debet. 4Arg- j 1 .8. ff- de 4dopr. illis veró negoujs, quibus N cormn- y 328 mdbom ' (üb c,m ) completis Jure.Civili minor pro nullo. repu-. tacur. , utifit, fiíe alteriin fervum tradar, mwm , Princ. l32 ff de R.T. vel caput habere non. «(( at Ew ampliüsintelligitur. Fiz. s. 4. 12/l. de Cap.wii- i ,qui s j zi ( dantur enim in Jure noflro homines vivifiné capite ) auctoritatem fuam nonac- o como dat. Cofrgto. $. 1. L. ff. de Stat. bom., $. gettt M L. : 2. 1 7. ff. de Liber. cauf. princ. l. l. ]7.4 quib, 4d lib, l. s. 16 Cod. de Lib.cauf. alià s & mori- viitir! turo, ut recté moriatur, auCtoritatem fuam "a j accomodare deberet, / Ideó autem factá (ui Yi ipfius legitimá venditione beneficium refti- a ïg() iM tudionis in integrum denegatur; quiaftacum i l mutavit Papisianus enim aiz, ff major annis i f0f wietnti , migor vietnti quind, fe in fervitutem j Venire pattatur , Id efh , fs Pretium particz'pa- m 7u5 eft : non foleve reffitui, Sed hoc merito : Xo t UM quantam res neccapit veflitutionem , cum flatum vIuAt, 84 L 9. ff de Mimorib. 2,5. Anmis, nam 1nl quod attinet ad jus civile, fervi pro nullis ba- unw D) Lentur.. d. priuc. l, 33. ff.de R 7. quod autem d de Jure Civili nullu m eft, ut aliquid quip- J: HKF n piam inforo civilia gere poffe implicat , nul- ! "W hus fiquidem entis: 1 ulla qnalitatesfunt ; Er- lt go ii Nedue III. Res furtivz füb conditione, h li 1 vitio fuo purgatz fuerint , vendi pofiunc. . N H!f Fi2, ted, $. 2 |. 34. f-de C. E, Ergo & liber. E Ho- Qty h5 o db 329 i UR 1 i EC,I'PL: Homo fub conditione, fi fervus erit. (Qia w,purgatonem rei vitiofz & munditiem rci m exfpcctare, civile & humanumeft, cumnihil d dg,[*aa,]; aliud , quäm reditum reiad verum fuum nb dominum fpectare , fit , quod Juri maximé .&," conforme eft, fecus fervitutem hominis li- WL l / beri exfpectare. w- 4 7] V Neque IV. 05 «s alieguso fervire liberos b.fll'ïi'l - credz'zari:«"ym, jura compelli non patiuntur, L. 12 la Cod de Oblie. & AdL. Ergo & vi&tüs causá fer- Mi vire liberos Tura compelli-non patiuntur; Érgo nec vendi. 4»ete l. $. Cod. de LL, fi- L quidem per /y /iberos filij filieve non intclli- ! guntur , fed àetesc id eftipgenuos: quosab * ali ^ ] s non patribus vendi & cogi non pofle , MM utferviant, ultró concedo. Neq; turbat: Cap. 7. Nov. 134. ftatui- ab tur, utille, quiliberum hominempro de- ;E'.;-u]zï; bito vel fimpliciter , vel in pignus retinere , n h! aut locare prafüumpferit, nontantüm debito cadat, fed cantam quantitatem dandam ei , qui rctentus eft ab co, aut parencibus ejus, d adjiciat, & poftmodüm à judiceloci corpo- ralibus etiam poenis (ubijciacur ; ergo Jure Civili nequidem victüs causá filius vendi po- 4 tcít5 cum à creditore retineri non poffir, gl Quia4. cap. 7, Navell. 134. netilius pro pater- no dcbito extra cafum 1. 2, Cod.de Patrib. qui &W X fflios dub o m 3306 félios fuos diffrax. expreffum fimpliciter, co- dem veró exi(ítente parentibus invitis pigno- ri dari , aut recineri poffit , creditoribus fo- fsl lüàm prohibet ; non autem, fi parentes Jure p fuo, quod ftante nimiá egc(tate habent , uti velint; quemadmodüm enim intcr arma tt- Jent leges , ita intremendá hac cgeftate , quà QUP bellum ventri, quiauribus caret, indicitur, N hoccaput novell. meritoconquiefcit;; cum ! V "Dura quidem mt(eris , mors [ mortalibus Qmmis, yi eAt peri]ffe fame ,. ves una mferrima lou- Jl e eft. "u Scd quid fi extra cafus à Jure permifIos Ho- j mo liber in contractum cmpcionis defacto deducatur? - ». Prafcindendo à cafü 4. eaf» 7. Nov, 1 134. de eo , uti de rebus facris, fanctis &c. Difcurrendum eft. — F/z. $. ulz. Infl. de Emnpt. €& vend. l. 4. princ, L 6. princ.S. 2.. L34. - 70. N - de Contrah. empt.. Hxc de rebus exemptis fufficiant: ad res humano commercio ob- ddom i dir noxias, qu« vel in dominio alteriüs, &alie- "i nz, aut in noftro, & vcl propriz , vcl com- munes funt, fialienz, vel fimpliciter tales; t d LT Jï]j!) vcl infuper vitio affedz: uti furtive , vi nc R. pofleflz func, de venicndum ct. Hi $. IX. A Bub od 3I Tümphïï , ) :ïfui;r 1 & 1X, J,Xflpïf: Tenetne ergo emptio vendi- t ! tio rci tam refpedu vendi- toris, quàm emptoris fim- pliciter alienz, fivé emptor " i J i & venditor conditionem rei erípectam habeant, & ean- n dem alienam effe fciant, fi- WT J)- vé € hic, & illecam igno- "m ret, fivé alter fciat E r N , alter ] ignoret ? 47 .T 21 Ed yil Ota rem vel adu , vel potentiá, fim- | ! pliciter alienam dici , rem actu alic- nam efle , in quá aliquis nullum Jus ----- vel dorainium habet, porentià, quando füb unius dominio quidem adhuc eít, alteri ta- n men debetur, & ex ritulo v.g. venditions, i donationss &c. cradenda eft. De rebus poten- " dà folüm alienis hic fermonem non efle: ) cum , cafdcm valide reguiari:cr vendi, cer- » tum BA 332 mb odb jid' tum fit; fed de bonis, qua« acu aliena , j Ü & extra dominium ea tenentis, & venderitis j a funt , modó non per legatum vel purefub cer- 1& ff t £o dierelitia fünt , vel refittut algs difpofita fuat, i TIL. vel fubflitutioni fuppo(sta. med. $. 1. L. 3. Cod. Qf E comm. de Legst.. horum fiquidem venditio g ab initie in favorem ultimarum voluntatem ii ( fnis enim d. $. 2 rationem aliquam fecun- dariam (olüm continet ) z zrri£uzo de Poca- :my!xö j zur, C ficintelligenda efl : quafi nec. fertpta , M IOTI*) i IT nec penituo fuertt celebrata.. med. $. 3. d. I* ;ona'.*r i jundl. illius fege. med. cap. a. Novel. 108.. nifi ratione dotis, donationis propter nuptias s t hinctd Fin. cap. 1, Novel, 39. rederoptionis captivo- rum, pieratis. Fím cap. 1. d, Novel. 108. ali- z?ry. &C mentorum,necelfitatis. Prigc. cap. .. Novel, V h 108. fiat. Eaenim , que communiter osmmibus ul profunt , $s. qua. fpecialiter quibusdam . utilia hii Junt , praponimus. med, d. cap. 1. Novel, 394 hocloco queri |Hoc prenotato 1N y. L Emptio venditio rei cam refpedu foyi tl emptoris , quàm venditoris fimpliciter alie- nz áb utrájue contrahentium parte boná t , fide inita , abfoluté & fimpliciter tenet. 0yti Bs Prob: Illa.emptio vendido fimpliciter & ab- / foluté.tenet , vi cujus obligatio wadendi Af mercem refultat ; quia hec illius effectus i Mj ncccqarius.c&. $.28. /, 11. ff. de A. f'mf"t' &55 o dbf 335 A €$ wvend. fed em pdione venditionerei fimpli- TY ul i t citer alienz ab utráqué contrahentium parte ^ bonà fide cat eris paribus inità obligatiotra- ii l dendi. mercem refultat. 4. $$. Argto. 1. i8s. ! l w : de R. J. quiares habilis, qua caxeris con- Wt ditionibus accedentibus ufucapi valet, tradi, l*"ü?]ï L h fiquidera rem aliemam diffraheve quem pofe , nulla dubitatio efl.. Princ.[, ag. ff- de Contrah, me,:m,/;?: empt. c qui vendidit, nece[fe non babet fundum ! i , y J;f'.",; l tmptoris facereyut. cogitur,quifundum [liputanti uj fpofpondit. S.un. l. 2.5. ff-eod. & habere licere [ I ) praítari poteft; Ergo. Nontamen Jurive- ri domini , quodtotumin concuflum penés huüncmanet, prajudicatur. /. 6. Ced, de Reb, J [ï ïïw aliez. &c. Sed hic illam rem à quocundue : A:a«x"t'rx pofleflore , non oblato pretio vindicare. /, 75 hat Cod. de R. F, & auferre.. Fin. L. 28. ff. ae C. E. "T. poteft. ;id enim , 4w24 noffrum efl , [ine fatdo Ü H/!r:M ] noffro ad alium transferri non potefl. . L. i. fff. de n &.J. Nifi vel prafcriptione, vel inceritu rei y! | proprietatemamiferit, ubi actio realis , ütpo- le te fure reali perempro, contra emptorem ceflat , & perfonalis contra venditorem compctit aitamen |fub diftin&ione : vel ( enim venditorrem jam deftructam, aut ufu- " capcam cditulo onerofo, aut lucrativo quon- i dam accepit, filucrativo puta legati, dona- ,EW' | donis, quafs ex re alcerius contra /. 14. ff. 4e ( I . Cond. 334 ïn z' uhlg .i Caud. in deb.1. 206. ff de R. . locupletior fatius jjt ft , &ac fi voluntate veri domini emptoril- lw.l,,ll li pretium folverit , aliquando reftiruendum contra eum condictio certi locum habet. /. 1.[-11'« 23. ff. de Reb. cred. vel ex equitate contra ra- g d üonem & Juris regulam , quà id; quod meo o nomine gc&um non eft, ractum haberenon ;äïtmu : poffum, quafi verus dominus illamn vendi- m cionem rati habeat, actio directa negotiorum :MAQOQ e(torum contraeundem ad recuperandum w pretium datur. Fjz, /, 3. Cod. de Rei vind, Brunnem. ad l. 1. Co2. de Reb. aliem, non alie- gc(ïom tudd f nand., in fío. num. 2 fi iculo onerofo v.g. em- um tionis venditionis, permutadohis &c. Ul. db ceriüs teferc, an ille, à quo venditor hujuf- qu; modi titulo rem accepit; folvendo fit , nec t ne; fi prius, contra hunc rurfus vel prior, tiutt; vcl poíterior actio competit. 7 1. &j Aretof. at a. de Reb. alien. nom aliez. quia Jultanus lib. G. N Dieeff. [cribit : fi bominem , qui CMa'vijerat , j emero à Tílios deiude cumeum CMavius Ame Ti f pereret ; eundem vendideros eumá, cmptaracci—- t derit, equum e[fe me pretium Ma'vio reflituere. vinc. 1.17.ff.de Reivind. fipofterius , inter- ïc/a'r; e(t, an venditorjam plus pretij , quàm olim fuo venditoridedit, acceperit, an non ac- 'i Cmp4 ceperit , fi acceperit , exceffus ab hoc rurfus "t Uh)dl actionum przdictarum alterutrá peti poteft. Princ. gb o dhab 3jt fj j princ. L ult. f. de Negot. eeff. fi non acceperit, | Ut ad nihil tenetur, Drw crzto cap. 65, de R. . f» l 6to. $. 1. 128. f de R. f.. quia, cum de Lucre ülg P duorum queratur : melior eff caufa po[fidentas, ' At $. 2. . 126. ff. de R. J. quantó magis fi de w)l l amno duorum quaratur , prefertim cum TC alter neque ex parte rei acceptz , nequé ex dU parte injufte acceptionis teneatur.: Mol. zo»r. J in 2, fraCf. 2.. difp. 390. pag, 567. litt. A. melior hls caufapoffidentis erit? Certé fi contra hujuf- A Ti (l "h modi venditorem aCio directa negotiorum Wi gcítorum cuft effectu daretur, & huic con- il " m lj»: ] tra agentem , utpote ratione cujus negotio- rum damnum fenfit, ut indemnisfervetur, [ actio ncgoqtiol"um gefïorum contraria cCom- peteret ; ficucdi enim, quialiená pecunià rem m.a;i,pcc comparavit , rei dominium regulariter fibi YU iil V: acquirit; ita & qui rem alienam emit, pecu- (3 un ! nie accepte dominiuminillum, qui diftraxit, cransfert. 4 e? Aroto, l. 3. Cod. Jf quis aíteri ved ( t fibi , e?c. Siquidem emptor nummos vendito- d tj J ris5 facere cogitur. — Fin. $. 2. l, u. ff. de 4f. y empt, ( vend. p T g. IL Quando venditor rem alienam , efIe fcit, emptor ignorat , fi res immobilis Jlb fit, emptio venditio abfoluté & firpliciter abíquéeo ramen , quod rei vindicatio veri ;ïüïïüi | domini, de quo difcurrendum, uc fupra, l- i 'Rfrini- datur, : 336 Läæoæ& 9 datur. 4.3, Cod. de R, V. l, 1, Cod. de Reb. alien. 33 " gon. Alien. valet. $. 2.8.4, 11: ff de GE empt. il í n ( vend. Argtol.8. Cod. fi quis alteri vel fibi. ïms ) j jl dN "n' ] Prob. Re alicnam diflrahere quem poffe, j E nulla dubitatio efl : nam emptio ef €? "vendiitos " d) féd ves emptari aufferri poteft.. L. 28. ff- de C. £. , t Ergo. . —* Prob: Ant. Translatio dominij, utidi- n s« &um , de eflentia venditionis pracisé non M g n eft, fed emptori ufucapiendi conditionem, l j (XW J&C ! Ob '& ufquédumverus dominiusregn vindicet, cam haberelicere, evictionemqQs praftare fuf- Mi ficit. $,2.9 J 11,ff- de Aél, empt. eoc. Ergo. m um Adeo quidem , st quamvis alioquin verum fits /ll , venditorem baclenus teneri , uf em emptori ba- ii i beve liceat : non etiam ut ejus faciat. med, $.um, d sutd 1. 3o. ff. de Adf. empr. & qui rem emit, C pof þajïdet , quamdiu evicdla pon eft , autdorem a Juum propterea quod aliena , vei obligatares di- T catur, com'venire mem po[fit. 1. 3. Cod. de Evicf. D A'g to fín. [.24. $.2 1 74. ff. €od. quia vendi- Iu lori fufficit , ab evictiunem fe obligare , polfe o t nem tradere , Cb purgari dolo malo: itaque [f m evidlares non fit « nibil debet.| med. princ. i. P»'[ 1 ff 4c Rer. permut. nifi vel i» ipfo limize contra- 10 f éls immineat evitdio , vel pofl perfet?am vem- [4 "t ditionem ante pretium umumeratum vei venun- X fuob fiu;æ mioth fuerit qua[Ho, Hqc-namcjg ca ii ; ? peri- ] l 337 1Cnd.l'(ä h db o atb u !'Mv [ P ericulum emptor, ff /atis e$ om offeratur , ! ad fotius , L vel vefidui pretg folutionem non com- ! felli Juris auctoritate monffrat r. l, 24. Cod, de | fn!zmg il , | ( Evidl. S. un. . 18. . de Peric. & commad.. íed ! ^ l H l émptor antequam folvat , per exceptionem ' petere poteft, ut fibi ratione evictionis fauis j,; detur. Brunnem. ad 42. JJ eum, 2.3.5. ante- lj hf n .'l'", quàmres evincatur , emptor contra vendi- 6!1 » Fn " torem hujufmodi remalienam efle fcientemy, ul : ! L ^ 1 ] "inid, quanti fuá intereft, rem fuam factam "" fniffe , ob dolum uciliter agere poflit. Prizc, Is [ s. ff.decAG empt.vend, quiavenditor de- VE fs nzalum , quem femper abejJe oportet in judi- VUWi cjo eyspti , quod bona fidei fit.. Fin.S. ol 6. ff. V* de A. empt. e? vend. abefle praftare de- "i bec. Fig. $. uz. L. 30. eod. qui autem alienum u fciens vendidit , dolo non caret,c ideo empti Tu- |8 dicio tenetur, Fiz.S. vy. l.v frn.med. d. $. un. 'if-ï;'!-'f"f*l l, 30. eod. ul Dixi $i res imimobilis frt. Nam qui fciens Alienam rem miobilem «vendiderit , vel ex aliá pf cansá tradiderit , fürtum eyus committit. Fin, 3l j $. 3. Inflit, de V [ucap, L a. 7. Cod. de ufucap.pre f" empt. L 2, de F[ucap. pro dóuato idem ett , d uando res aliena mobilis animo retinendi n (cienter emitur, ftvé hoc quoque venders g perfpe&tum habeat, necne. F. /12, Ced. " de furtas c [erva córrapto. Quare, anresaiie- Fu ] a f 35$ ! n;rdb-! na mobilis à fciente eo effectu, ut venditio n n valeat , vendipoífit , cum per talem vendi- D tionem juxta modó probata eadem furtiva m ? fiat, hic refolvendum non eft; quanquàm, v ut interim credas , furem nummos, quos Ü i " pro re furtivà accepit , fuos facere, neQue Pn 1f. P( nummos , qui ex prerio rei furtiva redacti j func, furrivos eflc. $. uiz. l. 48. ff. chur(. [ becl velim. l " M z.. IIL. Empiio rei immobilis alienz à y, 9 W [ j fciente inita, fivehoc quoque vendensper- s fpectum habeat, nec ne, obfoluté & fim- liciter valet. Prob: Ejufmodi restradi po- |] N I teít ; quia, uantum eft ex parte illius , ad TUf ÀN ufucapiendum habilis eft: Ergo. — 4rgte. $. 2. $ d d ' de AG empt. & vend. | Prob: Nj 2 Coníq: illa emptio abfolute valida eft, vicu- ü p j jus nec venditor rem, nec emptor predium repetere poteft ; atqui emptione rei alienz YCont j immobilis à fciente inita, nec emptor pre- Is lod tium, nec venditor rem repetere portelt , $i enim fundum [ciens. alienum vel obligatum D quis cezzparavit , ned, quidquam de Fwicfione t convénit , quod eo nomine dedit , comtra Juris :rjum | p rationem. Princ.l.27. Cod de Evicz. Er- T go. Modó dolus ex parte utráqué non ftet, ïïlüfcan alioquin ob verbageneralia finilia 15. ult :b $7 4l fa'e gbebo ab 339 l, ! V A de Contrab,em t ptione cmptio'&'*cnditio fim- "! pliciter nulla eft. i& , J xï' & IV. Quirem alienam cíle vel fpecu- h lativé , vel practicé dubitac, fi, quando ta- l d 71 lem veréefle compertus fuit, hancvero do- M mino reftituere animum habeat, eandém li- Ut cité emere poteít.. Covarr. zem, 1, ad 4. CAp. J peccatum de R. 'J. im 6t0.. Parte . med. mum, 4. Prob: Exco , quia fic nulla domino injuria li fic, fed fuum negotium utiliter potius geri- k tur, confequenter hic rationabiliter invi- /j tus efíle non poteft. Hucufdue dictis nec ul obeft i l. Emptor bonz fidei dominium pre- f..ü) | ]k üij per craditionem in emptorem aliter non | Mi tfansferc, nifi quatenus dominium rei ven- hh dite, ad quod acquirendum dominium pe- u cuniz fuz abdicit, ipfi conceditur ; Ergo in vendidone rei alienz agitur, ne dominium n M pecuniz faltem ad venditorem tranfeat ; er- i o venditio rei alienc abfoluté & fimpliciter "m nullaeft. $.3./.8o. ff.de Contrahb. empr.. quia ï hujufmodi emptio venditio conditionem J hanc fübintellectam per fe non habet, fed [ pretium & pro habere licere datur.. $. 2. 8. /. ld n ff. de AG. E. & V. -confequenter quoties. if emptoreamnon exprimit, cujus exprimen« d& caufam non habet, cum perhoc, quod ï ï Ya ven-s 340 "TET venditor de evictione, & ad totumintereffe « 1 Ab(om[ cidem obligetur , fatis ipfi cautum fit, toties j « abeít, vel ad minimum illam efficaciter ap- d mnon petere non cenfetur , fiquidem condiiio in mente rctentanihil operatur. g f [Cnau Nequé fi Inftes: Quando tibi ftipulanti 3 "i me cquum: daturum promifi, fi alienum dem, nonliberor, íed vetus actio tibi.ma- g E net. Prízc.8,3, £. 38. fff. de Solut Ergo etiam, h firem alienam vendo , &trado. gisno? Quia; gui vendidit , " uece[fe non. babez fumdum emptoris i facere : u cogitur , quifundum flipulanti fpo- obüfl[ Ti Ma pondit, $. un, L25. ff.de C. E. Curhoc? &. Cum in venditione ad tradere ven- 7 us ditor folummodoó regulariter fe obligét, nifi " l ipfe rei dominus fit ; rem ementcis facere neceflarió non cogitur: dare enim in exe- jl cütione effe poteft, eftó inobligatione pre- ( ld cisé non fit; in illaftipulatione veró promif- for, quiahic Jus, non merum fa&tum pro- Listi mhifit; dare ectenim eft dominium trans- [4 ferte. Fin, princ. S.14. Infl. devAch;. ad dan- dum fe obligavir, hoc eft: ita rem dare, ut j hec accipientis fiat, fe adftrinxit. Z/4. /fz. uj n if princ: rem alienam tradendo non liberatur : fed obligátio prior, ut qua ad tradere non j'ii téndebat, ineodem perdurat. H 1 ! Nec | m 34t ïæimm: Nec IL. Si venditio rei alienzà fciente j fadta abfoluté fübfiftit, fequitur , vendito- u l?] rem ad rem alienam emptori, quem domi- WM ] L numnon efle fuppono , tradendam obliga- J ri, nam ut res emptori haberi liceat , prz- u ftarecrenetur, . &. 17. L 1. $. 1. . 30- ff. de ïïä, flf AU. empt. vend, quod finé rraditione haberi m l 4 nonpoteft; ergores fuo dominoreftitui non . debet, atáue licité inaleerum ,. qui domi- l) Qp nusnoneft, alienari poteft. Quia duo eun- t dem circa idem eodem cempore in folidum '/W* obftridum habere non poflunt ; alioquin VM contra expreflum cap. 6. de R. T.in 6to, L. 185, L L [//À de R.T. obligatio ad impoflibile daretur ? jj li fed resfuo domino refticui debet , & eadem T non domino áfcienteillicicé tradicur 5 ergo Yl i ad illius traditionem obligatio oriri nequit, M , cumillicitum pro impoffibili reputetur. Fin. (s L.5. ff. de Condit.1nflitutionum 5 1mpo thilium r veró zulla obligatio eff. d. cap. 6-12 6ro. d.1.185. n ff. de &.7. Ergo. d m E E nim Wading: T ratd.. de Contract: f - P-alao de Rei 4lte-. difp 7. dubio 3. $. 2. num. 4 Wn ma diffractione cap. 3. vendi tcorem celebrando i u contractum in tali cafu quidem peccare, fa- ij &o tamen contra&tu , & pofità malitiosá fuà voluntare leges in. bonum publicum illius rci vraditionem licitam reddere; confequen- cer T Y 5 | 243 (b o gibcis j ter obligationem adaliquid licicum non prz- cisé cx voluntate vendentis, fed ex difpofi- qii tionefupremz poteftaris, Jus domini füfpen- g ^ g&iOïc dere , ejus voluntatem fupplere ,' &loco,& nomine illius confentire potentis , naíci , Qfläh | verum hzc refponfio mihi difficilis videtur, ;m) ( quia ufusdominij fupcreniincntisfa&iex'ï ,a€ gont prafumi non debet; leges veró, qua ven- g ditionis valorem fuftinent , refponfa JCto- jon7 rum funt, qua naturam emptionis & ven- do ditionis , ut eft contractus Juris Gentium , u p declarant, in quibus nec jota fidionis juris , fupplement confensás veri domini de- a d prehendiur. Deinde quàm parüm ex co , $g quod venditio hujufmodi ranquàm validaá v ii legibus fuftineatur , illam licitam efle fequi- tur: tàm parüm & traditionem efle licitam nQ fe uitur cum expreflà fummi legislatoris w j voluntas , fe Tus dominij vel auferre, vel f fufpendere, ejufqué nomineintranslationem äcgtfw confentire declarantis, nusquam inveniatur; Vi fed ex /. . Cod. de Reb, alien. non al'en. ctc. in m verbis: zullo Ture munttum. ex1 2, Cod. ff ven- Til dit. pig. agatur, n verbis: pallo Ture ec, con- r Qu trarium veré colligatur. Haunoldus rzrad. yt, 10, Z091. 4. CAp. Y, controv. 14. $. 6.im med, num.112, Dift. Minor: &res alienanon do- ! O rei mino à fciente illi.ci;& tradicur , fitraditi . Vero dbeb o ddb 343 T EU l vero domino incommoda & injuriofa, atd; l Mo ïO'D ) ita verus dominus rationabiliter invitus fit, conced: Res aliena non domino emptori à W venditore fciente illicité craditur , ficali mo- dU do fiat, ne domino injuriofa, & incommo- da fit, confequenter ita, u verus dominus rationabiliter & prudenter invitus non fic, Irö I:u autc non effe faltem cenfeatur, Ng. Min.eo- dem modo & conf difting. Siquidem verus IN dominus toties, quoties hunc ratioriabiliter .EiC:fiiCl. 1 invitum effe prudenter prefumi non puteít, :;. "Ojb "n cranslationi rei confentire , & alienandilicen- m tiam concedere cenfetur; jam, quia, ut ex lr) fcquencibusp atebit, alienatio reivero domi- 1 no injuriofa, & damnofa ordinarié non eft , 1 T ationabiliter invi- , Mï : ] dominum prudenter & r . tum communiter non efle przfum i debet ? Juraveró ea, quzc ommuniter contingere "t folent, refpiciunt. 7 3.5. s.f de LL. idcirco Vf lienz validam cíle leges ; venditionem rei a nafciqu& indé obligationem efficacem rem Ia venditam emptori tradendi abfoluté pro- nuntiant. Dixi comzmungiter , nam fi cafus , H /h in quo domino tradit ionem optabilem non l ?s fore , illumqué ra:iona biliter invitum effe l formetur; Emptio Ven- præfumi debeat , i. | ditio quoad effe&um primarium , quia ad i illicitum , quod impofhbile eft ; obligaret , d Y non Y 344 dob o emes Qu non valet ; licéc quoad effectum fecunda- qlmä | rium fcilicet ad intereffe fubfiftat ; Juraenim gv fuperiüs citata nempe $. r./.25.4.2$. ff de C. g £. utpote qua noninfingulas perfonas, fed jb i generaliter conftituta. /. 8. ff 2e L.L. de cali ca(u intelligenda nonfunr.' Sed P püïü* Eccur pofità perversá mente venditoris g de re vero domino non reftituendá , Vérus m dl, M dominus prudenter, & rationabiliter invitus non effc.communiter, ordinarié & regula- Ka j r riter credicur? üo l u &. Quia, cum,uti fuppono , verus do- minus rem fuam rurfüs recipere efficaciter Ufs; ( intendat , & media ad hanc recuperandam at n velle, atqué illis confentire tenetur , qui enim vultfinem, etiam media ad illum ob- m tinendum velle deber ; confequenter fpei P rem fuam recuperandi rationabiliter & pru- "h N denterinyifus non effe , fed illam optare de- bet ; fed pofitá perversá venditoris voluntate, T M " rem vero domino nonreftituendi, ejufdem aido rei in alium translatio commodius medium, fY m:?ioïr,cï; Ífpes eft, rem amiflam recuperandi: ICCUPI enim veró vel venditor, qui rem alienam efle fu. quidem fcit, fed illius dominum ignorat , f bonz fidei emp:orirem tradit, & majorfpes .tqirfp( affulget, & enafcitur, fore uc verus rei do- tl minus rem fuam aliquandó evinccere ac vin- A 'f:.'mbo, 1 | di- dubod 341 ]i .V dicare poffit, quàm fiapud venditorem ma- J :fbs M neat, quia, cum emptor rem alienam effe n JH (N mx nefciens venditorem de evidione teneri ul fciens de re emptáà occultandá, pro ut effet [ venditor, folicicusnon fit; ubinam res ext- 4 It v ftat ipfifacilius innotefcerepote(ít. Velven- j W ditor rei verum dominum fcit, animum ve- lnmH ró , utfüpponitur huic rem non reftituen- AL ^Y [l' di, fed vendendi, & alteri cradendi habet , Qg & uctertio pOtiüs tradatur, quäm penes ven- ditorem maneat , domino optabilius eft ; w f major enim fpes,vindicationis rurfus afful- get; eÓ quód ad manifeftandum fibi, apud uem res fic, ad folvendam zftimationem, vel ad recuperandam rem traditam , ad in- n formandum emptorem , yenditorem in con- iil w Aft modoó reci- fcientia obligatum habeat. &1 tata in malzfidei emptore deficiunt ? ï ! xj. Quamvis malz fidei emptor majore folicirudine bonz fidei emptore mercem 4| cuftoditurus fit, attamen, quoniam, fiplu- J'L k res po-flïdeant , verum dominum rem fuam »| recuperaturum major fpes alit, quàm , fà pauciores eandem teneant , citiüsque in ! priori, quàm pofteriori cafu inrei notitiam ( venire poteft ; rurfusillius traditio,& accep- tatio domino optabiliseft ; vel enim vendi- « !! tor in bonà fide eft, & eidem exceptio Ccom« 346 & . ïuïuca? competit. Crgto fru. $. ult, L u. ff. de AL fr ^ empt. vend, velin malafide, &aucindolo, «| & contractusjuxta dicta nullus eft , aut non in dolo, & incertum vendidit. l. 22« Cod., "m de Evid?. i PW ' Ned; IlI. Eftó actionem pignoratitiam " l dirediam & contrariam , fi res fimpliciter ! ! gü (u aliena in pignus data fuerit, dari. $. 4, /. 9. näüüïm d j $. 1,416. $.. 1 22. ff. de Ptanor, at. [. 6. Cod. Jf alien. ves e&c, dicatur, attamen contractum i* ( realem pignoris fimpliciter fubfiftere non u , fequitur, fiz. d |.6. Cod, Ergo etiam , licet fi; f $. 1. 425. .28. ff. de C, E. dubitationem non P efle , quin, f1 resalienadiftrahatur, emptio « & venditio fit, affirmetur; emptio tamen at non fimpliciter, fed fecundum quid, quem- ':a'p;rc admodumr rei facrz, liberibominis &c. va- u [LU lec Cum ferviaza acfio declaret evidenter , Tu- O. r re piamoris teneri non poffe ,-nifi , qua obligan- ts in bonisfuerint ; &i per. alium rem alienam invito dumino yignori obltgari non po[fe , certi[- 7 fimum eff. Fin.d.1. 6. Cod. nemo enim plus ja- ii ris in alium transferre potefl , quamipfe babet, (0n0 l. 54. ff cap.*r9.in 6to de R.T.ACtio veróem- t pü vendir evidenter non declaret , obliga- tione empt vendit non reneri , nifi domi. if D nium in alterum transferri poffit, Argto. $. 9. l.. L. a8. f de Contrab.empt. fcd fuffice- E re, aob o giats 347 T !l re , fi ufücapiendi conditio emptori confer- &') ri Pofüe., $.2 L 11. ff de Adf, empt. vend. Mi Ü Ml Nec turbat , fi urgeas: 4uod emptionem i ( wnditianem(r;; recipit » €HAmp iauarationem ve- Á ; cipere porefl. $. um. L. 9. ff. e Pignaribus ci ! Hypoth. Sed res fimpliciteraliena emptionem fimpliciter recipit ex dictis; ergo & pigno- M !l rationem fimpliciter recipere poteft. Quia effatum Caij JCti in allegato $. ica intelligen- dum eft , quod quidquid materia idonea li n emptionis venditionis refpe&u veri domini fit; id etiam materiam idoneam oppigno- rationis efIe; idcirco Maj: dift: quod emptio- nem & venditionem recipit cum efficaciá jX transferendi. dominij etiara pignorationem f recipere poteft , cdtur Maj. fecus, ng. Maj, T ita dift. & Min. & ng coníq: Manum de ta- bulà: alias extra. fp«ram Wf' " H A | mes incentionis, ul feror. j :äf Minus obftat IV. $/6.5. .80. ff. de Con- u.f, ( " i» prab empt. junét. fa. Lt ff. de 0. A. affe- ras. Quia ibidem , uti jam dictum, aliud non continetur, quàm quód contrahentes, ut venditio valida fic, dominiumnon transfer- j re pofirivé intendere non debeant 5 fednon il i "IN a 9011[1' a. j M $.X 348 [.5! nl Qjc & X g An, & quomodo veró res: acfff&f" j alienz vitio affe&z,ut mobi- ! T .les furtivz , & immobiles n]þtd?l yl vi pofleffz in contractum j i hunc deduci poflunt ? h HQ I & emptor && venditor féit furti- h F. [. vum effe , quad venit , autvipof- dUL J H r feflum, emptio venditiotam quo- Y ad effe&tum primarium, quàm fecundarium ! abfoluté & fimpliciter nulla eft. Prob: Em- f 1 püio venditio, exquá àneutrá parte obliga- Qu tio contrahitur , abfoluté & fimpliciter nul- j laeft; fed hoc in cafu à seutra parte obligatio m w contrahitur.| Princ, $. 3. [,34. fff. de Contrah empt, velenimuterquein dolo eft, & eorum a confenfus Jure pofitivo irritus. $.5. l. 57. ff- jin £4. Yelnoneít, & quiaresfurtiva, autvi liti offeffa ad tradendum habilis non eft. $. 2.s. i 4 Inflit.de Ffucap. ef long. temp.frn.S.un 124. " V il fn. $,2. L. 3-l 49. ff- de V fucap, e& ufurp. L. ls. Íf-deVibon rap, &hic&illenihilagere exifti- D " mat. Fiy.L31./f, de Q.e$:4. Ergo. " »;. II. gb o m 349 xIL Si rem, quam in contfactum de- ducunt furtivam, autvi pofleflam fuiffe am- Wf; boignorent, emptio venditio rurfus tam uoad.effe&um primarium; quàm fecunda- " E rium abfoluté & fimpliciter nulla eft. — 4rg- 1 Jo princ. [, Y 5.fíim. l, 22. 1, 23.. totius $. 3. 1 34 joit. f med. prine. l; g. 2ed. l; 70.fff. de Con- trab. emjt. Prob: Illiusmodirei traditio ne- W qué poflibilis ; nequé venditor in dolo eft; i Ergo. Argto $. 1. L. 62, ff. de Contrab. empr. hi l.185. ff.de R, J. — Argto l, 4. fin. , 3. L 34. fín. $. 3.L5 7.5. 1.l 62. f deC. E: — Argto.fín, il l; 8. . 9. ff de Hared. vel act.vend. quod fibo- d nz fidei emptor rem hujufmodi furtivam, Ti aut vi pofletlam defa&o acciperit , cum | lt primum ejus verum dominum fciverit, il- l h lam , quamquàm innundinis, & mercati- ( bus publicis. emerit , non recepto etiam ,uiitguu . pretio reftituere tenetur: Impp. enim Se- pl verus & Antoniusfrzzc. l,2, Cod.deFurt, fe- NI qnentibus refcripferunt: z» czvilem rem de- H fideratis , ut agnitas res furtivas non prius red- dati , quàm pretium fuerit fólutum à dominis, ,' j Quia non ipía locupletatio cum alterius ja- &urá , fed res ipfa aliena pro domino inter- j pellat, « 4rgzo fin. d. l. 2. Cod, hac folalimi- tatione à DD:communiter obfervata: quód vipot- ls ; qui bona fiderem furtivam, aut feflam 359 GG o :'ïvc'ï"g 4 mcm feílam emit, re cognitá , &hanc, &illam | 1&!0 jn eum ilatum , in quo ante contractum h u fuerat, reducere, atq; ita furi &c. à quo i emerat , utabhoc pretium recuperet, cum j admonitione , ut illam domino, cui fuftu- lit, reftituat, reddere poffit.. Leff 2eTur. c gut. lib. a. cap. 3. dubio 3. mum. 14, liquis veró Ug y exiguo pretio rem majoris valoris, eo ani- mo, uthancdomino redderet , à furere- Wl W n demiílet, ad rei roftitutionem , quàm, fi pretium illi refundatur , aliter non tenetur. vodi quäml CIrato Can, $« Quafl. $. cau[. Y4. fim. L G. ff de | Capt, C pofilim. quafi utlliter veri domini ia negotium ab ipfo geftumfuiffet, Zrz/0./fs. À, 1t. Cod. de Negot. ceft, Wed al . Hl. 52 venditor fcit , emptor ignora- lt vt , utring:, ab/igatio contrabitur. Et ita Pom- ul poniw quoque feribit,| Fin. $ 3.0.34.. ff- de Con- mplüï | trab. empt. non quidem in venditore prima- 3 Q ria ad prefítandam rem vitiofam ut Clariff, w DD. Frauz prod. fui Quflinian. lib. 3. tit. 2.4. S. li 7. in fíu. num. 40, contendit , fed fecunda- h m ria ad przítandum intereffe , quemadmo- düm Haunold zo». 4« fraciat. YO. CAp. 1. com- j, ; qrov. 4.S. G.2 fin, num. 111. Brupnnem.a47. L $. 3 14.34. jf- de. Contrab. empt. ?n ff*. pum, 8. FCHl/i! : tecté fentiunt, W. vitio af- i Pgob. Venditor ejufmodi rem E] nl fcc"tam Bob o mb TT i l fe&am fcienter vendendo dolum commit- N tit, Argto $. r5, fín. $.18. L u. ff- de AC empt. il, vend. íed dolus à venditore praítari opor- j 1 tet, d. fiz.$. ig. id eft effimari eportet dolum N ID malum ejus , quem femper abejJe oportet in judi- u cio empti , quod bonafidei fit, Fin.$. 9.l G. ff, il eod. Ergo, [ g. IV. 5i emptor folus [cit , non obligahi- '!l [ £ur "venditor , nec tamen ex vendito quidquams 1 l,q con[equitur. med. d. $. 3. , 34, fed emptio & 1 vendítio tam quoad effe&um primarium, T quàm feécundarium denuó nulla eft, [ Prob: Hujuímodi venditor nec ad rem M ipfam vitiofam tradendam, quia hocimpof- fibile eft, neque ad przftandum interetfe, Lb juia ex fuo dolo locupletiorem quempiam l reddi Jura abhorrenr, obligatur , nequé emptor ad folvendum pretium ad(lringitur, Y l[ïhT»l: ne, éum emptio venditio contractus bila- teralis períe fit, venditor emptori dolofo in- l hg terefle przftare teneatur, & ita hic ex fuo D dolo preemium reportet; Ergo, l ( Sed, quid fiemptor u/ro, quod conve« nerit , preffer? Á &; ld tanquam gratuitum quid juxta fuperiüs jam di&a venditor coníequitur, 4irgto fín, med. $. 3.1.34. ff-de C.E. j Nec obítat. Emptor rem deftructam eílo m?" 352 Bubo d conditic €lic fciens, fi eam à venditore id ignoran. ) qüü te emat , modó ádhüe aliqua pars illius ;,müs l( mauferit, emptiónem ftare , & omne pre- u ! tiumab emptore verditort, fi non depen- " u füm eft, folvi, vel fifolutum fit, non repe- pqm r t! oportet, $. 2, 4, 57. [f de C. E. Ergoetiam, Qüt ) CU fi res furtiva ab emptore vitium rei fcieüte ematur, emptio valec. Quia folutio ex jam m yli ïm di&is in promptu eft, | Caterumjam de re- | Bus proprijsagendum reftat, qua velrefpe- "r A &u emptoris , vel venditoris tales funt, fi N u j prius, velomnino & abtoluté, velpro par- Ü (b te duntaxat & avocabiliter propria funt. WIML wl XI. m d Ergönc aliquisrem fuam eme- .?w;;mn re poteft ? ii Mi [ YT reciüsrelpondeam ,triplicem quz- ftionem formo, 1?* eft, an , quan«* n D do quis rem vel mobilem , vel 1m- mobilem omninó & ábfoluté fuam fimpli- '?C(ju:. 10; | citerabsqué omni adjectà conditione à ven- ditore fimiliter hujus notitiam habente , iij ( vel non habente emit, emptio abfolutc & fimpliciter nulla fit, an fecundàüm aliquém g /4 effectum fubfiftat. ^da : an, fi illiusmodi fub ju,flv [ IT : 953 | ul füb cónditione , // /za effe defínat , ffve in ! H [ tempus , quo fuae[fe definet ( qu& emptio con- W ditionalis eft) emat, quo effe&u emptio valeat, L 3tia, An & quomodoó, fi res pro II] [(l parte emptoris duntaxat propria fit, vel I tota quidem , fed ita,ut dominium avocari t poffit , emptionis contractus tenear. r j &. |, Emptio rei mobilis , vel immo. I u bilis fimplicitér & omninó (uz,five ab em- U H ! | ptore ignorante , venditorc íciente , five ifm* ab emptore fciente ; venditore ignorante, h five ab utroqué fciente , fivé igporante, j a abfoluté & puré celebrata, quoad effzctum primarium non valet, «4rz70 [ 37. ff. de Cond. indeb, $.4.1.34. ff. de Contrab. empt, Prob. Sue reiemptionmon vatet : [rve fciens, Iu ffvé ianorans emi. prine, Lai6 ff* de Cant. empr. Seruum meum iu[ctens àteemt, pecuniamg, Hbi folui : eamme àte repetiturum , & e0 nomine | condi&tionem mihi e[fe omnimado puto ; [Fve fciff- "7 u j fs meum effe , [Fveianaraffes. 1. 37. ff- de. Cond. ; l ; | indeb, cum , quia ob rem jam deviactam 5 nedue dominium , nequé ufucapiendi con- ; " ditio : quoniam , 4uod proprium eft alicujus , amplids ejus fieri non poteft. . Princ. $. Xo, Inff. de Leg; transfctri non poteít, Ideoenim 5( nemo rem [uan etiam futuram in. eum cafum,. ! , quo fuafít . utiliter flipulatur, — Princ.l, ga. 87:, f ) $54 'iæäQOEäää * ,.V ' de F. 0. quia , quod acforis eff , id ei dari non oportet : fcilicet quia dari cuiquam id in-. selligitur , quod ita datur , ut ets fiat , necres, 3,*' M qua jam acforis efl, magisejus fteri pote[l. med. $. 14. Inff, de AGL. rei proprie emptto non po[fit D confiflere, — Fin.l.45. f-de R-J.. Med.l. 4. L. 10. QW Cod. de Contrab, empt. e* vend. Ereo. ij Dixi quoad effeétum primarium. Effe&tum ! fecundarium quodattinet , quandoqué fub. po fi(tit ,- quandoqué & quoad hunc nulla eft. u ilud contingit , fi venditor mercem ad l emptorem pertinere fciat, hic autem igno- (/ rec, & bonà fide in ordine adillam quid im- u pendat, aut fibi absqué praviá fidà vendi- SH "p j tione reíLitutam fuiffe fuà interfit, Enim M veró & prius,& pofterius reparare venditor adftringitur, — 4rgzo fen. med. $.3. L. 34. fín. D) $. 1. 4 62. med. L. 70o. ff. de Contrab. empt. I6. Argto fín, 1. 8. tot. l. 9. f« de Hared. vel adf. f vend, quia dolum commifit. — $, s/r. 1. 6. f m 11, £. 30. ff. de LAGL. empt. vend, quer prz- l l ftare debet. 47. $$. hoc evenit , quando vel uterque ignorat, veluterque fcit, vel em- Iepl ! ptorem folüm non latet ; fiquidem vel ex utráqué parte dolusítat. — 4rg?o $ u L $7- M( - de C. E. vel eonfenfus ferius deficit, 4rc- L ze. fín, l. 31. f.de O. & A. vel nedolus do. nft. de ! [ !o(q profigiat, | Gárgte. princ, $. ulr. L Empt. 4 | j d25 o d&5 354 i Empt, Vend. princ. l.6. fin, l.70.ff. de Gontrab- ^ empt, & quia, (i emptorícit, tuacis non ab alio, fed à fedeeipitur, & ideo venditor ab- u j folvitur, — drgto. [ 26. ff. de Rei viud fin, $.. 4,16. ff. de Lib. causá, vel omnis dolus, & in idem confeníus abeft, — /frezo. £. 185. ff. de R, 3. unde, fj vem meam mibi ignoranti vendi. derts , e& ju[[u meo alg tradideris : vecie mon putat Pomponius dominttm meura tranfire ; quoniam ]J zon boc mibi propofitum fuit , fed quafi tuum dominium 4d eum tran[ire. $. 2. L 15. ff de Cozfrab. empt. Sed ab hoc rem rei vindica- tione, à te pretium , fiquod folvero, con- j di&ione indebiti repetendi Jus mihi com- 1 petit, zor. Zit. ff. c£- Cod, de Reivind. frn,med. l. 37. ff-. de Cond, indeb, . 16. ff. de Contrab, ! i empt. quia nulla obligatio fuit. - Fin. d. princ, L. 16, . Aft, fi Íciens tibi velfcienti, veligno- | ranti, — Argto. fin. L. 37. ff. de Cond. indeb. med, princ.l.V6.ff-. de Contrab.empt.ultro quid folvi, quia donafle cenfeor. /. $3. ff d R. 7. repetere non poflum. 4rezo, fiz.smed. $. 3.4. 3 4. [f de Coutrah, empt. &i IL. Exiffimo tamen peffe me id , quod smeum eft , fub conditione : izmeum e]fe deterit, emere: quia forte [peratur meum effe definere, l. €1. ff, de Contrab. empt. Prob, Conventio, cujusconditionem PA €Xs etdbo db " exfpectate hon Ledit pietacem , exiftimatio- 1N nem, verecundiam noftram , nec contra 1 bonos mores eft. . vz4reto, ffz.. L. xs. f de Condit, InfHitut, med. $.5.1.93. ff. de F. 0. at- [ » ué quz in eum cafum , à quoincipere,& « confiftere non poteft , non incidit. —4er». | smed. $.1.Inflit. de Inutil. flipul. Argto L.30. ff de M W Manum.te[L. fin. l.98. princ. $,. [ 14.0. ff-de F. ll 0. |.4.Ced.de Donat.ante c&c. ut conventio j cateris paribus conditionalis vere fubfiftit ; l exceptio enim firmatregulam in contrarium: fed Emptio rei mez fub conditione , fi mea [ efle defierit, conventio eft , cujus condi- "t tionem exfpe&tare pietatem &c. . nonledit, nec contra bonos moreseít; nec eadem in ! d eum cafum , àquo incipere, & confiftere ne- il quit, incidit; quia hujufmodi conditio fti- pularioni adjecta , licet rei fuz fimplex ftipu- " r latio pariter nullafit. — A47g£o.princ, $. 10, Inff. de Leg. med. S.Y4. Infl, de Act. princ. 1.82.1 87. j . de F. 0, talis non eft ; cüm hujufmodi fti- L pulatio 431, prizc. l. 98.ff. 4: F.0, -utilis pro- ) nuntetur: Ergo. [ [/ . IIL- Necobftat , quominüsrem me- am refpe&u ejus , quodactu non habeo , va- n lidéemere poffim. .. MeZ. /. 4. Cod. de C. E. ? i f F. modó id, refpe&u cujus illam emo , ex- pro- "N Y p?ifnam , alioquin in dubio, quia.me pric- od 317 Wi pfietatem , utpote, quz nomine rei venit? p emere intendifIe videor, emptio inutilis eft. " Argto. 1ed. l. 38, ff. de Adquir: vel amittend, " IN pofeff Prob: Emptio alicujus vendibilis, quod 4 nonhabeo, à nobis habilibus fa&a vale: ; l ) fed hujufmodi emptio ralis effe fupponitur : ! J ergo. Hinc rem revocabiliter meam in or- Ü dine ad. dominium irrevocabile emere pof- 1 fum, ffrem meam tu po[fideas , ( ego emam . àte po[fe [fionem ejus vex . utilis erit emptio. Fin, ! med.l 28. ff de Adquir: vel amitt. - poffeffron. Mi »ei fae Emptio tunc "valet , cum ab initio aga- 7 Y zur, ut poffeffionem emat ,. quam forte vendi- lh gor habutt s. & in judicio poffe ffronis pottor e[fet. 6.4.4. 34 ff.de C. E.. Nec emptione obflat, fi in h eá re ufusfructus duntaxat ementis frt. $. .L Y6. eodem, aliud enim eft rem , aliud poffeffio- Qþ J Y 2 nem emete.-:6, 2. J 1. ff uti po[frd.- aliud rei, aliud pofleffionispretium eft.. - Fig, $. 1. [. 5. l , eod, -aliud ipfum teidominium, aliud Jus usüsfruQtüs eft. $, 2. 4 1. f. de SCto Silania- WT ao , quia poteff freri , ut alter po[feffor f ,. do- eninus non fft x alter dominus quidem fit , po[fe- fàr vero non fit ; ut ex integ. tit. Inff. ff. C. de r/' V[ucap. &»c. patet.Fieri poteft, ut & pof- 5 feflor idem & dominus fit. Fiz. $. 2. POR Q- magnid; ob magna , qu& pofleflio comm t- da j a«8 dbob o ebíb A ?ut da affert, & ad rixas & lites ,. qua circa " offeflionem . oriuntur , vitandas , non P tancüm dominium , fed & pofleílionem Y habere refert. Nec obftat L. Pecunia, quam fervus G&U quafi dominica credidit , cum defun&i do- QU j mini haresjam effet ,. pro eà parte, proquá Jv ipíe hares extitit, tanquam à vero domino alienata cenfetur. 4e4. 4. 41. ff. de Reb, cred, q Ergo etiam, fi Sempronius rem meam mihi " f ignoranti vendiderit, & juffu meo Titio po- fteà tradiderit rei dominium in Titium trans- pï fertur. Quia hujufmodi iervus putativus (à morte enim teftatoris reverà liber , & finé ( ullà aditione ex folà Juris poteftate hares il jam factus eft.. Med. L.63. ff. de Adq.velomit- H! ( send. Hared. ) verum pecuniz credende do- mini dominium in muctuatarios transferre vult ; cüm autem defuncdii & haredis idem lrg N dominiumfit , quemadmodüm una eadem- d qué eorum perfona eflefingitur. /.22. ff. de V'fucap. &* ufurp. frn. med. prafation. Nov.. 48. üt Dominium , quod ipfe pro parte habet , in R u illos transfert; ! Econtralicet, Sempronium, utremi meam ab ipfo ignoranter empram Ti- tioreí(tituat, jufferim , non de vero meo do- J minio , fed de meré exiftimato , quod à gci'uü venditore Sempronio in me transferendum al- m5 od 359 ïlar a falsó putabam : cogitavi , quomodó ergo ll '0[1 illud in Titium transferri pocc&? )um Multominàüs IL Rem meam emere non poffüm juxta & 1mam ; fed quando T eandem fub conditione emo , reveràcunc, hs M quandó illa mea adhuc eft, emo; ergo. Dift: enim Maj: Rem mceam emere non pof- i füm pro tempore, pro quo mcacít, cdtur, I! rem meamin eventum, & pro tempore; pro i quo mea amplius non eft, emere non poi- J fum , Ng. cur hoc, non illud poffim , ex il robatione utriusá; ».Facilé erues. -x. ij Ned; fi In(tes: Homo liber, res facra , | !/æ religiofa , fub conditione , fi ille fervuscffe r ceperit , authzc facra , vel religiofa efle de- n fierit , emi non poteft. . 6.2.4 34.f. de C,E. T T Fin. init. $.5. L 83. ff de V. O. Quantumvis & Wi fervitus,& profanatio accidere facile poffint; " M ergo nequé rem meam , fub condidione : f i mea e[fe defierit , emere poffüm , licetut mea 'l P effe definat, contingere facilé poffit. — Siqui- W& dem caufális adje&ta falfa eft,' qua veró ve- ra caufa nullitatis a&tüs antecedentis fic , ex d jam dictis deprehendes. Ned; premit , fi denuo inftes : ficudi ) emptio liberi hominis abfoluta nulla eft , 1ca [! & ejufdem conditionata ; ergo etiam ficuti lutanullaeft, ica & illius j | Emptio rei fuz abío » LA con- 260 . G55 o e a condidonata.. Cum Ng. Ànt: nam emptió j liberi hominis fciente venditore, ignorante ul emptore facta quoad fecundarium effectum UT valec, fed illius emptio conditionata abífo- lucé nulla. eft. .. De rebus empcori proprijs kn&a fatis 5 faventibus Supéris ad. res venditori we&ïx proprias progredior, qua vel fpeciali lege ^) alienari 133( probibirz, vel non prohib?ræ funt. Undc nx&x t iU. h. XIL, a [ Quz ergo res venditori pro- d - priz fpeciali lege vendi pro- u / | hibentur ? Il Nter. res fpeciali lege vendi interdi- tl Bïz.l.ï &as. deprehenduntur Venena , HN -quibus nocendi vis adempta non T fuit, quzque pullo modo adjet?ione alterius ma- ld terie n[u nobis effe po[j[unt. , de quibus Emprio p contrahi non poteft. .Quia zec focietas » nec (o) mandatum flaaitiofa rei ulas vires babet, Priuc, l" 8 2. 4 35.f-de Contrab. empt. fin. 1. 57. jf pro fecto $. 14 L. ff. de Tutel. ef vat. $. 4. 1. 70. ff- t Iflr de Fideyuff. ad quid enim aliter horum em- ptio? Unde j Infe- 361 " Jv Inferes Molinam T'zz, 2. £rat?: 2.deTur. dt C Tufl. difp. 340. pag.371. in fu. lit, D. Ve- df nena ad venandum , ad aliquos colores con. l- ficiendos , ad falubria medicamenta com: ) onenda , autad alios fimiles ufusreipubli- ca neceflarios, illis, de quibus vel fuo ex of- j ficio, velexalijs circumftantijs conftat, eos ii illa ad ejufmodi ufus adhibere velle ; validé vendi poffe, re&é concludere ; eó quód re- citadis in cafibus reiflagitiofz emptiononfit; & periculum praviufus , quodad nullitatem emptüonis venenorum requiritur Arcto i MM M rinc.S, wl A. $. 3. 1.5« f- ad £. Cornel, de Siícar; ] ceílet5 nam de bis, que mixtaalps matergs a- ;' deo nocendi naturam depouunt , ut ex bis anti- doti, alia quadam [alubria medicamenta conft- |- ciantur , aliud dici potefl. - Fin. d.$.2.1L.35.ffF " de Contrab. empt.. & quia Pigmenrarij ( irà P:* ' enim medicamentorum venditores à Mar- ciano JCto princ. $.3.4. 3. f- ad l. Corzel. de IW' Sicar. falutantur ) ad qualem effectum em- W T ptor venenihoc adhibere velit, circumftan- tias accuratiüis non ponderant , Ordinatione Wf j K pocnali Caroli $- rzicul. 37. $. «/t,. Magiftra- f" tus à pharmacopolis , alijsqué, qui venena f vendunt, quód nifi monito priüis magiftra- a tu , ejusque confenfu impetrató venenum ven- H l 362 dhüb o db -IW vendere nolint , juramentum exigere tectif- » j fimé juberi, i (f Servi , licet criminofi etiam fint : qui l nec à dominis , nec ab ceorum procuratori. 4 bus ad pugnandum cum beftijs vendi pof- r , ( funt. [.42. ff de C. E.. Argto $. 1. d. ti. ff ad ]. Coruel, de Sicar. eft enim inhumana , fera- g a qué nimis hujufmodi adjectio ; ergo turpis: turpis autem conditio,vel modus venditioni d. iil adjici recté non poteft. — 4rs70 fín. 1. :5.ff. de Condit.Inflit.unct, L 3a5.ff.de R.T Servi actu fugicntes : hi enim à domi- pcn Qu nis veridi non poflunt. Prine. [. 6. Cod. ad f [j (Jff fahiam de Plagiargs, ux, fi necrecipi, necim- uné celari, nec alteri titulo ,. & auctorita- T te juftà acquiri fe pofleintellexerint, necpoc- " fl nam fugz ftatutam eludere valere ( quodiil- T lorum quà talium venditione irritata evenit; validá namdue hujuímodi venditione, non Ti l! li venditor , quia dominus effe defic , non lt emiptor, quia contra hunc fugiendo non deliquit, eum exigere poffet) fciverint , in D favorem reipublice, cujus fervos à fugaáar- il ceri intereft, cum hi bellum illi jamjam in- IUl tulerint, àfugà deterreantur. Fzz./. 6. Ced, de Serv, fug. nemo enim dominum Jfuum deferit; fJ'JI? 1 Jéiens nufquam fibi latendi locum effe derelicfum. BN Med. l. i2. Ced. de. Agric. df cenfir; nifi illorum VeR- 563 I venditio vel à cohzredibus , aut focijs per. licitationem fiat , quia alienatio hzcvolun- « taría non eft , vel fub conditione , ut ille, f ! i. inpote[latem'vel Emptaris , vel venditorisvene- rit , ( abeocomprehen[usfeerit , venditus frt , l4 x&' incatur; quia, cum hujufmodi fervus acu. i fugitivusampliüs non fit , tempus exiftentis conditionis ad vendendum tempus habile E eft. $3.L 35 ff.de Contrab. empt. fin. l. 6, Cod. «d l. fab. de Plagiar. (x: harum enim v&nditio lice Reslicigio pendente zanquam (i nibil fatfum [it, — diftin- li €&ione, in ordine ad repetendum pretium » fuperiüs, ubi de a&ionibus a&tum, inter. contrahentcs obfervatà , applicatà, habetur. l. a. princ. init. && S. un. L. 4. Ced, de Litiaiof. nifi alienatio ex causà divifionis rerum hare- ditariarum, dotis , donationisante nuptias; ! W cranfactionis , legati , fideicommiffli, jufta & neceffaria fit.. . $. &7. /, 4. quia exceptio licigiofi ad genus hoc alienationis non per- tinet.— Zrgto ffp. med. cap 1. Novell. 39.- Res Emphireuticz : has enim in favo- rem domini dire&ti, ne hic condemni , ae contumclia affici videatur , nifi quantum . pretium ab alio reverà accipi poffit, attefta- tione domino transmifía , atdue duorum menfium fpatio , in quo dominus directus tan- Es . L o x E 364 tantam quantitatem , quantam ipfe Emphi- "aïï teuta ab alio reverà recipere poflet, praíta- f rc nolueric, emenfo , fiquidem hocin ca(u ; W Emphiteutz, ubi voluerit, & fine confen- fu domini meliorationcs fuas,idoneis tamen Q perfonis vendere , licendadatur.: sed. L. ulr. 1 e Cod, de 3ur. Esaphiteut. alijs vendere Emphi- nt | teutz minimé regulariter, ni pactio obfter, licet. Iniz. d.l. 3. feu ult. Cod. finautem verfa- qn "T tus aliter fuerit, & inconfulto domino Em- phyteufin vendiderit, & tradiderit, ipfum po(f ) jusad dominum redit , & Emphiteufis fini- ! tur. Finzs funédt, primc. e& med.l. 3. Cod. de u- ( A/;M() re Emphiteu: modó pactio de hoc in contra- &u Emphiteutico interpofira non fuerit , ul TU nam quidquid inter partes de poteftate me- Á u lioramenta , vel jus Emphireuticum alie- nandi conventum , cei ftandum ett. Med, M " Bí priuc. L. 3. Cod.de Jure Emphitent, 4 (f Nec terret , fi &. 2. 4 16. ff de Pignorat, 4d. 8. g. t 6.L 7u f de Leg. 1. Objicias: quia, (f cum in toto Jure generi per fpeciem dero- fr i getur , leges illae ex 4. L. ulz. Cod, de Jur. Em- jhytéut. in. cujus parte priore generaliter ad [ i " ] quamvris alienationem przdij vectigalis con- Y fenfus domini requiritur, limitationem fu- am recipiunt. l ) mó Res f&udalcs. in favorem domineru & .!1';:1 dtdb o d95 365 yi & fi vafallus finé domini confenfu feudum fäg, confummaté vendiderit, .eo privatur , idd; 7j addominumrtevertitur. Fiz., princ. 2, feud, 52. ] med, & fín.smed. a. feud, s5. 1 Servi Eunuchi Roman« gentis , id eff: natione Romani, five in Romano folo, fi- ve extrahoc , & in barbaro Eunuchi facti fint (eftó horum frequens& quaftuofaolim nundinatio fuerat) quia hi sdlatepus quolt- bet modo ad. daminium cujuscunque transferrt Princ. L.2 Cod.de Eunuchis. in favo- poffunt. rem totius Reipublice Romanz , ut ab Eu- nuchorum factione , quia hi vendibilesnon funt, co magis abftineatur. Cod. de Agricol. Aliud. de ijs fervis natione barbaris, atqué non in Romano, — 4rgte.t. Cod.ead. Sed Barbarico folo Eunuchis fatis, quippe circa quos nec centra leges Roma- nas caftrationem prohibentes , ut qua bar- baros non ligánt , necà barbaris in pre;judi- cium nationis Romanorum quidquam fa- &um eft. Brunnem. ad d. J.2.2um.1.2. di- cendum , hi etenim licité vendi poffunt, x Fin. d.l.2, Cod, — Argto, fín. $. 7. l. 16. ff. de 1 Public. 2 Chriftiaaum Mancipium , re fpc&ü Judzi, pagani , haretici : fiquidem illud horum nulli vendi potelt. . Prize. £. 1. ? 2- &c. Cod. ne Chriflian. Mancip. quoniamJudaus I 366 N Id non eorfequetur. Princ. l. 1. Cod.. Ne Chri-. , ian. Mancip, necinfuodominio habere po- f ceít.. Med.L.5. eod, Sedíervolibertasdonactur. m Fin,med, l. uit. Cod, Ne Ohriflianum mafip. in h( bonum commune totius reipublice , ob fa- yi vorem religionis, qua publica caufa eft. "i Argto cap. ult. 9à qui filj feut legitimi s quia, u cum religiofiffima mancipia impijflimorum jl dominio inquinari nefasfic. L. u/z. Cod. T beo- t dof. Ne Chrifl. mancip. cum mefas fit , quem Wf Chriflus redemit , blasphemum Chriffi in fervi- hr tutis vinculis detinere. — Fin. cap. 1. 54 de Tu- ll den , fifervus Chriftianus Judzo venderce- ! tur , in religionemdivinam committeretur, j & quod inde fequitur, z» omzium ferretur injuriam. $. 1. l, 4. Cod. de Haret. cy Mazi- Chbeis, im Servum tamen Chriftianum adícripti- M tium ;. quum hic fundo, non Jud«o fer- W viat, «/frgto,cap. 2. « de Judais, Judeum EN habere poíle, cenet. Brunnem. a4 4, 7. ze i Chriflinmum mancip. num. 6. an bené dis €y cutere non libec , cumjam uülitate carcat. i, Lorice , Ícuta, arcus, fagittz , fpathz , f gladij , velalterius cujufcunqué generisarma ) . h f rcípectu Barbarorum , & Romani Imperij H hoftium : quia illa in hos ne induciarum 1l quidem tempore , velinimpcrium quocun- qué ææoæïg 367 ] qué prztexeu venientes transferre fub poena Capitis, &bonorum omniumfifcoaddictio- " ïrw nc. Fiz.L.2.Cod, QQue res Exportar. prohi- bitum eít. Peraiciofam namqué Remane Impe- ! l ^l 0 rvio, cÀ proditioni proximum e[t , Barbaros , P quesindigere convenit , teliseos , ut validtores reddautur , inflruere.. Med. d. [. quà de causá, i w '. ut omnis violande legis occafio etiam colle- L retur , ferrariam quandam privatim habere, | arma facerc , venderc, vel cransferre, 1mó emere , alioquin non reddito pretio aufere- ^5 L bantur, quondam non priyatis. «4rezo $. 1 1, Z. nlt, .de Publ. e^l. unic. Cod. ut arme- vum ufus i, Sed folis fabricenfibus, de qui- ;; bus integer. Tjz. 1» Cod. &? Novell. $s. extat , i M qui in publicis fabricis bellica arma fabrica- bant, cad; in publico armamentario repo- M nebanc, folüm licebat. Hodie , eftó leges de armis non nifi in publico fabricandis, uti quotidiana experientia docet, ceflent: at- At tamen Ecclefiafticis conftitutionibus ,. qui- [ bus Saracenis, Turcis, aliisqué Chriftiani j nominis, &crucis Chriftiiniraicis equos, ar- ma, ferrum , filumferri, ftannum, cha- ) lybem , aliaqué ornnia metallorum genera, "" atque bellica inftrumenta , lignamina , can- j nabem, funes, ac longé magis triremes, & mt naves vendere fub excommunicauone 1la:ze Ulï) Ícn- UM cem o dheb- : 'f3g3 D fententiz , infamiá, inteftabilitate activá', & jl 'paffivà, publicorum ofliciorum inhabilitate, ! p actuum legitimorum interdictione.. Cap. ug. TL "Extravag. joatn. 22, €ap. 1. ExtrAU, comrmi, y at cap. 6. 12. . 17. 98 de judeis & Sarecenis yet Chriftianis prohibetur, hi à recitatorum W &C refpectu illorum. venditione arcentur. I,- tem & qu 1 seti -"Vinum , Oleum, liquamen, quodBa"f- :päm baris vendendi zullam quisque -babet faculta- civkgu tem , neguflus quidem causdaut ushis commercio- nl yum, l1.Cod. Qua vesexportari non debeant. 7 tum ne illorum dulcedine illedi.,. quemad- modiüm Longobardià NarfeteSophiz Impe: m ^ tatricis contumceliá irritato in Italiam tracti ; m Cät dant. Tum,quia Mi Populi Romani fines inva ax & Reipublice tranquillitas commercio- ET T um utilitati preponenda eft. Brunnem. 444. T : "TE i À. 1. Cod. in fipn,num. 3. - JEdificia;columne, marmora,tam pro- UM pria, quàm * aliena. fim. 1. 52. ff. de Contrab. aüsdq andicaufa, eo fine, ut hecavel- WM empt . negoti lantur, illa autem, ut deftruant ur, & mar- k [ morá , aliaqu & ornamenta. inde detrahan- Vi tür : Senatüsconfülco enim prize-Z. 52. f- 4e ! tf C. E. & divi Vefpafiani edi&to prizc. /. a. Ced. H de (ädl/q: pr iv: ad ornatum civitatis fervan-. Bv dum , sepH blicus deformetur afpzétus, Fin.d. l. J u gubogmm 369 RW; ». C. de /Edif.. priv. penáin eum,qui Adverfas Se« "lt gtj confultum fecifet , con[litutá: ut duplum »m;.!;,n- ejus , quanti emt]et, in evartum inferre cogeres "m fyp: ipeum veró. qui vendidifet , ut . irrita [ *b feret venditio , & fi preium folutum fuiffet, f"& illud emptor, cum hic duplum arario in- O ferre debeat, à venditore, quia à fua parte irrita venditio facta eft , repetet, regulariter : ylw IN veritum eft. /, 52 ff. de Contrab.empr.quan- W li quàm de domo in domum , de civitate in KU civitatem quz'dam transferre proprijs domi- ", nis liceat: ut vel f/quis ex aliá in aliam civita- V 1 zem labentium parietum marmora , velcolumzas T de Proprgs domibus in proprias , dificijs non Y i integré depofitis, aut potiüsnon deformatis. jl Fin. d. l, ?. vransferat quoniam utrobic, bac e[fé « publicum decus eft , licenter boc facit. l. 6, Cod, sl de /Edif. Privat. rnodó ea ad ruranon ferar, aliàs e4 poffeffione , quam ita ornavit , priva- um tur.: Fig, princ, l. 6, eod. vel qua urbibus ab (f ipfis deportatoribus modoó illata funt ,. nam n ornatum bujufmodi de poffe[frone ad poffeffranenz i i Aliam per muros tamen , vel etiam per mediam y civitatem , quia eafolummodo , qua illata fue- / i runt, civitatibus exportantur, Fin. l, 6. Cod. (i. de /Edif. privat, modó hzc de hac in aliam 1 provinciam transferri non intendantur , fi- " quidem co/umnas vel flatuas cujufcunque anate- Ti d 79 '; 3709 mubomm ! vis ex 4liá in aliam provinciam ssovere , vel ä;f"! offerre non licet.)l. 7. Cod. eodem. xransferendi Qu ad illis facultas datur. j Dixi regulariter. Nam cum juxta dicta rioris in utilitatem publicam in $, ult. difp. integra fua « d ficia vendere quisjufte &lici- al cé cogipoffit, cur ex edibus fuis urbanis & äm&)tï'» tuflicis marmora , coclumnas adopus publi- WP cum in t& civitate, in cujus territorio eít (on (de uná enim civitate in aliam ab zdibusfuis pmit detracta, in ordine ad opus publicum in al- jeg terá civitate conficiendum rransferre permif- f fumnon e(t. Fiz, med. $. 5. . 41. ff. deLeg.t. ] quia propteralterius reipublicz conamodum, qu fuz detrabendum . non eft) exftruendum , gl & uteaad hujufmodi opus adhibeantur,. de- tl trahere non poflet? partim, cumincommo- !N dum refpectu ornatüs majori commodo , m i utilicate videlicer, cui magis favendum eft, i penfetur ; partim, cum hi id promercy cAusá 11& nonfaciant. Me4.d.$.5. ini Deniqué Purpura , vel in ferico , vel in ^ I) laná, que blatta , vel oxiblatta, atd, byacin- 1bina dicitur , cujus diftrahendi facultatem !t poená capitis & omnium bonorum amiífio- 'f.r(/zt?.' ')M:l ne in cransgreflos infupertacutá , nulluspri- vatorum quondam haberc poterat. L. 1. Cod, s? ,4C qua.res venire non po[junt.. AAuratas quoq feri- 971 mw* ! ferica sypayagaudas , auro intextas 'vefles priva- b 591 "ris ufibus ( nifi quibus propter impertale zninz- f Jferium conce[]um erar. med. l 2. Cad. de veff, l ;. ] ] ^ ! Dolob. ) atque alibi, quàm in gyneczis , five cextrinis Imperatorijs contexere non licebat. 1,i. Ced. eod. cum ,quód fericum & purpura li Imperatoris ac fupremi Magifiratüs infigne idom;. "ET fit, & foli principi Augufto, & Augufta conveniant ; tum, quód maximum purpurz n LO predumolim fueract, uc ex Plinio & Budeo D MM M N Perez: ad £if. Cods (Qua ves venire num 1, xe- fert. LU 171;1 i IN' Dixi quondam. Nam, quiaillarum mer- j " cium tantum , quantum olim pretium erat, 4| üc jam non eft, & Imperatorumaliaornamen- Wi ta hodie funt, perverfisd; moribus nuncuti- i mur , recitatas legesin ufu ampliüs non effe IJW Perez. Loec. Cir. affirmat. Si plures adhuc TL ' LU fpecies rerum vendi prohibitarum fcire cu- pias. Art. 2. CAb. 2. Part.2,, Clariff, D.D. Fri. 7] derich 7radatós de Empt. && vend. agerede - (b rc : mihipracipuas enarraffe füfficit.. Adres þ«f'/f w ?i venditoris proprias$ fpeciali lege vendi non - incerdidas, quales resfoli & unico venditori proprie , vel c ^ DPF! ommuncs fuut , ducor ff Hinc * i & ( Àa ? « & Xl 372 aæoææ , . XII. j i ; ) g&)ïi Nonnc de Rebus foli & uni- | [ il )t co venditori proprijs fpecia- h'»lw A li lege alienari non prohibi- 4ucm tis, cateris paribus emptio lp e& x« venditio recté contrahitur? $. l. | ' Es venditori propria fpeciali le- e vendi non interdicta cateris i aribus utiliter in contractum hunc deducitur, five res fungibilis fic, & ( fub certo vel numero , vel pondere , vcel menfurá , & ut fungibilis, five per averfio- j nem & ad corpus , &qua fungibilis deduca- J tur , fivefungibilis non fit, &fivead corpus, Hzc una five ad menfuram vendatur. omnium fententia efít, idcod; ulteriori pro- N bationenonindiget. . n m. Il Edam Pecuni a, fivel matcrialiQ hl ter , fcu ratione materiz, ex quàcaufa , vcl ( cum relatione , quia vetus , pulchra, rara J 11 t &c. eft, fpectetut. Prob: Cumtali refpe&tu pecunia veram m rationem mercis habere poteít ; — Ergo. M Dixi 5j paterialiter Cc. [peclitur fecus (j emum æ(;ï;oææ 373 enim eft , fi formaliter, feu ratione nudi va- loris confideretur ; quia fub hac confidera- tione pretij, non mercis rationem habet, uc mi. "N VN l autem Emptio & Venditiofit, utaliud merx, aliud pretium fit, neceffe eft. — Fipis $.1.1 1. j mi ff. de C. E.. Princ. l1. ff de Rer.permut. confe- quenter fub tali confideratione pecunia ] T fpectata in venditionem minimé dcduci il Ji potcü. ' Q li . XIV. Iiti t An, & quomodo vero res ld communes vendi, & emi ! vCl vl : poqunt 2 i W Es Communis pro eá parte, pro ! m uà pro indivifo dominium Vi r [. R v VA : enés vendentem exiític , ita, ( ut mediante traditione Emptor illud acqui- rat, vendipoteft. Priac.l. 1. Cod.de Commun. Mw&t dividundo fin. l. 4. Cod, de Communiumrerum ,Ir)v Alienat. m ué dominus rema | fü Prob: Quotiescun d fuam titulo ad transferendum dominum ha- i bili precedente, lege non reclamante alteri tradit , accipiens verus illius rei dominus ef- R ) ficiur , dominiumqué , quod tradens ha- Aa 5 buit; ;Wll mibod 374 Næä buit ; acquirit. /. 20. C«d, de Pa«d?, fed hoc nud in venditione rei cornmunis pro cà parte, NI pio quà quis dorinus cft , mediantectradi- m üonecontingit, Z.4,//. Ergo. x. IL Licet focius invitus fit. Prob. Falfo tibiperfuafum eff : Prcd? communis portie- | mem. pro indivifo , autequam comnauti drvi- Ti dunda. fudicium dicletur , tanttsm [ocio , mom etiam extraneo po[fe diffvabi. L, 3. Cod. de Com- j amun. ver, alieg. quia quilibet rerum fuarum moderator atQ; arbiter efl..— Med. 4, 21. Cod. N . suand, Ergo.. Modó res tota communis in folidum à T fociovendita non fit ; alioquin, cüm focius / ;lus fuà parte veré alienare non poffit. Prizc. qar l £. 68.ff. profocso, Argto L.ult, Cod. de Communmn. ;mäca rer, alien. fiquidem nemo plus juris in alte- md rum transferre poteft , quam ipfe habec. / cmpzi( IU 54 ff.cap. 79.im Gto, de R, T. alter fociuspar- tem fuam vindicare porcfl:. - ned..l. 1.Cod. de m comusnn. rer. alien, nifi juxta dicta in calce difput. priorisfiscus , cuma cujufcunqué etiam partis. /.s7. Cod. de end. ver. fifcal. dominus €flet , totam rem juxta proprium privilc- sium vendidit; hoc enimcafu , quia fidem cjus infringi minimé rationis eft. z. £. 2. de .omrun. ver. alien. focius non ad rem pro füá párce , fed ad pretium pro fuà parterei con- gtab o dtab 375 | ho confequendum communi dividundo Judi- cio agere poteft. Sed Wte, Nonne& Annui Cenfus, &officia pu- udi- blica materia emptionis venditionis fünt ? »jb y. Poéta verf. 6. 6 31 Elegia 4. lib. 3. l 'i Tri[l. um M LT. Tw quoquä formida simiwm. [ublimia "2 fenper. li Sevum prelufiri fulmen ab arce venit, A Ne cum Eodem verf. 13. ejufdem Eleg. dni Hac ego ff monitor , mouitus prius Tpfe ( uillem ! exclamare aliquando cogat ; illis, qui Jura !l publicarum pe ríonarum difcutere conantur, lii hzc diícucen da relinguens , ad alterum [ emptionis ven ditionis obje&tum , quodin o cervice hujus 4 fj. precium eflc dixi, pro7 PM./,/ gredior. Unde. m A0 | AE * ckoobok o* * * ( »qufü * x* o* " h wfo i l SEC- a ! Àa 4 376 ddb o ehi gtb SECTIO SECUND A, ;r'mt» W )W sl gm De Pretio. f Ted ; p . Quid nomine pretij intelligi- tut : "r Anne hoc ad contractum em. m ptionis venditionis neceffa- n .j rium eft? "n :szfm uf .T. T pretium quatenàs alterum ob- J [ jedum inadequatum emptio- il nis venditionis connotat, nec ] pro remunerationc quàádam , quemadmo- t dióm Priac, $. 24. L 2. ff.de Vi bon. rapt. ne- du que pro locationis mercede , ficuti princ. $. 2-L. 28. f. Icat. Íed proprié pro eo , quod in emptione venditione pro re , quz venit, ex WP!.A parte emptoris promittitur ; atdue in verna- [ h «ulà noftrà ber. acfícbitting faluracur ; & Ó nihilaliud, quàm certa ac determinata pars, ^ It Vcl parces alicujus materiz , cui , vel quibus euctoriate publicá certus valor impofitus, * eft. A db o 377 4l eft.— Argto princ. $.2 In[lit. de Empt. c Vend. mued, princ. L 1. ff- de Contrab. empt. qua & moneta, velmonetz&c. Nuncupantur, eo fine , uti $. 2. d/fp. umejam di&um , ut ce- terarum rerum menfura , & pro commuta- tionibus futuris, quibus quisqué indige- [ l l ret , quafi fidejuffor fit, introducte ; fumi- öl Cur Prob: Inemptionevenditioneneceffa- 1 rió aliud merx , aliud pretium eft. 7piz, ftz. LA ff. de Contrab. empt. princ. L. V, ff. de Rer.per- u mut. quia ratio mom patitur , ut una eademque res, ? veneat, C pretium fit emptionis. Fim. l, 1. ff de Rer. permut. Ergo. alioquin, cumde- beat. $: res t pretiumeffe, non potefl invenirt, ngb- quid eorum merx , €e? quid pretium fut.— Fim, Wi j! " med. d.princ.l.A, ff.de Rer. permutat. N zj. II. Et ad effe contradtüs emptionis venditionis quemadmodüm merx, neceí- T. L n( farium eft. Prizgcip. 4, 9. Cod. de Contrab, J Cl')ïþf , Ui LU ] ( Prob: Nw//a emptio fru?. pretio effepoteff- Fiz. princ. Inl, de. Empt. Fend. e$ fine pretio pulla venditioefl. Princ. $. un.L2.ff. de Contrab. ; empt. 1mó cum illud hujufmodi conven- 5 tionem magis, quàm merxipfaab omnire- liquá diftinguat: emprionis fubftantiam con- ä Aa j fiíte- 378 db o d qcm&( fiftereex eo /f. med. l. 72. f. Eod, Papinianus "TU JCus exclamare audet; Ergo. qui &. III. Non tamen abfolute, uteft in fe, h qp fed quatenüs certis qualitatibus: veritate vi- oD delicet, certitudine , & pecuneitate (fit ve- nia verbo) imbutumeft. Prob: Exíingulis A N &. fubfequentibus, g. IV. Datio enim pretij, & d hujusjuftitia, yum, feuillius cum merce aqualitas ademptionem venditionem validam conftituendam quali- H tates neceílarie non funt. Prob: LIlGV d . £05 Qu preti numeratio , féd. comventio . perfici finà i feriptis habitam emptionem. fin. S. un. l.2.]f. de Cont. empt.. fiquidem emptio venditio con- J l tractus folo confenfu initus juxza dic. ip caf- tedifp. umeeft; ergo. Prob: Hoc. Stante in« n Juftiuáà , &inzqualitate pretij cum merce ca- i ceris paribus emptio venditio valida refultar. 101. Tit. Cod. de Refcind.vend. Ergo ad em- l ptionem venditionem validam conftituen- W dam juítitia, & aqualitas pretij cum merce qualicas necef(lària non eft. d . V. Eftóad emptionis venditionis ab- folutionem &implementum dario preuj. /z, $. 2, L. ff. de AH empt, vend. med. princ. | l. 1. ff. de Rer. permutaz, & ad illiüs contra- &tüs juftiiiam juftiua feu aqualitas pretij i n ani- -egm merce requiratur. Idcirco,cüm , ne (&9 ! ma 379 dodb octeb Ij ma . mercando peccatis gravetur , in omni confulere ho- IPI(E, negotio conícientiz propriz minis maximé Catholici fic,. ijídem qualita- M übus, que pretium catenüs , quatenüs ad cmptionis venditionis valorem neceflarió d requiritur , perficiunt , difquifitis, de pre- tio ctiam , quatenüs em prionem venditio- jl nem juftam facit, agetur, jl & IT li C uid verita s pretij? Anilla ad hoc, quatenüs emptionis venditionis alterum obje- w:;f— u PCZ &um inadzquatum confti- j tuit, neceífaria eft ? Sive An, * Mil & quomodo emptionis & venditionis pretium verum ^ ( e(Ile debeat ? ritas pretij forma quzdam Me- , sz.l.VE vaphyfica ex correfpondenti& [ actüs veré exiftencisincerni utri- 1j ufqué contrahentis , cum actu eorum ex- W terno figuis excerioribus expreflo , cerrum " pre- 380 h u pretium. pro re dandum , & accipiendum 1&0— conftituente refultans, eft. — Proptereà pre- s tium verum illud eft, quod finceré, non W fimulaté conftitutum , nequé dicis gratià [ " adje&tum eft;. hoc eft : cujusprore dandi, & j T accipiendi promiffioni fignis exterioribus à contrahentibus expreflz , fimilis actus veré " nii mutuus internus correfpondet; non verum Pf autem illud eft, quandó contrahentes rem pro certo pretio tradendam , & vice versá ul &etif fiznisquidem exterioribuspromittunt, aliud f. m tamenmenteagitant. Hoc evenit , velcum contrahentium unusquisqué , vel alteruter W fü J fignis quidcm exterioribus rem pro hoc & , L | hoc pretio tradere, & accipere promittit , attamen neque inillud pretium veré confen- W WO | tit, neque alio titulo rem in alterum con- AUA trahentem transferreintendic, velíi partium 'l utraqu& , vel una in illud pretium vere qui- N AA dem non confentit , alio tamen titulo ad Ixt transferendum habili rem in. compartem cransferre incendit. v.g. $i quis denatiomiscan- UT fF sa pretium.illud non exaclurus, veldaturus ponat. ngn $ G Prius pretium non verum dicis folüm gratiá confticutum nuncupatur , pofterius precium » t non verum fimulatum audit. 4 x. II Hac pretio, ut hoc alterum ob- if je&tum inadaquatum emptionis venditio- N nis 38t db o db ) "ntnis conftituat , refpe&u utriusd; partis ne- Uhn ceffaria eft : feu pretium emptionis venditio- "" nis ex parte ucriusci; contrahenris verum effe 'ix debet, nonfimulatum, multóminus dicis. ?i folüm gratià conftitutum. — àZrgro princ, L. Wt ^i 11. ff de Aqua & Aqua plwvia arcend, fin, l, 2 liv Cod.de Tranfactianib. fín. l. 9. Cod. de Cont (ah. [', Mot l empt. &i vend, Ml Prob: Nuda e& imaginaria venditio pro n nm.faäa eft. L. $ $. f. de Coutrab.empt. cb [i do- " lil nationis causá venditionis fimulatus comtractus ( t Ita eff: emptioin [uà deficit fubffantid. Princ, L.3. J Cod, eod. quia contracfus imaginarius etiam in J emptionibus ur i vinculum nonm obtinent , cum t fídes facti fimulatur, mon intercedente veritate,. if l,54- ff.de0, c 4A.. fiquidem , five unus u tantüm , five ambo preciumnon verum con- i fticuanc,confenfus verus mutuus circa rem & pretium (qui tamen effentiaemptionis & ven- v? j ditionis eft) deficic; Ergo. five ab alteru- a . HI..Quandó predum, tro , fiveab utroqué contrahente dicis can- j j tüm gratià conftitutum eft , nec alienatio. TU lf / ejus rei , pro quà pretium ira conftitutum 0 .; ; Ü ; fuit , intelligitur. Fiz.d. /. 55. ff- de Contrah, empt, Prob: Illiusrei, circa quàmtam a&üalis, j ansfe- u 9 queïm habicualis animus dominium tr rendi, 383 Wth rendi , vel fuscipiendi fimpliciter ' deficit j g alienatio non intelligicur ; fed rei in. dará qfc A hypothefi dominium vansferendi , vel fuf d cipiendi animus tam actualis , quàm ha- L e d Ui bitualis fimplicitér deficit , juxta tradita , cort Erco. g &. IV. Quando à venditore pretium qun t fimulatum , ab emptore autem verum, vel vice versà conftitutum eít, licét emptio ',rgOIrl U venditio non valeat , quia, cum i» venditio- ,oqua ne quis pretium vei ponit , donationdi causá non exatfurus , non videtur vendere, l. 36. ff. de t u Contrabend, empt. toties enim dicimus n to- fitt fum venditionem non-valere , quotits tmifve:fþ: Yuont. venditio donationis caufa facfa efl. l. 39. ff.eod. 4., /Hf"l J duorum etenim in idem placitum confen- "u fus, confequenter & contractus emptionis venditionis deficit. Attamen tradicione n r mercis fubfecutà , rei craditz dominium . ft cransfertur : nonquidem excaufis , in qui- bus diffenferunt, quum zil valet , quod acfs üm d fít-. Fin. med. l. 57. f- 4e 0. Q* CA. íed quia 5ht] alter dominium transferre , alter accipere tdil voluit. 1.36. ff de A. R. D. ut ecce tu pro funde Tusculano centum. Imperiales smibidare pramit- .*!þcc?m Qig, zis , ego pretiofimulat? approbato, atqué de Eo- dem fide. fimulat? babitá, apimo donands fun- dumilum tibi tradot. cum in corpts , quod t 7'/!-—- Waj dif& m 353 J dizur , con[entiamus , in caufis verà diffentia- hj must non animadverto , cur inefficax fit tradi- cnu w tio. Princ. d l, 36. ff-de A. R. D. Prob: quan- ')J.J tum eft ex parce utriusi; contrahentis, titu- It lus ad transterendum dominium fundi, in quo conveniunt, habilis fubfuit; ergo & il-. mr: ^ lius traditionis tempore animus illius domi- li Wt nium transferendi , & recipiendi fuübfuir ; n ib crgo cradicione illius fundi dominium trans- T latum eft ; non quidém formaliter , & in fe LEU loquendo ex causá venditionis , quoniam M J T intentionem vendendinon habui, neáueex j N /;i / causà donationis, nam nec magis,fundus Tufculanus eà ex causà tuus fit, cum alía T ,mf f d l i opinione illum acceperis. sez. [ 18. fF. de R. $) !A' g C. d. fín. med. L. $7. jf. de O. & 4.. Sed quia ao dominium transferre mea , illud recipere tua voluntas fuit , itaqué fecundüm & tuam, Qu & meam voluatatem illius fundi dominus : ! ny es. Fin.dict. [, 18, quemadmodüm fi ex al- ] terà parte ftante dolo dante caufam contra- gwil»ï, Gui confenfi , actus ex infra dicendis cate- ;31*' j ris paribusvalet , nonquia , fidolum fcivif- " fem,ditlenfurus fuiffem , ned;quia, fihunc / perípecum habuitlem, conífenfurus fuiffem, / fed quiaconfenfüm meum fimpliciter & ab- 3 foluté prebui. Quare, cumexutraqué par- cc verus animus dcminium vransferendi, & 1:,2 r I'CCi"f 384 deb o c625 m recipiendi fit, quanquàm nec venditio,nec donatio validafit, /.3r./f.de 4. R. D, utqua n 'd. go ) de nudáà traditione loquitur, nonnocet. Mi Nequé terretzille,qui donationis causá vendidit;aditatranslatum repetendum actio- jun! DO nem habet; nam bonz fidei emptori ex.- j ceptio datur: Ergo. Quia animo fimulato h vendens actionem quidem habet, nonveró widii realem ob Jus dominij , fed perfonalem ex uaficontractu , condi&ionem fcilicectinde- j n ily biii , quoniamnullo vero debito preceden- te rem tranítulit , eftó inefficaciter: fiqui- ( dem exceptione doli mali quafi , quod id, "i uod animo donandi tranítulic , f repetere emát fuftineat , dolo agat , illerepelli pocett. 47g- t OM 10 fin.d.l. 18, quanquam , f emptor pretium Mi donationis gratiá , vendicor verum adjecerit, d craditione , quà dominium translacum fuit. TR Arato l. 18. ff. de Cond.indeb, L.36.ff. de A. R. D. fubfecutá, utpotein debito foluto ex hoc, FOT d & füb alio titulo putativo accepto, condi- n N,* &ioindebiti, quznifi dominium translatum fuerit , locum nonhabet. Argto. med. l, 35. j r tming C L. 53.ff. de Cond. indebit. venditori effica- Citer compcetat. — Argto ffz. d. L. 18. 1 lts [ :Ubn: &^ V. Quando pretium ex utraqué par- te fimulatum fuit , non emptio venditio. h Lj vrgto $. 1, . 20. ff. loc cond, c 4 8. Ced, de C dheb o ha 386 *j E,quia, cum non càm vérba, quàm mens L j ( pacifcentium in negotijs atendatur. — vrg- L.w 1o med, $, 2.. L. 7. ff. de Supellec?. contraCtus srà iL v[]ls fnà deficit fubítantià. Prizc, L. 3. Cod. de Con- Qu ! VAb. empt. med. $.5.1,5. ff. de Dohat. int. vir, ts ( uxor. fcd re vraditá perfecta donádo eft. TU t Med.d. 1.5. ffn. l.9. Cod.eod. h Prob: Si donationés gratid pradg fatiam LP veudirtionem traditio fequazur , NB.acfione pre- ,'L ^ tj nullà competente NB. perficuur donatto, fin, ))C-I d. l. 9. donationis causá factà vvendiztone ( fires M fimulaté vendentis non fuit) ses pro empto- aU. rey fed pro donato ves tradita ufucapitur. d. ults Ils Jf: pro donato. Prob: fit, quód àb initio al: Ul terum alterius mens & intentio lateat ,. tra« Pt ditione tamen abíqué exa&tione pretij fub« fecutá;alteri alterum ejufdem cum ipfo inten- V j tionis efle perfpectum eft: ergo. Hocin- ter cateros, inter virum veró &uxorem dos T ijot nationis causá venditio facta nulliusmomens ti cft T y. VI. Similiter fi res, quealicujus pre« ramfäF5 n tij nonminimi eft , quodatrbitrio Judicisde« Hff terminandum relinguo, partibus id fcienti bus unico nummo vendita, & tradita fuit g Mf« venditione nulla donatio prefumitur. Arg- [ tol. 46. ff. locat, $.2. l. 10.ff. de Adq. velamitt, (b nducfs | bulef- jmdf.. princ. Igjä de Locak, co Prob£ EO 486 db o 535 g Prob: Unicus nummustanquam pretiumrei v &0 valoris non. minimi à contrahentibus hunc fcientibus ftatutum Jure pro pretio fimulato j ';'A&M g habetur. 4, |.. ergo traditione fubfecucà venditione nullà donatio prefumitur. Arg- uSX Qd $0. $. 1. l. 20. ff. locat. l. ult. ff. prodonat. l. 3. 9, [ ;Di 9. Cod, de Contrah. empt. junct. l. wO . f- de R. . v hg &J eoquo d, cum uterqué nummum unicum qüiïur'» fcípe&u rei pretium folüm fimulatum & vt l imaginarium efle fciat , traditione &accepta- tione fübfecutà , & hanc & illam animo do» venit fj iandi factam fuiffe magis prefumi debeat. Dixi à féiestibus. Nam fi ab ignoranti- iutid Pii bus qualitatem fei accidentalemi, & hujus D pretiumjuftum; illiusmodi emptio veriditio facta fic;, emptio venditio, licet refcindibili- z i N ter, utique fubfi(tit. zor. zif Cod. de Refcind. aymd..q'uid veró rei qualicátem , illiusd; pre- Á tïga] tiürà jüftumà alterà parte perfpectum haben- "n te, altérà igiorante dicendumfit, exmodo (fhrti di&is facilé ertes. lii ol x VII Si tesviliori pretiojufto donatio. hnis cáusà vendatur , dubium non ef , vendi- 7/' (?4-'4 ftionem,e* remifTionem valere. fa. med. L38.ff. d de Contrab, empt. fiveuna tartüm ; fivcutra- du qué contrahentium parsid fciat , modó inter ü ( aliàs pro- eas perfonas, inter quas donatio de Do- ïJUUlIf j hibita, celebrata non fit, $, 244 3t. f pnAf, f &5b o disdib 385 um inter virum C uxorem. inter viruma enim & ux uxorem donationis causá pretio viliori ven- l 0 E (d ditio facta, vendicio quidem valet; remiffio autem depretio fa&tà eatenüs, quatenüs una " W M pars locupletiorfacta eft non valec. $. TAR ff de DóBak, inter virum €* wxorem cui finis fü l.58. f. de Contrab. empt. nequaquàm oblo- UA dhm i Qquitur, utpote qui lucem fuam à fine z.. $. ..... áccipit. T MA Tit) Prob: fllud. Juftitia pretij ad valorem venditionis non pertinet, £e/. Zi& Cod, de Re- l féind, vend. nequé imaginaria venditio eff pre- lr Hio atcedente. L. 16.f. de R. . etgo. d r'l Prob: Hoc. Intet virum &uxoórem ftan- ilt0 te mátrimonio donationes fimplices prohi- tl hibite funt; 5e muluató Amere inviceim [Dolia- t Fentur , donatiónibus non temperantes , edpro- ] f fwi evza Je facilitate. ffn. l. v. ff. de Don. inter lm'd Virum euxorem. Ergo. Ni hàánc prohibitio- 'ïmxa[ hem moribusRomanorum introductam fru- ftraneam velis , & quod uná viá aliquibus u prohibetur , eos ad id aliá admitti concra C4. 8 4. de R. j, in 6fo credas. Sed j Quid , quando partes verbis ; vel alijs . i fignis e Xte Y rioribus detepro certopretio tra- dendá conveniunt, in dubio credendum ? pïO Venditione vera, an fimulata ; & donatio, J àn pro invalidá prefüpponenda eft ? W Z y.pra- &ib o dheb a 288 mü? w. Prefdndendo à cafu refponfio- pon nis 6. venditio valida pretupponenda eft : p quia nemo exiflimandus eff dixifje , quod non mente agitaverit. fin. med. $.2 lO7of; df SuP- i Pm dQ el, Leg.at qué zimis indigpum videtur , quod dilucid? : protellazus. eff , id ag fua quisquà. voce in eundem cafuwms infirmare , zeflómonioque PIOICI f. proprio refiftere, ffn : .15, C. de, non nym 3pt- €un ; græ( Venditio uno nummo Nec obftat. faQta valet. f/». med.l. 66. ff. dejure dotium ali- od vt às eadem fruftrà ibidem fuaderctur; ergó ta- li in cafü donationem prafupponi malé con- JfPO(C cluditur. Quia venditio uno nummo faci- endanon tanquam verus contractus, fed tan- uam remedium expediendarum rerum gra- It tià, quo fa&to divortio. Uxor ufumfructum, eo faltem ef- quem hecíin dotem acceperat, M fe&u, ut ipfum quidem Jus remaneat penes ( maricum, perceptio veró frudtuumad mulie- rem pertincat, absá;fuo detrimento à mari- j tóconfequi poffit , quemadmodüm & olim in ftatu adhuc populari patri, qui quà talis filio non fuo fuccedere non poterat , ut i1- | lius manumittendus patri fiduciario vende- / retur, & ita quodammodó in. ftatum fer- Wf/f. vilem reda&us patri naturali revenderetur , I«. ( ] anu- ab eodemá; redemptus, ceu fervus m mit- &b o d 389 mitteretur, utmanumiífo , non quà pater; nf fed tanquam manumiffor exemplo veri pa- j troninon obftante, quód ipfa venditio ima- i inaria fuiflet. Pripc, $. 6. Infl. quibus mode 7:15.;'19. N "us patria Poteff. &c. Succedere poflet , fua- debatur; & per hujufmodi venditionem "IT imaginariam ipfum Jus fucceffionis in em- | M*JIKHJ torem familie quondam veré transfereba- L tur Med. $t ln/l. de Teft. ordinand. d.loc. præfcribicur. 0 il Dixi /4nquam vemedium, Nam hujuf- ] modi ipfius commoditatis utendi fruendi D venditio donatio proprié talis dici nequit, n i utpote que Jure cogente fit. d h d & II iin QUf Anne, & quomodó pretium us l " contradüs emptionis: ven- j | ditionis certum efle de- L beat? ä ä Otca. Pretium eertum efh , cujus quan- N tiras, que in obligatione verfatur , aut l nomine [uo , aut eá demon[iratione,qua ' i nominis vice fungitur , quanta fit , oftenditur. Rel, cred. idcircó v«l fimpli- di Princ. l, 6. f de B [ade E Citef, W 390 dbob o ebeb " citer , abfoluté , & per fe , vel relativé cer- 9s tum eft. - Pretium abfoluté, fimpliciter, & - M per fe certum eft, cujus quantitas ab initio ftatim à contrahentibus immediaté determi- BW a.l"fï : natur: v.g. bec domus mille imperialibus tibi j vendita e[fo. Pretium relativé , vel per re- lationem ad aliud certum eft, quando con- g Ui ( trahentes quidem aliquod pretium ponunt, illud camen eo referunt , unde vel certum eorit lact €ít, velcertum fieri poteft— Relatio hujuf- modi fit vel ad prateritum , ut fi dicam ? . Ergo. quanpti fundum . Sempronianum tuemifli , tan- Yum dabo . quanti modius tritici nudius tevtiug jl l $n foro venditusfuit , tantum | pre hoc modia (f ( f Á T lm dabo. vel ad praíens quantum pecunia in cCMarfupto , ia arca etc. ba beo, fpro'vinea hac €c, J PxU Zibi dabos vel ad futurum , & vel ad locum um V.g. quanti bodie menfura frumenti in foro ven- T detur , zantum pre men[urá bac dabo,Hac domusa MM [ ducatis tot , quat psar [upium boc commode con- ! m pinere poteft , tibi vendita fit, velad perfonam: IT quando pretium in alicujus arbitrium collo- iiv catur ; fi ad perfonam, vel hzc, in cujus ar- p bitrio determinatio pretijj ponitur , expri- ü////n mitur , vel non exprimitur, fi exprimitur , ». vel una exipfis contrahentibus eft , v.g. Por- Ái fum bupc meum eo pretio , quod equum putave- W Fs tibi vendo, velalia excranea V.. hic AGer. Ó t4n« i ! ebeb o dgb 39t "s r . N P yanti , quanti Titius aflimaverit , mihi jtcm;. a His praenotatis Q ! n;. I. Pretium emptionis venditionis, [cwl ut hzc valida fit,. certum effe debet.. Prize. M $1. In[l. de Empt. c venditione, N Prob: Incertitudo & generaiiras omnes LU m contractus vitiat. —.drgf? ( ed, !. lls. ä:de V. Og Ti WJ(L dem placita quia duorum vel plurium in ca Tif confenfus eflentialiter funt, qui bus ijídem Wij do é diametro obeít; placitis rerum incertitu 12 Ergo. l ,M( ) s. TI. Ut pretium placitum certitudine ij/w/(/,',s abfolurá certum fit, ad emprionem Ven- 77 ditionem validama effentialiter non requiri- Wi rur , fed, ut certitudine relativà certum Ht (( fufficit. ' IV Prob: Ad Emption em vcnditionemva- errum nece flarió folüm re- l li'l)þ lidam pretium € n quiritur, Príge, Infl. de E, c V. fcd Pedius s nibil referre ait,pro- lib. primo de jlipula;ionibu :jäi lletur , «n digito o[ten- riouomine quantitas appe datur , an vocabulis qutbus dam demon[iretur 3 quatenus mutuá vice fungantur , qu fAntun- dem praffent, Finisl.certum efl.. , jf* de R. C Sed ergo. Ad quz pretium , ut certitudo talis , quae ad validumEmptionis venditionis con- tractum neceffarió rcquiritur,refurganreferri dcbed & ». — 322 . Quere ulteriüs , & refpondcbo, R(W j ? W A l & IV. m(lï- gt Ergone pretium certitudine n 4 ad Emptionem Venditio- preix [ nem requifità certum eft , m 6!113 a quando contrahentes di- f« L fic cunt : res i jufio pretio , aut g . fnii pretto » quod juflum declarabi- !ur, vendita fit ? /S MU ] N decidendá hac quzftione diftinctiones 10 l varias adhibendas efle , nullus erit, qui J ! negabit; multàmenim intereft, an res, ) |/ quam partes ita vendere & emere conantur, üy x reium juftum naturale feu vulgare , an le- gale habeat ; fi naturale , an uterqué con- Tij trahentium id fciat, an uterqué ignoret , & rem illam pretium juftum legale habe- W re putet , utrum rem vendendam pretium f vulgare habere alter fciat, alternefciat; file- 11 gale: rurfüs videndum eft, an ambo con- fiffl trahentes id perfpe&tum habeant, annonba- beant, an alcerutri tantüm id notum fit ; fi tdn um &mbo rem vendendam pretium legale ha- bere mub od 393 "h bere noverint, ulterius videndum eft, an v quantitas pretij legalis ipfos quoqué non la- teat , an lateat , anuni tabtüm parti id igno- tumfit. Trem five uterqué, five alteruter Tl tantüm quantitatem pretij legalis noverit , ij lj five ignoraverit , rurfus intereft ; an illud ll H predum lege taxatum fummum tantüm fit, !l l atqué infra fe pretia minora , media, &in- fima, quibus & non folo fummo venditio "ö " fieri folet, habeat:v. g. f/fege cautum fit , ne tri- / tici modius pluris , quàm. 6, florenis vendatur , l g tamen ve ipsá à multis (altem minort pretio di- í : l l ! ! i ffrabatur , an fümrmum tantüm non fit, ne- ué alia pretia minora, quibus emptio fiat, fub fe habeat , fed illud rei emendz pre- Ls tium confticutum foliim fit , illód; emptio. u nes illius rei regulariter fían.. Quodnam 25 veró pretium naturale , aut legale fit, infra, ».W; ubi Juftitia pretij difcutietur , fufiàs dicecur. u Nunc, ut circa quaflionem propofitam di- h ftindé verfer, Ti 5;. L. Quando venditor dicit : rer bec fuflo pretio , ffve pretio , quad juftum declara- j bitur, vendita fit , & emptor annuit: uterquó rem ita venditam pretium folummodo vul- n- gare , feu naturale habere fciens, pretium 1- certitudine ad emptionem vendidonem va- j lidam requifitá cercum. non eft, fed incer- « B j (ume utïcg. ; : 394 cbéb o ghab yn i? A i tum, atqué venditio prorfus invalida'eft Prob: Ubi fpecificans incertum eft , ab .UNV m hoc quoqué fpecificatum incertum effe ne- cefsé eft ; fed in pofitáà emptionce fpecificans Jïadi m&d pretij incertü eft: Nam hoc vel eft pretium ju- ftum:velarbitriü;fi pretiü juftü: hoc in pun&to mfoï AE non confiftere, fed fuam latitudinem , intra p n quam tria pretia,infimum five pium, medium T fcu moderatum , &furhum feu rigorofumin uml vernacula: Pet actínae/mittfere/ ui» hod fté 9Infit[ag : affignantur , ex infra dicen- j J 1 dis certumeft: confequentér quale pretium alter intelligat , alter i [ gnorat; cum juxta E TA rradita per /y ju/fo pretio nihil cer& , fed plu- racerta, quz fingula tamen nonintendun- K tur, exprimantur; quomodócrgó duorum ! PFC[ in idem placitum confenfus efle poteft? fi s Dunt arbitrium , hoc quale fit , an boni viri, an partium contrahentium , an rerüi , rurfum Qu Á ii incertum eft, fiquidem per 7 quod "llum av« bitrabitur, nullum horum arbitrium determi- ! M pacé cligitur , cum nulla perfona determi- ii netur , quod camen ad . cerditudinem pretij radone arbittij omnino neceffarium eft. lm, TT med, 8. 1. Infl, de E, cf V. & l, ult, Cod. de C. E. F. nequé dicas: contrahentes predic- : - $ - .:, ;iäc " tis Yerbis in arbitrium fui Judicis compro- mitunt; ergo, Quia, cum verba illa ad F;l ar- cbeb o dub 395 Wa'c,grbitrium tam ipforum contrahentium , li V iquàm judicis, autalicujusteruj, qualeenim "wex his arbitrium eligatur ,. fatis non. expri- "it mirur , de fe indifferentia func , illud arbi- "t trium ad perfonam judicis divinatione qua; ''3 dam folüm trahitur; qua dívinata determi- ": natio ad pretium emptionis certum redden- ": dum inhabilis eft, . Fíz. zed; l. uits Cod.. de T0 Contrab, empt. ergo & fpecificatum, feu pre- ll tiumincertum eft; fed ubi pretiumemptio- TU nis & venditionis incertum eft, emptio ven: d diiio invalida eft, — 4rgzo prínc, $. 1, Inff, de ul C. .Eo. FinQ mgdo ej U ud, $.A, cf L 15, Cod. de C E. IN G F. ergo. If IN x. Il Siemptor& venditorrei venden- I QU d& preriumaliquod legale eflc falsó fibi per- Wa !. fuadentes: res 2/a juflo pretio empta[it , con- i u tl trahant , emptio venditio quafi nullo ptetio ftamuto pro nihilo eft. — &/4rgte z. med. $. Y xlu y j 1 Infl. de Empt. vend, c li, Cod. de Contraln 1dct empti & veud; ! U o Prob: Idem eft non effe, ac ignorari, " med; l. 77. f. de C, E. fed hujufmodi pre- d tium, quantumfit, veréignoratur ; fiqui- K dem maximaincertitudo ibidem ubeft, ubi j fpecificans in rerum naturá nequidem eft $ 10 Ergo. r .. III. Eodem modo, fi contrahentium " unus 396 dbeb o ebi unus mercem pretium folürm naturale habe-. jv re fciat , alter veró illi ptetium legale effe fal- f o só fibi perfüadeat ; emptio venditio fubfü- f;cmlt* pràpofitáfpecificartione pretij inita invalida av &nulla eft. «f Ptob: Mutuus inidem pretium confen- p« fus non adeft ; fedubi mutuus inidem pre- iv tium confenfusnon adeft , emptio venditio :miüm nulla & invalida eft: Ergo. nig &. IV. Si venditio rei, cuialterutrà vel n utráqué parteignorante pretium legale con- cintt fticutum eft, ita concepta fit: bec res ju/fo pre- ;crm Jio tibi vendita fit , cadem pariter nulla & at invalida eft. W ! J Prob: In hujufmodi venditione /y pre- d: 50 1 $io iu//o non ad precium legale , ignoti enim wtli nulla cupido , atj;nihil volitum, nifi cogni- vili tum , fed ad pretium naturale , fi non ab A utrád; , faltem ab alterutrá 'contrahentium mát parte refertur : ergo pfetium vel fimplici- ter incertum , vel non idem ftatuitur : TT &il Ergo. A y. V.Si emptor& venditor rem,quam [ in contractum emptionis venditionis dedu- 9 €ere intendunt , certum pretium legale hae bere aliundé jäm fciant, fivé illius quanti- ( tas ambobus , fivé alcerutri, five neutri per- l | !4!41;1'4 yuffo -fpc&aüc » ia emant & vendant: Jac re; j'e- : li dbdb o diab 397 thipretio tibi vendira fit , pretium certitudine 1(ad emptionem venditionem validam requi- &jfià certum eft , emptio vendicio valida , & ftatim perfecta eft, modó pretium illud lc- fummum tancüm non fit. "n gale a Prob: Pars prior. Quamvis contra- 5* hentesquantitatem juíli pretij, de quocon- veniunt , nonexprimant , & fortaffis, quoni- h Ws am ignorant, exprimere non poflint, atta- L IV men,cüm rem juítopretio vendere, & eme- [ re intendant, pretiumaliud , quáàm quod le- b etaxatum eft , verba enimjuxta fubjectam materiam intelligenda funt, & nullus aliud dicere, & aliud mente agitare creditur. £s H W' opht med; $, 2.1.7. f. de Supellintelligere, cenfen- dinon funt; fed pretium hoc, eftó quantita- D «l " tem illius partes ignorent, quia certum re« n N verà volo, fi id , quod volo, àme fpecifica- tum fit,etiamfi quantum fit,ignorem, cüm, L j quemadmodüm certa quantitas voliti fpeci- ficativum eft , ita & (ignareliquaefle poflunt: M " certum efL. princ.L. 6. ff.de R.C. ergo:fed ubi pretium certum intervenit, cateris paribus s 1 d emptio valida eft.ag2. $. 1. 1n/f, de empt.vend. l.15. C. de contrab. empt: ergo. j v Prob: pars pofterior. 57;4, quod venieritape ") Pa*reat,quid,quale,qüdm & fet.fit pretiu.et porà venit;perfeéta emptio efl. med. l. g, ff de pericut, " ergo 398 CO5 o C565 A , ergo emptio venditio prezio jv//o, quod lepis ! u ; timum , in favorem utriusQ; partis ftatütum ) eft, fa&a,ftatim perfe&a cít, Prob: conid, g ponamus pretium t3odij frumenti in £a« i t rem utriusq; pattisftatutum 6. florenos ; dej nonne venditio hecz bic »odius frumentio, " florenis tibi veuditusfff: | exmptio venditio fta« ?W rimperfedta eft ? eccur ftante eàdem taxati« 1 one venditio : /ic modius frumentitibi pretia 1roni MD0 juffa venditus fit , latim perfe&tanon fit? cüm L] mitat idem pretium figüificet, veicet Dixi $£ z»edà Pïttiam illud iegdle flthz".-.- N iibos daniu non[it. Sienim prétium fuüms t mutm tantür fit , idd; pacifcentesambo;vel a altetuter fciat, contrahendo js//o pre£i ob pretij incertitudinern nihil agit: fiquidem ; hnci quandóv.p, ge libya carpis pluris bazeo vene 'H;parl n daiir s lege tautüm efl eadem tamen modó de- Bu tds cem, tnodó 9. nümmnis reipfáà pluribus ven« trbis ditur, ille, qui hóoc fciensju//opretio contra« a hit, tiéc fummo , tiec tmédio ; nec infimo $ quia, quod intendit,non éxprirmit,neqd; ,quas nj itel le ex illisjuftutn tantüm fit; legeaut confue- tüdine declaratüm eft , pretium etenim illud Qiuf | àfupetiore ftatutum juftutn folüm non eft; W fed terminustantüm pretijjuíti , extra quem; | (P $24 fi pretium conftituatur , hoc juftitiá caret, Cl/r l «ontrahere cenfetur, Diverfum turfüm ob- " tiné« ddb o eitds 399 !l eineret , fiambo contrahentes pretium à fu- ! periore taxatum non folüm terminum pretij l Jufti, led verum pretium legale, fivé ejus ", quantitatem ignorent, fivé petfpe&am ha- 'à, beant, efIe credentes, füb verbis predi&is J contraherent ; quia hoc cafu pretium cer- TW tum,emptionemq fore puto , cüm illud tan- ht tüm fit volitum, quod cognitum, quamvis tiji erroneé, mnodó circa predicatum fubftanti- alenon fit$ fedpretium hocineffe jufti ter- mä minans cognitutn folüm effet, quodà parte !l j [ reicertum eft; ergó & folüm volitam, itja Necobfítat, Pozeffità fieri pianoris datia, h Bypotbecave ut Fintracertumstempus non [it fo- ii luta Pecunia jure emptoris po[[ideatvem ju[to pre- i iio iuncæþimmdnm j)rinäl $: 9. 1 16. ]71 de pig: C Hypothe: ergó venditiot ju/fo pretio ves bac üW du libi vendita fit,valet, Quiacreditori cum de- n bitoreeo tempore, quomutuum captispig- u horibus dat; pacifci licere, quód, (iintra di- h] em cercum pecunia foluta non fuerit, pig- hora pretio ab arbitrio, & judicioboni viti j , tunc ftatuto fibiempta fint , io Z. $.. folüm dicitur. Covatt, Tàa»s. 2. F'ariar, Refol. lib. 3. "] l(f, | c4p. 2.. pofl, N,8. Mol. de 7, & . tracd 3. T om. 1 ^. difp. 32.4. Pag. 299. Lit. . Brünn. ad L.ff- li Ual, Cs de paéfA pianorum N. ó.on veró; quód : venditio: bac res pretio juffo tibi vendisa fit , B v 4009 db o dub js valida exiftat3 eoquód , fi hoc ibidem fta- ! oäf tueretur , hoc cafu videri quodammodó conditionalem effe venditionem Divus Se- iq verus, & Antoninus malé refcripfiflene, & !mdem à'Marciano JCto refcriptum hoc is fize Z, $- m* ggöm( 9. in confirmationem fuz opinionis peffimé ; afferretur ; cum , fi pretiumad /y juffum re- vt latum fimpliciter certumforet , venditio hu- il5 ct jufrnodi non quodammodó condicionalis eíIe videretur , fed veré ub conditione em- jisp »tio fatta,e contratfa obligatioe[fet. Fin. , 81. QIBUO Conptrab, empt. fec kun p vt Anin cafu , quo contractus emptionis venditionis ob pretij incerritudinem nulius ul e(t, penitüs nihil actum eft, An faltem ne- " otium illud in vim contractüs innominati vomin valet ? | ;ne/r; &. Cum Saliceto , Pinello, Gomez, "d etiamfi res fubfequente tempore tradatur , nj ob ince rütudinem pretij penitüs nihil actum h eft. lt Prob: Contractus innominatus, corn- il tràáctus verus, & realis eft ergo unà cumre & duorum vel pluriumin idem placitum &c. Confenfus intervenire debet ; atqui in cafu dato hic nullo modo intetvenit , alioquin emptio venditio fubfifteret : Ergo. ec 1f Ad- Textus,A. 6 ff-. de Prefeript, verlis, quem f Vcrï eotbo db 40l lg ! verfarij Sententiz fuz füundamentum cre- l'-l BN ' dunt, officit, ^ Quiaillecafum toto czlo di- ( l lec veríüà quælhopc propofità comprehendit ul fiquidem non ideó, eító contrahentes ver- M ! lUt N bisempt:oni & venditioni proprijs ufi fint, venditto nulla eft, quià pretium incertumin d("'r nX illà ftatutum fuit, fed quiaeodem planénul- l d "Jf loftatutofactum certum, refectiofcilicet a- ü M Wi liüs certz infalz: contra przdidumtextum aliàs przze, L 115. ff.de V. 0. — lofurgeret, pro , Mli precoconftituta, eoquefine, utalia refice- retur , infulatradita fuit, idcircó non ob in- 'tmpaþ; certitudinem, fed obnon pofitionem pre- T tjnon venditionem, Zrgzo.prizc $.3. inf. de It [ ' E.c^F. Sed civili intentione contractum 14 innominatum 4e u£ facias elle, incertid; , i4 eff : pra[eriptis verbis med.S. 2.L.7. ff. de Pactis Mi agendum efle 4,.6. Redáé dicitur; verba "&&0' | enim Juxta fubjectam materiam, &non ma- j tetia juxta verba intelligenda eft;zatura enine conditum efl , utplura [int negotia, quàm voca- bula, V. 4. ff-de Prafcript, verbis, hi :'I f & V, u Jf An pretium, finulla quidem i nti- " ejus quantitasácontrahe ^ bus SIG 492 etob o h35 bus exprimatur, illud tamen ) velad tempus prætcrltum EG. . bhanc rem tanti, quanti tu emi - j ff quantislle , quiam tibi vendi- pbl dit , vel dona*wt emit , 4 teema.ïdec Pt Vel ad præfcns bac res pecunia, 3 quam n facculo , marfupto boc fd 7 CI[U arcá bacyoeltanti, quantuminar- - pj cá habeo , mihi emptafit, V elad, futurum , v.g.pro modio boc;. fi*umenn tanti , quann hic proxi- hi I i Ula mis nundinis vendetur , tibi þl*va, T snodiuus bic fmmmfz tanti qmnü il MY illecras inforo-vendetur , tibi-utt-qy iL ditus fits yeferatur, fumecntcr ' p certum fit, & emptionem; lj venditionem validam con-m RUT ftituat ? M s!. Prc. dbib o dbdt 403 Retium, fiillud, fiveàpartibushu. i jus quantitatem. determinacam ! m fcientibus, five ignorantibus, fi- , Veunálciente, alterá ignorante ad przteri- "I tum certum referatur , fufficienter certum lj efl, & emptionem validam ,(tatimqd; czteris , paribus perfe&tam conftituit, $. 1. . 7.4. 37« V E de C. E. med, l, 8. ff- de Pericul, cà- commad, Prob: illud. Ubi fpecificans certum f!f ' eft, fpecificatum ab hoc etiam certum eft; j JJ fed tam . evidenti venditiose 1pecificans cer- Mi certum eft ; magis enim ignoratur quanti res empta fft , quam in rei veritate ipcertum eff. fim, I $. 1.47. .f- de C. E. ergos ergó. Sed pretium " j j | l | ! certum cateris paribus emptionem venditi- onem validam coní(Lituit; ergo. l , Prob: illat: 1deó pretium certitudine | I abfolutá certum v. g. quandó duo: ^ac u- "m V gea centum imperialibus tibi eendita frt , conve- ( " ; Diunt, czteris paribus emptionem venditi- F,q onem validam conítituit, quia, cüm /y cen- !f/| t2 unam certam quantitatem inrei verita- ,,te tantüm fignificet, vera conventio de re "; certá pro certo pretioà parte rei tradendà 1l eft; fed pretium ad przteritum certum v. g, vineam banc tanti , quanti tu emifli ,abs te ema, n relatum, unum certum pretium, illud fcili- cet; quo vineamillam emifti,à partezeitaa- C2 £uin Qw t ddb o dtgb 494 j tum'fïg"'iüca.t , nihil enim intere(T; an res jv verbis proprijsdefignetur, an veró fufficien- ter demonftretur. féz. J. 6. ff. de R.C. Ergo ( p &hzc derecertápro pretioàparte reicerto tradendà veta conventio eft; ergo & hoc:;oü? Y emptioncm validam conítituit, Prob: Hoc. Venditio hujusmodi f£milis « ef fab conditione dec prætsräto f^ & venditio- d pi , quia fi resempta non fuerit, videtur,quaft ii 37- ütc de P(Cä fíne pretio facia venditio. frn. med. L. Contrab, empt Íed emptio veuditio Í u €on- ii ditione de praterito inita, reità fc babità ,ai tam-vis tenere contrabentes conditionem igna- j rent , catteris paribus (tatim perfecta eft. rg70 Vi med. & fn. L.37. ff.de R. C. S.um.l. 10. ff.de 3 F'n cond. In[I : nam conditiones , qua Ad pmfms. vel . i ifdys prateritum tempus referuntur , aut ffatim infir- 1MM NV mant, automninb non differunt.princ.S. 6. 3. 'A Pto 100. ff. de verb. obl, JQuaenim per rerum natu- ram [unt certa , nom morautur obligationem , li- « càt apud nos incerta fint. fin.d. $. 6. Ergo;fi res d. antecedenter reverà empta vendita fuit , 11- j ve utrique, five neutri, five alterutri pretij jj quantitas cognita fit, càümin illud ipfum pre-, ; tium quondam determinatum confentiant,; ,,, emptio venditio cateris paribus ftatim per- . fe&daeft, Hinc facile tl Interes, fivenditori resilla non vendita, " e db o d55 403 " 1! fed v; g. donata fuerit, & ita ad przteritum "* putativum pretium relatum fit, venditio- ^i* nem nullam effe. fin. med,d.l.37. Cüm ven- "" ditio füb cónditione de praterito nulla fit, "* fi conditio defecerit. Z, 4. /./. j - R/. 1. Si pretium ad prafenscertum re-; L feratur, intereft, an ratione illius ipfius pre- Wt tij emptionis venditioniscelebrandz v: g. Pec v if vinea bis ducatis, quos mar[upium boc , facculus / h Ib hic ebc. continet ymibiempta fit , anipfius emp-. V l üonis venditionis ineunda pretij determi- l [: nandi caufà v. g; bic bortus tanti , quaptum pre- / L Hj in avcá bac habeo ,mibi emptus fit , ad prafens i (j certum referatur. Siprius, fivé hoc à par- " fl ! tibus ducatorum illorum numerum fcienti- 'I?H D bus, fivé hunc ignoranribus, fiveillum alte- n rà iciente, alteràignorante fiat , emptio ven- | ditio ceteris paribus valida , & perfeda eft. L Prob: illud. Ubicunqué confeníus ve- j h rus de re pro certo pretio nummario, id eft: Nü auctoritate publicà conftitutó, tradenda eft, | " zteris paribus emptio venditio valida con-: | ; furgits fivédeindée illud pretium, vel nume- ro, vel pondere [ quà fpecificatione veteres j utebantur, cüm illud ob gravitatem & rudi- tatem non numerarent, fed./ appenderent. Schneid: Manzius 446, 1. Inff. de Teflam.ords wdl Ü menfurà fpecificecur. r i(z sied. n. 7, & 10, ] five c3 arg- 406 g o dboh q "l arctofn, med : $, x.l. a. ff.. de contrab: empt rinc, l. X ff. de rer : permut: empti enim fídes ac luaïï vendii finà quantitate NB.( non precife fine at numeratione, fiquidem hzc pretijfignifican- ii di caufá, quod & per alia fieri poteft, folüm "u requiritur) zw/a eff, princ. l. 9. C.de contrab: ( tm]?fï Cl'gO, 14 Prob: hoc, Pretium itàfpecificatum ap- " XP paret, quid, quale, quantumfit, &puré ve- ioeti nic( marfupium enim, vel facculum ducatos tU veré continere fuppono, alias eadem, que al q.. fupra; inferenda)ergo perfecza eff emptio. prizc. n ^. ssed.[.8, ff- de perical, &* commod: pofteriüs * [/I Uil T ulceriüs refert: anutrid; quantitas pecuniz ar- cz, marfupio , facculo inclufz antecedenter " jamnora, forté quód hecipfis prafentibus & nil accendentibus priüs numerata fuiílet, velam- Si illud: t bobus, vel alterucri ignota fuerit. DN emptio venditio valida, ftatimd; Perfectaeft. dd Prob: Per hujusmodi relationem quanti- us tas certa, & jam determinata pretij fpecifica- tur; ergo emptio venditio valida& perfecta iny tl cít.ipit: med: L8. ff-de pericul. f commod.fihoc: al emptio venditio quidem valet, fed imperfe- J nfe €ta ett. J Prob: Hujuszmodi emptio , quantum in arca 1 t labeo , valet , nec enimiucertum efl pretiumam V evidenti venditione, princ.$. um 1. 7., f de C, F. u ut- 407 hi5 o db efIe debeat, oftendi- f;ygm , utpoté quod quantum ! hi Et magis non appa- 4j 4. tur. »:ed .. 6. ]f.dc R:C. fed fi id non ]j ret, quantum in a rcáhabeam; quantum fit, emptio apparet, quid , quale, imperfeà a eft. argto. init.m ed. l, 8.ff.de Peri- ! '(WQ cul. € eom mod.ideó enim,fi determinatio pre- ertiz commiffàfic, emptio tij certz perfone t Y Mj valida , fed imperfe &aeít, & fub condidone efl , pretium deft- L expreflà: frille , qui nominatus niverit, faca intelligitur; quia, quantum Lb ftenditur, fed VU prcciu m effe debeat, quide O uancum fit, non apparet, med. $.t1. Inft, de ! IH 'yll "i empt. vend. iL ult. C. de contrab: empt. ergo. ümiïiccr E. 5. Quandó pretiumad futurum cer- il b& tum v.g. hi c modius fmmmti tanti , quantt' pro- ximádie 54 bbathi vendetur , tibi venditus fit , jl n pretium fufhcient er certum eft, & fubhae &us emptionis fabfiftit, | conditione contra fed donec diesilla adv enerit, atd; venditio- ï ( nes frumentiplureseo dem pretio fa&z fint, imperfectus eft, argto. m ed. 8 x .Infl.de E. V. rl), Hinc neuter contra- e Lult.C.de C.E. V. / terme dio absd; alterius hentiurn tempore ín eonfeníu tefilire pot eft, fed & diem prafix- u am, & venditiones illiusdiei in foro com. muniter fac&as, quemadmodüm,quifub con- (n (ivà contrahunt, conditionis .E. ditiong (qspcn even- W Cc4 408 'ææoææ" K eventum, ut emptrionem venditionem, in W | quáin pretium cercum confenfum eft, inter & cam;, ia quà pretium Incertum flatutum TU eít, difcrimenfit, exfpe&are tenetur; die j ia (( veró prafixá exiftente, & pluribus venditi- onibus eodem pretio factis, à potiori enim 4 !Cd denominatio defumitur, pradictus contra. m . &usperficitur, & pretium, pretio in vendi- . tionibus fori dieillà fz piüs adhibito , zqua- Wln le perfolvi debet, Z.2. /./. Sed pCCUl Oh ) Quid f dieillà nulla venditio frumenti' Kfacta fusrite Ua E. Venditiotunc retró pro nihilo erit, cunilal J t Dl quifi nullo pretio ftatuto. £z.;ed, $.1. Infl.de » erapt: vend. i l. g. C. decontrah: erpt: hacte- usdictis aec & at - Obeft t Mempretiumin numerata pecu- wia confiiere debet, princ. $.2.. Infl.deempt: c (üi vend: ergo venditio: vimea beo his ducatis , quas anar[uptum boc , facculus hic. efc, continet , mihi ET eripta fit, invalida eft , utpote cujus pretium ad numerum ftatutum non fuit, quiaurredé WïPC Schoeid: d d.8. 2, 2 med. n.1. atbitrari vide- ( tur, /ynumerata nonà numero , acfi, ut emp- T tio venditio validafit, pecunia per nume- Vl rum ípecificari neceflarió debeat, fedànum- mo, id eft; utilla valida fit, ejus pretium in :ïtn [ materiá, formá publicá percuffá, quantum- M de- ) Hüävaleredcbeat. defignatá , confiftere mf bs- Ws o duP 409 lbm, beat, derivatur. Quemadmodüàm ex'con- W Tl cextu obyec?: $. P $. 1. L. a. ff decontrab: empt: t " faris colligicur, & prob: /y sumerata eft diffe- L rentia pecuniz ut fic.fiz, /.88, J 1^78. ff deF.$, IDI)! quia pecuia nomine nuosn ja/üm numerata pecu- DU[]i ] 4 nia: fed omnes ves , tàm - [olt, quàm mobiles , e m 1àm corpora , quàm juracontinentur.l. 222 ff de V. $, cum pecunia. [ianificatto ad ea referatur , ::K;'llï" Ergo fi quain patrimonio fant. frn.l.5. fj -eod, pecuniz adijciatur: aliquid , à rebus tàm im,':; íoli , quàm mobilibus, tàm corporibus , quàm juribus contra diftindtum, ut quaz pe- yw cunia numerata non funt, fignificare debet: r aít nifi materiam formá publicà percuflam ll &c. Sedrem ad numerum dandam fignifi- cct, pecuniz ut fic differentia non eft, cám l ?'*J' camitàà non pecuniá numeratà non diftin- ij guat; ergo. j Ned; movet, fi inftes: Pecunia , que u in arcaefl : nom mumerata pecuuia , fed spf& !DU l corpora mummorum continentur, princ. ; If 6, l. 30. L, ct ff. de Leg. V.. quia fpecies cít. ; j fn.d. S 6. Ergo venditio: bec "'ytz64 , his —— ducatts, qui1n bac arcá [ant , mibiempta frt, " | tamen numeratam pecuniam non continet; [ ! o g es, quemadmo- a Waerzo. quia per allegatas le A k ; du m per fía: $. 4« l4 ff eod: fcertum cor- p W Cc4 416. dbeb o ehet pus uummorum relitium [rt , ut puta cen- " " m zum , que n arca babet , legavit: tunc fun- quit x dq legato effe compamndum credo: pecuni- )! am numeratam intervenire abfoluté & fim- o $ a« pliciter non negatur, fed per allegata verba x&t nontàm quantitatem nummorum illorum, , quàm ipfosnummos, quatenüs cercum valo- h « remimpofirumcontinenz przcife incendifo- DT ]üm affirmatur. argto A. Jf'r de Leg. 3. p idcircó & dari pracife debent, necalijillorum dl locofubftitui poffunt, atd; periculo illius, cut fur tradendi,func. Ned; terret, fiurgeas: Nonubicund; pc- vll cunia intervenit, cateris aribus etiam emptio nä& venditio ritéfacta eft: ut ecce deditibi pec*- 1rmol viam , ut mibi Sticbum dares, . Utrum id Jj contratíás gemnus pro portione emptioms c7 af Ll (S venditionis efl 2 a2 nulla bic ala obligatro UW eff , quàm ob rem dati ,ve uon fecutat 1m 0f quod proclrvtor fum. princ, l.ult, fF. deC ond. &i ( cauf. dat. eóc. Ergo pecunia non fimplici- [T ter certa, fed pernumerum fpecificata, ut pre- tium ineffc precij conftituatur, neceflarió re- TPU« Ill quiritur; ergo. Siquidem dift. anc. ubicund; pecunia auchoritrate publicàánon percuffa,vel , u g cm ccrg gs valor defignatusnon eft, fed v. D in d5 o db ATU T n [ intütum vevotatus , vclquz ,nonquia tantum 1 ! I valorem publicé fibi impofitum continet, & 1 formaliter, fed quia talis materia eft, & mate- rialiter intervenit, ermnptio cateris etiam pari- m'* H bus rite facta non eft, Cdtur, fecüs, Ngrur. U ant: Diftinctionem hanc JCtus Paulus dum hii $, 1. /.5. Infequentia prorumpit: && f/quidem ecuniam dem, ut vem acciptam: emptio e* vent ditio efl, Sin autemrem do, ut rem accipiam: quia h i non placet permutationem rerum emptionem effe : ! ..JW,] dubium non eft nafci civilem obligationem Cec. fuggerit. Ned; 2. hujufmodiEmptio : quanti tu e- iij //l rlm') mi[li,me priüs emptore czteris paribusabfo- luté & valida, & perfe&taeft; ergo etiamhu- (M- jufmodi emptio : quamtum pretsj im arca babeos »l quia $. 1./.7. ff.de Contrab: empr: invicem com- ! ^ parantur, . Cüm quoad certitudinem fibifi- T miles effe , ibidem folüm affirmetur; quaío: l" "mij nonne inftrumento emptionis prioris allega» /W»/ to pretium quantum apparet; regulariterne hn & illudarcáapertà apparet? nonneut fciatur, "a uancum hzc contineat, numerationc opus eít; & cur quoad perfectionem hujufmodi emptio magis illiusmodi , cujus pretium ad ï futurum certum , velhominis arbitrium r6« qï fercur, equiparanda non fic ? lL ï » : 50 VI. 412 £ o 025 " [ i &. VI. i^ " E1 gone & pretium ad Em- « " ptionem Venditionem vali- h Hq dam conílituendam fatis & J certum eft, fiilludarbitrio p -hominis determinandum vt " remlittatur ? ton fs Retium in arbitrium hominis re- lactum, ut fub conditione con- 1'/5 szlp m traQtus emptionis vendicionis p &arc poffit , fatis certum efle poreft. (!M Prob: Ex fcqucntlbus fl 5;. II. Si determinatio pretijar bitrio in- d certz, fcu non expreflic pexfonæ commif- qma fafic, vel quod in idem incidit, fiprecium Yi ad per (onam incertam I'CFCI'REU[' pretc um w incertum , ac emptio venditio abfolute in- valida eft. 4rgzo, $. x. Inff. de Empt. vend, / princ, l, 25.. f. locat. junct. princ. Inff. eod, [4 hn if Prob: Incertitudo fpecificantis , fpeci- , ficatum « quoq;incercum reddit ; nemo enim n dac, quod non habet; ergo. Hinc nl E H —b odb 413 ^&. III. Si contrahentes : bac ves zanti , uanti duo à nobis eligendi ellimaverint , tibi vendita fit , conveniant, emptio vendicio er nulla eft. parit Prob: Individua vaga , & homines in- [ n certi., qui pretium ftatuere poffint, non dantur; ergo pretium ad aliquod incerctum ( modó fpcciücandum refertur ; ergo. z. IV. Si pretium in arbitrium unius ex AUA 11: contrahentibus rcferatur , illud quidcm cer- tum eít , attamen emptio. venditio nullius momenti eft. — 47gro fíz. L. 8, ff. de O. & A. Y m l L. 17.$. 2. F 46.ff. de F. O. illud patcbit,prOb: hoc, lllud conflat imperfecium e[je negotium , il cum € mere volenti fic. venditor dicit ,. quanti velis , quanti àaquum putave yris, quanti aftimae Id veris, babebis emptum. $. 1. l. 3. f- de C. E. ii eft: venditio nullaef. . med, 1. ^r. [f de C. E. uia malls promi[fo pote[ft confiffere , que ex jl un, l, veluntate promittentis flatums capit. — $, 108, ff. de .O. debet in arbitrium rei confer- h Nequée enim j 4. 1. 7. ff. de C. E. eà quad zi , an fit obfiricfus. dare nifi velis , cogi non po[[s.. Med. L. 8. ff- de 0. c A. Ergo. Prob: Ant: 77 veza lenti ci- ementis vee luntatem collatá condutione comparandi , quia um 'w'n 4d[lringit nece ffitate contrabenites., € ta- ! 414 m ozm muh tamen contractus Émptonis venditionis QU contractus bilateralis per fe ultró citroque o obligatorius fit, — Fim. med, I. 19. ff. de V. $, ex quo , fi validus fit , in ucroque contra- y' « hente juris vinculum, quo neceflitace uterq; adítringitur. Prígc. In[]. de Obliz .rcgulariter il oriri debet ; fi enimhujufmrmnodi empto ven- oj ditio fubfiíteret , hic vel ille ned; ad condi- dii donem ponendam. A4refo ffm. med. $. 1. H In[l, de Empt, ef Vend, l. ult. Cod. de Contrah, empz. ned; ad rem , vel pretium praftan- gwlz dum neceffitate ad ftringetur : quiarefpectu ( ejufdemrei obligarum, & liberum quempiam " eíle, contradictoria effe videntur ; fi veró ag emptio venditio hujuífmodi valida foret , R emptor v.g. quia contradus eflec, ad pre- mf tium adítringeretur, & rurfus, cum propriam | ul fuam voluntatem pro menfurá haberet , li- a ber foret: o/lieatio nullaeff. Princ, l. 3. Cod. de C.E.e* F. fccf in arbitrium unius ex contra- yn hentibus pretij decerminatione collatà in 3 vendenris, vel ementis voluntatem compa- Ii randi conditio collataeft, «/4rgto fís. me4.d. J/ gf.fx. Inft, cf (,ult.Cod. Ergo. of E. V. Si determinatio pretii contra&äs "Wplm emptionis venditionisin ar bitrium períonae ndlgn li- m " terüa certs ac decerminate conferatur : cet N db ob . —.,4 I'-s 1"kfIOn* cet multa dubitatio multis antiqua pruden- m tiz Cultoribus , conftaretne venditio tali l modo concepta, nec ne , Tefle $. 1. Inff. de WN ! Empt: & Fend: & l.15. Cod.de C. B.e V. ex- orta fit, inter quos tamen JCtus Cajus, ut, IL) IN qui jam longé ance Noftri Sacratiflimi Prin- cipis decifionem Przzc. £. 2s. ff locat. con- )*r: h dubf. conduttionem (qua proxima eft em- J tioni (5* venditioni , jjfdemquà juris ve- ï iA ulis confrfhit, Princ. Infl, de locattone ee [ J pi condutc, " þb conditione quanti Titius " N N effimaverit ,. flare , eideri afferit , moinüs recté numeraturpretium , ut emptio vendi- T ! tio fub conditione, donec pretium defini- tum fuerit, flec, nihilominüs fufficienter J certum eft. Prob: Decifio Imp. Juftiniani li ita con[hituit , ut quotiens ffc compofrta frt V yenditio , pretium fufficienter cercum effet, J & fub ba conditione [laret. contratfus. r med. ,1. Inft. de Empt. t9. Vend, fm. lj princ. l, ult. Cod, de C. E. &5 V, inucili- tatem commerciorum, ob contrahentium fimplicitatem , &infcitiam , ftante quà hos condigna rerum preriá frpiiis larent, ac pro- :: ane & ' ï ind& perito alicui a[timarori ea dcts;rmin 416 7 -Mo vda.rclinqucnda funt; ergo. .Prob:; Confq£ jil veteres Juris confulti contractusalios , quo- rum materia ad certe períónz arbitrium de- ] ju D rerminandae relatae erant , tanquam materias certas habentes approbarunt , quemadmo- m ümc düm Ulpianus Las. j, de V. O. ftipulatio- riti. nem, Celfus Prz'izc. ^ 7j- ]?" pro fOClO: So- ficit Cietatem 5 eccur emptio venditio , cujus Gion pretium arbitrio certz & determinat& per- p fone tertiz determinandum relin guitur, tani- a quàm contractus cateris paribus materiam w UP certam habens, . & validus, e(tóimperfectus, óm approbari non poflet ? m Dixi fab conditione , donec pretium u W vt defnitu'm fïænt, ]let(y*c. Nam contractus hic, donec perfona , cujus arbitrio deter- tint minatio pretij commifla eft ( quz a illu fM,Fh denominandum cogi non poteít, 4f7g/o d z. taed, $. . lnfl. de Empt. e9 Vend. « L. ult, Cod. de C. E. e*: V. fiquidemillaex qualc: CQ aliorum contra&u non obligatur, nec res quin inter aliosacta cam ligat, ned; Prator quem- V piamarbitrum effe , qui idnon recepit , co- (Il/,' |/ 'git. G 1. 1.3. f de Recept. qui arbit, €5€,) äfbcn] dcfiniverit , conditionalis eft. —.47g70 fmis "] N V fa. * dchoo d A? n fu. med, d. L a$: Cod.. de. Contrab, esupt, Q nam idipfum actumefl,ne aliter empüo venditio Kndc fft , quàm ut Titius v. g-arbitratus (it.ffn, d. 7j. 1 Ng ff-?rofocis. Confequenter, fi perfona prae- Íícriptapretium determinaverit( quod fecun. düm communem zflimationem fieri deber. 111 grinc.l.63. ff.Ad l. falcid) emptio venditio per- ] ) ficirur, &omnimodó fecundüàm ejusaftima- n tionem pretium períolvi, quamvis illud vel a wl emptori nimis magnum, vel venditorinimis t parvum videatur, & restradi debet. ut emp- n " f tioad effectum perducatur. fs. zed: d. $. Ip /ff. b med.d.l.ult,C. Modó pretium manifefté iniquum non fit, aret2/.79. ff.Tro facio, cum, Ij 97;: cüm & hec contractus bonz fidcei fit, tum, 125 " iMfp ciüm veldeminimis pratornon curer, /. 4 ff de Inintegi reff. Tum, quódres bon4 fíde ven- n dita , propter mipimam cau[am inempta nop fferi, hl j ! L54.ff.de C,E, Sed fibi, quod in arbitrium W tercij compromiferit , imputare debet. quale autem pretium manifefté iniquum di. 1 catur, arbitrio prudenris jüdicis relinquo, 1 ] ! 7/ quinon folümctortiés, quotiésultra dimidium J» jufti pretij pertext.expreffum/ 2. C.ze Refcind, cend: verum etiam, fiin fümmá minori pars j) » lefafuerit, reductionem concedert. Idcirc " Jj ditiov. g. qui pretium certum nominare de- terminatus, pretium manifefté iniquum fta- tucn. P 418 dbeb o dbs tuente, contractusquidemità, utrefilire non Aiceat, abfolvitur, attamen , quoniam fer? e« |j psens eft perfonam arbitrio fubflituentium, ut, iil quia fperent , eum recf2 arbitratürum , idfaciant, i )54 non quia vel immodiceobligari velint, L.:o ff.de )ï Inj Oreris libert.ad judicem, qui pretiumjuxtabo- j nv ni virijudicium adequitatem reducat, recur- fus datur, Arbitrorum egim genera funt dua, v V unum ejusmodi,ut , frvé equum fit , fVveiniquum, I qarere debeamus. Qued obfervatur , cim ex v compromiffo ad Arbitrum itum efl, Alterum e- r pï( « jusmodi , ut ad boni viri arbitrium( qui non Stoicé, dequoSenecainprinc Epiff. 4.1.1tàad Ü lia Lucilium fcribens: vir bonus tam citó nec freri n9/ f// vt otefl , nec intelligi: Jfc quem nunc virum . bo- aum dicam? bujus fecunda note , nam ille alter ml fortafs? tanquam phenix femel anno quingente- N fimo nafcitur , nec eff mirum , ex intervallomag- '71?! | na generari. agit; neque oppofitivéad civem t bonum, uti ab Arift: J/b, 11. Ethicor. cap.3.e* ,minati lib. 3.Polit: cap. 4.. Ubi,quenam viri boni, P"IM( .& civis bonidifferentiafit, oftendit, & mul- inffrh toscives bonos, fed nonvirosbonoseflfe do- hum cet, accipitur ; fed Juridicé, pro eo, qui vel oca ab experientiá, vel naturz beneficio, velà 97 fingulari artificio reialicui dubia, & incerta Wy, definiendz & determinanda[ peritis namd; 'm, [/] CICI- infuá arte credendum efletrito axiomat "d d tur) engb o dho »- 19 I 4 t tur] aptus eft. Bechmann 444 7. ff. de: C. E. l &fh Er771 ^ u eirca ffáems fumicur ] redis? debeat. nomizatim per[ona fit comprebenfa , cujus arbá- v tratü fíat . med. j fin, l. 76. ff. pro focio.argto. 4l / $. 3. Infl. de Obl, ex confenf. princ. $. 3. 1nff. de aci: fin autem ille , qut nominatus eff , vel nolue- wm? vit , velnon potuerit| ia enim contingerepo- 'WI ceft, uc, eító nominatus pretium decermina- xp.f,iïg re voluerit, attamen, vel quód morte prae- "T ventus fit, vel quód cognitio quancitatis ve- M ri prerij capcum ejus excedat, vel quód merx /(M cerminos fuz profeflionis, & artis non con- L',AL!VL?, cingat, hinc celpa foret, immifcere ferei adfé 171 non pertipenti, l. 36. ff de R. Iu non poffit] "T pretium . defimire: tunc pro nibiloeffe venditio- 1 M pem ,tamquam nullo pretio flatuto, fin. med. d. S. l J 1.Infl. de Empt. vend.ej- l. i$. C. de Contrah: Mmgl Siquidem, Wi empt: argtol. 44. ff.de V.. 0. n quia unusinvito altero ad alicujus tertij deter- ( minadonem convolare non poteft, cüm à Ü perfonámon [it vecedendum ejus , cujus avbitrium n2 snfertum efl. finist. &3.f.deF. 0. . Ydipfum e- » " nim actum eíft, ne pretium cercum alitet àps páreat, quàm ut nominatusarbitracus eft.arg« 4 to. finis l. 75. jf-Pro focio. — Si [ab conditioneres d "yenterit , fiquidem defecerit conditio, nulla eft emptio. med. l. $. ff.de Pericul & 3 colm;nod; Ha- Qccn'u's di&;s üec Dd a Ob- 429 ET Obftat 1. Ideó, fi pretiumin perfonam ( u u incertam relatum eft, emptio venditio nul- laeft, quiapretium incertum eft, fed, fipre- (C[W tium inperfonam certam relatum eft, illud e- ) a tiam incertum eft, cüm quanti ille, in cujus 2 arbitrium precium relatum fuit, hoc zftima- (v turus fit, incercum fit, quumin infinitumil- 1ud zftimareforté poffit; ergo emptio ven- n uf ditio pariter nulla eft.. Cüm concedatur to- mott tum, quiafuppofitum muütatur; in majori e- luntà e cenim /y incertum pro eo, quod,quale & quan- POI cumfir, non oftenditur: in minori veró pro quem €o, quod, quale& quantum fit, quidem o- Lj ftenditur; fiquidem illa pecunie fumma, n uam Titius determinaverit, incendi demon- mot 1-4 firatur: fed quale, & quantum fit, modó " nonapparet, fumitur. eün m NedQ:;2. .Pretiumarbitrio perfonz certz uniusex contrahentibus remiffum contrac- Id tum emptionis vendicionis vitiat; ergo etiam yust pretium certe perfonz tercia remiflum ean- prct demvitiat. Siquidem emptio venditio prior elt non ideó viriatur , quiataxatio pretij arbitrio voli utio certe perfonz remiíla eft, fed, quia perfone uniex contrahentibus commiffa fuit, cüm V obligatio, qua neceffitate contrahentes non "T adfítringit, nulla fit, confequenter, fi caxa- IT ertize : ;io Preuj in arbitrium. perfonge certe t àjt quo. L ib5 o dbit 421. 3 At " ( uoniam, cüm hzc unacontrahentium non ;kkïnm fit, ex illà relatione fa&á obligatio, quz neceffitate contrahentesligat, oritur. — Ne- mægc !MW qué in poteftatecontrahentium obligari, nec ne, eft, collata fit, emptio venditio valet, "K licet imperfecta fit, Ned; fi inftes, Defignatio fuccefforis 'ili Ü h ín univerfum jus, quod teítator tempore bv A | mortis habet, in nudam & liberamtertij vo- li luntatem expreffé, & dire&é conferri non A poteít; itad; fi teftator fcripferit: beres effo, A quem Cajus voluerit , inftitutio inutilis, priac. U l. 33. ff. de Heredibus in[lituendis & teflamen- L5 A tum nullum efl. argto med. $. 34. Infl. de Legat. imó nequé legatum, fi Tiitius voluerit, valet, ) Ü fín.l. 52 ff. de Cond: , Demonít; ergoetiam de(ignauo pretjjin perfonam certam terti- NU am rectéconferri non poteft, atqué fi Mzvi- J us: domus hec tanti , quantum pretium Sempro- | ij nius defianavverit , tibt vendita fit , convenerit , retium inutile, ac emptio venditio nulla Ü i eít. Przterquam enim, quod ab ultimis voluntatibus ad actus inter vivos argumen- :; tatio bené femper non procedat;ideo TCtus Cajus;z princ, d. l. ». Inftitutionem illius- Ü modi voluntati tertij commiffam inutilem elle non concludit, quia incerta eít: fed res decreverunt , teffa- U d Q guia fatis couflanter vete j "^H- 421 OO o ïfä L enentorum jurád Tpfa per fe firmaa effe oportere , mon J)'Ue ex alieno arbitrie pendere ,cui di(po(itioni, ut. .üdmo poté à quá tota facultas teftandi Romano. zum flaxit, omnimodo -(tandum eít. ld-ü ms& j yot Circó predium in arbitrium tertij collatuin i fufficienter certm e(t, uti amplüs ex $. 1. 7 de EC F.L6 ff. de R. C.L 30 ff. de Legat, 20 "w 54 ff. deV. O. Luli. C. deC. E.ef F.ehe. pa- l P!M tet,. Jampnatura contractuurm, ned; ex fe, du ned; adminiculante lege ctl«ntialiter requi- pal unt Dt,né eorum materia derermination: tertij remtttipoflfic, tedimmediateà contrahenti- qmd nan bus neceffarió determiosndafit, Quemid- dl Iodüm ex /. 75. e$ 76. ff pro focio, princ. 1. 25. ff . loc. cond. L. 43. ff. de F. 0. claré eruitur, En Mut n ] difpantas. Nequéobe(l s. — Emptio venditio: f $7- u : chus intra certum diem tibi placuerit , erit tibi N emptus aureis tot. Subcond:tione valet.$. 4. UT . de Empt: Vend: ergo ecdamf(íi venditio : bac Wj ves tauti , quantiplaeuerit, tibi vendita fit, quia, fb cüm nihil, quod ]ibertatem. voluntatis tuae tun certis terintais cirenmfícribit , fic, eadem li- It berrimaztuz difpofitioni commifla eft, non d fubfi(tat. L 7 ff de Contrab: emptio, &b fal- 'fgis c te m hzct Pecres tantiquantiimtra quatuar Jfep- ánk[ pnmanas placuerit , tibi vendita effo: lub condi- lil1 piam m tionevalebit, qu.u(-)d ,Íi res que 145B- ET 423 L L tanti , quanti intra. quatuor féptimanas tibi pta- " * l cuerit , venditafit, quoniam , quum exprelia p i 0. m fum't, contin£e- . U conditio: ff pretium defrnitu atur, & hzc: ff volueris, comprehenditur , !l mediaté & dire&é voluntasqué propría im w]ir ro meníürá habetur. Aít quando v.g.e- l'!nï quus ad. probat ionem E. G. fi tibi intra quatuor 'r; vialibus centum uen- féptimanas placuerit , impe ditus [fit , conditio: ff v Ü lueris, neutiquàm diaté& directé vo- àit n includitur, neque imme M Juntas ipfius proba ntis pro me níurá eft, fi- no lens volens ad probatio- [f quidem equum T nem fuscipere, & fi tempus probationis, Ilf absque eo, qdo d illum tibi difplicere mani- feítatum fuerit , elapfum eit, eundem recla- du ^ manzeectiam propriä tua voluntate & retine- ! ! re cogccris. rj Neque fi inftes r. Si res ità diffatla fit iM " st ; difp licuiffét , inempta. effet; conflat non. ejje ub conditione diftra&lam , fed refolvi emptio nem u'l! IL ! M f«b conditione.l 3. ff. de Co ntraht empt: crgo e- ditionis à libe« Y J) tiam exiftentia emptionis ven " ro.emptoris arbitr io dire&té dependere po- ! teft,, Quiad.] d e emptione, cüi pacdtum adje&um fuit, loquitur. legis commifloriz claris D. D, Frantz. Prodrom., [ J uflinian. lib, Pa&um autem legis ] 3- tlt. 246 Sæ 8' no 696 commifloriz contra &ui emptionis venditio- nis Dd 4 424 Gb o ctah nis in favorem venditoris ( venditoris eniím f causá cavetur, Z ». ff. de Leg: commiff. ) adijci- mpcd s5j j tur; ergo , frres ttádifirac?a fit , u t fi difplicuif- ftt , inemptafft. Lyinempta fit, ità accipitur, f mw" j venditor rem inemptam efle velit, 4,/, », 4e W ^yWl Leg, commiff. nam legem commil/foriam , quaim venditionibus adijcitur , [lvolet venditor , exer- m " cebit , non etiam imvitus,L, 3. fff. eod: quando- vt Quidem quoties quid in privati alicujusutili- vt tatem conftituitur , toties tacita conditio , wl pic niftille , cujusutilitas vertitur ,aliud velit ,fub- intelligitur, & quotiesactusinalicujus favo- ii rem nullusredditur,toties fub tacità hac con- j ditione, //ille , cujus favor intenditur , aGum Itl pullum effe velit , fieti cenfetur. 4Ygt0, $. 10.L. Y 1.f deO.N.N. — Quiaunicui Í5 licet contemne - d s (Usto vePac, quepro fe introduita funt.rmed. L,Ax. f. de CMinor. & omues . licentiam babent, bis , i h que pro fe vatrodutfa fant, venuntiare, ffn.med, [, n 25. C de Pacf. ne, quodfavore quorundam con- dtm f'itutumefl , quibusdam cafbus ad leffonem eo- oy Qyer vYam inventum videatur.l. 6.C.de LL. Atque, qod ob gratiam alicui coucedatar, in ejus difpen- [A47 aium vetorqueatur. c4p. 61. de R. . 12 6t0, Con- 162/11; Í:quenter de(trnctio hujusmo li contractüs ilcid emptionis venditionis non à tola volunta- "m te emptoris, fed ab arbitrio utriusque. con- lini trahentis dcpcndc:. ucn- tiag Qualis j'am confeq Mi- A*S ä Ms Miniüs fi inftes2, Juxta corimunem , ! pihilimpedit,quo minüs füb conditioneinter i "- partes: fj intra menfem pretium foveris , fun- ^ : l. dus Tufculamus cemtum aureis tibiemptus effa , fity j * ' * quó d conditionis exiftentiain emptorisatbi, | "I trium , qui & pretium intra menfem prz- "^ fcriptum, utconditio & emptio exiftat, fol- 'M vere, vel etiam, ut hzc, velilla deficiat, 4ii non folvere poteft, collata fit, validé con- iiïtaudn veniripoffit; ergopariternihil obftabit, quo u | minas inter partes emptio: fauzdus T u/culapus Wa Ü tanti, quanti-volueris , tibiemptus fit , eltó , ari, W & quantum pretium , utemptio exiftat, cax- [ arevelis, an, ut eadem deficiat, nolis, ar- n bitrio tuo remiffa fit, ab conditione validé M nonítet, Quiaincafu priori perfectio emp- ] tionisnon tamà voluntate emptoris, quàm j fa&o folutionis, tanquàm áàcafu pendet; N cüm etiamfi emptor folutionem avidé velit, 1 eádemtamen non peractà emptio venditio n non purificetur, atqué, fi pretium placitum d folverit, quamvis emptionem valere nolue- rit, ea tamen tanquàm pura fubfi(tit ; fecüs 4 in calu pofteriori , ubi immediaté directé & explicité perfe&tio emptionis venditionis vo- luntatituz commifla eft:(ivé enim aliuspreti. um definiat, & tu i-llud acceptum feras, emp- T Dd5 tio 416 dtab o eom 'l 7 tio perliceretur, fivé ipfedefiaias , & illud no« j lis, eademnullaforet, Multó minisfi j P Inftes 3. allegando/. 3. Cod, de Dot: pro- qad milfio cm bacS. 4.l. 69. f de jur. dot. jun&. Ló6. ff. de R. G latisfolvatur. . ob mü* Ned; fi 4./fz, $.2.1 46.ff.deP.0. Utpoté inqua non ipfa obligatio, fed tempus eandé p com tollendi difcretiont debitoris commilfa eft. : Minüs fi s. 1//5, f volet , Stichum do , con- n ditionale efl iegatum. S. 1. L. 65. ff. de Legat. 1. st ergo etiam Tirio, ff velet , fundus bic. decem &co fforesis emptus [it, emptio conditionalis elt, cüm in calu priori exiftentia creditotisà vo- vili a luntate creditoris folàm dependeat, quod vel maximé ob jam di&a fieri poteft; | in ca- ?OICR Wt i fu veró pofteriori exiftentia non tam credi- unf ) toris, quàm debitorisà voluntate ipíius de- bitorís, cui tamen obligatio juftitiz neuti- 17 0X uam fuas cunas debet, immediaté ortum Qu trahat. Loecatio conductio ]s Ned; fi urgeas 6. inarbitrium locatoris validé conferri pote(t, QU dar rinc.l. 24. ff. locat, Ergo obligatiojuftitiz «ommutativz à perfonà debitoris ortumtra- « TUf here poteft. Quialocationé conducionéli- berrimz locantis voluntati,velfub conditio- M IY ne:fibic voluerit, el qnod in idéincidit: aliquz bujus determinatiom ve- l.l partem illius nece[[Javiato liz- — 427 üüdüa linquendoimmediaté,direQé & explicité corn- mitti pofle. 4. pripc l. 24 non exauditur; fed M operis facti approbationem in locatoris vo- IWIJ' un:atem, non quidem liberrimam , ne ipfi- us obligationis ma o zis& minüs ab illà faltem j I dependear, féd quatenüs eadem arbitrio bo- 4 )V ) J.l m niviri correfpondet, reijci pofle, d. 4 tantüm ^ comprehenditur. UT "Nedsfi7. $i focietatem mecum coieris eá Mi conditione , ut partes [ocietatis con[litueres: fo- Ti ciecas valida eft. prize, L. 6. ff. pro focio. Ergþ Yi : & conítitutio partiumin perfonam debitoris validé conferri poteft. — Quiaper /y partes , ut Iij 11 Wi IT ex verbis finalibus ipfius , 6. Sat claré erui Q porefc, partes lucri & damni intclliguncur: u partes aucem lucri & damni focietatis partes T non fubftantiales, fed folüm accidentales arg- J t01.77. ff. profocio fant3 non enimad focieta- u ti: exiftentiam partium lucri & damni deter» minatio, quemadmodüm ad emptionem n md L pretij fpecificatio neceffaria eft: nam five fo« l ) cius re non ampliüs integrà partes lucri & j damni determinare velit , fivé nolit, propte- f reà focietasned; perfecta,ned; imperfectared- i ditur: fed focius ob contractam focietatem , ), donec negotiajam coepta, vel à fe, vel ab alijs mï abfolvantur, indiftin&té exfpectare tenecur, rees jïn $, 2, L 1. ff-profocio.. Confequenter pa lus 428 jucri & damni partes accidentales veré funr, " j artes veró contractüs accidentalesin arbitri- um contrahentis certis limitibus circumfcrip- R-j* cum conferri pofle, jam jam conceflum fuit; y)m undeé unius fociorum arbitrio, itàtamen , ut jip f tota res ad arbitrium boniviri, tüm ob ratio- Y yM nem fuüpra di&am, càm ne focius defigna- a0 tor facultatefibi conceflà captiofé utatur, re- AL digatur, determinatio parcium lucri & dam- "d ni committi poffe, hactenüs dictis non nocet. qual Multó minüs, fi 7 Inftes 8... 5 coíta [it focietasex bis Partiäus; I quas Titiusarbitratus fuerit: [i Titius, antequam $ avbitraretur , dece[ferit: nibil agitur. princ. 1. 78. ff. proocio. Exgó parteslucri & damni partes um'g« non accidencales, fed fübftantiales funt, ali- tilà &s his etiam non conftitutis focietas, utpoté Vil partibus fuis fubftantialibus jam determina. !] tis, fubfifteret, Siquidem antecedencis fup- i pofitum non fubfittic; non enim princ. cit. l. ) T 75. De partibuslucri & damni, fed de ope- r ris, vel rebus, quarum determinatio arbitrio n Titij remiflz fuerunt, loquitur; adeód; ea- i dem departibus contra&tüs focietatis fubftan- Nrt dalibus Brunnemann ad 4,/, iz sied, Gotho- 1yji Éred: adeandem feb li, Z. incelligenda eft. ul Ned;obfítat. ^. Gezeraliter probandum eft, t 'ääimnquä in bonafídei judici]s confertur in 4r1n:- Irt- Eu iü»' db o didb 429 [ ' äf'w ! | irium domini, vel procuratoris ejusconditio, pre boniviriarbitrio boc habendwm e[fe. $.1.1,22..ff, X 1:'. I'H?« de R.5. Ergó ille contratus, quiá debitore ftatum capit, validus eft. Eóquod per/jcoa- Ia. Qu ditio non conditio poteftativa, dire&é & ex- i plicicéin voluntatemliberam debitoris colla- ta obtextum exprefTum prizc,L.8. ff. de 0, bt J h WA A. L17. $3.L 46. ff. de V. 0.l 13. C.de C, E. Q FV. Sedreiapprobandz, vel reprobanda Ll qualitas , quemadmodüm $. penulr. 3. de E, cf- V.princ, l 24.. ff locat, l. G. ff- pro focia.fiza. med: Zyxmä 1.4. ff. de Contrah: empt: Gothofr. ad objecfunms Ht $ .[ub lit. M, intelligatur. ] i / j Ned; ; Si res fungi bilis, cujus detcrmiQ Ma natio quoad quantitatem arbitrio tertij rc- J ah miíla eft, legata fit , nequàpconditio lega- l g 10 tali inefl , nequ& mora. . Princ, $. unic. " L i. ff. de Leg. 2. fed illud purum eft, y) d. $. ergó etiam, fit emptio venditio , cu- 'HL jus pretium arbitrio tertij determinandum j relictum, celebratafit, huic ned; conditio , f neá; mora ineft, fed pura, ftatimd; perfe&ta 'l exiíti. Nonenimideólegatumità relictum urum, &illiconditio non ineft, quia de re fungibilieft; fed ideó, cum tefte Ulp: JCto med,S. um,l. . f. de Leg2.. Placeatin teffamentis, !, fi determinatio quantitatis alicujus legati in alterius arbitriuma collata fit,; eandem veluc ; Ccer- 430 "— g[blt certam & determinatam quantitatem boni vi. ,.[nalu riarbitrio nobis folüm patefaciendam expri- pnp mere; quia teftatoremnon tam voluntatem süu liberam ejus, in cujus arbitrium deterrpina- UL tionem quantitatis contulit, quàm pot.üsip. M fas vires fui patrimonij, f/sis $. wz, L. 1. fj.de i Leg.2, àquibus tanquamcertis & determi- ! Datis. $. 1. ». ff.de C, E. Ut quantitas le- qthi u ati determinetur, voluit , in favorera ulti- marum voluntatum , qua. du nibil/it , quad m Á mazis bominibus debeatur s quàm ut fuprema va- Dati luntatis ( poflquam jam aliud velle mon po[fut ) lüber fGt (H'ylus , &b licitum . quoditertim non redit, pztc y) 4m aybitrium. finis, [,x, C.de Sacrof. Ecclef. pinguis V, üs, & pleniüs contradtibus interpretanda T funt, primarió refpexiffe Jure creditur. n(;ä Nedq;7. Quandódos, cujus determina- j Ti tio arbitrio tertijcommifla, à Patre legatà m AF e(l, Tubero J Ctus perinde boc habendum ait, ae Ó nl frviri boni arbitratulegatum ff princ, L. 45. ff- "r de Leg.3. ErgÓ qnandó illetertius , cujusat- ( bitrio determinatio dotis remifTa fuit, bane W n . determinare vel noluit, vel non potuit,lega- !j tom hujusmodi aullum non eft, fed ad arbi- ! u trium boni viri recurritur. arg£o cit: pripc: er- 4 I góetiam, quandö determinatio pretj emp- tionis venditionis arbitratui cettj Titj v. g. r deC relicta eft, perindé babendum eft, ac fi viri Q db o 2525 42! h j boni arbitrio ea commiffa fuerit, & fi Titius d. nominatus pretium definire five noluerit, fi- ) ?l venon potueric, emptio venditio nibilormi. o nüs ftat, & ad arbitrium boni viri recurritur, r M uiain dotecalimodo legataillius favore. arg- M fo. $. 4.L.69. ff. de Tur: det: fiquidem reipsbis- lil caintere[l , mulieres dotes [alvas babere , proptep ï'l q:i[rg quas mubere po[funt, l. 4 f- de ur. dot: cim dota . ihtt 1a5 effe feminas ad [obolem procreandam , veplen- n:t',r[ ] damque liberis civitatem maximé fit necc[farium. x fín. l. x. ff. folut, matr.. non tamillius determi- natio modó facienda, quàm declaratio, ac nj U/W/(iï atefactio arbitrio tertij commifla.eft; quo- niam illa ad aliquid certum, ac determina. hr tum , unde ejusquantitasfatis fpecificata eft, ::m:; ad dignitatem nubentis, ac ducentis fz. [, tll 60. ff. de Jur.. dot: nempe,facultates, ac ad st numerum liberorum teítamentum facientis, nam 4pparet , quantam dotem cujusque fflia boni mrl l viri arbitratu con[litui oportez. med., d. l. 43. ff- r :a:üif de Leg. 3. & inter modum conflituenda dotis , & corpus ignotum , differeutia magnpa eff.. Dotis e- m,;:»' l J ! nim quantitaspro modo facultatum . Patris , ac dicnitate maritt con[Litui pote[l. fu. 8, 4. l. 69. ff-. " de Iur.doti relata efts unde quó minüs alius quantitatem dotis, fiin teftamento nomina- À tuseam declarare vel noluerit,vel non potue- 1 l rit, declaret, nihil obeft, quemadmodüm Ms )O 4 | 432 &b o ab venditioneuanti tuemifli contradá: five tü ipfe five alius inftrumentum defuper quon. dam confectum proferat , nihil refert; fecüs ) in emptionevenditione, cujus pretium arbi- trio tertij certi determinandum relictum eft. W Denijineáj;s. Siille,qui nominatus eff , retium definiverit , tunc N B omnimod? fecun- Qï dim ejus e[limationem ( pretrum perfolvatur , &0 ll ( res tradatur, med. 8.A. Inff. de E. & F.cl aült. C.de C. E. & V, Ergófi nominatus preti- umrqmanifeftéiniquum ftatuerit, ad judicem , ATK ut ipfe iniquitatem pretijauferat , acexceflum hn minuat, recurfus non datur, Cüm/yornzi- g. modbin fuà rigidá fignificaioneabfoluté fumi nequidemab ipfis adverfarijs poflic; aliàs de- ilu, cerminatione pretijàcertio factà mutuo par- ( tium diffensuab emptionis contracu recedi * nequidemliceret5 multó minus/ 2. C, Ze Re- &i CGindend, vend: hiclocusforet, quo ergó Ju- wnd readverfarij/y omnimod?icà, ut cafus hos ex- a, cludat, capiunt, codem & ego illud, ità, ut Qist cafum manifeftz iniquitatis non comprchcn- nam dat, intelligo: & dicoallegatum texcumregu- M, lariter, nift manifefta predj determinac ini- ffcgr quitas appareat, quo cafu hzc actione empti tj venditi corrigibilis eft, & civiliter, ità , uc va- " lorem contractüs fignificet , artamen corri- ende manifeftz iniquitatis causà officium W judicisnon excludat, procedere. - & VII. Wj i ehobo dl 433 lts S. VII. *j uf An veró, & quomodó preti- ïþ»lul um;.;*;l: . um Emptionis Venditionis * 'WW uni arium efle debet ? Ms pec 9 [4 7w Retium, uthocemptionem ven- l[eh ditionem validam conftituat, ia (l WJ:" 4 " pecuniá formaliter cali confifte- t l ! 4 à| re neceffarió debet, princ. $. 2. in[l. de E. F. J fm fn:ä- Io[olofgd:C-Ec "h Prob: ; n iz- Sicut aliud eft vendere , aliud e- ghere : Alius emptor , Alius venditor , ità pretium U l EJ d aliud,, aliud merx. princ, l. 1, ff. de Rer. permui ; C€rgo, fen] Prob: confq: Si juxta fententiam Sabini a & Caffijjam pridem tefte fze $.2.19/]. de Empt: vend. &i $, 1.Lx.ff.. de Contrab. Empt: abroga- t jl h-ï' tam, &aliz res pretium emptionis venditio- (f nis effe poffent, quia, quznam merx, qua- j nam predum effet, uti in permutationc. //z. " $. 1. Lt f de C, E. princ., l.x. ff de Rer: permut. 17þ 4l diícerni nonpoffet, utraj; res & mercis, & pretij vicem eodem tempore gerere rectéva- fü r leret; fed cüm rartio mor patiatur, s£ «n4 ea- demque res e$- veneat , C prenuum fit emptionis, "M | J " : K l.y. f, de Rer, permut: codem vernpore u- (Ouài :434 mepe i crad; res& mercis, & pretij vicemgerere re« f N &énon valet; crgö. Prob: ». Contractus emptionis vendi- a tionis contractusnominatus, fub[e negotia, ,a ) AO quoad fuam fnbftantiam numero tantüm differentia , uti / djfp: 1, Dictum,; continens, m eít: aít, fi ex fuppofito pretium emptionis T venditionistàm in pecuniá, quam in alijs re« s bus confiftere poflet, ille plura negotia nu. irci mero tantüm interfe diffzrentia, cum emp. i [un tio, cujus pretium pecunia eflet, ab eà , cu. S»ipro. juspretium in re alià confifteret, utpoté qua ii iert vera permutatio foret, fpecie differret , fub fe non contineret; ergo, quod nullis adhue 1'dpf fuffragijs cornprobatum vidi. ij Id Dixi pretium | emptiomis — "venditionit in. peeunià. formaliter. 1ali. confiflere nece[fa- f.f!Cl 5à debet. |n quà formalitate non pet lt M ipfum. aurum , argentum &c: quia hzc adinftar aliorum metallorum absqué eo; [ d quod rationem monetz, feu pecuniz forma- wl Jitertalis habeant, dari poffuot, ned; praci- by séper iplam. impreffionem & fignationem m alicujusfigui , characteris, velimaginis,quo 1 moneta fignati folet; judai enim, quemad- modüm ex Tacito s. Hiflor; conftat, nullasi- l W màgines admiferunt: eftó , quod addit, de onimalis effigie ( ignuit afininum caput ) fidi N tium fit ; quos j[urcæ,im;taucur,qui nullas Pl' OPQ g mboe 434 t «"ptopterea imagines admittunt , quód in Alcorano tarm feveré prohibeaatur; quan- i"'«'wdfï " quàm per ea, quz Leuclaviusin Pandectis | j * Turcicis cap. 10. habet, illas, quz nummis. M * -ab ali hu js inlculptz funt, libentiffimé hodie -w..wï U n : ample&antur, nedi, &t Bechrnan 24 /.1. ffz ! | de C. E. lubijcit: T baleris germanicis, prafer- TT I | tim quibus aut ipfius Imperatoris ,aut Ferdinanai " ^ Archiducis , aut feptem viri Saxouis vuliusinfcul- M ï*' m pti funt , usquà adeà infefi fimt , ut ex illis ipfis ff- t l | Biprobibitisimaginibus sgnitos avidiffem? expe- * | t49£1 & quis& hos, & ilospecuniam forma- (*ïlgf; liter talemnon/habuifle, velhabere negabit? uf/!r( fed per impof(itionem certi & deterrminati alicujüs valoris materiz certi ponderisaucto- "| ritate reipublicefactam j c*gn[ytuitur.'ä'n.;l, I, Jf de Contrah: empt: hine M Inferes Pecuniam tepro batam pretij Iv loco dati non poffe, & fi defa&tó detur, con- U tractuminnominatumcelebrari , modó hzc f nullius valoris penitüs fit; natm, fi ejus afti- matio diminuta tantüm fuerit,utiqueillam;: ; absá; eo, quod ex hoc contractus emptio- nis venditionis vitietar, eo in' valore, ad: quem tedacta eít, promitrtere licet. B. 2. Quod & ad valorem contractüs emptionisvenditionis caterisparibus füfficit;! five deinde illa partes materiz , quibus cet- e 2 £u$ 436 dée o Gdb á ættm «us yalor auctoritate publicà impofitus eít, er certum pondus v. g. bec demus ducatis tor, L. IN quot libra: five per menfuram certam , 475$ gk,(h' amar[upium hoc continet:ive per numerum ceg- guimnci" viginti ocfo ducatis tibi vendita fit , àpar- lïav tibus contrabentibus fpecificentur, Prob: jacn coníenfus mutuus de re pro certis partibus (s alicujus materiz, quibus fingulis certus va. jii lorauctoritage publicáimpoticus eít , quate- fy; nüs hic illis impofitus eft; tradendi, emptio if venditio eft. $.2..m/f. de Empt: vend. princ, c$ ln $. 1. L 1. f de Contrab: empt: princ: 1. ff-de Rer, vl quia contrahentes:zz pecum'd Z20ACOr- PCV mut: PW gora cogitant , fed quantitatem. fin. S.1.1 94, ff- W! de Solut, Sed quando v. g. domum ducatis to£, m uot libra, marfupium continety velpro unálibra ii ducatorum. tradere, mutuó coníentitur, "um confenfus mutuus de re pro certis partibus a- ia licujus materiz , quibus fingulis certus valor Yor au&oritate publicá impofitus, quatenu: hic ii illisimpofitus, tradendi, eft; quia contrahen- or tes inillis ducatis non corpora, fed quanti- T tatem cogitant; aliasper/y prolibráanri, vel ht perzó pro auro, quod libra continet , exprime- hi rent; atque ficuti numerus v. g. 128. pecu- 4 niz formalis fpecificandz causà à contra- [ bentibusadhibetur, ità &/j éira ratione illi- W us 437 docb o 555 tj e us determinationisà contrahentibus adijci- fW! Jtj, tur; ergó. undefolüm redté H Mlq [/ Inferes Emptionem venditionem non M ,n effc, fijucnon pecuniaformalis, fed resalia de- M. *lr tur, velfa&um aliquod praftetur, ab initio- ïä. ftatim conveniatur, quanquàm contrahen- lh;n ) n tes emptionis venditionis vocabulo;v. g. veme do tibiin[ulam banc , ut aliam reficias , ucantut. l L dllä fin: 8. 1. 7 6, ff. de 4df. empt. & vend. & L1. C, L! de Rer permut, cum ne c ex pratorto, nec ex fo- n lepnijure privatorum conventione quicquamim- Á mutandum fic, nec ca, qua vel lege, vel per i pretorem introducta fümt, privatorum pacito- " nilus infirmenctur.prínc, & fin: L.27.ff. de R-j. v'W, &is mutari pof- ned; 7u5 publicum pri vAIOTUm Pd j fit./ 35./f. de 1773 Sed fi, quód contrahen- l tiumalter pro re fe&tione alterius infula , in- i Ínlam dandam, a ltet pro boná infulá dete- T rioratam reficere, an obligatio ad praftan- j^ dum promiffum exempto ,an exalio negotio " oriatur, parüm curantes verépromiferit , ex l circumftantijs pateat, refectione, vel datio- ^ nefubíeeutá contractum innominatum nal- H €i. /, 6.ff. de Praf.verb. — Si verócontrahen tes dictáà conventione tantüm emptionem ] venditionem , & nullum aligd negotium in- j : tendc;c voluiffe, fat claré colliga-tur:i pat- e 1 438 &abogís " timob defsdum materiz, partim ob defee, - gum confenfüsplané nihil a&um fuiffe. " f Dixi 5 4b initio flatim conveniatur. nam u D í:cüs eft, quandó partes de certo pretio nuim: nario ab initio quidem convenerunr, jn fedc oufentiente creditore (quia aliud pro alía r $avito creditorifo qui gT Tvinom potefl, finisS. v. l, 2. f dd I C) res aliz pecuniz locoà debitorein ya (ott folutionem dantur , tali enimn in cafa em ptio. fiis contractus non immutatur, (ed in fuá füb- d ftantià perfeverat, nec habetur, nec con. jl ftituiturirritus, /, 9, C. de Refcind. vend. placito m enim fretz'a,.licät no n numetato,;//Giusmodi con- graiusitat, eó»non babetur irritus. med, l, 9,4. aïf CoEö'V- Cüm o pretig numeratio , fed €onventio perficiat fine ) Jcriptis babitam emptio- Wen. fín.S .L 2. ff de Contrab: e n pi: atQs 2iti- " contratddás fpectandu fit, ffnis l. X2.. F. ad Sctis CMaced fin.S. 3o.À t * ? Jf. depofit, frri. l. 9. f. mand: ened. $. 2.1,58. ff. Pr 0 focia. ï! Dixires alis loco pecunie à debitare 1m folutia- gem dantur. Quia facilé ità evenire poteft, utpartes emptionem venditionem ab initio 4 quidem veré contrahant, ex poft fado verà Conventionem Priori contrariam, utnonpe- cunian.umcrata,— fedresaliacerta pro re priüs M venditcà detur, i Deant, quo cafu,licéc, Con. T modo qua[irenovatus folüm con« Vendo quodgs - h fl a« d5 o tb 439 'i " | gyathus videstür, mied, $. 6, L. 7, ff. de Pacf: atta- li ! men ex hujusmodi novo pa&to prior obliga- £ W m rio vceré non fervatur, JL d pro ficiet pattum illud (ä ':t Q adnovum contratium,med.S. .L 2. ff. de Pacfis, Ty uoniamPriore emptione veré difcefferunt. (l i . argto. finis. L2 ff- de C, E. & La ff. de Refcind: QU venc L / llaloco pecuniz debitz, L Hquidcm resi utpore que proprer diflolutionem prioris il contra&üs creditori non ampliüs debetur, i il fed ad novum contractum fcilicerinnomina- L cüm conítitüendum, & non mediate, fedim- !(l Mi mþdiar& fpecies pro aliáfpecie dacur. Sed A TÀ h Quid fi partim res autoperz ; Jj xw partim pecunia numerata " pro re dari promittatur, an- ncemptio venditio validare- fultat? Tilitas hujus quzfti 6nis manifefta eft; v' clim naturas convencionum fpecificas u cognofcere, ac ea negotia, quz diver- f* rationis funt, ob diverfos effectus, quos ï; finzula in Jure noftro obtinent, ab invicem reft. Enimveró, utali- Ls f;pararc, magniinte U z 440 GOci5 odbab ([f )': Os effecus v. g. Jus retradtüs, impofftionem j Gabclle, quain ) venditionibus folàm locum Pa Jt habent, preteream: quandó conventio, de p quá:n przfenri, quatis fit, quarritur, emptio »/ s. vendirio non fcripta eft, ned; una parsre tra- ditá pornirere, ned; g candem repetere; fed cmpiorem , utpretium folvat, videlicer, fi qüäï hic dillolutnionem : contractüs nolic, cogcere (quo poteft: fifolummodó pa s &um, quodad con- ftiruendum c-ntractum i nnominatum profi- t5 cict, eft, renecdum tra dità negotium obli- niS: | gationem ad agendumin foro civiliefficacem fïgni producens, noneft. $,5, / 1 ff de Rer: pevmut. non rc veró dacá, fit, quód obligatio efficax ex traditione initium capiat, attamen poeniten- PCCUI TIOIT) tia:locuseft, datumd; abeo, quinecdum fa- tisfccit, eftó hic ned; in morá, ned; in cul- n pà, imóampliüs: eftóadimplendum paratus ?fm: | ctiam fit, re peti poteft, ssed. ]. 3. & L.5, ff de pü Copd: canfc dat: utautem propofita queftio T Á T P eniusac perfectiüs refolvatur, quia hujus- p rmodi conventio diverfimodé fieri potett, ca- pa( fus l'lures ponendi, ac inter fe diftinguendi dübl funt, proinded; infpiciendum, utrum res, "ti dey quz fimul cum pretio pro re dari promitti- M ! tur, illud notabiliter excedat: v.g./f quis pra £0f20 , ctijuts pretiuim infimum 1000.floreni fant, Y liav domum , cujses pretiuim. itidem. infimum T 2800 j "—— 441 ; f. *«'ä,ïa»'?tm $8oo. e// C ts , ) / eper 100. florenos dere praminitv,' "us ucrum preium, quod fimul cumre promit- 'fx".dc ücur, hancnotabilicerfüperets ut, frfugdum 1100 flerents eflimatum mtlle florents, ei equo 170 N ceniuin florenis taxato.emos ucrum res, &pre- tium, qua fimul prore dari promittuntur, e- i qualis, aut feré equalispretijfint: v. g Jf pro equo 40. florenis taxato viginti flarenas , e& ba- Jj' vem tanti eflimatum dare con[entio: utrum par- AT M tes, quale negotium, emptionis venditio- iil J nis, an permutationis velint, verbis, vel alijs m fignis cxprimant; utrum intentionem fuam "h non patefaciant. His praznotatis ? &.I. Sipartim res, aut operz, partdim u H pecunia numerata pro re dari, vel praftari " romitratur, anteomnia mens contrahenti- " um, quidnam partes agere principalitér ve- 9')I) lint, anrem pro redare, & pecuniam folüm f fuperaddere, an rem pro pecunià numeratá D) tradere, &remut fervetur equalitas, addere "m primóà. intendant, infpicienda eft ; fi prius , "l pactum eft, quodre, veloperis intervenien- tibusad contra&um innominatum conftitu- / endum proficit, pecuniad;, etiamfi rem, vel ! operas notabiliter excedat, additamentiloco; H ais eme 3ugadb/ eft.. Si pofteriüs, emptio i j venditio eft, & res, quàmvis majoris long valoris pecuniá fit; pro additamento habetur- Fv Brun- Ee 4 442 d535 o disb ul n Brunnemann a4/ 1. ff. de Rer,permut,p.2. Cla- n« riff. D.D. Kónig z fais princ: Tur. Can. lib. 3. uo ( Jit. 17. S$.5. inmed.n. ya, Clarif. D. D. Frantz MOU prod: fai Tufl; lib, 3. tit, 24. $. 7. princ.m, $0. ïc[mm Schneid, 44 $.2. Inff. de Empt: && vend:n, 7. Mantz adeundem $.2, n.V7. um adt — Prob: Sesper in flipulationibus , i NB.in eateris contralibus id fequimur , quüd afum eff, ]6 Tunt princ L 34. ff de R. J. Ergó quandó partimres, parüm pecunia numerata prore dari promit- guo ticur, intendionem contrahentum recié fe. jub| Á ! quimur, &fi, ut resvendatur, licet ex a terà PTCU palc parte res, vel fa&um, & pecunia numerata promittatur, placitumfit, eroptio venditio Ul r Ü €1t.7,25. 79.f-de C, E. $.. & 2. L. 0 $ a Ls de Al empt: e& vend; fiveró, utrescum a- Ü u l f j arepermutetur, licet infimü! pecunia data i e( fuerit, principalitér actum fic, pactum per- mucaconis eft. cAp,6, & de Rer: permut t of Prob: confj; Sivéres, que unà eüm pccuniä daripromittitur, hanc longe valore excedat, fivé illa ab hác fuperetur, materia &u propria,tàm pro pacto permutationis, quàm (fà emptionis venditionis efk. argto, /fz. L. 1. ff. de €- C.E. Namnihilregulariter ( propter digni- ( tatem enim hominum fervus excipitur.zzed. /, u 44.[f. de /Edilit s edict, refert, quanti[rt accef- ! cce- É fq , ffv pliis ined fiz , qufïmx ipipidrt, cuia dat ææöææ. 443 D dat, an mipis.princ. l. 34.]f. de C. E. . Siqui- !Jo demin conventionibus principale objectum, iif àquo tota convenuonis natura eruitur, nog »0' àmajori exceflu, fed ab intentione contra- henuum, àquà, tanquàmá termino objec- tum principale denominatur, . defumitur, N quemadmodim reliquis Jurislocis omiffis ex ]. 6. C, de Patlis inter empt: (? veud. comp: ubi Fundus, utverbis utar ipforum Impp; exi« guo pretio, & pro certà re majoris. valoris fub pato legis comiitloriz diftracusfuit, & AR predum, licec exiguum, objectum princi- li "n pale inadaquatum ipforum contrahentium W fuic, ut ex infcriptione ipfius dtuli legenti " patebit: clariffimé eruitur. & re&é: nam f& | 1 ab exceífTu valoris natura contracdtüs precifé H defumeretur, contractusveritanquàm à ma- jore quantitate rei, non ab intentione con- trahentum refultantes,. confenfum verurma t noncontinentes, admitti deberent? ergó, Sed quandó res, quandó pecunia obje» 'l €tum principale inada quacum ipforum con« trahentium eft ? j &, Quasrdoqué hocmanifeftum eft, ut puta: fi partes pecuniam numeratam perfe , & rem adje&to pa&o, vel vice veríá in con- ventionem deducunt; quandod; id folüm prafümitur: ut(i venditionis, vel re , vel fa* dbob o ctcb '444. fa&ointerventente, permutationisvocabu- J " Jo utantur, nemo namd, exiftimandus eft o dixifíe, quod non mente agitavit, $, 2. /,7, ff. de Supellect.legat: nec vülgare illud: verba "m g juxtamateriam fubjectam intellizendafunt, nomená contrahentibus impofitum attendi a jin non debet; terret. Quia, quandó moduslo- 1 dit quendinatura conventionis quidem repug- Dat,attamen partesaliquid agete velle, qua- leexempium /. 6. ff. de Praféript. verb. propo- pCCl nit, apparet, vulgare hoc procedit, fecus, PIZ fiveiba naturz conventionis, quemadmo- düm in caíu propofitoquatrent, &or& €£ 2. Sipartim pecunia numerata, par- quf [ Q1 &mres, autfactum proredaripromittatur, & de mente contrahentiumaperténon con- J flet, fed dubium fit, videndumeft, anres, "Y autfa&um, anpecunia numerata notabili- V5 , ii térpravaleat: fires, velfa&um pecuniz no- IT tabiliter przvalet, pa&um, quod ad. con- tractum innominatum eonftituendum pro- »;Jmil i ficit, fi pecunianumeratarem, aut fadum- notabiliter excedat, emptio venditio nafci H creditur, [tà communis feré D, D, J Prob: Contrahentesconfenfum fuumin b id, quod potiüseít, primarió ferrecredun- dur tur; à potiori etenim denominatio fit, ec- D eurnon etiamintentio de potioti fieret? er- E go 444 h Ójuxta communem €ontrahentiurni inten- "d tionem faltem prafumptam negotium tale , | ! /7. L] quale exnaturá fuá id, quod valore potiüs 101 eít, efficere folet, refulrat, & illud, quod hi UM notabiliter mínüs eft, folüm additamentum hi invariatam conditionem rei principalis re- fU linguens, ejusij; fortem fequens, eít, aut J eflearbitratur; ergó. n Sedqualis, & quantus exceflus rei, facti, ( pecuniz numeratz,ut una alteri notabiliter T pravalere dicatur ;efle debet $ . ) y. Camhocdeterminatumi n nullo Au-lv &orumadhuclegerim ,illud arbitrio judieis;. : qui id prudentià (uà dijudicare jam foiet, committo. Proindé ; il J W. $5.' Sipartim res, aut fa&um, par- tj tim pecunianumerata, qua paris, aut zj j paris , aut faltem non notabiliter diíparis ] (de minimis enim Prztor non curat. /. 4. f. de. t Reft, in integ jinteríe valoris eft , prore dari r promittatur, nequépartes, qualem contra- d &um celebrare velint, definiant, vocibusd;: ambiguis utantut, ità, ut quale illz negoti- umiaireintendant, aperté non conftet, fed dubium fit, partim emptio venditio, partim actum decoramutando &c, refultat, prob, confenfus partium tàm in pecuniam nume- um gtqm, quàm in re;m aliam, que unà c pes 446 BEU o A gl j ecunià numeratá promitritur, zqué prin. T eipaliter ferri ceníetur; cüm nequé ob ex- j N eeffum nonmultutn rei, velpecuniz, nequé J (!02 ob mentem partiüm, vti fopponitur: unum 1 n tantümex enarratis principaitterintendicre: MQIOT di poffit, & ideÓ in calu priori emptionem yi principaliter intendere pattes videntur, quià pecunia valore rem multüm excedit, con- yf mUS(( fequenterubi pecunia rem valore non exce- ii j dit, nequé illa ab hácfuperatur, nequé de w mente contrahentium conítat, fed dubium i eít, przícindendoà confuetudinibus parti- m cularibus locorum, tàm emptio venditio, Ir// ! quàm padum de permutando ptrincipaliter J)o/o intendi videtur; nequé eundem confenfum mutuum virtualiter multiplicem eíTe , & re- fpe&du diverforüm connotatorum divería negotia conftituerepoffe, exnaturá rei im- AV n plicat: illum enim emptionem fimul & do- : nationem eonftituere »ed, l.38, ff. de C. E. yon $, 5. 1. 3. f. de Donat: inter vir: & uxo:prine. n /, 18. ff. de Donat: legimuss mandatum timul & aünm de deponendo perficere $.15. /.1, ff. l d depaþ:- exauditur t'ergo. lta tamen, ut, "f quamvisvel venditor remtradat, aut emp- j tot rem promi(ílam det, permutatio tan- W quàmex confen(u taciro relultet: f/z. 6,2. /t, IEN J de Rer.periut;quia & acceptatio re1à Ti« tuo d55 o db 447. üp l Hi tloinitium contractüs depofiti przbet. cüm mandatum 4.$, 13. 7 1, ff. depof, contractus Ü imüs INB. quod nomen ordinaleeft, néce- "té U*u flarióaliquid ratione cujus tale fit, prafup- s ponens,falutatur; attamen nec venditor,nec l"h[ emptor alterum , ut & fuz obligationi fatis- J faciat , actione praícriptis verbis, fed actio- "a ne empti venditi , quià emptio venditio pri- l LU mus contra&tus eft, cogere poteít. f enim AL tibi mandavero , ut rem abaliquo , meo nomine i receptam cu[ladias , idquà feceris: mandati, an J (ï depofrti, tenearis ( ubifi depofitum non vale- J LU ret, fruftraquaretur) e?magis probat manda- ht 5 tie[fe aclionem , quia hic eff primus. contracius, i $. 134 4, 1. f- depofit: U Nec obftat. 1.Intentio contrahentium ! contractum talem, qualem ea vult, facere non potefl /, 6. ffide Prafcript. verb: ergoan- 5 teomnia intentio contrahentium infpici j äg non debet. diít: enimant: intentio contra- Ü hentium contra&um talem , qualem vültab. foluté& fimplieiter fe foláfacere non poteft, Cditur, duas materias idoneas duorum di- verforum contractuum ante fe habens, ex : illis duobus contractibus unum,qualem vult, materiam ejus propriam obJecdtum. princi- biec- pale, & alterius contractüs mg;etigm 1 e £Um I 1 448 ib o a 1 4 tum acceflorium efficiendo, facere ! non Iäj poteft, Ng.ant. « ,Jmüeï C Ncq; p um deficiant vulgaria, atqu? E"gü W e[itata acdionum nomina : pre[criptis verbis ageg- i dum eft. Inquamícilicetactionem zecefse con- igqueï f'gere , quoties contractus exiflunt , quorum ap- IN pellationes nullaTure Civili prodite [unt, l, a. cb-g« nelit ff 4c Prafiript, verb, Sed quandó pro Re dO. partim Res, partimrn Pecunia numerata pro- Vam fmittitur, & nec exintentione Contrahen- jon tium , nec ex exceflu, quale negctium, an q'usd» emptionis, an pa&i de permutando cele- ftt brare velint, aperté conítat, conventione erm. peractá négotium, cujusappellationulla Ju- yenti re Civili prodita eft, exiftit; ergo. Cüm, iAf quia contrahentes tàm rem, quàm pecuni- vt am numeratam pro re dare, zqué primarió qua intendunt, autíaltem à nobisità mentis effe " creduntur, actu peractó veraemptio, &pa» ipra &um de permutando, uti z $. 5. . ff. de EW Donzat. inter vir, ciuxor. veravenditio & do- jido D2tio,/7 d. $. 13. l1. [f depsf: verum mandatum uffc acpactum decuftodiendo, oriatur. mt Neque 3. 5i son appareat,quid atium f& eff , erit confequens , st id fequamur , quad in Regione, in qua actum e[f , frequentatur, me4. L34. ff.de R.57. Sed fi partim Res, partim pecunianumcerata, aqualis, antferé zqualis euum 453 " lt eum illá valoris pto Re dati verbis ambiguis romittatur, non apparet ; quid actum eft ; 'Wergo ut id , quod frequendus eft, íe- "i. quamur necefsé eft ; Sed Emptio Venditio "lfe frequentior eft; ergo, ergo. Rurfus ete- M nim diftinguitur Maj: fi id; quodin Regio- (mli.".ä ne frequenratur, ejusdem plané cum illo ra- ip| tionisfit, conceditur; fi diverfe, negantur.- Id Nam utidue, quandó in Regione quàdam Vr conventiones, quibus fimul Pretium &R es titr ejusdem cum pretio valoris pro Redaripro- if t rhittuntur, quaz emptionibus, vel padtis de permutandoob primariam contrahentium 1j intentionem regularitér habitam adnume- (in j rantur, frequentantur, fi illiusmodi fiat , f (V potils id, quodin reg:one tali frequentatur, Itl d fequendum eft, 477:0. fíz. $. 1. 21. f qui te[f- $.3. 4 so. ff. de Leg. 1. ledde hoc. 1. mea da- Wþ tapreícindit. Hzc, qua ad pretium, qua- d tenüs hoc czteris paribus emptionem ven- j ditionem validam confítituit, requiruntur, T fufhciant, ca, quz ad pretium , ut hoc | emptionem venditionem juftam pertficiat , /»Wt D requiruntur , nunc mihi difcuti- enda. reftant, Hine 7 it li !s Ff a & IX. 454 d5 o atb q FTX, * I um ,. ut emptio Mi Qualc preti .»W venditio denominetur jufta, : eíIe debet ? Redum, ut emptio venditio jufta denominetur, tempore venditio- nisrei vendendz «quivalens effe debet. * Prob: Siinrem , quae valore pretio, & inpretium, quod valore merci &quale eft, confenfum eft, juftitia, unde negotium hoc juftum denominarur, refultat; quia jufti- | tia negotij onerofi, quale ex naturáfuá em- prio venditio eft, toties; quotiésilli, quod tanquàm implementum contractüs onerofi vi mutui confensüs ab uná contrahentium parce pra'ftari oportet, tancum oneris, quan- tum &illud , quod eádem ratione ab alterá le contrahentium parte tanquàm implemen- tum contractüs onerofi dari , vel tradi pro- f0f r&iffum eft, continet, correfpondet,oritur; alf & fivel ex parte mercis , vel pretij exceflus 1N aliquis, cui nihiloneris, quodtanquàm im- M j plementum contractüs onerofi ab alterá par- Y tc.vi convenuonis praítari deber , cor- N r;fpon- "TT 4$8 refpondet , adfit, eadem deficit: fiquidem juftiia commutativa, qua in contractibus ( hujufmodi maximé locum habct, perfe&tam [ «qualitatem refpicit: ergo. D X. "ïï Undeé ergo pr'ctium , ut hoc lt :P;f."L ! merci xquale, feu xquiva- lens, & zquum, ac juftum dici poflit, perficitur? An 7lw Hl —— —— —— —— per folam voluntatem , ac fii intentionem - contráhen - WOd al tium ? i Uemadmodüm , uti fuprà conclu- ( fum , finé pretio irrita , ac nulla p O venditio eft, ita finé pretio equiva- u lend, feu quod zqualis cum merce valoris non eft ( hoc enim & fubfequentibus $.8.à j l5 cafibus &. penultimo fupcriüs recenfitis prae- fcinditur) paritér, ficuti ex $. przcedenti pa- r tet, illicita, & injufta emptio eft : quód ve- ró pretium , ut hoc rei venditz equale, feu r æquivalcns , & con fequenter zquum, ac Lf.2 ju- 446 [ | juffum fit, perficiat, controverfumeeft : ali- lh qui ,. obaliqua Juris Civilis loca in calce hu- jus $.alleganda perfolam, & quamlibet par- oC ticularem voluntatem, acintentionem con- J trahentium , ut illud rei venditz valore a- z,'Q'AO ]iX quale , feu zquivalens , & equum , ac ju- ü ftum dici poffit , folüm perfici contendunt; pi anne idem fentiendum? E li &. Per folam quamlibet particularem voluntatem , incentionem , ac confenfura : d (i contrahentium pretium, ut hoc rei vendi- L[c cx acquale, feu equivalens, & quod indé x fequitur, juftum dici poffit, non perfici- cur. Pdu qi L Prob: Dicere cafum ab Impp: Dioclet? ',21 & Maximian ;z J, ?. CoZ, de Refcind, vendit, exprefsé decifum eíle tantüm objectivum in ( Jd K incelle&u habere , eft inconveniens 5 fed Pt predum , ut hocrei venditz zquale, íeu a- quivalens, & quod inde fequitur , juftum m dici poflit , per folam quamlibet particula- d u rem voluntatem , intentionem , ac confen- Cum fum contrahentium perfici, fentire, eft illud dicere, cumin fingulo vero emptionisven- 11] ditionis contraQujuftum pretium à parte rei n Q neceffarió ; & non juftum nunquàm dare- n tüt ; Crgo.... [o] j Q pa quant ven- . Necobftat. I. R;sfþanti eít, j j?) di 47 3l di poteft. Fiz.»ed. 8. 16.1. s. ff ad SCtum Tre- J belian, vulgate Jürisperitorum proloquium yur € (-- "u * erzo valorrei vendendz à predio, de quo contrahentes in quálibet particulariEm- puone conveniunt , defumitur; ergo ut iliud rei vendite zquale, feu equivalens di- ci poflit, per folam conventonem partium perficicur. Quiadift:anc: rescanti eft, quan- | f ünon ex affectu, nec utilitate fingulorum , fed communitér vendi poteft. Prizc.4, 63. ff- d ad l. faleid. cdtur ant: fecüs Ngtur ant: fimi- i licer dift: conf. ergo valor rei à pretio , dc MM g quo contrahentes in quálibet particulari em- puone conveniunt , defumitur, fires tancifit, i h quanti ex affe&u , ac utilitate fingulorum 7 vendipoteft, Cdturconfeq: fi res tanti fit , i quanti ex communi hominum prudentum |M judicio communitér vendi poteft , Ng. t Mam 4 res tanti , quanti. vendi poteft , eff, commune quidém JCtorum axioma eft, ul T A fed fen(us in capite hujus objectionis allega- Ü tus huic communi effato genuinus non cít , cum Juris-Confulti dicendo : ves zazii ef? , [ f quanti vendi pateft, (equenti infenfu res can- M d , quani feclufo fcandalo , fraude, igno- i2 rantià, violentià, neceffitate, nimioaffe&tu, czcà paffione &c. vendi poteft, eft , accipi- l l. falcid, ant. d.princ, L, 63. ff Fad Nc- d 3 458 dbgb o cec Neá; lI. Suzquisá rei moderator eft, Y atqué arbiter.se4. [ 2 1. C Mand: ergo quis- jf qué tanti, quanti vult, rem emere, & ven- PO dere licité, & Juflé poteft , & venditor , ni(i 4l propretio, quo ipfe vult, rem fuam alteri q tràders nonicenetur ;emptorquog; , cüm fui N pretij moderator (it, tantum , quantum vult, De licité dare poteft: ergo a qualitas prctijcum merceà voluntate hi contrahentium dependet, quiàquàm parümexeo, quód quivisrei fuz moderator & arbiter fit j quód quivis modo quocunqué injufto , illicito, ac invalido re- &té dere fuá difponere poffit, fed tantüm, quód eam retinere poffit, atqué alienare re- guilaritérnontenea tur, & fiiliamalienareve- f« lit, hoc, ratione tamen, ac modo legibus [ non repugnante valeat; cüm, dum/ 21. C. C27d: quemlibet rei fuz moderatorem ac arbitrum effe ait, Dominum, nifilexobftet, de reíuáad] 10 mandata ibitum difponetepofle, non ve- Y rium folüm indicet, fequitur, tam parüm confe N quentia formata fubfiftit, j5 3. In pretio emptionis venditio- [ nis co ntrahentibus (e circumvenire natura- k itec lieitum eft; utex P t ompohio JCto ait Ulp, J Ctus. $. 4«l 16. f. de Migort ac idem VA Paulus JC tusg, 3.L 22 ff. locati. teftatur: er- ETA ! um lu) go I,quolibct pretio gmcre vendere licit eft; : aob o co o uv 419 r Cä eft quod enim naturalitér conceffum eft, Qui lieitumeft? ergo, ut p retium rei æqualc dí- i* ci poffit; per quamlibet voluntatem p árticu- u larerm contrahentium | perficitur. Cum, i m uomodoólegesin anteced:citatz intelligeri- : TY dz Gnc, in $. ffzali bujus difp. 1n disquifitio-. " nem veniet, Ad quem lectorem benevo- lum remitto, N M! * j & XI. Kit Anne, ut pretium rei venditz 1 u zquale dici poflit, ex 1 píà ac l". [ M folà mercium naturá. & in- crinfecoearum valoreimme- d diate defumitur? Y Q : 4 T pretiumtei vcnditææqüivalcn*s, n 9- & ] feu zquale, ac juftum dici poflit; ! M ,,,,,, ex iplà & folà mercium naturà, & J intrinfeco earum quoad nobilitatemac per- fectionem fuam valore immediaténon defu- mitur. Prob:fiillud ab hác defumeretur , íe- queretur, quod à primisemptionis venditio- nis cunabulis ad hodiernam usq; lucem, aut omnino nullaaut me herclé ratiflimé emptio Ef 4 ven- 46o N o CALCAD venditio ju(ta celebrata füiflet: verüm enim u veró nonne compolita per fe v, l g. minumne berbule naturá praftantiora funt, compofi- "m tis pér accidensv, g- magnificts domibus,pr lu- chï [t'rz' bus arcibus ? no ünenon viventia E. G, 44;- o 43ADtes , carbunculi , Hyacinthi , Jafpides , $ma- 7474|, maximz etiam quantit atis naturà fuá viliora fünt viventibus. E. G. Apris, Lyucibus , Stroljs, Vulturibus & Arageis, quind; fuorum P ienfuum excernorum nobilit ateac perfectio- ne juxta llud Philofophi; Nos Aper auditu, Lynx vifa , Simia quffu , Fuliur odorata, pracedit Avapn €A lacku, hominibus etiam palmam pt eripientibus? ecquis minimas herbulas majoti pretioarci- ü bus, domibus cj; maenificis venditas fuiffe, velfemelaudivit? quiscarb unculum minori pretio, quàm arancam un quam emit? imó. Oi eft, qui dommt (ue panem ba- bere , quàm VAUTES , HHTHTAOS , quapm pulices nom 1m snal/et , utiinquitS, Auguft; I1. de Civit: Dei i €45.15. . Licétordinenaturz viventia non vi- p ventibus przponanturenonne p/erumquä , Ut It/] idem $, Do&or obfervat » CAV comparatur (t'cr l equus , quam ferous, gemma quam Famula ? er- lj J 0. fi pretiunrjuftu m,aczqualeabipíá mer- "R feco cium n;turä » €at umqué vglorc intrin lüj de- títy 46I tj defumeretur, emptio venditiojafta, aut hun— "" quam, aut certérariffimécelebrata fuiflet, a ac celebraresur, cujusillati & fimplex etiam apprehenfio coram oculis hominumabomi- nosa eít. x N n Pretiumne igitur, ut hoc rei "t venditz zquale, feu zquiva- U lens, acjuftum dici poffit, à ftatuto Magiftratüs, vel ufu lf N ^ foriperficitur ? uf Ota, Quoniam pretium,uthoc mer- IN cem tanquàm fibi zqualem refpice- MA repoffit, nequé fingula contrahenti- n um voluntas, ned; valor rerum intrinfecus lllllll ih f juxta di&a perficit, Quaritur jam, an ergo " [ precij menfura ac circumfctiptio, quá hoc, utillud rei vendite zquale, feu zquivalens dici poffit, qualificatur, à ftatuto Magiftra- tüs, velufu fori defumatur, ita, ut,fi fuper rem & pretium, quod vel ftatutum Magi- ftratüsjubet, vel ufusfori approbat;confen. fum.fit, rei vendite zquale, feuaquivalens, & j 462 ebeb o odb Y 'Jüs & confequenter juflum, ac deni r? tio Venditio jufta dici poffit, (]uc' Emþ'-' i E. € pretium rei venditz zquale, u feu zquivalens, ac jufturn dicipoffit, à de- jof creto Magiflratus, vel ufu fori illud refpe- ;gott.f &u talis mercis approbante perficitur. ita nq oft Atiftol: Zib. &. Ethic: cap, 7. Communis coD h. Th:ac Jurís peritorum., fiüs - Probi quód emptio venditiojufta cele IN nul brari poffit, certum e(t; ergo etiam, quod pretium aliquod, ut hocreivenditz quale, qui feu zquivalens, ac juftum dici poflit, ab a- EH liquo perficiatur, certum eft; fed ànullo a- qu lio illud, ut mercem tanquäm fibi valore fi- nim milem reípicere poffit, uttum ex jarn didis, il tum ex dicendis patet, perficitur; érgo, zquit proindé, fide pretio, quod decretum Ma- j u giftratüs merci ità flatuit, fimul & re &c: confenfus pofirus fit, pretium merci aqui- V valens,,feuaquale ( quodjuftumlegale , vel AT legitimum , id eft: lege pofitum appellatur) te pofitum fuifle dicitur: modó decretur illud ab eápote(tate publicà, quz & alias leges, f'leg prout communi bono fubditorum expedire lr judicaverit, condere recté valet, promana- Sæql vetit , ac juftum fit, id eft: ne pretiumin eo ^q, merci (tatutam limites zquitatis, ac pretij td Dna« 453 æäoææ Em; naturalis,feu vulgaris, confidcratis cireum- ftantijsomnibus concurrentibus egrediatur; ile lex erim presum taxans, uti infrafufiüspro- babitur, in confcientiz foroobligat;ergo ut lt ls rationabilis, & zqua, limites jü(ti pretijnon M.) egrediens, fit, nece(lé eft, tum quia, f lex; It inquáà pretium extra Sphzram aquitatis conítitutum eít, adillud dandum nihilomi- nüs obligaret; ad impoffibile obligatet. /£2. J(m Lis. ff. de Condit: Inflit: impoffibilium veró J nulla obligatio eft,/, 185. ff.. de R. T. . Tum !æ? quia, eftóin Principe fupremo hominum a- varitiam coércendi, atque pretia rerum ; | quantum intralimiteszequitatisbonum com- ( mune efflagitat, moderandi, poteftas fit , e- J d adem tamen ad irfationabilia, atque extra j zquitatis limites, attentis circumftantijs om- jl ] nibus, quz re ipíá concurrunt, quzque ex t*ti naturá rei pretium re ipfà augent, illud mi- La nuendi non eft, fiquidem potefítas principis T adirrationabilia, at Im que inju(taíefe non ex- d hii tendit, 7 Inferes: Cum, utpretium taxatum ve- /! M, ré legirimum fit , per determinationem pu- n blicz poteftatis ad aliquid certum intra limi- d teszquitatis obfervatis circumftantijs omní- )e0 bus concurrentibus limitatum , ae coarcta- rj tum efIe debeat, ned; hoc augere , vcl di- g Imre 464 &beb o eo3b 40 minuere penés fübditos fit , illud in indivi- fibili confiftere, neój; laticudines intra (e ha « bere; quia reipublicefuperiorgro vi, uam ] ü ükm inordine ad communebonum fuos fubditos a obligandi, habet, latitudinem pretij alio- quin jufti naturalis ejufdem rei, ad illud de- (ure terminatumac indivifibile coar&tavit. eui adu Aft, fi preium,quod prore dari promitti- tur, nullam quidem legem, quá hujufmodi in m ordine ad illam rem Principis , Reipublice, cur aut Magiítratüs auctoritate ita determinatur, nis refpiciat , attamen COMMUNEM,, id eít : nt ! multorum, vel plurium, non acfi hujusmo- ME COL) di prerij in ordine ad equalitatem perfectio & majore pracise communicatis parte , tan- 0no quanr à pun&to Mathematico ceteris paribus x dependcat, cüm hoc inindivifibilinoncon- f[ )) iU fiftat , fed fuam intra fe latitudinem habeat. NX « HOMINUM PRUDENTUM non tantüm T Q pericorum in arte Magiftrorum , & quibus De meliore luto fmxit pracordia Titan , LP fed & illorum adjudicium firmum ferendum Tnc Jure naturz non reprobatorum , etiam vul- 154 gi, modó ibidem communis fit, Haunol- f/) lPl do £ra&: t0o. Zem. 4- de Jur , f Tuff. cap, 1. Is Jj controo.18. $. a, ip med.zum. I$6. interprete 1 Card: de Lugo. . Ergone noftra jocalia, & d) vitra pro auro apud ZEthiopes injufté com- i tnu- GE o LOb 465 d mutantur ? & Japonibus res ferrez, & teíta: li cez veteres, nullius apud nos valoris maxi- W mo prctio, quia obantiquitatemtanti apud x;[OS hosfunt, illicité venduntur? ZESTIMATIOS NEM, qüä homines rem aliquam ad ejus b ufum pluris, vel minoris zftimare volunt ; h cur enim eáàdem bonitate , aptitudinererum ad ufushominum invariatà permanente, ca- [l rum azítimatio , &pretium variari videmus? AL cur gemma ingentem acervum tritici, Ca- T. nis pernicior venaticus bovem , dolium vi- ni valore excedit ? ILLUD RESPECTU IN MERCIS (quamtalem , quz ibidem vendi confueta fit, cur, $. fequenti videbis, fup- ln pono) JUXTA REGIONEM SUAM ,. ubi mu per /y regiozem non totum aliquod verrico- M rium, quodfub unius poreftatis publice ju- ux M ] i risdicione eft, nequé integra aliqua Pro- u3 vinciaà Mathematicis delincata, fedquilibet ) locus communitatem continens , &, fiille M v. g.quiavilla , autmolaeft, hancnon con- tineat , ille, cui annumeratur, veljuxtacu- jus actus, & fua reliqua negotia dirigic , in- telligicur 3 non enim ignoramus inquit Pli- )I' nius //b. 33. cap. ult. presiaverum , que ufquam )[c po[utmnus , alia im aljjs locis effe , e- omnibuspe- ne annis mutari , prout. navicatioues conflite- nl HU- ,f,,"'l, OBSERVATA & PONDERATA * jus 466 eeb odbeb 1] JUS UTILITATE , USU, non nobilitate ; "1 ac perfectione ipfius naturz , quia in ordine i ad prius,' non pofterius res fingule à DEO T nobis creatz , &tribut« funt , atd; inprimá it zerum divifione illius, non hujus ratio habi- u "t ta fuit. PENURIA , RARITATE, ABUN- W DANTIA. 4 7. C.de Erogatioge militaris an- "h 2044 , preterquàm enim , $uód temporc vl4 abundantiz plures fint , qui Reipublicz fer- omr viant, tempore penuriz; quód temporefte- g rilitatis labores, im-& expenízx &c. paucio- $ , ribus, ubertatis veró tempore pluribusrebus qu recompenfentur: nonne res in ordine ad ufus humanos vel neceíTitatem , vel utilica- VJ]01 "i I[ tem , velaptitudinem continens , cujus pe- nuria ,. & qua rarior eft, difficiliusj; haberi 41 "m poteft , plüs, & ferventiüsappetitur. Me, C22.2.44 dtf, 93. confe in, Sucntcr juxta crictum ad- " tü «l agium: q a uod rarum , carum. i& pluris & pretiofiüs eft ? Nonnequando rei luct feni ubertas., multitudo & abundantia eft , quia contrariorum eadem eft ratio juxta illud: Ine neff Inopem me Copia ecit, ;fan hoc fecus eft? Nonne frumenti ratio ex tem- poribus ef ? — Cicez. 3. im V'errem nonne fem- amE1 At ger abundantia. in fe. ipfam contumeliofa. el ? Tler- 467 etet o gtb t« Tertull: lib. x. de Habit; muliers . anne oleum. din continuis [lerilitatibus tantidem , quamtà fecun- pQ dis fructi bus «ftimatur? Nonne zon ex mo« qua rarà accidi£ W meutis temporum , nec ex ea, caritate , pretia con[Hituuntur. — Fin, $. 2,1. 63, ï.':?,i. Y d f.ad l. Aquil? COMMUNI, quia, quod rei cujusdam vel utilitas , vel ufus, vel penuria, r.m.l " vel raritas, vel abundantia refpectuunius, velalterius fit, vel nonfit, idcircó illaaut xdi u omninó nihil , aut pluris non valet, cüm | i ejufmodi particularis taxatio non commu- " nis , fed unius, aut alterius cantàm fit, à b quà, utpote non communi verus rerum D valor non dependet: quzfo! Annepropte- li reà inftrumenta certi alicujus artificij cui- dam reli&a, veldonata&c, quia hic ejut- ui i, Wi dem opificij non eft, nihil valent? Anne i ideo, quia vel hic, aut ille fato candidio- re fruitur , velmajoriscaterisinduftriz eft, ideircó plus v, g. frumenti, quàm ad fami- liz fuze fuftentationem requiritur , reliquis p lucratur , illius, vel hujus fuperfluum fru- m mentum minüs à reliquis acquifito valet ? Ànne pauperi , quàm diyiti, in rei alicujus neceífitate conftituto , quàmnon conílitu- to , famelico meo pane maxime indigenti , uàm Epuloni, cariüs vendere , afflicto af- i&tionem füperaddere, & hanc in illorum T ln« e 468 db o dub In4 injuríam,& proprium pecuniarium lucrum, animz veró fuz detrimentum vertere fas Enguï: eft ? & e(tó quandoj;ob detrimentum vel pel lucri ceffantis , vel damni emergentis,quod pp vel venditor rem fuam , quz vel ipfiad ch 1 aliud damnum, ex quo patrimonium illius a actu diminuicur , vitandum, vel ad illud rum augendum neceflaria eft , ad preces, & in fwü gratiam folius emptoris vendendo , fubit, dCh vel emptor ex emptione in favorem folius * m & unici venditoris factà fentit , & patitur; &0:: cum damnum illud pretio zítimabile fit, fi- qut uidém quodcunqué damnum meum illi, p qui, ut illud pro ipfo fübeam , defiderat, t TT vendere poffum 5 cum five centum , quz jimhabeo , perdam, five quz aliàs certó t acquifiturus eram , non acquiram , quoad u jaduram feré perinde fic ? . cum þt - £8i- p quum , damnofum cuiqué effe offcium fuum. il medi L. f-. teflament: quemadmod: aperiant: nE cüm ipfe Apoftolusgentium nolit, ita nos a- ts lijs commodare , utillis fit relaxatio, nobis Xj V« autem anguítia, & zfHlictio, Epiff. 2.a4. Co- mpa rintb: cap. 8. princ. verfi 13. Cüm ratio (f ufus obtineat , neminem, cuigzoz vult, contrauti- imi id litatem , cj»rarionem cogi , de prapriofacere bene- fiium.Concil. Mediomatric: relatum zz ffz. S, ) VC] I Cap, 4. qme./fT 2.c4uf. Yo. Cümfidejufl Or, fir, at quod æ&oææ, 461 Itlh T f quod ex obligatione rem exíolvat, omniä &língula damna , Tva qu& propter bac pertulit , ^ compenífare , & re n petere poffit , ze difpen. "d ] dium patiatur , unde videtur premium meruiffe tap. 2. *« de Fidejuff;, modó detrimentum al HL; terutrum reverà fuübíit, aut hoc fubfatu. rumprobabiliffimum periculum fit, quo ca- esïl;iA fu, (i, quale,& quantum lucrum;quod de ce- J, ig det, aut damnum , quod venditori , aut Wj h( emptori obveniet, futurum fit , non con. 4 ! j ftet, certa lumma loco damni emergentis, Wci: autlucri ceffantisftatui poteft, ita videlicet, Af utplüs vel minüs illo, quod (tatuitur, inter- Mi eflepoffit, quandoquidém incertitudo con- ! 1 i . juncta cum fpe majoris lucti , aut timore äscm'q . majoris damni facit , ut ratione periculi in. J J tere(Ie , etü hoc ex poít fa&o minis fuiffe appareat, pluris z(timari poffit, — Fiz. [4 4?. fínal. & de V[ur, & detrimentumhoec , q uod if 4 vel venditor , vel eiptor fentit , 'ratione. talis emptoris, vel vénditoris, & hujus , ,Aiuüïï '1 " & illius causá przcisé fubeat, ita, ut, (i j hic emptor , aut ille venditor non foret , /n emptio venditio non celebraretur ; neg jl damnum illud altecuter fubiret: ne ; quia lb aliàs detrimentumillüd refpectu vel empto- 4«30 ris , vel venditoris per accidens, & imper- It ünens eft, contra . 74. ff dé n..7. alterrper W E£- &b "TET A66 alterum iniqua conditio inferatur. atqué, non M obítante , quod , ut ratione mutui , pra- IT (cindendo à cohoneftacone noviffinié factá, n y aliquid vultra fortem jufié accipi poífit , datmonum ex parte accipientis, & in iilum exceílum fortis confentus ex parte dantisía- m "T i tisfit, ecquód danti , ncqué ratione diflen. süs , nequé ratione locupletationis injuria p fiat; vendicor fuum emptorem , velemptor qum a iuum venditorem, ex przíenti vel vendi- tione, vel emptione, tantum damnum fibi qua oriri, proptereà ad hoc recompeníandum m [eu pretium rei vulgare abipfo augeri, velmi- Wtl pui exprefsé moneat; alioquin , quia, cum dW; ! dettimentum illud nequé quid pofitivum , nec aliquid, quodunà cum merceinnovum D vt i,* olleflorem tranfire, hujusqué patrimonium e U augere poteft, fit, & nemojactare(uum cen. fendus, ignotiqué nulla cupido fit, & zi azi- j s u spus utrinque . cenjentit , perduci ad effecium :d, nen po[Jet. fín.l.55. ff 4e 0. b 4. aX quod incheatur, üo1 einptorem illud detrimentnm exceffu preuj add emere , vel venditorem pretio, & hujusmo- di detrimento iuam rem vendere verifimile li fà (ntt noneít, ejuímodi exceffus, vel receffusà pre- u) tio vulgatiutpotéinzqualitatem eontinens, injoftus ,& iliicitüs eft,. Im ó & quagdoque 1 dl ob jadturam, qu& ex carentiá illius, ob quod ] Dr ven- gb ocdbwb 467 !ä; [ venditór erga rem fingulariter afficitur, rcjf 1 pra fultat , fiaftectus hujufmodi non parvus , & hd levis, fed magnus, & vehemens fit , adeo, J.f ut non zqué, fed longé minus ad illius rei ! pretium rigorofum afficiatur: V.g, $i rems Mxl, venalem mon exponat , oblatád, occa[ioue illam W jretio ejus rigorofo vtndendi, eandem vendere )NSII nolit , nejactura hujufmodi tanta non fit , N vl quin per pretium rei rigorofum compenfari, Ll aut equari non poffic; fi idem ille juftá ali- d quà rationc , ac motivo , ob quod res J magnoperé prudentér aftimari poteft , ni- J L [ tatur ; fiquidem nullius entis nulle funt qua- l n litates, affectus à ratione alienus corrigen- 1 " dus, necex aliorum pecunijs ejus folatium. iU petendum eft , & ucquisfuam ftultitiam ven- J n dat, equitas non patitur, ficarentiam illius, Y ! ob quod ad rem ita propendet, in gratiam | :lm folius , & unici emptoris fuftineat, aliàs non 3: " j fa&turus, fi emptor venditorem jacdturam Jj hanc fui Pracifé caufá fubire, &idcircó pre- j tio rei naturalirigorofo aliquid ab hocfuper-. ) i " Y | addi(quod, & nonillud, quod absqué om- ni ratione ab avaro, vel cemerario & impu- yot " denteemptore, quirem fimpliciter,quana & 1 fibi conftet, accipereintendit, adijcitur, pre- tium affectionis falutatur) fciat; quia, quia 3 T rem prudenter, &rationabiliter multum af- - ul 48 ficicur, hanc multó egriüs, quàm fi nonita afficeretur, nontantüm eam abdicit, verüim w etiam, cum eandem tradit, una cum re & t commodum illud, ob quod tam vehemen- ] Q tem propenfionem erga illam hucusiue ha- 1 lüma bebar, abdicat, &incommodum, moleítiam gt & jacturam, quz ex carentiá illius commodi, mcnh- ob quodin illam rem vehementiüs hactenüs (0T , ferebatur, in favorem foliüs, & unici empto- dlUC[1 ris(übit, quodpretio eftimabi!e eft, atá; gra- ial tisinvoluncarié fufferri nulla juftitiaimperat; gadi preiium cjusdem rei naturale & vulgare jufté rem & licité augeatur, vel minuatur (diverfüm n T obrinet, fiv.g. emptor folusmagnum emolu. mUl l mentum, commodum, lucrum, delectatio- l J nemex re modó fenfurus fit; hzc, & fimilia ctenim aliquid vendentis non fuerunt, ned; d ávendiroread emptoremimmediaté proma- ttndi ràrunt , fed ab hujusinduftrià & inclinasione 3SA modoó proveniunc; non obflante, quod ob iven magnum luerum futurum mutuatarij aliquid AC uftrafortem ob iraplicirum contra&tum focie- w;ife tatis jüfté acciri polfit) cirm vel cum pretio, XT0 vel mierce detrimentum; quodeex lücro cef- "262t fante, aut damno emergente, autex carentiá ! illius, ob quód ad remita propendeo, nafci- X (01 tür, quemadmodüm unà cum vineá, aut pe- M cqniä fervïtüs'altiüann tollendi, domuimez com- ?i,'fvn"cn "Aj tj eOb odb 459 l/j r[ïj competentem, tibi domino predij fervien- UE j hen. tis, datur , veltraditur , confequentér ne in BFLJ juftiiam commutativam impingatur, fed, ut equalitas fervetur, pretium illius mercis na- ^ NT turale aut minui, aut auz o eri debet ; atta- l VN iuql; menhoc & illud non tam, quia velipfe em- utü. ptor, vel venditor eádem re magnopere in- iget; quam,quia unà cumpretio, vel mer- K cealiquid aliud, fimul per quafi traditionem AUEF " traditur, ob quod in concufsà refpectuipfius rei manente communihominum afítimat:io- j n ii ne, refpectu illius fuperadditi nova com- [ E- D munis azfílimatio formatur ;5 continoit. (2 i JUSDEM ACQUIREND/E FACILITATE , & DIFFICULTATE, . nonne expeníarum J ordinariarum.& communiurm , quain coé- iil yn mendis , afportandis ,. confervandis mer- I cibus v.g. in conducendà famulorum operá, folvendis ve&tigalibus , portorijs &c. mer- Y cator, in comparandá pro artefactis materià aifq artifex, fecit, ratio haberidebet, ne, cüm Vi j / nemo quid gratis in gratiam aliorum fubire teneatur, conttà / 206. ff &* cap 48. ia 6to d de R. $. locupletatio unius cum alterius in- e jüria contingac? ITIDEM. COMMUNI, an- ne Mercator ,. cub/cafu -quodam navis, in quá'merces deferebantur, fübmería, velab "* hoftibus capta, vcltaberna, in:quà ezdem: rec- Gg 3 eu CALA — 470 recondite erant , exufíta eft , vel qui iilas !15;4 | )uk luris emit, majoresi; expenfas in ijfdcna F j d deportandis ; confervandis alijs adhibuit , ,c(cfx() proptereà illas cariüs alijs in republicà ven- dere licié & jufté poteft ? Anne Mercator a merces vel exiguis expenfis , maximá indu- ftriá comparatas , vel fortuitó ad illum lo- harü cum,; ubi earum magna penuria, & indi- jam | retio ibidem wf gentia cft, deportans , has communi vendere jufté nequic ? . Nonne ean Mercatores , ut merces non Reipublicz, cui ep tl vendendze afportantur, & confervantur, fed fuo periculo procurent , & venales habeant, m àrepublicà quafi condudifunt? Nonne z»- ;?////'/1 M peritia culpa adnumeratur,. Princ. $. 7. Inft. de Leg. CAquil, princ. 64 5. l. 9. med, $. 5. , 13.lo- d V ft cat, L132. ff. de R. ]. quod quis autern ex cul- TT pá fuá damnum fentit, nan intellicitur dumnum fentire. L-.203. ff. de R. T. & damnum , quod D quis fuá culpá fentit , fibi debet , mon aljs im- yri diy putare, cap. 86. de R. J. inGto. atqué,quod emptores venditorum peccata luant, & ra- Ml dul tio, & Juraob periculumreceptum non per- JIM mittunt; nonne refpublica, finon oprimos, bonos faltem Patresfamilias habere ftudet ? ïäü Ergo unus & alter propter fuaminduftriam nÍi TT j non gravari, fed pramio potiüsaffici debet; S CX - «Hmäp nonnc fi mercator res fugs non magni pen- dub e Ghom 473 A l penfis ; & periculo comparatas ad eum lo- jurl cum , ubi illarum magnapenuria& indigen- l) ( tia eft, fortuitó deferat, ob fuam fortunam li A deterioris condicionis alijsefle, &pretio ob Itj emptorum multitudinem , & mercis ino- ARU iam non ibidem , fed fuo inloco , in quo NT uänh harum abundantia , & illarum raritas eft , an jam communi vendere non debec ? Nonne; I FCU li ut, fi prater fpem res viliori pretio ematur , 4 y candem & rursüs ita vendere periculum fuf- n ceptum non paditur ? Quia fecundwzn zatu- "t il vam e[l , commoda cujuscund, rei eum fequi, quem Hï?ïfa fequuntur 15commeda, l. 10, ff. de R. ]. o qui lt þim't 0PUs , fentire debet commodum , i econ- MULTITUDINE,. [ H 114.cAp. «S. de R.T. in 6to. & RARITATE EMPTORUM, Nonneex- lP Iv pofità eàdem quantitate mercium pluribus ln ementibus convolantibus illarum predum ; !üi augeri , illis ipfis avolantibus rurfus vel ad. TU riftinum ftatum reduci, vcl & minui quoti- ! "N T dianushebdomatarius,annuus flylus fori do- n cec? Cur merces in fine nundinarum ,. eftó [ ^ carum minor jam quantitas fic , fzpiüs mi- W P)sl noris emuntur ? Cur ftante cádem Provin- ] ciz alicujus fertiliate. , fi exercitus propé m cam füa caítra locavit , farina majoris aliás 4 venditur? Nonne quia in ordine ad fuum b* ufum apud multos major illius, quàm alio ccane E&W Gg? 473 | At tempore indigentia eft ? fiquid&ml quó ma- « jorementium copia, rancó minor mercium h cít , nammerces multz, & paucenonàfuà 'mQU quantitate, quam ipfz contnent , fed mul: QU titudine , & paucitate emptorum denomi- mx'x& j nantur. COPIA: VEE DEFECTU PECU- u NLE, Nonne aliquo tempore quodam in (anlü loco abundantiá pecunie communi exiften- mof te, pro ejufdem quantitatis , & qualitatis remy fent mercibus plus pecunie, quàmalio tempore; & loco, quia, cüim mercesobabundantiam «d pecuniz di&?cihi:s-acquiri poflint , earum (cc flä ) communis indigentia in ordine ad earum üfüm eít, datur? Nonne pecunia ob fuam. retm copiofam exiftentiam refpe&u mercium vi- d a lefcit , ac plus monetarum pro rebus illis ab hominibus communitér promittitur ? Cur uf in aureis fieculis res quandod; pretiofiores , i. quàm in ferreis füunt? Nonne pecunie rari- fY tate communiexiftente, ob, ad uniuscujuf- Bat, qué fummam neceffitatem füblevandam e- r fün jufdemindigentiam commnnem, quaprop- ter & maximé appetitur , eadem pretiofor ldti eft, resá; catere refpectu illius vilefcunt, at- IDf WT que res plures tantüm ad illam confequen- dam traduntur? Curante novi orbis Gazo- Ibf phylacia aperta, indej; in Europam aurum W exportatum , illa , quz ad viétum diurnum abun- . eteb o db 473 " I abundarent, duobus vel tribus argcnt'æftm- "üur pulis ; vel obulis in regnis maritimis com- Wu" parari potuerunt? Nonnequià nontàm ma- W i [ Jor quantitas rerum, quàm minor copia pe- VM W " cuniz tuncerat? Sed quid cum prifcis hiíce J r» l & exteris exemplis, recenfiora hujus not t cantüm exempla, verüm & efficacia refti- *W monia exulcerata ,' & ferrea hec ipía noftra i tempora & intra domeflicos lares reprz- *li::ä; fentanc; cur ob defedtum hominum , qui hts :rk!.ltl!(* : Vel paupertate confectialió migrarunt , vel occifi func , non faris cultá Saxonià , Bava- ! | rj P. r rià , cur frumento verfusRhenum fuperio- Vi ll l remin herbisab hoftibus deftru&o, cur poft iij tot alendos.exercitus, jam frumentum non li i u tantim longé minus , quàm circa finem fx- Q l culi fuperioris in principio videlicet Decem- W bris anni Millefimi fexcentefimi nonagefimi L jl $tavi, ubi Saxonia ridebat, Bavaria flore- ) bat, pax&calmatranquillitas erat , valet; ve- j Tl rüm ctiam nequidem tanti ,' quanti ratione y " li ^ füundi, unde collectum fuit, non compu- u*f tatis ctiam proptijs laboribus & operis, per apnumexfolvidebec, xftimatur? MELIO- RATIONE, vel DETERIORATIONE, [l (« nóbne- Sempronius reparatam domum , m quam ruinofam'à Tito titulo venditionis ii mnibus ctiam reliquis circum- B u accggcrat , 9 SHTOT ane 474 &bome ftandjsin eodem ftatu perfiftentibus, huie - p n majori pretio, quàm emerat , juflé ven- ere rursüs poteft ? Nonne Tiaus , fiea- dem denuó ruinofa exiftat, minori pretio, x WWW quàm quondam exfolverat, quia res , cum mutata fit ; prorsüs eadem , quxantea fuit, Qu efle non cenfetur, ut juílé agat , Sempro- m ben nio reddete debet? Nonne bovem, quem tanquam bullum à Mzvio emeram , íalvà h h exteris paribus juflitià contra&üs eidem ob jn majori pretio juflé vendo? Nonne equum fenio conve&um , quem Juvenem à Judzo P €ol acceperam , ut iu[iö&-licit& agam , buic mi- noripretio, quàm quo emeram , revendere t cogor? VENDENDI MODO, qui vel fíf) « N Ti multitudinem mercium ex paucitate, & de- fectu emptorum , quem ultronea mercium Qu obtrufio, & oblatio abundé manifeftat, or- qUäC tam, importat , enim veró nonne à vendi- Y tore, quiemprorcm quazrit, merces fuascui- Ti qué obvio offert , &infenfu accomodo ob- ;ar, erudic, qui negledo , vel novercante foro [iÜ de domo in domum (qualis vendendi mo- Qd Bul dus hifce cemporibus hic faufiren nuncu- patur ) merces fuas vendendas offert, res , ï:mp cító non detcrioratz , fed ejufdem cumillis, a( que in foro vendebantur , qualitatis, & i OrO *« ?amitads fint , jminori in pretio illoin f iji .* 475 mtob o ab tg] bün ijfdem conftituto , jufté & licité emi. pof- M func? Nonne res minori pretio é roanibus: NItt. aliarumqué mulierum , proxcncrarum P uz munus - vendendi aliena . habent ., M 'm quàm mercatorum , qui emptores exfpe- T N &ant, non quzrunt, pecuniamdue fuam in u mercibus à fe em r ptüis, utillis lucrentur, ha- M, bent, jufté &licice recipiuntur? Covarr. Tozr. il, 4 lib, 2. variar: refolut: cap, 3. princ.n, 5. non TT obítante, quódille, qui Famelico, qui plu- ! 8(; WL rimosad emendumabijsdem panem jamjam T adiverat, panem vendit, ab hoc plus pretij þ: ) confueto recipere jufté & licité non poffit; Mu eóquod, eftó Famelicusille plurimos adive- Ti rit, attamenex. hoc indigentia, affedtio ve- j hementior,majoraliqua zeftimatio non com- i munis, fed folüm refpe&u illius particularis n uzdam indigentia przcifeoriatur; econtra, ' ,:-' á vendere volens emptoreni quarat, pluri- mosadeat, & cuidue obvio res fuas offe- rat, abundantia, minor affedio, &eftima- tio non refpe&tu fui ipfiustantüm, verüm e- tiàm rcfþe&u caeterorum; paucitascjuc empe ^ torum communis refülte. Quousque au- [ tem pretium taliin cafu decrefcat À. A. vari- ant. Cajeranus ad Adagium: werces ultromee vilefcunt iertia parte fc. conformat. Palatios mc;- in hunc verbsemptio cap-1. Wlludusquead ï die» ï:;! 476. m [ n diecatem prerijillius alids vulgarisinfim i jufté qm minui afleverac. - Alij; quibus & Molin n , a, quia K hie trac£! 2. Tom: 3. 393 Ittt. A. f merce de . b 7. difp.35g. pag- jo s yezdantur fretto co n[ue- 12in illo vendeudi modo judi [/ Á j N andum non e[f, pre- jum effe inquflum , quoniam res ut illa mods ven.- ca?.ï e'untüny eo-maodo effimari con[ueverunt , ut com- )é n munis. ufusteffatur , fcribit, re&té annumera: t flquidem illudarbitrio boni viri determi- eli nandum relinqui.nequit, pretium juftum & us N licitum füb hujusmodi vendendi modo val- vi deincertüm, & omneid, quod absQue dolo: €ot & fraude exemptione ita haberi, ac pro quo: f emptor. inveniri poteft, five magnum, five: parvum, &exiguumfit, EuE modo illi, quod res 10 absque hocvendendi.m odo habet, noncor- ul refpondeat, aut excedat, juxta communem: hominum zfítimationem efle, credere mo- u ventur ;-cüm juXta omnes, fi venditor emp- [ Q torem quarat, pretium minuatur, ulttonez-: t Que . merces ob paucitatem emptorum, &: multitudinem. mercium vilefcant; quandó: id (ür veró res vendibilis, non veró fub modo hoc: g o5ejus mulctudinem;' atdue defectumemp.; W torum .. vilefcit; pretiumomne; quantum-: Ls cunque etiam:( absue dolo & fraude tamen): Dl ügore emprorum decrefcic, quod inveniri PPE? ; juxta communem hominum zíli- . ma- d25 o ts 477 mationem, & juftumeft, uti ex confuetu- Mi dine fori, acíub haftationibus, ubi, fj non fint, qui concurrunt, pretium , quantum- ld Á h cuüq ueexiguum, pro quo emptor absqué 'u(! dolo & fraude inveniri potelt, teíte pra:ter lx il Mald: Gordon: Bonacin: &c, Leffio //b, 2. H VNl Cap.2.1. 8. 58 de . C* J. Haunoldo Tom. 4.de Ui J. && J tract. xo. cap. 1. controv: 18. $. 2..i2 LL | Wdï ened. n. 158. Juxta communcm hominum n eítimationem eft, patet; ergo. cüm, fi hu- J jusmodi pretium, illi, quod rei absque hoc l vendendi modo vulgaree(t, vel equivaleat, VW f d vel idem excedat, utpoté ftante hoc modo contra communem hominum aílimattic- QF V nem, injuftum fit.. Vel conventionem ,quà L u autres fingilatim , minutim, ac per partesmo- dicas, aut earum magna copia , acingens mulditudo, cumulatim, & fimültra i pro- i "t * mittitur, dicits nonne , quia, fires quadam fingillatim, minutim , & per partes vendan- tur, crebre venditiones, quibus res illz mi- nutim diftrahantur,quazpluscemporis, etiam Hï.'i»ä-' id , quod ad alia negotia peragenda deftina- 11',1'9 i ^ tum eft, confumunt , pluslaboris, &.ex- 6/ Ll penfarum , minusd; utilitatis, quàm éarum per averfionem venditio , qua fuos vendi- cores multis curis , occupationibus ,. im- ï an nX penfis, quas circaillas , & in illi; conferv . d 1$ r 479 d25 o ebeS ] dis haberent, exonerat , ad conquirendas y s li novas merces alias , vel ejufdem generis re- cenfiores , veldiverfi utiliores, ad aliaqua- n r dam per agenda expedidores reddit, affe- & UP runt , ut fiant , oportet 5 in tabernis merca- corum.continua aliqua quantitas panni inte- J N gra minori pretio , quàm per fingulas ulnas i diftrahi videmus? Nonne, quia rerüm qua. rundam in magná quantitate ufus amplior , hcit; [ior nobisd; magis utilior cít, quàm illarum in cen parvá quádam quantitate.; homines veró res omnes ratione amplioris , ladioris, no- Ll 47 bisá; magis utilioriscarum usüs magis, quàm ob minüs amplum , reftridiorem , limita- M cum , valdé circumfcriptum , minüfqué uti- den liorera earum ufum communitér aeftimant: mod« menfura, vel hujusmedietas, auc illius quar- "u ta pars piforum , lentium , viciarum , fru- vt j m menti , tritici , quam ruflicella in foro fe- dens venalem exponit, minoris jufté emitur, o quäm eandem quantitatcm , quatenüs hzec «W no modio includitur, fuus Rufticus eodem in in foro vendit? Haunold o», 4, de jur. c? Tuff. 1racf. 10. cap. x, controv, 18. $. 2 ím. primc, n. l; t; jj 158. velin emptionerei nonin privatá , hzc j etenim communem honminum aftimatio- J/ nem non variat , fed publicá fubhaftatione , TT f pià;ob & auctioncemptorum copiá; Trcl ino hanc; eeboc « Ttnl hanc, velillam enim rem nuns .minoris ,. 5t nunc pluris commune hominum judicium W ducic, prafente, nevel debitor , velcreditor, . "i. vel emptor damno afficiatur , diftrattz, con- "? tingit; nonnereshafte fuppofite nunc pluris, !* qunc minoris carum pretio aliàs ordinario , lüg»;.g uanto videlicet liciraniium calor, :vel fri- ! gus intenfius eft;juíté &licité vendi poflund in| licitationis enim regula eft; qui vicerit, ma- ! lioremque eonditionem obtulerit, res addi- Mul t*| cenda eft, & penes illum manere opertet, qui ü| fuperior in licitatione extiterit. princ.k. 4. C, de tj F. eä?ig: & Commif: fed quousque? Solonius ! ) Jm! L. cónfrov, 5. € ceum eo- 2.2. quefl: 77. arii j W K'T !U; " dem Theologorum m ultiin hoe vendendi d extra hunc ( modo quodlibet pretium, quo ) ! vendendi modum ejusdem rei pretij velri- [ gorofi P] velpij medietatem non excedit, ju- 1 ftum effeaflerunt; fed cur in hoc vendendi ff modo /ex 4:C. de Refcind: Vend: &in coníci- entix foro locum habeat; iguorant, Hau- N n b noldus Tzz, 4.de J. & J. tracf: 1o- cap. 1. con- [ frov. 18. S.2. cárca med. n, 158. fequentia fcri- ( bit: bizc etiam res in fabbaflatione venales mi- n " noripretio venduntur, nempe ob paucitatem empe j torum , quam manife[lat ultromea abtrufto mereis: )'EC ) ficut econtra carins venduntur , quandoemptores inde entza h| licitando certant , C* pretium ngþ cols W" , RUl 489 & od colligitur emptorum capia , eh- idebin boc vene. rcdlm & J dendi modo pretium efl valde incertum , €$-.om - j ne illud. cenfebitur effe pretium yuflum , quod ex 6 concertatione emptorum hbaberi poteft , jf nan L l Jfint , qui concurruuk , pretzum quantum-vis exi- gium erit juffum , proquo emptar imveniri bote- tot ]i AT rit : nam cüusque vtle[cit merx in talicafa, dum- t s0dà abfit fraus , qualis effet . f6 quis altquas Jabs mel oraaret , quiveveraanimum non babent , LA CA - gOï o emendi , ineum finemy utquiemere cogitant , L[7! ip pretioofferende crefcant. Mol: Tam. 2 tracf: np 24de Jur. Juff, di/p:342, pag. 393-4n med: litt: 4. Eodemillopretio, quoresínbhoc mo- & U0 do venditur, zftimari, & juílum pretium auctuarijforiillud,quod absQue dolo & frau- ii IN de obtineri poteft, quilibetqué . extraneus lib licitatus fuit, efe,' defendit, atquéin adju- torium íuum communem ufum adducit, . A- on im lijillud Covarr; To»:2. variar: refolut: lib; 2, f cap. 3. in prize, n«. in fabbaflationibus vilias resemuntur ,in quo D. D, conveniunt, ucili. pia u ter accipientes fic arguunt; quando eadem hzc res absqué omni veodendti modo cir- hH 06 cumítante abundantiá, vel paucitate emp- torum folummodó prafente , venditur, pre- tl ul u tium quodquod promittitur, juftum efl; ec- cur non quodquod ftance vel abundantiá, u i velpaucitate émptoruni ub hu Jusmodi ven- Cl« eteb o dhds 483 *w dendi modo dari promittitur ? ergonel mjpþ: m*,&g,,,ïDipcl;t: & Maximian: augmentum in lici- tatione pretio oblato fuperadditum ;» f/ze d*ï/ ü m 14. C. de Fid: & ]ur: bafl.jullam uberioris pre- T Hj oblationem fal(ó falutant? ergone Impe- me! rator Conítant: jubendo: pezes illiun 'zfæo?;'gaï- IIUM lia manere oportet , qui [upertor tn licitatioge ex- Mï.( literit, ilicitum pracipit, quia locatio rei GWL.: mercede ultrà, velinfraillius mercedcm ri- Atl L/ gorofam, vel piam a&us zque illicitus, quàm il venditio rei uitra, vel infraejus pretium vel hi rigorofum, vel pium eft; (iquidem locatio ) u & condudio proxima eft emptuioni vendi- * sdem , LA ! tioni,i ) q ue Jurisreguliscon Gü;i;.prinr; li [ Inflit.deLoc: Cond, P R. O TUNC ITÀ DE- H u FINIENTEM id eft: in, & pro illo tempo- ii ris [patio, in, & pro quo emptio . veuditio ubl non dilata videlicetad certum tempus ejus- ità dem mercis traditione. prípc.cap 6, & deUfur, l Wi initur, confideratis cireumftantijs omnibus mmuniter ita zcfti-. j præ(cntibus rem illam co marnitem, zzed. $. wun.l. 62. ff. ad l, falcidi fin, lu j &3 j 9.C. de R. V. argto, d. cap. 6. 194 de Ffurs " quod, quando vel illo tempore confidera- j ïl tis circumítantijs ompibus eidem emptionrii « pracfentibus, reijlliuspluresaliz fimilesemp- n tioneseodem pretio ineuntur, velmanenti- jl oniad- bus omnibus circg;müan.tijs;ill;':mpti fane ^ i i 482 ftant ibus, ejusdem rei & aliz. venditiones ! fubíequenti temporeita communiter fiunt, j vel plures prudentes, & eàinre peritiproil- i? là temporis , àc circumftantiarum differen. j tià pretium merci conforme efle jndicant, vt contingit. CONNOTET, & hocmerci z- w quale, feu zquivalens, & juftum eft, prizc, ma L.2. C.ut neminiin empt. fpecie. At gto,med. cap.x, pm & de Empt. Vend, Prob: rei von affetliones gt effimanda , fed quanti. omnibus. valet. Sextus o uoá, Pedius ait , pretiaverum non ex affeétione, n pec utilitate [engulorum , fed communmiter fungt, jo princ.L.33.ff- adleg. Aquil, pretia verum nonex Ü jj affe tíu , nee utilitate ffaigulorum , fed commwuni- jer fupzuntur. princ, l. 65. ff. ad leg. falid, V €rgó. Quod ab Ariftot. c. Erbicor. cap. 7. g acà D D. naturale & vulgare nuncupatur, W non quód hoc es nobilitate naturz rei przci- l Te dclabator, néc quód hujusmodi valdein- N con(tans , ac varium non fit, neque, quod q ab hominüm communi zftirnatione , quà n Yemplus, vel minus àd füüm ufüm dücunt, plürimum non dependeat; fed , quàd feclu- p ü ácunque humaná lege, ae decreto à il cih muni hominum affedu, aftimatióne, [ acbeneplácitojuxta certasquasdam circüm- Y ftantias habito, unicé confurgat; hinc eft, üK t, led quod illud in ;gäfviügbïili non confiíta Aj pe. 485 | d w5 odb "i, "fpectatisetiam circumf(tantijs omnibus, qu& j u"r f'.þ.o l( re ipà in commercio humano bic & nunc i ^ concurturit, certam jdíti ac commenfurati L merci intra fe latitudinem re ipíà feu à par- u N üïm te rei habeát; hinceft, quod emptionis ven- ditionis juftitiz, quo minüs hzt veré for- "H maliter divetfimod? ponátur, ex naturá fuà L nonrepugnet, & adíuam exiftentiam aqua- Mf V litatemi non mathematicam, fed moralem folüm requirat; hominum enim plures,càm ! j p notitiám, & ftateràm talcm.;'quä omnium Ínorum diverfos affe&us ità, ut in unum in- L] ^n. divifibile coincidant, ponderare poffunt, non habeant, terh, v.g. viseam impetialibus Á .. cesitum , plures éandem centum & quin- lþ7 qué, & rurfüs plures nonaginta quinque ad- iwf" li zquare , ob Idos circa eandem rem diver- 1 fos affe&tus commuriiter jüdicant, ratione 1 triplicis cujus opiniohis etiam maajoris fcili- " cet, medij, & mihoris extremi, atque ea- i rum, qu&intra illos terminos extremos con- j liftunt , ptobabilitatern, latitudinis intra fe /)i pretij naturaális juftittes prcipüé grad9 con- ftituuntur,& pretiutm datürale feu vulgare,z- qualefivé juftum ttiplex infimum feu pium; mediocte feu moderatüm , fummumm feu ri- eorofurh , getmanicé ber accínafie] míttels F ïlfl[)öd)mäüfd)lägïfhf l & JJ CCtis pri:; ] 454. M bipaliccr numeratur; & eító latitudo & di- 1& ftantia , quanta hacintra tria illa pretia effe y W debeat , communi calculo nequé definita , 5 « E nequé unà regulà comprehenía, fed juxta u) rerum qualitatcs, ufum fori, & communem M hominum zftimationem determinanda re- w licta fit, attamen, quantó pretiofior, majo- ax risquea(timationis merx eft, cantó majorem L laticudinem illam, & diftantiam efle ; triaillà ii precdaintra laticudinemju(ti, ne, fi medium, PQ & extrema in indivifibili confiftant, pretia N inter infimum & moderatum, moderatum Ic inter & fümmum, media injufta fint, & fuas Ü etiam latitudines habere, & illud, quod à f medio torius laticudinis cam verfus pretium j rigorofum, quàm pium parüm diftat, icem K illud, quod medium inter medium & extre- j mum eíft, cum medio computari, atque me- Ü dium nuncupari , & reliqua latitudines N extremorum conficeres emptionem jl cujus f pretium intra di&tos tcrminos fe continet, í neque toram latitudinem jufti excedit, juf- tam cenferi, juftitiamque commutativam ,g non violari,fi veró egrediatur, & venditor ( fupra fummum, emptor infra infimum con- il trahat, illam injuftitià regularitér laborare , 11[ quz,, nifi velinfra preti] infimi , vel fupra pre- ; u in foro ex- tj rigorofimediumfit (quo e | CCI':. d db o æo 4864 T cetno temedium . a. C. de Refcind. vend, ad ul hoc, ut juxta arbitrium ledentis vel contra- V[a &us refcindatur, velad zqualitatem reduca- ü tur, competit) Salvà nihilominüs in con- fcientià obligatione refticaendi in. foro cam Canonico , quàm Civili actione aliquá prae- cisé purgari nequit. Cap. 3. &* 6. 54 de Empr. vend. la fin.l. 8, l va- init.l. g. Cod. de R.F.: n in favorem reipublicz , cujus , nein ejus dif- pendium lites multiplicentur , contractum hunc frequentiffimum non frequenter re- t J 1cindi intereft ;; quempiam ejufdem fpeciei L & bonitatis merces uno, eodemqué tempo- ')4 re carils v.g. wni um , alteri medio . velin- fipo , absij; violatione juftitiz jufté vendere !H »oífe, quia, cüm pretium füummum & ju- ftum fit, illi, cui pretioinfimo vendit gra- ï tiam, alteri non injuriam facic , nec hac ra- : tione bellum ex utráqué parte non tantüm 3 materialiter , fed & formaliterin genere cau- f juftum dari , eoquód , quia bellum actus À üftitiae vindicative eft , qui illud infert, l- füm,& injuriatum fuiffe oporteat, per hocau- tem , quod ipfi pretium infimum oblatum fuerit, cum & hoc juftum , & alter pretij ju(ti feclufo fpeciali pa&o debitor folüm fit , injuriam quandam paflus non ef5opinionem de Centract. cap, 2. aliorumi;, qui Palgci'; 2, Hh 3 u- mmo m 486 ,;ms ) fingulis rebus certum quoddam naturale ,. ( jo | 1:;3. indivifibile & Mathematicum pretium, tüm [ ex intrinfeco illarum valore , tàm ex varijs contrahentium & utentium , temporum , ïx*'—lïone. ac locorum circumftantijs &c.. dependens , RW effe , quod, finobis notum , vellatumab ea ïmü unguem recedere injuítitiam fore, & , quia valor ille; quem tum ex intrinfecá fuáboni- u tate & perfectione , tum ex aptitudinead hu- [ manosufus & commoda in his, v«l illiscir- ql cumftantijs res fingule habent, nobis per- Y fpectus non eft, humanumqué judicium , « quod exfeincertum , & indiverfis homini- bus varium eft, illud attingere nefcit, diver- i fa judicia hominum , quorum alij rem de- '; ( cem v.g. alijundecim , vel undecim cuim di- ?Il midio , alij novem , vel octo cum dimidio í valere judicant, ut, fi illud indivifibile non ( artingatur , non. multüm ab co faltém rece- datur, folummodó admitti , docent; fiqui- ecm, quoniam venditiones raaterialiter ra- tione inculpate ignorantiz juftz regulariter tanüim forent , emptio venditio formaliter juífta vix , aut nunquàm poneretur, quod tamen, fi non contra , faltem pretcer appe- ä ticumjuftirie commurativzeft, (nifiper fu- periüsrecenfita, intra laticudinem jufti pre- !ij indiyifibile aliqugd ; fqliDgo ; hominum 497 dub od rum t affctus, & rerum invicem comparata l & ponderanti cognitum , in lw . udlitates optim uo ex parte obj c&ti pretij & mercis compa- VN ffimé fervetur , qui- (13 ratione juftiia perfedti l dem dari, fed hocpreui eq ualis & jufti cet- ffe dicere folüm. E tninum tantüm przcisé none « intendant ) non fu bfiftere, cercum eit. "M Dixi fuprä non dilatá videlicet ad certum ditione, quia, l1ve " sempus ejufdem mercis tra uàm terminus à [ empti oni dies certus , tanq 215. ff. de V. S. juo adjectus fit. — 4rgto (. Jj vel emptio vénditio ja m p tO Cerco aliquq nfes , ubi tempore fu turo V.g. f off duos me merx tradenda , fiat. Argto fa. caP. I9. b& U fqué ad h de V[uris. velres cal is, exquà ipsáu dilatio tra dicionis oritur , V.g. "d ! certum tempus quando aut ob inopia g» venditorum , quibus pellex eff , uc ad «deo angu[ta fella ,. b curta ff tempus meffis , vel vindemi g vendidonem M nt, aut ob emptorum cu- differre non poffi fi nunc non ererent , tan- piditatem , qui, tam , quantam fru : menti copiam expetünt, vel non pretio tam levi !j) yel non colligere , xoffent , frumentum , vinum, oleum &c. ve ! colle&urn fit, ven- antequam natum , ditur, vel hoc, autillud hye me , vel ve- ffis tradendum emitur, pre- ie, tempore me tum, r emprioven diejupe p Ro ' cems ä zWv V 488 GA . AC A m T M 2 o 5 tempore, qu O , quàm pro quo contradtus - W initur, traditio & datio fieri. deberc $. r T merci zquale pracise efle deber. Mol. ton, ». de m Wt Jur. & Tufl. trac . 2. difp. 355. paa. 437. lité. B. j j j C* Ji/p. 338.pag. 4.42.. l'itt. B. cum , quando , fi dubium fit, an res tempore, proquocon- tractus initur, plüs, vel minüs valitura fit ^ j om rationc illius dubij , merx minoris , quàm tempore , quo contrahitur , emitur , con- qn cractus € ferie contra&tuum peccaminoforum 1 16 Cap. G. *4 de F[ur. excipiatur , & C4p. 19, €0- ^; tanquàm non ufürarius , fed juftus ap- pOf4 pr'obetur 3 cum, fiquidem communis ho- d minum zítimatio confi deratis reliquis con- ä fi derandis mercés eatenüs , quatenuüs huma- il nis üfibus nunc inferviunt, in ufüm homi- "i s3ium nuncveniunt, &hiillisutuntur, tan- ä m 10 üijam habent, resita venditz , utpote qua tempore, pro quo emptz; & ubi cradi pro- "u miíle funt, humanis üfibu s modó infervi- n C0 unt, & in humanum ufum folüm veniunt, €0 €xtra fpharam illarum rerum » quz nunc tempore c ontractüs ranti éffe , communiter ] creduntur, fint, & inter res,, qu& cémpo- (l rc traditionis fine hujus dilatio ne emuntur , r & venduntur , -deprehendantur ; eüm, uc t obligatio ad antum , quantum à comparte if acceptura eft, dandum, compartem cHïca'- ) J et« diob o ob 48j *s cirérftringat , contra&tüs emptionis veridi "(( tionis, utpote contra&tüs onerofi.& bilate- 4 ràlis per fe juftitia velit ; cum , quandó ha-' 1 | bità fide de pretio emptori folutio placiti L retij in cercum tempus differtur, utemptio ',» venditio jufta fit, faris nonfic, ut preium 'J. fuz folutionis tempore merci equalefit, fed omnimodó necefsé eft, ut merci cempore ) l cóntra&tüs jam zquivaluerit. Princ. cap.ó, 53 de F[ur. quiafolutionistempore , & pronune li res modó non emitur,fed pro tunc, & tem- il * poré contiactüs qmcbacur , & jam ermpta eft. ! H Modó vel res eatenüs, quatenüs jam ( dubium, & incertum eft, qualem valorem proillo tunc, proquo contrahitur, habicura fit, atqueuno cum dubio, & incerto ipfius. valorisreipro illorunc hzc non ematur,ven- datur ; alioquin, fi pretium pro ratá dubij, & incerti ipfius valoris rei tempore contradtüs L conftitutum fit, fivéhoc tempore, pro quo || contracum fuít, refpe&u reinimismagnum, fivé valdé parvum fit; nihilominüs juftum elt. med. cap: 6, hr ult. 93 deVfar, Neduc emp- tor aliquid fuperaddere , aut venditor refti- tuere, etiamíi pretium promiflum infra, aut fupra dimidium pretijpro tune jufti, fit, in ntiz , quam externo tenc- .fogo tàm confcie tutr5 Hh ;5 $ * 490 ub o dib i tur; eóquod pretium illud non rei, utin fe, r*(' fed quatenüs fub illo dubio, & incerto fui ) valoris erat, & in utramque partem profpe- j M 16 & adversé emptori & venditori evenire poterat, conílitutum fuerit, & ex utráque Dmm parte periculum in imul tradatur,velemptio u V tei pro aliquo tuncjam inita, circumftanti- [ct am, vi cujus pretiumillius rei pro illo cunc (h majus,aütminus quondam promiffo fit, non 0e5 procreet( nonne quandó ante mellem , & &i vindemiam agrorum vinearumque cultori- bus raritate pecuniz oppreffis exiftentibus n p funt, qui modiosfrumenti, plauftra vini mef- fe, yel vindemiá peradtà modó tradendaan- d n ticipatà pecuniáemunt, fi me(Te, aut vinde- mià finitá, vel quia neceífitas venditorum u ex parte, velintotumimminuta, & extindta, 1 vini, vel frumenti venditor rarior, & hujus, W autilliusemptor copiofior eft , vel cüm emp- qm tores fibi, íuzque familiz jam profpexerint, D j rariores, vendirores veró frequentiores N exiftunt, hujusmodi frumenti , vel víni pre- ( tiumjuftum illud priüs datum, vel multum *t excedat, velab illo recedat, proptereà emp- l tio venditio priüs inita injufta precise non ! eít; cüm , quiahujusmodianticipatz folutio- nis emptionibgs vel venditorum inopia fub- l eít, l ;!a;a,*vcl emptorum appetitus fatiatus ve h k 49r db o Gdb l, vel venditor & merx ejusmodi rarior, emp- ! torumque multitudo, velillorum copia,ho- "^ rum veró paucitasjam fit;illiusmodi emptio4 " nes ijsdem ipfis circumftantijs communem hominumzfítimationem mutantibus,quibus i ! ! hz poíteriores nunc fepta fuat,non circum» fcribustur) aliàs omne pretium, quod illi, li fi hujasmodi anticipata folutionis emptio- u nesnon anteceffiffent , verifimiliter füturum n di!i fuiffet, zquivalet, jufum eft. Dixi ad certumtempus, Diverfum obti- n M If net, quandó ipfi obligationi rem tradendi excontra&u emptionis venditionis defcen- W denticertum, & determinatum tune prafix- !d um noneít, velut ceum JCto Paulo priac. I 6. 1. 4.44. ff. de 0. &* A. loquar, fi emptio ex à die celebrata non fuerit, five rurfüs cum eo» h dem /.213. ff. deF. $. Siemptio, cujus dies uidem ceilit, íed nondum venit, contracta x[l non fit, fedilla velabíoluté & fimpliciter pu- u ré, vel cui in favorem aut venditoris, aut ! emptoríscertumtunc per padum fíupetve- i niens folummodó traditioni adje&um eft: v. g« demus hac mille ducatis tibi vendita fit, fed rógo , volo , ut bujus babitationem per annumad- buc mihiconcedas, Hoc dolium viniimperialibua mille mihi emptum fit , (éd rogo , valo , tte ante h preximas nundinas ftancofertenfes suii tradas. E vé 492 dbob o db h velfub conditione aut cafüali ,'aut poteftati- !l 1F và, aut mixtà, vel füb die fivé fimpliciter , j fivé fecundüm quid, ex eocapite, quod, ari a extiturus fit, ignorerur, incerto (hic&ille e- i nimin conditionem refolvitur.fz. $. 4, /, 3o, QÜ gC'i 6. 2. 1. 49. f- de Lec. 1. med. & fín. l. 23. 22. ff ilio quando dies leg, velfídei cemmt[J. ced.) vel gene- qn ris, vcl ad quantitatem, vel de rebus, quz zuftari confueverunt, vel eujus pretium in n arbitrium tertijcerti collatum, initafi; Cüm, pW ( velquia contrahentes rem pro pretio placito ftatim tradi intendunt, vel quia hoc ipfo, qk gC quod traditioni per pactum adjectum folum- f inodó certus rerminus przfixus fit, ne hoc. j fruftraneum fit, obligationem tradendi rem W ex ipïb contractu defcendentem , non ad ali- j quod certum cunce, fed ad hocnunc tendere, mercemd; quatenüshumanisufibus&c. nunc' fubïfat-,j licet illà emptor pro nunc petacci- V dens non utatur, contrahentium confen- fuüum:mutuum terminare admitti debet, vel: quià hujusmodi vezdirio quafi fub. conditione fá videtur fieri: fimerx vel determinata. fz. $. 7- W jund, ejued. princ. ffn. $. 6, G fim. med. $. $. 1.35. f ff-. de C. £ velappensa, vel admensa, vel ad- [ numerata. f£2.4. $. $. 4,35. vel deguftata. »ez. kæf li. 'n:!e Pericul. e&- Commod. rei &c. & ap- L ?þ?bzca; gu[ins enim d. boc profíecit , ut impro- - Gub od 498 bare liceat. princ. $, $- 1.34. ff. ead. quafi tuuc ïlïad. lo léni[fimbveneat , cim fuerit. degu[lata. d. qmed. n [.1. ff de Pericul. cf» Commod. vel pretium fpe- lc' cificatumfuerit. ;weZ. $. 1. Inff. .de Empt. Vend. N J. ( L ult. C. de Contrah, Empt.vend. quandó vc- uat ) tó femel conditio extitit: perinde babetur , ac f S'l illo tempore, quo emptio zmterpofita vJ/ , ftie conditione facta e[fet. frn.S. V. L. 11. ffF. G'f**i poti- u er in pig,ei cendttione expleta pré eo eji , quaft " pure ei aliquid venditum fit. f£z. /|. 26. jf. de Cond. Infl. fiquidem fiQione Juris ( que, , quamvisrei falfz fit, juxta traditaper P- En- It gelad rit. Decret, de Prafampt.n. 15. &t in con- fcientia quoque caterisparibus locum habet) " exiftensconditio ad eempus emptionis ven- ditionis inice retrotrahitur, & hanc ab initio ij puré contra&tam fuiffe fingiturs ut hujusmo* divenditionesjuftz fint, ut pretium contra- ,| &üs cempore merci vulgariter, feu nacurali- 1 ter, vel legitimé equale fit, pracisé requira- !| tur, ncque, five exiftentis conditionis &tra- jl diionis tempore pretium valoremrei longe & enormiter excedat, fiveillud abhoc fupe- retur, emptio propterea nequc de juftà in injuftam, vel vice versà tranfeat, ultó mt- nüsob exceflum enormiorem: Z.23. c.e K* F. locusfit. Brunn, 447.8.]. de Pericul, € Com- Lau- mod, rei vetid. imed. n. 18. G ab eod. cit, Lei. : " 494 db o db terbach. fed. exceffus hujusmodi vel pretij, 'w vcelvaloris,commodo, velincommodo emp- g( sotifit ; etenim, /fextetres , licet deterior e e- & éfa: pote[ dici effe dammum emptoris, fin.L 8. f * Ó de Pericul, &* Commod.jfic igitur & commo- (| dum cjus efle debet.fp. 1. 7. ff. eod.certb, ut ben? Hauncldus Te».4. de Tur.c- Tufl. trad. 1o. tap. Y. COMIfO"U. 9. infín. memb. x.5, 49. ubi ali- quos hujus opinionis tenaces pro fe adhuc allegat, obferva , fi, utemptiones venditio- il nes recenfita jufte finc, & permaneant, quód i terppore contractüs earum pretium mercid- quale fic, non fufficiat, fed, ut hoc exiftentis Ü conditionis tempore reivenditz quod; con- " for r À ie fic, infuper requiratur, atjue emptor il exiftente conditione eidem, ut illud merci [ equivaleat, aliquid fuperaddere, vel detra- L here teneatur , quià Pau/us; JCtus sota?, 6 om- l mibus integris manentibus de Augendo vel Dimi- » ) amuendo pretio rur[im comvenit , vece[fumà prio- i rí contrat?u, & nova emprio interce[fiffe vide- zur. fin. l. 72. ff. de Contrab, Empt. vixunquam, t aut nunquam emptio conditionalisjuftaini- j ti poteft, & iriita certé rara avis in terris, ut» potéubi nihil, quám inconftantia conftans 1 €ft, quod afl?rmarc abfonum eft. & XIII, eteb o as 495 li, 1 . XIII. fmp Ergone omnibus rebus de- 3 terminatum pretium ju- W G:Uæï ftum ? Ph 4 wUm res nonnulle , quales, vel quæ .^, pauciffime denovoinaliquemlocum Z h modoó afporrantur , hujufmodi ligna m illa,' quibus nunc res inguntur , quandó ifta primó ex Brafilicá regionein Hifpaniam, [ &cab hàc in noftras terras allata fuére , olim d erant, vel qua rarz admodüm , aut quiáà lr ! cafu, aut induftrià hominum dépendent , funt, w? rariores gemma , pretiofa pictura , i m-» antiqua flatua , [iana ei- Numi[mala , avesindi- c& , a'Vicule canarienfes tüte candita nala , bru- a perezripa ex commixtione duorum diver[e 4 Jpeciei progenita , animalia wenationi , au£ au- H eupio aptiora , utfalcomes efc, bumanas artes, e$» W Jolertiam imitari condocefatta , ut [imia , Pfrtta- ti, Vel que actibus quidern vitalibus re ipsá 'carent , induftrià tàmmen & arte intercedence ità elaboratz , ut. illos.ad unguem imitern- für, qualis 4rchbyte Columba liguea avolans ( rediens , mufca illa ferrea 9 amanu artificis A d s 05 "EM vivarum erbicules avolabs , eP þär euniuin d 496 Bosvo O&Jæ t jn manum artificis iterum rediens , aquila illa a(Cam Norinberge Carolum stum ad portam "volando j fs excipiens , eundem ad portam concomitans., H qu eju[dem: Cavoli iconcule , pafferes , liguea avvicu- gü amm la cum oppoftà (ibi. noctuá , qua, ubi fe verte- TE yet , avicula captabant , ubife reverteret ,. fi- mïüï lebant , alicubi ad fontem per artem confetfa ( cranc, funt, predum nee legitimum , ibic yoäg &mcaL:» de zapa[Àeivgci oi voueOému. 1. 6. j L folce de Legibus ideft.| quodenim femel, aut bis exi- paït ffit , pratereunt legislatores. — Argto l 3. 4 C (xo $. [f.end. necvulgare , namillud , quod com- Yq muniter in ufu non eft, à communi homi- num ufu , nec reipsà, nec ex poft facto ta- q äamp xari poteft , habere, primá frontevideantur, ( Quafítio eft , an ha&enüs recenfice , &fi- $a miles res , fi defa&o exiítant, precium na- 146 turale , feu vulgare juftum (predum enim legze caxatum ea(dem non habere, omnibus hu patet) habeant , & fi hujufmodi illis fic, an TU d ab ipfiscontrahentibus illasres juxta illud Ci- fen ceronis Verrinà de fignis : qui modws eff in bis rebus Cupiditatis , idem efl aflimationis ad li- iil [it bitumtaxantibus , an aliqnd&, & undé de- fumatur. l T . I. Rebus hujufmodi pretiumjuftum C naturale, feu vulgare eft. ET Prob: Res ha, quia, cum commoda, qua «l [ó [ fU 2 75 o db 497 'wjj qu& earum pofletforibus ex ijs pchrjiurlc À *y; finita , & fzpius valdé modica fint, earum !« apricudo in ordinead ufus humanos , à quà W. illarum valor metiendus , finita eft, ned; ex .M naturá fuà, ned; Jure aliquo feripto inefti- mabilesfunt; ergo. i INF4E | Í 5;. ILEftóilludà conventione partium pro "I libicu fuo ita contrahentium folüm non res Hh" fültet; feunon omne pretium, de quo inter. [ UT partesfiné dolo, & fraude ctrca has raras & i exoticas merces confenfum eít , ju(tum fit, fi.. véquod coincidit: xes quantumvis rare ; pe- / regrinz; pretiosz , &c: tand, quanti feclusá inil ii À omni fraude; & dolo venditor vendere; A emptor emere voluerit, jufte & licite abfolu: | 'f'm- té emi vendi non poffint, Leílius //L, 1. cap. 2.t: jj V Jf n.16. Card.de Lugo difp.26,5m, 47.. acalij, quos U Haunold rraZf. 10. Tom. 4 de Jur. & Juff. cap. M 1. controv. 18:S.2.2p med. . 159.rccitat,imöRc-4 bell.part, 2.. lib. 9. quaff. 2,5, 19. contrariam ) y j fententiam communi adverfari, &ante Victo- j riam fuiffe inauditam, nec effe recipiendami / A;)x. ait. u Prob: Determinationem pretij )uülä folà avaritià venditoris, & à temerariálevità- um t£, curiofitate, cupidine,ambitione empto* nodap tis unicé peti dicere; à communijudicio, & quæ rcctà ratione omninó alienum eft, cüm ava- li Kis dab o dab j 498 "n ritia, qua;juxta Bufenbaum /ib. $. de Peccatis. ub, 2. inordinatus appetitus tempo- u cap, 5. d. qa ralium € ít, quia ira non in»fed ordinatus oducen- nd&&( appetitus temporalium forct , ad pr dam enim juítitiam tenderet , avantia yuïm( . cüä j nom effet J fed predictarum rerum. pre- Qu tium vulgare & juftum à conventione pat- tium pro libitu fuo ita contrahentium folüra cgük dicere, eftillud dicere : nam ipfa RU. tefulcare conventio, fic, quod pretium determina- fi un tum illánaturá prius fic, re ipfa decerminatio t ht pretij eft ; ipía Conventio veró, cum actus avaritia ,am bidionisfit, ab habitu avaritiz, vt T. ambitionis dependet : confequentér deter- minatio illarum rerum pretij, quod ex füp- M "i pofito Adverf: juftum eft , ab avaritià, am- M 4 bitione dependet; ergo. Prob: 2do. Si qualibet conventio par- li ndi cium pretium juftum rei rarz facere poteft ; ov ergo etíiamrer on rare : ubires rara excep- tà monftrari poteft ? (j dversá opinione fequi- Prob: 3tio. Exa Qué tur, venditorem , qui rem intra fe decem It ft aflimat, hancipfam centum , vel mille, fi i "i v g. Principemaliquemin cam cupidine ferri, & tanto , aut etiam majoripretdo emere pa- w ratum efle videat;jufté vendere pofle, &/a/- AW €0 V.g. concurrente avaridá venditoris , & Cu- ææäææ 499 cupiditatc emptoris rnille florenis , vel in- 1777 " L tegro regno absi; injuftitià venditur, vel l, 100 'permutatur , cui .gwg T$ quotidiana experientia re- damat. Nonnequandó pleriqué alij prater ?:lx * venditorem & emptorem rerum petiti, dum IQü N J ejufmodi res venduntur , pretium nimiurn €fle , rem tanti non valere cenfeht , eam Il ü í cariüs venditam effe , emptorem infipienter Mi egifle , pretium , utpoté quantitatem pretij nacurdlis excedens, injuftumeffe , unaom- Naw. D iM nium fenrefitia eft?. ergo illarumretüm pre- " tium juftum ex eftimatione & affe&u fingu- lorum contrahentium , dum cacá avaritià NUF' l. venditor in lucrum , emptor temerariá le- vitáte, cupidine, cüriofirate , auc ambitio- t ne in mercem fertür , fa ; 2 infano , non defurnitut. piüs im'pr-udenti & iy. II Sed à peritoriim & prudentum ] 1 fudicio ipfatum qualitate , utilitate , muülti- !N tudiné , paucitaté , eniptorum pluralitate j ä obfervatá, ejufdem riovitate , ráritàte, elegai- tià, delectatione ,decore, commodis, alijs- p quéprerogativis, qua emptori indé prove- nire poflunt, cornfidetatis, impenfis ; labo- r ribus, periculis , & difficultatibus in eáaffe- " rendá &c. adhibitis, porderatis; alijsds cit- pa cuniftantijs expenfis;tes illastanti, licetetiám lucrum multüm fit, &ftimabte, quatenu S il-f & lüd q Al 2 ^ $9p d lud communi hominum reliquorum opi- g nione fuffulcicur: hinc,fi viri periti & intel- k ligentes emptorem plüs pro re quádam rará , expendifle , pretium valorem rei excedere , illum prodigum , & temerarium fuiffe judi- m cent , emptio injufta eft , & venditor illum s exceffüm , cum juftus nonfit , acceptare ju- [QXCI fté non poteft, . Mol. zom. 2. de Jur. ? Tuff. (ix iratt ,. in calce difp. 34s. Haunold zom. 4. de fY qur. et 3uff. tradl. xo. cap. Y, controv . |g. $, 2., quy ip medio num.159, ubi hanc fententiam fpe- st culativé veriorem effe aflerit, quamvis ipfe, i1 t DL ncício quófató , contrariam admittat , aca- i lij. ,///» Prob: Pretium rerum fïngularum eefti- "d mabilium non exaffectione , nec uctilitate i-ïnguïorum ; fed cormmuniter funguntur; & res canti eft , quanti omnibus valet. *.24eZ, l, t 33. ff 4d l. Aquil. ubi & hec propofitioà JCto füff Paulo exemplis illuftratur , zecquicquam for- t snali pretio (id eft. ut notat Glofla z ff». /7£. -y. $. 1. lege fequent, fingulari) effimandum effe aC feiendum efl, — Fin. $. unic. l, 62, [f. ad Leg. " falcid. fed res fuprà enarrate fünc eftimabi- Pl les , valor etenim omnium rerum venaliurma fnitc in ordine ad ufus humanos confideratur , il- qu (1 larumrerum veró utilitas ad ufus humanos li- Iul ] mitata, & fzpé parvimoment , uti fuprá de- H mon- " X &:æ 'oææ' «ot ,mon ftratum , eft ; ergo illarum pretia non "ift [ ex affeQione, nec utili cate fingulorum ,fed Qu J ) & ille canti funt , il coramuniter fur guntur , valent,nec earum quicquam kjj ' quanti omnibus f(timandum eít; fedearum üngulari pretioz L pretia co fenfu , . quod à communi ufu ita am commauniter , uti jam ,l' taxentur, quoni dixi , in ufu non funt , communiter Don )4) f n funguntur ; ergo eofenfu, quód à pruden- f tum ac inte lligencium arbitrio ita determi-- nentur, quem fenfum & /y communiter fun- l . ^ [ enuinum efle ex verbis medijs fequen- "n tibus i. |, 63. 4d L. falcid, mec exfpettandum di'tum vendat , fed in memtiä eflimatur , ]u- ' ce clarius elucefcit, [ l -Prob: II Predictarum rerum utilitas in Á j ordine ad humanos ufüs (àquà omnium re- ( rum valor defümitur ) finita , & limitata eft; nf m juftum finitum & li- jL ergo & earum pretiu mitatum efle dcbet : fed illud aliter finitum ac limitatum eflc non potcft , nifi quaccnüs, ^ ab hominum prudentum ac incellisentium aftimatione determinatur; cum ejufdem li- mites ned; ab ufu fori , quia coromuniter l[ïl in ufu non funt , nequ é à quibuslibet par- ticularibus contrahentibus , quia ille -hoc mitaetum haberent, quo- :z ipfo pretium illi niarm, »lilg $02 gbeb o dut n niam, quot capita, cot Ix&ux LI pretia divq;fa forent, fimpliciter poni poffint AL 1 Prob.lL Nonne valor pretij jufti z. » quus, acpropterea valor e reicommenfus efle LU debet? nonne, fi prudCHECS' infpc.&is $T pro- yo' béconfideratis tàm. dotibus mercis,. quàm N poftulati pretij magnitudine proporzi onem, di &«qualicatemnon dari, fed pretium nimium f effc judicent, ufu Magi ítro docente zquali- n ta5, ac proportio inter mercem, & precdum f dari, ac hocilli commenfüm effe communi- j tcr omninó non cceníetur? Ex his tamen rü non. qL InferesL, Iniquzvenditionisomnesil- l losEuropzos, quos ZEchiopibus & Indis aci- l culas, cultellos, fpecula, vitra colorata, & fU Jocularesminutias, quarum apud nosmodi- i cum, ac propé nullum pretium eft, magni tf venderelegimus, damnandos eíle; quia Bar- q bari illi, minutasillas, & viles merces Euro- j p&as, eóquód inde magis dele&entur ,. plus j utilitatis adornanda corpora, ad ufusdome- f flicos, &quotidianos, quàm ex rudi aliquá At mallà auri, vel argenti, aut pretioso Iapilld Aut accipiant, quemadmodüm Europzii lignum 4 Brafilicum fuis fruftis vitreis coloratis, fiio ar- £ento, auro &c. paífim & communizítima- cuaq I2-—22 m f, utem ationelongé praferunt; communis a ii e«íti- ebeb o ebdb $93 [ eftimatiojuxta merifuram aptitudinis, quam lüfgü res qualibet ad ufus humanos habet, facta, " zquivalens , equale &juftum pretium cfficit. M 1æl !^ Ned; II illud, quod Haunold /oe. fuperitis cita- M ) . to tn (5e, quód videlicet, ficut prafuppo- h. fito tali confenfu imprudentum, quià ex as- ftimationecommuni pretium jaftum taxan- dum eft, tale pretium juftum effe, reliqui prudentes reflexé arbitranturs ità paritér re- ul rum rararum zítimatio à contrahentibus M fa&a apud illos, qui pecunijs abundant, & PA novitatibusdele&antur, quia hi pretium ea- [ rum rerum longe majus,quàm prudentes, quipecuniasa(timare fciunt;per Íe taxarent, M taxant, fuppofitoque hoc divitum, & curio- forum imprudenti judicio pretium ab im- j prudentibus, & c uriofis taxatum juftum e(le, ipfi etiam prudentes reflexé judicant, ! eommunis dici poffit, affert, fi ubíiftere: quia 4 quzítio propofita de cafibus, ubi multz e- j jusmodi tes rarz fimül ac femel de novo in aliquam Provinciam afportatz veadibiles funt, non procedit; hoc enim cafu, fi ma- nentibus ijsdem circumftantijs fimili pretio 2ut communiter, aut crebrz vendicrionesfi- ant, illas, quamvis contrahentes hi, quipe- cunijs abundant, & novationibus delcétan- tut , (int, tanti eíIe , utiqué opiimé eruitur, fed de ijs, in quibus una vel altera res de RO* li 4 $61 r e pnovo vel in Provinciam taptüm affertur, vei ità, ut ordinariéin contractum non yae veniat, fed res feré fingular '5; quz alias plures ejus- [ dem fe« üm rationisres, ex quarum vendi- t tionef.ctà quoad ipfam N mentura pretijfumi poltlet , it, ibidem folü m vendibilis eft , for- j vw mata eít, ubi communis zíftimatio ob hujus N non communem ufum ex praxifori etiam dej cum !uccmäDiogcnis invenienda non eft; & 10 fi przter o pinionem nominatus Do&or, PEU quod hujusmodirei emptione uná tantàm (0 factá omnes ejusdem farinz homines fimul ol & femel pretium pro cádandum approbare fiu cenfeantur, atque ita ejusdem rei commu- g nis taXatiooriatur, dicere intendat; prater- quàm , quod ftantc hác opinione equalitas Y preujimmediaténonà quolibet contrahen- Y te, ledab approbatione reliquorum depen- ] deret, Eccur exiftente approbatione pru- í dentum illud potiüs non crederetut? cur hoc, unde, fi hác in materiá locüs eflet, cüm homines ejusdem éum venditore, vel emptore frugispretium approbare, ac mer- cem ita taxare femper divinari poflet, nul- A lum omninó pretium injuftum effe fequerc- tur, omniumque feré Do&Gorum, & ipfius Haunoldi regula communis de dependentiá jufti pretij naturalis tradita,in quá juftum pre- cipm. "TP fo4 !l .' * tium vulgareà confuetudinefori, ac commu- Vg ni contrahentium ufu attentis circumftantijs, ïïä'l;- qua re ipfà concurrunt, dependere dicitur, «l rueret, divinaretur? Iml Nec obftacl. Conventio de pretio vel Nl maximo, vel minimo rei fub haftà venditz 'M g actusavaritiz non efl; ergo etiam conventio depreriorcirarzralisnon eft. Eóquód con- t ventio dere, circa quam vel multitudo, vel Uï paucitasemptorum exiftit, cujus inopia, vel D copia eft, & pretio vel maximo, vel minimo, communitamen ordinatus & rectus, contra- u rius veró inordinatus; & peccaminofus a,'ppc,-. if cicus fit. () ( Ned;IL. Inlicitatione pretium àcontras | hentibus ftatutumjuftum eft; ergo etiam in venditionereirare, Siquidem non ideó pre- « l tium in licitatione placitum juftum precisé lE €ft, quia deeo confenfus mucuus lacus eft , fedquia ob modum rei vendite commune n hominum judicium illud juftum judicat, c- contra non raritas, fed i,ntclligentium&pru-.- dentum approbatio, circumftantia, vi cujus pretiumá contrahentibus placitum pracisé juftum communiter arbitratur; uticommus i ms experientia docer, eft. ] ; &XIV. «o6 gtob o dooh , ?ü & XIV. - j jv Licetne pretium lege defini- hw tum excedere? " W Onea, quzà Docoribus Hifpanis ac Luficanishocloco acritér , & audacter pl Utl in utramdue partem ob occurrentes 1 graviorcs difficultates proponuntur, & fol- vuntur, hicin difquifitionem ducere mentis Id ti fum, tum quia aliqua eorum de taxá ftabili À & perpetuá frumenti, vini &c. Qua& noftris in partibus lecum non habent, feré follim n Ái procedunt, tumquiaillaad Jura principalio- lj rum reipublice membrorum, que monen. te Adagio: procul àjove , procul à Fulmine , il- r i lis, qui Jura Principum fua Jura non circum., li fcriptza volentium, certis limitibus cingere non perhorrefcunt, difcerpenda relinquen. ' ) da, fpectant , led ea depretiolegitimo, quo- rumufus & apud nos etfe folet, prafüppofi- !] tisprius quibusdam przfupponendis, per a- E liquot refponfiones folummodó proponere D intendo. ^ Suppono autem cum communi DD, ! |lege humaná pretiarerum taxari poffe, idá;, | quemadmodiüm circa alia, prout communi | bono expedire judicatum fuerit, leges con- e- Ie5d5 o c"ïäc"ä $97 dere, publicz poteftatis eft, ita & ficuti in. tra limites zquitatis eidem bono communí d. convenire vifum fuerit, pretia rerum taxa- re, & definire ad publicas poteftates fpe&a- re. lllud, cum in bené ordinatis Rebuspu. blicis pretia panis , carpis, vini, cerevifia, Piícium &c. cum grandi fuarum ipfarum | utilitate caxata elfe, paffim vidcamus, ex ipfo actufecundojam patet; ab atuautem ad po- Mi tentiam optima argumentatio eft, hocpar- tim ex Effato Politico /ib, 6. Politicor. C. 8, Ariftotelis. CMagiffratuum pri müm fit curare- 1 yum nece[Jariarum , ut in foro a[fint , venumden- M / gurqué, per qua vir hic fubrilior, fi Magi- ii Ítratus, ut res in foro vendendz adíint, fo- / làm curent, quia, quum , ut ementinr ne- , ceffitas , vendentium avaritia , eousqué re. j rum pretium , ut emibiles ampliüs non fint, attollat, facillim& contingere poflet, per il- lud reipublicz minimé confuleretur, fuffice- re certé non intendit, confequenterut, ut þ'& y illz jufto pretio vendantur, atqué alimenta y vitz tenuioribusctiam civibus parabilia fint, adquod pretium, ftatuto definiri, ut confi- derantipatet, frequentiüs neceflé eft, pro» ) videre earundempariter fit, voluitpartim ex l ipfá juft:tià legaliin fupremo uno vel pluri- bus reipublica pro divclfsä regiminis formá » prin- fe3 &t5 o d fh q principaliter, ac archite&onice refidente, MI [0( uatenüs hic & illeea, qua ad optatam rei- 'ublica felicitatem faciunt, imperando,or- ) J dinando, jubendo, bonum publicum cura- 118&3 W re vel maximé tenentur; rerum certarum verótaxaad reipublica beatitudinem pluri- x?ï&k mum contribuit ,uti füb incudem nequidem ( mu ampliüs vocariarbitror, eccur ill: banc po- nere facultatem non haberenté cum 1jdem PCI " illicircumftantlasomnes, à quibus prafens valor rerumpendet, ac mercium zítimatio n perfpicua eft , per fuos juftitiz culrores, ac N peritos meliüs & accuratiüs, quàm empto- , res & venditores, quoscupiditas & quaítus "f faciendiftudium nimis frequenter excacat, M N perpendereac perfpicere noverint, 7 Suppono itidem cum communi, aut il fihoc difplicec, cum omnibus fanis j ILPrincipem rebo pretia ftatuentem fubdi- tosnonfolüm ad poenáadftringere, fed etiam N ad fervandà pretium taxatum in confcientià obligare pofie; quia, dum Princeps rebus $i in fuo territorio vendendis certum pretium (]I conflituit, id vi poteftatis à DEO mediatà i accepte , quemadmoduüm , fi leges alias bo- ü num commune concernentes condat, de- Ml eernit; nam DEUS Auctor humanz natu- r* , cum cidem appetitum, quo focietarem €ivi- " m o u $09 n eivilem , quà fine eá , qua ad co nvénien- Ành tem vice confervauonem , ac feliciratem M (tatu fuo. dignam pertinenr, obüneri non jj , oflunt , innatéambit, impreflerit, ucom- Mi nisilla poteftas fanciendi , qu& ad obtinen- l v N dam , confervandam , acquircndam , fue Á am felicitatem ,. ac beatitudinem dU ipfius ver conducic, in focietate per fecià , feu com- lil munitate refultec , & ut ca communitatem erfetam focietatis Civilis pangendee gratià UM W A colle&am . ( à qua ad fuperiorem Civilem h unum , vel plures pro diversár egiminis fa- 14t. lis quzdam cie devolvitur) tanquam mora Hllf/l j quemadmodüm enim fin? pace » proprietas ; h & juftidià, ita & finé poteftate ferendarum L legum falucarium , quia abhacea, qua ad confervationem pacis & juítidia conducere u videntur , decerminar i debent, civilis focie- vclle tas confervari non poteft , fequatur , n debet ; qui igiturauctor naturz humana Ío- a M cietate civili circumfcriptz , & omnis illius jl potc(ïatis ; qua nature humanz íocietate /'l civili circumfcripcz conducit , aucr quo- quö efle debet, quinamdj; dat efle, & con- 1 Íequenti as ad effe dare debet ; aliàs vel DEus 9- & natura in nece flarijs deficere poffent; quod h cenfere ftolidum eft, aut falcem appetitusil- le innatus , quóÓ creatura racionalis in . civi- lera ï x li EV $IÓ gt5 o e5es lem focietatem propendit , àDEO nature M noflrz fruftraneé impreflüs cffet , quod fibi du imaginari abominofum eít; aft rerum cer. tárum taxa à füperiore facta ad veram Rei- yn publice beatitudinem , uti ex Arift: loc , fa- m n peritis ciato palàm eft, atqué in hujus rei ve: ritatem tot teftes ,, quot laté patens orbis in y r etiii fuis quatripartitis partibus bené ordinatas um Respublicas numerat , petenti infurgent ; i plurimüm conducit; ergo dum Princeps vt certis rebus pretium conftituit , vi potefta- «l tis à DEO mediaté accepta hoc exequitur: w ergo tanquam minifter DEL, nomine ipfius n DEI voluntatem füuam accomodantis, acid; uod ille graviter prohibitum efle voluit , :'z lj j V Ibi veherneüter difplicere declarantis , uti & j at divina fapientia edicit, dum proverb, 8. verfc ydont fj 16.ifa perorat: Per zze Reges regnant , :gibus e couditores legum jfía deceruuat , per me d Principes imperant , c potentes judicant zàr- fs ram ; €rgo ficut leges aliz in bonum com- mune lat juxta faraofum illud D.D. Procar- j dicon: /ex julfaig foro extermo efl etiam jufla in jnn (den foro intefuo , jüxta Do&torem Gentium, qui ;ub/ica trito axiomati füucclamat , dum UI g. à.3. 4 5. cAp. 3. EpifA, un. ad Romanos in hzcver- i, i 1l àícribit: ommhb apima poteffatibus Juper emi- "80 gentibus [ubdita fit s nom enim eff po Feflas , ng/g AO E| ^ STI ] | .i.ïzjgmm mb od x "fj & Dev: qua vero funt. poteflates , à Deo ordinata Dei ordi- 'I.' fant. Itaque quisquis refifttt. poteflati , ;h nationi. vefiflit, qui autem vefliterint , (ib j ipfis k judicium accipient. Nam Principes mon tervori dmalet: vis autemanon ti- ho funt bené agentibus , fe ï-QQg mere pote[latem , quod bonum eft , facito, efe- à ves laudem abillà: DEI enim miniller efl tibi in h bonum , quod fifeceris id, quod malum efl , time: ) pon enim fruflrà aladium geflat. Nam DEI mi- D nifler efl , ultor ad iramei ,qui, quod malum e[f, ii fecerit, 1deb oportet e[fe fubditas , non falüm prop- ! l li zer iram , fed dj propter con[cientiam: cui ipfe Á H Princeps Apoftolorum in fuà Epiftol. 1: cap, ZOVOXSO Accedit; juxta rationem, quia, ii quemadmodüm legi divine, imperanti, ut l j voluntati legitimg: fuperioris aflurgamus , auctoritatem non conftareimplicat, ita & illis m l ] lcgibus ob ligationem in confcientià non in- i duciimplicat , aliàshoc ipfo illius nulla aucto- ritas conftarer. Clariff. D.D. Gletde 27 fná f j Surisprud fundament. [ib. 1. Hit, ,. CAp. 4« $. , i5 j fin.n.4. Subditosin confcientià ftringunt ; eodem etiam modoó leges illas, quibus rei- publice fuperior, ut utilitati ublice con- fulat , & fraudibus alioquin fepé commit- tendis occurrat, rerum pretiàtaxat , in con- (cientià obfervare tenentur; non folümqui- dem cex obedientia dic: de caufis: verüm ecami $12 dtdb o f d etiàm penfars circum(lanujs omnibus 1 H.üa ia('mw té patensjuftumrn rerum pretium ad unum ä&um * indivifibile juftum fuo modo reftrin gen- dO,* , variecatem precio juíto fuo modo auferendo , iluddue ad udnam certam im'mï | quantitacem; qu& tantüm jufté exigi poceft, [ranSïC? aut folvi debet; fuo modo determinando; partes pretij vulgaris juttiirritando, omnem uidet «nii & totam harum perfectionem in ordine ad ] jut0s equalitatem ceum merce in unum aliquod indivifibile fuo modo transponendo , ex j juftitià, ira, ut Emptores, ne majus, fed hoc p W folum pretiumfolvere €ogantur, vel & ven- ditores , ne minus , fed iortim dcfinitum ufquä z ii ipfis pretium detur , Jus habeant , adeo qui« ii dem , ut transgreffores , qui vel taxam pre- f t tij excedunt , vel pretium legitimum roinu: unt, quia obligatio ex juftiria ad reftitutio« at t nem ftringens toties , quotiés jus ftridum alterius violatut , oritur , quando veró vel j üvit venditorplus, vel emptorminuspretio legi- timo exigit , aut folvit , Jus ftrictum alte- übu riüs , quod intercedente lege ad trale pre- lo ld tium precisé, nonfupra,autinfraillud pro o diyerfo ítatuentis favore quazfitum 'eft , Wiolatur , ad reftitutionem ex juftitia te« t ibel asss i Pra- FH $13 N j i | Prefüppono 3. Legislatorem civilem g, Jus activum ad indivifibile pretium acquie n rendum fuo.modo reftringere poíle, quia JfO hic, fi bonum commune, & recta reipublicae " adminiftratio exigat, aliquibus Jus quafi- tum nontantüm alteráre , ab unoinalterum lj transferre , verüm ctiam auferre pote(t ; fi- JIN quidem ille contra&tus pupillorum , mino- o rum finé tutoribus,' & curatoribus fuis cele- L bratos irritando, illis , qui cum talibuscon- " craxerunt , privatio namqué habitum prz- fupponit, Jus ex his quafitum defacto au- Al fert , adminiculante boná fide, continuatá W ufqué ad certum témpus pofleíffione &c. hi dominium nontantümalterat, fed & ab un W J in alterum, etiamabíque illiusculpá , def H j & transfert , utiexijs, qua Interpretes de Il preícriptione communiter tradere folent , ...... NI patet; Eccur illeipfe mediante legefuárc- » j il rum certarum pretium juftum ad unumnon "l dividendum determinante, Jus a&tivum par- " "d tibus modó acquirendum, adunum folum, utpoté pro diversá illius ipfius mente fuum 1['0 obje&tum etiam reftrringere , atqué ità vel wk, venditoribus jus majus pretium exigendi, & ( accipiendi , vel emptoribus minus folyendi, etfi hoc & illud alioquin naturalitér juftum fic, Hadimcrc nonpoflec? P/s nonne/em per * - i $14 "p in fe continet , quod eff. minus,. Cap, g. de R, " T 7. in 6to. L. Yto. ff. de R. . * 3Qüüf Prafuppono 4. Quum leges veram rei. Y publice felicitatem procurantes utilitatem x privacorum primarió refpicere poffint,quem- s admodümex plerisd; legibus Co4. c?«. pater, W&ï £um. Brunnemanno a4 4. 63. ff. 44 leg, falcid, dl num.2. ac alijs in favorem , ucilitatem , & d gratiam vel emptorum , ut avariti& vendi- 4l torum, &indigentiz emptorum occurratur; elis qüod communiter fieri Brunnem: di&: loc: m'mq afiïrmat, velvenditorum , ut horumnecef. QUUC firati, acindigentie confulatur , Ementium qui veró avaritia reftringatur , uti, fiannuiredi- en tus,cenfus, Brunnem. z49.cit. & fimilia Jura, t 4u* homines non nifi penurià coadii ven- Pæ dunt , 'taxentur , vel amborum contrahen- ! 1 tium, ut uni auxilietur , & nullum praju- j dicium alteri inferatur,mercibus certum prc- '] L N üum auctoritate publicà ítatui pofle , in [ cujus aütem favorem lex lata fit, exvolun- boy 1 tat;: ipfius lcgislatOris,/ cui primó confulerc lequ VOlucrit , principaliter defumendum efle , (rni quia lex hujufmodi nihil aliud, quàm actua- ln lis aliquá voluntas ipfius legislatoris civilis tb promulgara eft. 'ïäm. Prafuppono 5. Inquo rursüs tefte Mo- 1l li—n*ä trgö". 2, £n, 24 deJur, & Jujl, difp. 3640 LT PA $1$ b gag. 466. princ, Iitr, D,. D.D. conveniunt, ut tr lex pretium taxans in conícientie foro obli- !t WQ,ID gec, ut equa, jufta, ac racionabilis fic, id eít : ut ratione bonum commuüunitatis refpi- N W cierice:nitatur , necefsé effe, quia , cumlex quælib*c'c vi fue eflentie moralis rcgula ho- UL neítz opcraciönis efle , ac bontim commu- nitatis per fe refpicere debeat, nomen legis "m aliás non meretur: quefo unde fanctio ci. ^. ia wl vilis meliüs, nifià raoneinbonum commu- nitatis tendente cohoneftari poteft? Sileo , ljl f uód alioquin uno eodemá; tempore due obligationesadponendum; & omittendum M eundem actumin eádem confcientià , quod j K tamen implicat , oriri poffent. P Prefuppono 6, Denid; cum comï M ) munipofità legé rebus pretium taxante in dubio projuftitiá legis (tandum effe, quià, fi dubium fit, anlexjufta fit, nec ne, illam t reipublicz, pro quá lata fuit, convenirepro- j f babile effe debet;aliàsnon dubitaretur; con- A fequenter eam cotnmunitati proficuam fore legislator civilis probabiliter cenfere potuit; l illiusmodi igitüt ex poteftate hujus adhue fluxit; cüm , ut legislator aliquid vi potefta- tis fuz accepta , & prudenter condat, cer- ticudo abfoluré non requiratut; fed de uti- h at, liate ejus judicium -'pr-obabilc fuffici [ rA la- $16 Gob o Go ] il Clariff. D.D, Glettle i» fu4 Turisprud. fund. jn lib. 1. tit. 2. cap. 4. $. 1. ». *.. Quoniam, o* dumlegem defe&uquodamlaborare, certó non confílat, poteítati ferendarum leeum g qity potleffio,quz juxta L138.f C cap. 63 i 6t0.de A. j. Inconcuffa manere debet, fuffraga- " tur, ne, fiquidem vixlex quzdam, eujus hoct volii utilitas, &«commodum ípeciosá aliquá ra- tionein dubium vocarinon poffit, conícri- üxa gt bivalet, visobligandi cum magno reipub- licz difpendio fatifcat ; quia fuperioribus fül, ou in dubio parendum, illorum prudentiz ac judicio potiüs, quàm fubditorum im dubio Ü ftandum, illisque magis, quàm ijs, dequo- igr:nq rum privatis commodis agitur, credendum () qU( E(t, etenim,utdixi, fuperior circumftanti- üc asrerum , exquibusearumjuftus valor pen- ia det, meliüs ponderare potefít, magisQue T zquitatem, utpote bonopublico intentus, ] & privatisrationibus nonduc&us, obtervat, qii mii His prenotatisae fuppofitis z.. |. . Quandó pretium legitimum in iab favorem emptorum folàm. ftatutum eft, It gi emptores ab hoc recedere jufté, ac. licité t poflunt, v. g. fépretium legitimum ex medie üis naturali , aut [umme . infímo edudium [it , xem n pretio legitimo taxatam naturali infimo illi 1 D4fy) emerc licie poflunt, | Kca re ipsà Brunnc- äffï(üm mann j | $17 .5 À & mann a4 1.63. fl 4d Leg falcid, $n fine num, l, ! [ l) 2. €* Lauterb. «P eo ibid. ctt. *lv(c Mi Prob. chislacor civilis cüm in favorem ementium rebus prcciumlcgitimum ita con- Pu ] ftituic, uc inemptoribus Jus folàmactivum W M non plusillo dandi, nonctiam Jus paffivum hoc cantüm , &non minus folvendirefultet, T voluit: feufi pretiumin gratiami Emptorum M w taxatum fit , cuncideó , ut non excedatur, lm. ! L non autem przcisé, ut infrànon defcenda- Ój M M. tur , taxatumeft ; ne , quod favore eorum »Uiyn conftitutum eft, contra f/» /. 6, Cod. de LL. 25 l ! M €f cap. 61. de R.J.in6to. ad lxfionemcorum iW inventum fir5 neinter voluntatem fuperio- A ris, quà aliquidin favorem emptorum tan- i tüm conítituit, inter & eam, quá aliquidi n IV,I favoremtàm emptorum, quàm vendicorum " fanxit, diícrimen nullum fit; ergo. llnh Ex datà hàc refponfione jam apparet, J&'m quidinfüpponendo 2. adje&a reftrictio us g;odofibi voluerit; videlicétibidem dictacum W. grano falisdeglutienda, acpro diverso favo- " re, quem lex taxans pro motivo habet, in- j telligenda eíle, & cümlegem taxantem emen- )]u tibus confulereprimó intenderce hic prefup- 2j ponatur, legislator civilis lat& patencis pretij » j ] ufti naturalis partes irritando, earundemd; nc ad «qualitatem, ae i pcrfc&ioncm in ordi $ jufti- «18 Juftitiam uni indivifibili imponendo, om- juö j j« nes cjusdem partes càm pretijfummi , & me- 1l dij, quan infimi in efle jufti deftruere , ca- rumqué perfectionem uni certo in fuà lege m W expreflo pretio fuperimponere noluit, Argto fín. l. 6. Cod. de LL. € cap. 61. de R. . L&' Á ïï in 6to, Íed partes omnes pretij naturalis fu. um premi, quafdam, vel & cun& : d as medij, auc aliquas etiam pretij infimi pro diversá partis d du cujufdam extripartitis gradibus pretj vulga« ris electione , in efle, ut clim merce cjuf- a dem valoris dici poffit, deftruere , illarum- i u qué perfectionem hác eádem quibusdam partibus refervatá, uni indivifibili in lege ex- mmi 1 F preffo attribuere voluit ; idcircó , quiaom- z fiump artium pretij vulgaris, pretio legeex- B reflo antecedentiumin ordinead effe gqua- j : is ac juíti perfectio annullata eft, yenditor ULIC l hujufraodi plüs pretio à legislatore determi- u nato accipiendo ; Jus emptoris, ac fi non exiftente legealiquá taxativá ultra partes fu- ii premas pretij fummi aliquid accipiat, vio- iv lac; écontra , quando emptor venditori in- Wa fra prerium legitimumhic exfolvit, quüm, qut; quia legislatoris voluntas, utpote quz rebus lipen pretium in favorem emptorum determina- [/ VIC , partes pretj naturalis pretio legitimo tptori qucmcs, infuo efle incolumces rcliquit, fubfb 'm/:gia huic db5 o d25 $19 m*, * huicillud ,» quod merci veré naturáliter & !d If l vulgariter equale eft, folvat , ipfius vendi- 4 toris Jus non violar. Ex hactenus diis ta- L:A D I'. ( men minimcé. »JL Inferes I, Pretium legitimum divifibile u,z t effe: fiquidem partes infra pretium legiti- æ)k mum , quibus emptor rem in fui favorem taxatam à venditore jufté ac licité emere po- N teft , partes non pretij legitimi , fed pretij m»l naturalis , quz füam perfectionem in Ordine din ad equalitatem ac juítitiam àlege mo dó non hd acceperunt , fed, cüm extra fpheram legis I taxantis pofitz finc ; antiquam fuamà com- j muni hominum judicio impofitam usdj;huc j retinuerunt, funt. Attamen opcim& M Inferes IL. Supcriüs dicta clavem , qui mautatis aliquibus mutandis , refponfionum " fubfequentium veritas faciliüs aperitur , ä:m cíle. J x. II. Cum Brunnemann 44/. 63. ff.4d j l, falcid, in fine num. », quando predum in favorem venditorum unicé ftatutum eft , x y venditori finé violatione juftitiz pretium le- gale , dummodó intra limites naturalis ju- íti permaneat , excedere licet, !l Prob, Per talem exceflum nequé fus emptoris violatur; nequé contra volunta- ) tem legislatoris agitur $- ergo, ! 4 In- $20 db odb Infetes hoc cafu emptorem &jn cafa T Retfp onf, Ima venditorem D à pretio lepiti, mo multó ma gis juflé & licité recedere Qu polle. W J od PT. Quando pretium in. favorem " ueriusq; contrahentis à lege definitum eft " K AW Tegulariter nec vendito r illud jufté excede- jtj te T€ , nec emptorab eo * licité recedete po- yon Prob, Per ex quod ceffum vel receflum hu- juímodi Jus alteri us uum lege determinat quod ad illud pre- pml um tanquam íolüm um Juftum in utriusque fa vorem pracisé re. PICUL ridum eft, violatur ; e€reo, hr Dixi res "lariter exceptionem vide fu- M » ubi de pretio veroaQum fuit. N UI VY. 4.. Si pretium ]Jeg itimum in gratiam f , emptorum tantüm conítitutum jam toto j tj vuleari majus fit , illud exi gere licitum am- pliàsnon eít, j Prob: Quia, cum Lepislator eivilis N AYere ementibus hi cprincipaliter voluerit, ne per illud i € »quod, utrelevarentur, fa&um [i » gtavarentur ; lextaxans pro illo tem- "m] Pore, pro his circ umftantijs, in quo, fub ä:o; quibus em ptoribus utilitate m afferebat , d untaxat lata eft ä; [2 » illius voluntas in tempus, b^f GUOHt mutatis circumfítantjs res communi [ eiti- | ææäææ $21 " '.,',"fü aftimatione abfoluté minoris eft , utpoté l D ( quod extra fphaeram fuz voluntaris effica- "t cis pofitum eft , efficaciam non extendit ergo pretium illud , fiquidem hoc legem, 1 : quá in effc jufti qualificetur , jam fibi ad- ítantem non habet, jamnequé legitimum, J ned vulgare , res enim communi zftima- t tione minoris jam eft ; fed injuftum eft ; quod exigere non licet, Similiter W:" &. V. Quando in gratiam venditorum lt pretij determinatio à lege facta eft, & de- . terminatum minüs toto vulgari jam exi(tit , u pretiumlege determinatum exigere lieitum non eít, nyu M Prob. Hoc, lex, utpoté quz certis citcumftantijs circumfcripta eft , utjuftiti* u cetur , virtute fuá attingere non poteft ; er- LU go injuftum eft, ltem & 0 g. VI. Si preti um in favorem utriusd; partis conítitutum fit, & circumftantia , W VU | pro quibus ftantibus illud fancitum erat, nj variatz fuerint, intralimites pretijjam vul- y aris illius rei perfiftendo , quia legislato- rem legem fuamadid, undéfinis primarius ; ab eo per legem intentus obtineri non po- tefít , extendere velle verifimile non eít , P illud excedere venditori, ab eodem veró mï gccedcrc emptori licet, li j & VII. $22 äæoæä 3! '&..VIL Quandó pretium legitimum j mir;us vulgari aliquo , vel toto infavorem J emptorum confílitutum eít, illud excedere, & vulgare exigere venditoríbus non licet;, ;zöw Y fed quzcundue transgreffio pretijita taxati, etiamfiid , quod femotá lege juftum foret, u Qi ftatuatur, ut quax contra . illud Pauli z. z [jot Theffal, 4. verf. 6. ne quis fuperarediatur , aut d circumventat im negotio fratrem [uum , eft,pec- pfï catum ( cujus gravitatem Theolozts ponde- qulbus randam relinguo) contrajuttitiam eft, — Ita uumdh tefíte Molina £radZ. 2, £om, 2. deTur, & puff. difp. 364. pags 465. im. fín. med. litt. E. C " munis D D, fententia, - vt Prob. Cum princeps rebus certa pre- m &i p onere , &íua lege taxantefubditos ad ad illa. fervanda non tantüm ex obedien- TA tià, veràmetiam partes alicujus pretij vul- ünl garis anteriores , velpofteriores, velutras- d due, vel totum naturale pro diverfo favo- ïngte reac rarione irritando ex juítitià in. con- qu'm fcientià obligare valeat , lege fuà taxante, 4b utpretium in favorememptorum przfixum, tl & non aliud juftum fic , ompisd; exceflus , , exceffus extra latitudinem jufti, quem ob u Tus emptorum activum venditores non ex- T cedere naturaliter obligantur y 4:! UUUE fit, vult A; crgpf):itidem n 9. VIII. 2 d ub $23 (; j . VIII. Si pretium legitimum: majus ZT L 1 [l vu]gari aliquo,vcl toto in favorem vendito- d rum ftatutum eft, ab hoc recedere , & vul- lts ^h d gare dare emptoribus non licet. 11'» , - Prob: Ideoin cafu priori pretium augeri 4 i non poteft , quia hoc in prajudicium & lz- NÀ fionem emptorum, quibo lex fuccurrere vult, AWQ cederet; ergo etiam in hoc cafu, quiaillud h J )N in prajudicium & lzficnem venditorum ; quibus lex confülere intendit, cederet, pre- r h tium diminui non poteft, . ILI t Inferes I. IHlum , quimi nori, vel rhaj'ori Mu pretio, quàm quod prafixumeít, emit, vel vendidit, quantumvis populare judicium id w n approbaverit, attamen in confcientiá cutu à i T non efle , quia legis juftz judicium popul Á viJ, praferendum cft, fed venditorem , qui pre-- yn tium legetaxatum exce(ífit, ad refticutionem J Ws'* excefsüs , & emptorem, fi totum pretium y yl in gratiam venditoris taxatum non dederit , j quia plüs jufto accipiendo, minüs jufto dan- l do juftitiam commutativam violarunt , ad. p refticutionem regularitér teneri,. Unde& 7 - Inferes II. Incrementum , vel decre- ;Ob mentuüm pretij ultrà,velinfrà illud , quodle- [) ge taxatum eft,' eóquód injufté acceprum fit, nullà exípectatà fencentià reftitutioni ob- h lege noxium cíle, pocnam veró , fi qua eà con. T | $24 dub eontra transgreflores fimul ftatuta fueric ; . Íc ante latam ententiam non deberi Simi- | l licer ii Inferes III. Eftó legis transgreffor ad fö- ] lutionem poeene , qua & longé major fit eó, .W quod ultra v.g. pretium lege taxatum accep- N cum eft , à judice condemnetur, ab obliga- n) vl rato tioncid , quod vel ultra pretium lege taxa- tumaccepit, velinfra dedit , laforeítituen- ju ! diproptereà immunem non reddi ; quia il- ji if lud non in penam , fed tanquam injuíté acceptum , aut minus verorei valore datum, 2 ( huic reftituendum , fuperaddendum eft. uare ïgi/ ij Inferes IV. Judices ad poenas ab hujuf- l odi legum transgrefforibus exigendas non - folüm obligari, verüm etiam , quandó fimi- tim les transgreffores puniunt , ijs, qui lafi, in tici tantum, in quantum lzfi, ut refticutionem, ET aut compenfationem faciant ,. preciperede- Is bere , non obftante , uód lafio ultrà, vel üt, infrà dimidium pretij legitimi facta non fit , al quoniamin ijs, quz legetaxataíunt, 4 2, hili Ced. de R. V. locum non habet, fed proquo- if cund; exceflu, velreceffu , ultrà, velà pre- Vrtg tio legetaxato hac in fpecie refponfione Ca- fObVJ] farum in /. 2, Cod. de Refcind. vend. minimé 3' 4: coqüdc;a;ä Covart. Zem, 2, Varíar, Rq?:lfft. T 10, v, p $23 ïü»'n'f lib. 3, cap, 14« im fine num. 3. Lauterbach is "m Colles. ff. tit. de Refcind. vend, $. 37. in foro exteriori actio datur. Mol.£oze, 2.. £rat, .. de J l !0' ( Jur. & Jufl. difp-364. pag. AGG. fin. med. lirr. " C. partim quia in dictà conftitudone de fun- do infra dimidium veri , ideft: naturalis pre- li ij vendito mentio cantüm fit ; partim quia m a ratio,ne iz detrimentum c? damnum reipublica M H lites multiplicentur , quz , ut leío ufqué ad dimidium jufli pretij in foro externo actio .KV denegetut, in cauía eft, in lefione in pre- tio legali ceffat; cum omnibus quantitasex- "i "l cefsüs aut recefsus ftatim pateat, quid refti- tui, aut fuperaddi debeat, omnibusnotum Jn' ' fit Et n Inferes V. Qu andojudices hoc rcftitucs I'GV rc fimul non preceperunt ,. obligationem )Tin reítituendi in conícientie foro nihilominüs | 2 perdurare, modó res, quam venditorplu- ") m ris pretio in favorem ementium ftatuto ven- n dit, valdé melior non fit, aut res illas, quz bi 3 ! ad fimilem ufum communiter emi & vendi folent , bonitate notabifiter non excedat , j hujuímodi enim tanquàm extra ipfius legis- lacoris civilis voluntatem , utpoté qua circá : res obvias regularitér folüm occupatur. 4g- 201.3.4. $ (5 6.ff.de Legib. pofita cft , ma- DD. jOfi predo vendi licicé poxeft.. Clariff. Kó- | $26 dubomem m Kónig i» fuis princip. Jur. Can. lib.3. tiz, vv lu , no! $. s. n med. num. 14.. exceflusq; talis precij juíti naturalis limites non egrediens reftitus M. "W tioni obnoxius non eít, quemadmodàüm & 10& d éadverfo, fiin bonitate defectus norabilis fit, V.g. quando triticum ita pu:-ridum » AUt Vers jun j mibus corrofum efh ,. ut tritico vendi confueta vl notabiliter deterius frt. hocpreco lege taxato gl vendere venditori non licet , fed in preria tantum , quantüm proportione quádam I) u minüs valet; quoniàm lex taxans tritico com- muni accomodanda eft , defcendere tenetur; u Hinc M, r Ü * Inferes VI. Si venditor res cetto prctid lege raxatas mifcendo , vel alio modo de- 1 Prg ! [ l T ) 'erioratas ita reddideric , ucha rebus illis "m aljs eodem pretio legicimo communiter vendibilibus notabiliter pejores exiftant , illi AL "ndb eaídem pretio legitimo vendere non licet ; VR cum hujuímodi à lege ita raxatz non fint : fecüs foret ,- fi venditor res fuas mifcendo kgm Omn ita, ut ipfz ijífdem, qus eodem pretio com- þfm'( muniter emuntur , zqualesreddantur, redu- cat. Qui hoc exemplis illuftratum cupit , «0/4 I parts 3. emptionis ci* vend. CAp. Y. AYT. 4. Bugn. 28o, Clarift. DD. Friderich adeat. Á Jf//g: - Dixi zozabiliter : fi enim exceffus, vel ii !] dcfe&us in bonitate modicus fit , & hi c & ii iti ille : dbéb o guat $27 . c"' ille pro. nihilo reputandus eft, modicum ", namd; non curat Praror. 4rgto L 4. ff- de N (z; in iuteg. alioquin, cum ex eo frumento v.g. u quod communiter. venditur , nullum fic, ( quod comparatione alterius melius aliquan- i"g Ul tulum, aut pejusfit , non inveniatur ,. nul- II lum feré effet ,. quod pretio lege conítituto M L vendi poflet ; proinde ob exceflumin boni- M i tate ultra pretium lege taxatum licite afcen- Wt di rariüs pofle arbitror. LT . IX, Rebus certo pretio decreto, hoc —/Rf quoqué omni illi , per quod lex ftatuens eludi, ac circumveniri poífet , con(titutum "m eft. MP j Prob: Cum quid uná viá probibetur alicui. ad id aliá mon debet admitti cap.8 a. de R.], i 2 nry' 6to. nelex prohibens, quum finis ab eà in.- J tentus, per eam obrinere non poffit, irra- A; u U p uonabilis fit ; ergo Legislator civilis rebus 14 certum prerium ftacuens, ut cunctailla, que 7 legem eludibilem reddere poflent, quamvis omnia illa in lege fuá nonexprimat , codem Pj predo emantur vendantur 5 vult. — 4rezo /. in 30. ff. de LL.cap.39.de R.].iu 6to. evgo.Proindé Inferes, quia certue eff , quod is commite i tit in legem , qui legis verbum complecfens ,con- 1 | tra legis nititur voluntatem. cap. ult. de R. 7.in 62 , & ille in fraudem legis aliquid molia- 1 ( * tur; $28 ebo5 o db iif cur, 4ai falvis verbis leois , f-ntealidm. ejui QUi circtunvenit. Fin. l. 29. ff de LL. eb». Fraus j Ck) enim legi fit , ubi, quod fferi noluit , fieri autem non vetuit , id fft. Princ. l, 30. ff. de Legib. pra- j ( qum varicatores, qui contra mentem legislatoris legem circumvtnerunc, & pretium legiri: ,:Qtixi mum ex, vel ab eo recefferunt , ad omneid, D! ac fi contralegem immediaté feciffent, pa- T riter ceneri, Cujus rei plura exempla Molin. o Iom. 2.. frAGÉ. 2. de Tur. & Tufl, difp. 364. pags ïïaügöü» 469. litt. C, D. E. recenfet , quem conf fulc. i g Caterum , cum precum vulgare füb- yau zi e&um legitimi regulariter effe debeat , in D efponfionibus camen nonnullis modó da- , m il | ; 9. s pretij legitimi extra vulgare mentio facta fin Ergonepretium legitimum , quod in- u fimum pretium naturale non attingit , lege juftà conftitui poteft? In hac füummoperé cotroversá quaftio- lt x ne brevicer ] $. QuandoJusaltum,& fupereminens, quodex connexione quadam civili partium (l eum fuototo coníurgit, & cirea bona, & vitam civium verfatur, vi cujus , fiurgens Wf aliquaneceffitas efflagitet, non horumbo- natantüm , fed & ipía vita morali pericu- l lo exponi poteít, rcs ad vitam neceflarias , pe " . d&b o ab ; f - ) ; l prcu ominori, quàm pretium' vulgare ex : tFLRV & ipfis caufis & circumftantijs naturalibus or- N J 1 yum, eft, quod contingit , fi graviffima ne- m ceffitas &c. occurrat ,. qualem abortum ul- :ä n timum decennium fzculi noviílime elapfi i Qs repetitis vicibus protulit , taxare ftringit , Affirmativé. Prob: Princeps , quamvis D triticum habentes, ut infra pretium natura- d le vendant , fuà lege cogendo , ipfisfolis co- tumonus neceflicati reipublicz fubveniendi, Vi indigentibus fuccurrendi imponendo, fub- ditos gravare videatur ; cum tamen ad id Tw " Jure quodàm activo utpote membra reipu- à ") blice cogantur, ipfis nullam injuriam infert; ht Crgo, Ita vix non reipfa Molina acerrimus alias Athleta contrarig fententia zradz. 2.2277 9 ,4 2, de Jur, && Juff. difp. 36g. pap. 4/74.. litt, D, g & XV. lü l]' Anne igitur quzvis Lxfio in pretio jufto illicita eft, & o j obligationem reftituendi in- . ducit ? äüS , x Uzflio hic eft de lefione in pretio U jufto , non quz ex dolo formaliter Q Ql 1 tali , fcu ex lpropcæfito, deceptione Qt&f pro- T37 G o ——X T proprié didà , mendacio videlicet & falfi- 1'- MP tate admixtà proceffic, hanc enim injurio- p fam effe , & tam in foro Canonico, quàm ! m civili pro diverfis decipientibus diverfis M X adtionibus corrigi, ex difputatione fequen- ti patebic ; nequé, quz ultra dimidium ju- g If| fti pretij precisé eft, nam hujus reparandz ( fK in con(cientià obligationem efle, exconcef- ii H sà per Cap. 3. €? 6. *« de Empt. && vend. cl v l 2.. €» fim. l. 8, Cod. de Refcind. vend. adid aciio- l Il Mi ne omnibus patet , idcircó controverfüm fl yiitl eflenon potelt ; fed , qua intra, infra, citra, Tl D & ufíqué ad dimidium pretijjufti abíqué do- u lo formali , propofito , & intentione alte- d [/ um ledendi, pretium juftum vulgare rei A ; ! wvl uträqu& contrahentium partc ignorante, p vel utrádue fciente , vel uná fciente , alterá di.ó ignorante contigits An , fi illa obvenerit, TT aliquid illicirum cum . onere ufqué ad jufti WY pretij vel fupremi , vel infimi limitesinfo- N ro confcientie velreftituendi , vel fupplen- int di intervenerit ; cum paucanon fint , quz, [ five venditor ultra pretium naturale aliquid exigat, five emptor eodem munus det , illi- Idf Wen citum & injuftum non efíe , nequé obliga- üonem vel exceffurn reftituendi, vel dete- hrj &um compenündi, uti ex objectionibus in f ig / calce hujus $. folvendis illucefcet, in con- W WA fcientià dari, fuadere videantur ; nequé AAt ',dw/;f, X Gob o dodo EH ! Th:Th. & JJCCti a Covarrv. foz. 2. variar. '110 vefolut. cap. 4, in medio num. 1 Molina zrac£, [ V Jm 2« £aom. 2. de Jar. e Jufl. difp. 350. pag. 402.. . tati, qui ufqué ad dimidium jufti & pretij ledenium patroni fint, defint. 4 N g. uzvis lafio in pretio jufto intza, ci- Jl tra; & ufá; ad illius dimidium illicita & pec- " caminofa eít , cum obligationc in confcien- hw tiàid, quodultra fummum pretium vulga- i re exactum eft,reftituendi, id veró, quod infra infimum datum eft , compeníandi & yn ii complendi, ( nifiledens vecl reddito pretio y/A rem, vel traditá re pretium recipere malit ) Wi ita Covarr. £07» a. variar. rcþlm*., ltb. 3. 1 CAp. d. PIUtP, 1. c* Alj plures ,. quos hic ,2 fub ijfdem cum ipfo vexillis militare co Ml M ! dem numero recitat. Molin. £27, 2. ?74t7. 2. de Jur. & Juft. difp, 3! $0. p4g. 403. litt. B. Hau- nold £om. 4,de Jur. f ]uff.trac?. 10.cap.v-con- Z10U, 18. $. 3. Ht 160, ubi hanc opinionem indubitatam Theologorum fententiam , cui intelligentioresJuriftz, ac corda'ioresLegiítae (inter quos prater alios invenitur Brunne- mann, qui ad /. 8. Ced. de R,V. in capite NB. fcquentia fcribit : ff alter fciens alterum iu pre- Hio lefevit ,. & boc cafu non peteft quidem con- ä tracius impugnari , [ed tamen tenetur ile in fa- ]l ro con[cientin contratium ad aquitatem reduce- re , Aliàs peccat, in plantà veró ejufdem NB P ita: ) $32 dbsb o db5 ita: $i ex probabili ignorantia id faciat , non m næQ peccat , /ed ff exce[Jum animad'vertat , in con- ) d feientia fora id refHtuere tenetur : affentiantur, vocat. Clariff. DD. Kónig z fous princtp. Juris j* Canon. lib. 3. tit. Yy. S. g. circa med, mum.14. ) [aü d . Prob. In contractibus onerofisquorum g é numero ex dicendis emptio venditio eft , ] juíticia commutativa, qua,quemadmodüm a Ü H " 7f [f $. Ethic, cap, 6. Ariftot. eleganter explicat , exactam ac perfectam moralem equalitatem " Cua mü artis ad partem vulc, locum habet; ergo ubi in ejufmodi contradu aliqua inzquali- ( li tas intervenit , qualis , quando velaliquid g fupra, velinfratotum precium vulgarc pro- jnit ititur, & folvitur, in emptione contin- I )* £ "Win, à vircuce juftiti receditur, peccatur (ad ( X Theologos) & injuftitia ad fatisfadtionem in gl confcientia obligans Oritur. 30 Prob: Anc. Emptio venditio & cateri m contractus commutativi à rebuspublicis ho- NY minüm; moribus in utriusd; contrahentis qualit; ütilitatem , tanquam negotia àdonationibus, Quaà caterisá; alijs in utiliratem unius folius par- fiudi tis cendentibus: contradiftin&ta principaliter tlefo [ infticuci funt. Ariftoc. //b. 1. polizic. JCcus Pau- 1jjco lus prizc. 1 x. ff. de C. E. ergo In gravamen "r unius otiüs, quàm alterius ex fine fuo non wid funt; ergo fingulis illis validé pofitisin utro- z que : db o d25 $33 i ) -'l ! eu& contrahente Jusactivum , utzquivalens /'* fibi precisé reddatur , refultat ; fed ubi hoc :l refulrat, juftitia commutativa perfe&té mo- | ; "jf; ralicer equale , feu equivalens exutrád; par- i * te tanquam debitum rigorofum refpiciens , M ]i locum habet 5 ergo. Prob. il ex ipfis fund amentis adverfa- MM " riorum, nonne uti & Auctores contraria M1, fencentiz ingenué confitentur, quando quis D id, quod pret o vulgari infimo viginti va- ! ficontractui ftare velit, non let, ovememit, ) fed to- " illud tantüm, quod dimidium facit, fl tam latitudinem , qu& 9vem ufqué ad pre- / tium naturale infimum inclufivé , que vigin- u &i fant, eft, implere /. 2, Cod. de R. F. & firr. !u eap. 6 93 de E. V. Jubetur? ergó nonquóa j illud unum folüm, quo fuperaddito medie- d cotam illam latitudi- tas oritur , fed quóa m nem contra juftitiam pecca vit; ergo lefio ? ctiam infra dimidium contra juftitiam & z- ] qualitatem in hoc contra&u requifitam eft; ) j quafo! fi hujufmodi quóad totam illam la- ! titudinem contra juíftitiam non peccaverit , "4 & lefio noninfra, fed fupra dimidium jufü j pretij contra juftitiam & equaliracem in hoc a contrá&u requifiiiam folüm fit , cur non n ad dimidium tantüm, fed usd; ad pre- usd; ( tium natura le infimum incluflvö defectum. K Ll u- «34 u -fhþerä'dderc tenetur? ergo juffione hac ; ut g pore nullo Jure activo illum cogente prace- N dente ipfi injuria fit' ; ergo LL. e? CAp, Cap. hanguflionem continentiairrationabilia funt; ( ad quid erzo ab ipfis Adverfarijs allesantur? qu Nonne leze pofitivàob lzfionem intra dimi- ^ e dium j uüuit ul t pretij actionem negante feclusá , 1 ucramqd; 1efionem , eque illam, quz infra, t quàm, quz fupra medietatem eft, injuftam ( cífle , exipsaconfeflione Adverfariorum in- n / dubitatum eft? eccur non eádem legc pofi- . nhi [/] rá, utpote qua neutrius in ) uftitiam, fed il- in. lius, quaz infra dimidium eft, actionem fo- n lüm fuftulit? Ergone quijuftum rerum pre- T ium ignorat rem 40o. Florenis valentem 20. ii d c mit, contractum formaliter juftum cele- i bravit, & ad nullum fupplementum tene- ii tur? Sivero 19. emit, emptioneminjuftam j J inivit, & nonillum unum florenum tantüm, ü fed & viginti adhuc fuperadderedebet, unde W talis quefo obligatio 1n ignorante, qui boná fo fide emit , & poenam commeritus non eít ? Ergone qui domum 300o. valentem 2000. cmendo alterius pa:rimonium quoad mille Qun lefit , ad nihil tenetur? Aftfi ille ipfe vendi- In V tor equum cencum florenorum quadragin: EtCIP; ta novem ab hoc ipfo emptore comparan- Ril ta -d(,) cjus patrimoniltmg | Suoad quinquagin & - l &æoæä E T &unum florenum ledic, hos fupplere ad- jl 2 m»,) ftrin gitur 9 Nec compcnfationc uti licicé ? oteft ? )m Prob. III. Au&oriratibus , & ut à Jove " principium fit. verf: 14- cap. 25 Levitici legi- M vur: quando vendes quidpiam civi tuo , vel emes ab eo, non coutrifles fratrem tuum. ver|. n 13. I4, Q 15.cap. 255 Deuteron. habentfequen- Gia: gon babelis im faccula diver[a pondera majus é Q minus : nec evitin domo 1uA modius major dus babebis juflum & verum , & minor , pon modius equa lis - verus erit tibi. Proverb, cap. 20, ver[. 1O- ait Salamon pandm ce pona'w : p[ura : utrumá, abominabile e[t meu[ura ci me zzpz..zd DEum. Quid aliud /y non contrifles fibi vult , uàmrem civi tuo ültrà, & abeoi frà latitudinem jufli predij abíqué parva Y ^" " magnz quancitatis difcrimine non vendes , m, mO"' emes? Cur pondus juftum & veru ur , pondus dius equalis & verus pracipit . & minor ab- maius & minus , modius major foluté prohibcrur : nequé inter parvam & difcrimen inftituitur ? magnam quanticatem Nonne quia j uftitia contractuu m onerofo- ja lv yrum æqualitatc m fimpliciter defiderat , ne- Jt minus dari, aut paululum plus qué aliquid l ius violatione poteft ? Cur accipi abfque ill W dus duplex ac diverfum., menfur?. , & pon ma- tT Li4 $36 majusin emendo, 'minus in ven minabileapud DEUM eft dendo abo- J«W[ onne quia hoc j vitium ac péccatum c , ontra juftitiame(t? cí5,: i hx de Empt, Fen 4. Epifcopis , ut fübditos Wl fuOS , ae carius v g;;a'a;;: Iran[euntibus , quam ,äit'um mercato ( jufto videlicet vendere poffunt , admone pretio ordinario ) N ant, &fi non ob. p remperent , illos ad hoc cogant , tuür; pracipi- stl qua coadio, fi exceflüs pretij injuftus, & contra juftitiam non effet , cum hocipfo [n'em juftitia violaretur ; jufta non fore nid Valentin. & Vale t. Impp. nt. abfqué dubi O ratione um JCti Tryp h : OD. 7764, $. t, ] [ L12. ff. de Diffradd, )2] P:g, Pomponij/ i4, If de Cond, indeb. fn.$.2, )Udfä & 6. ff deJur. dor, [ jls ex aliem 205, ff de R. 3. relatá, ne k ] &gþcm 4 jatfar4 fi bi lucrum 4 cquirat , quia ! 1 l; 9070 Cf* &TU0 Z0n convenia ] !; aut lucrari aliquem u cum damno afterin vt ] eYius lucrum » 4ME damnum fentire per al- , noti /. r. Cod. de Epifcapali au- tvl dient. etc, u dum mercan di t Epifcopi, ne negotiatores mo- qu. (id eft ordinarium pretium) aN cxcedere videa ntur , provideant , preci- W piunt; ergo e xceffu $ quilibe: jufti pretij vel ] ab eorecetlus illicitu 5 , nec ab injuftitia pur- TCf gatus eft , al ioquin Epifcopi Mercatores à jufto pretio tl rece(lile' vifos cohibere nec de- h oerent, necíàlvà juftitià poffent. S. Augufti- nus /b, Ij. Y de Tkinitdfe cap. 3, duminquit : - i ? u5 $37 h f i &5 o m * lvg ;(J;; "mus ille wvel fe ipfum iutuendo , vel altos quoqae iendo , vili velle emere ,. &t carévendere jl expert , d emuibus credit effecommune 5 ed quoniam rt- h ; ! vera vitium eff , potel! quifque Adipifci ejufmodi H ? juflitiam , quà ei refiftat , hujufmodi lfionem ! Uil M ranquam vitium jufticiz contrarium damnat; ergo Quzvis lafio in pretio jufto injuRa N ! ac illicita eft. - Dixi fimpliciter eum obligatione in con- l féientiá id , quod ultra [ummum pretium vulgare exattum efl , veflituendi , id veró , quod infra n iL infémum datumefl , compen[andi , && fupplendi. l; ut, an obli la satio in confcientià ad hoc vel il- !l r Jud faciendum compellens; &efficax , anin " fufpenfo & inefficax fit, prafcinderem 1 D quia, an obligatio confciendz ledentem M vel exceffum fupra pretium rigorofum refti- vl tuendi , vel defe&um preuj infimi fuperad- ;. i "T 1 "Ll dendiin effe&u ftrinzat , necne, anlaefio cum, vel abfq; peccatoformali , fiat, feu, an venditor juftum pretium excedens, vel emptorab eo recedens füuum pretium juftum cííc boná fide exiftimet, nec ne, quaproptér j & contrahentesfeinvicemlzdentesin juftum rei valorem fcientes , & hunc ignorantes in f proe. hujus $. divifi fuere, dependet ; fienim j ! vel emptor juftum rei pretium fciens, feu n malá fide venditori juftum fuz rei pretium DL Ll ; igno- ss — ágnoranti, aut fcientiquidem ,involuntarie | , .tamen mixté confentienti minus usd; ad di- & . midium ecriam jufti preti ) abfq ué dolo tamen 4 formaliter tali adhibito ( 5472 delus emptoris ;.'Cïw qualitate facli , non quantitate prett] aflimatur. g Princ. L. 10. Cod, de R, F. ) dederit, prater- m ,quàm, quód lafio illa peccatum fit, obliga- yo tio defectum ufqué ad pretium juftum infi- hon mum fupplendi compellens , quamvisin fo- re &o exteriori illud actione perfequi denegetur, d in confcientdaoritur. Covarruvias/ec. ci£ cir- ftun a fínem med, num.u. fiveemptorremita mi- m nüs emptam confümat , five fuáculpàá, five 1ntr cafu pereat, in fuo vi o o ore perdurans. Moli- Jnazratf, 2, tom.2.de Tur. c Tuff. difp, 349. pag. (WJ D 96. n fin. litz, E. €& pag. 397. in fim. litz. C, EU Cum nequé bona fidesfubfit, nequé perfin- dne gulailla violatum Jus venditoris ex contractu d commutativo ortum reparetur. Quare, ne qii ecces , & conícientiam tuam obligadone I) hujufmodi o o raves, hominem illum , quem I S. Auguftinus /ib. 13. de Trinitate num. 6. H txhibet, imitare, qui, quumei codexqui- L, dam venalis oblatusfuiffet, atquéilliuspretij ignarum , ideod; exiguum quoddam pof- 0j t €entem venditorem cerneret , juftum codi- IQto €is pretium, .quod multó ampliüs erat, nec BI i '*opinanïi dedic; vel venditor jufti rei valoris gna- At AI $39 A Wy' 'enarus ; fi ab emptore juftum pretiumigno- ':311:,! h 4 l rante , velfciente , involuntarié veró mixté L confentiente aliquid ultra pretium fummum 1 ls acceperit, acexegcrit, peccavit , & obliga- tione juítitiz efficaci ad ejufdem reftitudio- T nem nihil impediente ; quod res perierit , Mol.4 cit.tenecur. - Si veró horum alteruter boná fide cum probabiliignorantià, fejufto predo emere,aut vendere exiítimans,lacitu- dinem jufti pretij egreffusfiz , & alterum ju- ....... fítum rei valorem vel ignorantem, vel fcien- cem , fed involantarié mixté confentientem intra dimidium juf(ti pretij lafcrit , eftó non peccaverit , illum ignorantia juxta tritum axioma: ignorans non peccat , excufante ^ ! TA attamen ad damni reftitutionem & fatisf & &ionem obligatione juftitiz in fufpenfo & in- »Y efficaci tenetur, que ; quäm pfimüm ille, qui bona fidecontraxerat, rcipsáà proximum lefifle cognoverit, efficax eít, ladentem ad lefionis factz reftitutionem &compcnfäcio- nem compellens. Covarr. /ve. fap. Cit. num. n, Molina frad. 2. tom.2. de Jur. c )uff. aifp. 350.paq. 404.litt, B. & communiter Theol l & Canonifíte non quidem ob injuftam ac- ; " ceptionem , quia boná fide contra&tumfuit, nequé eo in fenfu , inquo Th. Th.commu- J niter tradunt , & accipiunt , acfiideohujuf- f mo-: $40 du o bb modi, quia rem alienam invito domino j ,W detinec , non fecüs , ac omnis ille, quirem (Ob K &lienam ab eo , quem boná fide dominum eíle exiftimavit, & poftea hunc non fuiffe p A comperit, emit, aut dono accepit , nequé WU legitimá prafcriptione munitus eft, ad reíti- d tutionem obligetur , exreacceprá: quia fen- ( d füs hic Legibus contrarius eft; quum emptio- ii nem vendiconem validam preceflifle, con- fequenter contrahentes intentionem effica- gïS ( nl cem dominium non transferre pofitivé non tp habuifle. A4re£o, $. u2,1.80. ff. de C. E, utrum- qué contrahentium verum dominum UE 40 en mercis , & precajfuifle, idcirco precedente . IN tulo ad transferendum dominium habili xmpü raditione dominium mercis in emptorem , tit M pretij invendicorem translatum fuifle. 4rc- I te. $. 40, Infl, de 4/4. R.D. L. 0. Cod. de Patiis m nibil enim zam comveniens efl naturali equita- NI H , quäm voluntaten Domisi , voleutis vem i"| fnam in alium transferre ,| vatam baberi : ideo- v que cuj ufCuma, generis (it corporalis res , tradi po« li feff , ej"a Dumino tradita alienatur, d, $. 40 J £lf Nequä l.5. Ced.de R.F. actionemrealem con- «à quemcunqué pofleflorem rei, in cüjus pretio 1zfio facta , repetitionem etenim rei Qdf tilii ita venditee g. princ., [ 15, Cod. esd. abfolucé álem, A denegar , &Aipü negant , fed perfon Arg- TT ddb o i5 iïï"um,',) Argto L. Yo. Cod. de Refcind. vend. lafis.conce- Hl.. fed cea in fignificatio4 | :-l . dere prafupponatur ; t ne ob rem acceptam , quod per eam altero ! j non fuà Íp onté, fed involuntarié mixté con- ï fentiente , alter ex contractu non lucrativo L:ä ( lucrum fenferit, quemadmodüm ille , cuiin- n MAL debicum p romiffum , & folutum eftin con- Ícientia cenetur. l. 66. ff. de Cond. indeb, quan- W M doquidem (in quo rurfusLegi fta cum Theolo- Covarr. Z. t, gis conveniunt) Ad eum perfuem't. gum.i;. 6cintancum , inquantum ex illo lo- cupletior fa& us eft. Molina 4,difp. 350. p4g. L ii 404.in med. lit, B, hinc, fi vel venditor ex- vel emptor mercem , W ceffum illum pretij quam juíto minoris emet at, bonà fide ab- n [M fumpfit , & inde ditior fa&us non fic, & hid * "] & ille ad reftituendum ac fatisfaciendum non- / obligatur : quia res accepta boná fide con- Qu fumpta eft , & confumentem diciorem non n fecit. 14. l. 66. ff. de Cand. ind. S. " vrgto l. un , LA2.de Ditffrac. pig. $, 2. L. 6. ff. de Jur. dot. f &bonum "711 L. 206. ff. de R. J.& ne,cumaquum j I adimplere ftudeatur, hoc ipío illi controve* niatur. J Ad vitandas lites , &* Nec refragatur. T. animarum pericula, ut lzfio intra&ufquead ' dimidium jufti pretij injufta non fit , nequ& mags 7& obligationem refticuendi afferat , que inO- 3' $42 ææoææ yh modüm in matcriá pra-fcriptionis, ut,fi quis rem non vitiofam jufto & habili titulo fibi if " traditam boná fidead certum tempus poffe- ln[læ | derit , fit, quód poft tempus prafixum ve- W rusquondam Dominus innotefcat , hic ta- s men ab illo , quiprzfcripfit, non ledatur, N ned; ulla obligatio in confcientiz foro rem. jl ufucaptam illi reftituendi confurgat, confti- quQ tutum fuit, lege humanájufté (tatui potefl; vtd ergo, cum [mpp. Dioclet, & Maximia 4 7. DP Cod. de Refcindendá vend.. Ratas manere fem- r per fatias Jure venditiones , nifi nec dimidia pars 1 ] veri pretij foluta fit l.2., Cod. ead, praccepezint, u C boc folum ,. quod Paula zinore pretio j4ndus [ venditus ligniticetur , ad refcindendam vendi- s l Jionem invalidum effe l. 8. eod. edixerint, zec L " idcircó minus venditionem fundi, quedille vi- b liore pretiourgente debito , vel fumptibus nece[- QW farijs diftractus fit , ratam mazere debere 1 12. l AW eodem teícripferint ,. cum Impp. Gratian. À q Valentin. & Theod. /, z4. eodez ftatuerints N quisquis major etate pradia etiam procul pofita d diflraxerit : Pauló viliori pretij nomine , repe- pl zitiogis rei vendita copiam guiuime confequatur 5 Ion * cum hoc ipfum & Alexander HI, & Inno- idd eentius III. fümmiPoncificescap.2. 7 6. *« qi de Empt. && Vend. lenferiots d.d. IImpp. & j d dimi- 4 T iummi Pontifices lafionis ufqué ad. dium l dub o ddb $43 D . ^ h Q-fdium jufti pr etij inju (titiamfuftulifTe, atqué;' ;,,ut ob fimilem lafionem nulla obligatiocon- ! h "fcientiz ad fatisfationem ftringens oriatur;' )t:k, " conftituiffe cenfendi funt; ni lzfione intra | u ! ' dimidiur injuftà obligationem zquandi in li lecum trahente relidiá emptiones j . foro po " " , hujufmodi ratas permanere i Ilos fruftra,tum: l *' quia inju íté & irrationabiliter, fiquidem ne X venditor lzdens illud ultra pretium rigoro- la fumacceptum reftituere obligatus, reítitue- M ret , ne einptor illud , quod minus pretio " »»n" pio injuriosé folvit, (aperaddere obligatus; " fuperadderet, quod injuftitiz venditoris fa- d vere , & emptoris peccatum fovere eft , /i quod tamen fieri poffe credendum noneft. Jl[ Fin, l, 15. ]f de Conditionib, Inflitutio, confii- 4 ") ! tuiffent, tum quia , fi venditorexceflum ul- | ' Mu tràpretium juftum refticuere debens, re(ti- tuerec , & emptor receíTum à pretio jufto p fuperadderet , alia emptio venditio efict, " TL Fin, l 72. ff.de C. E, przcepifle velis. Quia, M fi diminutiolitium , & periculum animarum fl ejufdem momenti fint , ut vihorum Jusfu- ereminens , dequoin eoronide $, füperio- ris didtum , pretiumjuftum dilatare , & ut id, quod medietasfolüm pretij infimi natu- : ralis aliàs eft, extremum pretij jufti (it , con- b gat; An ; n &itugrc reipublice luperiorem ftrin qui $44 &b o gt quidem poffibile eft, attamen , ut lefio i. if trà, &uíqué ad dimidium jufti precij injuíta, f non fit, nequé obligatio nem reít ituendi gt afferat , lege humaná fieri implicar ; hon fe- : Q[CRW cus ac in materià prafcriptionis a ntiquum gt Dominum Jus fuumin re retinere , & pra- M Íícribentem in conícientizforo rem vero Do-. $61 i cn i minorcfítituere non obligari impoffibile eft h Á Lex etenim naturz illud, quodintrinfecé tur-, Ua peeft, prohibens mauratione vcrá , proprià;; p directà, qua per defitionem, abrogationem,, hn difpenfationem fit, mutati non poteft; quia, hn naturalia Jura.femper firmna , atque immutabi - d lia permanent. Prine, $. Xx. Inff. de Jur. N. G. eb», d C ^ & nemo fana smentis intelliit , naturali Juri, utt P quicund, con[uetudine pulfe aliquatengs deragari. t cap. ult, & de Confuetud. nequérecta ratio ma- bt lum faciendum , bonum omittendum dicaat; A & Quamvis IImpp. relatarefcripferint, exil- J vl listamen dd. IImpp.illud, quod minus pretio Wa jufto infimo datum , fuperaddendi, quod t0nfMt ultra pretium rigorofüm acceptum fuit refti- , 'tuendi onere vel indirecté , ob horum con- fj trariam voluntatem exprefsé z /, ». Cod. de VS, Cl R, F. extantem , veldirecté ob implicantiam, tlfes liberare mentis fuiffe , peffimé infertur; id- m Circó & partis imz illationis ad proband. N confq. fuppofitum non fübfiftit: non enim dum n 2 dl db o 625 Ya ) mlu';;:'dum Impp. venditionesratas maneré prace- w perunt, voluerunt, ut promiffum przcisé i folvatur, & accipiatur , atqué ftante etiam ; Jure aliquid ulteriüs exigendi, nihil fuperad" ,,, datur, aut reftituatur , fedratas femper ma- ) " nerevenditiones [ 7. Cod. de R. F. voluerunt: "* ne, fià militibus oblato pretio venditio re- "1 fcindifacilé permittatur , 1jdem eádem lege, "* quam tribui poftularunt, ab exreris juxta il- Ts dud i 2. lib.5. ff.quod quifque Turis inalterum VE flatuerit , ut ipfe codem Jure utatur , convenian- UJ'tur; hocfolüm , quód pauló minorepretio ii E fundus venditus fignifïcetur , ad refcinden- i dam venditionem invalidum efle:zeZ. 48,C. ii eid. & hujus nomine repetitionis rei vendi- ;fgui t?& copiam minimé confequi /, :5. Cod. eod. & a edixerunt , ne, fi hocadrefcindendum con- J tactum efficax pronuntietur , lafo ex quà- 11 jv vis lzfione ad rcparandum damnum in foro A dl fori a&tionem eó citiüs : p/ws emim femper in fe eontinet , quod efl minus. l. Yvo. ff de R,3.. cap. 35. de R.3.in 6te. concedere debeant, atá;in- Lf J finitis litibus , civillandi quofcund; contra- j &us, Contra illud: reipublice non multipli- I cari litesintereft, reipsáanfam denc, & dum l, 2. L12. Ceod. intra dimidium lefisactionem lndl non concefferunt, hanc ad ejufdem lefionis. am J , reparationem in tribunalibus inttituend mn ") m $46 OOO o GCOO ob multiplicationem litiumin reipublice dif- g g pendium folüm negárunt , & lxdenribus , N ne obligationibus fuis facisfaciant; non pra- q ceperunt , ficuti, dum, nepactanuda adio. j nem pariant, Jura confílituerunt , ne obli- qQ gationi ex illis orte fatisfiat,non preceperunt, ni, ut juxta $.,7. /.7.ff.de Paciis conwa hanc ! qucq d opinionem Prator infurgat, velis, fed, utjne caufarum multitudine in fora, curias, & tri- 3uX£. gl bunalia irruente falus & quiespublica pericli- N tetur, ita pacifcentes agentesnon audiantur; / confequentér , quemadmoduüni Jura hac , t ia dumviam, quá implementum padti ab invi- to extorqueri poflec , precludunt, ac fi ob- at if 1 igati peccatum foverent, arguinon poflunt, P. j4 AF'cum illa hzc directé &períenon in favorem YO obligati, fed reipublicze, in quà , fi ubertas " actionumfit, ibidemampliflimafegeslitium, U & modicifruc&tus quietispublice funt ,ftatue- tint: ita & leges intra dimidium lafis a&tio . 3 nem negantes , ladentis peccátum fovere , H , &anfam ledendialios dire&ié ( quamvis con- trahentes , quia lafo intra dimidium non Á (/ri fuccurri fciunt, aliosintra dimidium jufti pre- tij lzdendi occafionem quandod; per acci- Veff diür densfumant ) prabere , dici non poflunt , quum /.2. €? fiz. /,8. Cod. de R. F. ultra dimi- k c àlze- Q diumlzffis actio detur, attamen perho fione $47 ä: tj fione infra medietatem jufti pretij deterreri al paucosvidemus. u4rgtol. 3.5. 65 6, []; de Les i ! f gib. &for(anfi, in frequentiores lefionesin nu( pretio ; fi pa[fxm ex ijs actio daretur 5' quärn mLi modó ; cum non detur; non fore dixero, à Probationis confe- Jts vero non aberravero. T quentiz partem fecundam, quod attinet; illà ii dift: fi illud novà convendone interpoficà IWF juxtà textum Legis €t, ff omnibus integris ima- )N Ui nentibus de Azlgmdo , vel diminumndo-bretio It NB. rar[ustonven it ,vece[Jum à priore contractu, M n e sovaempliointerc * e[fiffe videzur , fiat, Cdtur, fi abfqué conventi one novà aliquid fimpli- bl M [ citerreddatur, aut fuperaddatur,Ngtur; alio- uin. facratiffimus nofter Imperator s $.5. Yil i. q j Inf[l. de obligationibus ex confen[, quod ex em- W püone venditione alter alteri in id oblige- ^ quod alterumalteri jr) tur , & preftare debeat; p ex bono & equo praftare oportet , fi quali- ( bet praftatio contractu perfedto novuri nés otium conficeret , vere non fanxiffet. uU Minus ftringic Il. Quando emptor ; qui r j fuprapretium rigorofum quid promifit , & - folvit , adverfus venditorem repetitionem j M excefsüs inftituit ; nec àlege, neca Judice auditur ergo venditor exceflum auctorita- H;ä te tam legis , quà m fudicis retinec: fed quod - Ug f j auctoritate legis fi t , jufté fic, & quod qu A Mm 2 l? -^. o M $48 CA2CAD 9) CA CA. 9 Audoritate Judicis facic, dolo facere non [ uia videtur. Cap. 24. de R. T. in 6to. ergo. Siqui- dem exceflus illeau&toritatetam legis, quàm ]j j Judicis non approbantis , fed ad lites & ma- 3&[&( qX jora mala in reipublice difpendium tenden- «t tia viranda , negatà ad eum reflituendum actione folüm permittentis) retinetur , 704 d Mi [ empe aucem , quod licet , boneffum eff, l. A4 a. ff ftm de R. 1. Nequé III. Lex inforo externo jufta,in foro interno etiam jufta eft 5 fed /./. Civiles m Al & capitula Juris Canonici intra dimidiumlz- (s ationem negantia in foro externo juífta li funt; ergo edaminforointerno ; ergo &in fs foro interno aclio intra dimidium lafis ne- at Érgo.quia, cum intra dimidium lz- Vf Paturs fisactionem negareidem ac lzdentium actio- 1 ^ nem tanquam honeftam approbare , illosab lii obligitione reftituendi abfolvere , & omne plané fus & facultatem reparationem damni 1 Lj petendi , lafis denegare non fit 5. fiquidem 0b nontamhujus , quàm potiüs contrarij in le- :gibus mentio fit; hz eniminfra dimidiumlz- j fis, non quoad exceffum tantüm , qui ulcrá Dio dimidium, fed & quoad illum, qui intra di- ?C(][] midium efbfuccurrunt ; fiquidem in noftro ia Jure plura funt, exquibus actio non datur, u v actamen propterea à LL.approbata; honefta 4 f LHHI[ V l, l 149 lt ui fen- uN & licita coram DEO non funt: fic, d centiam. contra fe laram in rem ju d icatam , tranfire paffus eft, non auditur , quapropter " w hn | tamen alter. à folvendo , vel reftiruendo in confcientià folutus non eft ; fic pacifcens Tr:c credicor ad pctcndum debitum actioné non L habet, nihilominüs tamen fuus debitor ob- ftridus manet : fuppofictum Min.negatur. " Nequé fi Inftes..— Nequ? bona fides,qua [ emptianþ'; atquä venditionts conventiomem tue- 1f " zur , patitur , neque ullaratio concedit, re/cia- dl !M: [ di p vopter boc folim , quód paulo mimore pretio i fun dus venditus fignificetur , confenfufimitum l contratium , vel flatim , «vel poft pretjj quantt- [2 n , zatis difceptationem , nifi minus dimidia jufli pr , datum ef[- A ril) zj , quod fuerat tempore venditionis :N [.8. Cod. de R. V. €rgo Le x hecillud : f?t. Fin. u Jus agendi, q uod nomine aCtionis apuch- non tantüm peremit , "Ll giftas proprié venit , verüm edam omne plané Jus p ecendi , ab obligat ione naturali dependens unácumob- IImpp. Maximian. &, ligatione ipsà fuftulit , M Diocletian. alioquin bonam fidem non paii, nequcu llam rationem concedere fat malé af- firmaflent ; cüm o bligationi fuz fatisfacere ) li & illefa confcientia fuadear, & rectaratio prz- u cipiat. Suppofitum enim confeq. rurfus non tecce- !| fubfiftit ; quia per bonam fidem in an Mm 3 entà eur W ««n QGAO O CA xX n denti pofitám non illafa confcientia rei alié, 1b n&, aut reftitutioni obnoxiz , fed finceri- (lh ta: animi in contrabendo, quatenüs haec *(Uï omnem fraudem ,. dolum , & calliditatem N ( exciudit, incelligizur ; ira, ucfenfusfit: ne- W quä finceritas animi contrahentium emptio-. i nis venditionis fubftantiam veré cogitantium, tl omaem fraudem , dolum , & callidita:em j excludens pfópter minus folutum pretium i confenífu finitum contractum refcindere pa- Ti titur, nec ullaratio (utpote qua nullá causá h tefticucionisin integrum exiftente, hàcin ma- otr terià, omninoó folüm & unicé in enormitate lzfionis , quz infra dimidium tantüm con- ( ingit , confi(tit) reci(fionem concedit 5 ne-« nil » qu«c fimilem emptionem ideo , vel quia lefio r jufta & honefta, vel quiainemptore nulla ob« t ligatio defe&tum ufqué ad pretium infimum X juftum füperaddendi orta eft,. non refcindi W ibidem dicitur ; fed quianec dolus, nec me- T tus, neclefto ultrà dimidium, nec alia cau- « farefticüendi inintegrum intervénit, & par- M tes veré finceré. & voluntarié emptionem venditioneminierint; fit, quód venditor in- i n nt yolunïgriä mixté minori pretio affenfus fue- U l: Ned; IV. Si Titiusultra pretium rigoro- w um fum rem Sempronio vendat, hic eam emen- 9] $$1 doeb o odb retium confentit, fiSem- if"r J ! , doin cotum illud p m minus predo infimo l vJæH proniusä itio re ven dendoinhocpretium 6 emart , hic eam ita Sempronio ; neq; Litdo, r fertur: ergo nequé maximé , quos juftu m metcis pretium non 4 de R. j in 6to. Scien- l latet,. juxtaillud Cap. 27. Q juria » injuriainfer- M. t ci confentienti mon fit in ( uia zemo v idetur fraudare e05 , d tur; ergo , qui [ciunt e comfentiuat. L. 1 45, [f de R. j. non :r m coníq: ergo ne- leduntur 5 ergo. Dift. eni £ n ; ue Titio , ne€Q; Semproni o injuria inferturt ; us prctium t fi hicin cotum maj us , illein min l !t (us fponté; & abfo- omninó voluntarié , pror Ij À. 1. 38. ff. de C E. luté libere donacionis caus dó velhic, vel ille Tl &c. uemadmodüm, quan 'L'c' nullà ignorantiala nullà neceffirate preflus, * LMG avari vel emptoris , vel ven borans, nullà vel majori ji ]h« ditotis rminori pretio ve ndere ; . tate compulfus , yi emete recufantis importuni [W.A l jum rig orofum , vel vel exc effum ulcra pret veldat, ve j tra& fponté minus pretio jufto ul confentiat , Cacur. dccipit ; *fieri creditur ; / ». de jur. && J«f JMol. difp. 3 $ 1. früch. 2. f0tn. j $i vo luntarié mixté, acd de 3y4c. 406,. litt. E. Oiun- 'exceffu vel rei ; vel pretij , quem in v üqï»li.; " tarié gracis dat ; agacur, Ngtur confq: cratià banda confequentic Ó dem axioma pro (* dé & illimitacé , alioquin alatum non ità nu m 4 fs - 0 $$2 2605 o dits j y & Theologia, & f(àna ratio illud improba?ä- j fjf ret , fed reftriié accipiendum eft, uc illiui fenfus fic, fcienti ,, & confentienti, fi hicil: l m lud omninó velit , & inhoc pretium prorfu: fponté confentiat, injuriam non fieri, fecus, um! j fi(uo confenfui involuntarium admixcum fit, quod, quandó vel emptor pretij jufti non ! qi gnarus ultra pretium rigorofuüm aliquid ven- pOl ditori , vel hoc ignoranti, vel fcienti pro- N mittit , ideo tantüm enim (cum nihil voli- (s tum , nifi cognitum ) in torum illud pretium P confentit, quia juftum effe credit : vel em- ptor juftum mercis pretium fciens neceffita- te, levirate , cu piditate , lucri majoris fpe, cui " / alitér, quàm in hoc pretium confentiendo 47 Yi atisfacere nequit, du&us, tantum pretium j (l dat: fiquidem ideoin tancum pretium folüm ia confentit, quiaipfi alio minore mercem ha- DN bere nonlicet , vel venditor juftum mercis fu m&l & valorem intelligens, in minus pretium N ideo confentit, quia jufto venderenon po- hr te't, contingit: nam licec hujufmodi emptor N Amercem , vendicorpretium habere velit, in Ài illud tamea pretium neuter lubenter confen- y/ tir, fed cantümideo, quia mercem alio mi- dl nori emptor comparare, alio majore vendi- tor diftrahere non poteft ; atqué vel vendi- tor, vcl emptor füa neceífitati , auc cupidi- tati m $53 MJP 700 tati fatisfacere quidcmincendit , aftmajori, li !l il vel minori fumptus quia veró huic perillius, lh 1 t illi per hujus avaritiam non licet , invitus L etiam in illum pretij exceffum confentit , & j j dum vel mercem tradit, vel pretium dat, non lt donare, fed canquam vi contractüs debitum, Y uia minoris emere, aut majoris venderenon l potuit, diítrahic. Sed A Qualis hàc in materia in dubio confen- jl fusprafumitur, an omninó voluntarius , an involuncario mixtus ? 1 j w »;, Involuntario mixtus. Covarr. variar. mh refalut, li. 2 cap. 4. ia med.num, i, quiahu- l l] jufmodi confentientem emprionem vendi- J tionem , quz contractus ex proprià vi & n - turà gratuitus non eft, contraxiffe , in hoc d commurationis negotio de juftiti cractari ,. ns tl ju(tumq; pretium , non donum quzri , ac- Cidentia, qua prater naturam negotiorum xï* funt, ipfis negotijs inefle in'dubio noncredi, i Y atquéin dubio neminem in necefficatibus &c. liberalem exiftere. Fiz 418 ff.de /Adimend. É vel transfer. leg. & fuumjactare prafumi, cer- hl tum Cit. , j dl. Mus. - S.XVL W 554 d&b o dab i XVE H 'UOmodöCrgö textus. $, 4. 4, 16. ff- de Minoribus vieint. cic.$dem Pompouius cn&e (j alt . da pretio emptioni c7. "venditionis N nhturaliter licere comtrabentibus fe circumvenire, ecextus $. ult. 1. 2 2. ff locati. quemm'waa'üm in " emeuda ck vendendo maturaltter canceffum eft , h 7 uod. plieris fit , sminoras emere, quod minoris (it, PTCI luris vendere , & itain'viceim fecircum /äriberc Qu & c. incelligendifune i n« Covarr. Tom. 2. Frtar. Refolut. — lib. fon 2. cap. 3. Hmum.2. quod per « maturaliter dictamen rectz rátionis , feu Jus natu- en ya ral eintelligacur , /y ciresimvenire & circum- * Cribere veró iion juxta rigorem fignificadio- e ( "WE nis fuxc & propric, fedimpropriejuxta quén- Til dam dicendi ufum in Jüre ion peregrinum, T & infüctum ; quum & dolus quidam /. . ff, W de Dola bonus dicatur, pro folertià & pruden- tiá fumatur , ita,uc illoram textuüm, quia; ul W cum exactilima , ac mathematica fenfu fa- ! lo a explicato pretij cum re , equalitas foli P d EO c'ukgniitaï'ï;t : qüaprbptäf ab hominibus veré attingi , & qu&rinon poffic, cüm uná Ut cum emptione venditione & moralis folüm ( equalitaspreaj cum merceàcommuni homi- i I num éftifáatione & Judiéio, quod, quotab j bitria vix non hominibus procedit , in tot ar Jim di- 333 dtib.o Bpab diverfa juxtaillud : quor c apita , tot fententia t f abit; ne comm ercia julta imp ediantur , de- l 7 endens introdu£ta fit , pretij in ordine ad divifibilinon con- "i &qualitatem perfectio inin hy (iftic, fed fuosincra fel aticu 1 dinis gradus, in- rativa non violatur , ( * tra quos juftiia cornmu l/l f a latitudinemjufti habet,fenfus fic, quod intr » preuj vulgaris, ta na 'ua m intra quam juflitia lzdicur , venditor empto* 1.7::?;' commutativanon aítu, ac tergiverfatio- rem quacunquearte, i ne&c. absiue dolo ma - lo camen , ut predo [ t, & écontra fümmo emat, inducere licea 1 pretio infimo emptóri, venditorem có, ut n vendat . deducere conceffum fit. Eoquód ) j utpote vi cujus em ? hoc ia $ & deducere , ii 'Xtor venditorieam quantitatem , qua ab hoc BA - . adone haberipof- —— — ;T; ex fummá jufti pretij eftim | ;4 Íet , nondat , venditor a b emptore majus pretium , quàm id , quod hic ex minori , one , jure dare poliet, j juüä tamen aítimati accipit;feinvicem cir cumvenire, ac circume Ü ï ^ Ícribere dici poflit , fiquidem illa per hzc lum prover b,cap. 20. 7.14. & iple Sapiens , « cum ve- . ,,,,, - j ait; aralum e[l , dicit o m is emptor » e ) llxiffe videtur; con- : tefferit,glariatur. inte tendic;hunc C lariff. D.D. Kónig;z fuis prin- Ü eipijs 3ur. Canan. lio.3 . lit. 17, $. 5. Circa frnem j «um, 14, Paver Engel iv fta Callegio Jur« Caa, - €0d. l $56 dhüb o eeadb ( æff €od.lib.ch tit.S.2.poff . Vi.ebc, fequuntur.verüm ) j quamvis Ulpianus, Pomponius, & Paulus M J JJCCti hecintenderepotuiffent,quia]] CC- ?Jmï tos Ethnicos veré Chriftiané fcriptifle tette / M 15.ff. de Conditton. 2nflitut, infuetum non eft; attamen d. d, JJ CCtos per ciz. cit. text. text. ol illanon intendifle , velelucefcit ex eo, quod j t JCtus Ulpianus fententiam TC ci Pomponij í in materiá reítitutionis in integrum mino- j Yi rum, ubiper Z, $, C. de i integ, rc[lit. onia. veralzfiointervenifle debet, alleget, quód l » LU PaulusJ Ctus fcribendo: quod pluris valoris -€ft, minoris emere, quod minoris valoris Yi eft, pluris vendere, naturaliter concefIum "i !!n/f £le', fe circumventionemultra, & infra pre- "**'tium juftum etiam fecundàm totam fuam T ii latitudinem fumptum intelligere abundé in- dicet; cum res, qua pretio naturali pio ven- 11 ditur, non minoris, fed tanti, quanti valcr, nit, diftrahatur. /.63. f a | 4qui. t Molinz 4ifo, 3s0. tr. 2 tom 3. de ]. e* Joag. W » 46 4 itt. E.Pinell.ad] 2.GdeRefcind, vend.part, Qu l. €4p, L, 242.34. C? 35. magis placet, ut di- j iil catur, fumiibidem naturaliter ut idem eft, quod Gentium Jure: /ice? veró non in fuá AC propriárigorofa, & T heolopicáfignificatio- ADC dor ne;acfi JCCti, Gentes,quidquid ultrà pre- tium rigorofum datur , jufté accipi, quid- qui dbdb o d5do EEE $52 r ) quid infra pretium infimum retinetur,licité "w non fuperaddi induxiffe , confticuifle, acap- ö "ii Probafle44. 4 dicere intendiffent, hzc enim i '^ deillis affirmando, quiailla ipfa ipfi JuriGen- .- 'y tium non obícuré refragantur, fiquidemipfi *i, fini contractüs commutativi ab ipfis Genti- !^. busintroducticontrariantur,& legibus ipfius " juftitiz commutativz ,quibus aliquid detra- ' un þ here Gentes non potuerunt, derogant, uti. ! u qué fal(a de Gentibusdixiflent ; fed ineá , ATA utidemac permittitur, impunitum relingui- ii 1 tut, fonet, hinc quamvis per /y Jwre Gen- L.l n :tium us Gentium proprijfimé di&um hic u non intelligatur , attamen nequé proeo, Y n Msl quod »wed, $, 2. ]. 4e J. N. G. & C.fS. 4.. ^ ij 1 l. 1.ffn, l.9. ff. de Jur. & ]uff. defcribitur, tu-, MI 4l mitur , fedcertium aliquod JusGentium,vi-^ f delicet permifivum eít: eccur, quemadmo- d düm id, quod nequé Jure naturali przcipi- ente, neque prohibente fic , Jure naturali J permifivofieri dicitur, 4rgto$. 2.Inf de Jur, hmi perf.& illud , quod Gens & Gens , quia vel ex quavis circumventione , aclafione ex em- . | m ^ ptione venditione ortá actionem ad dam- ni illati reparationem concedendo fuam fo- h lü cietatem civilem, hanc ità immodicis litibus turbando deftruere , vel circumventionem , J ( & lzfionem modicam abfqué dolo in pretio ' .fa am M $55 2 ! !) factani non animadvertere debere "Vicï;'t-, )ux- ta illud: Ex dwobus malis minimum elizendum $ Jm efl, üc Societas humanà confervetur, nee j hac & commercia exactá equalitate obfer- P vatà turbentur, canquam minüs malum non | approbat, non laudat, non punit, fed con: M nivendo permittit, tolerat , & impuné re. ul linquit, Jure Gentium permíiffivo concef- 0 fum effe dici non poffet? AA. C.C. Hau- [/] nf iold. zém, 4. de 4ur. & Iufl. trat?. 1o. cap, x. i £OhÍYOM.AS. $.3. Mm. 162 Brunnemann 24 $, wo 4« LAG. ff de CMinorib, jcnum. 12 6 13. D.D. $ Franz in j?;a Prodrom, Wwflin. lib 3. i. 24. S7. i L in ffn, num, 52,. $, V. jum, 97.accedunt, Ego Wil / hüic fecunda Sententiz primas defcrens [l lh W -& Jus Civile per zexzwr cizatos intra lati- u "tudinem jufti preuj. fe invicem circumfcri- j bere, ac circumvenire honeftum effe non M ] 5 hn dicit, fed lafionem aliquam extra illam lati- tudinem finé conttahentium fraudecommit- L ni fam, quia Gentium moribus permiffa , illa- t tümdue ftatucis impuné relicta , actoleráta i ? fuic, à fuis legibus permiflam , & impune relictam effe,quam opinionem nec ipfe Cov. dum fez. sum. 2.. cap. 3. lib. 2 "var. vefol, 1om ?. "m TR ait: omninà velim ) ] CCtorum verba eum in fen- | f acciph.qui & ipfis JJecus viris profetto , et án morali Philo[opbid egreqià doctis uullaminiqui judici wotam inuere valeat , rcfpuit. M.Gf ] , u Tj dheb o d2b '549 Wi ?!m;'ï j Moveor tum, quód per Jus naturale Jura M * Tus Genaium impropriö tale noninfrequen- Ód per licitum 3:7* cér intelligant , tum, qu N ! l i " ! 1 |quandoque & permiflum folüm tefte /, f*'J ; Wl » ] ' 42. ff- de Ritu Nupr. primc. L. 197. ff. de 'n Res, Iur.in verbis : Semper in. conjunctjonibus | B e ïv 9on [olim , quid liceat, confiderandum eff , fed H h c quid boneffum [it , l. x 44. f* de. Reg. jur. 2 emaue quad licet , honeflmm eff. Intelligatur vuma PM quod /, 8. C. de .Rejcina'endi vend. iíequcntia WIV )ul Ml roferat: quod [i videlicet emptionis ac venditio- u nis cogitaffes fabflantiam , & quad emptor vi- liore comparandi, vvenditor cariore diffrahendi 4 votum gerettes , ad bupc contratium accedant , " vixquepoft multascontentiones paulatim vendi- Mi tore de eo, quod petterat, detrahentet emptore aute, AT buic , quo obtulerat , addente , adcertum confen- yl tiant pretitm: prcfeä"b per[piceres , neque bonam j* fidem , quaemptiomis ata, venditioniscomventia- : ^ - nem tuetur , pati, ueque ullam rationem conce- dere , re[cindipropter boc ,quadpauló minorepre- 9 » tio fundum veuditum frenificas , tanþnþ u Á ib 2 | fnimw tontraCÉam. * k k X x* ji *X * * oX x* K o K ld * É * PA P i '* j ! L- God5 o cbob ccüän ï*ææïæCA Eg ')CA;)(:" (?th rÁ ï:)æ "CADCA. ff dpobebebepdbsbepsowepoeepeosedóeneee dQ qoqoqoqouo o do u Q a UPU aö K[W ;nefü DISPUTATIO IV Ms j Qiotti Causa farma:/z Emptionis Fen- Itl dittonts , um SEU wl 7)6 Empt*zomr Venditionis fuä/iarz-— ii Stloxlr ä Lá ,"verborum volo emere & vendere aidi tll Ltam nudorum, quam traditione fabfe j cntá efficaciá verá , «v prefumptá , de IU metu, dolo, errore illam vitiante , €9 fU[W( de predicatis illam à veliquis [f ngulzs 4t- far gott]s di jimgumtzäu:. fpt iio| L] e ln QO ' Quz, feuin quo ergo Em- " ptionis Venditionis forma d confiftit ? if £R 93*"» Ora. Empuom Venditioni formaalia 110 A , cxtrmfeca & accxdcntahs, aliaincrinfe- 4 Te ä Ca mobocb $6t n ii ca'& effentialiseft , forma extrinfeca accidenta L ; lisfeumodo emptioné venditioné contrahen- *$ di à pactis emptioni venditioni conventione partium adjectis defumitur, quz velejuídem eneris funt, ut tam emptioni, quàm rceli- Ur ! quis contractibusfrequenteradjiciantur, qua- i lia padtanegotia in diem vel certum , velin- " cercum fufpendentia &c. funt ,. vel ejufdem naturz , ut negorio prafent frequentius , quàmreliquis fuperaddantur , inter que tria potiffimüm eminent: puca pactum addidiio- nisindiem, quo id inter emptorem & ven- i ditorem agitur, uc venditori rem venditam / ii : addicere , feu ei vendere licear,' qui intra z//zc://. cercum tempus meliorem conditionem at- tulerit , &hoc vel puré &fub conditionere- T u folutivà , vel füb conditione (intellige fuf- 1 | " penfivà) infuperadjicitur.Padtum legis com- ] n 4 mifloriz, quó id in favorem venditoris inter emptorem & venditorem agitur, ucnon fo- luco pretio res inemptafit. — A4rgzo /. 3. ff. de ï Lege CommiffJ. pa&um de retrovendendo , quoid, utfive ipfevenditor, five hzres ejus l emptori pretium quandocunque , . vel intra L certa tempora reítituerit, res vendita refti- tuatur. Formam intrinfeeam & effentialem cam nomino ,. qu& ad. quamlibet emptio- l xlc | Bem. venditionem validam conftituendam Nn d As - | * £62 LW abfoluté & fimplicicer requiritur, de quá , u tormá emptüionis venditionis extrinfecá & | tl accidentali alijs fufiüs tra&andà reliaá , En&n&ï inquoconfiftat, hicquaftio cantüm eft. &;. Formaintrinfeca, & eflentialis em- - lus N pionis venditionis in folo confenfu mutuo usl fuper merce cum pretio , füper pretio cum merce commutando confiftit. prion Prob: . Neque feripturá , neque prefentia It5 [ aol omnimodo epus e[l , at nec dare quicquam uecefse cmP[, eft 5 ut fub[lantiam capiat obligatios fed fofficit eos, qui negotia gerunt , confentire. $. 1, Inff. de ob- qit ?i:. l ligat.ex con[én[u.emptio & venditio contrabitur, rl imulatque de Pretió comvenerit. Priac. Infl, de Emyt. c?" F. fna'. canþnþ Peragz't:tr. m.m/, 5. p APS .45]) qh n L-x. ff de C.E. necpreti mumeratio,fedconven- J ( : í j fio pevfrcit fine feviptis babitam emplionem, Fim. N l À . (0S $. un. l, 2« ff de Coutrab. confenfu frumt oblisa- J i ] N tiones ip emptionibus venditionibus C. j)ïi.'?(. 1' 2 &fn. l. 48"f; de OO&LA' þn. 5' 2, /- äïo: [ N Q - deV. 0. 'ergo eràptionis venditionis forma ; NU intrinfeca &fübftantialisin folo confenfu mu- tuo, quatenüs.hicàrecum pretio, &à pre- Qu tio cum re commutando terminatur, con- Iffnsa fiítit. Hinc , TUf Inferes hac tria confenfum , mercem , | d fub- gacafu & prerium iq ?c&o 34 hujus contractüs a« AC 53 $s O O QXUCAD A D f'antiam minüs rS&-& requiri ; fedin folo con- k fenfu mutuo de merce & preuo revera con- fiftere ,. caterorumd; actualem traditionem J t contractüs exfecutionem,cantüm ,. non *vcr.ö ! fubítantiam. refpicere ,. ne facratiflimus no- n;x fter Imperator Juftinianusin fuisinftitunoni- businter contractus confenfuales primas em- .F* poni vendidioni malé deferat 5 quafo * fi !wry res, preriu'm, & confenfus , qucmadmodünä | ^ in contractibus realibus fimul ad Íubítantiam emptionis requirerentur , .qualis indé obli- b gatio produceretur?. Quod Schneidenyv. 42 It z. Anfl. de Empt.wdf vend.S. 1.um.1. . affirma- ! re videtur, nifi füa ibidem fcriptaeoinfen- fu , quo Manzius ad rubricam d. tit, Infi. de l J Empt, Vend. num, 33,explicac , intelligat, vi- | ;*h delicer : mentionem.. confensüs . : pretij & ! mercis non fieri ;; ac , fi haec omnia tria ut fubftantialia equaliter requirantur ,. & prz ! 1zer. confenfum a&ualis traditio rei, pretij, x't ecunieve numeratio, ut emptioniscontra- &usperfe&tus dicatur; intercedere debeat ». WR uia cohfenfus, utpauló poftdicetur, prz- T fens eft,rei , & pretij datio falter nacuráàinfu- curum confertur;5 fed. quód concrahentes fuo confenfu circa rem & precium tanquàm. circa fuum objectu m;,materiam , tcrminumy ut Nn 2 1 $64 Bo ut emptió venditio perfe&ta refultet , ver(a. ti debeant. Nec j Obítat. L Merx ex parte venditoris, 1 pretium ex parte emptoris caufa materialis ml' * emptionis venditionis in cervice difputatio- nis priorisaflignata fuit ; ergo. Quiaibidem Y cauífa materialis non veré philofophicé , & | formaliter , : fed objectivé folüm , id eft: 23 ( I ! teria, objedum intelligitur. Ned; Il Prizc. 1. 8. fn, med. L.72. f. de Cont, empr.in cujus priorifiné renullam ven- dirionem eflc , in pofteriori veró emptionis | fübftantiam confifterc ex pretiolegitur. Quia , JJCCi hzc fcribendo , quód merx, quód pretium fübftantiam emptionis venditionis du veré intrent , non intenderunt , fed quód | absqdue hoc &illà, tánquamabsque fuo ob- ecto emptio venditio valida iniri nion poffit; Wl d ficuti quilibetattus absdue omni objecto effe non Pot,c*ff ; quamvis objectum tanquam eílentià actás actüm non confti- NY Ut cudt , fed folüm fpecifi- cet o N ,(Ud AC $ )N - $ 7! ! S. . o'ï.'f : [J í65 d emo m &. IT 7][(l nfus , ut : Qualis igitur confe v hic vere forma, legitimus & : 2 ad valorem emptionis ven- ditionis fufficiens fit, cíle N u debet ? Wi E. Omninó neceffe eft , ut fit Primó duorum vel plurium. Prob: Emptio venditio eft contractus; WTA fed omniscontractus eft conventio , qu ni- il LW]& ib hil aliud, uti &ipfum füum Etymon prafe- Ty fert, quàm duorum vel pluriumin unum voluntate coitio eft: ergo. Y IL. Simultaneus. Pro b. ruríüs ex ipfà ! Etymologià. cozfentire eft frmul tdem fentire , & mutuo velle; ergo cunc, quando contra- hentiumunus vult, &alter vel a&tu, vel ha- bicualiter veré, hoc eft: aliquando voluiffe, & fuam voluntateminterim necexprefsé, nec tacité revocáfle, vel fübtilitate Juris effité, ut, f mandatum tibi, ut fundum emeres: poffea feripfilffem , me - emeres: t&/| antequam [cias , me [ | n vetuifje , emilfes: mandati. tibi ebligatus . ero. "Nn 3 princ, T «66 ()/(:?5 O ( 6?':3 n princ. l. x5. ff. Maud : Quiahujufmodi actus erind? , acfinulla revocatio factafuiflet. va- (2 ol lec, regulariter ( fponfaha enim & macrimo- j mum; F qurdcm ad h&c " confenfus verus & RU narw;ahg non folà Juris fubtilitate, uti ceceris p in negotijs confervatus, exigitur, item cafus l m L. fj- de Divortijs l. 4. ff- de Mamum.Vindict. d ex fpeciali favore excipiuntur) velle debet, fi 0i vcro altérutriusconfenfusaliquando quidem i exttit, nunc autem, dum contrahendum h, cít, omnimodó ampliüs non exiítit, mutua jj voluntas, & mutcuus confenfus non eft. VAX III. Deliberatus, profe&tusà principio in- 00 trinfeco cum cognitione ejus, quod fit, & K * ad quod obhgatur Prob. emptio venditio p actus humanus cít, & fub peccato- obligat; " erzoà voluntatis previà deliberatione pen- p dCt Hac in dubio, utpoté qualitas homini ( paturaliter. inharens, adfuifle præfumltur, It idcircóin dubio hoc provalore empuoms ju- N dlcandum eft. A IV. Tàm circarem, quàm circa pretium. "Yen rob. Si confenfus mutuus vel de re, il & non fimul de pretio, vel de pecuniá, & i non ífimulde redacur, vel donatio, vel mu- *ï tuum vel contractus a]l(ll]lS 1nn0m1natus | €ft5 ergo. N Inncgouumpræfens, non in futu- rum u d ag s TUSS) L «67 "mv N '?U rum conceptus. Prob. venditor, ut emptio venditio cateris paribusfit; remn fuam cum redo ab emptore oblatofe commutare con- mlo fentire, & emptor hoc predium pro re ven- ,,-. .)J; ditoris dare, annuere debet, & mera promif- fio de vendendo v.g. fi dicam: bwzc equum M eneum tibi ceutum z'mperialibw vendam , &v tu refpondeas emam , quemadmodüm juxta Hau- noldum £em. 4.de jur, ö'ïü/i . trac, XO. cap. T. Contrüv.6, princ. », 2». Apud omnes con- ftat, cum aliud. vendere , aliud promittere ä vendere, aliud venditio, aliud promiffio de n vendendo fit, promiffio etenim de venden- do obligationem celebrandi contractum, qui obje&tum illius promiffionis, quz per futu- N Y l rum vezdam exprimi folet , eít, ficuti fpon- A !N falia folam obligationem matrimonium in- n'm! eundi producunt, folüm paric; confequen- tér, quemadmodüm fponfália de futuro nec A marrimonium ipfum, ned; cofdem effectus, jn uos matrimonium, pariunt,ita nec promif- fio devendendo ipfavenditio, ned;actionem n venditi producit , fed in nudi pacti cerminis fubfiftit, atj; Jure civili nullius effeQüsadivi regulariter eft , effe non oportet 5 € 1[1. i fed D Nn 4 &. III. 1 y) ;þ- «68 : ææ o d5 | n i . Tih, : '(änat( M Quid fi non dicatlir: vendam €9 c. fed volo "vendere , *volo eme- g ", nudanepromiffio reflexa f contradtum emptionis ven- t ! il ditionisfuturum tantüm re- g [piciens importatur, an con- l j Íenfus de przfenti & emptio Venditio valida refultat ? !] ( Uando per verba : vlv vendere, | B. I.- volo esmeve hoc pretio, duo a&tus interni voluntatis realiter dif. H us actus vezdere fubordinatus M actui ve//z, e ft, fignificantur, non confenfus de prafenti, fed nuda promiffio contractum V venditionis N g( ficuti in ar fururum refpiciens,refultac. Prob. €eam aíce borem afcendere velle, non eft T ndere, religionem profiteri velle, ti eam profi terinon eft. 4 rgtocap. e. de Regulari- (r] U C? Tya 75 ad. Religion. in &t0,ica & emere i vVendere ve //? , emere venderenon eft. Ut E-.1LSi verQ per verba: volo vendere,volo tgj th 9c pretio, actus unusinternus voluntatis Wa utri- $69 trij; a&tui realiter aliàs diftin&to, & non fub- ordinato equivalens( quod fieri poteít, cum ambo actusvoluntatisfint, & dea&tibusintel- UI/M [ le&tüs ex Logicà certumfit) exprimatur, con- n fenfus de prafenti adeft, ac veriflima emp- ; | tio venditio intercedit. hN Prob: Ubicunqué rem pro certo pre- Wi tiotradi, & vice versà aflenritur, confenfus d) "m deprafentiadeft, & legitima emptio vendi- tio cateris paribusintercedit; fedfi verba: vo- | lovendere, vole emere boc pretio, adum vo- luntatisunicum, qui fimul volo. & vezdo, fi- ^ mul vo/o & emo fit , exprimant, rem pro cer- .' to pretio & reciprocé tradi veré aflentitur; A Ccrgo. 4 Ned; obftat 1. Illud Accurfij: per /y vols M legatum & fideicommiffum non obftante M rcali diftinctioneactuum relinqui poffünc. fiz. V $. 3. Infl. de Singulis vebus per frdeicom. relicz, ergo & non obftante reali diftinctione actu- um emptio venditioabfoluté celebrari poteft. nam prazterquàm, quód ab ultimisvolunta- i4] tibus adactusinter vivos in paucis argumen- tariliceat, quiamulta earum favore introdu- jj &a funt, quz argzo cap« 74. de. R. J. in 6to in exemplum trahi non. debent; nonne in cit.8.5. & fequentia inveniuntur: qu« perin- h de. fingula (irma funt , atqui fi omniaim unum €0N - W LJ n j 370 coneffa effent , exzo ly voloidem acpeto , ro- J £o,mando ,fideitug committo. zrgto princip. ejusdem$. Íonat: Anrieautem per hzc reci- d tata yerba emptio vendiiio contrahi poteft ? q reverànon; crgo textus allegatus reverà ad rem nonfacit, utpote inquo /y ve/a ad hare- dem fiduciarium diri y gitur, ac idem , quod K rogo &c. eft. Ned; II. Ubicunqué confenfus & con- [ ! ventio dere & pretio eft, ibi fimpliciteremp- Qul dio venditio. eft; fed fi conwahatur, Pazc & rem boc fretio vendere, emere voto, coníen- L ! fus & conventio de re& pretio. eft; crgo.' hi 5 Dift. enim maj. ubicund; confenfus & con- ( ventio dere & pretiofimpliciter de prefenti, r noninfuturam venditionem directus eft , ibi Ü fimpliciter emptio venditio eft, Cdtur; ubi- cund; confenfus & conventio de re & pretio. h non fimpliciter de prefenu, fed in futuram venditionem directu à t s eft, emptio Vcnditio. Cïï « c&/, Nacur. I & IV, Cj Tif Unde aute m, &quando /y vo- J lo. vendere , emere boc . pretio, u- hi DT numactuminternum volun- ta- A eEdb o G5b $71 f.'O, f Wrzf;), ^tatis virtualiter duplicem, | -.NC]; l vel confenfum de prafenti | exprimere , colligi poteft: : — Xcircumftandjs, intra quas ufus & praxis communis contrahen- & l dum, quibus fcilicet verbisin il- loloco, ubiemptio venditio defacto celebra- | cur, hacalioquin contrahi confuevit, primas tenet, — Prob.aptima eft leguminterpres con(ue- 1udo. frn, l, 37. ff. de L.L, eccur ufus commu- nis, & praxis verborum, quibus contrahen- ces in ineundà vendicione utuntur , verain- terpres actuum internorum non forec? Ergo. , uare Inferes , quod verba : volo vendere, e- mere boc pretio , fi non fimplicem internum ditionis actum ; faltem modo empconis ven expl icato vircualiter , & equivalenter talem, ac univer faliter confenfum de przfenti in noftrà Germaniá exprimant , afferere , diffi- cile non effes quia, uti Collegium Argento- ratenfe optimé advertit , contractus hic in noftrà vernaculà vix alijs verbis, quàm : i«b teítl cé alfo fauffen ] icytoitié umb bifj G5elt nebinen | i tot ütc éalfoannebmen / ic) toitl . þimifomrfgu (Kn| id) mitleé alfo!afïec d e d n $72 d o gtb j ( €clebratur (imo actualem donation !v em alijs PO[C verbis, quàm his: ícb toill bitó fcbc ndemn / a prof fepé exprimere non folemus) hocf Cto abs- ïlmQ due omni aliá expreffione velut emptione & d obligatione jam urrinqué contractà emptor g pretium folvit, actionemdue empti habet , n & venditor mercem tradit, atá; actione ven- diti utitur. jn qul( y.. IL Si veró nec circumftantiz, é qui- [ bus hujufmodi a&us internus voluntatis erui qUII polfit, adünt , nec contrahendz emptioni k d certus verborum ufus & praxis cali in loco fit, u nedue de mente contrahentium conftet, fcd qu an folam promiffionem de vendendo ,an contra&tum emptionis venditionis celebra- T0f Ti i verint, dubiumfit, folam promiffionem de W W vendendo celebrafle , ac perverba: velo vez - dereyemere tali pretio , duos actusinternos vo- E luncatis realiter . diftinctos expreflifle , cre-- dendum eft. |Prob. in[picimus in obfcuris , N qued eft verifemilius. cap. A$. de R. . in Gto. fed ls nenoexiflimandus ef dixiffe , quod non mente d aettaverit. med $.2,1.7. €rgo5 ergo. 17 de Supellecf legat, | /rga VI. Signo aliquo fenfibili fufficienter. N M expreflus, unde, fi prafenti a&u interno !l fundum Tufículanum Imperialibus cencum W fub conditione , fi illos centum Imperiales D rc- ! &äoæä $73 i'"i repromittas, tibi annuo , tu quoque codem 'ó! tempore actu meré interno centum Impzeria- ', les pro fundo Tufculano fuüb conditione, f li : illum pro ijfdem tibi tradere annuam, fpon- | deas, emptio venditio non eft... Prob.In hu- manis contractibus intentio 1n mente retenta nihil operatur, & ac ff propefitum. fuix. vemif- "" fum videtur. ffn. $. G. l. 60. ff. locat. cond, Ai- l, | quidem ex contra&u emptionis venditionis utrad; pars Jus & activum , & paílivum ac- quirit, fed actus meré internus , utpote in- fenfibilis, tam efficaxnoneft, uruniadver- fus alterum Jus activum ,. & paffivum tan- quam eífectus fenfibiles in ordine ad com- mercium humanum conferre poflit ; ne vel juftitia coràmutativa unicuique Jus fuum tri- ï (j buere non inclinet, vel adaliquid, quod con- naturaliter exfequi non poteft , ftringat; Er- go. Sedíi modo mihi connatürali & humaQ no, qui in litteris, verbis, ac alijs fignis ex- ternisconfiítit, conttaho, emptio venditio r eft, atd; tàm naturaliter, quàm civiliter ob- , tes Prob, Emptiovenditio inter abfen contrahi poteft, $. 2« 17/2, deO bligat, ex confens. $. ult. li ff.de C, E, &c, &c.. Ergo fivé per ur, npncium, fivé litteras eadem contrahit I6- ] U C "M 29 $74 GE re&dé contrahitur. d. ftex. 1ex, modo ille, qui priüs confentit, & per nuncium, vel lit- teras promifit; in fuá adbuc voluntate mo- n raliter. perfeveret, & usd; dum: alter, ad querr: litterz, autnuncius miflus eft , confen- & tiat, 'non poeniteat, 47g70. $. 1. , 1, jf deV'erb. w Obligat, quia , quemadmodüm verba , ita & licterz , nuncius inftrumentum & fignum, — : quo voluntas noftra declaratur; funt; ergo, ! quemadmodüm verba, qnorüm. intentio revocata, nonftringunt, ita € litterz, nun- cius & fignarcliguavel juxta confuetudibem loci, veljuxta commuouem intelligeodi mo. dum, veljuxta Jus ipfum confeásus emendi vendendi manife(íLativa; inter que tamen u- nius partis taciturnitas, quia hzc hujufmo. di ianegoujs jaxtaillud /, 14 2: ffzief cap. 44 1 dn:6t9: de R, J« quitacety noufatetur: Sed neque utiqu? negare videtur, medium inter expre(- fionem con-& diflensüs eft, non reperitur , " ned; cap. 34.. ezd. utpote quod ju&ta cominu- Mi K nem D. D. de caíu, quoadus; quiin prz- fentiá tacentis geritur, in ipfius. favorem, É1 velin leve duntaxat przjudicium argro £. 18. hn f. mand. l. 4. C. fi certum petatur , cedit, non ) idem; fi de tacentisgravi przjudicio, € pro- prizperfonz obligatione agatur. 2gzo. $. i 4 8. ff. de Procurat $,5.L.. 4 ff. de; Rit, Nupt. lo« T quitur , obloquitur. Scd $V. 4 Go o GE 375 ';,(, L l w d Mi Jj 1 ïä ; l l 4; ( fl Nonn'c' fignum confenfüs in- terni prxíentis manifeftati- - as vumadeíb quandoille, qui e- | L mere , aut vendere promife- rat, voluntate fuá defacto c- mendi vendendi exprelle jJ, vt ««««« non declaratà, rem accepto pretio tradit, vel re accep- i tá pecuniam dat ? 4l lenum confenfüs interni przfentis n E. manifeftativum emptionem vendi- &-/ tionem validam conftituens ade(t, ita Haunold Tvz, 4.de Tur. c Tufl. trac£,10. " controv . 6,cap, x,in med, n.24. Clariff. D. D, Kónig iz fais princip. Jur. cap. lib. 3; tit, x7. $. j 6 in fa. n. 25: Clarifl, D. D. Frantz zzfgo Pro- ] dromo Juffiniaueo lib, 3. tit, 14.. $. 8.in ffz, *,,.: )* n Prob. Fa&ax non minüs, quàm verba u voluntatis & confenfüs interni przfentis fig« h V na 1unt.. Mcd, $. 1,1.32, f de Leg, Senar, 1. 9 $26 - cbab o ab f.de A.vel O.bared.princ, l, $,C. de Iuff. eSub[fit. n ne mutià matrimonio, & aljs contractibus jj arceantur, ergo folà promiffione venditionis j k exiftente, venditioneverbis fa&ánullá fub- jmi fecutà, ipfius rei vendere promifIz traditio, "N velpretij placiti datio, & hujus , vel illius ac- e ceptatio ( utpote quz àtraditione , ubiabsq; tiu przvià conventione res aliqua fimpliqitcr Mi traditur, auteertz pecuniz quantitas nume- i ratur, divería eft, càm reilegetaxata tradi- 7 tio, aut pretij legitimi datio, eJuldemQueac- l? (i ceptatio , utié tabernis piftorum quotidiée- (ito lucefcit &c. ab hac: differat) tanquam ipfa uj fa&a loquuntur, & figna coníensüs interni prafentis naturà fibiipfisprioris, emptionem venditionem validam conftituentia funt ; fi- Eioöü quidem emptio venditio folo confenfu quo- y,! x cundue modó manifeftató juxta, jam di-&a perficitur. . Nec gl Obftat L. Si ftante nudà promiffione n de vendendo traditio fubfequatur, hzc abs- Dv que causáà, nuda & fola eft; fed nudá & fo- f MI làtraditione dominianon transferuntur ; er- go:ergo. Quia, cümin cafüdato , eoquód fCQL u confenfus deprafenti per mercistraditionem, vel pretij numerationem , & hujus , velillius NUI ( acceptationem expreflusfit,naturá preexiftat, fola,nuda, & absiuc causá traditio non in- tervenit, Ne- i d55 o m $77 | /W/[ Neque II. Promiílio de vendendo ipfa ii d venditio non eít; fed in pofito cafu promif- lj fio de vendendo folüm eft: ergo. Cüm H'"*Ib. Q animum vendendi per allegata fufficienter wms)ïl manifeftari, praxis, fi noncotius orbis, fal- tem Germaniz, ubi emptores , quando pre- A um tium mercis vel confuetudine, vel ftatuco DL uy Magiítratüstaxatum dant, & rem v.g.pazem W à ptflore expo[itum , pagelias novorum e Libraría )l Wl J ypograpborum, circumlatas per feminasin tem- yn lo candelas , absá; eo, quód velipfis, yel ven- AA ditoribus verbum de conventione excid 4 P x atf a accipiunt , teftetur. a L d ? VII. Liber , qui fuá fponté à fuo princïä u/)n[ m Wal pio & causá nullá vi coa&tus, nullo metu pref- d jl fus, fluxit, aft, cüim hujufmodi confenfum d per hunc , aut illam , eftó nemo feclusá vel legis , vel teftatoris voluntate , vel utilitate Jos jl publicáà &c. juxta ralcem difp, 2d« invitus " emere & vendere jufté cogatur, eftó , ubi metus & coactio intervenit , confenfum lo- M cum non habere, & ubi affenfus cujufcund; T requiritur, ut coa&tio repellatur , necefséef- .:U; fe. Princ. CAf 14. m de SPan[ Vulgö dic,atur; i J5 extorqueri fzpiüs conringat , fit ll Mn O6 SVI. «l 128 ob o deab k . VÍ. m Qu onot An, qüömodö,& quális vis, iA metus emptionis venditionis wl confcnfum vitiat ? ( "i ( Raäcfuppo'no. L Qüamvis & vis, & me- ani .£&us libertatem voluntatis minuant , ac P fic neceílitatem imponant ,. attamen per Iy vis aliud , aliud per /y szerus fignificari , ne- &p ton qQue omnem abfoluté actum vi extorcum ; &) metu eciam abfoluté geftum effe ; cum actus vi verà & abfolütà extortus , uti mox dice- fj W tur, decur, qui metu geftusnon eft, aliàs cli- cirusforet neque omnem actum metu.ge- iil ftim. & vi extortum eíle ; quia actus; oD It TW fufpi cionem metüs inferendi ge(tus , :metu , levi per princ, l. 9. ff- Quod met.cat- 'fg. quamvis tus non eít; l u sü. geftus eft , attamen yi extor i fed aliquem acum vi extortum; metu.etiam Wt & aliquem actüm-metu geftum , gc'f'tum ; «di & Vi extort üm effe , videlicet illum ; quem auis vi atroci compulfus pofuit , hic enim & "t metu factus videtur. 'Fis, l. t, jundf. princ, L. W li Zpl .f quod met, cauf, /Pra fuppono II. 77 »14j0 yis rei impetum, DPH L qui repelli non potef! , ;]e, l: f- quod metás CAit- Oqu m od $79 sá&c, Aliamturbativameflc, & interdicto uti poffidetis, aliam expulfivam , & interdi- &o unde vi, aliam ablativam; & actione T bonorumi raptorum, offenfivam aliam , & ]u a&ione injuriarum, vel4. Cerael. devi publicá [ vel privatà vindicari , aliam compulfivam ln (de quáhic) perquam quis, utquid faciat, d v.g. vendat, vel emat, cogitur, compellitur ; n hancvelveram abfolutam, & pracifam, vel j modificatam eíle, vimveram , abfolutam; "n & przcifam efle, quando hzcinvoluntatem il non fertur , voluntas non cooperatur , N $t paflum 'nullo a&u confenfum teftatur, J fed patietis folüm patitur, uti in fpoliato, Y UAJ quz ita ab extrinleeo provenit, ut paflum. 2! nihil omninó conferat; ac definiri: €orpora- w, lem quandam coa&ionem omninó relu&an- p tiadaliquid, quod jubetur; faciendum efle: d v.g, quandoimpofito vnamui pretio bec « extrin- HJF ! féecá. clauditur , ac. merx: violenté "abripitur y ^f vim modificatamefle, quando hzcin volun- tatem, 'ut hec cooperetur, fertur, atd; ita: " actum voluntatis indirecté efficic , & contin- Ó gere ; quandoexternum agens neceffitatem l;f'l imponit , violentiam adhibet, ut voluntas , [/0 quz proprié cogi nonpoteft, cüm intrinfeca fic, acvim yeram in fuis actibus elicitis( ut- " entià volitivà "immediatä-. iF j pothuiab ipfá pot 903 P[01 $80 Gdb o ii 1p€ï Y procedunt, adeoq;, quin voluntas influxu. Nd 7/ activo, cumquo vis vera, ac violentiaabfo., ( "T. luta, ad coníenfum in aliquod eliciendum non ftat, adillos concurrat, elici non po- und l «ud flunt) fufferrenon poffit; a&um aliquem e- liciat. " « . Przfuppono III, Vim modificatam(de quà hic potior quaflio eft, prisc. J. 3. ff quod me- n J lj 2s.caus4) vel atrocem ffz, 11, $. 1. 1. 3. fff. eo- pem dem , velnon atrocem. agf2 princ. l, 13. C, de & Trasfatfionibus , ele5 Atrocem illam.dici, leyit cuiatroxaliquod fa&um admixtum eft, 2;/o. AU 4o9.C de Hiss qua vi ej, cauf, non atrocem; quz folam ja&antiam verborum, aut minas, Mei Mu feu comminationes, d. /. 9. C,aut períonarum Iu d qualitatem, /, 6. C,eodem , aut nudam reve- f rentiam, àc aucCtoritatem alterius. 4. 2». ff, r lzt, h* de Ritu nuptiarum comprehendit, effe: atro- cem-itérum vel juftam, vel injuftam effe, li. utí juftam illam nuncupari, que bono more, crgte. princ. 1.8. ff, Quod met, juxta bonos fon i mores;redé , & Jurelieito.: 4rgrto $. 1.1.5. ff- eod. infertur , injuftam eam efle , quz inju- il ld it, rià , adverfusbonos mores. 4. $ 1, /.15. fit , & quz malo more geritur. d, princ. 1. 8. Íeu qany dmo( quz ab eo, qui vel ullum omninó Jus pa- tientem cogendi non habet, vel habet qui- AT um il-- Mi dgm , attamen noninordineadefleá . lum db o db $81 )mw lum per vim ejufmodi intentum: v.g. // u/l N W aito de Vendende non prace[fo Magiffratus fatcta i d 4troci emptionem venditionem celebrare quem- L piam cogat , hanc tam à perfonispublicis Ju- " risdictionem habentibus , quàm à privatis eam non habentibus privatis inferri pofle. P Przfuüppono IV;Metum;»/lantis velfu- | tnri periculi causá mentis trepidationem.fin. med. 'E; u l. 1. ff. quod metüs &c, fivemotum & paffio- m nem animtimminens malum fugientis eíle, Tif & 1n gravem & levemabire , gravitatem & i levitatem ab intenfione, & remiffioneipfius ^L Id adus,à quá& hanc, & illam Philofophbi & Wt Mi Medici emetiuntur , non de(umi , quare, n tameríi aliquando metustantus efTe poffit, , IW ut uíum rationis intervertat, ipfique liber- | d Ae tati , hanc impediendo prajudicium affe- rat, hoc tamen deefíTentià metüsgravis hoe M p i loco attendendi, utpoté qui cum volun- MV n tate (zpiüs ftat , & voluntarium fimpliciter j nontollit, fed (olummodo libertati ejusre- u lo a fiftit, & ,utadaliud malum vitandum actum, aliasnop productura, ponat, eam flectit, & ita, quoniam acus w hujufmodi ,. quamvis / fpontaneüs abfoluté non fit, attamen; quem- 21 admodüm ex matrimonio metu juí(to ex- , communicationis . validé inito patet, (in- pliciter voluntarius eft , involuntarium fo- j lüm n Qo 53 «82 &db o diodb làm feenndüm quid caufat, non efle; hequï?: Ugets » eflentiam metüs levis, ab ipfius paffionis, aut ! motüs animi- remiílione, ne, cum volenti, 1 '& coníentienti nec injuria, nec dolus juxta ïus N] ! cap. 27, de R, . in. éto. Kc. fiat, de hoc pul- la queítio moveripoffet, peti, íed utramq; wl jent ab ipfo motu animi voluntatem patientis, utactummali declinandi causá aliàs non eli- n Jf citura procreet, flecente materiam, obje- m &um metüs, feu malumvel abíoluté, vel (it refpectivé quóad certos perfonarum otdi- LO nes, vel nullo modoà Jure reprobatumcon- h notante deíumi. quaproptér j ho Prafuppono V. Metum gravem ii 4 (quem Juriftz & Juftum, non quidem Thco- m logicé ob fubjectüm paffivum vel a&ivum , Tud fed civiliter, id eft: probabilem, quem le- es fuó modó attendunt , nuncupant) vel q | U0 lt abfoluié, vel refpe&ivé talem effe, abfoluté m gravem illum, quiin hominem conftanrffi. mum cadit, /. 6, f quod metus causá C. 4« 9« de lt fi- )u His, qua vi met. cap. M. 94 de Spon[al, vequo malum, quod viro etiam cordato & ) | Jl coníftanti formidabile videtur , illumQ: rem 10 ipfam , cujus agendz periculum inftat, tan- quàm minus malum potiüs agere, quam pe- i W riculum, quod majus, gravius & acerbius ge- P malum viro prudent " ipsàagendá eft,eli rc ir. o -^ dhib o MNZ CAD $83 lt U'q re coget, timetur; quia hoc majoris malitati li Ml ausá. intelligi, efl,. 1.5, ff quod metüs Objc&um, materiam ! QW[, Practuppono VI. fens peri culüm mor- V hujus eneris metis pra H li tis, In (tantium verborum, Fin. L. 3. ff-. quod m metüs praz- "r k. metás caus . quia materia r non fufpicto- n (entem accipere debemus ; * eodem. íed hoc Md* nem inferendi, Princ.L. 7- sfit. /. 8. ff. eo- wl ita, fi lulpicio ejufmodi levi ']1 .»ï' m de periculo v el przfent, ve dem , quod fi to prudens, 4l ul futuronon tame n omninó remo veluti , fi horum, aut AL ^i & gravis fufpicio fit , as exequi fubíequentium ming à b co, quie 4. S$.3. L. 7. ff 44 . u )'l' folitus fic, factz fünt. Me gravem cauf ant.8.1./. 7.ff- 1 " 4ul Majeff. metum 2 gued fzl(o tutore & minz capitaics vocan- vi, metusve cc, quia; l'l' 1l tür. 1,7. Cod, de His,que "Ib lij fadtis , hic ver bis indicat, & illatus ul .quod a " eít timor a baliquo.P riz c. L. 9- ff.quod metts. :l " lle reverà potens " modó malum exequi i an facere potue- fit, fernper enim p eríona; i 4.$. 3. L7. f 44 , 9. l rit , ipe&anda eít. p "d levibus confecturis , aut (j Majefl. quoniam ex " rationibus timer* , & aliquid cum füodam- L. 1. v2. ff. quod met, üt ma- no Argto med, S. fina , quod no p realitec, fed fo!üm jus malum ve exiítit, evitet , ACEtE, V ani & ! apprchcnü - in fcipäu'm nj üt! ofx hom i,n I' metculofi , & cÍt, du o 4 «84 n elt, Princ. l, . ff. eod. diverfum obtinet, fi h qu s vel inaniter rninas jactare folitus fit,vel aM Jactec quidém , fed antequàm contrahatur, "L. irá illicó fopità paràm, aut nihil operis T M compleat : nam metum non jacfationibus pv zantim , "vel conteflationibus , fed atvacita- i? Je faili probari convenit. l. 9. Cod. de His tnji fatió qua Vi metifueGtc. Servitutis, J. 4. ff quod enetás causá.. iliàs videlicet , de quo cafus t ip $ 1.1.8. Cf princ. L a1. ff- eod. extat, Infa- qUCI miz non Juris, quia hic non eft , curquis ( expavelcat. Prizc. /. 7« ff esd. cum , (iquidem um lex fola vel mediaté, vel immediaté hanc ir- ( rogare poteft, incutiens auctoritatem fibi arroget, quáevidenter caret, fedfadti , ut hh fiquishonorem meum coliutulare fuítineat, s forté , quód delict occulti publicationem ül M minctur , juítà formidine concutior. . 4rg- mn 10.$.2.L.8. ]. quod metás ei 1 9. ff. de Manu- M mil[f. vinditi, quia-expublicatione tali exifti- dex matto mea , cujus jacturam istantüm, qui , pudorem & honeítatem penitüs decoxit , Íperait, Mutilationis , cruciatüs corporis, !tcc Princ.l.3. f. Ex quib,cauf. Majar.emed. l, 7. Cod. lia de His , que vi& c. amiffionis bonorumom- n p nium , vel majoris, aut infignioris partis. ,/rg/a Brunnemann 4 /. 4, Cod, de His quavi , me- lk *o We, Véfve Ccunum, 4. þæc etenim in yimm con- qui i ! 585 | t, necquis illórum eft , ;,cfä*rf ftantiffimum cadun a qui eanon timet. — Stupri. Fiz, $. 2. /. 8. ff. il ( quod metüs causá, Cum viris bonis iffe metus ma- jor . quàm mortis effe debet, mnecus, nevis pu- J dori inferatur, vel ftuprum violentum mu- ii/f ! liér patiatur.. Diuturni carceris five abfoluté injuíti, fivé jufti, fed injuftà causá incarcce- M racionis exiftente, five & hàc juftà , adillum Ti H( tamen actum contrahendi injuftà , utfi quis AL quempiam, ucaliquid ei excorqueret, incar- TAT IL/ cerem detrufit, & prius, donec promittat , n l, L eum, dimittere recufat. 4. 22. ff- qued metüs 41 CAHsA CC Vinculorum $. 1. J, sr. ff. eodem. M. Prafuppono VII. Cetera mala, ob qua Á I metus in homines cadit, an ejufdem pon- h D deris , ut metum juftum in viros conftantes Ü s cadentem , exprimanc , finc, Judicis arbi- "Mu trio relinquenda effe. Figis 3. ff.. Ex quibus us caufrs majores , qui, an vir prudens & con- " ftans id, quod timoriscausáfir , potiüsage- gt 16 , quàm periculum, quod imminet, fübi- u n recligeret," prudenter ponderabit. y/ Prefuppono VIIL Gravitatem metüs f/'l falvam fore ; five malum perfonz proprie , ! five perfonz valdé conjuné&tz , puta uxori. 1 v/Areto $. 2, L. 8. ff quod metás causá, liberis. uMed.s, ult. Inft.de Noxal. a&t. nibileniminter- Qf sfit: ; am in liberis [uis, cüm e/l » in fe -qui: veritu »e qu Oo j5 518-6 etieb o dodb " / "d YTz (7!4. parentes magic in [tberis tevreantur, j ' jbrü 4 $. 3. eodem.quod B runnemann. 277, 8. f.4u2 l4 metüs causá num. g, & ad parentes extendit, j'« um aanö* cum effe&u minatum fit.. Modóille, quiob AQh : malum vel fibi, vel perfonis fibi conjunis At imminens metrum patitur, illi malo , quod metum faciens comminatur, v.g.rnonendo, dbl 1tul füperiorem confulendo , auxilium alterius gm iraplorahdo, occurrere facilé non poffit; fi- üm quidem ea , qua absdue omni damno, vel y, ! minori faltem vitari poflunt , timere , & ad IG cea, tanquàm majora mala fugienda , dam- num fibialiénando, vel quid aliud faciendo, b u inferre, viri non conftantis, fed meticulofi, ( timidi , excufatione non digni eft, quia fa- cilé vicanda non vitat , & illud, quod neque J vi, nequé metüs causà facum eít, timet. ü)* T Princ, l 7. fF. Quod met. cauf c. / 2m Prefuppono IX. Metumre fpective graf üd vem motum & paffionemanimi malum ira- ti iinens, quod viro conftanti ac cordato leve, ivo perfonz autem . conftanti & cordare in illo: - ordine, é quo metum patienseft, formida-9- bile videtur, fugiends effe. Covarrüv. zom. tf v. de cMatrimon, part. 2 cap.3; $. 4 num. 16. n s l Brunnemann. 44 L. 6. ff.quod setás causa ec« ntm, 1. P. Engel adtit. Decretelium de His,que T ï, Vi mttisd, G. án fiue mum. xx. Schoepfter ad J*a.'l? | At. .Hmln db o ib s87 "mriz, ff quad mtlís causdnum, 6. cum metusgra- 'ivis furiftisattendus (nam metum gravem a "l animum pcrturbandum Philofophis confi- '4 derandum , & Medicis curandum relinquo) ldn.x«w inipfa paffione , ac moru animi fügiente ob- | i ;ie&um , feu malum imminens jufte formi- dabile, ob quod vitandum minus malum cli- b girur, connocante & refpiciente confiftat ; N L:*,.* cum natura ipfa cam diverfa genera homi- y 4.-.1. num p*roducac , alios enim generis maículi- V'(n ni, foeroinini alios, aliosneutriusfacit; ctam diveríos hominum gradus adítruat , necuno omnes &eodemtempore perfe&tos inlucem edat , nam infantesalij, alij infantiz , alijpu- d berraiü proximi, alij puberes , .alij perfedté j Minorennes alhj , alj Majoren: puberes , x nes, períccioris ac v irilis acatis alij , alij raa- ilis etatis funt 5 homi- gis confe&z, & fen num animos tam div T e rfimodeé diftinguat ,i- j uidem hi fapientes, illi prudentes, hi tcien- n tcs ; illi fimplices funt , cam diveríos fines & j Aj* J vocationesaífignet , quum hic militet, alter negotietur , hic agzos, illevineas colat, hic n officio vacet , hicimperecjilli rjO opificio , alcer h imperetur Xc. Cum hzc omnia fuo modo , J(4] fuis in locisà Jure refpiciantur, quemadmo- düm ex varijs, ac diverfisram pandectarum, M ' quàm Codicis titulis notum eft; cum recitati i n 1 homines omnes eodem mencis robore non . pok $88 "mape" polleant, fedanimum quidam tam flaccidum n ul gerant, ut quovisadverfitatis curbinein trans- U verfum agantur , cum foeminas viris, pueros j & Juvenes hominibus perfe&tz atatis ex fe- qiii timidiores efle videamus; &c. &c. Eccur ci- w tiori vel cardiori formidine ratione fexüsà na- i turà ipsáà profectà non ponderatá, nullà re- 5CqUi. flexione facilioris, vel difficilioris timorisab rua ztate ipsáimpreífi fadüà , nullàratione levio- ä l f tis, vel gravioris concuflionis conditionis ! [,U causà ortz habitá, Jura omnibus & fingulis 1 cujuícunqué fexüs , ac conditionis, acatis i | U etiam fint; unum & idem obje&tumjuftéfor. äo SO* &nidabile przponerenc? 1 Prafuppono X: Cum prafatis Auctori- w bus , quibus Clariff D.D.Konig fwor. princip. awl ur. Canon. lib. 4. tit. 7.part. 2. $ 4 in medie. 10 num, 19. Clarif. D.D. Franz prod. [ui Tuff, lib 1. A Hi.1o, part. 2. princ. tum, 20 acceduntg;quum; jImi quale,autquantum illud malum efle debeat; lN ut refpedtu perfone timencis jufté formida- m bilefic, nequé aliquid expreffum , nequé d hujus exemplum aliquodin Jure propofitum Quo fit: Judici , quijuxta propriam eli o gendi pru- D7 dentiam malum juíté formidabile equaliter in omhibus ica ftridté & anxié eligendum Mil rion efle, nequé eandem magnicudinem, & f g-ravitaccm ; nequé mali immincntis & eve- 4l nicnf : i $89 . dtdb o dlb v nientis eandem certitudinem , & probabili- x 'tacem, cum quibusdam, ut di&tum minorani- a" mi vigorcorporisquéfortitudo reliquisinfit, j re uiri , fed rationead fexum, atate m; qua' ; litatem , & ftatum metum patientis habità , r uid patiens conítans penfatà naturali, vel acquificà illius ordinis, é quibus illud eft , rudentiá ad majus malum vitandum elieat, d |nummalumrefpe&u illius ordinis ita malum J fit , ucejus magnitudo impedimento fic.47g- "! 19, 6. G. L. 2 ffz. i quis cautionibus in udicio &c. "!! &illud circumire non patiatur. 47g40./fs.;ed. W & s. d. l, 2 confiderandum effe difcernet. Prafuppono Xl. Metumlevem, mo- * tum& paífionem animi imminens malum, M /1'1:»!*- quod perfonz cordatzex illo ipfo períona- N ) rum ordine leve ac tolerabile, & in homi- M h nem vecordem folüm. cadere videtur, ut " formidabile fugientis efle; vel exnaturà ma- t li, videlicet, quando illud *tàmleve eft, ut ! prudenter grave cenferi non poffit, vel ex jb hll circumftantijs, quando v. g. ille, de quo, ! p quod minasexequiaut non audeat, aut ne- queat , conftat, gravia minatur, quia vecors f eft, quiadvaniffima minarum illius fulgura j expaveícere voluit, aftimari; metum hunc vanum, injuftum & improbabilem nomina- f urrn ri, m metum in fpecie levem , & met Ie- icn'.f CAzoC B o u $99 2 CA CA2 ql pn reverentialem abire. Argum. priäz"."g. 1. 4,26; pl ff de Pignorib. l Y2. ff de Spon[alib. [. 22. F h qü' de Rif, nupt. Metuminífpecie levem actumy vlgj quo Res pulla fruftrà timetur , effe; prigz, tU l. 7.f- Ouod met, cauf, qualis in. viro timor us infamiz Juris ab aliquo privato irtogandz, ! "T alicujus vexationis, diéZ,/, aut fimplicis fuf-: 1W ) picionis eum ipferendi. przzcip. Lo.ff. Ouod. lu$ met.cauf. . Si quis à Sentenaá. in comitatu PrinC'!piS latà ex fhetu non appcllct ,' n'gä, Qcut ;mp Confiliariosoffendat, «àm in Curià Prinei- imt pisfufpicio violentiz ccflet. /. x. Cod, deHis , | ]u quipropt.zet. metum reverentialem folam re-: tort, verentiam & refpectum inferioris erga Supe- H riorem , filij erga Patrem , fubditierga Prin-' eipem , vícu 'JFIIIII ) audet, eíle, jus ille huic contrgd'igctc non/ 1 '.Wih Prafuppofui folams nam reverentia ca- D pitalibus minis, moribus tyraniicis agera- BU vata in thetum g'ravcm degenerat. Covarr, 1 Tom. Y. de CMatrimon. part. 2, cap.3. $. 6. mum. m 4« Brunnemann a4/. 6, CoZ. de His, qua ^i uj eetüsve cauf.ebc, nim.s.. Clanfl, D.D, Kó: lt nig fuor. Princip, Tur. Canon. lib. 4.tit.7. part. 7 2. $.4. in TH€d. num, 22,. P. Engel ad tit. De- eret. de Sponfal, eh» Matrim. $.. infin, num.4.. 10f 7 rzfuppono Xli Metrum tam gravem, fiu[lc* : quàm levem in fpecie ob caufam produdi- ) vam illius mali, quod timetur, in eum, qui gb o dhdb $91 ui à principio naturali, causá neceflariá, K, [ & ab intrinfeco incutitur, üt puta: 'Si ma- N j à morbo , periculo zan- Jum, quod timetur , empe[tate , feris animalibus , &c. pro- | [.* flfdgy' ; 4 ::;?'I ventiat; & in cum , qui à causá creatà libe- WI rà & ab extrin íeco oritur, üt puta, 57 (a- I" : juim illud , quo d timetur , 4b bomine. incutia- Hunc vel co fine, ut Contra- J M » h[! &us Emp tionis Venditionis extorqueatur, | meturm incuti, & Contra&um n lil incuti, ve ^ l Emptionts Ven ditionis tanquam medium fe u , à metu præfenti lib erandi eligi; & hunc,& puta Emp- ii ( illum vel ab altero contrahente, tore, vel Venditore, velà tertio extraneo, ! n 1 (N v.g. 4 uo maais te vi bofliumyvel Latronum , vel e mibi ex empto "n 1 opuli , «el libertatem tuerer , 1 vendito obligas, med. $. 1. l. 9. ff quad melus ;au[ excitari, A XIll, Metum hune u- ) L ! Prafuppono trumd; maximé ad extorquendam ermptio- i i w l jufté, velinjufté incu- nem venditionem ve y ti,jufté inc uti, fiquis impro bitate propriá T cauíam pra beat, & abeo, quiin ordine ad 00 id talem nietum in ferendi Jushabet, fiat, Á fl v.g. f judex per incarce rationem , att alias pa- J mittentem, €$ Emptionis con- nas vendere ]77'0 2 tracium celebrare nolentem hunc celebrarecogat. à 4 injufté.incutt, vel quem 1 nteger vit&, Íce- J 6-. jf quä $92 db5 o db lerisjs putus improbitate aliená: divexatus Wnim jiM citra fuum meritum innocenspatitur, V. g. ( € fivelperfona. privata , vet fingularis , vel popu- lus , vel curia , vel collegium ; vel corpus. prine, äuöüï $. 1. £. 9. f. quod methscausd, vel Populi Roma- ' n'mai zi Magi[lratus , "vel Prafes Pravinciamortis vel 4 qerberum terrore. Fin. $. 1. l. 3. ff. eod , venditios yort uem edium cuidam ianocenti extorqueat , vel qui diredté ad actionem aliquam extorquen- wet:? «5 damab aliquoinjurioséinfertur,ut, fi Mevius &L in flagitio àfe accufabili deprehenfum Titium fic alloquitur: vezdemibi vineam tuamyve, ego. VtO bujus criminis te accufo : timet enim Titius vel vad mortem,velvincula. Med. $. 1.1.7. ff- quad me- 1hs causá, item ,. ff comperto fiupro ejufdem pra- 0il "n ditiopem flupratori , nifr banc rem tanti emat T mipiter. Princ.l, 9. f.eod. vel fiad cognitionem, u viclus irem potens adver[arius, mifi bortum H W d meum ipfi vendamyminetar. Princ. $, A. Lult. ff- ead. quia, fit, quód Mavio Titium accufan- yti di, mihi ftupratorem prodendi per $. 1. && l^ ffn. $. 4. fnfl.de Publ, Tud. Jus fit, attamen Jus hoc non innoftrum folàm favorem & ucili- lm catem , fed in commune totius Reipublicae hidi 3 in emolumentum nobis conceíIum eft, idcircó infolam noftram privatam utilitatem nec ac- if cufare, necprodere, nec minari poflumus; ) eonfequenter accufationem , & proditionem ta] per o dbeb o g $93 "g perinjuriam , & malo morc minamur. Med, & | 4 8. f. quod metüs causá, nequé ftuprator uc . talis, fed impreffio metüs omni Jure illicita, .'lï'i n quód malomore, mortis, vel vinculorum / h minatione contrahere cogatur, intuetur. Mi J Dixi i» folam noffram ef. . nam fi Jus N accufandi in folàm noftrum & proprium fa- t vorem haberemus , qualis cafus /, 21. ff- quod g metí causá de libertinà exiftit, quiaitaviá Ju- Aj i ris, non fadi uteremur , diverfíum obtine- M ret. His praefuppofitis 14 E. I. Vis vera, abfoluta & pracifa ad "]i extorquendum emptionis venditionis con- L tractum five ab altero contrahente , fiveà cer- U tio illata emptionem venditionem vitiat , & [// n hancomni Jure nullam reddit. Areto. S.1. L ' Infl. de Oblig, ex confenfu. Princ. Infl. de Empt. um €- Vend, fin. $.2.Li & rl 2« f . de C E. Lt M €ed. de His qua vi metüfve causá, Can. 4, Quaff. TU 3« cauf. 20. C4p .5. MK de His, quavi metufuc. cap, n W. *« desponal, & "" Prob. Vis vera, abfoluta & pracifaom- l nem confenfum padentus, acretinentis ex« n cludit, quia, quamvis voluntas in actibus m fuis imperatis vim veram & abfolutam pati i poífit, fi enim manu meá per vimabreptà 1Us alium pulfes , violentiam abfolutam pador , Qivo ym cqm ad pulfaionem illam influxu a P non PCI :94. aob odbeb non concurram , fed mere paffivé me ha- f beam ; attamen vim hujufmodi voluncas in (L(ua " actibus fuis elicitis fufferre non poteft : fiqui. dem vel volitionem rem certo pretio ven- n T dendi, velemendi , ad quam vis ordinatur, N clicio, nec ne? Si prius, evidenter confen- tio , adeoqué vim abfolutam , de quà hic nj di ua'flio eft, non patior: fi pofterius, coactio ad inducendam obligationem empti & ven- Pf( diti, ut quz abipsá volitione , feu confcn- &1' fu mutuo principaliter pendet, vana, & futi- lis eft. à( 1. M. Vis modificataper omnia quem- « yi admodüm metus emptionem venditionem ] vitiat, & non vitiat.zoz zizul.ff. C e$ Decreta- lium , quad metés causá efc. De His, que vime- . i tisve canf. c.. Prob. ffn. l, 1.l 3. ejufdem$, um. ffp.l.9. f. quod metis causá. l. 22, ff- de Rtt, t Nupt.med. l.13. C.dc Tranfatz, l3. 1. 4. 0. $. Lía. Iu àü C. "ed, cap., 4. 9« de His qua vi metásve causá ( c.quia quodcuna ue vi atroci, ei contrafit, id V metu quogque feri videatur. ffn. &j argto. fin. l. Y Eadem , uz de I ff. quod metüs causa. metu, & de vi, deciduotur, fed hzc de nul- | là aliávi, quàm modificatá procedunt; quia f hacíolüm ftante confenfus & voluntas, li- u cet quàndoqué coacta, qux tamen volun- Jl? tas adhuceft, intercedit; ergo.— INeq;illud aT * $95 aob odb Fm:)l : d. lLVf. Quod met,cauf. vis febatmenttio propter lt nece[[itatem impo[itam contrariam voluntati ob- . ftat, Quia hac in materiá voluntas actualis p duplex, aliaviprior, cui utiq; vis modifica- *) ta contraría eít, nec ftarefimul poflunt, a- " lioquin actus vi geftus non fequeretur, alia vi pofterior, quz vi modificatz contraria non eft, fedfimul cum hác ftat, cóquod vis ceam procuret, intercedit, l; &.IIL Metus fivé abfolute, fivé refpe- L &ivégravis & juftus, five levis & injuftus , à causáneceflarià, & ab intrinfeco proveni- 1 ens, tam Jurenature, quàm Canonico & Ci- vl MM [ vili, neemptio venditio omni Jurevalida, L & irrefcindibilis confurgat, confenfum non L Vitiat, IM prob. Stante hoc metu veré confenci- ld I tur, & a&tus voluntatis elicitus de pretio pro J re certá, tanquàm minus malum ad evitan- j dum majus abfoluté ele&um ponitur; fed j hecelectio voluntarium fimpliciter impor- f tat; cum ubi electio fit, ibidem & volunta- rium exiftat; ergo; ergo. Utriusq; Juris no- "l ftri voluminibus e-& revolutis, ne rudera qui- ^ demirritationis confenfüs metu qualicunqué j extorti , bené autem, ff metucoacfus V. g. emi [j aliquid, emptor efficior, 4wia , quamvis , l Jfi liberum e[fet ,. moluffem. , tamen. coacfus v* i PP 2 $96 eeb o dib volui. Princ. $. s.l 21 f- Quod met. cauf.c) , 95. ff. de 44. vel O. H. inveniuntur, ergo. j Nec terem acu tetigifle arbitrare, fi$, . /, 5 " A ; de wAcquirend, velomittend. heredir. prxle- geris: nam /yfallens in illa lege fruftra cruci- fixumnon eft; fiquidemnon coacta, (ed £al. x lax , fimulata, & nulla voeluntas ibidemin. equ terceffit. Brunnemannad dict. Z zu. i^. Re. ma fcindibilitascontra&tüs emptionis venditionis qwc ob metumab injurià per metum illatáunicé Q,CD' defumitur. Haunold.zo» 3. de Jur. cj- uff. ! n QUs traél . $.cAp. 2.COBITOV, 2. D'IuC, BHimi. 104. Sed qui metum ab intrinfeco, & à .causà necef- d farià , utporénullius Juris, vel injuriz capaci & provenienrem patitur., injuriam .non fü(ti- qU() net: quà enim fronse /Eolo , vel Neptuno, xil)q fi concitatáhorridátempeftate , ut Jovi litares chl R te coégerint, fuccenfes? Ergo. W .&. IV.. Metuslevis.à.causá liberá, & ab N iextrinfeco,proveniens , fivéin Ípecie calis, fi- M ve reverentialisfit, fiveabaltero contrahen- Wi te, five.à«ertrio , five ad extorquendam em- s l ptionem vendircionem, fivénon, five ju'ie, five inju(le incuflus.fit, omni Jurcnullomo- If do confenfum emptionis venditionis viciat utrgtol. $-6 7. f. Duodmet,cauf latb v ff Il i Ex quib. canf. maj. med. l. 4. ff. Si cul pl quam h pet d falcid. med. L15. ff 4e Re ]ud. ffu, lp'r'z'm E ï r r Hj E -D i 0 13. Cod. de Tran[sé fín.l. 6. 9. Cod. med.cap, j r 4. C 6. 93 de His quasvt metu[ve cauf, fít. cap. " 15. 94 de Sponf. e& matrim. Prob. Metuslevis,hocipfo,quod levis fit, materiam, feu malum refpectuillius ordinis, i équo hujufmodi metum patiens eft, minoris uM malitatis, quàmipfaempco venditio, quod, quia majus malum ad vitandum minus cli- $T gendo prudenter non agitur,à perfoná con- ftanti & cordatà ex illo ordine tanquam mi- Al nus malum contemni poteft , & debet, refpi- I Cit; ergo , cum merumi patiens remedium;, 4 & medium à malo imminente, praterquàm, v quód contra&tum hunciineat, videlicechunc. u) ----- tranquam majus malum non celebrando , fe " liberandi habeat; fiillum celebrat, hic, ut- potemajusmalum, non tam à mecumincu- u tiente extorquetur, quàm proprià voluntate metum patientis ponitur; confequenter hu- j jufmodi contractus nec ratione nullitatis con- D fensüs ob rationes fupraaddu&as , necratio-- i neinjuriofz extorfionis, ut qua,quia mecum incutiens , hocipfo, quod;ut in fuifavorem majus malum metum patiens fuftineat, mi- ] nus malum minatus fuerit. medium à malo & metu fe liberandi oftendic , abfuit, vitio- 7 fus eft; vani enim zimoris ju[f a excu[atio 202 - eff, 1. 184. ff de R. ]. Quoniam zop eff illatts $i Pp 3 "mor $98 — (fcilicet v eré movens) ab altquo prigc. l, 9.f Q ,^ 0 d met. cauf. fed bunc fibi metum ipfe mf&rt. L. 24- ]. eadem,ergo. Ex hoc ipfo Col- 4 lises , quare contra conclufionem tertiam ipit Haunoldi zum. 114.. controv. 2. CAp. .. trac?, g, jra zom. 3. de Jur. & ]uff. ClatifI. DD. KÓnig zaw. iO 7- 8. 3. Fit. 4 O. lib.i. [Gor. princ Jur. Can,. & in gfal folo Jure naturz ftando , hujufmodi con- a tractum irrefcindibilem , atqué rem ex ven- u ditione metu levi contractá traditam metum aifi patloreftituendi, eftó hujufmodi metus rc- pO[l verà caufa fuerit, finé quáres vendita & tra- Ob dica alias non fuiflet, in confcientiz foro ob- l ligationem exjuftitia nonfore, teneam : ne V li videlicet, quianon malum minitans, quum iil malum toti illi ordini, é quorum numero f m«erum patiens eft, non formidabile,& mi- ii nuscontraétu emp tionis venditionis minetur, n fed ipfe metum patiensimaginatione & fufj pi- TW cione fuá illius metüs voluntatem patientis , M venditionem inire moventis , & fle&tentis ^ quá finé contractus non celebraretur, refpe- ; €u ipfius emptionis venditionis injuriosé in ] culpáeft, e dampum, quod quis fuá culpá fen-. di zil , [obi debet , ej» nonalgs imputare. cAp. S6. de l l R. . £2 6£0, contra cap. 33. 7 6. eod, uniper i a;crum iniqua conditio inferatur. Nonne .Matrimqnium metu levi contra&tum, quem- -un j ad- l db o Codo $99 ! edmodüm ipfe Haunold zupr 113. lec. fupra w eitar, & Clantt. DD.Kónig Jib, 4.111.7. part. 2. $. 4. i2 medio num, 19. Affirmant , irrefcin- dibiliter valet? Anne merum paáflo illata in- ) juria, nec ne? Si illata, & quidem ab extra- neo, nonne hic injuriam illatam redinte- "d randi in confcientiz foro ex juftitiaobliga- cur? Sed quomodo ?. Matrimonium con- tractus irrefcindibilis eft, injuriatalis eft; quae nifi diffolutione contractüs compenfari non oteft ; ergone contra cap. G. de R. ]. in 6to. Obligatio adimpoffibile datur? Si veró abal- Mij cerutro. contrahentium : nonne hic Jus vi contractüs matrimonialis acceptum , parti n mecum paffz petenci reftituere ( quodtamen n implicat ) in confcientià obligatur ! Siinju- M riaillara nonfit , cur quaío! qui metumle- vem in ordine ad negotium irreparabile , in quo omnium mundan arum partis mecum M N ac beatritudinumunica patientis felicicatum, D n W & fola felicitas, ac beatitudo verfatur, quod & fübfecutum eft , incuffit, injuriam nonin- tulit, attamen , qui illum in emptione ven- ditione negotio facilé reparabili & integra- K bili , unde vix ulla felicitas pendet , incutit ; " infert? Nonne cui licet , quod eff ptus , licet uti - ! que quod. efl minus. cap, $3. de R, J. in 6to. 3- j quidem plus femper in fecontinet , quad «j UE , | I qntd, Ppa4 L] 6o0Q öfbcïä o 5605 nus, cAp. 35. €0d. & ip eo » quod plus fit » femper j ineft ct minus. [ Y10. SCR CL . u 5&;. V. Metus cam abfoluté, Gdos' Qiveé quàm refpe- ravis , à causá liberá, five ad extor- « quen i am emptionem venditionem , five um j non , five ab altero contrahente ; five ab ex- j uanco jufté incuffüs, omni Jure nec con- yand fenfum emptionis ven di / itionis ut invalidum, ;uidü nequé ut refciffioni o bnoxium vitiat, 4rg. « $- ff de Cond, indeb. C4p;7. m "M deHis qua vimet ufve, gï'f Y Prob. Merus atrox non ille, quem Ma- atíü gijq ratus recfe intulit , fCilicet Ture licito, C 7- Id re bofioris, quem fufiimet , refpicitur. ia princ. $ 1, L3. f Luod met, cauf. f mulier con ir4 Pdfïü- g nurm [num i " grata facfa, fciens fe Ingratam , cum B He $uo flatu pericütabatur us : 4lz'quzzl patrono dede- ertf , vel promiferit , v. & rem pro certo pretio du Q ttaderé, ze i5 ervitutem redigatur , ceffat edi- ( üp, princ LL2t J Jf eod: 4ccuationis Anflitute, vel futur4 metu alie Zat Md tonem [eu promilfronem iltio f^ctam refcindi poffulare » improbum eft defideri- lhtg ( wn. l l0. C. de His qte vimetusye &c. . Quia itm confenfushicq uoad füum rectum ab alijsac- tibuseandem r em eod ( vendendi liber em pretio emendi, vel Nec rimé à voluntate, clicitis non 10 fpccie, fed nu mero folüm diftinguitur, & ts cító mctui cam huie, qu am alijaliquid fimpli-- A C1- . 6ct ; dab o Edb W/z qiccr involun carium frequentiüs conjunctum. ; efle, fateri oporteat; fi enim paQo de ven. i* dendo; vel emendo priüs inito longiorisin- y' carcerationis metu emptionem venditionem contrahis, quia neceílitas vel in carcere fe- * dendi, vel em c.ï;v ! ptionem venditionem cele- branditibi fimpliciter involuntaria eft, ali- quidfimpliciterinvoluntarium intercedit, at I neceffitas hecà mecunon provenicfedab hoc IIM tanquam aliunde induda prafupponitur; . ipfe veró contractus emptionis venditionis ) h àmetuprovenit, quiidcó voluntarius, quia, !(M h ut majus malum vitaretur, electus eft. Quia, n cüm metum patiens improbitare fuá propriá J illi malo & metui caufam dederit, &ab eo, T quiin ordinead ceum finem per mietum inten- L tum jus habet , diítringatur, metum Jure NUA IKM fu(tinet, atá; ex hujus effectu nulíam injuri- !l am, que unà cum damno. sed, $. 3. 4 14. b ff. Quad met, unica radix , ex quà emptio u venditio metu contracta refciffioni obnoxia h i exiftit, eft, fiquidem tanquàm caufa caufa ! illum metum fibi ipfeintulit. f/g. princ. À 2T. ff- qnod met. cauf. pacitur; ergo. 15 Nec turbat: Revocatio in fervitutem à [ | privato exerceri non poteft ; Ergo Metus fervitutis à Patrono libertz injuíté incuti- | tur, Quia Patronus libertz ingrata non fer- yis P 6023 ^ il vitutem ; fed accufationem e * Ufl jus ingratitu lüm dinis, ' qu& intervenieote auctoritate Judi- cis revocationem in fervitutem | o poft fe tra- at hit, & quidem principaliter in fuum com- N modum, quia & finis quoque accufationis W in fuum commodum principaliter redundat, primarió minitatur. il u $. VL Metus tam abfoluté , quàm re. 19171(20) pectivé gravisab extrinfeco, feu causá liberà TL proveniens, fivé ab altero contrahente , fivé j [ átertio extraneo ad extorquendum emptio- ) nis venditionis contractum injufté incuffus, "j ) ! hujus contractüs confenfum non quidem tan- ('JCL quam irritum & nullum, fed tanquam adin- i ftantiam metum patfiirritandum &annullan- L] ( dumomni Jure regulariter vitiat. Prob. I. DI De Jure Canon. C4p.2. i« de Hi5 , que vi metusv? &c. A&us metu gravi lfï t nonab extraneo ad extorquendum actum lL injufté incuflo , geftus, refcindi, & lafo uni- versàcum integritate reftitui additá ratione T li generali: quia, que metuef- vi fiunt , de jure delent imirritum NB, revocari mandatur. cap. 4- eod. A&us metu gravi ad hunc elicien- i dum ab extraneo injufté incuffo fatus addi- 'f(!/, ij tá rurfüseeneraliratione. quia , que vi metusve i caufa fiunt , carere debent ,vobore firmitatis.re- edi- D cigdijubcrul-g ergo. Quia ;dticutio rem um i LA 62 db o aidb 605 [ w W um actum fummo Jure validum'refcindens. d ltu] i eft, nam, quod validum non eft, reícindi L . non potefb; curratio illageneralisin emptio- l.- , * ne ven ditione folüm ceflaret? !u. Prob.IL De jure Civili i. Mit prator à generaliter. azgzo, $. 3. & 4« l. 9. ff- quod met, cauf. quia, ff per injuriam quid NB. fecit popu- L'»"W D li Roman:i Mngiframs , vel Provincia prefes , Pomponius. fertbit , boc. edictum. locum babere. med.S unl.3. f eod. quod metás causá geflum erits ratum nom babebo, princ, l. 1. ff. quod met. cauf. ergo & emptionem venditionem metu gravi a injufté ge(tam fimpliciter Pretor ratam non habebit; ergo. Quia actus ipfo Jure irritus "] hn reftitutionis auxilio non eget. prob. illat. I» hac aclione non quaritur , tttrum is, qui conve- nitur. an alius metum fecitt [uffeit enim hoc di- 4 cere , metum fibi illatums vel vim: &j ex bac »eeum , qui convenitur , & [| crimtne caret , lu- crum tamen [enfiffe: Nam cisn metus babeat i5 fé ignorantiam , me rità quis non. ad[iriugitur , velvim adbibui: : iM ut defianet , quisei metum , c ideàad hoc tantüm acfor ad[iringitur , ut do- ceat , metum in causá fuiffe , ut alicuá acceptam ! cuniar faceret , velremtraderet , vel quid a- liud faceret.. Nec cuiquam iniquum videtur , ex / aliezo fatfo alium in quadruplum jcondensmari : quianon [l'atim quadrupli eff actia , fed flres n,oz 604 dbogess W! tf iejliiuitär, $. 5. À 14. ff. quod met cauf ec, quia ia alterius premium vcrti alienum metum J nomoportet. ffn.$. $. eod. Qua . poena, triplici non ràám proprer metum, quàm contuma- w Ciam non rcítituentis, que proxima poene causaeft, infligitur. Brunnemann a4 Z. $32 n l, 14. t2 fíp. qii Prob. !T. $; mezu fcilicet jufto iuju(te (i- at ve ab ipfis Legatarijs, five à tertio extioneo pl ff ij hzred:tatem adire ( textus fiquidem gene- a raliter loquitur) Coaczu; adi bareditatem, pu- zo me baredem effici, quia, quam'vis fí lberum W r effet , nalutffem , tamen coacius volui, fed per Pratorem re[flituendus famy, ut abflinendi pote - «f ffas tribuatur, $, s. loa, ff esd. in quem & /. T. i 95 ff. de Aquir. vel amitt. bared. ve ipia coin- cidit, atQue 6. ulz ejusd, [ 21. confert ; Ergo '»s[tag etiam fimetu juíto (iveab ipfo contrahente, n five àtertio injufté coa&usEmptionemVen. ditionem inij, Emptor, Venditor efficior, l : qui2, quamvis, fi liberum fuiffet, noluif- . ii Ht lem , attamen coactus volui ; cüm & ipfe Ariítor. 3, Ezhicor cap.3.. ACtiones metu ex- ( tortas pro voluntarijs habeat, fed per, Prato- "n remreftituendus fum , ut libera vendendi " ? €- mendi mihi poteftas cribuatur. u prob.III. $2 Zezationis, veltranfattionm, ! velft tpulationts velcupufcumque alteriusNB.con- J K Ira- j 6os ,. tracfus obligationts confectum inffrumentu meta ( mortis &bc. adito pra[ide Provincta probare potte L ri: Hoc ratum baberi fecundum edidli formam d non patietur-l, 7..C. de His, quavi metusve: ergo sop interef , àquovis adbibita fit , utrum abe l mptore , 4n veró ab alio , ut vi anetusve po[fe- J/ 1 onem quis veudere cogeretur , nam furisdictio- . ss dcnore, ut t d, quod improbe factum el! , in Wi T ( priorem fl'atum vevolvatur , impetrabit. l, 5. C. V eod. Ergo metus gravis feu juftusà quocun- u que injuíté incuflüs emptionis venditionis ) confenfum, nonut nullum, alioquin, cüm, JL quia, quod de Jure nullum eft, nullum cf- 1 fectum fortitur, azgzo L.5.C.de LL. & quecon- H trajus. fíiunt , debent utique pro infectis haberi. cap. 64.de RT. ip óto. Status prior immuta- ! tusnon fuiffet ,impetratio revolutionis prio- j ris ftatus ab Impp. Gord. fruftrà & inepré 7 promitteretur, fed racum & validum, nam yV.g. fémetu coatfus Titio vendidifti, qvod nosm zil debueras vendere , palamell , Ture Civiliteobli- n gatum e[Jes & acfio , quá intenditur dare te opor- Ü tere cefficax eff, princ. $, Infl. de Except. re- fcindibiliter , cum, quia iguwm eff , te con- demnare. ffn.med. d. s. vendtttones , qua.per potenttam extorte [upt inftrmari.l.ult.C. deHus, qua vi mctisve, refcindi, & ratas non habe- ri. argto, l, 8. C, eod. Pregipiatur, .J'urc-civili vitiat. Prob. 606 b odhe Prob:IIL : DeJure naturz, ubi tamen in jir Ab folo Jurenaturz przcisé ftando, & à Jure po- fiivo abftrahendo, ob /j regularizer in calce " hujusz. additum, divifio, ac diftin&tio quz- | jJa dam inftituenda, ac confenfus. emptionis ^! venditionis metu gravieo fine, ut emptio ! venditio celebretur, ab altero | contrahente J/ injufté extosxtus ab eo, quiab extraneo & ecrtio eo fine injufté expreffus fuit, fecernen- i adu dus eft : fi priüs , hic emptionem venditio- nemnon utinvalidam, fed irritabilem, ita , ts t ut ad libitum illius , qui metum paflus eft , dcü& reícindi poffit, ^ vitiat. Prob. Si confenfus hujufmodi irritus foret, calis vel ex defectu $ t Vr voluntarij ,. vel infavorem metu graviad il- m lumeliciendum injufté compulfi, ucnullum omninó emolumentum ex fuo deli&o inju- T rians reportet , eflet 5 fed nequé ex defectu Wi " voluntarij, uti fatis &abundéjam jam often- fumeft, nequé in favorem laficalis eft ; fi- 1 quidem fi hac rationetalisforet , cuncideo , yl M quia confenfum irritum efle lzfo maximé fa- ' vorabile eft, &hocmodo injurians nullum k ] omninó emolumentum ex fuo deli&to repor- tül tat; atqui hocnon eft; cum, fi confenfusa «.T]C d laforevocabiliter validus fit, huicplüs con- fultum , magisqué favorabile regulariter , & X perfe loquendo fit, quia hoc canquamfavo- i IQ- r m dbdb o d*üb 607 rabilius Jura tàm Civilia, quàm Canonica juxta Haunold. z0».3 4e Jur. &* Juff. zracf. 8. ul a/ 'ïï cap. 2 Controw, 2, 1n med. cotcl 4. num.Y15. )uæ juxta Clariff. D.D. Kónig fwor, princ. Jur. Can. ! h lib, 1. tit. 40, $. 3.12 ffn, num.$. iliconcefle- runt, quàm finullo modo valeat. 4rgzo ?rizc. j ')x; Infl. de Aucf. tut. facilé enim ita contingere I poteft , ut lzfus à principio quidem invitus ^| fit;.attamen fübfequentecempore contractum factum eífe gaudeat ; atj; ita omninó mi- nus emolumentum, fi nondamnumex fuo W[Ji, deli&o ladens reportat: ergo. J Ned; movet. Quomodó ergo obliga- »';ä*rif,f l tio empd venditi in metu paflo contractui ftare nolente, invito incutiente diffolvicur, L cümomnejus pofitivuma&tum refcindens & 1j irritans abfit,& omnisres.per quafcunque caufas " na[citur,per eafdern diffel'vatur. cap. V. &«l 35. ff* « de R.7. Quià,cum praterobligationem emp- Y j d venditi, propter injuriam, & obligatio h juftitiz , quàáad omnia damna, quorumcau- pl fam dedic, laforeparanda, &ad hunc in pri- ftinumftatum reftituendum tenetur , in me- tum inferente orta fir, hic autem illa cuncta meliüs, quàm in diflolutionem contractüs, )n fialer velit, confentiendo, fiquidem hoc fa&oinpriftino & primavo ftatu lafus veré :'F' ' «W rurfüs eft, exequi non poteíl; metum infe- rens !s 60$ Dd rens diffolutioni contractüs , fi pars [afa ! ratenderit , utpote ad quam in confcienciá ! adflringitur, confentit. Si pofteriüs: ulteri- i 451 üsrefert, anhujuífmodiinjuriaalterà contra- hentium comparte fciente, an ignorante à ;oiïu certio illata fic; fi prius, idem, quod fuüprà g fem obriner; fi pofterius, confenfus hujufmodi extortus emptionem venditionem ined, uz Wt nullam juxta jam dicta, ne FU q. ut rclcinq"rbj-. lem Jure naturzvitiat. g Prob.I. .Ab alterá parte contrahentein: Qu C juriaillaranon eft; ergoin hac nulla obligatio p copfcicntiæ-fatisfacicnch' , ac diffolutioni con- fdcnu a fentiendi orta eft: Ergo inJure naturz prz- cisé ftando metum patiens pro libitu alterá ls parte utpote innocente invità ab emptione pf venditione recedere Jure non AT quasó! hoc Jus forec poteft. Und; tià: Prob II. Siculpa quzedam in alterutrá üt inveniri poteft, hzcin metum pafsá, ut quz ? ptq confenfum ponere fe metu cogi proteftata igtj noneft, refidebit: ergo fi,' quando parsin- x nocens àcontra&tu parte metum pafsá invitá ori recedit, hac injuriam patitur , eandem fi At pars metum paffa à contra&u recedit , pars dte innocens multo magis fentiet : ergo. Cur äsäc contra&us hic ad libitum prioris potiüs re- [ fcindi, quàm ad libium pofterioris fervari !ao Í c- h : diab o dedb 605 NU l m:- debeat; major ratio non fir, quum injurians u in refciflionem contractüs confentiens, quia "j HC'M ij cum ipfo contractum non fuit , eftó hic, fi,ut - pars altera reífciflioni confentiat , procurarc 4 | poflït, teneatur, obligationem natam aufer- li re non poflit; idem,poftquàm femel valuit, CUj ln fervandus eft , & parti metum pafla facis M erit ,. quod illum , qui metum inculit , fibi adinterefle , &alterum, quantum locuple- Minw tiorfactus eft, obligatumhabeat. Curhoc? id Cur confenfus metu gravi in ordinead emp- Al ia tionem venditionem à tertio comparte five d fciente. — Prizc, l. . Cod.de His , quavii , five W crimine carente,lucrum tamen fentiente.MeZ. m $3. L 14.f.. Quod met. injuflé incuflus Jure r pofitivo refcindibilis eft, fecüs Jure pracisé W naturz ? De hoc varij varié... Ego opinione meà arbitrorideo , quia , cum actionesomnes lw Jure natura efficaces inforo civili non audi- ri promoveri, & ad effe&um produci, pr- &f zer Jus Naturz fic, Jura Civilia, quantum abs- Que fuo detrimento ex multiplicatione liGum "d Ll i orituro, & violationeillius, quod JureGen- l^4 tium permiffum eft, fieripoteft , illudinten- ,Ü dere nolunt 5 concefsà veró imploradone :Jd! officij Judicis, ut contractus metu terüjex- jl tortus, vi cujusaliquid cuminjurià ,vel dam- n no fuo, & lucro compartis folvi debec, aut O- la eq [2 o dhéb o gb folutum eft , refcindatur, & quafi ab initio i ! J nihil fa&um fit, fiat, licesplus zquo cum dif- ad pendio publico non multiplicantur, quzvis lafio contra Jus Gentium permifivum non RU N vindicatur, compars injuriam non fufüinet, quia Jus fuum quafitum non directe, fedin- yl directe perdit. — 4780 1. 2. Cod. de R. F, Atá; C(t: f odio metum inferentis non przgravatur, fi- quidem ab illá nihil exigitur , fed confenfus ln mutuus auctoritate judicis adinftantiam par- tn r tis lafz folüm ita refcinditur, ac fi nullo un- quam tempore celebratus fuiflec, & a&tio kit naturalis v1 cujus quzlibet lefio reparanda , m uti ad cffectum producitur. D & VII.Metus tamrefpc&tivé, quàmab- folutégravis, tam à comparte, quàmab ex- n traneo injuftéincuffus , attamen non directé t ad extorquendum emptionis contractum, fi il emptio venditio tanquam medium ad grave k Qm illud malum; quod injufté minitatur, ac in- cutiendum metuitur, depellendum ferviens TX electafit, illiiusconfenfusnullo modo, ac Ju- n re viriofus eft. i lt Prob. I. Srando in Jure Natura huiuf- ul modi coníenfus nedueex fe , cum actus vo- ü luntatis elicitus fit, nedue ex accidenti, quum Eï*mw utijamjam demonftracum refcindibilitasipsá ïgc annullatione, & nullitate parti la favora- lh4 1- órt H tl[]ml, bilior fic, invalidus , nedue, quia, cum con- mdj fenfus ob metum gravem injufté incuffi re- K)Hs fcindibilitas in favorem metum pafli unicé an introductafit , illa tunc, quando huic uile u w ac favorabile eft, ne, quód infavorem metum A "7 paífi tanquam finem intentum introductum eft, inipfius odium retorqueatur, folüm re- fulrat5 quando veró metusgravisinjufté qui- lum dem fed fimpliciter incuffus eft ,atque emp- tionis venditionis confenfus canquam me- ht dium à metu prefenti concepto fe liberandi, "l & imminens malum declinandi pofitus eft , j hujus refcindibilitas partí metum paílz: nec udlis, nec favorabiliseft ; fiquidem metum '1"' incutiens confenfum emptionis venditionis l tanquam remediumà metu incuflo, à peri- '"wl culo & maloimminente feliberandi pofitum, ] adlibitum ponentis refciffioni obnoxium ef- " fe fciens , hujus oblatione & pofitione ad i omiífionem violentiz inferendz reverá non «lj moveretur3 mecum paticn's vix promptum hi, «l j medium, quofe à concepto metuliberare; ac imminensmalum declinare valeatjad manum haberet; imo reigravioriseffugienda reme- ( dia impoffibilia fzpiüs redderentur , ad in- l ftantiam partis lafz refciffioni obnoxius eft 5 ? ergo. Quafo!quis contractum , quoex me- i " t hoftis mei mihi infidiantis ab ardifice gla- Qg a « ium 612 J dium ad me defendendum emo; refcinden- 4nf dum cfle dicit? Hz V Prob, H. de Jure Canonico, tum 476 1& Y med. cap.y. 94 de Nov. Oper. nuntiat.. tum ob cap. 61.86: de R.. inóto. Quod ob gratiamali- guüc ?ï cujus conceditur , mon efl in ejus difpendium re. età torquendum , ci damnum , quod . quis fuá mlpä "n 4d: feuttz , fibi debet , non aljjs imputare. mál Prob. Hi, de Jure civilt. 52 4w0 macis tüim ze vi boflium , vel Latronum, velpopuli tuerer ; fig vel libertatem: aliquid à te accepero , vel te ob & ligavero: non debere me boc edicto tenevi , nifi pis ipfe banc tibi vim fubmifi , caterum» [i alienus um àvi teneri me nom debere: : Egoenim opera m (b potiüs mea mercedem accepile videor. eleganter tmo Pomponius ait, à JCto Uip.iz med. $.1. 7- 9. ff. quod met. cauf. relatus;ergo, Alioquin edic- liq COf tum , quod metüs causá locum haberet, ned;enimeft, cur effatum defcriptum Pom- (01] Wi ^ ponij circa emptionem venditionem folüm falleret? & redé: Nonne vani timoris ju- (eoí ftaexcufationon eft,/. 18 4. ff. deR.7.? nonne pi timor in ordinead id, quod refcindi petitur, ab aliquo illatus fuiffe debet, & patiens in 4 w ordinead id, circa quod, ut Prator inter- i veniat, rogatur, ipfe fibi mecum intuliffe tf Donoportet.prizc.l.9. ff.quod met. cauf, . Sed, ma- " qugndo vel ipfa compars, velextraneus lum æ 613 N il lum jaüftum injuíté fimpliciter minitatur, nonnerefípe&u emptionis venditionisineun- l " dz vanustimor eít? quando vel emptor, Uunb vel venditor, vel tertius malum juítum in- V jufté fimpliciter minatur, & motum, atqué - $ s affionem animi malo more in patiente ex- t citat, quis malum illud gravius imminens t ademptionem venditionemtanquam minus Wil T malum .ponendam refert? quis hunc mo- n tum & paffionem animi malum hoe inítans j fugientis, libertatem voluntatis minuentis, ii & hunca&umelicitum emptionis venditio- i li nis ponere fle&entis excitat? nonne hic ti- nl mor non ab aliquo infertur, fed patienshunc. ! n fibi metum ipfe infert? ergo illius & hujus timorisjuíta excufatio non efl. prizc, d.J.9.cur p : illiquitefteprizc.J.9.quod met.canf. Edicto non continetur , exedicto fuccurti deberet? cur j* L coníenfusillius ob damoum illatum refcindi- $ biliseffet, quijuxta /:203,ff.de R,. damnum m " fenfi(le. non intclligitur? yf lNNecobítat!. Conttar ía fimulítare lm D. plicat.. Aft zibil copfenfui tam contrarium 'e[, J qui i bonafidei yudicia fuflinet , quàm vis at " y metus.l, Guf de R. f ergosergo.fiquidem pec j lyconfenfui ) Ctus Ulp. in. citaz. fuà Regul. 7ur. 4 M confenfum non per vim , aut metum extot- 'l ,ch tum, peffime alioquin fequentia: quez com- 3 £ro- /4 614 d35 o dodo yrobar& contra bonos mores efl , üvely guem ad WM Qf metum,five ad confeníum referatur ,ibidem adderet, quia, cüm vis atj; metus exfe, & 'tm ü N erfecum a&u voluntatis extorto patientis, TY utpoteipíi contrariustanquam validus ftare non polflet, idcircó omni modo ac Jure ex y Á fe fimpliciter improbatus effet, comproba- re non contra bonos mores folüm, fed lu- « teni cemforet; ted tefte Bechmanno ad/, aa, ff- quod met, cau[-po[! . 71 à voluntate omnimo- n did dó in fuá libertate reli&á, absQue metu & Cit vielicitum, qui omnem metum gravem Ju- ridicum ac vim excludic, & ab ijídem exclu- j ditur, quapropter fibi contraria nuncupari à poffunt, intelligic, [ f i NeQ; l.. Si pater tuus per vim. coacius t domum vendidit , cfe, emptio irrita eff, &c, l1. ia C. de Refcind. Vend., ergo confenfus emptio- nis venditionis vi modificatá extortus nullus qu e(t Enimveró quià noneft nowum , ut priores d d leges ad pofleriores trabautur. l. 36. eb»pofleriares leges ad priores pertinent. [.28. ff. de Legib. quia PC $n fíne princ. ]. de Empt. && Vend.per ly celebra- J M 240b finem l.v7. C. de Fide inflrumentorum ce- lebrauda intelligioportet; Cur hic per Jy ir- ; f r ritaob verbaeju(dem/, antecedentia ratum non habebitur, & fubfequentia: A4ditus ia- W que meminme tuo prefés Provincie auToritate fuana ( 658 .(k" spterponety irrirandaYrop, Alexand, exprime- re non voluiflet? cum, fiPrztor auctorita- L m M tem (uam interponere debet,eadem, ni hanc W fruftraneam velis, ipío Jure nulla non fir. j j vel cum Bechman. ad £. 22.ff. quod met. cauf. h of , 72. Difting. Ant. emptio irrita eft [1 'fþ fimpliciter, Ng. ratione exactionis, eóquod A emptor actionem exempto ad domum pe- U tendam non efficacem, led exceptione quod !l metüs causàà venditore ejufdemque harede Llyl clidibilem. $, 1. Inff. de Exceptionib. habeat , m Cdtur. (0 n Mf Nequé III. Oui in carcerem quem detru- (t (fub intellige injufte) u aligaid ei extor- n queret , quidqu id ob banc caufamm factum efh , null 1us :omentt i iefls Laoa. fF. Quod met. cawf- ul ergo & emptio vendido ob hanccaufam cele- /] brata nulla eft. Quiain di&tà lege non dicitur: il quidquid ob hanc caufam factum eft, nullum [l n eít, (ed nullius momenti , id eft: ponderis f j cít; Ergóin fe quidém aliquideft, fed non f onderofum , & dealiquo pondere; quiaad libirum metum vel vim paffi refcindibile cft. Sed hoc eft verbatormentis quarere: & Hoc, / nifi idipfum $. 15. 4 2. Cod, de V eteri Tureenu- cleando &c. fuaderet , concederem. [ Nediue IV. Ubi factatraditione rei ex ti- habili, tulo adþ cransferendum dominium aliàs acio 4 l'.—- 6t6 gbe5 odb t actio realis & res tradita in bonis illius , qtïi Hlm tradidit , permanet , ticulus five negotium , QN( n TL ob quod res data eft , abfoluté nullum eft; fed emptone venditione ex gravi & injufté rup yoon incuflo metu initá, requé traditá vc/enzi paf- g fo fcilicet, ( : rem aófio datur. $. 4. L.o.f. Quod met. cauf. C 3ulianus lib 3. dige 97477/7. À Ia putat ,eum ,cui res metts causá tradita e[fyredae- lo re debere, S. $. eod. & res in bonis ef ejus , qui ?]8 vim pa[fus eft. $. 6.e'ufd [, ergo. Nam pérmif- d a sà Maj.quiahujufmodinegotium & claudica- re &c. poteft: dift min. fed emptiorie ven- ïUClT ditione ex gravi & injufté incuffo metu inità, ide ont reque tradicá volenti paífo fcilicet & in rem acio datur, refcifsá emptione venditioneac dul traditione per ipfa verbaczz. $. vefcifsá accepzila- i Hone , "vel aliá liberatione ; quia refciffo hoc ul | negotio actio antiqua , quz per illud füblata fuerar,' quafi refufcitatur, & renovatur, quae 'Wfl refciflio, cum per Pratorem contingat, utilis Hu, appellatur, Cdtur; Nullárefcillione emptio- p nis venditionis, actraditionis à Pratore fa- lu &à interveniente , 1« g. fimiliter dift. conf.& "D / Ng. confq. pl Neque V. Item ffob fluprum datum (it, f/gl'ö etil vel fiquisin adulterio deprebev[us , redemerit fc. Ceffat enim vepetio , idque Sabinus cf Pegafus m .'VOS ) re[ponderunt, Item þ dedertt fur , me prodere- Iüf, eam o d5 6[7 BIj H am - quoniam utriu[quo turpitudo verfatur, Ce[- at Yepetitio, Princip, S. 1. l. a. ff. de Condiclio- l^ ne ob turpem caufams ergo fi fur, ftuprator, meru gravi injufté incuffo emptionem ven- » ditionem iniverit , contractus irrefcindibili- ! ter Jure Civili valer. Eoquód ez. £. 4. cieivf- ! dem $.1. non defure, ftupratore eo, cui vis !| privata , ac metus contra bonos mores, & "! 'malo more adaliquid faciendumillatus fuit, ; Infed de illo , qui , ut fuum delidum occul- ; «Z|tarertur , motu proprio aliquid dedit , J r *| quemadmodüm tum ex verbis: redemer:t fes 5 fi dederit, ne proderetur : tum ex ipfa ra- i? tione iz cir, S. r.allaà: quomiam utriufquà tur- ml i pituda verfatur: fiquidem ita major turpitu- 4' do in metum incutiente , quàm in metum reperiretur , loquatur.- a I[ pafTo 1 Nedue VL. Felle nom creditur , qui ob- 3 | feqiitur imperio Patris ,. 'vel Domini. 1. 4. ff- de R, J. ergo ft metus reverentialis confenfum T dl emptionis venditionis nonutnullum, falem illum ut refcindibilem vitiat. Càm;quod per p "Il ly vello non creditur jidera, quod solle reditur, ne prter hoc , quod regula allegata Fzz. $. l 1. 14 36. ff. de Pignorib. c. L v2. ff. de Spon[alib, à apertiflimérepugnet, contra ipfum Juristor- i rencem dominis & patribusfamilias perfuos [À fcrvos , & filiosfamilias nihilomninó acqui- ri h Qq j5 61$ 8b o db ri poffe , admittatur , non intelligatur , pa. ! lamfit, fed, quoda&tusex metureverenciali|/ir ab hujufmodi períonis pofiti à voluntare;s0 omnimodo liberá eliciti non fint, hoc fo-jq lüm autem , quódactusabfoluté fpontaneus i non fit, refcindibilitatem tefte 4.3. 5, 6/ 7 9, i € ejufd. S. 1. 21. ff. Quod met. canf, càc. non fundart. $ Minus VIL $; Dos metu promiffa fit , nom yo putonafci obligationem, $. 3. L. 21. ff. zod met. i cau(- ergo etiam , fi res pro certo pretio de j prafenti tradi metu promifla fit , obligatio j : empti venditi non nafcitur. Siquidem ideo , ex promiffione dotis metu faQá obligatio non gl naícitur , quia eff veriffimum , nec talem pro- — mi[fionem datis ullam effe. Fin.cit.8.3. [.21. ut- gj pote quz fpecialiter ratione dotis , qua abs- j que hoc frequentioribus jam jam privilegijs q; gaudet à Jure Civili irritata eft; econtràquod ; promiflio de prafenti rem pro certo pretio « tradendi metugravi injufté excortaá Jure Ci- ide vili irritata fit, intoto Corpore Juris ne Jota Wt quidem inveniri poffibile eft ; bené veró, E quod contra.rationem Juris receptum eft , (l l non effe producendum ad confequentia, d; 1. 14.65 15. ]. de Legtb,efc. L. Y41. ff. de R. J. tf e(tó promilfionem dotisnec magis volunta- m tiam,necinyoluntariam promiffione de prz- [ fend - 619 ] W fentiemendi vendendi efle , & utramá;non t abíoluté & fimpliciter , fed fecundüm quid 1] & modificaté , cüm unusquisd; id porius, ad quod pellitur , promittere, quàm ma- Ium imminens fubi-rcvel.it, velle dici ultró fatear. W;'lll;l Maultóminus VIII, Finis, L. 2. deudicijs, & $ s d ff de Auctorit, & Confenf. Tut, &ce. jn quibus locis id, quod ví a&um eft, ideo Dj non valere pronuntiatur, quia ibidem per vim vis vera & abíoluta, non modificata, uti cextus illos legens deprehendet, intelli- gitur, quam negotium hocnullum reddete " jam fupra conceffi. M" Nec 1X, Ablolutio ab Excommuni- catione , fuspenfione, vel interdicto vi mo- dificatá, vel metu extorta, ipfo Jure nulla ) eft, cap. unic. de His , qua vi metísve causá in 31 n 6£o, Érgo etiamemptio venditio vi vel me- v tu injufté extorta nulia eft, Nam abfolutio ideo nulla eft, quia eadem allegatz confti- Wl* i tutionis au&oritate in utilitatem reipublica: Ecclefiaftice , ne hujuspoenz criminum fa- ! ciliàs eladantur, omninó viribus vacuata eft; (imileautem de emptione metu . ibità non deprehenditur, bené autemquodadin- " ftantiam partislzfz refcindibilis fit, 1 " Non X. Confenfus matrimonialismc- l tu 620 dbeb o dbeb 7 , ;u'grivïfïvc à tertio; five ab altero contra. ! henteinjufté extortus Jure tam naturz. arg12 j €4p, V4,. s« de Sponfalib,ef» Matrim.nehuic vim /;fre | inferas, & Alexandrum tertium!fummum ydli Pontificem, quafi nullitatem. matrimonij m exeo, quod illenunc confenfum annulet, aitio prober, nugati facias, quàm pofitivo. per d, g jor l Cap, 14, 15.28. P de Spon[alib. cap. 9. & de De- fpan[at. Impub, e»c. Nulluse(t; ergo etiam 1-uin'ru confeníus emptionis venditionis-metu gravi itrto five ab altero contrahente, fiveà tertio in. umlu jufté extortusnulluseft, Quia confeníus ma- ylà c trimonialis metujufto ipjufté extortus, cum widm peripíam hujus contra&tüs naturam juxta de- vt finitonem $, 1. 7z//, de Patriá potefi, Mli ad ii ftru&uram, atd; utrod; Jurepofitivo recep- YaAtuts tamexfeJuretam naturz( nam Moyftes in vll antiquo teltamento Deu£erom. 2.4. verf. 2.. && 4us| » . Dato libellorepud;j uxores dimittere 2 jtioni terná veritatedum, cümbPharifízi hane ten- tital tantes CMarrbei 19. ver/7. quacfiffent: Cur QrQu Moyíes uxori dimittendz, quicuná; fuam toti repudiare voluerit, libellum repudij dare fupt ! futlerit, illisver[78. e24. ajebat: Moyfes adduri- W'onlm tiem cordis ve[fri permifit vobis repudiare uxa- ves veffras , caterum ab initio non fuit fic , affit- n mante folàüm- permittebat) quàm pofitivo DT ;c&c Apoftolo Paulot. Coriz£b.7. verf; 10. II. szzicoh | h m«»aæ 621 W?an 1t, qoi mátrimonio juncdi funt , pmcipia non ego, t ed Dominus uxorem àviro non difcedere , quod 1 difeefferi P manere innuptam , aut viro juo T€- ! coaciltari ; indiflolubilis , irrefcindibilis, & " L v.: ty' femel validus; (emper validusfit, ne, fi ab * initio, & femel fubfifteret, metum patius, W*f* eóquod ab ipfo circa materiam ,jn quà ple- !!/ nior libertas, & perfe&ius voluntarium re- !* auiritur, confeníus vi, metuque gravi 1Dju- !'Ó! && extortuseflet, nontantüm magnam inju« !! riamfuftineat, verüm etiam grave damnum !!! nullà quidem fuáà induftrià declinabile, fi- fum alteri concedere ! quidem corporis fui u »':« : '. Ó obítri&us fo ret, absqué íuà cul- 7» perpetu " pa( quo d evidenter iniquum eft) fubire te- :^ neatur abipfanatura & Iege, ut utraqué in I! neceffarijs non de ficiat, rec&té nullusappro- ^!| batus fuit ; con (enfus veró emptionis ven- de Refcind. Vend, ex 1e 34 ditionisper fat.tit, C, ;* irritabiliseft, & fi hic metu gravi injuíte ex- j tortus fit, ex illius valore metum paílo plus g commodi, quàm incommodi, uti in £. 6, fupra demonítratu m fuit, advehitur. , 1 inferasl, matrimonium - .Neeítringis, (i "* ' confummatum converfione. infid Clis Jd H:" fideli vel & dem, fialter infidelis mancat, & ^ omnino, velfinégravi fcandalo & injurià £- d vinculuim. szed, 139 , dei cohabitarenolit, quoa l x cap. " R j O [X cap. 7. 67 8. j deDivortijs ratum folenni pro- (W : feflione religionis emiffà, c4p.7. E de Comver- j joie Jfione conjueator. "Trident. feff. 24.de Matrim, Can,6f0. & difpenfatione fummi Pontificis ) M W W diflolvitur; ergo confenfus matrimoniolis gm refolubilis& refcindibiliseft: Ergonulla dif- paritas, Dift, Anteced. Matrimonium hoc a &illudut tale, & direce diflolübile & ref- aii cindibile eft, Notur, quod tale & indirede, jf 11f quoad materiam, utpotequz poteftati hu- manz fubjacet, Cdtur, & Netur confeq; ul " ; Qu Ned;fill. Matrimonium à tertio me: tu gravi injufleextortum, quamvisutraque parsinnocens fit ipfo Jurenaturznullum eft; €r o ctiam emptio venditio metu gravi in- I ju j Cextorta, taretíiutraqué parsinnocens fit; ipfo Jure naturz refcindibilis eft. Quia Qu nonideó matrimonium metu gravi injufté dit Atertio extortum nullum eft, quia utraque parsinnocens eft, fed ideó, quia tertius in- jurians damnum innocenti illatum, fi matri- PR monium valeret; recompenfare non potfet, 00n ( & alterapars innocensperipíam contractüs nullitatem aut plané nullum, aut certé exi- Onti guum detrimentum fentit, ;:rcps: Wn, Minimé deniQue Xl. Oni i» fraus dem creditorum manumittit 3 pihil agit, dutt prine. Infl, quibusex caufis manumitt, ec. lcet (äinql in lAC. quimanumpuittere ngn po[funt, Hocmo- Q | 625 ?l?ïïpr,do date libertates revocari dicantur; ergo c: J,' tytiam emptione venditione metu gravi inju-: "& fté & dire&é incuffo contra&tà nihil agitur, ": eftó, quod in irricum revocari debeat, alle- ï'[[ïä gatis fupra legibus dicatur. .(&ia in cafu pri- ! mo revocatio ipfius Juris, in cafü veró 2do. ? revocatio fadi intelligitur, quemadmodüm, W & ex his, & illis legibus fatclaré eruicur. ; VIII. Certus, hoc eft: uc illud, ob quod hic. n fertur, merci auc pretio veré inexiítat, non |ny ab adverfario huic vel illi ineffefolüm finga- b " / If n quacdeva quaftio refultat. "n [ V "u L ó, l n Án, quomod. .quo Jure &f ualis dolus emptionis ven- ) . ditionis confenfum vitiet? - yy Rafupponendum l4 Vocabulum 4s- lus in fe ex genere. malorum ab.- p i p foluté , fimpliciter , &: generalicer j i m non efle, ambiguam enim fignificationem ull' continet, fed fetanquam appellativumindif£. ferens, quod intrinfecé & moraliterned; quid boni, ned; quid mali neceffarió importat, Il 1 abere, & ratione fübjedti, erga quod, cau- " Jl fx in quà,; & finis cur adí(iruitur, in bonam & j [] 624. cbeab o dtoato ;f & malam partem trahi: Nonneut Jj Zelu; fac: Ü | cum improbum fignificet , & ei Epithecum. däï ) malusapponi exinfcripuone z743.b. 4.ff. S.2. a LA.ff. de Dol, Mal. videmus , .&apertis verbis s $.3.4 1. ff de Dol. Mal, ubi Ulpianus JCtus ds! iainquit: z22 fuit autem. contentus Prator do- g lum dicere , fed adjecit maium:. Quoniam veteres. .ät'EOJ | dolumetiam bonum dicebant , e& pro folertiá boc. L TU nomen accipiebant. tmaxim? , fiadverfus hoflem ! Jägl j Latronem-ve quis machinetur , confirmari legi- T M mus. Dolum huncinbonum &malum,non iij quidem diftin&ione univocà, fed «quivocà, àm ( dolus namque terminus univocus non eft, m diftingui, dolum ut fic, quamvis alij hunc U machinationem quandam, cum aliud agitur, fneuc aliud fimulatur, effe, definiverint, fiquidem « ut contra hos jam dudum Labeo JCtus ab Ulp. uo, JCto $. 2.Z 1.f de Dolo maio citat. Dum Ser- blen vij JCu definitionemnon doli genericarm, fed 'aabl doli mali fpecificam, quze ita tefte priacip. $. ! 2. L. 1. ff.de Dolo malofonabat: Machinattonem n Ms uandam , alterius deciptendi causd , cum aliud ien fimulatur, && aliud agitur. inftando: poffe & -fíné fimuluzione id agi ,ut quiscircumveniatur, quoc xrj iet, : &Ulpiano JCto, quia hic in fine ciz, . 2. La- a beonis definitiocveraeft , àit: placebat, d. S$.re- dif, probaviriinfurrexit , veré definiri non poíle; nedue tibi perfuadeas , acfi d. Je:. Ulp. tem- ';ercm; po- o . gb o bb h j pori inferviviflec, duobus dominis fervijflet, ; ;ï, : A ac pro loco, tempore , perfonà idemappro- baíffet , & improbaflet , cum ;z $.9./. 7. ff- 'Rwü i 1j de Pac£.cffatum Pedij, quodcum definitione " Servij coincidere videtur , admiferit; quia ao Pedius fuum effatum non tanquam termi- i num convertibilem cum pacto dolo malo l V fa&to , fed quemadmodüm Philofophi lo- um* quuntur , tanquam terminum , qui fe ut hi DLT magis & minüis communis.habet, ficuti Zz, r Mi 6.9. 1. 7. videre eft , Sérvius veró,hoc ipfo, li quod juxta Prisc.$. 2. . 1. fj. de Dolo malopet r (üum di&um dolum malum definire volue- rit ,. cum definitio per £radz. 2. part. 2.. cap, F. iLinl du art. 2.num.2, Dialectices Reverend. Patris du Trieuconvertibilis cum definico effe debear, wll'm ! j hoc ut terminum convertibilem cum dolo ) ^i malo, quodtamen reveràcum hoc conver- tibilenon eft, idcojuerejectio à Labeonefac- p ta ab Ulp. bona re&té falutatur, pofuit. I 9 Prafuppo nendum Il. dolum malum W ce " p ingenere fuoimprobam voluntatem dire alterum ladendi quidem definiri pofle , & AJA M per /y direcie ab €o , quando res , qua minus 1l L .valet, plus, quàm valet, venditorefe mino- T [ ripretio eam non daturum affirmante, ven- ditur, differre, cum venditor directe emp- ih toremlzdere, eftó hicladatur, primó non CT - m M 626 db o eab (Joh intendat. Sed &hanc definiuonem pro ratio- ne fubditarum fuarum fpecierum torqueri ;i fii debere. Huncin dolum formalem & materia- C Ü qiih lem dividi, formalem cum fcientià parcis l- dentis alterum ledi procedere, & quando 1 5:&* uis datàáoperà fciens volens alterum dire&e u ledic, nafci, atd; dolumà, velex propofito n vocari, Materialem cum lafione involun- d/)fhh ,ii carià ex parte lzedentis; quum quis absi; ani- mo alterum lzdendi, hunc nihilominüs cir- ia cà contradtum grav*er ledic v.g./f quis ferem vt Q [j gpon vitiofam , qua vitiofil]ma efl , vendere exifq tians bujus witia tacet , atj; deceptionem lii m hanc reipsà intervenire, feu do 1um re ipsá, aut in re dici. Y ot Prefüpponendum IIL. Dolum forma- u d lem ratione fuz materiz, quavel pacta, vel iid contra&us, vel maleficia, in quibus admit- jii: titur, funt, ulteriusinrudem, & artifitiofum f fcindi, rudem actum voluntatis improbum um non adhibità callidàmachinatione dire&teal- ld ii terum ledendi effe, acin maleficijs plerumq; em deprehendi: &, quia, qui delinquit, plerum- que crudé ac finé callidà machinatione alte- '[7/ rum ledit, rudem nuncupari, artifiiofum -u,þ a&um voluntatisimprobum cum aftutà ma- d chinatione alterum ledendi effe, in padis, ul & contractibus frequenriüsadmitti, &, cum, ,mwä qui l 627 ab od " quidolum in contra&tu admittit, improbita- Jutufj tem fuam tegere conetur, & uc altetum füb- mü «l dolé circumveniat, omnes vires ingenijin- m;: ! cendat, artifitiofum vocari; huncá JCto cir- Mi J W cafin, $. 2 1. ff. de Dolo mal. e[je omnerm cal- 'l»w liditatem; fallaciam,machinamnem , Ad circum- lM veniendum , faliendum, decipiendum alterum : adbihitam defcribi , per calliditater:tacendo , F«..ujg ac diffimulando;qualis cafus. $. 6. /. 15. ff- de n AG. Empt. & Vend, Exiftit, vel fi emptori Ir ,(. id, quod venditor quafi ex officio ei detege- NI re cenetur, non detegatur. fíz.$. 1. . 1. ff. de 4 [ & dilit. Edic?. quia adverfus eas [Ciens dolo ma- t Pf) lovendidifje dicicur. 4, $. per fallaciam:deci- iendo, mentiendo, & falíum afferendo. r (e] uM 6.1, C 2. L. ff. de Dol. mal. ut fivelp [ fitiscallide aliquibus falfis ad aliquid vel d- tifa pliciter, vel pluris emendum quis adduca- ut emptor decipiatur,fiat; v. g. j tur, aliquid, quando argentum "vieumin aures jumenti ven- j2 enpr dendi, uteáratione mtnss fegne appareat , mit- vl zitur , vel re aliquà defectusmercis, ita, uta f ementenon cognofcantur, deteguntur. v. g. iWh fí?* quoub fenium *vix ton incaudato mediante a- ? €u, filo , " caudà ab alioequo ne[cio qua caju de- i erdito ve[ectá , intra medium bore quadrantem La ',,h() cauda oblongior educatur. pex vnachinationern: P f fuco & arte verborum urendo, ut fi yerbis Ü Ar a ea 628 -munocu deceptionis occafio prebeatur, comrnitti, H/PH Prafupponendum IV. Solam falfam i commendationem , quia juxta Hor. lib. 2, ]]ld Ü Ep, 2- V.T T Laudat venales ,. qui vult exirudere T 1EYCES. ]xt hujufmodi improbatum. animi conatumfe« J cüm non trahere, aut faltem hunc comitem W habere Jure non prefumi. $, 10.4. 7. /£. de Do- lat ktu lo malo (nifi commendans callidé hoc fecerit. INet fín. S. 1. 4 0. ff. de Dolo 9aaloid eft: nifi fciens reraliter fe habere, attamen fui lucri gratiá j ( talem efleaffirmaverit, hoc namdque cafu ad- Mif veríus illum, cumtuidecipiendi gratiáillam falsó laudaverit, de dolo judicium meritó i u dandum eft./.. f. eod. Namex magná & e- videnti calliditate actio efficax doli (olüim da- oft ri debet. fu. $. elr, L. 7 . de Dolo malo ) mag- ïpr nitudinem: calliditatis hic non abfoluté. & qe der fimpliciter , fed refpe&tivéad perfonam , quz hanc excogitare poreft, fumi.Z 14. ff eod. (ide plerumqué enim ea, que non magnam ma- Mi chinationem exigunt, ab impuberibus com- mitcuntur. /z. d. [.14. eandem jzdicijs perfpi- (( if Cuis yrobari comvenire. l 6. C. de Dole male., i quiain animo latet, difhcilisq; probationis ]urc Al eü, ac directe probarj non potcü,.ü non , II 629 " " ^ ! J Gdb o dedb U d . mon przfumatur, argto. L. 41. ff- ad £. fatria. emadmodüm, quando quisex culpá l«tà À qu o dcomifit,aut omifit, hzc enim zrope da- "m 'l.um e,&. 7'76)[!. l. 2.9. ff mandat. & dolo plane com- V. oarabitur. med $. a. Li, ff fi menfor fals, mod. dixerit. cum dolum reprafentet. med. $. 2, L x. i ff fíis , qui teflament. lib, quando quis »oz ad tv fuum modum in re curam praítat, auc circa i illam verfatur, fraude en'm non c: rere vi- ) detur. 7.32. ff- depof quando quis id , quod ,f nman- ; facere debet , fciens non facit. 444 dat. &c. in negotijs fcilicecnon cri minalibus. tf Ed Lt..Gó A d,ad l, Corm,de Sicar, fed civilibus pra- fumitur. . Prafupponendum V. Dolum artificio- jj fum rationealligationis ,&reftrictionisinten- y tionis ad przdicatum aliquod rei vendendz ; vel fecundarió, jt* vel primarió & principaliter, & per accidens à comparte innocente factz, MM ulteriàis in dolum vel fubüantia!cm , velac- cidentalera abire. Dixi ratione alligatianis & reffrictionts in- 2: tentiona «fc, in doluzm vel fubflantislem, vel :! ,; Philofophi accidentalem abire. nam quamvis Ti ea folüm pradicara de fubtt antià rei in con- deductz efl& u /] tractum emptionis venditionis ( hh , dicant, quz ad primam radicem illius rei li primó ac propter fe à naturáà intenux perti- Rr 3 nent, 620 &ib o 535 AH nent , accidentalia veró ea, qua extra ralem j radicem fun:, nominent, attamen hocipfum t de przdicatis fubftantialibus & accidenrali- ; iv busrei, quatenüs hzc adibus noftris inge- Q? nere moris feu pertinentibus ad mores (ub- ftac ,, à Moraliftis & JCtis non affirmatur, p no! uum tefte Haunoldo zem. 5, de Tur. & Juff, qua 1raé. 8. cap, 2 controv. , $.. in med. num.72. Q omne pradicatum rei in negotium aliquod ( deduc&tz, cui intentio contrahentis primarió | alligata, & ad quod principaliter reftricta eft , « "m àdeó, ut contrahens aliter obligatus effe no- (eu lit, deillius ut deductz fubftandà effe, juxta hos & illosindubitabile fit 5 quia res quzli- (IUZ qm bet, quatenüs hec noftris negorijs in genere hu morisintervenit, non cam fecundüm fuum 10f verum effe phyficum , quàm morale , feu l (5 fecundüm fuum efle, quatenüs eadem ad u inores pertinec, confiderari debet 5 res ve- At ró mióráliter loquendotam per fua przdica- Q ta cíIentialia phyfica fpecie contradiftincta, « quàm per fua alia & alia predicata acciden- hi talia , quemadmodüm ut cafus partim in fer matrimonio , partim in reliquis contractibus Ya quotidié obvios raceam , ex ipfo Jure pofi- ((2 tivo $. fcilicet 4. 12/f. de Legat. ubi rescerta & dererrninata non teftatoris , non haredis , ] : t hi fcd aliéia , à teftatore hoc ignorante alicui P cr- ib o ddb 631 erfonz fibi non conjundz legata , eoquód ^ k N hzc pe r przdicara fu 4 accidentalia negativa l t haredis, teftatoris , quoniam ho- Ml i non eí! !l; mines rem alienam prafertim perfonis non d conjun&tis legandi ; & hocmodo heredem habere communirer Püüu': ravandi intentionem non folent. 4Argto. 'eued, d. S. 4« In ff. ab eà; ii uzà ceftatore legata € ft, tota diverfaexiftat , DT ftati non debere di- I m ab herede leg atario pre iverfa ab alijsefficiuntur; con- Hhviy] citur, patet; d Is fequenter ficud v.g. fí alicui canarium pajJe- alterá acapthus. , n vem emere volenti ex parte fuppofrtus & v enditus. fit./ , tkn eu firen. [ubdole fferera canarium tan- quandó hujufmo d - li pa & in praíentem acan- tüm emere voluit , sV thum, feu firenem non confenfic, fedinten- n fubftandialibus phy- "W tionem fuam predicats rij pri mó alligavic, & ficis ipfius pafleris Cana jj adea confenfüm füum principaliter reftrin- rï(' xit, ita, ut paflerem Canarium fuo pretio W | p quia pradicata illa, emere folüm intendetit , ul W*:H nnocente facta ad qua reftridio ex parte i .*J]J Á . fuit, longé aliam rem , quàm qua in pra- h nihil illorum dl fenti vendita fuit, utpote cui dolofo men - TM veré inexiftente, cadem inefíe à dj" omncs tita folàm func , important , juxta T a ta etiam fi quis ! » y I .. dolusfübftanrialis intervenit j predicatis aliquibus acci- lpi j . jntendionem fuam. cn- Mi Rr4 U 652 þfjifentalibus alic ujus rei primó alligaverit, & ü ad ea confenfum fuum principaliter reftrin- " xerit, ita, utfolüm illamrem ita affe&tam fuo pretio emere intenderit, quidam veró rem j quoad hzc pradicata aliam dolosé fubplan- qu taverit, ac vendi (o VEAS 1 vd rit, quia pradicata illa, ad quz reftrictioà comparte innocente fadta fit: fuic, longéaliam rem, quàm quzin.prafen- 7 ti vendita fuit, denotant, & hzc illi rei in- li efle fabdolé follim mentita funt , five illiuf- «t modi przdicata individualia, & individuan- upt da, feu qua non nifi üni conveniunt, Phyfi- ul: [6$2 ca, quzab actionibusPhyficis v.g. z boc [oco, boc. tempore fuiff , exiflere ,. hazc formam, [if, P quam actlis ufarpo , babere €c,. dcfümun tur, "a fültà five Moralia , quz ab actionibus moralibus, U (Htam untcam Imperatorts, fororem natu ma- mod gorem conciuts mei Tif j effe, refultant , fint, (iat utdol us fubftantialisintervenerit , necefsé eft; qua (etm idcircó omne predicatumrei in contra&tum cmptuonis dedücte , five abfolutum , five filen rcípcivum , cui principaliter incentio con- fub trahentium all igata eft, in'efle verz mercis x X [ Yujus empconis venditionis de illiusfübftan- lo r* [93 C,Lic b] fY Quo inhæl'El][C res a&ualircr Imerx, i. feu id » Quod veré venditur, non inharen- impi tc, nonillud , quod veré venditur , fed & M DX ICIT Hinc adultera CHf vere indubitabile eft. ] Pra- GD o C OO 638 u Prelupponendum V, .Contrahentes l vel cum expreffà largiffimá intentione ad b pullum aliud przdicatum rei, quàm ad illud 1 folüm, etiam univerfalius ac. generalius, à quod vel verba. contrahentium fignificant, vel oculis coram cernitur , reftrictà, v.g. pra- bj féus hac ves , (Vue aurum , feve. cuprum , frve "vi- trum, [ive gemma frt, mibi nummis tot empta fft » «àüm contractus emprionis venditionis ex Daturá (üà non nifi confenfum mrucuum | L l Ííuper rem & pretium requirat, quamvis, L quia ita ipfinitisfraudibus, quibus fimplicio- ! I resà callidioribus frequentiffimé deciperen- A tür, via aperitur, velfiilli periculum fraudis evitare velint, longiffima & exquifita con- »*. 3 fultatio cum ingenti fuo, aliorumd; incom- modo adhiberi debet, ita pacifci non expe- W- *l diat; vel cum intentione ad omnia, ac fin- gula r&i predicata . reftri&iffimà, ita, ut ij- dem contrad&um quocunq; errore interve- niente valere nolint, eoquód, quidnam ad "m fübítantiam hujus actüs pertineat, à naturà d Tl taxatum non fit; eftó & hujus generis emp- 'i ( tio venditio, fibzc frequentius pra&ticetur, h füa incommoda: íecüm trahat, quoniam y omnis feré emptio dubia futura, & quia i lerumóá; aliqua circumfítantia, cui intentio i alligatá tuiflec, defideraretur, vix ulla valida ro- l Rr 5 634 hu o ob reperibilis foret, vel vià regiá obfervatá, j n cum intentione ad illa predicata rei, 3d quze j ex more patriz , confuetudine loc,ceftic- /Bg tio à contrahentibus ordinarié fieri folet, nj alligatàemptionem venditionem redécele- et brare pofle, etíi veró fubinde eveniat, quod ta partesquidem emptionem venditionemin- hge eant,fed vel expreffis verbis, vel (atis pM (quemadmodüm, fi una pars ante contrae- De, tum dixerit: quod fi hoc vel illud przdica- UP tum rei non ineflefcirec, illamnon emeret, 60 ! fiquidem ex hac expreffione partem inten- ti,i tionem fuam adea przdicata inter contra- g:( hendum reftrinxiffe (tatim colligi non debe- Id i re, mahnifeftiffimum eft, ne dolus acciden- niCO talis contractui caufam dans , de quo inter m Au&ores magna altercatio eft , impoffibilis r fir) ad que przdicata rei (uam intentionem titm Rrïnc.ip'alitcr reftringant, non dechrent, "" cum intentio, qua pradicata rei refpiciat, icp necex fe, ut quz in animo latcet , evidenter tif cognolci, nequé ex emptionis naturà, qua epu in folo confenfu de re & pretio confiftit, & &( certa quzdam przdicata rerum vendibili- f um,ad quz confeníusferri debeat, fic, quód n D. B; intentionem contrahentium ad illud , & quod de fubítantiáhujus contractus eft, re- &i QD[, T ftn&am prafumi , communiter affirm 1m-s dubo db 635 Ig; 7"1' jmbibita non habet, directé colligi poffit ; lt l Palivicinum e converfo diicurrendum efle, 4c €x reftri&dione intentioris ad pradicata lt N hi hujus vel huic ümilis rei communiter adhi- beri folità, quznam przdicata de fubftar- U tiá illius rein emptionem dedudctz: fint, col- p j V ligendum effe, recte exiftimare, proinde, (i partes finéullà, aut non (ufficienti expreffio- Miini ne,cui przdicatoreiintentionem fuam prin« CT cipaliter alligaverint, emerint, vendiderint, 'L'nwe. eo modo, quo intentio communiter alliga- 24 ri,& adquod przdicatum rei abalijs reftrin- i i folet, hancíuam allegá(Ie, & ad id pra- u j dicatum reiillam reftrinxi(le Jure tamCano- i ï nico, quàmcivili przfumendum effe , quia , T L^ cüm emptio venditio de unà Gentein alte- u ram fucceffivé cransplantata fuerit, qualem « rimi deillà gente confenfum fuper rem & j f l pretium pofucre, & vihujus rem tradidere; utüg ac pretium accepere, talem & fubfequentes, Ü nifi expreflé aliud placuerit, pofuifle, & vi l n ejuídem rem tradidi(le , ac pretium dedifle, ( & (i emptio venditio celebrata (it, & alia re- ftrictio confensüs expreísé non reperiatur, eum eo modo, ut moris & coníuetudinis wd, eít. latum fuifle, atque ea przdicata, quae j " i ucvenditz fubftantià ef- il dc hujus generis te ] íe; morisfunt, & de hujusut talisfubítantià » eíle, L 656 dbab o mb d effe, nifi quz Jure pofitivo in utilitatem hu- i: f [ jus vel illius populi fuà. digaitate depofita i[x (E fint; qualia ea, qua ex diípofitione legis pro i non adjectis habentur , funt, creduntur,jam lat quisnam in emptione venditione doius fub. ftantialis, quisnam accidentalis fic, quod. poi nam przdicatum de fubítantià rei, dequá id; emptio celebratur, quodnam rnon dicatur, & facilédeprehendes, & , fíi omneprzdicatum feca rei in emptionem venditionem. deduáz, hen cui vel expreflé rnens contrahentium prin- E cipaliter alligata e(t, velad quod ex commu- Caui ni hominum uíu, fenfu ac confüetudine, aut Cidi ex difpofitione Juris implicité faleem & vir- fimi tualiterintentio contrahentium reftricta pri- TOCaI marió cenfetur, illius przdicatum fubftaa- qder tiale, (zude ipfiusut deductz fubítanvá cre- lanat di, omne veró predicatum rei, ad quod mens acintentio contrahentium primó ac wl principaliter neceft,nec re(lricta przfumi- T tur, accidentale, & omnem dolum, qui tl circa przdicatum fubftantiale, feu ad quod Qor 1l ex communihominum uíu , aut di(þoü:ionc tümí legis implicité faltem , & virtualiter inten- u tio contrahentium principaliter reftrictacre- D ditur, aut exprefsereftricta eft, decipit, v.g. N qu] ff mibi vitrum pro gemmá dolas? vendatur. (ub- if ftantialem , quiautem cirvca praedicatum ac- C1- w 637 goab o dkc5 LY cidentale, feu cui intentio ,.contrahentium 1 A necexpréflé, necex communihominum ufu, ju Ui necex difpofitione legisalligaca eft, decipit, ut h fvitrum Bobemicum pro veueto vesdas,acciden- talem efle, concluferis, recté fenferis. ïmoal d jl Prafupponendum VIL Dolum hune lü.; ! pofteriorem, :qui circa accidenda decipit, md ' refpectu füz vis circa patientem in efficacem; & inefficacem. arzto. cap. 17. de R. j. in 6te, D " fecari; huncin $. z. /. 57. ff 4c €. F. . Depre- hendi, illum rcfpectufuz majoris vel mino- d ris efficaciz ulteriusin eum , qui contractui ts caufam dar, & in eum, quiin contractumin- 52 cidic, fubdividi, eum dolum contractui cau- Jb fam dare(. quem & Theologi antecedentem vocant) qui, quemadmodüm metus gravis l-"l ad extorquendum contra&um incuflus, vo- m j luntatem ad hunc pangendum violenté co- git, potentiam volitivam vulpináà dulcedi- MT] ne ad contrahendum allicit, wahit, ac mo- '.v' vet, quo abtente contractus pariter non fie- rec, & fi hic non interveniílet, innocensnon contraxiflet , eum veró dolum in contrac- tum folümincidere (quem & Theologi con- j comitantem falutant) quiad contrahendum f non movet, quo abfente& prafcito contrac- aM i tus quidem nihilominüs , fed non eo mo- » do fieret, & dolum paffus, fi dolus non in- 5 M tcr- ! 638 &hdb o db cerveniffec, quidem conrraxiffet , fed non ( tanto pretio , velcum Brunnemanno az/ 7, ef 8. ff. de Dolo in princ. num. 2, efle illum;, iüazar ,mulü uo áliás contrahere volens in ipfo contrac- tu decipitur, nam, qui dolo contra&ui io! caufam danteinjuriatur , quia contrattus fi- bilà actione extractus eft, per ipfum con- ( íem va&dum fubdolé expreflum injurià ach;. Teu &ut, " Przfüupponendum VIII. Dolum artifï- üz Jot ciofum tam fübftantialem, quàmaccidenta- lem ob hujus caufam efficientem feu illum gfæCt ü f onentem denuó velineum ,. quiab ambo- bus contrahentibus qualis cafus $. 3.4. 57. ff. «t de C. E, €xiftic, vel in eum, quiab alterutrá hh gt parte, velà tertio comparte tamen in illo Qul paricipante , vel in eum , qui à tertio ex- ttfu waneo nullà contrahentium parte in illà communicante committitur, fcindi. 17 6 ii x - Prifupponendum IX. /y dolus bonus pro folertià, uti veteribus placuit , accipi, acjux- QUE I pa 22 $.2 €P3 L . ff de Dolo malofolerciamlau- dabilem ad cuendum fe ,. & fua, vel alios& t aliena , non ad verum damnum alteri infe- kun (4r0 rendum adhibitam, ffcuz faciumt , quiper ejuf- anodi di[[imulationem eleferviant. dic£. $. 2. lA. i Rc Ug id eftjuxca Gloffam [ub lit. F, tempori ferviunt, 5eiï'e. Huc Franciz Occiden:alis miniftriffimi itguc quon- abdb o dbdb 639 4 1"1 ij l ; quofidamac intentionaliter folüm conceptz | uincz univerfalis Monachie Proroparentis N ; : Mazarini: principia univerfaliffima f/gula, dif- 3.2.1 Y /imula, omuia lauda. fi ortodoxa fint, revo- NT cari debere ; nam quod verum eft, aliquan- J do licité- celatur , quia preceptum effirma- t tivum manifeftanda veritatis non femper ad L femper obligat; Tamerfi falfum fcienter ut verum fimulare , cum diffimulatio veri fit , 1l h quænaturali pracepto negativo ne mentiere, " quod femper & ad femper juxta naturam uwm praceptorum naturalium negativorum obli- n:: gat, repugnat, per femalumfit ; confequen- &W ter ut praceptum politicum [mula , di[Jrmu- d« , pfeudopoliticum non fit , itaintelligi de- ]1 bet : filoqueris, verumloquere, nonautem rd omne, quod ver eft, loquere.aut fi a4- "Wi eerfus boflem (j uxt E lud: do/ms , ap virtus qua ? modó fides data , aut Jura in bofle vequirat M .belli non violentur) Jezrezezeve quis machi- 2 m netur. Fiz. $ 3. d. L u f. Quod met. hunc vcl áin pace, velin eà pangendá, alijsd; publicis " Wt' rebusadhibuiffe, non nocuiffe , cum folum W -& unicum documentum, quod ut filius futs f j Carolus- VIIL, addifcat, Ludovicus XI, Gal- Ó il' lie Rex voluit , . fuerit: qui.vefcit tegere, nej7 j n cit regere t qui nefcit diffamulave , nefctt regnare. j W às 'anPc illum adhibere fupremis poteftatib vVÀ j Jn. 640 db odub vi eminenti& folüm conceffüm effe, fed tan- ) uam tefte D. Thoma partem prudentiz kmfl contra privatos movere & privatis liceresczum p quia Do&or Gentiumin fua Epift.ad Corzgzh, $i 2. cap. Y2 Verf. 17.1n verbis: cuz effem affutus M dolo vos c&pi , hujufmodi dolum exercuifle , g de fe fatetur , cum quia fimilefa dolum exer- g centibus Jurajuxta /.26./f de Captiv.e? pofllim. FO reverf. fu ccurrunt , ac juxta f/z.8. 31.L. 7 7.f. qxa de Leg. 2. fuadent ; fed de hocnon hic, fed qmilis ura vetant, juftitia horret , deilo , quemj j veritas profcribit , ex profeffg) agi Hispra- tie libads » (f ml Dolus.fub&än;ia-lis undecundá; ve- 1ont niat, emptionem |venditionem .omni Jure afül nullam reddit. Prob. Cum hic circa przdi- d catum, cuí incentio co rahentium alligata RH 3j d eft, decipiac , hictantum pretij pro hacre da- hl reannuit, alter pro hoc pretio rem aliam tra- [ derepromittit; Ergo mutusinidem placitum m confenfus ad valorem emptionis venditio- iCC.Cf nisomni Jure fubftantialiter requificus deficit; m €EFrg O. : en- Ven 1l Dolus accidentalis emptioni v HOQ itioni caufam dans ab altero contrahente (fer vel fimpliciter, vel in.dolo communicante nl proveniens hanc fpectato pracise Jurenatura H hi äp—fo:]urc-irritamnon reddit. 1 P—rOb.,. i r ma( Éu ob 641 h | Ti Prob. Emptiovenditio Jure naturz va- lorem fuum ex confen(u reciproco dere pro '-x il; certo pretio,&de predio pro certáre commu- i tando fortitur; ergo Juri precisé naturz in- i« 'fiftendo, quotdes fimilis confenfus ponitur, ] ! " n coties emptio venditioipfo Jure non irrita, j fed validarefultat; fed fpectato Jure pracisé "" dacura ftante doloantecedente fivé ab altero "W d contrahente perfe, fivé per alium adftructo, It d "] fimilis confenfus reciprocus ponituur, ned; hic, hocipfo, quódcirca accidentaliatantüm ts i D verfetur, ae circa predicatum, cui intentio T contrahencium alligata, uti prefupponitur, non eft, decipiat, quó minüs muruus, fed cir- l; J ca fubftanciam fit, per illum excluditur; er- J ! gosergo. Prob. Min. folo dolo maloallec- ^ tus emens movens accidens , quod merci ?* dolo malo à contrahente fuperimpoficum L n eft, co ipfo, quód per hoc unicé & tantüm um moveatur,rei vendende veré inexiftere, an- p | L. , du tecedenter jam non ampliüs dubitat , fedfir- a ',J J miffimé credit, ergo hic actüalem emptionis venditionis. confenfum ponendo, modó P. non rem caliqualitate affectam, fed fimpli- M " cier rem prafentem , ut quam hujuímodi / qualitatem habere jamdiu crediderat; vult y ergo illius confenfüs quoad fuum rettumac vel fi accidens fimula- ;, M jl enümtem abeo; qui Ss cum 642 cum reipsá merci inexifteret, idque ille certà ,ggaïï* jf fciviflet , pofitus, vel ab omni alio absQue do. lo in hujufmodi mercem latus fuiflet, fpe- u cie non diftert ; ergo fi, quód pofitis parti- yk ]fakü bus eflentialibus cotum refultet , verum fit, x ficuti ex confenfu in hanc mercem absQue dolo contractui caufam dante ab altero con- ii (v trahente adftru&to, lato, emptio venditio va. lida Jure Natura oritur, ita.& ex coníeníu n hujufmodi dolo lato cum abfoluté . & in fe k idem f B pecie confcnfus fit , cadem valida re- fultat. n Prob. II. omnium cohf'cnfuum ad ne- fc gotiahumanapan gendaadhibendorum con- m fenfu matrimoniali tanquam à quo omnium & humanarum felicitatum , ac beatitudinum n temporalium partium origo & ortus trahitur, i. nullus delicacor eft. Med, CAp. Y44 53 de Sponf- q C? Matri, attamen hic per dolumaccidentà- Qn lem dantem caufam ab altero. contrahente I) €xtortüs , quamvis pars innocens , fi caufas Q moventes fibi expreffim fignificatas falfas fo- N E r€, certa fuiflec, confenfura non fuiffet: quia confenfüshic, hoc ipfo, quodin perfonam; m prefentem, àquá& Jus reciprocum recepit, m m Impliciter latusfit, ralis fit, qui ad conjugium: neceflarius eft, & fi confenfus hujufmodi. MC u matrimonialis fpectato Jure Natura ab invo- Mil lun- i db odbi 64 xl) 131 l 1 'juntario radicali , potentiali ; feu in poten- j ! dávitiaretur , curn ales circumftantig , qu& h fipravifzeffent, contractus celebracus non Q IHA W fuiffec , frequentiffimé lateant,' omnia vel KL, faltem innumera matrimonia nulla forent', du nec quód non dolus, fed error fzpius folüm interveniat , referc , eoquód fivé ex dolo , Sa five finé dolo erretur, rationem voluntarij Iï. &n | nonvariec, juxta omnes jure tam nature , uàm Canonico fubüftit , & validuseft. Cap. Q is. 54 de Sponf. cP matrim. ergo etiam ftando in Jure Naturz , fi & in hoc plus femper in (e continere id, quodeftminus, verumfit, emptionis venditionis confenfus per dolum, " &injuriam à comparteextortus, cuminrem rzfencem fimplicicer latus, raucuus, ac talis, it qui a d emptionemr Jure Natüra: neceffarius eít, fic, J emptionem venditionem validam . W conílituit, & involuntari um potentiale feü p LU inpotenti iAhancnonvitiat. Hàc incer utrum- &um celebratum difparitate,quód i? Que contra M ,quiaà matrimonio ob injuriam etiam primus l à comparteper dolum illatam, fiquidem hu- jus diffolutio à voluntatecontrahentium non ) ampliüsrecedi non poteft, nego- dependet üum indi flolubile conftituat , alter veró éX ratione contrarià àdtumad libicum revocabi- lem non quidem à comparte deceptore, quià Dic S& 2 644 db odb hic malé & de Jure Naturz meritus eft , fed "l àdecépto innocente, fiquidem hic propter jl injuriam ob extorfionem confensüs per do.. lum acceptam ; cum alter contrahens de- um ceptor fingula incommoda ex fuo dolo ?e- n nita, inter qua & obligatio empti venditi ex confen(u decepti dolo extorto orta, qua nifi füa lm per confenfum in diflolutionem contra&üs auferrinon poteft , deprehenditur , àcom- Eigal parte auferre obligetur , obligationem parti üd. «t nocenu remittendo, ab erniptione venditio- à ne , firefilerevelit, Jus habet, perficiat. Nec. '/ turbat: promiflio ad aliquid pre(tandum à p promiflore dolo caufam dante extorta nul- X qir la obligationem Juftitiz Jure Nature parit, quiaille , qui dolo ad romittendum induo- ) i li tus eft, fi excali promi(fione Jure Naturz ob- * ligaretur , fuaobligatio voluntatem non pro- [ miflarij,fed propriam pro menfürá immedia- l té haberet, & ad nutum, & proarbitrio fuo n obligationem extinguere , quod camen obli- (i gauoni juftitiz , utquz voluntatem akerius W (u petentis obligare in fuum pracisé commo- dumimmediaré & unicé pro menfurá haber, lfl & reus alteri ex precifo hujus beneplacito- j l obligatur , repugnat , poffet ; ergo etiam emptio venditio dolo extorta;cüm & hzc vo- hr , Cö'. r lulmat(cïm uon Lædends,.fed obligati læ(ï !Un quod' L '€ * æmx, M " J]g 64* N u quod injuriatus , fi velit , refilire poffit, pro menfura habeat, Jure Naturz nullam obliga- i tionem Juftirie parit. Quia, quemadmodiüm , 0 fuprà obfcuré non nihil indicatum eft; me- "i minifle oportet , deceptum obligationem WJ» fuam refiliendo immediaté & directé fibinon ]v AL dimittere , fed deceptori fuo , quem fibi ob- h l A; ligacum habebat , obligationem empti ven- - . ditiimmediaté & directéremittere, quo ex- " UI perto & deceptorem ad illatam per dolum wlm injuriamrecompenfandam obligationem de- A. cepto condonare teneri ; idcircó oblisatio- P nem decepti propriam voluntatem pro men- l!-r furà immediaté & dire&té habere, & ex emp- TM Av tione venditione dolo ancecedenti celebracá «l j obligationemjuftitiz nonoriri,ni, cum quz- i libec emptio venditio mutuo diffenfu diffol- : viiterum poffit , & alter ideo obligationem empti remittat , quia ipfi obligatio vendici condonatur , nullam emptionem venditio- ii nem in.confcientia obligare contendas , non "t "P fubfifti. Necmirare : enimveró, tametfipro- mifflioliberalis dolo dante caufam contractui: ] interveniente. per ftipulanonem cclebrata fubfiftat , quia adZie, quá interdit.r , dareze eportere , effcax eft.. Med. $. . Infl. de Excep- zionib. hoc.tamen à Jure pracisé Naturz illa ? d L nonhaber, fed per Jus Civile facultatefim- 95 $ pli- 646 | gbo5 o $525 " l pliciter pro libicu proprio refiliendi Jure Na- j tirz conceffa promiíIori ademptàá & confti- ) tuco, uthic volunratem füam nonimmedia- llt) h. ) té , fed velpromiflarij pro menfurà haberet , dd vel factum judicis refpiceret , hoc ipfo quód WC actionem & exceptionem aquitatis caufa 4/4. ii 8. r. I2fK, conceflerit , unà cum fuá nováfor- gat mà tum pet exf, med,ö?!.-ln/l. pilam efl, Tu- ul re Civili teobligatum effe , tura per verba 4 36. ) Jf- de V. O. erit quidem fabtilitati Turis ob flrictus. 3 modó obtnuic ^ Nejue premit: fi quaktas 1y dolo adornata abfuiflec ; aut. folüm fimula- om tam effe deceptus fciviffet , hic confenfurus Y nonfuiffet;; ergoper errorem confenfit: aft bl crror involuntarium involvit; ergó coníen- X fas hujufmodi involuntarium,cum quo ob- "t lizatio ex confenfu ftare nequit , involvit. | ( GoncefÉ enimimo. Anteced. diíL illius con- Wi fáq. ergo per errorem confenfic , id eft: res J prafens, quam hac qualiratéimbutarn effe , N perfüafüsfuerat, volitionem füam termina- N vic ; 'Cdtut. Secus Ng. Confq.afterror invo- Iul luntariumfeu rem actualiter fivé pofitivé,fivé [ negativ& nobn volitam involvict , quilibcc 2 Ngtur, quidam, & quidaminvoluntarium Ü cantüm porentionale, ac in potentià, fi con- n ditio extitiffet , in actum folüm reda&um , M mad. Cd;ur fubfumpt. & Ngtur confq. que mo- * s tb omh 647 it; modàm enim volitio, quzreipsánonexiftie & fed folüm extiturafuiflet,fi hzc vel illa con- ; ditio pofita fuiffec , obligationem non po- « nit, fedut moderni loquuntur ; ficonditio- vl ! extiti f iX lm j Cct, po E fuiffet, quemadmodüm nolitio , que& rei pfa non exiftit , fed fi hec velillacon-: li ] l M :; ,Zn'- ditio pofiranon fuiffec , extitura fuiflet, ob- '4 d li. gationem non collit , fedfi conditionon ex- düflec, fuüftuliffec, ita etiam fi ftante dolo !t ; antecedenti emptionem venditionem in- d * ivero , involuptárium potentiale , in poten- - tià, feu fi dolus abfuiflet , aut lzfus hunc [unii 3 commiffum fuiffe cognoviffet, five pofitive, five negativénon volitum, quidquam verz obligationi naturali non derogat, Neque Nocet:fi emptio venditio ob dolumanteee- ^ dentemà comparte commiffum inita fub- * fifteret; pars injuriata injurianti ex confen- * fuipfo per dolum ejus & injuftitiam extorto i ts ! obligaretur; ergo ex injurià ipsà illatá pa '| innocens injuriam inferenti teneretur , & /| huic ex eadem Jus activum contra infuria- ^* tamacquireretur, quod Jus Nacurale hor- ! rét. Quia conceflo ant. dift, conf, ergo ex '| 1njuriá 1psà illatà entitativé, & quo ad rec- tutnfolüm tali pars innocens injuriam infe- '| renti obligaretur, Cdtur, ex injurià forma- gtur coníq. non enim con- | i liter tali illatà, IN SA4 fen- 18 " f!',äu i icnfus , quàte nüs fa&um dolofüm , quod , eum extorquet, reípicit , & injuria e(t, ob.- m -]igatiunem in íuoíubjecto parit, fed quate- ais tj j Düsad potentiam volitvam, & ad mercem, [ quz eum terminat , refertur, ut caufa nc- u . ceffaria obli qla roducit. gationem naturalem in iniuri.ax-tä x&.IL Dolus accidentalis contractui tal emptüonis venditionis caufam dansà tertio exiraneo neutrá parte contrahente commu- u nicante adítructus, ftandoin folo Jure Natu- g ta: reitidem emprionem venditionemi nullam non reddit. - pío Jurc p hi Prob.LSi hanc nullam rcddcrcr,' hoc vel ratione involuntarij, uti Medina & Conrad. .l contendunt, vel ratione injurie proveniret ; lu n fcdillud nequé rationeinvoluntarij, cum in- voluntarium in potentiá modó, fi conditio Q extitiflet, exiftens, non exiftente conditione ad ullum effe&dtum ponendum inefficax fit, X nequeratione injuriz, cum ideo juxtaipfum |t Molinam difj, 352. trat. 2.Tom, . dej, h . Ü p^g: 412 litt. E.. Confenfus per dolum &in- 2 2 juriam extortus ftando in Jure natucz nullus Í e cít, quiaper illum ipfe coptrahens, compa- rauone cujus obligatio refultare debec, con- ( fenfum extrahir, confequenter fi alius extra- Oon- W mus , Comparatione f:ujus obligatio ex c tra- j 649 li " lJ cractu refultare non debet, confenfum dolo ) n ac injurià extorqueat, confenfus validus eft; nulius enim alterius odio pregravari opor- l b Ü tet, cap. 22. de R. j. in óto.. & innocentem H l!,, damnum reparare, ac pro: injurià ab: altero illatà fatisfacere cogere; Jurenaturziniquum eít, provenit; ergo. T Prob.Il. Ex errore in motivo acciden- t tali iavoluntarium, vi cujus emptio vendi- n tio invalida reddicur, Jure nature non ori- : tur; imó, fi ex hujufmodi errore inzquali- a "l )T* tasnon refuültet, neque obligatio aliquid pre- tio jufto, vel füperaddendi, veldeillo detra- .f") hendi, eft, juxta omnes: ergo etiam fi con- fenfus dolo tertij exxortus fit, involuntarium, r'J:z) vi cujus emptio venditio invalida redditur, ii nonoritur; Siquidem ex parte dolum patien- N ds errorin motivoaccidentali vere intervenit. M Ned; obítat.. Conventio vel gratuita , vel onerofa, vel alia difpofitio, cumappofi- i t Xà causá celebrata, fi caufa( per quam id, Y propter quod five prafens, five precerictum l hujufmodi a&tus pofitus eft, connotatur) fal- 4 fafic, ftando in Jure naturz nulla eft; ergo E etiam emptio venditio propter dolum acei- [e dentalemilli caufam dantem à tertio com- "u miflum inita flandoin Jure narurz nulla eít; doloadítruc&a motivum M cum & illaqualitas. " 9s j it [ 650 z o&æ fit, próptér quod hujufmodi contra&us in- ! LPAC itur, confequenter illà falfáuti reverà eít, lmqu emptio vetiditio páriter nulla eft. Nam Ant. äi(ïCï: di(t. Si caufa appofitapro causá finali habea- a& tur, aczd principaleobjectum, quo teclu- UC foacualis, velhabitualisanimus conferentis caui non conferre fit, five fe velle, ut eà cautá con non exi(tente collatio nulla fit, inipfo actu (0n expreflerit, nec ne, cum ita hoc, vel illud ( praftaunti, velexfecutotale quid facere, vel ub conferreactualisanimus difponentis princi- qd& paliterfit, & perfona przfens, cum qua ne-: &Uc gotium geritur, fuam volitionem non fim- d pliciter, led quatenüs hoc przítat, aut pra- vl ftitit, terminet, didaqué pcríona abfoluté ( 01 & feorfim fine illo fa&o fumpta extra fphz- ol ram volitionis füz, quia hujus animus, fi Y 9 non pofitivé, faltem negativé appofitá cau- l sánonfubfiftéente non conferre eft, fit; 1d- x circó, quoniam acus & pactum majores li vireságenitis, & paci(centisanimo, & inten- Ó tione nonhabet, allegatà causá non exiften- n te in illam perfonam nihil confertur, ac ac- « tüs Jüre Naturz nüllus eft , Cdtur; Sicaufa di appofita procaufá difpofitivá tantüm habea- T tur; &illius pcrfonæ ; cum quä ob talem cau- l fam pácifcitur, przdicatum folüm acciden- i nitio talelit, quüm aliud pacilcentem ab i N [ ejuf- 651« L 535 o dbcb UR J'. l i ejusdem animi [ J dó 'agere vulc, non fubfiftere J ob.quam .mo 4 t fcirec, hocvel illud rever à non pacifceretur ,. ac abs- d atamen cum agit ; fimpliciter agit, l n u& omni reftridione intentionisad illam. li caufam moventem paciícicur, itày ut inipla ftente ipfa r uj conventione, quód falsà causá exi conventio nulla fit,. animurm vel h abicuali- N A ter, vel a&tualiter pofitivé, vel negativé non li habeat, &aliud pacifcentem ,non tancüm, uandoagete vult, hujus int entonis vel a- Yl ul Gualis, vel habitualis pofitiv &, vel negativé J i l fübfifterefciret, Al Ó OM eíTz;fi caufam appofltam non reverànon promitteret , verüm etiam, quan- li dmodümtum dó ipfo actu pro mittic, quema f?ï fitá causá celebrato,quo exmatrimonioappo hez lib. «. difp. 19. 9. 2 M propterea tefte Sanc de Matrim. Quod cau fa adjecta falfafit, có- nto contra- T quodhzc, utporead quam inte hentisprincipaliter reftricta reg ulariter non &l* pet 0Z eft, cum error circa períonam, aut m nzconditionem folüm,non error qua litatis j accidentalis matrimonio obítet , pro non l adjecá regulariter habeatur, Jure nature non j irritatur, nec dirimictur, cum ex »ed. l, $. 8. jl 2. L. 65. f-de Condict.in deb. u bi fequentia ex- tur , audiuntur: Id4s6q92 quod ob caufam | d4 djuta abeo putavi , lig:gt psta quod negotia mea 4 509 j é52 &et o as il son ft fattum: quia donari volui, quamvvis fal- (ia ] 0 mibi per[uaferim: repeti non po[fe, tum ex princ. gpau $. 31. Inff. de Leg.$.2.1,17.$, 6.1.72. deCondit, " €& Demenfirat. ubica, qua fequuntur, depre- j henduntur. /org? magt; legato falfa caufa adjee- ral za non nocer. falfam caufam legato mon obeffevve- yo viusef] : quia ratiolecandi legaio: id cftactui le- cot gandi, eóquódlegatum non tàm ex illà cau- " sà, quàm ex liberalitate legantis primó pro- cof ficifci credatur, zen coberer; ni fingula hec u figmentaeffe, & ut legatum irritetur proba- NU tionem caufamadje&tam principale objectum |c fuifle, quà factá hujufmodi legatarius doli tul mali exceptione modó fübmovetur. f5 $. &. ty.l d. 1. 72. heredi peflimé imponi, affeverare ve- lis, patet, fit; Ant Ngtur.confeq. paritatem & difparitatem tuiple jam enucleare pote- üd ris. Necmoveborfiopponas: ftando inJure üt Natürz confenfus hojufmodi tantüm — vo- P lantarij, quantum ad obligandum contra- (. hentem neceffarium eft, non habet; cum u deceptus, nifidolotertijad confentiendam indu&us eflet, confenfurus reverà non fu- 4 iflet, erroráue voluntarium tollati ergo: " fed ex Conrad, & Medinz fe&tatorib us fo- lummodó quzram : An hujufmodi emptio Y venditio ftando in - Jure Civili valeat, nec ! uet Siprius quód f fideles eorum A(fecla ef- fe eudb o gt 653. ') !'J; fl | fe vclint, affirmare tenentur: nonne ideó , | quia Jus Humanum in commune . bonum Li', contradui hujuímodi nihil impediente , Q quod voluntarium defit, vim, ut validus ' l fit, tribuit, fed quzío! quomodà Jus Hu. manum , ut adusaliquis, cui confenfus. & h; ll; volitum deeft ,'"comr'a&us fit, & uti Medina iM contendit , in conícientià obliget , face- N re poteft, nifi, quemadmodüm. in quafi T. contracibus contingit, confenfum fingat? ergone hujufmodi emptio confeníu fi&o "s j conftat? ergo emptionem venditionem con- 1l ] tractum verum eíle contra expreffum tex- tum ff». $, 2. In[i. de Obligationib.jun&. princ. '. J.de Obligationib, ex confenfa . abíoluce fal- ]Il fum eft. li y.ll!, Emptio venditio ftantedo!o ac- L j W cidentali tàm ex parte emptoris, quàm ven- ditoris, absque eon(enfüs reciproci injurio- n sà extractione, qualis cafus $. sr. 1.5 7. ff de C. E, exiílit, inità Jure praeisé INatura nec A i irrita , necirritabilis eft, E .Prob, lbicunj; non involuntarium !U acuale, nedue confenfus injurid eompartis 1 extortus, fedverus mutuus de Re& retio &c, exiftit, ab omni & fingulo Jure pofiti; vo przícindendo, czteris paribus emptio bllgs. i— vgndiuo pcqpf: irrita, neq.)q,ä:l reícindi eXi« ; 654 535 o gbob an exiftit; fedin mea Hypothefi nequéinvolun- n tarium actuale, neque confenfusivjurià com- :,'((l 151& partisextortus, tutm quod ex utráque parte fÍcientia exiftat, tum quod circa pradica- UmdF tum accidentale íolüm fit, fed verus mutuus at tum dere & pretio&c, exiftit:ergo. -&.1V.. INeqat dolus accidentalis inci- yolt dens íeu concomitànsà quocunque prove- dde niensemptionem venditionem Jure N atur i qont irritam reddit. Prob. Stante hoc hanc rem pro. hoc settiO pretio permutare veré confentitur, neQue j0ip confeníus per injatiaánà, quae juxta multos cauía nullitatis jure Naturz. eft, extorque- " ( o tur, licet ipfa determinatio pretij ante con- i tractum injuriosé. extrahatur, nequé hze emptio venditio hoc certum & determina- T tum pretiumpro hác re exíuá tubítantià re- quirit, quemadmodüm apud omnes con- ul [ if [tat; ereo, Prob. Ant, Parsinnocens, fit, quód u dolo eó, ut majus pretium zquo definiat, t 1(//4 deducatur , attamen voluntas ejusad emen- dum, vel vendendum non dolo allicitur, f 10 fedíuá fponte ad hoc, vel illud'accedit, & quantumyis, ut tantum |pretij pro ré dari jí X romittatur, dolo fiat, attamen , utcontra- » dolo non Eg; 4 a:tur', ematur, aut vendatut 1^ ; ; äæoææ 655 | h ! diverfa quippe funt, fj i2 boc ipfo ut emeret, jalll circum[eriptuseft, med.princ,l.o ff.de Dola ma- ? jo, & fi vendttor dolo fecerit , ut rem pluris WE enderet. princ.$. 4. l.13.f. de Actionib. empt. ( vend. Cuminpriori per ipfum contrac- t tum, in pofterioriveró in ipfo. contra&u, DA Wv volenti enim injuria non fit, ladatur; ergo, x. V. Nedueob dolumaccidentalemin- | cidentem, fcu concomitantem, fivéab:altero contrahente per fe, fivé per alium,. five à tertio excraneo commiffum. em i Pt tioipfo Jure pofitivo irritaeft. prio vcndij . !Inw - Prob. Contra&us Jure Naturz validus li N ex quo . & Jure Civili a&tio propria .datur ; ia " ! ipfo Jurepofitivoirritus noneft. /,s. C. de LL, 7 | fed fé quisafftrmavit , minimam e[[e bareditatem , i Q ita eam ab berede emit:non eff de Dolo actio, ..... ! eum ex vendito fufficiat, princ. l9. ff. de Dal. M y tial.fin.S. $. L. Xs.f. de AGE; Empt. i Vend f8 venditor dolo fecerit., ut vem pluris venderet: j guta. de Arzificio, mentitus efl , aut de. Peculio 4 empti.eum judicio teneri, ut praffaret emptori , : quantoplurisferuum emiffet, [rita peculiatus fuif-. j fet » "vel. eo. artificioinfIructns (f camen hujuf- 4, modi decipiens yel Pretium, vel Kem ipfam j| reftituere, & Rem, velminus Pretium re-. || Cipere potiüs malit, auditur. Brunnemann ad, hA. Cod, dzf Hared. vel aci,vend, sm fin, pum. .. -il ! Í E^ Nl t 646 dtam o dbdb il 3. imó Covarruv. princ. Num. 12. C4p, 4. lib. ;-au,ïcd 3. tam.2. Fariar, Refolut, Àn. hoc omnes con- venire afferic; quem proindé Molina, cum g E ! illum oxm, 2.trac£. 2 de Jur. $ Tuff, difp. 252- yie p£ 414: litt. B, pro contrarià fentencia alle- xl at, fideliter non citat; cum, quia Rem T. vel pretium tradendo , & Pretium, vel Rem iterum recipiendo hujufmodi decipientem, jprt Jcmf utpote qui non ad augendum pretium, fed T ad damnum illarumreparandum folüm prz- gt cisé obligatur, fi decepto ex re emptà nul: ii Jaalia damna orta fint; liberari, Jure Naturz gt certum eft; um quia à Molina 4ic. /or. al- m legata non ftringuno cum juxta modo dica hre in Jure Naturz przcise ftandoin arbitrio de- um ceptoris ex propofito, an, quod füpra pre- m cium rigorofum acceptum ett, reftituere,vel r illud, quod minus pretio pio datum eft, fu- peraddere, an ipfam rem dato pretio vel re- n recipere , aut'pro pretio reftituere velit, fi a- liud damnum ex fuo dolonon proveneric; tf n efle, juxtaomnescertum fit; & quis JusNa- turz hocinfavorem dolofi directéaliquid fa- b cereabsáue injurià, quia aliquemad plus, UT quàm obligaio fíua íe extendit , non | ii compellere, nonfavere; fed Jusfuumtribue. re eft, reprehendec? cum, fit, quod decep- fff : l: Qus, qui veré confenfit; nec privilegio quo- & lam ' d) i 657 Gb dbdb » dara Jurispofitivi municuseft, non confen- dente decipiente utroQue Jure ab emprione N iV tecedere recté non poífit, attamen decepro- 0.5'1, rem invito decepto ab emptione rceíilice h xofíe non fubfiftat, 5 vel enim decipiens , hi lu l pofteaquàm deceptus a&ione empti vendi- E ti egit, vel antequàm , à contradtu refilit? Ms E fi prius , quia ad alterutrum ob obligatio- n nem bicipitem faltém virtute egit, invitusra- À.j tionabiliter efle non poteft; fi pofterius , UH contractüs refolutio , an videlicet damnum x "h injurià illatum condonare velit, necne, à l-ï l voluntate decepti adhuc pendet , & fi hic " illud condonat, decipiensutique contractui ftaredebet,fin minus, quia, qui finem vult, um | y c( & media velle debet , hocipíoin refolutio- « nem in eventum eonfentire debet ) $. 4./.15. MW tl[' ff. de A. empt. G- vend. ergo. " &. VI. Dolus accidenta lis ab utroque contrahente alteri reciprocé adftru&tus emp- -?1 T' (h tionem venditionem ipfo Jure pofitivo irri- tàm reddit. 1 Prob, 5i dua 4olo.malo fecerint ,invicem v vS ) de dolo non agent, l..36. ff de Dol, mal, C& neu- zrí eorum . Prator [uccurrere - debebit y abutrád, ni AC parte dolo compeujanda. Fia. $. 3. l, ult; ff. de Ea 1 per quem fact. eic. . quid;fiquidem sibulacium .vy,)ql?O-. fuic : dalp inter utza'ïïtzqgiäpurgam.gapnggjqää?: t - 658 &tb o gtem m ei £F judicio , NB.. quod ex bond fide defcendit , r m dolo ex ttráque parte veniente , AYe 402 CconcE- i. dente. Fin. $. final, l. 57. ff-de Contrab. empt, jà N alterius circumrventio alij som prabez actionem, wri [.49 f.deR.J. Labeo: quque im eádem o- mu(n inioge efl. ait enim. iniquume[fe , communen malitiam petitori quidem premio effe , ei verà , ul n;, / cum quo ageretur , pena e[fe , cumlonge equum d $ .exeo, quod per]ïa'ä' geflum efl , actovem gibil confequi. $.A3. l, 4 ff. de Dol.mal cf met, ition & ut eá lege , quam ambo contempferunt , neu- ter vindicétur.fini [.39. ff. folut. matrim,. Mar- umb alan cellus enim ait : adver[us doli exceptionem, mon dari veplicationem doli. Princ.d, $. 13. l, 4. ff de Dol mal. e set, ubiper lyexcetttonem ex- um ceprio noi propria Juris, five actionis de- ülfio, feddum ob z. $. 6. 1. 72. ff d? Cond. 3; u wi Cä*'dfmün//lïdt. Ob 66 IQ ä' 4" d* /' 4—0 jlþnäl[O '6- un. Ln Li3. L 14.. ff. de Cond,indeb. & fín.$. V1 «. ff. tlj de cAutf. tut, obl 354. ff-deR. J. dum fiex- ( ceptio ibidem proprié fumeretur , ac perfe- Y cutio , quà actor experitur , legirima foret ; n cum toties 4//4 allegatione opus fic , adjuvandi [nr átforis gratiá , ac ipfi replicatio permitti de- ii beat, quotieseveziz ,ut exceptio , que primzï 4- cie jufla videtur, tamen 1nique (quod hic, fi- T0 quidcm reusex fuo delicto proemium repor- 1 Caret, accideret) soreat , princ, Infh, de Except. C1- J f. M zuNo. zX 619 G ON O ES t CADOAOS 5?*7,;. eidem & replicatio concedi neceflarió debe- h ! .I i j | , ret , impropria intentionis feu fadi, fivein- , ficiatio intelligi debei; Exgo. Utcontrahen- !^ tesà dolo committendo eó magis abfterrean- "À tur, . Nec princ. l. 10. f de Compen[arion. quia la facium legitime retratiari nom debet , licez cafus V, poffea eveniat , à quo non potuit inchoart, cap. j 73. de R. J. im 6te. ullo modo nocere po- »/; telt. ) g. VII. Dólusaccidentalis emptioni ven- Safg?m ditioni caufam dans à tertio extraneo inícijs ! n | partibus adítructus, hanc ipfo Jure pofitivo n nullam non reddit. Fiz.4, 2. ff de Proxenez, ;7 | juntt. l. 3. Cod. de Dal.mat, . . Prob. SZ miner annis victnti (,'Mfizg:, confr- *;k E - lio fervi eircum[criptus, eum veudiau cum pecu- [ lio , emptorque eum manumifit , dandam in ma- / numi[[um de Dolo acfionem. Hoc euim fic accipi- [ mus: carere dalo emptovem e?c.. Med. l. T. ff. de j Dolo zal. qux manumiffio, fi emptio ven- : ditio ftante dolo accidencali caufam dante 4 y9g tertio commiflo inira , ipfo Jurepofitivo ir- 5 rita foret , cüm quis circa rem non fuam & | Jurepofitivo perfedté difponere non pofht. SJ J Arata l1. Cod, Mand, ipfo Jure nulla effec; ergo. Sed 4 uid dedolo emptioni venditioni cau- W vt " fam d ante ab altero contrahente commitlo 1en- : e TF 2 660 * db5 o db í fentendum fit, diverfi divers& fendiunr, // Alij eandetn ipfo Jure pófitivo irritam /' volunt , fequentibus motivis innixi: //ezz re: ^ latum eff 4ápud Labeonem ,. fi. minor ciréum i Jecriptus fociezatem cojerit , vel etiam donatiogig i causá , nullam effe focietatem ,. mecinter inajores VY quidemt € ideo ce(fare partes Pratorissidem cf q'i Ofilius refpondit : fatis enimn ipfo Jure munitus 3* eff.. S.1 L. 16. ff de Mrnorib. ergo etiam, cüm; 1 quemadmodüm donationis causá focietas i* coita péf cextum hunc & $. 2, /.5./f£; p?éfotio Q s $. 24. L. 32, ff. de donation, inter vir: & uxor, nulla eft, ita & emptio venditio doriatiois .'"0 [01 causáconcadanullafit. 438 /f.4e C, E. cüim, n m ficuti focietas contractus confenfualis, bona fidei, onerofus acbilateralis perfe eft ,' ita & Ug emptio venditio,cum textus allegatus, fïqüi; qim lt dem, quia, quod dolus in contractum in- cidens hunc non infirmet, dubiocaret , JC- üm. tum rei cerceimprobandz Authoricatem Ea- n beonis obteridere voluifTe credibile noi eft, m tanquamfi nimiüm probaret , reijci non pof- v'xbwj fic ; f1 minor , veletiam major circumfcriptus ]ac fervátis fervandis emptionem vendidonem iniverit, em um vo nulla eft. pto venditio ipío ]urþ p'oüti- :';rcn [/ Aft advería caftra fequentium quidam L] )j uent . U&q tclum 'hOc,cmz'üüm inftando retorq LÀ quem- t dbeb o db 66I ; | L Hl l uemadmodüm in exiendo , có: vendende ,matau- 1 l valiter conce[fum eff , quod pluris fft , minoris e- j " mere , quod minora [it , pluris vendere, & ita hh. imvicem fe circum[cribere cc, S, ult. L.22. ff. lo- l ! cat.condact, ergoin emptione venditioneille, Mp qui rem , qua minoris eft , pluris emit, & 377 ug pluris eft , minoris vendidit ,. circum- l]7 (cripcus dicitur;ergo & ille, qui plusrei, qu.'::lm m alter operarum , aut plus operarum , quam 4 alter rei equalis lucri gratià conferre promi- uf fit, quia 4t in locationtbus quoque , &* conduc- i tiopibus Jurts efl..— Finis dict.S. ult, l, 22, ff. l- n rat, condudl, in focietate circumfcriptus dici- (V H,W( tur ; ergo,fi verba 4.8. z. /. 16. proutjacent, " 'æ ftri&é fumenda , & de dolo accidentali in- zi telligenda fint , de dolo incidend pouüs, i m uàm caufam dante intelligi debent , & quia $. 4lleg. de dolo incidenti loqui , atqué JC- " C tum Llp. rei certe improbande Audorita- n tem Labeonis obcendere voluiffe, jam non horl w rancüm credibile , fed & certum eft , cclum vibratum refiliendo ipfos arcu emittentes ledit. U uidam d. $. 1. [ 16. ff. de Min, obícu- L J rum 4d $.3. L 57. ff. de C. E. clarum re- ferentes , & illum perhunc , quód videlicet dici.S. 1. dedolo quidemaccidenrali, fcd ex j utradue parte ftante loquatur , acque ficuti u hic emptionem venditionem juxta 4. $. 5. l. at $T. ^ DA ÀN f / ó s. a2 g/t::',:l': E LU CM h- MV d 1 - !/ » Er d : jta & fbcictaccmjuxä d $d. t xc:'jf Vi'gvi ii J uris pofirivi annullet , interpretantes & ex- j ' j Z icantes illud declinanc. [ rl U mfx*;w Quidam hujusteliimpetum abAntacho- "o niftisimpreffum , qui absque hoc remiffior t cít, abfümentes, illud , uc fe contra alios & j ( uft Jure fcripto defendere poffint, dum Alleg, $, 20, Jj r. L16. decAMinorib.hac ratione convidti: quia ji d ]Ctus fcribendo : £ misor circumferiptus focie- * quem tátem cojerit , vel etiam domationis causá , nul ( $: | [asm effe [ocietaten, mec inter majares quidem chc. grnpml reipsà dicit; quemadmodüm , fi minor, vel iU etiam major alteri res fuas, vel fructus inde ml obvenientes communicare tantüm promit- d i tat,, alter veró neque res; nedue Operas, ne- fl que aliud quidquam lucri communis gratiá m in commune conferre promittat , focietas ur non eft, cumconfenfusad focietatem omni lY Jure requifitus defit, itapariter, fi minor cir- n cumfcriptus fociecatem cojerit , focieras nul- dle. lae(t, quum confenfus ad focietatem validam . * omni Jure requifitus, quod nifi de dolo fub- àk ftantiali rcClé verificari poteft, defit, de do- /. |/ lo fabftantiali intelligunt, ne, quia priornul- QUi lo Jure , pofterior vero Jüre Naturz fubfiftir, Qat abfoluta paritas focieratem donationis gratiá sl jnter & focietatem doli mali ínitam peífime vil fiat; lubcn;cs,,fufcipi,unce II. (ESEO O c"ïvüä ; TL Societas, [idola malo aut fraudamndicau- N sá coita frt , ipfo Ture nullius momentieft, $. s. L. U 3: ff. pro[ecto. Ergo. Sed. hoc fundamentum tam firmum non eft, quin ab adverfarijstitu- u bans fieri non poffit ; ceorum enimaliqui fo- LT h &]h cietatem dolo malo in ordine ad. tertium , fca fraudandi , & fceleris causá, ac eoani- du mo, ut occafioneilliusalij fraudarentur, coi- NI]W W tam, atqué adeó fine improbo contractam , 'tm"n uemadmoduüm 7ei turpis aullum mandatum J n ff- Mand. flagittofe vei LU lf eff.. $. 3. l. 6. $. 6. bxx emptio ullas vires non babet. $.2..L.35. ff de C.E. MT & univerfim pacfa , que contra leges , conflitu- tionesque , vel contra bonos mores fiunt , nullam im: babere , indubitati Turis eff...[. 6. Cod. de T d Paciis, ipfo Jurenullius momenti effe 4,$.3. 1 folümaffirmari , necparticulam asz, ibidem J disjunctivam , aliàs ipfi vel immediaté com- 21 ma vel mediante dolo malo alia particula dis- junctiva precedere deberet, (ed explicativam llïl effe, atqué idemac /eu, frv2: fonareconten- dunt ; moti : refolutio, Z. $3. L. 3. obfcuri àlegealiquá, aut Jureclaro defumi debec;in l. veró 57. ff. pro foc,. pofteaquàm legibus , " quid ftante focietate conferri debeat, an ex Y Yi malcficijs quacfita , quid fi collata fuerint, cu- i jus lucrum fit , ániterum ea pro libitu recipi u pofinc , an , fi conventus focius delinguens FCrk Tt 4 1 664 rem unà cum poená auferre poflit; &'quzm.l )d do, an, fi infciente focio in focietatisratio- fuufn' ycn nem hzc contuleric , an fciente , an manen.|i [v j ( tc, an diflolutá focietate, in anterioribus qua- ! cuor legibusfatisexplanatum eft, zec prater- & « mittendum effé , Pomponius ait : dta demum Po(ï tus| boc effe verum ,. fi henefe eh licita rei focietas cotta (it y. caterum ff maleficg focietas coita [it, elle 2 Fa Àu n6 [0)?)!. ln e[fe focietatem e?c. gmemlz'ter IDv entin traditur , verum inboneffarum nullam e[fe j - faciet atem , exauditu ? confequenter , ne , adi cum focietas ftante dolo dante caufam coita, u cateris paribus honefte & licita rci fit, atta- eli men;quia juxta 4.8.3. hzc ipfo Jure nulla ef- te iU fec , & reliqua inferenda fuà fponté corruc- 17 rent, eadem , quaex/.53.54.55. 6 56.fff. pro focio in hac inferri deberent , inferri non Át poflent , ille, fi honeftz & licite rei focieras Pïlt coitafit , obünere ;fimpliciterfalfum fit, par- n ticula au£ in 2, $. 3. non disjundliva , fed ex- M w plicativa effe.poceft. n Czteri , quod particula aszin 4. $. 3l. 3. u disjunctiva, & refpeétualterutriuscontrahen- uum intelligendafit;admittentes,focieratem dolo dantecaufam initam 3 nonqu*idcm quo- & ad fubftantiam , quafi ex eádem 'contractá TV nullum plané Jus acquireretur , ac nec ulla obligatio confürgeret , fed, eóquód decep- L tori f &t odb 665 ï'g; )! sori ex hujufaodi focietate nuüllum Jus fir- Gdj mum,ftabile , & efficax acquiratur , decepto- ué nulla obligatio ponderofa , ac gravis , d auà dolofus mediante Pratore. pracipiente d T & cogente promiflum fimpliciter obtinere offit , imponatur, fed eojubente,fi decep» h- wspromifï'o ftare nolic , & (ocietatemnullam 'T TM efle velit, medianteipfiuscontractus reíciílio- hh ne debité fa&à , & Jus fuum amittere etiam n invitus Cogatur , quoad ieflicaciam & .ex- 30'3' r adionem , quema dmodüm J. 22. ff.. Quod T met, cauf. quidquid ob hanc eaufam faàum e(t, nullius momenti efle dicitur., ipfo Ju- re Civili nullius momenti effe ibidem infi- N nuari refpondent , corroborati : .44ia (ides j pona (intellige ipfum judicium bonz fidei. [:01 n geäis, quamvis , qui Argto 1.7. ff. de negotif. ) -priori cxplica,-tiom iní iitunt, ly bona fides eà ficatione , inqua limpp. Dioclet. & A an figni " .Maximian Z 4.. C. de 0.* A. dum bonam fídem ip contraciibus ( cam bonz fidei, quàm ftric- accipiunt, N ti Juris )cozfiderari equum ef; ajunt, elicetanimiin co ntrahen- a l pro finceritate vid omnem fraudem , dolum, nl do, quatenüshzc *& calliditatem exe ludit, quem infenfum & Iu j i ab allegatoribus ipfis , quiailla biceps, & u- h .miverfalis ratio efTe debet; accipitur, fumant) M contraria eff feaudi &* dalo. Fin. d, $. 340 3. ff- ( l Tt; pre AO 9- é66 äy'o CAOSCÁO | prefocia s fed eatenüsquatenüs ex tali conz , :q]PfO trácu deceptus effieaciter irre(cindibiliter | )'Cü': -obligatur, & deceptori Jusirrevocabilequa- g ritur, illi contraria folüm eft , nonitem ,fi od lioc illi, qui fraudem non commifit, tan- . « tümquzratur ; ergo. C&ïc) 3 "HI. Etquidemfolidiffime: //;inoran- rat nis viginti quinque confilio fervi circumferiptus , |ren f eum - vendidit cum peculio , cmpt-arquä eum ma- bilo pumifit . dandam 1n manunil]ums de Dolo aclio- idom sem. Hoc enim fic accipimusy carere dolo emp- dant ^ Vorem yut ex emptoteneri non po[ftt , aut. nullam qntef eje venditionem , fi in bac ipfa, ut venderet , d eireumfeviptuseft. med.1.7. ff. de Dol.mal. fed TIUPE diveriimodé : Alijin verbis finalibusrecita- ij* ti textus omnem fuam vim collocantes fie $,U argumentantur.: omnis venditio , ubi ven- d ditor inhoc ipfo, ut venderet, circumícrip- d tuseft, venditiodolo caufam danteinita eíl; tmpw led omnis venditio, ubi venditorin hocipfo, qon ut venderet , circumfícriptus eft , ipfo Jure pofitivo nulla eft. Z, zex: ergo. Sed his ex Efn] d parte advería in(tantia fequens Áir ( - --- Nec emm.lex equior ulla eft , ricsf quáam . nects artifices arte perire [uá.) (b D7 opponitur: Hoc epim frc aceipimus, careve dolo Ó, Bul E gmytoremf utex empto teneri wom. po[fits exg Til f nX :» d — 3,*-3 *e g 667 IY [7 cmpcor' dolo non careat, ex em'pt'o"t'äncfï j li oteít; nam ob quam qualitatem abfeüterà ld.tx'.l*.' alicui poffe negaiur, eádem exiftente hóc lt concedi debet; ergo: ergo. Necfi allegata verba de dolo incidente intelligenda folüm Ua effe, refpondeatur, fubterfugitur, fiquidem, 1 praterquàm, quód texui; quemadmodüm legentiapparebit, in contexcu loquenti ver- 'M"n h "n baíollim antecedentia, &fubfequentia, non Blwl idcm allegasa intermedia de dolo caufam TU danteintelligendaefle dicendo, maxima vis inferatur, eadem, eó, uc re ipsà verum non W ádfignificent , corquentur; quia, quód mi- UW VM bl nor, quando confilio manurniífi dum fervi y utvenderet circumfcriptus , ab emptore ve- ró, ut minoris venderet, tantüm perfuafus / , eft, a&tionem doli contra Manumiffum non MM n ! habeat, verum non eft; Equidem, cum ab P, L b émptorcid tantüm, quanti hic minoris emit, confequi poffit. $, 4. ? 5. /. 15. ff. de Adt, ( j" y Empt.c Vend. quanü fuá (errum non vendi- p difie intereft, adtione doli contra Manumif- füm perfequetur; cui non tantüm todies, quo- tiesquafi res alto mado ei, ad qu em eares pertinet, ^ félva non effe non poteft. princ.cit. [. 7. [f. 4 Do- "n lo malo. fa. $. um. 1 7. ff. de1nteg vefiitut. ve- rüm etiam, fi velleso fivà adversü m dolo- J jl fumipfum, five alium alia adio; qu«& inanis FEN cít, 668 j et, & pronullà habetur. /. 6. ff esdem. com: tat, vel res nedsab co , adversüs quem do- g iï:: ! )) qw * queritur, neque ab alio , ficuti hicillesa a- licer fervari pollir. fzis A. 5. f-. eod. c? argto, $, jj mpdk g£. l, A. avgto, L.2 3. Cf 4- f-eod. locus eft. przz- tereunt, quod, quo Jure verba recitad. tex- N tüs priora dolum dantem caufam, media ve- noti Rn ró ut incidentem importent, trahantur, co- dem, ut illa dolum incidentem, hzc, ut do- (ublt lum dantem caufam fi tur, gniflccnr,compciii pof- fint. jd . Alij textum integrum allegatum prd obti fundamento habentes fic difcurrunt: in Z, /. 7. (o]i fi minor in hoc ipfo, ut venderet, circum- u tioti fcriptus fit, venditio nulla dicitur, nedue fi ob particulam alternativam auzibidem pofi- fioff tamcum Bechmanno ad ez. /.7. z. 14.ibidem Qonc vendicionem non fimpliciter, nonabfoluté, gOIU fed comparativé ex parte decepti, fihic actio- qict nem quandi minoris intentare nolit, & hanc " nullam efle velit, nullam dici, fecüs valere u refpondeatur, vislegis declinatur; quia, fi il- hs la fimpliciterirrita non foret, deceptus actio- nem exipío contradtu, fi huic infiftere vellet, A haberet: Achanc. non habet, cum inZ. 4,7, i adione doli, cui ita demum, fi remedium l0n aliud, quo deceptusfibi confulat, reliquum bt 4- hi 1101:1',692.,' Jfocus eft,6. z. ] 7. ff.de In i;?teg. $. L 3 665 ! db o hs Ü " u l. x princ.d.l.7.L9.ff. && L. 2. C. deDolo male juvare dicatur, Sed ned; hoc tanti ponderis o l r."l cít, quin à contrariz fententig fectatoribus tolli non poffit: pofio enim, quód hujuf. h L h modi venditio ipfo Jure irritafit , ned; ex eà- umk dem, filasus illi infiftere vellec, aQio detur: m -MZ nonne jam fingula in eodem ftatu perma- ! IN nent, &idem, acfi nihil a&um fit, étt; ned; n.:'ï N "h fubfequente traditione Dominium transfei- M wy,ï tur, nedue tnánumiffione libertas datur , ad quid ergo . 7, a&ionem ad indemnitatem d obtinendam ei modó concedit,cum illam ip- L 4 foTute jam confequi poffit. arg£o. 4 3. €. 5i adv. libert, ? & eftó quandod; ratione tradi- ul tionis damnum aliquod innocens paflus fit, nonne aliud remedium , rei fcilicet vindica- j tionem , quo fibi con(ulat, ipfi fupereft, er- ^ orurfus & quidem juxta ipforumet contra- dicentiuni f&áperiüsallegata actio doli, utpo- tequa tantüm , cum alia nulla competit , caus cognitá permittitur, l, 2, C.de Dol. mal. locum «t habere nequit, Dicunt pofzge. Nam hujufmodi leíurh A&ione doli ' adjuvari i2 fíz. med. d. L. dici " negant, quia plures cafus; qui fecernendi, non confundeadi funt, iz Z, /, decifos cre- il j dunt, & quidemjuxta quosdam tres, quo- j "7 ac- rum primus deEmptore doliinício,Con:ir (u * as 676 CADEXD O. db tu executoui. inandato & .Manumimo—ne . | j d fubíecuta;cft, && &ionem doli adveríus de- , eeptorem manumiflum locum haberereáé k tb dicitur; cum Minoráfervo per fa&um ,quo FT. libertatem meruit, ex quo hic conveniripo- ; teft, ]. 3. C. 4 ferus ex fuo faéio, chc.ijutia. tus fit; hzc injuriaautem non actione emp- i ti venditi, quia adveríus illum tanquam tet- ert; tium decipientem, non contrahentem adio usta! ex contradu defcendens competerenon po- « em| teít, non alià non famosá, quia hzc ut ea- n j dem minori confulatut, eontra hujufmodi upt, tertium decipientem in Jure noftro inveni- mitto bilis non e(t, reparari poteft; nec eft, «ur ditoti follá contralientes propter alterius. delitum re- torem fciffionem contractüs pati debeant, imó fi us hanc pati Jam etiam velleat,quoniam adver/us nl libertatem minori à Pratore [ubrueniri impo[fibile aol eft. $ .6.1 9. [f. de Minorib. ffn, d. l. 7. e$ 10t. tit. i C. fi adverj. tbert. non potlen confequenter jtar. miuoris indempitatià Manumiffo fcilicet fartiea- ) d& , quatenüs juris vatio permittit , aciioue doli ml confuli debet, L. 2« C. fiaaver[. libert, Alcer de Commi emptore doli conício, contractu pariter im- locc pleto, & libertate rité fecutá. tacité faltem (uoc ormatus eít, & actionem non doli, utpote ^tdu remedium ultumum, fed venditi, ut vendi- in- n tor indemnisfervetur, contra emptorem fti f«ïnirm 671 T dbeb o db i j ftitui poffe infertur , quia hic quanti vendito- R ris venditum , ac Manumiflum fervum non HPp d L] fuifle intereft, omnia videlicet detrimenta, Vn mwm ua ex venditione hujufmodi venditori or-, ta funt, quzd; ex indé venditor traxit, re-, v*&w LU k* parate,argto fín. , 1, L. 48. ff. de Minorib, med, ]. 13. ff. de Acf. Empt. non contra&um refcin- Aäm i " i M dere , libertatem datamrevocare, hzec enim d juxta jam di&a revocabilis ampliàs non eft, ex empto tenetur.argfo sed. 1. 7. ff. de Dol. d m mal, Tertius de emptore pariter doli parti- L eipe, contra&unondum impleto, & manu- i miffione nondum fecntá procedit, & ven- , LUA n ditoriactio.ex ipfo contra&u adveríus emp- torem dolipartcipemad diffolutionem con- L tradüs conceditur, quà inflitutà contractus p reicinditur, & vendicio retró nulla eft, de aM quo illud: auz- nullam effe venditionem, fé. ín ! boc ipfo , ut uenderet , circumferiptus eff , esau. " ditur. "m i 'Juxta Alios duos, quorum alter deDoio j incidente ab ipfo : Manumiffo . tum. fervo " commiífo, contra quem fi emptor. dolo l'w hoccareat,itaut ex emptotencrinon poffit,' acio doli adid , quod jufto pretio deeft fup- d plendum conceditur, argto. $. 44 L. x. princ. l. ) 7.6 9. fs l.2. C, de Delmal. S.un. [. penul. ff. j e A. fie In integ.re[lit, $. 4. & s. & 13 ff- d Em;zi.' 672 ebib octes Empt, & Vebd. Alcer.de dolo dafite. cau- 'MM ]yo l. ( fíam, quem hujufmódi emptor admifit, cu- jusemptio non tàm ratione doli ,:quàm a* j lt tionelibertatigs danda , utpotecontraquaam; gl ób jura modó fupra állegata deceptus refti-, m cïil tui non poteít, null äc&, loquitur ; Íc offe. ginet runt, fignet IV, Male fidei ériptio irrita eff. m&d. Á 1. mak C. de Refcind. Fend. atquis ergo. Sed nec "? Qu I hoc illis, qui coritrariz fententiz funt , prz- nfOrO terquàm, quódfupra de metuhuic cextui fa« joncl tisfa&um fit, noéet; velenim /y.mále fídei €à yuva in fignificatione , quà7i/ 6. lib,2./7. accipitur; o art as L. $2.ff. de C. E. aperté refragatur, Vi velin eà, ut dolum,fraudem & calliditatem g. involvat, & tota a//»z./. 1. utpote in quánul- sinfir la mentio doli , calliditatis ac fraudis fit, re- u clamat, velin €à, ut emptionem cum detri- v mento venditoris initam impertet, e2 702 ££. « C. de R.F. inquo Dominium tali Venditio- (Qrur) ne transferri, & $.4.4, ó. de Minorib. .3, £. nf 22. [f. locát, cond,. i quibusid Jure permitti Qept afleritut , infurgit, cobfequenter , ut cítatus Wt textus ftringat, alia fignifieatio excogitan- da eft, qux tameri neuciquam movebit. : Wf?g V. Dolovel métu( aegotio:videlicet ali- TM quo) adbibito, aclio quidem nafcitur , [i fubdita lil fi qui: jigulatio]it. I« C« de-Jantilib. flpulat. E em M 3071 ll B515 o ab 673 ^ l dem fobrilitati Turis obflrictus eff. med,1.36. ff. N T deF., 0. ergo: ergo, Sedàed; hoc fundamen- to fententiz contrariz defeníores ad c a api- s endam fugam ad iguntur: quia citatus textus, I üti exinfcriprione ipfius tituli patet, non u- niverfaliter de omni negotio, fed depromif- LT fione dolo quidem caufam dante, verbis ta- M Wv menfolennibus,& ftipulationi proprijs initá, quz in reo promiffore obligationemtantüm It u inforo Civili ad agendum efficacem( quára- tionehic fübtilitati Juris obftri&tus dicitur; e- "t f'í nimveró fi hujus generis promiffio do- lj E lo extorta, verbis veró folennibus concepra nonfit, actio nulla& de Jure Nature, ne ob- QW wltf' ligatio Juftitie voluntatem propriam pro menfuürahabeat, & de JureCivili, quia & ob- $^ ligationi verz exnudo pacto promiflorio or- j tz,visactionem ad agenduminforo civili effi- " cacem producendia Jure Civili adempta eft, j oritur) eftó ad 'perfequendum promiífum . inefficacem, utpotequa per doli mali ex- j ceptionem fübmoveri, & poteft, & deber ; $ parit, & producit, loquitur. W VI. 4dit Prator fimpliciter: paézaconventas W que neque dolo malo , nequé adverfus Leges , Ple- 405 biscita , Senatusconfulta ,. edita Principum , i nequà quofraus , cui eorum fíat , fat?a erunt , fer- m L ITEO' Vabo, $, 7. f. 7I. Jf de I?aflï. ergo,quemad um 674 4 ij düm paéta contra partem Juris Civilis Roma- MM niinita nonfervat, ira & pacta dolo malo ce- " f lebrata; aft pacta priora, quia funt ipfo Jure À l. nulla non fervat ; ergo & pofteriora; ergo, qux Sed nechochucusó; contrarià;ac adversáviá cotf ingreffos, ut hác canquám. Regià impofte- furg rum incedant, movet; quia , eftó Pretor, fe pacta, quz non dolo malo, non contra " bonosmores, non contra partes Juris Civilis !c&( inita funt, fe fervaturum fimpliciter ajat, at- a tamen hac ipfa (fe abfoluté fimili ac eodem plané modo fervaturum non ait, quoniam sf dam nuda, quzdam le- ille;, cum horum qu& utb gitima, quadam in continenti adjecta fint, [ cadem . vel exceptionem. fjs, $. 4.. 1. 7. ff- de ibit Padf. vel condictionem ex lege.7or.tir, ff. c$: C. "Wt de Cond. ex leg. vel aCtionemex ipfis contrac- ORU tibus, quibus ex continenti fubfecutafunt 6. n ff princ. $. 51 7. l. 13. C. de Pact. dando.fervat; confequenterPratoré pacta dolo malo & con- n tfa Jus inita fimpliciter zquali modo fervare t non velle , fed hzc, utpote contra Jura in- f0. tentata tanquàm irrita, illa veró non tertium W fraudandi causáà celebrata, conditionaté, fi J at deceptus hoc intendat, tueri nolle credi de- EUH bet, quod exverbis cum $, 9, &$. u. &. ARA NI f de PCf dolo smalo ait Prator pactum fe non ferva- Ti iruum féve autem ab . initio dole malo. pc- Íum M 675 & Gdb o GOCD 4 ! i, um facium eff , five poft patfum delo malo 4MAL t 3 aliquid factum eft , nocebit exceptio gop- zer bac verba: neá, fíat, cum L. 10. C, de Ex- cepr. ubi pa&tum dolo initum exceptionem quidem parere, ita tamen ut replicatio, quà n commentum fraudis repellitur, ulterius con- ! u furgat, dicitur, fatis c'olligitur.. VII. Dolus bonz fidei contrarius eft , fed contraria fimul & íemel eidem fub- ecto inexiftere non poflunt juxta audi- ia in Philofophià ; ergo eidem emptio- n venditioni bona fides & dolus in- u exiftere non poflunt ; fed hic eam expellit; ] ,1 "M aftbonafides proprietas quzdam emptionis "d venditioniseft, cum efle bonz fideiex ipfius m fübítantià fluat; ergo. ftante dolo caufam i dante proprietas quzdam emptionis vendi- donisabeft ,atqui proprietate, ut qua ex et- fentià neceffarió fluic, abfente, & fubftanti- am abeffe neceflé eft; ergo: ergo. Sed qui al contrarix fententie nomen dederunt, tàm : hebetes & vecortes nonfunt, ut hocadftruc- | to Straragemate vel pociüs Sophifmatefe ca- J pi permittant. vel enim bona fidespro fince- titateanimi im contrahendo quatenüs hzc " omnem fraudem, dolum ac calliditatem ex- l cludit, five pro animo fincero & ab omni i fraude immuni, quemadmodüm 4 4. C. 4e H Q,C- A, Quo inferfa eriam de eà, dum do- J Uu 4 lum 676 dab o deb lum bone fidei contrarium effe dicimus, lo. j// quimur, fumitur, atduehac& fallacia, calli- g&us ditas, ac frauscirca idem fimul & femel ver- jjie fari nequeunt, fedalterutrà exiftente, alte- pbà ram neceffarió abeffe oportet, fibi diredé jf contraria funt, in emptione venditione ed-j ». am alia aliam neceffarió expellic, & invicem py circaidemfocias effe impollibile eft; aít hac yili non tantüm de dolo dante caufam, verüm e. 5 ( tiam de incidente affirmantur. Idcircó tum yjio! quia dolo tàm concomitante, quàm antece- yrti dente emptionem venditionem irrirari , :ti- qun terdue enim bonam fidem, id eft: animum rj fincerum, & ab omni fraude immunem ex » ( parte decipientis circa illud, circaquod hic a- «( it, excludit, & expellic ,fequitur; cum quia, jiá cum jJus noftrum hujufmodi bonam fidem lt non tantüm in emptione venditione, verüm- |;| 4, etiam in ftipulacioneZ . 4. C.de 0. & A. de- jj fideret , fi hujus generis bona fides forma ;5 denominans,ac altqua proprietas emptionis Mtt venditionis eft, atquéhanc concomitari de- r j bet, quandam etiam proprietatem fLipula- tionis, illi aflociatam effe, haac & contrac- H tum bonz fidei denominare, atqué dolum At quemcunqué non (folàm emptiooem vendi- N tionem, fed etiam eontra expre(Iani textum tln med, $,. Inff. de Except. ö-l 36.f- deF. O,Cla. ,: i n u oO o REO 677 (Jl l Qid. de Inut, (Lipulat. (tipulatonem , quz con- n M tractus (Ericti Joriseft, Jurepofitivo irritam reddere concludi debet; nimium, & . nibil ï probatur. Vel bona fides juxta fentum Prize, L 31. ff. depo[it. med, $. ult. l, Yx.fff. de Acf. empt. $. 2. L o2. ff de Ffur. d fruit. ffp, l. 22.. ff. de Y Donat. princ. l. Yv . Cod. de Pact. fín. L.3, Cod. in MdL) L quibus canf.in integr.ve[lit, non ej necefj. Princ, Y w l. 3. Cod. de Reb. cred. pro benignà interpre- tatione judicis defe&um & fimplicitatem partium quoad ea, quz ab ipífis forté omiffa, 13 attamen przítari zquafunt, fupplentis, feu * pro poteftate judicis laxiore ex xquo & bo- " nDno.c "Y i uantum alter contrahentium alteri m pracít are debeat , eftó nihil de eo inter ipfos /& vela&um , vel nequidem cogitatum (it, mo- A dózquitas id przítari poftulect, zítimandi, y $. ouiz. Imft. de Oblig. ex con[enf. princ. $. penutz, W Infl. de Locat. Princ, $.30. Infl. de v AU. princ. | L s. ff. de 0. cf- A. tantundem enim in bana fidei j Judicys officium Judicis valet , quantum in [fi- " | palatione . nominatim ejus vei fatfa Ipterroga- j! 'ie. L7. ff. de Negot. ceff. à quà quoqgueé ran. ir j quàm à termmo , ne conventiones fingulae 4 contra expreflam mentem JC. Pomponij ) Prigc.] 57.]7: de O. -« . & lacratiffim! no- 3 ftri Imperatoris $.30. 72/2 d7 477 bon G- /, deifint , conventioneseandem refpicientes ] Uu 5 Ju- /il - 678 j ure noftro bon x fidei przcisé falutantur, im) Arato.S. 30. Infl. de AGF. quà in acceptione j l li muütato fuppofito & in fubíumpt, primo re- IUW(! fertar, fumitur; atqué dolum inter & hu- di bonam fidem ea contrarietas, quz 1[3 julmo ! il hanca b illo neceff;rió excludat, & vi cujus J j Ágjlt fimul ftare non poffint , non intercedit, fed , hzc illiinfenfa folüm eft, ac eundem, ne de- ( tía [ua fit. lucrofa , deceptis ; cipimtibw z ali. zmplz'citas dam mofa. Princ.l.1. ff de Dal. mal, ol inodis omnibus ; inter quosobligatio efficax ( ml ex parte dcceptoris præemineg. Períequi- n o tur, : polki' Alij Emptionem Venditionem ob do- lum caufam dantem initam ipfo Jure po- ii fitivo irritam non efle , fed ex eàádem obli- jj gationem taminforo confcientiz, quàm Ci- j vili oriri , efficacem quidem , quà deceptot i. contractum fervare tenetur , fi deceptus hoc jj velic , inefficacem ,fi illud hicnolit , eóquod ij deceptor deceptum , ut emptioni venditio- ij ni ftec, efficaciter adigere non pofhit , fe- od quentibus exrationibus contendunt. Dolus emptoris qualitate fati, non quantt- j zate pretij aflimatur : quem fí fuerit interæj]ï[fä lanr vobatum ; non adver[us eum , in quememptor q, Dominium tran[lulit , vei vindicatio wnafita-rz: " (l contra illum , cumquo contraxerat , 13 19- fe- ii n Xe 7 Gdb o Go5 679 L Y ! y fegnum veflitutio competit. l. 1o, Cad, de R. F. ! ergo ex empuone venditione dolo dante [ 1 caufaminità dominium transfertur , cum quia n gemo plus Turis adalium transferre potefl , quam ! iP/f babet. 1.54.f. de &,7, tum quiatextuso 4 m Mi ^i ! verba: quem, fi fuerit interce[fife probatum , ' contra illum , cumquo comtraxerat in integrum !* velHitutio ( mediante fcilicet refciffione) com- ! 5eriz, de dolo incidente exaudiri non poteft; !^vtum quia ex ipsà Z 7. f de Dolo eo infenfu, *!! quo illos, qui prioris fententie func, movet,; TU "M |ac hujus fententiz defenforibus objicitur , 3! fumpta patet ; fed ex quà emptione vendi- tione dominium transfertur , cadem ipfo Ju- /4 re pofidivo irrita non eft, quia ea, qwe leze a fient probibentar , (f fuerint fatfa , non [olim 1n- f utilia , fed pro infectis etiam babeantur: licez le- P. gislator fferi probibuerit tantum , nec fpecialiter 4f dixerit , inutile effe debere , quod factum eft. Sed. fiquid fuerit fabfecutum ex co NB. vel abidquo interdicente lege fattum e[l : illud quoque caffum atque inutile effe pracipimus. Fint l. $, Cod, deLL. cap. 64. de R, J. 42 61o, crgo emptio vendi- r tio dolo eaufam dante initáipfo Jure pofitivo ; Mrita non eft. Aft quidam prioris (ententia j , ", ! inflantià fequenti fred: fi errore duc&tus id , "0 quod non debeo , folvo, modó cau (amra ad. " transferendum dominium idoneam fubefle CXi- ,' ('!/5 :J*'— Uu 4 l 680 & odb exiftimem ,' eftó nulla fübfic, aut preceffes — rit; dominium transfertur. £ef. ZHt. f €? Cod. W de Lond, indeb. ergo translatio dominij valo- W ;p rem caufz praevie neceffarió non arguit : il- loargumento non moventur ; fed hos in reci- q n tato argumenco translationem dominij fem- W per pro femper titulum anteceffum verum & validum importare non concludi , fed Hg J quando , an contractus ex fine füo dominij fidt translativus , ipfo Tureirritusfit, hec nedif- jf Ceptatur: ex tali contraQtu translatum domi- äï[io J nium fuit: ergo ipfo Jureirritus non eft , be- Ym ^f né inferri, quemadmodüm : hic contractus ipío Jure irrituseft; ergo dominiumtransla- ;Fl'aï ) [ tum non fuic.— Zirgzo [. 2.3. 4, 10. 11. 15. 16. i fl LH Cod. de Pradys & alys Reb, minorum. bené ar- «tit J l n gumentatur, folàm ftatui meminiffe opor- tCt. Y II Quod refcitdendum eft, ipfo Jure if pofitivo valere deber, quod enim ipfo Jure üm: nullum eft, reícindi nequit. Z./, », e?: 11. Co4. ob dé Prad, ej 4ljs eb«. Sed ffdols adver[ary de- llj ceptum venditionem prady te feciffe , prefes Pro- Q nfe vincia aditus animadverterit , fciens contrartum €ffe dolum bone fidei ( qua in buju[modi maxt- HU d /e copiratlhibus extgttur ) refciudi venditionem MC TWbebit, l$. ff voluntate tuá fundum tuum fílius 01 us venundedit , dolus ex calliditate atá, inlidss i'J "a emptre- | cïïn"*ö o G5efs : 681 il emptoris argui debet , velmetus mortis, vel cru- N lj tiatus corporis immiuens detegi , ne habeaturva- m Jl :a vendizio (id eft: ut ex fequentibus clariffi- mé patec, ut venditio refcindi poflit ) /ve 1 enim folüm , quod paulü minori pretio fundum venditum fignificas , ad ve[cindendam venditio- ; nem invalidum efl. L. $. Cod. de R.F.ergo. Nec àrguraentum hoc, ficuti Adverfarij fibi per- . fuadent, fequens fufflamen paátitur : quód in fpecie memoratarum legum non ipfa ven- n ditio, fed cffe&us, qui fecutus eft; quo- hiam vendiror rem emptori jam tradiderat, ac ex causà venditionis dominium tranítu- d lerat, refcindi jubeatur , atqué quod ;z c;t. dit. L.L, refcindi nihil aliud , quàm data & Ut tradita per condi&tionem finé causà revoca- rifignifice. Eóquod, quia ex venditione Jure pofitivo irritatà dominium tradicione madmo- fubfequente non rransfertur , que i düm priori. 4rgfo per l, $. Cod. de LL.aperté probatum fuit , & per toz. tiz, Ced. de Prad. cá ;lï aljs Rebus min, confirmatur , quia aliud ven- dirio , aliud traditio eft, quia verba legum infenfu proprio tamdiu fumi debent, quám- diu abfürdus , & legibus contrarius intellec- u tüs non refültar, quía Giz. , $, denudáven- ü ditione , traditione nondum fecutà , ficuri 5! l per verba finalià: quod fi Jure perfetta ven dt:f 110 M lu $4 u e82 ib o db ('-).:j Ho e[l , àmajore vigintiquinque annis : intellige- rqu! ve debes , comfenfumutuo perfectam venditionem Jmt vefolvi non poffe. ubi modó, & quidemcon- ditionaté de venditione , traditione fübíe- AU cucà quzdam ftatui inchoatur, facis innuitur, CU loquitur, illud contra torrentem Jurisnoftri M fic. idre IIL. $i quisVirgimem fe emere puta[fet,cum mulier veniffet $. & [ciens errare eum venditor iil palfus (it , redbibitionem quidema ex hác causá lnsc (l 20n e[fe ( quia ZEdiles vitiatam mulierem pro Ka yitiosà & morbità non habent) veraz tamez jl (0i ex empto competere actionem ad. ve[olvendam T emptionem ,ut pretioreflituto mulier reddatur, $ " p L11. f de LAG,. Empt,ef vend, ergo Emp- u V tiohujufímodi , cum negatio habitum prz- i fupponat , valida effe debet, fed hec ftante ! IN dolo caufam dante inita eft ; quia virginitas caufa movens & ad emendum compellens , L, qu »Omfc enimverófi emptor virginitatem precisé non HU prafüppotuiflet , friens errareeum venditar pa[- fins fit , malé diceretur, calliditate: quia fciens iunt Qu velicuit , Qv emptorem decepit, med. l,15. ff. de AC empt, Inót vend. adítructa Afuit ; cr- (ien O. ider Sedhuicquoque argumento removen- do dicendo in fpecie memorati textüs do- dt0! lum contra&ui caufam non dedifle, fed in 4J 4l cun- VOOL ; f;'ïfj"* d 683 à ! CXOC * o dhéb " eundera iblüm incidifle, ncqu& emptorem utemeret, fedut pluris emeretinductum fu- ife, eftó in allegato cexcu de augmento pre- 1;; [ tij, auc pluri semptione ne jota quideminve- hi [9 h1 admifsá hac refponfioneallegatus niatur, eft bítare vidcatur,. S. $. 4.e s. l13 eod, directe o il hi adverfarijsfacilis refpon fio fuppetit. d exítruendam do- IV. $1 quis tigna a ! M."' nt, emens, ven- i mum, quz in (e vitiosa fu dens eorum vitia fcienter r eticens ea vendit, BineL ditio actione red- Ui & emptorem decipit, ven 4. L135. ff. de If hibitoria refcindicur. 4rgfo 7e e Fend. quo fa&o emnia in integ- n Act. Empt, " rum re[lituuntur: peri ndé ,ae (ineque emptio , ne- l. 6o. ff. de A&dilitia w u? venditio interce[fiffet. (tante dolo vendi- j Edidl. ergo ancecedenter ditio intercef- toris cauíam dante emptio ven éad hocargumentum 1 fit; ergo. Sed nequ fleclis difficilisrefponfio d contrariz fencentiz a eít, nam ut adtio redhibitor ialocum habeata- j olum . concractui junt illi necefle non eft, d ),b fed in hunc incidiíle fufficit, caufam dedifle, [ modoó vendicor rem morbo samaut vidosam (ciens diftraxeri t fienim hanc ignorans ven- dhibitoriz, fed afti- diderit actioni non re "l mactoriz locus eft. d. . /[,13. Quam vis quara- :: tur, anin prop oficà fadti fpecie d. . 13. con- i' ï formi , ubidolu s emaptioni caufam manifelte e- 684. gbeb o db Atf dedit, actio redhibitoria locum habeat, nec uoni nc, hanclocum habere przze. $.. 1. ; d «,Igä 4Edilit. Edict. evincit; quia cawfa. bugus. edicti u proponendi effs ut occurratur füllacirs vendezti- j ff um , C emptoribus fuccurratur , quicunque NB, " decepti à venditovibus fuerint: ergo manet argu- ij ] mcntum.fed quo te pedes? j 144 t flat , £9 incertus quä ff /z'äz' auefcit eun- W. u t2 9 h fferui Cum 'videt ex omnt parte "viatov tter, irfe Áttamen cum viauna ipfi neceflarió ingredi- enda fit, illi tramiti, quem multivarijs devijs dad & Labyrinthis carere edoctus maxime, fi ea- | 41 0 demjuxtafitum loci eó,quo tendit, fe flede- l m re fibi videatur, infiftit. maþ Sic quia po[[e datur dvver[as reddere cau[ety. 41 Quà ferar ignoro : copiadue 1p[a. mocet. itit ! Aft, quiaalterutra opinio mihi neceffarió veni amplectenda eft , eandem, quam pluribus: lante m crifibus Juridicis vacare deprehendi, quamd; menti Legislatoris, prudentum refponfis, ac Qtet ! r veterum [JCcorum fentcntij.s propius accede- l V U l51. um remihi perfuadeo, fequor.itaqué & X. Dolus emptioni venditioni cau- T'u!?, [ fam dansab altero. contrahente fimplicitcr,, jra Cfx velineo communicante adftru&us hanc Jure a ET &eb caam 685 L,a " pofitivoipfo Jure irritam non reddit, fed & l in confcientiz, & exteriori foro valet, atque li ] obligatio in utroqué foro confurgic. hoc, ut i mihi perfuadeam, non cantüm illis, que ab / "k'r' huj us fententiz Patronis Palaone parz. 5 . oper. !n 19. Leff'. lib. Moral.traéf, Y4. difp.2.puntt, $. n. 2. de Tur. & Tufl. cap. 17. dub.5. n.51, NcilenD. Teu rl difp. ad ff. 3 .1b.34. Haunold. zom, 3. de ]ur jgu[l. zract. 8. cap. 24 controv, 1. $. 3. 2. 8&6, 8$ &* fé44. Bechmanna4 /. 7. ff.de Dolo malon, 1. Mi afferuntur, & modó fupra rcci;atafucrc,vin- cor, fed ulreriüs. Moveor: Pretor & Legislator Civilis i- deó adverfus dolofos, quialijs calliditate quá- dam obfuerunt, quzdam ftatuerunt: ze ve/ illis malitia fua fit lucrofa , vel iflis ffrs plicitas damno[a. princ. L. 1. ff. de Dolo 12lo. ergo hi 'ü illa fanxerunt, aut falrem | fanxitle credendi h funt, modo , quo ftatui deceptorum magis favent, decipientes plus perfequuntur; Sed ftante dolo caufam dante àconcrahente com- miffo valore emptioois & deceptos ineflica- citer, deceptoresveró efficaciter obligando :plüs illis favent, & hos magis perfequuntur, uàm ejufdemnnullitate. argto. fipis princ. j . 4 i M Aucd, tut. ( $.20.l vs, f de ACF. Empt e? vend. W Jura etenim Civilia contractus pupillorum 'p" w OS, | flnä:/au&oricacc cutorum fuomm celebra fi 6$6 dbgb o dhab fiillorum nullitas his utilior foret, peffime — admodüm claudicarefolüm feciffent; ergo. (( Cx Moveor: $i nullus dolus adverfarij proba- YT zi pe[fit, vecindi locatio non pote[f, fin. L. 25. ff, (süu[ locat. Frgofi dolus quidam probatusffitloca- 3,(6& tio refcindi poteft, & quidem fi dolus inci- :jh ü densintervenerit ,. & deceptor comparscon- H fid veniatur , hic vel quod juftà mercede deeft, i T fuperaddere, vel quod ultra eft. reftituere, m vel ipfam rem conductam reddere, & con- tradum refcindere tenetur, fi veró dolus i pf hncu caufam dansà contrahente commiffus depre- ag henfus fuerit, ad inftantiam lzsi fimpliciter Ym refcindi poteft; ergo: Sed quod refcindi po- CL teft , priusquam refcindatur, valere debet , DI quod enim in fe nullum eft, refcindi non po- *,qw teft, rgto. l. 1. ff. de Inyiff.Rujf. ergo. [ »P()ï Moveor: Quoties Jus pofitivum con- d tractum ítare aílerit; toties hic nullus & ab 1 codem irritacus non eft; fed $. 1. 7. 57. f. de iurà C. E. venditionem dolo caufam danteà com- d parte adítru&to factam, ftare aflerit, uri le- D fit gens deprehendet; ergo. Moveor: fi dolo pupilli , ut apud hunc m/?ä J/ / depofitum fic , fa&tum eft, eftó cutoris fui T li gf; ' auctoritasnon intervenerit, depofitum valet, n s & actio depofiti lafo datur. $. 15./, 1. ff. de- dtm pofiti , i. dolo pupilli fa&urm , ut aliquid ab W ipffq Y 687 dtgb o &ib At ipfo cmptuin fit, emptio venditio valet, ac " lafo ex càádem a&tio concediturjuxta didain WF; difp. 2. ergo quevisemptio venditio, cui do- W lüs caufam dedit, ipfo Jure pofitivo non irri- lii ca, fed validaeft, comprehenfibile enim non cít, cur Jura Civilia in pupillis, in quibus li- W as céc malitia ztatem fuppleat, inijídemtamen L MT ün . tale animi robur, ac mentis forrtitudo , ut " omne id , quod dolus adhibitus fecüm tra- hit, penetrarepoffint , aut faltem pofle cre- n "m dantur, non viget, qui doloséalios ad con- crahenduminvitaruntnon rantüm obligatio- d v nem naturalem falvam relinquerent, verüm etiam contra ipf'os actionem fui fori ulcerius "i ! " concederent , & in majorennibus, atá; adul- L tis , qui eo animi robore,ac mentis forticudi- ne pollent, vel pollere faleem creduntur, ut ! cuncta, quaz dolum dantem caufam adhibi- tum comitari folent , fcianc, obligationem l naturalem mediante lege irritante collerent, & adversüs eofdem Civilem negarent ; cum d i2 Puerif relmqui foleat 1" ultum , quad ip alss leges dicunt. feveriis profectioris atatis humane corvigendum, Med. cap. 2,, « de Deliéf. puer.S, um a/4$ €XCHjd«« 33. L. 1. ff. de SCto filanmiano c W Hionem mereatur. — Fin. $. 32 d. & x. cum, fi i ejufdem etiam animi vigoris fint, ut rei in- )| tel)e&um perfcáe capere poflint, illis non ! Ina- d .ï 688 g magis folüm, quáàm alijs adultis parci opor- teac, ned; majori poená illos affici deceat. "l Fin.l 14. ff. eod. . uufm Moveor: Si emptio Vcndicio , cui dolus npü( caufam dedit, ipfo Jure pofitivo irrita fit , &c mpul nulla obligatio tàm conícientiz , quàm Civi. (rent lis exeádera refultet: veltalisin favorem í(o- .cndll lius decepti , vel in favorem utriusdue cft? ontr Si in favorem íolius decepti juxta princ. Lx, 1cm V* . de Dol. mal, & argto med.$.3, L. 2. f ad $C« * dif um Vellei: vel med, l. 1. Cod.de Epifcop. c Qrmirl Cleric, ff med. l, 39.Cod. de Pacz. locus eít, & ]emy illehoc, quod pro fe introductum eft, re- yumpt nuntiare licentiam habet, vellocusnon eft ? ] l Sicít, & deceptus contra&tui ftare ultró ve- i Dl lit, vel decipiens ab eodem recedere, vel Hirita non recedere poteft? Si non,fedcontractui T ü, ftare ceneatur , vel folo adminiculo humanui TC C Juris, quod deceptis, non decipientibusfuc- 110 C currit, & viobligationis Civilis tantüm juxta Tum mentemMedin. & Conrad. eidem ftare ,info- tr ro exteriori cogi poteft, aud; Judiceprzcipi- d0Ye ente demüm obligatio conícientiz oritur , Timü ita, ut Jus humanüm efficaciam , ut etiam 011 ye in foro conícientiz obligatusfit, modó in di- 'Cfpn recté prabeat, vel nullo adminiculo humani «ac Juris,fed obligatione mixtà, tam Civili, quàm conícicütie ante omzocm judicis ecam fen- t tcn- 222 qtbodm 689 centiam & compulfionem ad illiftandum ad- h ftringiturjuxta Molin.? Siprius, velactione E empti vendiri deceptus experiri pote(ít , & , jj hujufmodiemptio fpecienon differcà cteris cmptionibus, vel differt? Siillud , oranem ? n emptionem venditionem contractum Jfuris uQu Gentium efle non fubfiftit, cum empriones W venditiones , quibus dolus caufam dedit , contractus puré Civiles fint; fihoc , emptio- nem venditionem , urpote depluribus fpe- M MW cie differentibus predicabilem contra&um nominatum effe, verumnon eft; fipoftcrius, m vel emptio venditio, cuidolus caufam dedir, i, quamprimiüm celebrata ex utráqué parte ab n ipfo Jureirritataeft, ut idem fit, quafiuter- qué nunquàm contraxiflet, & quomodó vo- d luntate folius decepti denuó. obligatio & o j empti, & venditi utroque foro in utráqué jl parte confurgere poteít? cum emptio ven- w ditio contractus verus: confenfüm plurium » verum eflentialiterrequirens, & omnem con- 1 fenfüm à Jurefictum excludens fit; velemp- ! Jæ" tio vendirio, cui doluscaufam dedit , quam- !W, primüm inita ab ipfo Jure quidem irritata , non veró ex utrád; parte , fed folüm ex parte decepti , ita , ut hujufmodi contradtus nom jl fecüs ac fià pupillo finé cucoris fui auctorita- j £ M. k p tc absiue dolo initus effec, claudicet; eft? Xx & Y 690 &æ o &b35 ; & hoc eft Juri Civilifa&um aliquod adítrue- o re, quod nequidem fomniaverat; cum in toto Corpore Juris noftri nejota quidem fe- o jus uentium inveniatur : ig bis caufis , ex quibus D qt ovligationes mutue aafcuntur , ut 19 emptiomt- bus , venditiontbus , locationibus , conductioni- ripl vibu bus, mandarissdepofitis fi dolus cau[am dags 4cóm- aititl artibus intervenerit , ipfi quidem , quibuncpo- uerunt ,obligantur, at invicem , qui decepti funt, bitm u non obligantur. G fiquis doloipdutus,emerit,ex ; cff; : uno latere conflat contraéius , nam is , À quo emp- tum eff , obligatur , emptorem [ibi mon obligats ui J quemadmodüm , princ. Infl. de Autt. tut eb i]u 8$.20. . :3. ff. de AGT. Empt, e,Vend, de pupillo, ;« qui contradtum onerofum tutore non auGto- g re celebravit , exauditur: bené veró ff doload- j At verfarij deceptum veuditionem pradij te feciffe, prifes Provincia adisus animad'verterit , vefcin- qui di venditionem. jubebit. d. 5. Cod. de Refcind, guäm vend.& quod in favorem aliquorum con- iris ceflum eft, in exemplum trahi non :debet. 10 $.2. L. f de ConfHtut 1 1. Cod. de L,L.cap.74.. T& de R. . in óto. perfpiciatur. L MT :Moveor : Si Le&tor Benevolus adductis darn hactenüsprincipijsad hanc meam fententiam It; tanquam'veriorem, evidentiorem, & Juti po- ttfe fiuvo conformiorem impofterüm tenendam Gu dem WT plené convictus non fuerit, faltem ean pro- &ib odb 691 Ut robabilem agnoícere motus erit ; ergo IMIL ftando in Jure pofitivo non minüs hzcmea l: opinio , quz emptionem venditionem, cui li i L dolus caufam dedit , ipfo fa&o Jure pofiti- vo irritam non efle fuftinet , quàm contra- N ria probabiliseft, etenim ab AuGoribus gra- L vibus defenditur, & argumentis non levibus Mi nititur; ergo Juspofitivum hocin patfu du- [ bium eft, jam: receptiffirua ab omnibus re- ATU ula eft ; quotiefcunqué unum Jus clarum nl e(t, alterum veró dubium, illam partem, T] cui Jus clarum fuffz;gatur , fequi oportet, " & Jari claro poziüs , quàm dubio ftandum 1 eft ; quia femper Jus certum Juri dubio Kïhil&.f goquando Jure Naturz aliquid pravalec: er j clarum eít , J urepofitiyoveró dubium,illam z clarum fuffragatur, W) | partem, eui Jus Natur d fequi oportet; Jurid; Naturz claro.potiüs , j fitivo d ubio, corre&io enim i^ quàm Juri po j Turis Natura finé clato textu admittcnd;a r'x í non e ft , ftandum eft; fed parti emptionem venditionem , cui dolus caufam dedit ipío " fa&o irritam. non eífe dicenti Jus Naturz j/ clarum , & Jus pofitivum dubium fuffraga- tur; quia à dolo accidentali quocunqué LIE Á confenfum nonexcludi JureNatura clarum J eít ; ergo illam partem, emptionem vendt- tionem , cui dolus caufam dedit , non : X2 i pío 692 &b o hat ipo fadtoirritamtenentem, fequi oportet ; :;.J. ]U'i'ïqUö Naturae potiüs claro , quàm Jure jol ofitivo dubio ftandumeít ; Ergo. m Néc obftat l. Oz»d venditer , ut com- ,md'ï smendet dicit: féc babendum , quafi neque dictum, m neque promifJum ef, — Si veró diciptendi empto - U yis catsá dicfum eff , equé fic babendum efl , ut TIUn gon nafcaturadver[us dicium promif[um'et adlio, ap ed de Dolo a£fie. l. 37. ff. de Dol. Mal. ergo fi tor d venditor decipiendi emptoris gratià rem eti commendaverit, & emptorerm , ut emerit, lior moverit, adveríus venditorem actio empti ccp'u ] vebditi , cum actio doli, cui demüm,quan- p o alia ex Turibus fuprà citatis non exiftit , hia locus eft, locum habeat , non oritur; er- Qmit O. Ncgatur enim cum Brunnemanno ad tUt , d, , 57. fuppofitum Ant. quia per /y u£ soz MU nafcatur ad'versum ditium promifumve aciío , T non actio empti Civilis, fed acio zedilitía W intelligitur , nequé * Ze Dolo acíze proactio- (ted ne doli famosá , fed pro actione Civili ob lito dolum commiffum ex empto orta fumitur, du fiquidem toties actio zdilitia locum non ha- €on bet , quoties di&um , promiffumvé ver£o- TUf zendüs pronunciatum efl , mudoquée fermane fini- æ! [r zum. $. 2.. [ 19. ff de /Edilit. editz, ea fola autem 'ïhm dicla [iv? promt[fa admittenda fumt : quacun- Atfur. B l'dfm qa.sä Jic dicuntur , utpraflentur: non utjacte $3. m — II Sx)rï;) z ' ,:" 695 j 1 l h 8. 3. d, 1. 10. ezd, qualia ex ratione politicá , ne comrnercia turbentur , vel illa , qua qui- l dem lpcciali:cr rei commendandi causá ä; venditore dicta, fed ita in promptu, uc ea N emptor non ignoraverit, ac palàm apparen- ul A tia , non obítante , quód venditor contra- rium in genere pollicitus fuerit : quia cate- n ra potius, quamillud, in quo (eipf"um emp- LE tor decipiebat, pollicitus videtur; quaprop- tér etfi hoc ipfo pluris vendita res fit , ven- ;:l ditor, ut id, quod ultrà juftum pretiumac- I; cepit, mediante actiose empti reítituere M M MII cogi poffit, quia emptor ita credulus , ut huic commendationi fiderit, Jure non prz- fumitur, in foro Civiliefficaciter non obli- T / gatur. d, grinc. l. 43. quauquam juxta ipfum Brunnemann ad /. 19, ff. de /Edilitio edict. m. 4, i credulus emptor ob commendationem u v.g. à mercatore fadtam merces optirnas |^ credens, has plurisequoemerit, cüm ven- i E ditor emptorem déceperit, cum ille hvjus | damno & jacturá locupletatus fit, in foro eonfcientiz diverfum obtineat, effe credun- h tur. /. 43. princ. & fin. ejufd. $. x. ff. de C. E, velea , quz rei commendanda causágenc- raliter di&afunc , & palamnon exiftunt, de quibus objecf. L. 37. loquitur , quia adzuZar (.( : ub enim Pedius fcribit , l - lmdem rei pertinen "mui- i AXj 694 cheb o qab l) multum insévefl , commendandi fervi vig. causü | i quid dixerit , quisag «erofe preflaturum promi- f ferit, duod dixit. h, d. l9. ff de ZEdilit, Edick, "t fünt, qu& fi venditordecipiendi animo pro- : bl tülerit; ac Erptorem dolo vel ad fimplici- [fmf J tér, vel plüris eméndum induxerit, illeob geti dolum Actione empti conveniri poteft. /fz, di d. L 37. ff. de Dil. mal, frn. l. 43. ff. de C. E, quia delum malura à fe abeffe praffare venditar pcrfa í ii debet, qui non tautum in eo efl, qui fallendi idd causá bbfeure loquitàr : fed etiam. qui snfidiose s ebfeure diffemulat. $, 3. d. l. 43« t Nedue urges; fi inftess Qu ex empto oteft cobveniri , idem etiam vedhibitorijs actia- gis:m df wibus con'veniri poteff. fin, $. 2. dict. l.19. ff. de JEJilit. edit. Ergó (i Venditor incafu a//eg. 191j quidc L57. Adione empti conveniri poteft; & Ad:one redhibitoria conveniri valet , & g&(lll' jtio contra; ergo, Dift, enim Conf, fi actione empti obpromiflum, nudam promiflionem, "»jngt At poliicitationem, & ob fponfum verum vel przfumptum conveniri poteft , & actione redhibitoria conveniri valet, juxta verba j !Z; pracedeutia ciz, ffj, $.2. Cdtur confq. fi ob dolum a&ione empti conveniri poteít,etiam M u5 redhibitoria Íemper conveniri valet; INgtut Confq. n Neque II, Quando adaliquid pangen- —uiürt dum dbdb o died 695 Mj dum cogor& com pellor, quia vol untasmea , (fivé aa- 'W,' vim abfolutam patitur , & fe meré pa eciam j bet , nulla obligatio refültat ; ergo l fiad aliquid pangendum perfuadeor, nulïa quod plüs fit , ZEN obliestio refultac$ cum z eo, »!P s. l, xto. ff. de R. .. perfua- M M femper infit eo minm, deri autem plus ; quàm compclli atqué co- ul quód ieft, $, 3. 1. f de Servo corrup, ergo. eo il erfuadere plus; quàm compelli, atqué co- ll i dicz. lec. nonin or dine ad obligationem ; L 1 fed deteriorationem quo ad animum ipfius uemadmo düm ex inícriptione períuafi , q "^L tituli patet, ab JCto Ulp. effc dic atur; Ma- (uadea- H[' isenim fervus , fi quid mali ipfi per malum faciendum j tur, quàm cum vi ad compellatur , ac cogatur, corrumpitur, t« 0*5 hocip Ío , quód vi co- quidem hoc in cafu , - "BM ;&l ionocens relinguitur , gatur, hujus animus cens non r€- ul priori veró'ipfius animus inno & deterio:a- M linguitur , fed corrumpitur , tur. Ü per- V Neque 1!l, $i tutor per interpofitam. "d vit , ineá causa efh , ut m ')'! r] fótam rem pupillü eme emptio nullius sjomenti [it. INB. quianon boná fr- ! e itaeff ve[cr z'[)tztm Á Dt- de videtur rem e[f;ffe. de Audd. cb* qJO -Se'ver.a.ö- vAntonino. $ 345 ff lo dante.cau famm confens, ergo etiam fi quis do adfru&o vel emerit , velve n/dldcrit, in €à | * 4 Caues ! / 696 O55 o OO causá eft, ut emptio nullius momenti fit , (fn I D Ad-ig quia non tantüm rem bonáfide gcgiffe non videtur , fed veré boná fide non nu ge[rlt. Argq to . 110. ff. de R. 7. fiquidem du m hocarerto ia Q9 emptionem tam cum fcientiá reialienz con. al tra 4.28./f. de C E. €1.27. Cod. de Evici.quàm cum dolo incidenti contra/ 9. ff. de Dol. pal, T $.4-5. L 13. ffe de LAGE empr. h vend, ipfo Ju- pupif re nullam effe probetur , eodem nimium m probatur. Ratioenim z d. $. 3. non fimpli- D " citer, fed cum micáfalisac eo in fenfu, quód ïgari; periculum fraudis ac deteriorationis condi- iscd tionis pupilli , fi per interpofitam perfonam lg tutor rem pupillarem emat , fübfit, idcircó, u (tto quemadmodüm reliqui as , in quibus pe- riculum eít , ne ftatus pupilli deterior fiat, à RUR Jure regulariter in ejufdem favorem irritati BUA funt, Argte fígis $. 2. d. L. 5. ita & hujufmo- n diaDivoSevero & Antonino irritus redditus ldnt eft, accipiendaeft. | guia | MinusIV, Teftamentum, cui dolus cau- tedi fam dedit, ipfo Jure nullumeft ; ergo etiam «t cmptio venditio , cui dolus caufam dedit 1 Iuf ipfo Jure nulla eft. Quiaab ultimis voluntati- Cng. bus ad actus inter viVos argumcnrationcm W bonamíemper noneffe, ex multis Juris locis ] clarum eft. ?hvä ; .Mulcö m—inu$.' V. Nemo ultra intentio- —midiu aem äg&fbää 697 M * nem feobligandi , obligatur ; fed deceptor ii fe cfficaciter fimpliciter. obligandi intentio- h nem non haber , fed dum demüm, fi & alcer Ihà ) efficaciter obligetur; ergo deceptor decepto A non «qué efficaciter obligato fimpliciter effi- )N caciter non obligatur; ergo: ergo;ergo. Eo- L uód, cum hoc argumento & majorem cum Iu pupil lo coitrahentem contra expreffum tex- n cum (fz. pr inc. Infl,de Aucf. tut, & 8. 29. ff. de n A. empt. & vend.aqué ac pupillum nonob- ligari, &'émptionem venditionem, cui do- 21b lus caufam dedit, in deceptore contrahente A &l obligationem ipfo Jure Nature non produ- cereprobetur, nimium probetur; contrahens enim deceptor 1e obligare, quancum viemp- cionis venditionis feobligare poteft, fi & de. nl ceptus quantum vi hujus contradtüs obligari poteft, obligetur , quemadmodüm & ipfi Adverfarij concedere debent , intendit ; & uia ob dolum , qui huic contractui caufam dedir, falvajuftitia abfoluteéirrefcindibiliter, Y ac efficaciter deceptus obligari non poteft , fufficit, fi conditionate, fiin contracu etiam cognito dolo perfiftere velit, ita oblige- nf tur . !] & XI. Attamennon ejuídem efficaciz in tàvorem decepti, eftó hic ultra;aut infra mo fit, ) æfuï.non, fit,i Adimidium juftiprecij l X 5 'quöd vm& 698 «l Qquod éontra&us alioquin utrinq; zqualis fic, modó confenfus innocentis dolo extortus [ um fit; fedfi deceptus emptioni , cui dolus (cccg éompartis caufam dedit, ftare velit , acpre- tiumfolvàt, velrem tradàt, deceptor & huic n &i ftàre tàm civiliter , quàm naturaliter effi- éaciter obligatur ,atquéad hancimplendam qbii ydia ofhcio Jadicis cogi & poteft, & debet, non enimdicendo emptionem propter dolum à j n fe admillum non valere, excipere poteft ; JU[US( quia hoc ipfo propriam fuam turpitudinem $od l allegat, & itanon auditur, neque ex capi- te doli à fe adhibiti ad nullitatem contrac- sudit tüs agére valet , etenim non eft excufazio ad- j quäm | verfus pracepta legum ei , qui dum leges invo- tat , COBITA €45 committit, Fin, $ un. l. 37. f. de d ALUe] Minorib, fi veró deceptor emptionem vendi- tionem adlmplcrc contendat, deceptuspre- u ( tium, vtl rem accipere, & exfuà quoqué parte hànc ad implere efficaciter non obli- Qrit gatur , nequéà dolofo, neque à Judice , ut iolur AT huic contrà&ui ftet , cogi poteft, Sufficit e- vim contra eum doli mali exceptio, Fin. l. ffnal. Qon f- de Dol.7nal, & fi deceptus emptionem ven- ditionem abfqué eo , quód alter agat, va- :&fio lere nolit , deceptor in diffolutienem con- Wenc tra&tüs 'emptionis venditionis in; Jure Na- m türz ftando confentire tenetur, fiquidem u ic, & o hb 699 J hic ut di&um fingula incommoda exdolo Q fuo genita aufferretenetur; eccur diflolütio- i li ni emptiopis venditionis , fiab bacrefilire n deceptus velit , confentire. non teneretur ? A cum interincommoda ; ex dolo ftio genita, m &illud, quod deceptus ex emptione dolosá N "d obligetur, reperiatur: Jur& veró pofitivoab ju dice, ut diflolutioni confentiat, cogi & po- 4 te(t, & debet, 1.5 Cod. de R. V, & quando Nl hujus difleníus extorqueri nequit , Judex ex ) ; fuo officioillam irritare debet, Hinc 14l Inferes Dolum accidentalem emptioni venditioni caufam dantem ab altero contra- J hente commiffum , hanc tamJure Naturz, ut(i'l ' " quàm pofitivo ex parte decepti , qui pro li- bitu deillà, aneandem valere velit, necne; 1 ftatuere poteft , irritabilem folüm reddere, Sed j "n J Quid confilij fi emptione venditione ) utrinjae jam. excutioni mandatá pars lefa dolum caufam dantem admiffum fuiffe mo- l j | n dó deprehendat ? . Refer: An deceptus emptionem níi- li hilominüs valere velit, nec ne? fiprius ipfi ) a&ttio empti venditi ad idemnitatem confe- ) uendam datur;argte. princ. l. 9. de Dolo.argto y $.4. 6 5. L. 13. ff de AG-. Empt. & Vend. € Ó T : damnum mimmulm datum fuerit, argte. f/7 22 M eo i 224 lü'. de Damn.infect. ne ex dolo [uo cum alie- so damuo lucretur.argto, l 2, ffn, l.a g. ff de Do- g " lomalo. Nec obftat, wequéenim pa[fiz bac ac- j pio induleenda eff , nam ecce inprimis ff modica ]Q fimma [it , i eff: u[quéad duos aureos nonm debet vll dari, fín. $. ulz, [ o. L. xo. & u. ff. de Dol. mal, zi quiaibi per /y bec acfro, actio famosa doli, quz 1d n utidue pro re minimá concedi non deber, cum prezcipuum hominisbonum ob rem mi- iteft nimam vitiari non deccar. argzo, /.16. ff eod, 121 intellizitur. Brunnemann a44, $. ult l, o. ff. de Dol.mal. n.1o. eh 13. i Si pofteriüs; five im- 300 modica, five modicaob modoó dicta, five nul- Qd la lacfio, & fola injuria interceflerit, ad refol- venóam emptionem, ut pretio reftituto res ulnit A reddatur,ex empto actio competit. a/g72, iédi fn.1L.37. f.de Dol.smal, $. $. 1, rr./ff.. de CA Eript. - Fend. 100f in a Necturbar. Stante dolo ftipulationi cau- fam dantefi lefio enormior incerceflerit, vel duj tdo actio famosa doli, vel ob reverentiam & re- Q Ípectumadio in fa&um. $. sz./. 11. ff de Dol, mal, fiminima, actio infactum,nonilla «di- praf VOtel litia, que contractum refciffum prafüpponit. dad $. 17. L31, f de /Edilit, Edict. Sed in. fpecie; eum convenieus [it, ut in. ipfo, qui dalumcom- f emiferit, im id, quod. locupletior effet , perpetuo [ '30, 4,1 d'?"ddff 18 fatium affio, quia wom debet lncrari [ dtdb o dbib 701 W l] actio ex ftipulatu canquam ex contractu da- fl,. tur ; crgo. uia difparitasin anguítos contra- " é&tüs illius terminos, qui hoc ipfo , quód ille &'l ftri&ti Jurisfic, utdolusad contrahendum im- ellens, & extra contra&um pofitus actionc il ex ipfo contra&u defcendente purgetur, non t ad nullum, refunditur. lu Sed quomodó decepro confultum eft, fitertiusextraneus dolum emptioni venditio- ni caufam dantem commiferic? 'ïm;; z. Intereft,an cognito dolo emptio ven- ! ditio utrinque impletajam fit, annon:;fi hoc, . I mentem Leffij Palaonis ab Haunoldo z. 65, $ 3.controv. x , trac?. 8.tom.3, de Jur.e& Tuff, v« il Á laram fimpliciter admittendam , & abío- 7 luté dicendum efle , deceptum propter ani- mi contrarij prafumptionem refilire poíle non arbitror; fiquidem animus contrarius a&tualis hoc in cafu prefuminon poteft, cum d de dolo folüm accidencali mihi fermoíit; a- y nimus verÓ porencialiter, conditionaliter "m prafumpté folüm contrarius, quia animus potenuialiter, conditionaliter veré contrarius ad actum quendam irritum reddendum in- 5,! efficax eft, adillud praftandum inhabilis eft, l; ; & deContraciu venditionis ct emptionis jure per- r/ j bosrza 1'ïy | feäo. alterutroinvità nullo recedi tempore f fdei 702 dab o aSib ^f fídes patitur , nec ex refcripto, l. 3. C, de Refcind; D) Fend. Sed ulteriüs inquirendum exiftimo, an p parsnon decepta damnum fuftineannifi emp- &üo venditio adimpleatur, an non: fi priüis; r 1&1;8 ulteriüs infpiciendum effe, an ed; deceptus, fi contra&tum adimpleat , damnum patiatur , fopt e1n0 necne, fi patiatur, an. deceptor illud repara- ymin re potensfit, an non, fi potens non fit, tum fu / deceptus, ut adimpleat contractum, cogi y lil non potefl; zaz dum quaritur de Dasao, $ grett por utriu[que caufa fít , quare non poteutiar (it, gerit; qui teneat , quàm , qui perjequitur fín. $. 3.4, 91,. f de V, O. Si veró. deceptor potensfit, wmm ml utcontraétum adimpleat, deceptus cogi.po- teft :equé enim debet nocere fatfum altevius ei, Utcnti nem qui nibilfecit. fin. 8.4.1.5. ff-de Nowiaper, nun. li ciat, areto.fin.l.68. f]. de Acquir. vel Omittend. bared.li decepto adimplendo emptioné dam- adol [ IÍ—— numnonpatiatur,fed,eóquod ipfius confenfus lm2 Xl dolo extortus fuerit, injuriam fuftinuerit , emptioni omnimodó ítare oportec; quia T emptiohujufmodi omni Jure perfecta eft, & ii D n quandounus.de lucro captando , & alter de damno vitando certac, ille, qui de .damno E witando certat, potior eft fi pofterius, feu t tgi Tohur *i pars non decepta, tametfi emptioni.non ftetur, damnum non füftincat, parti veró de- ori €epta, fi emptionem vénditionem impleat, Y C- d5b o bb 793 m h detrimento irreparabili ab illo, à.quo fuus LE confenfus dolo extortus fuit, fit5 445 epim h nudo veflimenta detrabere . poteff?. hac , ne lh propter dolum alienum compars lucrum fa- A"g ciat, & pars decepta damno afficiatur, ut UA emptionem venditionemimpleat, rursus coz Mq ginon poteft; quzso? curadversüs ipfum re. " uminjudicium vocarum, dolo veró aiterius, N ui folvendo non eft, quo minü:fe in judi- vïu cio fiftat, impeditum, fi hic Dominium rci L) interim fibi acquifiverit , aut actione liberatusg J,' h fuerit , actionem reftitutoriam competere - & M quum, $. 1. /, ult.f. de Eo, per quem fact, eft. W^ u c. & illum, qui dolo alterius folvere non n potentis eó, ut venderet , adductus, ut emp- 'xlþ tionem venditbionem compleat, cogi non p poffe, iniquumforet? fiterciusdeceptor fol- vendo fit, vel non fit, & decepto injuriam folàm absá; darano intulerit, deceptus con- )*'u' tra&tui ftare, & promiflfum folvere debet; fi illud, feu antequàm dolus átertio adhibitus deprehendatur, emptio venditio executiorh jam mandata fit, fi deceptor damnum iníe- ü*,ï rensfolvendo nonfit, nej; emptor, velven- )V ditor compars rem, vel pretium reffituendo " damnum patiatur , pars decepta actioneme- j fticutoriam exipfo contratu defcendenterm, " argto, S.ult, Infl. de Oblig, ex confens, adverfus cona- u" . 704 Gdb o dR äompartcm' inftituerc. poteft. argze, $. iL Parc ult.f. de Eo, per quem facf. eff. ci»c. Secus, fi dd ) compartinon deceptzrefolutione contractüs ii damnum immincat, argte. ffnis$. 3. L. 9. f- le [ de V.O0, Si veró tertius deceptor folvendo IT fit, emprio venditrio utrod; Juread libitum P decepu refcindi non poteft; quia neque in- g tento & animus decepri iralimitatus, ut,fià PT certio finéculpá contrahencis deceptus eflec; diitu Jus refiliendi fibi re(ervare voluerit, ne, & PUP citiüs quidem quodille, quiper erroremà fe Q ipfo deceptusfuie, hujufmodi animumlimi- h tatum habuerit, credi debeat, hacque ratio- J inod ne plurimi ycontra&us contra fecuritatem contrahentium humano commercio vehe- i menter optabilem vacillent, prafumi poreft; pet Tlon nequéhocin cafu contrahensin culpà eft, neque illi quidquam imputari poteft; proin- y, YOf déincommodumrefciflionis contractüs va- [ lidi propter malitiam tertij pati non debet ; ne alieno odio pregravetur , C ipfiper. alte- m / IXorl um iniqua conditto 15 ]l eYatur, aYgto, C4p, 29 Quot in 6to, CL 74 ff.de n.], Sedatlio doli füb- fidiaria( edictumenim pretorisfic habec. w« "En dolo malo facfa e[fe dicentus , [ide His alia adfío t(d z0p erit , ei-qjuflacaufa videlitur , judicium da- Qf]tfä bo.S. 1. L 1. ff de Dol. sal.) & arbitraria( vi I$a fL.IO " cu;us judex rcum, ut äd, quod judicio rée- mb od 70$ V réftituendum videtur reftituat, raonet, & fi paret , ille abfolvitur, fin minüs, in om- ul ne id, quod a&or fuainterefle in litem Ju- !?)f raverit, íalvo moderamine condemnatur. T "ll Princ.L. 19, ff. de Dolo malo ) deceptoadver- füs deceptorem. competit, 4 7. ff. de Dolo guale, Fin. l, 2. ff- de Proxenez ; quà ut'dcce-p. ia tor rem ipfam cum omni causá , fipoteft , L vel finon poteíl, intereffe & xítimationem reftituat, petitur(modó lazfio tummam duo- rum aureorum excedat , actio enimde do- lo, cumobCivilem maculam , quanrinu- rit, gravis fit, non ob quamcunqué levem & modicam fummam,fed actio in factum per $. s. 9. & feqq, duab. L. f. de Dolo malo, in- h ulgetur , atqué deceptor refpectu decepti períona ab a&ione doli utpote famosá ex- emptá , quales parentes & Patroni refpectu liberorum & libertorum, illi, qui confula- d i 3 ri receptà au&oritate pollent refpeàuplebe- orum, homines yitz emendatioris refpectu ! | Fl *v uxorioforumjprodigorum & vilium, contra D quorum períonasi nfa&um verbis tempera- ta a&io, qua fubfidiaria fubfidiariz, ut bo- 'AH n (idei mentio fiar ,eft, e(Ló vice versà his, l contra eoídem a&io doli conceíla üt, 4rgto. 5' ! Jïm'; $. 43. À . ff. de Vi & V5 datur, non fiat. is ut S,u(z. l. it. ff dg Dol. zaAl.) qua, quamvi ex- ; * | ; 706 dub o düeb éxceptio per vulgaria, quz temporalia ad *?gendum; perpetua ad excipiendum funt, perpetua fit, à tempore doli commitfi duo- bus folummodó annis durat, adeó, ut, fi jl durante biennio quidécepta, non autem eo- H dé exfpiranteabfoluta fit;perimatur./.$.C.de Dol.z24l, Sit, quando deceptor locupletior.:| f fuo dolo evafit, ne ex alieno damno lucre- tür, ulteriüscontra euhdem a&ioinfactuni, ! j qua perpetua audit , detur,/.28. & /e44. ff. de Dolo malo, ne ultra crepidam, Videatur, tot, tit. f de Dol,mal, &ineundem interpte- N( tes. : sbal Scedcur emptio venditio dolo tertij cau- &m ; f2 dante quemadmodüm metu jufto inju- L MP fiéà tertio extorta Jure pofitivo regulariter AUE a(ue refcindibilisnon eft? intin &. Quia, cum minz gravis alicujus if mali per fe pateant, fácilisqué probationis o fint; illeveró, à quo exdem pofitz, quan- ;&ur doquéargro.8. 3. £. 14. fF. quod met. lateat; acio quod metüs causá in r&m fcripta eft, :Iue | N fecüs actio doli utpote famofa. IX, Utid, in quod confentitur, merci Volo velpretio veré infit, & non ab uná& alte- rà parte alterutri inhzrere boná fide folüm ACat. Tf exiftimetur, & ita juxta illud : putare eft er- u rare, erretur; undé denuó quaritur. sVIL N 4 J u dbab o ab tj d 707 N v Wi l IN $ VIII. E .MH IN 'ïl. An, quom odó, quo Jute & u X LT qualiserror confenfum emp- " lw a tionis venditionis vitiofum : d g -reddat? h"' 3 ts Wn ") Lo Ota I. Cum, ut dolus antcdedcns fïv?: à tertio extranco, five ab alteraconz ugll" N trahentium - parte emptioni vendi- d Ll tioni adftructus veré deprehendatur , quia l- iil Y fcienti ,. & confeutienti non fít injuria, ned, dos T lus, cap. 27. de R.J. im Gto, ut ab alterápacif- j :l centium parte error quidam interveniat , omninó necefle fit; fiea, qua fupra de dolo L i N"!l dicta fuére, relegeris , & cun&a; quzad per- [ fediorem hujus prafends quaftionis intel- ! ! " le&um tibi infervire potuerunt , fuo modo Jï r hue transpofueris, te a&tum non egiffe, ne- " n qdueex &l volo. paleis inanibus tricuram f;ciüb credas, " 4 Nota IL Errorem in abftracto diffor- i y ] mitatem mentis noftrz cum fuo objedto, fcu cum re, circa quam veríamur, effe defcribi tt J pofíe. . " " Iäwf l Nora III. Hunc vel circamercem, puta ; Yy 2 cir- 703 535 0 25 Ji circa fexum , corpus. materiam, accidentia j jon 1u0d & qualitates ipfius mercis; vei circa pretium, & quidem vel circa hujus quantitatem : uc non ff venditor miajus , emptor minus pretium , i W ex adverfo. iuzelligat 5 vel qualitatem , fihoc, vel circa cempus illius exíolucionis & datio- Ut ( nis v.g. ff vendens mercem fuam paratá pecunia wrug () vendere iptendat , emptor eandem pecuniá certo M sam «« tempore , vel temparibw fol'vendá vendi , vel contra credat; vel circaipfiuspecuniaz numera- t n tz qualitatem. v.g. 57 Tazius vineam centum ;raq u Imperialibus in auro ex [alvemdis vendat , Sem- D | arcà pronius hanc centum imperialibus vel in argen- iim fül 10 , "Vel in ])emm'ä , qu& pra[idy loco eff , exfol- daca venudti , vel- vice ?:(sa' vendi fibi perfua- imie, deat. ierform Nota IV. Errofcm' tam citca mercem , um par quàm pretium in fubftantialem & acciden- bfband talem fcindi, fubftantialem difformitatem ( flg mentis .cum obje&to circa pradicatum, ad vefcit quod velveré , vel ex communi hominum titut, Y ufü , aut difpofitione Juris implicité faltem, inqu & virtualiter errantis intentio adítringitur , KE , Y accidentalem difformitatem mentis cum ob- jecto circa predicatum , cui intenco erran- [ a/rcl tis necveré, necprafumpze alligatur, cfle. Q ida Nora V. Hunc in concreto empdoni. 'ïrcis, y venditioni quancodue cauíam dare , quan- Oo- D Yen db o du 709 bl doque nudé in hanc incidere ,. contractui " .;t emptionis venditionis caufam dare dici, fi; à cóquód crrore feclufo emptio venditio fucu- PN L ra nonfíit , ad emendum vel vendendum fY moveat , in emptionem venditionem veró. incidere intelligi, fi. eoquód ille, qui errat; --------- 1 veritate etiam coghicà empturus, aur vendi- , ;a ;['u(: dirus fic, adcontrahendum non moveart. 'fümi'a; Nota VI. Errorem tam fub(tantialem, t.;.'.(lï"'j,i:; Nv N quàm accidentalem vel ex utraque, vel ex al- AAAM terá cantüm contrahentium parte ftare, fiex utràqué , vel circa idem predicatum , as vel circa diverfum , fi illud , vel circa o idem fubftantiale ,. vel accidentale, fihoc, 'q;"( n vel circa przdicatum fubftandale , & acci- dentale, vel circa diverfum fubftantiale, vel diverfum accidentale , fiexalteràcontrahen- pl N tium parte , vel circapradicatum, quod de- fübítantià , vel quod defubftanria non eft, efle, fi pofterius : vel altera pars alteram er- rärc fcit, & illa hanc errare nihilominüs pa- titur, vel nonfcit, fi non fcit, vel qualitatem " in quà altera errat, rei non inharere ipfamla- tct , vel nonlarer. His prenoratis .. &. I. Error fübítantialis fivé ex utráque, b" fivé alterutrá contrahentium parte ftet, five ;;j circa idem , fivé circadiverfum pradicatum mercis, vel pretij verfecur , confenfum emp- .,: .: AA.'. / ! " tionis venditionis vitiofum , & emptionem j Try3 Venf 7IO Gob od d venditionem ex utráqué parte omni Jure cäUS nullarn reddit. orædl' Prob.I.De fure Nature. Errore füb- /:tü:c ftantiali fivé ex. utráqué , fivé ex alterutrá /mm contrahentium parte ftante, fivé circa idem, k iC2 fivé diverfum pradicatum mercis, vel pretij ib üta verfetur, velresalia &alia diveríaà vendendá tinet. . D pro pretio , vel prerium aliud & aliud pro merce dari Jure Naturz promittitur 5 ergo m hujus generis errore fubftantiali exiftente in n candem rem & pretium mutuó non confen- ütor, titur ; fedubi inidem pretium & rem mutuó um non confentitur, emptionis venditionis con- dkput uacus ipfo JureNaturz nulluse(t; ergo. ia ,. Nec officit: Si vas, quod in fezneum ledoi cít, &ab utráqé parte aureum creditur,ven- impid ditur: eftó venditio quoadobligationem hoc t X ipfum vas tradendi non valeat, cum hocnon qQpr emptum, non venditumfit, attamen quoad N obligationem vas aliud , quod aureum eft , ret ( uadendi valet, quia uterj; in vas aureum iferra confenfit , & emptio venditio contractus pu- ff re confenfualis , qui absque reali interven- 77 tU mercis validé iniri poteft,eft, Siquidem, LT quemadmodünm vas hoc in contrac&um de- for e. ductum , venditum non eft, quia huicprz- 'LW) fd dicatum fübftantiale effe aureum deeft, ita uf 1. ctiam vas fliud aureum;, quia huic hujus con- tra- L / ^ ül nboh o db ZII N U,Lc ttactüs emptionis venditionis mercem efle, Q & przdicatum fubftantiale loci ac temporis: * li, W.CK deeít , emptum non eít 5 emptio venditio t L enim hujufmodi imbibitam conditionem d de prz(enti : fivashoc , uti apparet , ita in MU ! LU Ííc fit, mihi tantd"pretió emptum fit, con.- Q N Md tinet. Argto.l.120.ff. de F. 0. Dixi Errerem fabflantialem contracfum ) Zh"'u "t emptionis venditionim ex utráque parte ipfo Ture U.R nature nullum reddere. Quia, fit, quód ven- : ditor, quando hic vas fuum vendendum z- TA DI neum ícit, emptorem tamen hoc aureum Is b efle putare ignorat, ipfum vas e&neum pro- ALE U mittar, attamen. hoc ipfo, quod illud ven- u dendo in alterum transferre incendac, non a fimpliciter promittit, aut falter ita promit- " N tere, & donarecreditur, fed conditionaté, fi jl emptor pro hoc cantum pretij repromittat. d Prob.IL. deJure pofitivo. 5 quis gromit- d feret. fé venditurum. inili aurum , ci pro auro Ll offerret mibi oricalchum , nunquid.dicerer con- Yib Jfenfiffe dm oricalchum? munquam volui emere "d 12' , oricalchum s necergo aliquando ia illud eonfenfs t lö' quiacen[en[us nan efl , mifi voluntati ergo bic evror excludit confen[ums non enim confeuft im 1 boc , féd in d , quod putabam e[[e. med. can.um, 954 r n quafl, x .cauf, 29. Tulianus feribit , non confen- fiunt , qui errant, - Quid enjm tam contrari- ) t19$ f Yy 4 712 dbib o v55 wm conenfai e[l , quám error, qui imperi- / /ifui '!jurl(oä'l 1iam detegit, Fin, l.15. ff- de Jurijd, & uv i- dem quoque libro mo, aiaeftlorum. féribit, quf ';,nf(f D u9 non babet. confen[um, med, l. 2., f. de Tudic. im ngmi vernditionibus * emptionibus confenfum debere qm,ni $ntercedere palame[ff.| Cawrut frve in ipfà emp-. lem sione diffentiant , [Vub im pretio, [fuà in quo alio , empytio imperfecta efl, princ,l.9. f. de C E. quo- ondit ;ucprei tics voleus alium baredem feribere ; alium ferip-: ferit ; in corpore hominm errans (veluti frater 9nat gueus patvonus meus)placet:ned, eum beredem effey pcdar at d qui feriptus eff, quontam voluntate deficitur: Ne- quéeum , quesavoluit , quomiam [criptus won eff. antidl um pr E 9. ff. de Hared. Inflituend, Cur. voluntates corum, quiampliüs velle non poffunt, mag- fl nà alioquin gratiàà Jure noftro dotate, hác 'eKCon in matcrià arctiüs reliquis actibus inter vivos tmpr circumfcripte forent? z9/fa voluntas errautis: lm eft. fin. l10. ff. de Aquá && Aqu. plwv. arcend. atma jn omnibus negotijs contrabendis , [Vv? boná ff- i ha Antial dlc fsat , flVve mon fint , féevror aliquis intervenit, : pïx u «t aliud [entiat ( puta)quiemit , aut qui conduxit, eliud , qui cum bis contrabit , nibil valet , quod: TTOF ( atfi fit, princ, l, s.f deO, &« LA.. $1 ffichum l fiq( Jliphlatus , de «LAlio fentiam, tude Alio, mihil Qdisu aciumerit: Nam flipulstio ex utriufqué confen- 3j cu Jfe valet. 6; 1.1.83. ff bominem flipulatus ftm , - Upise eï(lt. x ego de .Aliajänþro T 'dï' A/ia , Pibil adi Wa4m : .ïimpuB L !' u &b ogmtb- 718 ;,::ï,, V gart flipulatio ex. utriufguà confenfa perficitur. "N & princ, $. t. À 137. ff. de V. O. errantis voluntas NI m * sulla eff, fín. [.8, nullus eff errantis comfenfus, * j' "Il ^ eed.1.o. C. de Tur. e$» Fac£, ignorant. imperitia I5 Dopigi proprij c errantis nullum babet confen- J Yi fops, sned.l. 33. C.de Locat. Cond. Exgo. & qui-» Tf dem ex ueráqué contrahentium parte; quia ^il conditionem de prafenri, fialter pro hac re ?^i aut pretio tancundem repromittat confenfui "t| non errantis,fi reshzc vendenda, vel pretium "( hocdandumtalefit, & concepto correfpon- i« deat, actuali voluntati circa pradicatum fub- ssM ftanciale. errantis. imbibitam, & Jus pofiti- : /x! vum pro adjectá haber. 4.4. £ex. zex. & fin. L. 34. ff. de A. vel A. P, Necnocet:ftante erro- re exceptioin factumad impugnandam adti- MU onem pro errante compofia eft. /fz. $, r, jund. ejufdem princ. Iafl. de Exception. exgo. Quia, j wü[æ "T VH quemadmodüm ut exceptio Juris doli lo- Q "] cum habear, hic non círca praedicatum fub- ftantiale, fed accidencale rei verfari oportet, vä'üïf Y ita& utexceptioni errorisin fa&um locusfit, j yl ertor. circaaccidentia & przdicata accidenta- d 7Li lia, fiquidem hujufmodi erranti ex infra di- cendisut indemnis fervetur, & actio com- " ul- petic; cui veró a&io ad acquirendum, m ;,W' [ W tómagisexceptioad confervandum datur, & d h ermirticur, multó fortiüs cu? iæpugnario p de- u b o d gUb o odb 714: ; gmllfraw defenfio conceditur. $. 1. 4 156f & cap, 7) in 6to. de R, ]J. Noncircapradicatumrei füb- :;di[urs 4 l fap ftantiale, & circaipfam emptionem verfíatus fuifle debet, &, cumerror, utcerta formula; ilfüf , W aucnomen cercumhuic exceptioni aflignari - fueef poffic, in foccundus fit, ficuti replicationes, $ YOLU quarura nulla propria & ufitata nomina fünt; [fe. exi exceptionesin faétum dicuntur,ficuti aCtio in j - oX fa&tumcompetit,fiaCtionem dariequumfit, . qd, attamen actio nominata deficit hzc exceptio K infa&dum falutatur. Hinc InferesI. Si venditor majus, emptor ..i f[päffdt minu TTE s pretium crediderit, emptionem nul«: lam efle. prizc. . 9. ff. de C. E. argto. $. $. Inff. r , hpulat ttento de Inut, flip. »sed. princ, Infl, dle Locat, Condudt, quia, fi decem tibi locem fundumy tu autem ex- * &rgpræ yi all ' iflimes ,quinquà te conducere , pariter nibil agi- X zur, princ.l, 5 2.ff. locat'cond,. Siquidem hoc ama] ipfo, quód venditor rem fuam tanto pretio vendere intendat, incentionem ac mentem decl hts CC fuamnon ad fingulas pretij partes, fed ad to- (T cum pretium fimulfumptum non fecüsac ad ff corpus aliquod adftringit. argzo. »ze4. $. 10./. 6 r 108. fF. de Leg. 1. 1. 37. ff. de F.0. Aucfal- : "u tem mentem & intentionem fuam ita alliga- It re, ipfius voluntatem emptionem, nifi in to- Y fV'oO tum pretium non valere, fuodue confenfui Infe 4 re- cq—n;ditiofn'cm de preefenci: fi cantafumm ..mm p " pro- à D &b o zib 7I$ N W C'."»'v, promiffafit, adjectam effe ,praefumitur, &c *p " "^. Creditur. a rgto. l. 120. ff. de V. O. quarcl..lloQ " d & f cap.3g. 1 Gto. de R. 7, Suos limites pati- ", untur, & toties, quoties parsad majorem "! fümmam fe precisé reftrinxit, & ut actus, | "','im., " : nifi refpectutotiusfummm valeat , illius actua- & lis voluntas fuit, vel ita fe reftrinxiffe, & fu- u* ifle exiftimatur, in majori füumroa minor non tt* continetur. Brunnemann 444. J. 52. ff locat, ! t cond, - ,Necobftat. Sime20. interrogante ,tu 10. am] refpondeas , obligatio nifi in decem non erit con- lemn| fraPPa. mmed, $. 4,L.x. ff. de F. O, ergo. Nam jj j füpulator, càmnihil regulariter repromittat, 1 lintentionem fuam non toti fummz fimul ;J: !:7:32 i l umptz , dequáinterrogat; caaequàm uni cor- ;,44| pori alligare, fed ad . fingulas ipfius partes Tj ":] ,| mentem fuam reftringere, nifi intentionem " 3 füamad certam fümmam adítringere expref- » ^ . ^" " 0")2 sé declaret, v. g. /f flipulatus fuerot banc fum- mam centum aureorum dari fpondes? quo cafa , f "n f m | centum non fint , flipulatio nulta eff. l. Yao. f. de ff-'* i y-. 0. Jure faltem prafumitur, quia, /ice£: e- *:21,'**'?';,' portet congruere fümmam , attamen manife/hf- I fümum eff , vigintidecem ine[fe. fin. S. 4..4. L4. ff. 97. de .O. Siriliter j Inferes IIl Hodiernis moribus fi vendi- cr- ,llw?j):t« drrem paratà pecunià vcp.dcre, emptor ro«- i, 716 db obeb rore ductus eandem pecuniá in certis termi- [/ 6' il nis folvendà emere intendat, emptionem gt nullam eflc. 47g£2. , 120. ff. de F. 0. Quia, gpm cum €a, qua moris & confuetudinisfunt, in qumU $ M bonz fidei Judicijs attendantur. /£z. 20 h wena! 31, ff. de /Edil. Edict, Juxta mores autem & andt confuetudinem hodiernam rces, fi paratá pe- 4f cunià di(trahatur, pluris, quàm fi pecuniá, cujus folutio in certos terminos dilata eft , iffent veaditur ; non mutuus in idem, fed in ma- bhom jus& minus pretium confenfuseft ; in dubio TUPTII) veró rem paratà pecunià emptam fuifle cre- übftan dere oportet. Quia pacta adjccta faci funt , mptio ideóque nonprafumuntur. item & orpus Fi Inferes IIL. $7 ego »ze fundum emere puta- b qui vem Cornelianum , tu mibtte vendere Serapre- dlem ! nianum putaffi , quia in corpore dilfenfimus.emp- mdic onem uullam cfe,. Idem efl , fiemo meflichum,tu Antum Pamp-/ailam ab[entem vendere putalli, Nameum & ar in corpore aiffentiatur: apparet nullam effe ven- tiare ditionem.Fin.l.9.ff. de C. E.in verÓ ia uomine tantum errantes med, l.34. ff. de «4cq. vel kgh( ;/ IOnit omitt. po[feff. diffentiamus , verum de Corpore dmitt conflet ; quia nulla dubitatio efl , quin perinde, : ac ff nullus error interveniret, Fin, $.1. L v. f »Go V de Cond. &f demon[Irat, valeat emptio ef ven- t ] ditio , nibil enim facit error nominis , cum de T ut mus Ci—,?m' [cilicetin quod mutuo confenti €on Torlia: L d decb o iib E ( '(Uml h]u' l conflat, $. x. d. [ 9. quoniam cogitatione , & n 1 l mente reciprocé patefactà, ex quà locutio- *&"R nem potiffimüm metimur; idem manife(lé l MW[) fentimus, & . verba absque mente verba " hi reverà non funt , & quidquàm aliud , quàm inanem fonum non continent,. rgre princ, à n 99 , l. 4. ff-de Leg.1. k i7. etr eyufd. $. 1. f. de Condi- "n Adu]J] tionib. c&- demon[Irat. modó nomcu , in quo diflentimus , proprium homiaoum, id eft : N W ab hominibus deductum. . 4rgro L uzic. C, de Mutationib. nomin. non rei appellativum à d L n fubftantiá ejufdem defumptum fit , alioquia "m emptio venditio tanquamerrorecirca ipfurm r corpus tei veríante exiftente nulla cenfenda eít ; quia ín his quempiam errare , & cum l. "1 "ffk'(. veítem v.g. emere velit, ex errorefupellec- :,v::"fx?' tilem dicere, vel quodftultiüs eft, cumar- ; TWl gentum vendere iv tendat , appellatione vc- v;:l',*'ü tans veftem no- Ítis & argentum contineri pu T minare Jure non creditur, — Med. /, 4. /f. de rm Lec, 1. quia rerum vocabula immutabilia fannt : TT v bominum mutabilia.ffa, d. [, 4, & ucin hiserror j] !L ! admitti & quis decipi poffic, facilé fieri po- " teít: Cornelianus & Sempronianus fundus E.G, vocabula non rerum, fed hominum A " funt, nonne hec facilé mutari poflunt ? j "[ aM Nàm ut mutatisnempé fündorum dominis, D [00/ Cornelianus fundus jam Semproniánus fit , )j P 718 -b odbeb !r j, W facillimé evenire poteft? Anné idem in illis, T m:ttf qu& ob quamcundue pofleffionem nee mu. jjpo tantur, nec mutar! poffunt , quemadmo- ! rnS ( düm fundusv,g. hicíivéà Titio, fivéàà Sem« pronio, fivéà Mevio potfideatur,fundusfem- l yotam erpermanet , dicitur, & denominatur fa- jtur, d cilé fieri poteft ? coníequenter quandoquis ibum fefüundum vendere, alter fe domum emere iris, Ve dicit; ille partem terrz certis limitibuscir- enCa, cumícriptam vendere , hice compofitumper v'elquid accidens exíaxis , hgnis &c. exítru&um i ^ ' í j[eci emere , quàm uterQue illud ipfurà , quod y m fundus, aut domus dicitur, emerevende- fiter re intendere potiüs credendus eft, fiquidem, If cum zoz ex opinionibus [ingulorum , fed ex com- u ov "muni ufa nomina exaudiri debeapt. Princ, $ * L f d t l. 7. ff. de Supelledl: Leeat. mon videtur quifque [77 in dixiffe , cujus mon [uo nomineufasefl 5 quorsum tenfam euim nomtna , sifi ut demonflrent voluntatem * ainfuí dicetttis ,nàm C ft prior atque potentior eff, quxm qox , thensdicentis, Iamen nemo fine voce dixif- s afl byxtur Jeexiffimatur ,& non avbitror , quemquam dice -menfor re , quod non fentiret ,. ut maximo nomine u[us 56[; fCl fff ».quo id appellari folet : nam vocis minifferio r qu ulimtr. $.2. d. l, 7,ilud fecusefle, Inferes &IV. 5; ego mulierem "venderem, ferime £u puerum emere exiftima[fi: quia in fexn error hd cj/l, ullam emptionem,nullam venditionem e- Q Q fe. à didb o d5 719 | j i fe. ffn. $. unic. l. Yv f de C. E. ff in ipfó corpare 1 :Wff: ) i t r zon erratur , fed im. fubflantia error fst, id. ett: Iut fiin ipfo individuo, vel compofito perácci- Jlï] dens conveniatur, fed .vel circa ejuídem gl quidditatem, vel materiam, ex quà boc cla- uhæ i boratum eft, &in quam illo deftru&o refol- !d ^s vitur, erretur, ut puta: fi id, quod acecum A [ 1"; * ^. 'Mla' erribarama id eft: intin&usvelex uvis imnma- m turis, velexalià materiáfactum eft, pro vino *l M*L veneat, velid, quodp/wmbum e[l; pro argento , u qielquid aliud argento frreile , aliud. pra alià ve- Jf nilje videri , cb» nullam e[fe venditionem, quoties jn materiá erratur.fems $, ult. l, 9. ff. de C. E. pa- zcn riter & u Inferes V. $i vel id , quodefl as , pro: au- 71 74 x y yo veneat , enditionem non valere. : Fin, l. 14 "T d ff- eod. velmen/[am argentocoopertam mihi 1ena- P ranti pro folidá vendidifli imprudens , quia in menfíam fólidam argenteam, cui argenrura g '.M itainfufum; ac immixtum eft, ut nulla ejus d ."; pars affignari poffit, cui argentum non. im- d ' fnixtum & argentea non fit, non veró in JM Mi menfam, quz nihil argenti immixtum. has yl bet, fedextrinfecüs quedam lamina argen- u " tea, quibus tegitur, tantüm continet, & ) r'Dv« Uj óperimento duntaxat veftita, vel juxta$. r. ^ me"' 9. ff. de Supelle£?, leg. argentoinclusafolüm eft, 1!.1, f las " & duo quafi corpora funt, confenfi, z« 7 [3 ']l;ï 720 ecüniamque eb ubmine datam (uahtl effe emptionem ,. p tondicendam.S.un. l. 4i. ff eod.vel electum, vel (üs Vä aurichalcum nonillud; quodex auro & zre j^ J mixtum eft. & fz,4, 45. ff- de C.E. Subftat, J a fed hoc, quod zseft, auri veró colorem, & um folendorem habet, quod longo jam tempo- ordit re. effoeta tellure. non reperiri Plinius ait; funt, ( uodd; hodiernis temporibus cuprum for- u Jii tll fanfalutatur, pro auro emitur, emptionem bhuti nullam effe. argto, fín. med.. 4. ff. deLeg.x. [iud p junct. $. 2. [.9. L14.. ff de C. E. Vel acetum; mpü( uód vini numero-habeo, pro embammate jum vendidero , quia illud hujus -acedi numero K noncontinetur. ffy. 6.1.1. 9. f de Tritic. Vi ifrm «el oleo lez. Nàm eftó vihi & embammatis a- fit: corfpecie non differat, attamen. embamma ob füam diveríam formam fubftantialem ab WM ufe omni vino, quod acuit, per verba $.2./. 9. jf Pïgn. r l deC. E. modo vinum NB. acuits caterum, [i vi- T num NB. uom acuit cc, fpecie diftinguitur. ( t Mol. zom. 2. traif. 2 de Tur. & Jufl. dip. 340. Talet. pac. 366. lirt, E,' venditionem nullam efle. tnti Eodem modo &. 7777 Inferes VI. Si venditor, vel emptor in p ql qualitate ad ipfam rem pertinente,vel in ean- ppig, dem redundante erraverirqualisillaaad quam ex coramuni hominum ufu & confuecudine, "Weri. Yi m & j*cl ex difpofiuone Juris implicité falte YiL- , ?Miklm MT " C55 o Go5 721l Md virtualiter contrahentium intentio adftricla t * tïfa eít, velfaltem effe cenfetar, de quánon $. m i 1521 ff de. AL empt. e& vend. cum corpus& lo qualitatem feparet, fed £,14. f.de €, E. Ut )']:Ml' Af y qua materiam & qualitatem utpote qua in Nl (j ordine ad nullitatem actüs ejufdem rationis m us funt, conjungit, loquitur, eft, cum ez , 44 fwt moris e& con[uetudints im bona fídet Judietfs Vas] LTH debeant wvenire. $. 10.1, 31.ff.de A dilit. Edidf. aliud pro alio venifle, àc emptum effe, & obalad^] emptionem venditionem non Valcrc dicen- "m dum efle. 114./f, de C. E. Nec obí(latL: 52 quis,eum espignori daret, r affrmavit hec aureum effe , crita pianori dede- rit ; videndum erit, am es pignori obltgaverit:eo» lol ','1 nunquid , quia incorpus confen[um efl, pano- a ri. effe videtur. quod miagis efl. $. 2 L. ff de ; I Pigz.ath ergo multómagis fi ambo . contra- "u ;;i henteserrore du&ti id, quod eseft, pro au- ä ro emcerint, vendiderint ; emptio venditio í j:: p vale. Eoquód , cum, quoniam fecuritas A tantümibidem atcendicut, plus autem cautio- "N nisin reefl, quam in per[ona. l, as. ff de R. J. "d s, quàm nihil habere prafítet, refpectu rei " oppignorande folüm corpus, noncorpus & p materia praedicata fübftantialia fint, fecüs re- ; fpe&tu rei vendendae, ubi emptor, cum hic u;&, precium fuum cum re venditoris permutare; : Zz & 722 GEb o Gdb i & rantundem, qvantum dare promittit, re- L j cipere intendat, pretium fuum pro hoc cor- gj j pore, hác, vel hác materiá affecto promitte- N re dare principaliter vel veré, vcl pra(ump- gdent té faltem incendit, Ts Nedq:IL . 5274, quod aurum putabam , cum ni JUI' eseffet, f'ipslatus de Te fuero, temeberis anibi qfmo hujus aris nomine , quoniam in corpore confenfe- ampt vimus. princ. l, 22, ff.deV, 0. Ergo etiamfiid, ommk quod aurum putabam, cum aseflet, à te e- u mero, mihi hujus &ris nomine teneberis, - quoniam in corpore confenfimns. Quia, [ quemadmodüm, quando res oppignoratur ninus credidorem, ut hoc Individuum folüm (eu "iion corpus ipfi Jure pignoris obligatum fit, tan- Itor 1 tüm velle ob rationes adductas Jure creditur; ii ó ita& firem prefentem fimpliciter ftipulatus liieni. fuero, quum nihil reciprocé folvatur, ali- Emym quid, quàm nihil habere fatiüs, negotium qon hoc ftricti Juris fit, & ftipulatio hujufmodi Whi | ab eà, quà aurum cexpreílé promiffüm eft, i l fpecie ditferat. 4 5o. ff.. de So/ut. Hoc Indivi- 7777 duum íeu corpus me ftipulatorem folum- modo incenditle Jure prafumictur, W'Z,/ j argto. [ w 28, ff. eed, Anet & ll. Error accidentalis fivé alterutri , fi- véutrique partiinexiftens, fivé caufam det, Wf ( fivc folüm incidat, fivé circa idem, fivé di- W W ver- "T 723 -;p n verfum pradicatum mercis, vel pretij fic» I) Emptionem Venditionem nonnullam , fed omni Jure validam relinquic. ul Prob: Dum ftante hujufmodi errore ac- cidentali partes confentiunt, cüm omnes qua- '"i' h litates finaliter moventes vere exiftant, om- l, l-(, ni Jure formaliter idem fentiunt; ergo hu- ! l juímodi errore accidentali exiftente utpote uN Emptionis Venditionis causáà neceflàriá cum tyl "n omnibus fuis ad agendum requifiris exiften- te, Emptio nonnulla, fed valida refultat; er- O Unde ia Inferes L. Si Emptor majus, Venditor minus precium intellexeritsEmptionemV en- diionem valere, & fummam, quam Ven- ditor intellexic , dandam effe, dum quia /a- "n ) catio ei condutdio proxima efl Emptioni c& Ven- diticni, dsdemá, 'Juris regulis confefliz. Nam u Emptio & Vendttio ità contrabitur , fi de pretio ä convenerit : [ic i* Locatio ci* Conducfiott con- trahi intelliaitur ,. (i merces conffituta fit. Prin- cip, Inflit. de Locat.eb Condud?. Si veró ego mi- noris me locare [en[ero , tu pluris te conducere ; !] [/ utiá, non pluris erit conduétio, quàm quanti ego putavi. fin. l. 52. ff. Locat, Conducz. l'umquia, tametfi, cüàm Ersptor viltore comparandt, Ven- ditor cariore. diftrabendi wvgtum gerentes, ad ? 4 bhunc Contracium accedapt , "vixa, poft multas f &2 €0/$- T GE5 o C^ a DA ^ - 724 ententiones , paulatim Venditore de eo, quod q gïll etiérat y deivabente: Emptore auteg buic, quo ) übtolerat , aüdente ad . certum confentiant pre. [ giwm. med. l. 8. Ced. de Refcind. vendis. füm- (ofX mara congruere liceat, 47/4mez manfefhim. W mum e[l, vnajóri fumma & tminorem inetie, il F &, 4. l, 1. ff. de Verbor.oblie, cj- quod pluris eff, us utid, tanti effe. fn. l, 9. ff de In lit.mmrand, & piut hujusmodi píss femper 1n fe continere id , quod qen efl minus. cap.35. de Reg.Jur, inóto,. L.1to, ff- e Ton de Rec. lur, ii 10 Nec turbat: 1zutilis eff Jlipulatio, ff quis Nrm ad ea, qua tnterrogatus fuerit , non refpondeat : um yeluti (í quis decem Aureos à te dari f'apuletur , tone 140 viginti promittas, S.s, InfHit. de Inutilib. [i- imp pulat. Ergo. — Quia, càm Jura Juribus con- 'Lfö cordanda fint, & zon fit novum, ut leges pri- QUA. orcs ad pofferiores trabantur, l26,127, ff-deLe- gib.e Conflit.ehe. dicf. text. $ s. Inflit. per re- !frispu fponfum Ulpiani $. 4.. 4 x ff. 4e F. 0,allegatum Íri declarandus eft , & ob verba: 5 ffipulanti mi- qpn i hi decem, tu vigintirefpondeas: mon effe con- ,bor Y traciom ob:igat!anem, nift i2 decem , conftat, fOr- jn princiy. d. $, 4. l 1. pofitad, texz, G. s. 1n[faz. v Non de inutilitate totiüus ftipulationis, ctiam iCï 4 c:oad fümmam, in quáambo conveniunt, (le fcc de inutilitate Pcipulacionis in cà fummà, * Wun in quáftipulator & promifilor difcrepant, lo- - MW. qui l | Gb5 o dB5b 748 ^ U W qui credenduseft. Manz. ad d. $. s. Tnffit.num. l( 2o. Brunnemann ad cit. $. 4.. L. 1. 9. 5. IL Si Tiius pretium. promittendum N- monetis maforibus, vulgó tnit arobet & ore ln fc' aureis vel argentcis elevatione pretij ex- ' y'i;fl;;r' crinfccà obfervatà , Sempronius emens mo- .TW']': netis minoribus in vernaculà « dctttimfs folutumiri credensjad emptionem venditio- W nem acceflerit, quia , cum potiffima fpecies L:] ,;1 monetz nonà materiá, fed a valore impofi- m titio, per quem moncta in radone monetca -!Z((!A 1 formaliter conftituitur. 4 1. ff de €, E,. de- fumatur, valori excrinfeco utrumque ictcn- '. 2 | tionem fuam principaliter alligatie credicur, n Emptionem Venditionem validam cfic ; fi p i veró Titiuspretiumin monetis majoribus co- rum valore augmentato depofiro vg. in ;/m- d - n leris pro thaleris , im ducatis pro ducauts & :71' ,g' l', T für &^tüd' ; Sempronius vel eorum valore h augmentato non depofito , velin monezis | minoribus folvendum credit, quia venditor ( bonitati illarum monetarumintrinfeco,emp- «N tor extrinfeco incentionem fuam principali- ! S teralligat , emptionem venditionem nuilam efle. Item & M | W, IIL. Si vinum , quod acctum eft , feu lj M vinum , quodacuit, venditumfuerit, gquia ideft: fubftantia eft; venditionem :"'äui w Cadem &aa, / Lzis eiic. cWys ob 726 hn o j e(Ie. 7 9. f: de C. E. Si viriola, quaaurea di- j cebatur, attamen magnä exparteaneaeratc , j ïll( precio exquifico alicui vendita fit, quia anri aJ7- J'W g* d babet , nam [i inauratum aliquid (it (Ad eft: jj cui aurum ita immixtum eft, ut nulla pars pm «nca fimpliciter dici poffit ) ljee ego auresm hll ( puré&) puteza , valet venditio. Fin.l.i4.ff.eod. jcet nam ff auxum quidem fit , deterius autem , quàm M erptor exiffimaret, tunc & emptio valet, 1 10, $u Jf. t C. E. venditionem efle conftare. Sifcy- unti phum, quem emo, de argfnto ; quod t4. nl VC tbi eft, cffe putem, quitamen deco,.quod In * 9. vel 10. (oibi $ tantüm cíb emptionem fub- quti fifteres alioquim quid dicemus , f cacus emptar fiit , vel fiin materia erratur ? Felim minüs pe- : n rito difcernendavum mauteriarum? 1n covpus eos Qui confenfille, dicemus? & quemadmodum confen- am fum , quinon vidit, lx.ff.eod. Hinc m Inferes. IV. $2 vas aurichalcum pro auro ütC vendid:fjet Titius, zeneri ut aurum,quod vendi- l3 dit , preflet. Fin. L 4y. ff eod. cum in corpore i confenttamums , de qualitate autem diffentiamus, p empouem effe: /veluti ff menfas quafi citreae (ideft : que quidem citrez füunt, nontamen id. Xe tcfte Petronio Aífris errute terris) ezat , que Qf non /zmt. $.2. L 21. ff de Adf. empt, ci vend, $i €gome 'w'rginem emereputarem ,cum ;jc",t JA" mulier; emptionem valituram , iz fexu enim SIIH Won cff erratum.Sunic, l, i ff ae C.E, E. M 65 ^v 727 GoOb o G I,' . Ill vArtamen venditar teneri debet , TDI 2 ereff non effe deceptum . & i vendi- qmmtz' 4nt U l zor quoquà aefciat. $, 2. Lai, ff de P. empt. Mi e* vend. modó eroptor füupinénonerret, quia & nonin fupi- illa /gaerantia emptori prodeft ,qu b pum.bominem cadit, $. x, L 15. ff. de C. E. Sed u diverfimod? : fiquidem ignorabat Ícilicet pa- —l* "n riter non fupiné vezditor ipfius ret nomtnetene- *'!* w b zur : [f fciebat. ( modo füpra in calce notabi- lis ulimi explicato ) e£iam dami ; quod ex eà e con- contingit. Med. l. 43.ff- de C. E. tum n tra/. 206. ff. de R. j. hic lucrum faciat, &alter damno afficiatur. 4rgfo. $, 1. l. 3«f.de Eo, per quem fatlum erit . tum quia, qui fcic & : n damnumimpcdire potcfc , & non facit, cul- pànon caret. 4rgtol. 5o. L. 1o9. ff de Reg. T. LA [ Qui autem hujufmodi culpam contrahic;can- tum, quanti alterius culpam contractam non fuifle intereft , inquo & lucrumejus, quo $l circa ipfam rem confillit , continetur. £/z. j !l l. 33. ff locat, junét, $. 3. hiL f ;fe L/f(rf empt. i vend. xanquamà quo omnia illapromanant, ;,',','»'Sf' ( pra(taredebet. / && Argto. L 33- ff. locat. cond, idcirco emptor contra priorem actionem exempto, uttantundem de pretio detraha- " tur, &fi ob pretium ex vendico convenia- N i L tur , ratioimprovifi oneris hab eatur , Argfo, LU p &. empt. j vend. & offi- $. 1,!..21.1,41.61'.(1;-,1 724 CM j 728 cie Judicis pretium minaatur. l. 7. ff. deC, E; li habet, contra pofteriorem veró rurfüsadio €x empto ad interefle ,. quanti fe deceprum Pbüf nonetfícintereft, in prom la de C, B. drgto.l, 3. $. 3.1 ptu eft, 4. 1,45. ff. 21.f. de x AL empt, € vend. Brunnemannad C,C, L,L. &f ad l. 14. yl ff de G,E, fbu: Q IX, An, quom?d ó, & per quzer- mi MU Bo emptionis venditionis mor confenfus mutuus à rcliqua- dii IU rum conventionum confen- j $n fibus differc , & diftingui- tur ? y Y5 « N actus voluntatis noflrz, quo t in hoc confentimus ab illo , Ikb quo in aliud contra diflinc- ii tl m con W fentimus , entitatiyé, Ípecie, tf & fecundüm fuum rectum , aníolüm bi objectiyé , & íecandüm fuum ob- li- Supi L J 9 729 l d T* fiquum' fpecie diverfus wfit , .Philc;fo- N A. « ^l phorum , quorum efl cruciare inge- | , i nia , difceptationi relicto ' .-*'Cn Onfenfus mutuus Emptionis Ven-. &'I.C ditionisà cateris mutuis Confen- « fibus fpecie differt, Prob. T. prize. I. de Oblig.ex confenfü , t confenfus emptionis venditionis membrum ; j dividens contra&tüs confenfualis à facratiffi- | M " mo noftro Imperatore falutatur, fed membra l dividentia inter fe pugnare debere Dialedi- *W* M cis notum jam efl ergo. 5» i Prob. IL. Zib.18 zit.x. Operisex duobus d ' penémillibus librorum, & plusquám trecen- ties decem millibus verfüum. $. 1. . . vel tre- centis Myriadibus verfüur, $. 1.7 3. C. de F'e- j , zeri jure enucleando $c. enucleati, cui zz. 38. M J[ jl lib. 4. Cod. repet. perlect. correífpondet, quo- modoó hic ferendusfit, di 2 c eftum eft; zi* x. " | lib. t9. ff. cb tit. A. lib. 4. C, hujus confensüs "' effeétus minus principales proprium locum il fibi vindicant ; ergo. ni, quia confenfus hic i^ , & ipfius effe&tusin Antecedentibusjamcom- " r pre- sz $ i 739 ebib o dbdb prehenfus eft, vel in Subfequentibus depre- iid henditur, in recitatis locis in caffum labora- " tum fuifle contendere placcat. &l Hujufmodi confenfus mutuus à p t ceonvendonibus , quas nos pacta nuda & ve- jon nira appellamus, differt, quód ille fpeciali diu nomine non careat, necïue vim agendi ab fici extrinfeco alfiftenrià videlicec legis, fed ab l intrinfeco habeat. [(5 ;! À quafi contractibus , quód ille à L f,d: lege jufítà ex causá quafi à partibus 1n- ÀY terpofitus eflet, cum tamen inter ipfas reve- p rà nihilactum fic, fictus nonfit, nequéex eo- Plæ: dem, quemadmodüm tefte $. 1. 77/7. de Oblig. g *b que qua(fex contrat£, l3. $. 5.Lx. ff de Neg, Gefl, bC.t l. 46, ff.de O, c A. Ex hisignorantes & in- fiol viti , atqué qui nequidem contrahere veré nf offunc, ut infantes, furiofl &c. obligentur. A A contradibus innominatis ,quód ille;ficuti hi $.2. / 7. ff. de Pa(f. nomen non generale $. u . . z. ff. de Pact. ffn. $.2.1 x. ff. de Rer. permut. tüt quod pluribus multum inter fe diverfis con- Ta venit, neQ; darum, factumvé eà lege, ut e alter viciflim quid det, aut faciat, uti inno- ? minati eflentialiter contineat, argto. d. $. 2. Yel LT. $.2 LA f L3,C. de Rer.permut. Sed pro- h prium & fpecificum, quatenüs determina- 1! i omen tam contrahendi formam, adquamn iftud l' y i 73I - :iv.'.:::)"v LA etab o gedb SLVL iftad à Jute contra&um, &'vclut'alligatum "h u eít, connotat, habeat, A contra&tibus litteralibus , quód il- le nequé datione Chirographi confef- fionem pecuniz creditz, qua tamen cre- dita non eft, continentis effentialiter per- ficiatur , 2eque adillum [criptura ulla proprietas defideretur(exfaà videlicet naturá) fed fufficiat, €05 , qui megotia gerunt. confentire. finis $, .L 2. ff. d 0. e$ A. fín. princ. Infl. de Oblig. ex conf. À verbalibs,quódille verbis eflentialiter non perfici, neq; przfens przfentiinterroganti, fe przftiturum 1d , quodinterrogatuseft, con- I/l rué, & continuórefpondere fimpliciter des beat, f:d inter abfentesquod; veluti per epi- ftolam,vel per nuntium contrahatur. dic. fíz. a princ. Infl.de Oblig. ex confenfu $. 24l L ff. de C. -EO s. z. d. l. 2.--6?0 de 00 [5 ^ A contractibus realibus, quód ille traditione rei eílentialiter non perficia- tur P quancumvis traditione vel nume- ratione fadá ex empto vendito eflica- 5 fil:&'f ',! ciüs agi poffit : quia »ec dare quicquam ne- "4 'I' cefsb e[l , ut fabflantiam capiat obligatio, émpti / [ venditi, fed /'zqü?cit €0$ , qui negotia gerunt , con- L féntire, cit. princ, 1. de Oblig, ex confens, nequé 4( j pretijmumeratio , [e4 comveztio perficit habitam 1 l*) ud emptionem. $, inie, la. ff de C.E, — Infpecie [5 - il 732 ebeb o bb j A permutatione , quantumvis quidam u- gW* nam fub alteiá. contineri, quemadmmodüm MI 4 $. 2.. Inll, de E. ( V. eb S. VL , f. de C E. vi- JIj^ dere eft, dicentes, antiquitàüs omninó non Iu difcreverint, non ut fpecies àfuo genere in- 10 fimo, fed tanquàm fpeciesà fpecie, non 1m- W pediente, quód, quando emptio venditio U ab unà partc impleta eít, permutatio dici olu poffit, fiquidem hoc nonde emptione ven- ;ua ditione, fed de actu recenter gefto affirma- Qür, tur, eoquód emptionis venditionis coafen- |pi fus przíens in mercem( zam hac nudá eon- Pïü fentientium "voluntate coutrabitur, prine.$,. 2. u [.t. ff de Rer permut,) à pretio femper abío- aT luté contradiftin&atn, & in pretiumà mer- i cefemperabíoluté diverfum eflentialiter fit. UI argto. fa. $.V, lv princ. $. un.La. fen. l, 721 ff. mae de C, E. & quia ratio non patitur, ut una eadem. gUG ue ves €&* veneat , eó pretium fitemptionts. frn, pre princ. l. x. f. de Rer. permut.. Aliud merx, a- I liud pretium , alius emptor, alius venditor " neceífirió fit, nequé hic ut a&us fubfiftat, u Dominium transferre debet.f/z. $.2. J n ff. fit de LAGL. Empt. & Vend, Sed fi tradac, hoc Ql eft: poffidendi conditionem transferat, fuffi- (e cit, $. 1./25,7 28. ff. de C. E. S. ol 1. $.. K Lj [ 30. f.de Act, Empt.ef V'end, Econtra permu- tatio coníenfusmutuus nonin rem & rem, 1zerm fed 733 W^ fedcumre, quia modó ex re sradizá initium Mj l oblisatiom pmöetun med. $3. li. f de Rer.per.. 4nut. G ex placito permutationis nullá re fecutá Ijl f j ! l l con[lat nemini aclionem combpetere, l.3. Cod. eod. L flquidcm quod nudo confenfu conflituatur obliga- IU u MLL zio , in ls tundaxat veceptum eff , qua nomen ml n n uum bPabent , ut in emptione venditione. — Fim. fm J $.2. [ 1. ff-eod. neduecum merce àpretioab- k foluté femper contradiftin&tà & contra, quia quà ratione in permutatione res merx voca- DAR tur, cádem & preiium & viciffim nuncupa- ZI M ri poteft , neque quid cearummerx , & quid pretdiumfit , inveniri , nedue uter emptor , Mi LE Lal uter venditor fic , difcerni pote(t. — Fiz. $. 1. Wt um PA l, x. ff. de C. E, cb ffnis princ, L , ff. de Rer.per- uH smut. eflencialiter fit. Ecfi ueramQuerem pre- tium & mercem cfle dixeris, preter hocquód n merx & pretium ita refpectivé, folüm diftin- f n "ml guerentur; infero: ergo utraQue quatenüs pretium eft, utriufqué , quatenüs merx neu- n "n trius , quod tamen inconveniens eft , fieri a)m Oportet. Princ. J 1. ff. de Rer.permutat. neqdue M i ut Pediusait (curn quid merx , quid precium J ] fit difcerni non poflit, hoc ipfo fi unius do- M minium transferri debeat, & alcerius quoque w transferendum eít ) aliepam rem. dans «ll'am contrabat permumtianemf*s. $; d. 1« ff. de Rer, E permu£, ut ex cádem actio prafcriptis verbis l"ï, » Oriri "" 734 mb o ebob oriri poffit, cum ille, quiremalienam acce- qd ! pit, quia tradens ex fuà parte contractum huncinnominatum realem inchoaíle non vi- gt 4 detur, fuam rem dare non tenetur, ; loc A Ítrididuris, quód in illo, ficuti in his Judicis poteftas , ucultraid, quodápartibus em, expreffum eft, vel difpofitione Juris pro ex- 0 pr( qmul reíffo habetur, judicari velcondemnari ne- vetiU queat. 47gie /.99. f.de V. 0. & 3. ff de Reb, cred. ad ri [e] corem convencionis adítridia non x:i v& fi. — rgto $.3. Infl, de Oblig. ex confens, ne [ A Contractibus unilateralibus , quód qui illeunam duntaxat. contrahendum partera 15v non obliget. imd A lucrativis, quód ille unam tancüm isfo partem non gravet. l Am A. Contractibus bilateralibus ex acci- Ingu denti, quód ex illo unus contrahentium ab K ! initio cantüm non obligetur, & alter ex cau- r ) fÀ quadam füpervenienti ex poft facto pri- UM müm obligari non incipiat. üt A. Contradu confenfuali bilaterali per Q fe Societatis , quód ille de rebus & operis D0I communis lucri gradáà conferendis non uG fit. t | À. Contra&u confenfuali bilateral: per aC fe Emphiteufeos , quód ille non fuper rem l, praciseimmobilem, multó minüsad eanócm of al- —— ob o ob ls : 735 LAj alteri ütendam fruendam eá Icgc , ut in re- »QO cognitionem dominij dire&ti certus canon an- l t:Cw nuadmíolvatur, concedendam, , fit. A. Contractu confenfuali bilaterali per UJ!U ] CJU& fe locationis conductionis , quód ille fuper rem, in quamfertur, totam fimul pro uni- AW Co pretio tradendam,& fuper totum pretium I) fimul fumptum pro redandum fit5 Eoquód 3 pretium dominio «el ufücapiendi conditio- TM ni velalij Juri, quodftatim totum datur , ex fine hujuscontradtüs commenfuretur; con- J fequenter quantum ratione naturz emptio- Wil nis venditioniseft, pretium totum initio fta- tim debetur, fit, quód quandod; hujus a&tua- lis folutio per pa&tum in continentiadjectum illam in plures partiales folutiones fucceffivé ! fingulis annis faciendas vulgó in :ábtlife Ptucbtriften dividens, peraccidensimpedia- tur, & ítatim non petatur; cum quia conven- u Hiones hoc ipfo, quód pactaadjecta fint , na- turam contracQtus , cui adiiciuntur, ne pacta adjecta non fint. 4rgro, fím. l, 72. ff. de C. F. non immutant, tum quia poft venditionem MA rei determinatz pretio per partes acfuccefli- vé autf &rieíteii folvendo ejus periculum ä ceteris paribus ftarimad emptorem pertinet, j 3 qui , firese pra perijt, etiamfi velante tra- | ditionem , vcl cundlis partibus temporis , in. qui- db o db 36 g quibus fingulis partes pretij folvenda erant ; non abfoluüs , vel ahce omnimodam prerij uj folutionem , dummodó absque culpá ven« I]j[l]fe j ditoris perierit,ad folvendum totum pretium nihilominuüs cenecur, & obli [e) Catur. Hic ve- PO róvelfuperoperasperíone, velufumrei tuc- : ]0 10 C ceffivé, & per partes, quemadmodüm & hic & illa haberi poflunt ; pro certa penfione , to t retio acmercede Gngulis partibusoperarum jont velufus concedendi correfpondenü , & fu- tm per precium , mercedem, feupenfionempro iiq rei ufu , vel operis perfonz fucceffivé & pec ttadi ettal partes , prout velille , vel hzaccipiuntur, fol- vendam fit, hedue ex hujus naturápretium , (ine utiin priori contra&tu, cocum fimul ftatim ab m initio, fed , ficuti & ufusrei non fimul & (e- lsf meltotus, fed fucceífivé , & per partesha- (f betur , fucceflive & per partes debetur ; & , u ( quantumvis aliquando, utomnes penfiones d fucceffivéfolvenda unà füummà & initio fta- lvt tim redimantur, interlocatorem& conduc. Dl tl torem conveniatur , per hoc tamennaturá hujus contradtüs , juxca quam folutio ita-ut l propottio cum ufu fucceffivo attendi de- Cel beat , per partes deberur, non immutatur 5 Ql cum , etfiomnespartes penflonis fimul & fc- Quia tnel folvi promittantur , attamen non. pro dOHCI ttansferendo rei . dominio , aut traditione t Éner- — :ï dteb o ecb 737 Jj mercis, vel pro alio Jure, fedpro ufu dun- r N '](D[w taxat rei ex naturá fuá fucceflivo , cuifoliex MA [ *Vfl] ü th naturà contractüs comtaenfurantur; unde non ftatim à contraQu inito, fed modo v.g. W oft menífem , vel annum , quo condu&or l't,mrL re locacà ufus eft, pretium illimeníi, vel an- no correfpondens, & nonpro tequencdbus, AT pro quibus ufus reinondum exiftit, perfera- W'L tione contractüs, fed ob fpeciale , & diftinc- A n cum pactum , quod acceffit, per accidens " jj aliquid debetur , quia periculum re euam !hL! l traditá adlocacorem femper fpectat , & fires WWI etiam poft traditionem apud condu&orem t finé hujus culpá parierit, penfio non folüm "n ampliüs non debetur, &ad ulteriores partia- ,"jï'äl!:s' lesfolutiones quemadmodüm fupra emptor, v*l« conductor non tenetur ; verüm etiam quod ultra ufum acceptum anticipató folutum eft , repeti poreft. Siquidem per venditio- nem de Jure, perlocationem de ufu duntaxat mm 1 cransferendo agitur, proinde, cum Jus to- )Uþlx tum absQue uíu detur, pretium cotum etiam ante ufum rei debetur: cüm autem ufus fuc- b )o l ceffivé obrineatur , illud pretium tantüm, yt quod ufui, quem. Condudor jam habuit, IP] )v quia huic Conrra&tui condirio refolutiva: p i donec res u(ui conceflà deftricta non eft, ) ) | imbibDita cít, correípondet, debetur. Nec g i Aaa Ob- 756 dcb o ditb Obftat. L. Locatio' condutfio ,yfdew 3uris Reculs confiflit. Princ. Infl, de Locat. cond. (, « 3. ff. locat, cond. exgo. Quia per/Jyregulis u- yit yt rcgulæ gcneralcs & fubalternz , in qui- aahs busaliquam familiaritatem cum emptionc & flï) ( venditione contrahit , ficuüi ex ipfifmer ibi- u dem& $. r. ? $. a. Inff. eod, allegatis regulis quiti liquet , nonfpecifice, ne, fi locatio conduc- ii tio ijídem emptionis vendicionis regulis Ju- t/llaq ris fpecificis confifteret , z quibufdam. caufts (em queri folere ,| utrum emptio & vendiiio contra- ul batur , 4n locatio &b conduttio princ. $. 3. 1nfl, de in1 Lotat. cónd. med. $. un. l 2. ff- locat. cogd. in- un p epté, cum ZEthiops lavaretur , dicatur , 42, i Loc. Lec. intelliguntur. g Nequé II. E»optionis fabflantia con[eflit ex qUIc pretio. Fiu. L 772. ff. de C. E. ergo ubicunqué qua pretium intervenit, emptio venditio eft;fed pcra inlocatione prerium intervenit. $, 2./. 10. Ya ff. de Leg. Rhod. de Jatfu.. Fim. $. ult. L, vo. ff. de pof uAlcquir. vel amitt. po[feff. in pecunià confi- de ftens. 4. 20. ff. de C. E. ergo. Siquidem ex ct quali pretio emptionis fuübítantia confiftat , €0| quale veró pretiumin locatione condu&tione TUI interveniat, modó fuprà in differenciá ulti- q ual má confensüs emptionis v enditionis aíffizna- tf tum eft, ád Nec quam ijicicntcm remitto. (uo mover fl T A. Qnd i i W!W db odien 739 f h j t Inftes differentia ibidem aífignata inter 4j 'j, emptionem & locationem vera differentia "m non eft, fed hec: quód venditio conditio- ! MP : , y nalis quidem. , 4rgfo princ, 6 d. H dR E - fic, quando ex materià, locatio veró quando in matcrià aliquid fit5. cum zec peffe ullam lo- l V V cationem effe , ubicorpus ip[um non detur abeo, cuiid fieret.med.l 1. toties comducito alicujus rei 3j e[l;quoties materia,in quaaliquid praffatur ,in eo- M "L dem [latu ejufdem manet : quotiesverà tj immu- ^13 Latur ,. Cb alienatur , emptio magis , quam loca- J $io intelligi debet, — Fin. L. 65, ff. de Contrah, espt, quibus S. 4. Infl. de Locat. fin. $, un, d 2, "T ff-. locat, cond, med. L.34. ff. de Auro e argento eeund, concordar , exaudiantur. Eoquód,. ? quia allegati textus refponía ad cafus parti- " culares dubios , quando videlicet artifex o- peram füam non qualemcunque, fed effeài- ). ? .Hif vam, uti Philofophi loquuntur , quz opus T poft fe relinguat, locat, uti cir. cíz,loc. loc. vi- dere eft , fünt, facratiffimus nofterImpera- xxxxx : V "ml cor Juftinianus & cateri Juris- Confulti per W cofdem differentiam nonuniverfalem & ge- nuinam , fed particularem , & pardalem quandam inter illos cafus, qua ex eo,an ab artifice mareria etiam dominiumtransferatur : (quo cafu venditio eft) an veró in mareriá conductoris fola opera adhibeatur (&con- Aaa & £ u '0 749 dbeb o db y l P ,"" i duüto &ft) re&é colligenda eít , exprimere .j " jl ä intenderint. Quare [ 4,0* Inferes Textus allegatos terminos loca- tionis conductionis magis & minüs commu- nes folüm effe, quia quotiescundue ex meá D materiá opus aliquod certà mercede confti- tutá fieri confentitur, locatio conductio,non ( emptio eft, fed non contra omnis locatio condudio, utex meámaterià opus aliquod certá mercede confíticutá fieri confentiatur , requirit; ne conductiones domuum , prze- diorum , operarum plerumque non cffedi- varum , famulorum , famularumd; noftra- rum reclamante quoridianà experien- Q tià impoffibiles finc , bene dici valet. C 5 m "n k. a SNNS s D 7 ' s W&& l W ///;4 NNY , W N NY //// 2 s * N n (V AMET r ^ X - L— ;, : -,.- N "E N E | W - 54*;;& - N i ! jf S SN QX ^" ? i A, * x J vv'; Ll VILLCLLTS s f —— DP aé»»*. t 7 Tif DI5- W dbgb o d5b 741 "Wïwæææwwæ Pïgag.glä& :'?Sæcïä od d o o cjo oW cde oRo €Ro CR ä ï"oïäæïææ (JWSW ææï(,vg æïæw.)ï;) JO.JMI M DISPUTATIO V. Dv Causá ]ïmzlz Emptzoms I/Endt- rj! tionts S. Unicus ! Quis finis Emptionis Ven- ditionts , Cur Emptlo Vcndmo Intro- duc&a ? j €2 (',Sï"ä Aüï T difficultatibus permutatio- N &S) numfubveniatur, & facilius SEDN o—!( :; 25 NS res hominibus .neceffariz p 3 L .'(f&t 49 comrmutentur , illad; com- modé acquirantur. Prob: Qwia non femper , nec facile concur- vebat , ut ; CUH f baberes , quod ego defidera - - rem , invitem baberem » quad tuaccipere velles: ele- Aaa 3 7A2 ääOää ?käz:g psatevia eff , cujus publica ,. ac perpetua eflumatio diffcultatibus permutationums &quali- : tate quantitatis fabueniret. Fin.L.a. ff- de C. E ä «xgo. Quia hujufmodi finis à Gentibus , " ubi Emptio Vend Airio. floret, obtine- CU bec V xp NS L— d DIS- qi l, meo mb 743 À iij ^ & db donbab. od emabes T !.W' s x';'— u EE Md discioso Quggu . " DISPUTATIO VI. |De Eynptionis Venditionts fertpta » j | ] ad corpus þmplzciter k | | ; geuerts , äe.ciei : demon[ira- Jl ! /, ad corpus cur pretij Anwdæ tiomis gratiá , t:mqwzïm refhiéfto , tan- uam modus certa quantitas adjeétA eft, ad men[uram , ad guftum , bareditatis, a&lionis , perjeéte e$ imperfecte effectéu magis & minus prmcz'palz, I uis effectus fïm ptionis Ven- ditionis? Mptionis venditioniseffetus genc- ralis,feu univerfalis alius, alius fpe- M a cificus, feu fpecialis e(t, generalis eft, ui cunctam emptionem ven icionem -.. quibuscunque acci dentibus fepram fuo mo- À22 4 o 744 do(cum, . quemadmodüm emptio venditio- - al U Q ia quoad cflentiam perfecia , Qquozd.exi- i ftentiam im L perte&a , aliafecundüm utram- [ qu q 1€ perfecta cft; ita& effe&tus generalisidem p fecundüm fuum effe, nonautem idem fecun- jX dum fuum exiftere fem per in promptu d fit) neceffarió fequitur ; hic vel principalis , i / €u proximus, vel minüs principalis feu re- pI'C rootus eft, principalis & proximus obliga- qa tio mutua feu reciproca inirio ftatim zqué i primó tam in emptore , quàm venditore , In in illo ad pretium huic dandum , in hoc ad ld mércem illitradendam exiftens, cft. ne (s Prob. Emptio venditio contra&us bila- tcralis per fe de re pro certo pretio tradendá, & de predo pro re dando juxradi&tain calce difp. x. & cervice difp. 4.. eft ; ergoobligatio rcciproca illam tanquam e ffe&us neceflàrius necefiarió fequi deber. Minüs principalis feu remotus in emp- £. torc acdo empti, in venditore actio venditi ^ utrindue directa cft. Prob. Non Em ptio Venditio, fed ipfius Y [* effectus obl: gatio videlicet empti venditi ini- lcr uoftatiimaquéprimó utrid; inexiftensadtio- ( nis empti venditi mater cít » atque emptio Itàí venditio ranquam caufa ca ufz juxta illud : [7, quod e!! caufa cauíz, eft caufa caufai ; aclio- WA - nis empt venditi cau fa folüm eft ; ergo. Kf- zv 743 &mh i LUj 6 M, Effe&usemptionis venditionisfpecificus fcu fpecialis eft, qui ob certa quedam acciden- ^n M tia circumftantia cerrum foclummodó emp- tionum vendictonum cadem habentium or- A E dinem comitatur, hujufmodiaccidentia con- ditio , dies &c. funt, quorum effectum, quia i» difp.3 jam jam non nihil attigi , & inter- pretes illorum naturam, juxta & quam con- I tractus tractari oportet, alijs in locis, puta zit. Infl.de inutil.flipul, ff. de Cond. & demon- firat. 9à. de Cend. appof. ad quos benevolum le&oremremitto , explicant, in difceptatio- nem hic vocare fupcrvacancum credo , Íc- At F cus fcripturz, quantitatis, guítationis, modi. I &-II. " Quis ergo effectus emptionis venditionis Ícriptz? P* Raterquàm quod in $. 5. Zjfp. r. plüs equó hac in materia jara. jam excurrerim , cffectus : emptionis W venditionis fcripte feu in fcripris eft, quód [cripturà nondum impletà & abfolutà non tantüm quoad fuum exiftere imperfecta fir, itauz nulli liceat. aliquod Jus actuale fibi ex eo- dem contrattu vindicare: nec illud in bujufmodi venditionibusdicere: 4492 pretio ffatuto nece[fi- Aaa 5 £s a 746 deO5 o Co35 y, 145 venditori imponatur , vel contrafctum vena. tb ditionis perficere , vel id, quodemptoris intere[l , al ei per[olvere. med. lV. C. de Fideinflrument. f j I. 15. C. de Contrab, Empt. ct Fend, Scdadeó g usqué zoz aliter vires baberefancitum eft, zi- crip ffinfirumenta in mundum recepta , fubfcriptioni- tion busque partium confirmata. c fiper tabellionem al confcribantur , etiam ab ipfo compbleta , & pofive- men mo( uti fupraiz 4j/p. 1. di&um) aparzibus ab- |pat foluta fint, . med, d. L. Y7 .ut donec aliquid defrt ex / "H his , ef penitentia locus ff , & poffit emptar vel )m I venditor [rmó pená recedere ab emptione e? ven- "t ditiene. med. princ. Infl, de Empt.ch» Vend. vl Prob. Contrahentes fuam . intentionem 1M fcripcurz expreffe alligantes emptionem ven- f ditionem folüm fufpendere, & in illud tem- dupl pus, quoinftrumentum abfolvitur fe cffica- j d citer tantüm obligare non incendunt, aut in- n tendere faltem non praefumuntur, quia re- u ftridione intentionisad fÍcripturam expreflé 7 fadtà aliud , quàm fi allizatio ad eandem ex- [ prefs? fa&a nonfuerit, & probationis gratià 48 illiustantümmodo mentiofiat, velveré, vel tu prafumpté intendi debet, quando veró pro- M. bationis tanthm gratiá fcriprure mentio fit, 17 hac, antequàm perfectaeft, necvenditor, fi- l quidem emptor pecuniam non folvit, rem j tradere efhcaciter obligatur, $, 8./.13. ff- 4e -U $ 5 747 T-'*»':".'em". uI Empt.c Vend, Ned; hic, cuminícrip- L i j turá perfe&tà venditorfe pretium pactum ac- '», cepiffe confiteatur, & emptoremáà folutio- i* neeju(dem modó liberet, priusquàm hzc i», omninóperfecta fit, illam folvet;iergo,donec fcriptura perfeta fit, (eab emptione vendi- ] T'H tione cuncis hujus effe&ibus in fufpenfo exiftentibus liberrimé recedere, nif(i inflru- L mentum perfe&um fuerit, in cffe&unon ob- ;« ligari, velveré, vel pretumpteé intendunt, ] ita tamen impuub. eis recedere. coneeditur , ifi jam arrharum nomine aliquid fuerit datum. boc enim [fub[ecutot fre in feriptis , fruà fine fcriptus ^ | i :l.y 1 ) venditio( tubintellige tali modo) celebrazaeff; ^ 1 .-.J,.. NVMe"l, s. qui recufat adimplere contratium , fiquidem efl emptor , perdit , quod dedir. [iverà venditor , dupluns ve[lituere compellitur in paenam, /ice£ 1 [ | fiper arrbis nibilexpreffam eft.fim, princ. Inff. de Empt.e* Vend, hoc etiam procedit: 5i 4w« f arrbe faper faciendá emptione cujufeunque rei da- £e [unt , frve inferiptis , frve fene feriptis: lteet nom L ( fit fpecialiter. adjefum. quid fuper sjfdem arrhis snon procedente contractufieri oporteat: tamen e qui vendere pollicitus eft , venditiomem recu[ans "m 3n duplum eas veddere cagatur , & qui emere pa- i &us e[l , ab emptione recedens, datis Afé arrlus cadat , repetitioneearum denegandá. fin. l, V7. C. de Fid, inflrument. Quia, càm frequentiífi- ! — mum emptionis venditionis contra&um in- " [ re- 1 j 748 dbib o bb l frequenter re(cindere reipublicz utile fit, r ] À argto, tot.tit. C, de Refeind. Vend. & ios, qui W | ad hunc propiüs acceflerunt, metu poena, ( argto. med, l, unic. C, fí Recf, Provinc, &c, ut jb de có non recedant , fed eum N ercete expedit. þpcrfic'lam, CO- r Nec obítat, Arrharum datio emptio- CU nis venditionis perfedtz lïgnum eft, princ. A ità 35.ff.de Contrab, Empr. krgo cum earum pl'l amiffione alterá parte invitàáab eádem rece- m« di (impliciterlicité non poteft, 7 5 . C, de 0. tio vA4. Imónecoblatione dupli, nec ex refcrip- ld to hoe obtineri poffibile eft./ 3. C. Ze Refcind. M Vesd, eóquód arrharum datio fzpé folüm, — j non femper emptionis perfecta fignum fit, K cit.l. 3. quandod; enim & evenit,ut emp- tione perfectá in fecuritatem contractüs qpid arrhz nomine detur, nonut pignus proprium , quia Dominium transfertur;fed improprium, quod contracu impleco aut mutuo confenfu diffoluto actione vel emp- ti venditi , vel condictione, quiajam finé cau- 5 apud venditorem eff , repetitur. $. 6,7. n.ff. de A&, Empt. c Fend, quandod; & emptio- niin ícriptis, vel füb tali conditione & finé fcriptis factz in. fecuritatem utriusds partis quazdam arrharum nomine adijciuntur, na- t cef. u turam illius pon immutantia, fed ut ac Ío- il &b o iab 749 Wi D UM foria fua principalia fequentia, argte. /. slr, C. y .L'l mtw!( quando liceatab emptione cc. poenale quod- h M I* 1 dam ex ratione politicá fibi adjedtum tolüm r-tmr ^y| habentia , cui poenali & (i arra pactode ven- dendo emendo àdje&afit, uti jam jam ex AT hl recit. ffz. /. 17,. C, de Fid. inflrum. illuxit, lo- cus eít, quamvis hujufmodi pacifcens non f Ms italicité in. foro animz, quemädmodüm ;.«( j riores [uá conventione controveniat; dum- I'nf "u modó verum pactum de contrahendá emp- MH tione interceílerit; nam (i emere mentisío- JAS EL Whin lüm fuetit, utid; in foro poli ab emptione W /l hájutmodi contrahere propofitá, eftó in fo- ! roforicum difpendioarrarum licité recede- " re valet, n v &.IIf. n il Quise ffz&us Emptionis Ven- 1 n ditionis generis ? Quis Ípe- yn Ciel ? E ] 'U] || FFe&us emptionis vcnditionis fpee D e Be u ciei , quia czteris paribus emptioe "i nisperfectz omnimodó fimilis eft, / "4 quemadmodüm effedtus emptionis vendi- tionis nonfcriptz, ipfra, ubi decffe&uemp- i(I " tionis perfe&z difputabit ur, legipoterir. Iy.I. " LOI l 759 abeb o eats i)ldo 5 m,IIl. Effe&us emptionis venditionis mob]w generisfive fimpliciter, fivé undà eft, quód S M]]?/ 4 quidem quoad (uam effentiam ftatim perfe- p la, quoad fuam exiftentiam veró imperfe- M &a fit, ac obligationem, & actionem empti mo venditi, donec determinatio facta fic, fuf- [I$y pendat, folo Prob. S£ex doleario pars vini venierit.ve- t luti metretacentum veri[fJmum eff (quod & con- tiar flare videtur ) antequam .admetiatur , vendi- üit tionem imperfectam efle, sec zzzerefl , upum im| pretium omniu centupsa metretarü , an femet diciis üni Jfft , an in rmaulos eos, $. 7. L. 35.. ff. de Comtrah. m Empt. quia . bujufmodi venditio quaft fub. bac ^Wr conditione viderzur feri: (( omnes determinatae ne fuerint.f». $, $.d. 4 35. Cum hoc idem fit, LE uodibidem tra&atur, f/s, $.6. & princ. . 7. i .l 55.ff. Sedfi emptioni venditioni condi- l l tio fuipenfiva adje&a eft, in fuo effe, non t in fuo exiftere perfecta eft, /,8. f. de Pericul. üi &* Commod. rei vend. quia conditionales ven- U ditiones 1unc perficiuntur, cum impleta fuerit conditie.princ. l.. f. de C. F. ergo. nec refert, L fivé ita venditaresfungibiles ut vinum , oleum , frumentum . c&c. argto, d. $. 7. livé fpecies: f ? fpecies , fivé mobiles, fj mobiles, velífemo- ven'es y.g. vel decem oves fimpliciter ; vel ex 3oto boc arege imneo. argto, $, 6, C T. Jundt. frn. Uiece MT u eeb o db 751 gued. S. $. d. 1. 35. fivéinfpecie tales, fivé im- l N ; ; t ". mobiles v.g. decem ugera fundi fimpliciter »'vel " th 1 Semproniani. $, uz., l. 10. ff de Pericul, €t- Com- mod rei cà*. modó untico pretio omnibus correfpondenti emaatur; ne venditio hujuf- T l modi non generis tantüm, fed & quantita- tis, de quain. quzítione fequenti, fic. hoc , folo diícrimine intetveniente, quód vendi- 7!',,['*":4 D tio genetis fimpliciter perfscta quoad effen M tiam, & quoad exiftentiam donecres ven- B dita à venditore determinata fuerit, femper t impcrfc&a maneat, venditio veró generis IC'.?»;W f unde quandod; ante determinatiopem eti- HU am & quoad effentiam imperfecta redda- -T tür; ut puta, fi ea, in quibusex conventio- "pinmt ho ne & intentione partium determinatio for- 4 maliter, vel virtute fieri, indeque res deter- l] M! minanda in Individuo tradi deberet, ante 200 illius decerminationem absq; eulpá vendi- AL [ torisomnia pereant; quiain emptione ven- k, ditione generis fimpliciter Jus emptoris ned; unum aliquod Individuum, neq; certa quz- j dam & determinata eorum feries, fed t n tota fpecies obje&ivé fumpta, ut logicé lo- 9 quarjtermiaat, ned; hie plus, aut minus L W Juris indefinité in hoe, quàm in illud ejut- "1 dem fpeciei habet, confequenter, quibus- Al , D cunque deperditis Jus füum non extingui- l] d im- D tur, ï'u; quod ob horum interitum a poo j jl po*iïïbilcxn'on tendit, cürn boc nón tàm des j perditas, quàm adhue indefinité exifteutes: guh ci affecerit, de quogenere Jutisperiti, dum $; gt j.^30. ff. ad L.falcid. & L Y1. C- ff Ceré. petat, (0: moti genus perire non pofle dicunt, lo- ! W« quuntur, quia, quandó individuum fpeciei alicujus indefinité debetur, quibusconqué gdllü «cot individuisapud debitorem deperditis, quia ultil fpecies obje&ivé fümpta connaturalicer pe- juc rirenon poteít, & obligstio hujufmodi gene: uk ris debitorisad totá fpeciem obje&tive tump- lünt tam indefinité, feu ad aliquodindefinitumil- tibi ligfpecieieft,oblisationemíemper permane- re dicereintenduntiíccüsin emptione gene- risunde, quia Jus emptorisnonatotá fpecie velgenere, fedà defiaitàgeneris feufpeciei Q patte: v. g. /0£ oves non determinando quas ex hoc grege , tot. modios ex tali acervo , vel ex his fégetibus , 10t ampboras vini ex &olio. B, termi- natur, ac limitatur; ideóque fi omnia limi- tantia, quemadmódümi facilé evenire po- teft, absqué culpáà venditoris , qualt vide in- fra, pereant, venditorab adimplendo con- tra&u utpoté de rejamimpoffibili liberatur, pretium veró fiquod accepit, reddere tene- " tur, »ed./. 8 ff de Pericul. ec&: Commoed. Necobilat, 6.6./:34. ff de Conrab. Cini« W Em]:t quia, quando al:.q,üid'd':sjunötxm tur j ^ 743 " ^ d i tur , licéchujus ele&io penes venditoremre- ;u D "4 gu lariter fit. prizc. J. 25. ff- eod. Alterum ta-- P?bm ] | men ex illis abfoluté emitur, & intentio-- V ^ nem parti um terminat; ergo ultimum hoc- 1 ! ipfo, quo d unicé fuperfit, fam abfoluté &^ Ti | ! eterminaté emptume ft, acff. folamin obli- | ïj*llöüm Y ationem dedutlum f uiffet. prínc.L.95. ff.de olus, rl econtra quandó genus unde emitur, pattes: j h l'.lïu «««««« ultimó exiftentes, quia indeterminatz ad- $ huc funt; tàm minüs, quàm minüs priores, s qua jam perierunt,abíoluté emptz jam . ii funt, ergo emptio his ultimis etiam exiften- fQ?.".f(f.'Fï.* tibusimperfecta nihilominus manet. : a V. 1(9' u'l ul Quiseffe&us emptionis ven- n ditionis ad corpus fimplici- pl , terabsáue omni conditione n ( nl fubintelle&á, & quantitatc. adiectá? : ^ i | Ffe&us Emptionis Ven dïtionïsv abs- 3 ]i y [] d E - quéomni adje&ionequantitatis GC Ji conditionis ad corpus tantàüm & : ]/ / , ! fimpliciter celebratz elt, quod perfzca videa- ;l wd. $. 6« l j m J;a/!qu?m dg Zretio con'vEnerit, DT CMMS [ TA ob o mb u H [ ;s.fde Contralä. E'"Pt- ä.,(. Et""dä egfär E lu w antur,qua ia cateri fpeciebus, feu individuis T: | fingulariter venditis,. iez Tutis fit, duod in cateris vebus. princ. & med.S. $. eod, — arato, 4 Qu rim'. l. l(ä' ]ïno 50 I. fjll'(äfm-/. 50 I, l. 4-. f- dc* | Pericul. & Commod.rei vendit, & ficuti ff fun-. d de vendito , in qualitate jugerum captio eff: ex: empto erit Acfio. l. 34..Mà c ff uno pretio plures res. f empte fint: de Singulis ex empto Cj vendito . agí. " í poteft.L33 * * de A&l, Empt, e& Vend. idcircó: & hujus e £ &us plenior & planior infra', ubi de Effe&u emptionis perfeta , 5'152,! cabitur. a gctqr,cxpli*- üt V ij faX Quiseffedtus E m ptionis Ven- u ditionis ad cofpus cui certa fl d L qu 4 " u intitas pretlj ' gratiá adf. "g eft? ^C Ó |Uód fi, & pretium ccft'uïh & de- qu nz !ml! . terminatum fit , flatim perfedia pr fit : Pï'Ob. siid, 'qab:ïl; vepierit , appáreat duid, u quale., quantum [it , & pretium, C? pur? venits Ui P"f&i&? e[ft emptio, Princ, .(, 0, f de Pericul. e C0fi- 1 i dhéb o gb 755 lji commod, rei vend. fed hujüfmodiin vcndigios- "^ ne utrumque apparet ; '€rgo- j u k') N ! VI 'D j ïQqu effcdus E m übkios Y 2 ;Il l i :A T ditionis ad corpus, curcer- Wfæ taquantitas nudx demon- h f*ö'»m J ! J ftrationis gratiá adjecta eft ? ii : - Efert, an res illae ,. qua per mo- ig| B^ düm unius individuz . rei ,no- I.R mine mercis yeniunt , quibus. j Que quanti tas nude demonftrationis gratiá adjecaa eft , ejufdem or dinis , ut ex ufu & l 1! Praxi communi deguftationi & exploratio- ni fubjaceant, vel ejusdem ordinis non fints M fiillud, Emptio Venditio juxta inferiüs di- fta- J cenda imper fecta regulariter eft, fi hoc, tim perfecta e ft. did. Princip.l 8, ff. de Pericul, e Commoed. rei vend, Siqu idem quid, quale , quantumque fit, 3 ex ipsá demonítradione ap- paret. $. 47. 1. 7 4- ff.de Ferb à 7 oblig. & purvcït, ud prafumitur, venit. corpus venditum cehfc-j y. Il Eccorum tur, nedu e five majorem ,. five. minorem quancitatcm ment uratio- fubfequens ; maniz Bbb 2 fcítet 716 feffet, pretium vel incommoedum emptoris Q i minucndum , velin favorem venditoris au. endum eft. - Prob. Non i m pf quahtitas nudz demon-' l i qu ftrationis gratià '. j fubnexa, feu demonítrans , fn 5;'14 fed ipfum corpus feu demonfiratum tanto j m ; nt preio illud emere vendere contrahentes i ü , principaliter movet; ergo. Prob. Anc. & ;; | L confaq. fi ex fuppofito aliud demonftrativum. l corpóti ad jectum fuiffet, corpusfolüm mo- kre viflet, nejue ob minorem vel majorem' quantitatem poftmodüm inventam , quo- niam verum movens illafum fübfifteret, pre- tium in alterutrius favorem mutarecur , & Q cur ergo, fiquantitas nüde demonftracionis gratià corporiadjecia eft, & menfüratio ma- jorem , vel minorem quantitatem poftmo- ! düm manifeflat , cum per hanc principale movens plané non immutetur, fed fivehoc menfuretur, fivenon, in codem omninó ftati, quemadmodüm movir, permaneat; Y pretium infavorem vel emptoris, vel vendi- coris augeri, vel minui deberet? n ^ Dixi 06 majerem vel mintvem qudntt;t;;" Ulà gem permen[uratiouem Julfequentem wanifefa- M Jam in favorem pretiu m nec augeri , nec sninus. f ucillàm auctionem v Vl el diminutionem pretij, ag quæ ad damnum gcrc jllgfum reparandum , Jilt Db E À quod " 5&35&'9 * mbodub " i quod utidue lxfione deprehensá, five men- furatio majorem, five minorem, five equa- ',Jem quantitati nud& demonftrationis grati ï.'-cm; adjccte quantitatem manifeftec, fivé ad men-. ! fürationem nullus omninó transgreflus fiac , | Jnäfl intra dimidium fit in foro poli 4 14.4. 66.ff. hide Cond. indeb. l. 2.06. ff de R. cap. 48.de R. m f. inóto, Si infravelfuprain forofori L. C, w.lde R, F, refarciri debec , adhibetur , exclu-- ;Aït' : Ac;clrcm.' , a lf : Vu. um : Quiseffe&us Emptionis Ven- 4 ditionisadcorpus , cuicerta /(1 Y i . quantitas tanquàm hujusrc- n . ftrictio adjecta eft : wl n P?. , "El quantitas reftrictiva thptioni Venditioni ad corpus , qu« fimul t generis eft , velemptioni venditio- niad corpus tantüm adje&ta cít 5 fi primz, j/ quia z» venditoris fore poteflate refponfum e(t . t vellet dare. Fin.l. 60. ff. de Contrab.empt.. ut ft compreben[um eljet lege venditionis ,. dolia fexaginta. qua info[fa empteri , vel fundo accef- | qnf eum plura , quam ad eum numerum , E.G. Bbb 3 (em. "T 758 et db o deab (U centum ej?ni, venditor dare potefl emptori fexa. f o !nzt,i«ex 0'mnlbü.f , qüæ "Ullll, d.— l- 60. &9-10 l. j P 54- f de Adf-empt. && vend. dummodo intearay fama , mon qua[fa det, 1. 27. d. $.X l. 54. de AGf, ;Ulm x empt. & vend,' donec determinatio totius numeri facta.emptio quoad exiftenciam i m'-'. « p-cr'fc&a eft. « Argto .8. ff de Pericul. e r d 1t cominod. rei vend, Prob. veriffimum eff (quo & cón[Lave-videtur ) antequam determinentu r.fJ id e(t: appareazt , qualia emantur. «4rato, $, T $4 34. ff de Contrab. empt, omue periculum ad. f venditorem pertinere, ANec interef , unum'pre- $ tium omnium, an [emeldictum fit. $, 7. 35 «ff.. Y cód. quia fimul & generis eft; ergo. t5 :-Dixi. desec - determinazio totius. numeri b hi fafta, que traditione regulariter perficitur, quóniam fi »eque tradita effent ; neque emptor j n inmora fuiffet , qua minns rraderentur , vendi- f zoris periculum eft, l, 14. ff. d Pericul, && com- puod. él vend. quefoliusnumeti promiffi ef- [ feoportet. - 4rgto, d. l; 60. C citi $ 1. 54 fi- quidemomnia reliqua huncnumerum exce-,:p deritia ob legem contractüs retineri poffurit.' f d.4, l1. hec enimtunc, ziffbocactum eff , u ( * duntaxat cercrüm. numerum vénditor praffa- 'r;m " ) e*; praftari dcljcgv?,'., I«jin. 438. ]f. deAä er??pf. ! vyend; ^ Y ,- . Inferes dc reli'qüä cum chä&u- cmpr iq- nis cheb o db 739 M s coincidere , quem confule. . Si P T nis generi ! / — fecund, diftinctioa dhib cngla eft: vel enim A ä COrpUs ; cui quantitas reftrictiva acceffit , J Á Vll) ditionis obje&um inadzqua- Ml emptionis ven u um acceflorium ; vel principale eft, fihoc, (he. "A em expreffam ' velcorpus venditum quantitat li 1empore venditionis continet, & ftatim per- 31 il -,, :r fe&ta eft.. Princ, l. 8. ff- de Peric. & commod, Wi il ^i vei vend... Prob. Res i averffone empta , f non W 21 dulo venditoris fact um fit , ad Periculum empta- huj ita) ni pertiner: etiagnfr ves affrgnata (id efttra /W.,r fif. $. 2 L. 624 ff de C.. E. ergo. Vel s um quantitatem €x prcffam non continet , fed iil buit, & émptio '/1:/ L ycl nunquam tot partes. ha venditionullae ft. Argto L 12c. ff- de V.0, íed fed ante venditionem quz- vhü habuit quidem , & juxta . L. e dam deperditz jam. erant ; J . $. 4. di[p. 5. ned ue in reliquis emptio con- eft. Argto. med.l. 29. (/ fiftit; quiauna emptio f deV.0. atquéquantitas expre fla;fiquidem N A: fLmoda hujufrnodi cop us tantaquantitatis eff 10, d. L.120, illiuscor- J apaxime exauditur, . r il poris prdicatum fub antiale eft. — Si illud, m, fivealiquan- five.corpus accedensnunqua .do tantz ; quantitatis fuerit , fed venditionis í temp Oorc non amp lius, vel pluris fit.. Med. /. f 36 ff. de 4 &. empt. C vend. fiveadhucfic , f1- ;'» xtiterit, quia acceflorium l« ve planä nunquame E B 4 cft, y r »65 , o d5c | !-' í* cít, emptio vcn-icid cateris paribus perfec- tac(t. zed.1.34, ff.de Contrah, empt, 8.v7. l z. | E 26. f de AH empt, acjue fi corpus quan- Q titatem fibi adjedam pracisé contineat , I quantumvis & res vitiofas includat , illud praftando venditor liberatur, nec pro vitio- ! fis quicquam prazítare cenetur. — Fzz. $. . J, 5 4- [f de AL empt. j vend fiveróillud vel plus quantitate exprefsá contincat ; venditori res qualescunque ex illis , dummodó non vitio- Íz, autfi fingulz vitio quodamlaborent, me- liores usquead quantitatem placitam tradere, permiffum eít. /, 6o. ff. deC. B. d. &j* argto. d. $. un. , $ 4. vel mintis includat, autilliusmo- Í di corporis plané nihilexiftat , venditorqui- dem de illis ,. quas ipfe intellexie, usqucad juanditatem expreffàm füperaddere; vcl tra- ere poteft. d. sed. 134 a deC. E. fed fànz & vitio non affectz eff - & ent. Fjg,L.17. f. :; de AGL, empt, &i vend, tum quia utrin(que rei quafi umus venditer obligatus eft.. Fin, $. G. 1. 6. f ««d. cum quia& illud,' & hoc utrumqQue itainter partes actum fuiffe cenfetur. Nec obftat. $. 1o, /. 103. f. de Eeg, 1:ut- pote in quá non ipfà quantitas quemadmo- düm / . 120, ff de P. 0; fed folüm conten , ærædic;æg tfqbftancia"lcï et.s / — $. VIII, 761 HSM M a | j Q i Quis effe&usEmptio nis Ven- lmv ! ditionis ad corpus , cui cer- WMW L n ta quantitas tanquam mo- d )r« - dus adjecta eft ? J Uód ante manifc&ationbm ..ï"' quantitatis jam tam fecun- y. I. Q düm effentiam,quàm exiften- lh tiam perfectafit. Prob.poft emptionem per- P fectam omnepericulum regulariter modó ad j : emptorem pertinet. Prínre.$.3. 1nff. de Empt.e "i Vend.-1, 7. 8 . ff. ef £. C. de Pericul. &t commod, h rei vend. & fipromiflum preftetur, exven- ditoactio eft.' Fiz. smed, S. 1. Infl, de Contrab. ) empt. fedvenditione ad corpusfub modo cc- L lebratà ante manifeftationem regulariter om- nepericulum ad emptorem pertinet. . 4rg7o, j & 14. L. 13. ff. de LA empt. c& vend. &fi mo- dus di&us eft, & non przítatur, ex empto aGio eft. Princ. l, 2. ff eed, quamquàm hazc ante manifeftaionem , quemadmodüm fi corpus illud alio vitio occultolaboret , cjuf- 'dem abfolute efficacie non fit; ergo. - en, ut, fi mjnorem quan- g. iL Ita tam b $ ti» M 762 & o d ticatem meníor renuntiec, pretium in favo- ffi fem emptoris minui debeat. Prob.. 5 z emprione modus dictus eft , ]ci [ guon praflatur, ex empto aclioell, [ 24 ut , femo- d dus agri minor inveniatur , pro numero Tugerum .auttor obligatusef : Quia ulbi modus minor in- venitur , non potefl eflimari bonitas laei ,qui non extat ; fed non falum , fimadaus agri tottus ma- uor e[t , ggz; Cum venditore potef ; fed etiam de :Partibus ejus , ut putas fi dictum vinea jugera tot ä effe, vel Oliveti: j minus inveniaturs ideóque bis cafibus pro bonitate locá ffet effimatio, $. uuic, L 4.ff. de AG, Empt. &b Vend. . Ergo acione empti pulfus, vel pro rata, fi corpus vendi- 'tum unius.generis fit,: vel.pro bonitate loci, fi diverfi, ff minus preffet. princ. $.4.0.6 ff de "ÁAG. Empt.:tantundem pretij reddere debet. d.d.1.I. velexceptione doli mali abhuüjus pe- titione fe (ubmoveri pari debet; quia i f/ue- do vendito, enm snodus promuntiatus deefl: fa- snitur portio ex frerio, quad Lotum co/.ligmdum efl ex omnibus jugeribus.dictis. $. 6.1-69.ff. e Evic. & fi regulariter cum ignorantia ven- . ditoris quantítas ma J or exprimatur. prizc, d. '6, $14 L. 13 Jf- de A. Empr, quia. vitium in quantitate, ratione cujus vendicorindiflin. &étenetur. argto. L. 6.$. 3. 131 22:344. ff .de » qua —4;62'.£näpt'-'»wüd. nqn v?'g-bgit:.cnim fecile lgüi. .2 P— Wil 763 mb ob d. $.3. non tetigi verum ienovabat, ad[everare, fv'll'äzf j eft. Enimveró non eft, cur modó allegatos ul / v'r,h:'wl cextus de vendicdioniead menfuramintelligen- ." M'J doseflereponere:po ffis, fiquidem hzcinrer» ')i &'M; bus hactenüs addu&lis ; pretatio tam ipüslegi WA ï ucque de cafu , quo venditor ob minorem rtam, ad predum L quanticatcm corporis repe AT minuendum ex empto c onvéniri poteft , L perfpicu& conceptz ifunt, aperté repugnat: GL:. ! uxso! cur erptio alia carüm rerum, qua& ad euftum, alia nonad guftum ,aliaad men- furam, alia per averfionem, alia per averfio- onem eft ; nem fimpliciter, alia per reftricti iU nonne ob $. 5.4. 34. emed. S. 5.tet. $. 6. & 7. l.4. Q i l; 35.f. de Coutrab, Emp £ r La S. 1. . de wAL, Empt, e a ^ de Pericul. $,un.l, q4. f Vend, Eccur nonob $.1. /. 7.ff, de Pericul. n 'lo 6' 56 hi Commod. rei vend, 8 un.:/. Z-ö" 4. 5. 4.. eVend. $.ult, l. q 4—0 l.* 13- l—4-2.f: de A&o E";Pt.' 69. f-de Evitl. Alia emptio ve nditioad mo- n - fi? Quum,fi dum ; & aliaad.menfuram non li 1 ine venditionis fub Id " in his recitatis legibusnom modo vera em ptio'ad quarititatem. veniat ; u quia'in vendidi one ad menfuram intentio :entium nonipfi:corpori , W fiticipalis contra íed-fingule ejus.p arti decerminandee alligata eft ; atqueideircói d vendicum íolüm intellt- continetur; illz leges gi;uf:, quod menfurà: $o 764 a $. 2.l, 40, f. de Cont, Empt. cc« apertéinfur- gant, " » i j Dixiregu leriter nároille bonz fidei ven- dicor, qui ignorans vel fundum unüm, in g Y quo v. . zonagistajugera eran:, vcndidit, & C in lege emptionis fundi v.g. cezrum jugcra ef- y( fe dixit, cui ancequam ille tradererur, & mo- a dus manifeflarecur, decem jugera accreve- ( runc, quiaconrra illum ex JCu Nerarij fen- d tentiá, quam JCtus Ulp. , 14. . 13. ff. de Adt. fi Empt. & Vend.forían ex quadam equitate n ideó, quia, cum in Jure nacurz ftando peri- |u culum & in emptione: perfectá, idcirco & commodum alluvionis ante traditionem ad F venditorem pertineat, hujufmodi venditor traditione ipfius fundialluvione us uead de- ] em emp- el cem jugera priüs augmentati, fiqui torid, &trantundem, quod & quantum ipfi q promiffum fuit, accipit, ad. nihil ampliüs Jure precisé nature tenetur, quia ille in bo- h nà fidce(t, quia fi venditor usQuead. nona- ginta jugera pretium minuere in foro Civili eberct, cum emptor proptereà, quod fun- duslongé plus modo expreffo contineat, ad pretiumaugendum eodem in foronon com- dä pellatur, ille, qui de lucro captando certat , €o, quidé damno vitando lu&atur, potior « [/ - appr.Oþac, ad minuendum pretium ] actio &b o hu 265 L j &&tio ex emptonop compctit.Z, €.14.( quod adbonz fidei emptorem utpore quem, eo. t l quod fi hic plura jugera quantitate expref. d £ sà acceperit, proptereà nec preiium augere, Num (l necilla reftituerein foro Civili ceneatur, Jura '"WV Civilia periculo fubjecerunt, non extcenditur) AV vcl duos fundos feparatim. de. modo: cujus- N ï'*t cunqué v.g. sguns centum jugera , aherum da- centa babere pronuntiando, uno.pretio ven- M didir, & tradidit, cum menfuratione factá, aj fiinaltero decem definz, & in altero ducen- 1 ta deceminveniantur , venditori contraemp- n M )l torem agentem exceptio doli proficiat, fi- i quidem £u»c zenetur venditor , cum minor sno- j n dusinvenitur. Hicautem univer[us modus con- flat. med. L. 42. f de AG, Empt, $- Fend. . Nec enim hic , quód ampliüsin modo invenitur, quàm alioquin di&tum eft, ad compendium yY venditoris, fed ad. emptorem pertinet, & rectiüs eftlucrum cum damno compenfari. E fín.d. L. 42.. ff.de LAG. Empt. & Vend. modó Y 11 j 1 nulla quzrela , qualis fi fundi deterioris mi- nor, melioris major quantitas quantitate | mcr ? Íub modo expreffà eft, quia ftantibus his in- voluntarié mixté confenfum foifle, non cre- "H ditur, effe non cenfetur. 4. zed, /, 42, emp- i | totis fit : ff verÓ quid defit esptori, ffua pra | viodo, frvà pre qualiteze ioci , bocei refarciri Ieé- j 766 eeb o d5em re&ius rurfus. eft, - /frus d. L. 42. excipitür. i Dixi iz- cerv, bujes Except. ie buna fidei eq enditor ; fienim malz fidei, & fciebs fit , ob $o a dolum; qui-non purgatur, totà hac excep- tionenon comprehenditur, f£z, d, $ 14. 4134 tor e4. 142 ibid. Brunnemann, uf Prob, H, Si decem jugera non accre- . fen verint, vel /i fciens vendidit, ex . €mpto acfio competit advver[us. eum , quamevis decem agera tit accreverint . fiuaiveríus zsodus duocóm füü- em dorum mipor. inrvenitar , vel univerfus modu tut cinflat,ulla tamen quzrela emptoris éít ; retium in ipfius favorem minuendum cít, L d, d. loc inexcept;modozcitat, ergo. «t Inferes]. Hactenüs di&a tumr «rcre. f: CdP. 5- .þ'.( de Donat.tum argia., cap. t« &« de Nóv. ng op. nunt, etiam de Jure Canonico, imó cum hnü ranofa lis fimiliter pracisé Juri natur& in- L fiftendoproeedere. Hinc n Inferes H, Quando venditor in. hoc la rem lub certo modo vendidit, & tradidit , |2 modusque: minor inveniatur, vel tantum D retij reddere ; vel defe&um quantitatis ex« 1 prefla fupplere , vcl quantus eít pro ratà ex- ceflus pretij rémitteré teneri, quia, cum i emptor tabtum pretium tantz quantitati al- bu l irare voluerit, & fi minorem quantitateni d ne i Q el : fciviffet; velomninó non; vel non tà to l )! 76* !à, topretio emiffet, in illum excéffum pretij: lg, etiam intra limites rei illius alioquin jufti, ! , u rnodó totum pretium, fires hanc pracisé quantitatem non contineret, injuftum non. u j foret, ob mutuum contrahentium placi- ,:4 tüm, involuntarié mixté rationabilitercon-: xhr fenfit. hi | , III. Siveró menformajorem quan- W:erm*ï : fl titatem renuntiet, exceífus ille commodo: urti emptoris; quiita pretium augere i non t;ne—; tur, cedit, jj z Prob.l. 4404 amplius in modo imveritur , quam alioquin dicfum eff , non ad compendium: 2 venditoris , [ed ad emptarempertinet, med. l42 ; *fj ff de AGt, Empt. ef Vend. qui fundum tradidevat: 1(0(' VWgerum centum., ffnes multo ampliàs emptori de- T mon[traverat , [iquid ex hus finibus evinceretur, pro bonitate. ejus, "emptori praflandum.. eff.. quam'vis id , quod velinqueretur , ceutum jugera: ul Vaberet: l, 45. ff. de Evicf. Ergo quantitatis i exceíluscommodo emptoris, quinon ideó;: W) neillead ipfum non pertineat, j re non tenetur, cedít, pretium auge-; j « Prob.Ii. Si Jura, quibus hze quatftío p tangitur, perluftrentür, leges multz , qui- P bus, fimodo expreffo defit aliquid, defe- ,l &umáà venditore füpplendum efle, expri- f mitur, deprehepndentur, textusverónullus; Ü " q uo, fimodus exuberet, pretium ab emp- toré EK ; xmdq tore auge ndutm. effe aflericur, reperieturs v ergo diícrimen inte t venditorem & empto- D rem hocin pa fiuàJure Civili agnitum fuiHc. ! (0Dy apertecolligitur; ergo. Tud Necobítat. I. .5i mo dus deficiat, pre- po tium à venditore fuppleri debet; ergofi mo- dus exuberet, & illud ab emptore augeri füp debet, Siquidem, quia venditor, cüm mo- agc dum rei vendite meliüs (civerit, vel fcire debuerit. fi, /. 15. C. de Refcind. Fend.. Hoc iploquód in modum rei vendit curiofiüs l rog noninquifiverit, ac propter incuriamuam fui erraverit, errorem hunccurare Jurefaltem M ,31!4 pofitivo non videtur, fed ,quoniam hoc ac- * edi tum non cít, ut duntaxat quantitatem ex- dd preflampra'ítaret, & fierrorem cognovilTet, ben eonfenfurum fuiffe, przfumptione urgetur, qi argto.l, 2t, fn.l. 33. ff. de C. E. L. 6. f- de Pericul, C Commod,rei vend, l, 3 8. f. de Actio.Empt. &* n Vend, Emptor econtra, cüm circa aliena, g quàmptopria, longé faciliüs erremus cum " venditoromnia ea, quz de re venditá aíTe- cLi ruit, przítarejubeatur, argto. $. 4./. 15, ff. de vAG. Emptid: Vend. . Expreffione modi a p . ex rem tanto pretio emendam motus, ità , ut fi defe&um cognoviffet , canti empturus non Q ior. ür fuifTet, Jurefaltem pofitivo creditur, idone- nj um argumentum hàác in materiáà vendito- re M ä feoe : o gdbeb 269 'M eead emptorera duci non videtur; nonne ft "i& vendicor fervumvendar, & in lege émuptio- W. mnis illumartis ludenda: chelis perirum effe di- cat, talem praítare tenetur? quidfi pariter l Wdu, | arte ludendz cithara itaeminear, ut preciume W» tigcr l pro eo datum, auc promiffum , nequidem ; | piumattingat , anne venditorin forofori ad DI t fupplementum usque ad pretium infimum, Qu agere pote(t? Me hercle,niuno idu omnes h U legescircumventonem connivenrese medior [ sollereintendas, contrariumaflercre, & prae- ( rogativam illamin contractu expreflam non m j i fuille, vel Jure pofitivo refpe&u venditoris vt faltem non arbitrari dicere cogeris, cur etgoy n eifi venditor , fi res modo expreffo careat, "T defectum fupplere tencatur, f1modus exu- beret, & pretium quoqueaugendum foret? quumtamen4 22. ff. de Acf. Empt. e* Vend, 'M'IQ IW.'IW' qualitatis cum quantitate comparatio fiat. Neque obítar. II...57 venditor bominis £« qu fmþw mt , peculium eum halere decem , nec quemquam adempturum: c plus babet , totum pra[fet. princ. u li L38. ff de . Empt, & Vend, exgo , f& i nec quemquam adempturum non conveniflety 1 exceífus pr'ftari, non deberet; ergo exceffus W quanti tatis modó dict« commodo emptoris Á ) non cedit.. Nam in Z. prize. 4. 38« ff- 4e Af n- Empt. d-Feud, Ucrumob exceffum rei ve cc » 1le , &t d & od ] ditz pretium augeri debeat, quaftio noà "m tangitur, fedillud dubium at totum peculi- | hi um praftari debeac, folüm deciditur, quod |'jj; JCtus Celfus, cum hoctamen moderamine, | H nifi de mente contrarià ex verbis pofitivé ex- ï - ; preffé conftet, affirmar. Ergo illa quaftio, « f utrum ob exceffüm rei vendite precium au. qu eri debeat, ex memoraro textu decidi non p oteít, cum dehac JCtusibid. plané abftra- at ; at. vel Dif:: Conf. fi nc"gativä: rántüm dic- tum pactum folummodó omittendo non ; YO éonveniflet, Ngtur. fi pofitivé quantitatem M canquám reftrictionem expreflé adijciendo bà €dtur. Confeq, ne, quia exceptioin uno re- - ulam in contrarium firmat;,JCtus Celfüs ho pro exceptione ibidem folummodó ponen- ! It doverum nonícribat. 3 - ^ Mülcóminüs III. Z, 25 ; de Prob. Nocet. e uemadmodüm enim pro€o, qui pecunias Qu fufcépit, has illi indebité folutasnon fuiffe, C0 prefumptionem effe nemo dubitat ; 44 enips i2 lvit , nunquam ita vefupinus eff, ut factle fuas , hi ecunias fatfet , eb-indebitas effundatt - maxi- IK me [i 1pfe, qui indebitas dediffe dicit , bomo dili- gens eff , ci fludiofus. Paterfaentlias , cujus perja- q 4Im pam incredibile eff in aliquofacilt erriffe , c- ideb (65. eum , quidicit indebitas folviffe, compellt ad pra-. el ali- ili1 : ( - (si od EE quam - lj 4 fmotes 271 a dliamjullam ; 4 norantia caufam ifide(äiium abu ii ! elutum , j nifi hocóffenderit , nullam eum repe- szoæ fitionem babere , ità & contra venditorem Mi hujufmodi quantitatem fciviffe, & mentem am có nullo modo retuliffe przfümptio- Mz WN nem effe Jure certüm eft, fs Lis. C. de R, . & tà quia contrarium in atimoillius, contra quem AL Prafumptio ftat; régulariter cantüm latet, id- u. Im'ifg €ircó, cum nermó in própriá causá ceftis effe xj 4j poffit, probari nequit, refponfum regulariter n Verum manet , fi veró venditor contrarium x "f 19( Mi Y-g- quod dolo agrimenfaris indudlus fit , pro- bare poffet, dictade emptore & in venditore n l á I utiliterlocum haberent, | Quare I^l inferes Quoad forum interius, five inter mercem, & pretium excefílus tantus /M fit, ut inzqualitas notetur, venditoráueex. cefTüm ignoravetit, autalia: circumftantiz, j 1 quzanimum hujus contrarium manifeftant, coneurrant, vel venditor,(i mercemmodum l] exiltimatum exeedere fciviflet, illam quoad ii hujufmodi exceffum non vendidiffet, vel T non hoc pretio, quia in illum exceflumrei, 7l qui velextra juíli pretij fecundüm totam fu- ;2' am latitudinem , vel hujus ju(ti placiti limi- tes deprehenditur, eoquód ad hoc pretitim illi rei ponendum errore inductus, fi illam majorem quantitatem contihere fciviffec , Ccc 3 €ali- 775 dogb o P05 eandem itanon taxaffet., ficutiinufuramine gl volüntarié mixté rationabiliter con'fcn.üc','r ! qüia, quemadmodüm uni contrahentum (( parti, ita & alteri fuccurrendum efíe , natu- [ ralis eequitas poftulat , ne alter cum alterius Y jadturà & damno locupledor fiat , ut. con- |d tractüs ad &qualitatem reducatur , & velex. et cefsüsrei, & jugera ultramodumexpreflum fei réftituantur , vel pretiuth juftum & pro ijt- dem reddatur, aut contra&tus refcindatur , ür émptorém modo fupra:z $.peuult, difp. 3 .exe plicato ex re acc epta in confcientia obli gG d gari , n ;;cxrtum ctffe'.- -S*'c d cx & IX. X Quiseffectus Emptionis Ven- QPC ditionis ad menfuram ? lh Uod fine difcrimine res prins- quim admetiatur , prope quafi ! P . nondum veuierit, Princ. $, 1. LT. f de Pericul. &f commoad, rei vend. id eít: ,uo-c[ !P ii anté menfurationem factam perfecta quoad cílentiam & formam, quoad exiftentiam ve- etfecta fit. /. 2. Cod, eod. 4 Pa rob. Mezjura non eà proficit, ut aut pluss I i aut, mipms veniat , [ed ut apparcat , quantum. p* db o dub 773 llk-), me l a ematur.S. g L.34 e Contrab. empt. ergo an- 1 £ Vr te menfuram, q tumematur, non appa- n4 ret: quia hoc per illam modó intenditur; "W d) fedfiid, quod venitnon apparet, quid, N Llu quale, & quantum fic , imperfe&ta emptio 9sl e(t. — Argto princ.1, 8. ff. de Pericul. c?-cammad.' mm crgo. M .Prob. Min. Id, quod, quale firnonappa- Mu r ia ret, conditionem tacitam , fiappareat , con- tinet, Zireto. med, $. 1. In[f. de Empt. & Vend. :w.;,f,f,;i & princ. 1. 8. ff. de Contrah.empt. ebc. Er- i gojfiilludin contra&um emprionis venditio- nis deducitur , emptio vendicioutpote,que | ex reipíadilationem capit, condicionalis eft; Sed emptio venditioconditionalis fecundüm " l ) cxiftentiam imperfe&ta , & xquoad cílentiam ] erfecta eft; ergo. . 1 Prob.'Mlat. $i visum ita-venierit , ut in fingulas amphoras . item oleum , utin fingulas metretas s item frumentum , utin fngulas 70-. ï !1 ï LUA diosátem argentum , ut in Jïngulasjiþü: terfuäü* nll pretium diceretur s item fi grex . venierit : c " ro numero corporum certum pretium fuerit [la- d putum, — Sabinus & Caffrus tunc perfici emptio- nem-exiflimant , cum adnumerata , admenfa , ddefW/e fint : quia vwenditio NB. gz;w*ï jigþ l hac conditione widetur fferi , tt im. imgulas me- es-modios ,quas , quafve ad- ln 1»« trgfm autin fineul Go 1 thne£5- , 774 [56 momm menas eris: autin ffngulae libras s quas adpen. gm deris : nt $n fimgula corporasfua adnumeraveris, 80 Fin ..S. $.5 f ex doleario pars vini veniterit, ve- duti metreta ceutum veriffanum e[l ( quod ccon- ac dit Jfare videtur ) antequàm admetiatur , omne pe- riculum ad venditarem pert ipere, Nec inter eþä ap prettumin « ffngulos eos diöïum fét. S. 7- L 7-f« 1 (u( 4!050 vt E. II. Qan.do Corpori aclnrienfurarh ut abfoluté vendito alia quzdam quantitas ad- t jectaeft, licet corpus , cui hecfecunda quan- ü titas adjectaeft , majus, velminus hac fitillud, quod menfurá continetur , venditum regu- lariter cenfetur. Idcirco.quando ager Tufcu- lanus, ut pro quoliberilli us jugero quinqué floreni dentur ,. atjue ilorum g. vel 13. ä effe dictum , venditus eft, fi agrimenfor decem r jugerarenuntiet, pro decem pretium debetu: 4 Prob. ,Q)j 4grg4'm' w:rideöat, dixitfkhäi Juger. decem & octo e(fe :. b quod ejusadmen- :s: Jum erit, ad fingula jugera certum pretium. ffi- pulatuerat; viginti inueuta unt , pro viginti -dcäeri pecuniam refpondit., $.2,4 40.ff. de Con- $r4^, €mpr. quia contrahentes totum illud COrpus certum & determinatum ad quanti- tatem emere venderc principaliterintendere, olüm ac quantitarem -::.dam demonítrandi f gra-; Edb o ægg i-, 771 ! m:'ha "' gratiáà. adjicereJure faltera. creduntur $ cr— V'zwh L W z. II'. Quando verà -cörþöri non ümph- i citer , fed quoad partem ad menfuram ven- "a h d ditoalia quadam quantitasadjectacít, ficor- t pus» cui hic adje&taeft, illam excedat ; excef- 3 ) fus commo do venditoris cedit, fi recedat- , . h. commodo & incommodo utri usque eft, ità Mil ut Emptor fingulum menfuratum accipere mene W teneatur , & venditor pretiumfingulo Ut furato folümcorrefpondens exigere poffit. ' Prob. verifmile eff eum , qui fructum oli T: U£ pmderztis ve ndidiffet , & flipulatus eff deeem : pretium confHituif- ondoolei , quod tatum effet fé ex eo, quad natum e effet , ufquà ad decem pon- x doolei , idcirco folts quin qu collectis , nom ampli- Ü quàm quiná, pondo olei, «s emptor petere poteft , ue colleta effent , à plerisquà. ve[ponfam eff. e Contrab, empt, quze, nifi ma- w'ï G. unic. 1.39. ff d " nifeftam contra di&ionem legum defideres , * " dc venditione abfoluté & fimpliciter ad cor- us exaudirinequeunt ; e rgo de venditione "m modo fuprà explicato ad quanutatem 5 ergo ] eciamfi quis ex doliario v.g. metretas centum n ad menfuram vendidiflet, verifimileeft, euma "H ex eo , quod doliario ineft , ufque ad cen- tum metretas vini pretium conft cuifie, ideo- 4l uaginta absiu e doloven- i- que folis y.g.quinq E ge « il - - - : äæ o GE O05 ditoris; vel vquia reliquum vinurm eafu for. tuito , aut culpávenditoris leviffimá perit, vel quia dolium tot amphoras non continc- Q bat , metretisexeo doliario menfuratisemp- torem nonam pliüsquàm illas quinquaeinta, que'menfuratz eflent, peterepofle , cumil. las ad quanticatem , on ad corpusabíolutcé & fimpliciteremeric, atQue quantitastantüm quoad exceflum,non etiam quoad ? rcftrictio fit, refponderi deber. ;*cceflþm -' Db corpori : natn fipartes.quzdam re- y rüm;quaz velnumero , vel pondere , velmen- fur&conftant , absiue determinatione unde fimpliciterad menfüram vendanrur r ,e€oquód put quantitas his :ad jecta refpe&tu utriusque re- 1d€f ftrictiofit, fiquidem hujufmodi conventio. p nem abilla priori fpecic differreomnibuspa. du tet , '€x füperiüs dictisquinomnes cencram praftari debeant ; nullam queftionem effe, colliees. de q Necobftar. $. 7. 1.35. f deC. E. mp'occ- admodüm accurratitis 5 p qui 33. Quem ; illumg ^e *egenti patebit, iriimicusnon eft, rit * at fei o T pi ln Nf/)f 5. X. ä ib o z 77? WLp f j N T DWJ " Quis effe&us emptionis ven- T . ditionisrerum, quzadfutu- ^i Ut N -ram explorationem , quis, Ti - quz ad futuram exploratio- VM nem non funt ? A zL Ffedtus hojuseft, quód caterispa- Yij ribusftatim perfedafic. Prob. Si | id, quod venierit, "appareat, Wt 'l.:h quid, quale, quancumfit, fit & pretium, & puté venit, perfecta eft emptio. princ. 1.8. ff. AT de Pericul, - Commod, Sed recitaca cateris Y paribus in illiufmodi venditione deprehen» duntur; Ergo, N m,lI. Effe&usillius pro vatietate aeci- " dentiumhanc emptionem venditionemcir- cumftaatium variat ; velenitn ut v. g, vinum (iB guftaretur, expre(Ie placuit, & ulteriüs re- 3ià fert, certusne dies deguftationi dictus fue- h rít, necne, fi di&us, emptiovenditio quo- ad exiltentiam usQue ad diem illum impet- fe&a, eodem veró elapfoperfecta eft, areto. priac.l. 4 ff. de Pericul. & Commod. vei argto, L. S, 1. À! 4 202, quiaia fnre Civili receptum m,cus mterefl , conditio- b fïï,«kq/loägm per u Ccc 4 gecne 778 gbec5 nem non impleri, frat, quo voinüs. impleatur , BI vinde baberi ac f$. imapleta conditio fuiffet. L r 167. f.de R.3, Nifiquo minüs vinum — n v.g. guftaretur, penes venditorem fteterit, uo cafu imperfe&a manet, 44ia per ipftm fatiumeft. fa. . 4. f. dePericul. À Cemmuad, argto. d. |.167. fi venditor so2 defignavit tem- puss quond degufletur . vinum, rürius empcio imperfecta. cit , quia quaff tunc pleniffrmmé . ve- n£at, cum fuerit deguflatumes med, princ. & 1. ff. eod, Videlicet f1 venditio ad gultum non fi- muladquantitatem fit, hoc ampliiis, quod y. quandóque emptor illud deguftare poflit , & i deguftaverit, quoad mucoris & acoris « La periculum emptio przcisé perfecta fit. argo, fígn. $. 344 ff eod, vel placuit expreffé, ne le guftaretur, & (tatim perfecta eft. argzo princ. K $« 1. d. L 4, vel denidue deexploratione . ex- Qu n preflé nihil a&um fuir, & . rursüs usqué ad explorationem imperfecta eft; quia , fiqui- f dem difficile eff , ut quifquam fic emat , ut ne de- guflet. med. d. $. Y.l, 4... Explorandi conditio, nifialiud expreflé placuerit, contractui ime bibita eít; adeó quidem, ut fi exploratione fa&à non placeat, quoniam, cum non con- * ditio fimpliciter, fi res expiorata fit, fed fi h éxplorata illicó . placuerit, hujus generis emptioni venditioni imbibita fit , gu/fhw ad -N ( ec j ' d OCO o && 779 N * Hali«w 1 bot proficit , ut improbare liceat.prine, $.5/l,3q. Wq l j . ff.de Contrab. Empt,. Abemptioneven 3.2 - L N nerecederepermiflum üt', AT P XL * " W ] Ouisefle&tus empti*dhi*s"'Ve*tiä J Md - ditionis hzreditatistotiusvel ld illius partis? A Uando hareditas, vel e)us "WA pars, qua, dum venditur; o »E() quiaviventis,. aut. . alicujus , bt fi s qui nunquam extitit, nullaà pattereieft, g venditor hoc fíciat, velex culpá fuálatà, vel m levi ignoret, emptore inculpabiliter non .H: fciente, emptio venditio in ordine.ad pro- ( dudionem obligationis eandem przftandi invalida eft. prisc. 1. 8. ff de Contrab, Empt. J AU fío.l. 7. ff de Hared. vel CAU, Vend. l, 18s. ff-. [ ii de. R. ]. confer di&a in calce R. 6.$.2.5e47. 1. j2 difp. 3. eatenüs tamen, ut emptorid, quod W hacde causá impendit, & quodipíius inter- g,ïl&u cít, actione empti coníequi poffit, fubfiftit.: argto,frn. med, l.s7. ff. de Contrab, E. i fíu.l. 5 ff de Hared wels A. Fend, p í ^ / — «Prob. - sedfi nulla bareditaseft , de Suá; T aiium videatur , pretium dantaxat, c» f quid. K NE. 7806 ieb o t IB,in enm vem impeufum efí , Emptor NB.À üP Senditore co P " yfequatur.princ. e9 f 4.8, e5 f quid cOlïl emptoris intereft. .o ff deklared.svel AG. Vend. nt argto. fin. $. A. L.57, ff de Contrab. Empt. quia dar &cà venditore hujufmodi przftari zquum 4l elt. argto: S. ult. Infl. quib. mod, ve contrab. éti fud bblicat. med, $,2.1. s. fín. princ.l. 18, ff commod. tuó Bin.$. 12,1.108. ]. de Ltg. 1.4.23.ff, de R.5 fecüseít, fi venditor non culpabiliter. azgzo, S;»l G. unlz. quib. mod,re. d, prtpc. L. ag. ff commod, Ku.d./23, f.de R. 7. wel & emptor ex cul. par pabilinegligeutià fuá.$. 1,4 15 ff de C. E.1.203. ad « Jf- de , . illud ignoret, fiquidem hoc ca- u empror nilaifi pretium , 2404 forzzjolutam ne 4b eo eft , répetet.med. princ.l. 7.ff. de Contrab, Y Empr. duramodó hhic illud perípectum non. di habeat, aliàs fi quidfolutum fit, hoc repetc-: a Ecnon oportet. 27072, fi. »sed. $ 3.1. 34. jf de C.E.quiacwius per. errorese dativepetitio eff y Ü ejus confülto. lat donatio ef], aut eile. faltema l creditur.4,83. ^. de Reg.Tur. Aft fi & vendi- gl Ü tor, &.emptor hzreditatem, de quá contra-- !j unr,viventis, aut alicujus, qui nunquám extitit, eflc, vel veré, vel prafumpteé fciant, doloddolo compenfato.quoad nullum effec- l cum emptio Venditiofübfiftit. enezo. fiziis. $. 3« j d.d, 57. f.ide Comtrab, 3 t, Hinc emptor, b ofteo- p fim ardmc adillam -.eom&qggmuiamag düra A dbeb o db : 28t a "fj düm aliquid: impendar, ill dà v.endiwf& l, confequinon poteft ; quiá hoc, quod ratio- ne iftiusmodi contraétüs illi abeft,; verum h) à ln damnum non eft , cum faá culpá abfit.2rg£07 " d, l. 203. ff. de R, Jur. & cap. 27,de R. jur. io :(m 'rit 6to, imó fi promiflum prerium folverit, il- lud repetinon poteft , quia propriam turpi- L l»*; 2 tudinem alleganti non credicur. ideircó Z, z d ! w«ï?iïlï! l $3. ff de R. Tur. locum habet. x hz tll g.IL. Quand O veró reditas, aut Ejus Um n pars, qua abíoluté venditur, aliqua eft, fed Vl advenditorem five fcientem; fivé culpabili- t ter ,autinculpabiliterignorantem nón perti- Ainiut/ nets v.g. quia ruptum prins teflamentnum fuit , V'a M : venditio abífoluté & fimpliciter valet, hare- x)jwi :' | ditas, velejuspars refpectuinterefIe emptoris l n &(timatur, & eftimatio ejuspraftari debet, ; HHL Prob.hoe, JQwodfinalla beredítas ad ven-: n ditorem pertinuit, quantum emptoripreftare dee ; l buit , iiadifliagui oportebit. ut fiefl quidem ali« ! qia bareditas , fed ad venditorem non pertinet l j tpfa eflimetur. princ.l.8. ff. de Hared.vel CAGE, ? pend.quia, fr[rt bereditas , cb B mon ita conueoe q» nià , ut quidquid Juris haberet venditor , emptor. "u baberet : 1nc haredem fe efe proflare debet, l13. f "- f de Hared, vel A. Vend. Siquidem empror: evictionis nomine in id , quanti füà mercem. robe ;ü. pjræftari intereít, venditorem regulaiite igac wä' 782 Ro Pa ligat. a » s tto fn. $. 2, 0 med. $ B L i (à ;cdl[ adl, Empt, h- Vénd. Etgo. Cü) ( Dixiregulariter. Exceptionem füpra j $.9. " " e&f - difp. 3. lfb'i füüüs' dc realierià actum B eít, vide, ; füa . Prob.illud. Hareditas ad alium perti- eic nensres aliena cft: Sed rcs aliena generalitet! fit) validé venditurjuxt " 3. crgo5 ergo. a-di&a d, $. 9. Secf.1. dtfp aut fri &.III, Effectus emptionis vcndit-'rönisg,x quà hareditas tota, aut pars futura hórminis: hu incerti emitur, venditur, eft, quód condi- dat cionalisfit.. arzz6; $, 1.5. L.34.73. ff. pro-focio, . confequenter'hujus effe &us alius pendente; fiu alius exiftente, alius deficiente conditione q eft. Péndente conditione, obligatio éfficax: lu exiftentiam vel defe&tum conditionis exfpec-: tandi.zsed. l. 9. ff. de Pericul, $ Commod. Ec u Ut obligatio empti venditi fufpensa illius effec- tus efít; conditione deficiente, quoniam, Pï« uafi décádem contra&um non fuiffet, eft- dmed, l.. 8.ff. Illius effe&us ens negativura* j cít, fcu:quód 'emptio venditio retró nulla h fi; exi(tente conditione, quia, quafi ' jar Q deillà in prateritum contractum puré fuiffet, It habetür; ac jam tunc, cum contra&ctum ne- U gotium. effet; emptio vendirio illius puré AT facta intelligigur; d.ed,3, Mlius ffectus lin Y/^ ecum &bome 355 l t"'j cum effe&tuemprionis venditionis toriushe- redicads vel e J jus pards'dü&cntis.,commuhij' T cít, dequo pauló poft. g.ÍV. Vendidio hareditatis vwcntls ü LPL",Q ignorantis, diffentientis, aut ^ voluntatem. hm h fuam revocantis regulariteradeó nulla eít, ue eító ctiam emptorin hanc aliquid impendes, m bm1 Mu rit, aucillius incerfit, nulla camen obligatio. aut hoc, aut illud reparandi, v m y »'! ftringat, .Pro ii lu b. Scienü ïniuria nonfit,.nec damq MM,I num, quodquisfuá culpá fentit, regulariter,. Á 41 damnum abalio reparandum eft. 4 205. ff && *(Wx CAp, 27 , in 6t0. de R. jur.Scd damnum,quod ex a :] hujufmodi emptionefivé quedam eidem re« m ' cuperande adhibendo , fivé alió modó im- pendendo eraptor fentit,. regulariter dam- . jj rm | num eft, quodquis fciens, & fuá culpà (en-. dt; quiaillam nullius momenti efle vel ve. ut r€, vel pretumpté fcit, nec Iuris igporantia. : W li h í "i vodefl , acquirere volentibus, priuc, Jur. e Facf ignovant: Ergo. Wg " Dixi reeulariter. Nam (i emptor ex iga.- noranüá Juris probará . venditori pretium ,. j quod placuit, anticipató folverit, . id repete- j repoteft. Juris enim igsorantia Q Juris error.. h "4 omuibus [uum betentibus. ffn. l. 7. €& in damnis... amittendz rei non nocet, ffa, 4 8. ff.. de. ]. . Fadk.ignorant, & 794 vt a V, Effectus emptionis . veridicionis haredicaris füzurz todus; vel partis hominis Ua certi, viventis, Ícientis, confentientis, & yoluntatem fuam: & i axticulo mortis legiti- fuäiï ménon mutantis idem cum effectu vendi- 1] tionis hzreditatis totius, vel parüsin prafen^ j (quu tiexiftentis cít,. ad quem ledorem remitto, grah &.Vl Effc&us emptionis venditionis qUOZ quafi fpei, & cerco refpectuipfius incerti hae« Cutti reditatis eft, quod cateris paribus ftatim perz d H fecta fit; $, ua. L 8. ff de/ Contrab. Empt. juncf, cj fin. l ff-de Hared. vel. AG, Vend.. Et.vendis guli tor hzreditatem , fi. ipfi delata fuerit, emp-4 d tori przítare, fin minus emptor pretium fia« ï:'iu tutum nihilominüs venditori dareteneatur, Prob, Quodfiin venditione bereditatis id ha ( atium eft , f quid Juris effet vendutoris venire , nec. pofteá . quicquam prafflatu iri, quamuis ad. T 4 dit venditoreu baereditas non pertinuerit , üibil t4-. men ebpraflabitur. l o, ff. Siquidem liberas T.us £ur venditor, f(ad eum bereditas n2 peraneat, pl p las ff de Hared. vel Aél, Vend. . Nihilomi- q nas tamememptor pretium pra[lave nece[s? babe- i i &it. jfa. $. 18. l, 1k ff de «LA. E. e . jun&g fu Lt ff de Hared. uel Adf. Vend, - Duia id &C- m ;2 mmtæ manifeflum e[ff , ut , quemadmodum e- lis apoluméntum negotiationtstapericulum ad emp- (f1 píe e- P tg;':.cnflze;rtiäcm.fïm d.l 1o.eod, Cumi -VC l« *j &ub od . 78$ ilmw 'ventus quoad nosdubius obje&um inada- t'm»i quarum hujuífmodi emptionis VOAJ(RE | Vendicionilj UP t fucrit5 ergo. A d 'Wä* . Hoc autem [icintelligendumefh, nifi [ciens d fé non pertiuere ita vendiderit , mam t1unc Em " (quumipfüm incerrumrefpec&tupartium con- l Wütïx trahentium non exiftac emptione venditione WU V quoad effectum primarium nullá. 7, 9. . Ze : LO Contrabend, Empt. ) de dolo tenebitur. l. 3. f. er de Hared. vel act. vend, e& effimari. ( videli- U A cet juxta Emptoris interefle ) eporzez doluim u J malum ejut, quem femper abe[fe oportet i judi- l d eioempti , quodbonaide fl 1 ifit, Fia. $. 9. l.qs. Jf de Acf. empt. C veud. 4 " p i x;. VII. Effe&tus Emptionis Venditionis ür;:wl hzreditatis, vel hujus partris delatzeft, quód nj Jj cateris paribus ftatim perfecta fit. rgzo przac. l;'; M'& ; l, 8. ff. de Pericul. i cómmo4, quód hujus ven- " " ditor omne id, quod ex hereditate venditá, " p usdue ad cempus contradtüs cum effectu ad. I^ ipfum pervénit , aut faltem per cum ftetit , m quo miniüs pervencrit ; quia, cum hic hzre- d M. ditatem, quatenus aliquid Jurisà fingulis de- N fundi bonisin in(tanti primo;,' quod inftans l l] | mortisfequicur, exiftentibus, &à cunclisil- lis, quz tempore intermedio usduead con- / traCdüs emptionis vendidonis inftans"his j ans e , nan fl ;gccffcrunra ';-;:fuk D E fï:'., vcndidcric Qtré- | 786 f verits « boc [f Jerva ndum , quàd a&him efit hi videtür , st quod ex ba* pleruma, autem hoc aei i veditate pervenit , in id temyus , quoNB. peu? "m ditor fit, id'videatur veniffe. f£n. S. 1. L. fegnent LA f Argum. l. 69.ff- de Contrab: Empt. inter Emen- 1 fem c vendente ; a&um elft, uz ned, amplius d pt 'inihusjüfis& " mptor habeat , quam apuid barei üt ^ dem f r turum e[fet. Med. l, L] 3. f de Hared. vel ait. 167 «eud. qui aila, quaex ipsà hztedirate ven- i uifitàánon funt, veluz otc dità vel hujus parte ac " " q & u$ ü indebitum acceptum , & folütüm ; ^ sap fln Julianus Zb. 6. digeffora j p ait: bocfervari , u ori non pre[fet , uid nov delitum " bares empt i exegerit, & * quüd non delitum folverit ( nifi fi- dià n dolo malo &o condemnatus , etiamfimaxime m éreditor non fuerit i5 , cid condemhtus efl , pre* egatum , ál- ii literit) non. reputaré. $,7,d, L.2 ] d T tera hareditas impuberis ex codem tefta- ho inento quatfira. $. 2. e/4. conhotátd , & ter* eef mini pardiales hareditaus nón funt; quia, f 56 rerum "oenditarum ante bereditatém sendiram siti pretia fuerit confec: : ütü.f , f'iqui'd'cin bona norm * ^ Q5 ual ia cunc , cum in contrahitur, fünc, fed ipfa hareditas vendita eft; hc emptori fol* ex Vel vere venditorém teneri pala eff , C rerum L ante veaditionem donatarum. pretía práfflari a- | fho quitatis ratia exigit. med, & fin; $3. d. L. Wj quia et(i quid dolo æflqïc-xjxdiforis hujufmo ï; ! emomm 787 i W di facfum eff ,. quo mintis ad eumperveniat , e» boc emptori preffandum eff.. Fectffé autem dolo hl tmaloquo minus perveniat , uidetur , five aliena- hh l': bit Aiquid ,. vel etiam accepta quem liberabiz : N vel idegit dolo malo , ne de hareditate acquirere- ['l: 'w? tur ,"velue pojje[frmem adipifceretur , quam po[fet ' M li | «dipifci, — Argto Leg.quod dola defterít pol[fidere Ü 131. Argto l.in Jure Civilt receptum e[ff quotiens W in| 167. ff. de R.f. etff non dolo, [edlatáculpá, ute TU ote quz huic proxima eft , illiqué in civili r b us equiparatur , 4dmiferit 4liquid, non ob« at ftante $.6. 1 1. ff. ffquid infraud. patron. l, 6.ff. u quain fraud,cred. Argto.$. un. L 62. ]f de R. h M "d Quiain illis dolofus repudiata fibiipfiimme- diate acquireret, & lex Faviana,& EZiéum ad olwa' l diminuentes patrimonium [aum , non adeos , qui idagunt, me locupletentur , quemadmodüm 4 lVæ: Cit,ctt. loc. loc. videre eft, pertinent.. econtra hzresnonimmediatéfibi, fed hzreditatiac- U "U ceffuraacquireret. Argo$. 11. 1 25.6.2.7, 40, $6. ff.l. 1. C. de Petit. j «red. 1, 138. ff. de R. 7. I'AMIS tml utiá, tenebitur. $.5. d. . 2,, quia, quum haredi- tasjuxtaallegata ia cerv, $, 2. fec£. 1. difp. 3. in«: j crementum .&- decrementum fuícipiac, & d venditor, quad legatorum nomine pra[litit ,vel, " «ris alieni , "vel cujus alterius anevis bereditarg ened, d.8. s. vveldeperdita ,. d diminuta finà do» "" IDpe. '1;; i lïümalo e /aänäpä.: I;bt. $9- $5 d.l2 € to.« 288 E —b ! tofi corinon praftat , d,d. zex.tex. & frcuti lucru ha omnue ad emptorem bereditatis r-q[üiclit. , ita dam- z num quoque debet ad eundem ve[picere, $, 9, d. r l. 2 quod venditor hareditatis petere aquolibes , Jnt extraneo barede potuifJet,id ab bareditatis empta- | ff re non quidem adione antiquá per co nfufio- f ne nemextinélà,. fiquidem hac juxta illud : fe- &l mel hares femper haeres: venditione nonre- vivifcit , fed ex vendito /fz. $. 19. eed. cenfe- in& dfx quitur, med.$. 15. d, l.2. itatamen , fi eius de- ; llm biti adverfus baredem aclio effe poterat : ne for- Pa l'.ï.' £? etiam ex hiscaufis , ex quibus cum harede adtio son efh , cum emptore agatur.. Fin. $. 18, eod. u Argto 8 74 11.17. I9. d. l. 2. emptori prarftà- D re teneatur, quibus prazfítitis, nifiille 4e (nb- 2 flantia feu certam. quantitatema affirmaverít, ( l. 17. quanta bareditas [it , gibil interefl. Fin. f $, un, l, 14. de Hared. velatt, vend. — Quód, ficuti fingulis rebus venditis do- minium illarum ante traditionem in empto- rem regulariter non migrat, ità& dominium rerum hzreditariarum ante illarum traditio- nem in emprorem hzreditatis non transfera- € tur.4, . 6. C, de Hared. vel aci.vend. ; Quod venditor actiones hareditarias activasnon tantüm perfonales , fed & reáles contra pofleflores. rerum hzreditariarum. l Argto lult, Cod;'dei ;.Hægfed:" veladi, vend. e tori ^" i& 7599 Mib o d fa&o cmp*täf lj tori cedere obligatus fic , quo ":(k" l hareditaris procurator in rem fuam efficitur, L. 34« ff. de. Procurat, ex perfoná venditoris ï:i,'(,'m;ql& acdionibus ceflis experiri poteft. . 9. C, de It Procur. l. ult.quandofis velpriv. L5. Cod. deH&- V X yed. vel acr. vend. quanquäm & ante cefílio- du | nem actionum contra debitores hazreditatis nomine actiones uciles , U ex refcripto D.Pij fuo infticuere poffit. /. 16. ff. de Padt.ffn. 1. $. Cod. ;hq de Hared. velacz, vend. rem tamen à , e[feffori - [:'m»;,'l bus famptu ac periculo fio perfequi debet.. Princ. !,Jl';n:':j' l.l 1. Cod. de Evid, * Lm uo demptor hereditatis, fiquidem hic j : cum credicoribus hereditarijs, aut teftamen- 'gh zarijs nullum negotium;unde obligerurgefhit, a&ioneshzreditarias pallivas invitus excipe- redem vendito- re non cogatur , fed hz hz "n rem , qui à creditoribus hereditarijs, legata- t rijs, & fideicommiflarijs conventus ( nifi fif- n 4 .cus fit: emptor etenim hareditatisà fiíco cre- I^ " ditoribus hereditarijs refpondere, eorum- , quod & DD. ineo , Que actiones excipere .ujus venditor priv atus , fed folvendo non :JITL*'ï eít — CArgte. fu. S:1 L. 94 ff. de Leg.t- obtine- 4) b prlvilegium fif- re volunt , eciam invitus o .ci non contra med.l.2.Ced.de Quad. prafcripi f larum rerum, veletiam utpore quz fingu » r . rcípectu folius ve ' hværcdi-s haredicatum-fif- "C2* FE 'pdd , D .499 &tb o s oy .calium crripwribus illiufmodi privilegium dit folummodo.concedit, Brunnem. a4/ ,. Cod. e de Hared. vel 4&f. vend. mum.5. tenecur, 1. 41. jit ff de Tmr. fife. L. V. God. de Hared. velacf. vend. ) ,þc hisrefpondere & fatisfaceretenetur, fequan- l x]'is: tur. 4.2. Cod. eod. quamvis, quidquid ille ex 'hàc causá folverit, idomne ab emptore ha ( vtol' i reditatisactione venditirepeterepolfit. 2./. 2 i C. L.2. Cod. de Lec. ( .. Quód Evicfio non preffetur in NB. f neu- Á qm li rebus , eum bareditatem Ture vent[fe con[tet, it nifi Aliud tominatim inter. coutrabentes conve- ; L UI Fip.lLa. C.de Evidr. J *qu g. XII. u t Quis Effe&us actionis vendi- - s qi | tx L V E. FFectus Emptionis Venditionis ac- | tioniseft, quód cateris paribus 8. ijtm .. flatim perfeta fit, argto. prizc. L. T G, fin. med. l, 7 7. ff de C. E. Nam pl- Cuit nominis periculum ad ce(fiomarium | pertinere, "d. $. 2. 4 96. ff. de Solut. Quód, quia , quemadmodüm corpore vendito venditor Ad ejus traditionem obligatur, necante hanric Dominiüm venditiin emptoremtransfertu* , ita t M N 791 cts o Eab T itap ariter aCtione vendirà creditor ad ejustfa- ! Q'T l:lg ditionem , qu z in hac materià ceffio dicitur, " ! N jj enimveró quo d in rebus corporalibus tra- busceflio eft, & ante hanc U!l U!( ditio,id in actioni h N faculras actione dire &à experfoná vendito- trapfit, vendi- | M risa endi in emptorem non iA uï"*u tor a d actionem venditam empt ori ceden- J dam ovbli gbwi' , quód venditer acfionis , quam lem babet , omnejus , quod ex adver[us priucipa . F. :tä g. adver[us ipfum veum , 'ff-mf:fsäw- eá causá ei competi interc [4 quàm adver[us ff ores bujus debiti cedere V, d attum eft. l. 3. ff. de Hared. !s RW ] debeat , nifi aliu wel LAG. Fend. * uod emptori pominis etianm f paz nord perecuti o praftari debeat. Ejus quoque, eneficium or 4ccepit , "am qüü d pofteà vendit ven diteris (modó períonal e non fit) prodef l- 50 6. CO de 0.c? A. Eum, emp tort. l. $. ]f £od, 1] ula acce (lorium fuum pr,incipale fequitur , dentem , ut neque id inter ementem & vep em inus uris emptor habeat, N Lþmpläüs ,nequ urum eílet, ac- Wv apud ,c reditorem fut pv quàm L14.15. C* fin. tum fi c.' argto, L. 24 junct. S. up. f : de Hared. vel A. Ve 5 " d. Quód ven- d. l.23. uc m actionem vendi. H'ï ditor illum, contra q [uum , hoc efttalem., "d dit, verum debitorem F ï qui acionem contra fe venditam exceptió- Àvel facti ; vel Juris elidere non il ne legitim * '(! t : [4 4. "4 M pqtc&, praftare debezt 4 ïw j 792 GUb odb5ol €éd. ;Quöd.liï!c, finomen, quodexceptione 1 [ u facti, quia alter nihil debet, elidibile eft, fciens vendidit, venditione quoad cffz&tum pl primarium nullá, pretium, & íi /incertae 'ulm( fumma debitordictus, quanti emptoris inter- m eff , fl veró certa fumme debitar| dittus fit , eam p "Y fummam reddere teneatur L q.eod. argto, fn. 7A 8. cf-tot L. 9. ff. ecd. Quando autem igno. TT at rans, emptor, quodfortéab eo folutum eft; L folüm repetere valeat, argro, ssed. 1. 57./f, de qll C. E. Si veró nomen, quod vel exceptione tl e Juris elidibileeft( . epim 112.. ff. de R. 7ur; qi refpedtu fatisfactionis obligationis ipfius uY u veuditoris intelligenda eft) vel contra de- bitorem quidem datur, fed ad venditorem Ti non pettinet, diftraxerit, ipfumacftimatum, h feucjusaftimationeém, vel eamcertam fum- en mam, quz promifíTa fuit, exhibere compel- lg ge latur. d. £5 C argto. med,l. s. ff. de Hared, vel AG, Fend, Nifi aliud comvenit , e contra- p l vium achum [it, fin. L, 4. princ.l. y. eod, quód, ff nomen [rt diffractum Cellus libro mono diceffo- d vism feribat , locupletem e[fe debitorem (id et ta- lem, quitolvendo eft ) non debere praffare : ni- fíaliud aGwm fet 5 ide fl, nifi venditor bonum nomenprzítare promiferit.7, 4. f Je Hered, "tl LAdf. Vend. Eftóetiam venditorevictio- 'ä A0np 13 - j n expreffe promil;ct-i t fiquidem; quia £J^; 793 didb o iab w'"ïm,r * E eft verifimile, plus venditorem promififfe , quàm judicio empti praflare compelleretur, med.l, 4 ff. 'Wæ j de F[ur. $ Frucf. Siipfidebitum contra hu- juímodi debitorem non competere proba- u M tum fuerit,, emptorem illzsum fe fervatü- hts rum tantüm promififle creditur, -INecrefert, Wüül :i an debitorem folvendo non efle, emptor w 4 fciveric;anignoraverit; tum argto. d. 4, quia Q *12. l exceptio regulamincontrariumfirmat, cüm V::. M qui nomen, qualefuit vendidit, duntaxat ut fit , Á m non ut exigi etiam Aliquid DP [it . e dolum , l quemadmodüm fi vendidor dolohacin par- h» ! te verlatusfit v, g. fi veldebitorem brevide- -'.Px i co&urum, vel inanem actionem effe fcive- "Wi rit, & hoc vel illud emptori celaverit, pra- I ul ffare cogitur, $. 3. l.-»73'-.— ff.de Evic, Cum z LII emptor, quódin conditionem debitoris di- ür ligentiàs non inquifiverit, & quale nomen W emere cupiverit, non expreflerit, fibi im- m putare , & ipfe facilitatifüe expenfum ferre. de- l beat, fin, $. 3...3. ff ut in poffef. legat, ejc.quoód 10 emptor advertus illum, contra quem actio vendita eft, ante hujus ceffionem a&ioni- am" ^ M u busutilibus & fuo nomine beneficio D. Pij MP experiri poffit,/z. J 55.ff. de Procurat; l$. C. li quandofís vel priv. ebc. l; *7. 9. .C. de Har r u A. Vend.l 18,C, deLes, Sed ..« Quid eft actionem ecedere, . mandare, MW .. Ddd ; pra- 494 dub o h ! dyod przftare, quz omniain Jure noftro Synoni. maaudiunt? - jamü 90 Nl hilaliud, ,qiuävmjüüä €X causá pu- gito ta venditionijs, permutationis, donationigs a&im &c. acionem alteri, ut ipíe cádem, non ia tis c .cedentis , ed propriam fuam utilitatem ex- ii periatur, mandareeít, Unde proc* ]uferes. Ceffionem actionum man da- fonà 'tum, quo adiones alteri ex jufto tituloin fu- die am utilitatem exercenda committuntur, ii .eíle. k *i - Qualisergo a&ionis vendita & ccffæ ) Qus ? r ,?HCL & Quód, cum, quia £»folutum no mi- ( se dato , non aliter , nifi mandati atiionibtus ex n "i ger[onAN8B. fui debitoris adverfums ejus debitares ereditar experíri pote[l. 1.5. C.quandoféfe. vel pri- & vat. & fi deiegatio nom efl interpofita debitaris (ot tui , ac propterea actiones NB. apud te remanfe- p runt , quamqvis creditori tuo adverfis eum falu- pion causá mandaveris adliones.princ. l3. C. de il Novat. :Eaenim & de Jure nofito.Civili ac- tionum perfonalium natura eft , quód in per- 35 foná primi acquirentis ita inhzreant, & fi- d?c antur , utin aliam &. à.perfoná primi credi- E toris diftin&am períonam (. fiquidem in hz- : redem creditoris illz ideó, quiahic repra- b m de- fentativw£, .fcufi&ione Juris eadero cu [^ d uncto | t A iib odb " fun&to períona, quemadmodüm . aliundé Mhün. jam notum eft, cenfetur, tranfeunt) . om« ninó intransferibiles fint, emptor ceffione adionis verus creditor, aut Dominus actio» Ht pis cefIz non efficiatur, fedille, qui eam Mi ceffit , talisfit, & maneat, ille, cui ceffa eft, ! dU um nl procuratorin rem fuam factus fit, & ex per» Al fonà ipfiuscedentis non etiam exfuáactione LL " l diredá agere poffit, princ.L. 34. f de Procurat, fía. $.x0.L8.ff. mand.princ. l. 6. C.de 0. df* A, n nl l. g. g. C.de Hared. vel A. Vend. Hine Inferesl. Cum adionesreales in Jure reali , quodper /. $. C. de Hared. vel AG. Vend. 2un Q* argto. l.10. C.de Pact. Ceffione adiionum t li ita inceffionarium , ut hic rei cefTz Dominus u efficiatur, non tranfit, tantüm fündentur; ) & hunca&ione reali dire&tá non ex fuá per- r WW Íoná, fed ex perfonà cedentis, & tantüm 09" 'procuratorionominc agere pofle. Quare —^ J L] u Inferesll. í/4wtequam lis comtefletur ,vel 'U!- al uid ex delito accipiatur, vel ceffionarius '::.'ïi'»:" de [ itori denuntiaverit, videlicet ita, ut. hic 9 deceflione factà inde certus reddatur , nam;, " fi difcredat, velper idoneos teftes, vel pet i'iï j " jnftrumentum ceffionis, vel .:per confeffio- . pem veti creditoris ceffio eidem probari de- "bebit, utpoté re adhuc integrá cedentem Mi " P a (figerelääcbmrf:/ïw debitam quantitatem : vVete s qém od wetari, ebeb modó cellionarij execfionem con- [(2t graeum , inbibereil. . C. de Novat , attamen fal- 3ut g vyohuic regreíiu contra cedentem ad indem- nitatem obtinendam, fiquidem, quwoniam m d contvattus fidem fvegit , ex empto actione con- ventus quanti cellionari] Zmzeref? , pra[H are coge- un zur. fin.1.6. C. Et nominis venditor , quidquid 20f f vel compen[atione , vel exactuane fuerit confecue zus , integrum emptori ve[Hituere compellitur, $. «n V un, l, 25 ff ?e Hared. vel Adf. Vend. W -& Xl u Quis ergo Emptionis : Ven- n ft ""ditionis perfedz , quis 1m- [ ctz effe&useft ? hl ..ï:? perte FFe&dus Emptionis Venditionis »..[. | Y perfectz eft, quód, . quamvis nec traditio mercis, nec folutio pretij facta fit; omne periculum( quà. voce jntetritus, amiffio, vel deterioratio mercis, fine dolo vel culpà levi venditoris, idcircó Velper ejufdem culpam leviffimam, velquo- modó hic vox periculi fumitur , per cafum forcuitum contingens hoc loco intelligitur ) ad emptorem ftatim & protinüs. regulariter ali- ?þ*ttincat ,'adeó , ut, fires vendita vel tot £CrF : i 79Y db o hs läfru.wh d[j' *m.- cer , vel fecundüm partem duntaxat pereat, aut deterioretur , emptor , preterquam fibi " l M a&tiones, fiquas venditor ratione cjufmodi .T N rei habet, cedi nihil petere; & recipere, vel Mi de pretio pro ratá damni detrahere poflit, at- I'!:,l Np. j (ue illi actio ad intereffe non. competat , fed h :,'LVW jf»lï non fecus, acfi rem accepiflet, & ca dem ip- M li fitradita fuiffec, pretiu m non minüs folvere 4 n Ij i !.7.8'. il teneatur. »zed. $. 6.1.34. ff- de C. E.fin. vicul. & Commoad. l. 11. Af at 164. 16.ffï de Pe Evidt. Prim' d- C.de Pericul.e«t Commod, Prob. Onum emptio venditia contracia fit, P fimmul atáj, de Pretio comee LU ( (quod effci diximus , aerit , cum fino fcripturá res agitur ) pericalum W rei vendita flatim ad emptorem pertinet. ) fd?üff- EI, H "M fiadhuc eavesemptor itraditanon fit. Itaque [ i . homo mortuus[it ,. "ve laliquáparte corporis lajus aut edes tot& , vt l aliquáex parte incen- 4 fuerit ; fo- ^ dio con[umpta fuerint: au Í fzmdm vi Fluminimhs M blatus fit, ffv? ettam 1u5 , vel aliquá ex parte a inundatione aquá ,aut arbori bus turbine dejecía, deterior e[fe caperit ; emptoris -longä minor , aut damuum ell , cui nece[Je eft ; ucetrem non fuerit d natius , pretium foiveres qui dquid enim fine dalo fm [225' . o venditor fecu- "u & culpá. venditortis accidit , ine rusefl.. Item i in cateris apima libus caterisque tamen vin dicatío - rebus. intelliimus. Vtique i tuf- m n rti , d- cendiétionem exhibere debelit. 10- T 198 büri ( quomiam ad. praflandas adfiones Teneturi I5 f9. 1.8o. ff- de Furt.) quia fanó , quinondum vem (q dul emptori tradidit , adbuc ipfe Dominusefl.. 1dem etiam efl de Furti & Damui injuriaaitione.S. 3i fis Infl:de Empt.e? Fend. undevidebimus in per[o- ff fàmi ejus,qui alienamirem vendiderits Cüm b nuls T lam viudicationem , aut. condiclionem babere quw pelft , ob id ipfum condemnandus eff:- Quia fi qutd fuam rem. vendidiffet , potuilfeteae. aHiones : ad " emiptorem transferre.fin.$, 4.1.35. f de c. E. l7 at Moórtue bomine perinde habendaef oeudie. flo, ac f traditusfuiffet , utpotecum venditor (i- d levetur , C emptortbomo pereat , quar? régulas yu riteraciione ex émplo e^ vendito manebustog, . lt a. $. f de R-V. Státim pofl venditionem. con: d tracfam pm'mlum ad emptorem fpetfat. . med. $.-12. l 11. f.. quod viaut clam. Cum inter u emptorem ( venditorem contrattu (fne fcviptis Q a $pito de Pretio convenit , periculo emptoris vem diflracfam ejfe in dubium non venit.l. 4.. Com LT fpeciem venditam per violentiame ignis abfümpe . d4m dicas , amiffa vei periculum te vendicorem won ad/Pringat.l, $. C.de Pericul. ed- Commod.rei. wend. Quia debitor certa fpeciei vel. quafi , qualisvenditor hic eft, ne contra/ 185. f & ap. G. Ih'62. de R. Jar, Oblizatio.ad impoffi- | d bile detur, fiillacitra fuam culpam acerbica- [t 1 tc 'fafip ö'ri'mïtm* ; liberacur. A. 4$ df de 9. A » éndb o ob 799: "*W ! Lag.d VE de F. 0. Quia in. contracu. "M l "u Mi :qualisemptio ven ditio eft) utriusqüe con- ttahentis utilitatem refpiciente tancüm do- iA fus & culpalevis; non etiamleviffima; &ca- T fusfortuitus regulariter praftatur. f/g, med. A $.2.h.5. ff. cómmod.med. & fin.l.5. f de R. Jur.- fiquidem, /i poff emptionem fuindo ali- i quia $ juid per a llwvionem acce[ferit , ademptoris come- Tl by med.$. 3. Infl.de Empt. Vend. M 1 modum pertinet. l. 7.f. de Peric. e? Commod. Ec fimiles aliz. :MI M acceffiones tum in, tum extrinfecae eundem "W/La refpiciunt. $. 184 13. ff de CA Empt. ? n Vend.l.13.16.C.de Peric. d* Commod.: Natura- mm,& lirationi congruum eft, quód , quemadmo* N dàm emptor commodum alluvionis; fruc-. N tus,aliasque acceffionesrei venditznontradi- 2 tztanquàm & quafi. Dominus fibi fructifi: " careintendit, ac fructificat,ita & in incom- confentiat, & fibi pe« i inodum& periculum j t Q^ Cemmod. Secundum. enim naturam -efh l! LM j commoda cuju[cunque vei eum fequi ,. quem fes. u quuntur incommodà. quia, càm vendicor anté ïmW | rei traditionem , & empror, fi pretium nose 1[15 dum dederit, a&ioné perfonali folüm tene- ! antur , fi venditori impolfibilis traditio A n(j)') | redditur , —obligatió extinguítur , quià j cm prori folutio pretij potfibilis martet; non LÀ $oo &b o dids yin non exünguitur;.ergo, -Quomodà quafo alioquin mortuo horine, acfitraditus fuif- ei fet, cjus venditio habendaforet ! .Quomo- stlil dó venditor illius liberarecur? Ipfe emptori Y2 periret, Gcactionesempti venditimanerent? (imd Quomodoó periculo emptorisrem diítractam n cílein dubium non veniret ? Quomodó pe- Af riculum venditorem, fihic& remperderet, C & pretio privaretur , fit, quód ille ad intere ?if! ja eflenonteneretur ,. nonadítrin geret: ?M D Dixi regulariter. .Si enim. vel dolus ,vel g culpalata & levis ( )Ctus enim Paulus juxta /, m]lm' 3-ff - de . Peric. Gj* commod. (cribendo s cuflodiam uhibi autem venditor: talem -prallare. debet , .quam fite praflant hi, quibueres covsmodata eff , ut diht- mptvr gentiam praflet exactiorem, quàm in fuis rebus siden. 4dbiberet., de commodatario in. fuis rebus bid negligenti, cui non ipfius folius, fed &com- lederi modantis feu utriusquegratiá quid commo- tentt datum eft , intelligirs nam,quemadmodüm AT, hic diligentiam non exactiffimam, quia ua- e . M A ZAxAt accipientis gratià commodata res non eft , fed exactiorem, quàm.in fuis rebus adhibe- Wlfm ret, praftaredebet.. »ed. ? ffz. L.1g. ff imand. ?f ita & ab ejufdem farinz vendizore ais cu[lodia m defideranda eff , qualem bonus paterfamilias fuis MU vebus adbiber. qualem , i diligentiam , quam Orem debent bomites frugi c':- diligentes praflareadli- Ht a ] & ocmm "$gàr ts i | : -.u— D.'";,i 1 cbuerit, & prafliterit , ff quid atcidit , & 1 W — JAa fcens | lil ( perdidit , .fecurus eriz , & ribil ad eum perti- nelit. med. $.4:L.35. f de C. E.. Fi. L. R L -de Pericul. && commod.) venditoris cafüi caü- m fam dedir.: $:3.1n/f: de Empl. Vend. 8.3.L3: 4. V wpeg, L18. ff commod. d.5 4 li $9. e L. L. à3:de W* g. vel mora intervétüc : ubt táinefi 7//id 1 T8 Jeiendum eft ,. cum moram emptór adbibére cà - "A agf , ganzmom enipam ; fed dulum malimtániüpe "R eraffaudum àxvenditore. £uod ff gev vendiàreda JLef-emprtoren msora fuerit : Labeo quidem fcyibit , ^ "tl esoptori potids necerz , quams venditori moram i adbibitam (nonenim poteft videri mayá perveg- nl dizorem emptori facta effe , pfo moram facienze ul emptore. Fin.l.51. ff. de AGtempt. ej vend,) fed M W ! videndum eft ;; ue po[lerior smora damnofa ei Jg, [] Quid enim [iinterpellavero venditorem , e$ nom dederit id, quad emeram : deinde pofferiore offa- u| wente illo , ego non acceperim? faue boccafu no- 5 .ud etre mibi deberet z. [ed fiper emptoresa morafuifq cuifet s deinde cumomniatin integro e[fegt , wendi- ,W& £ar moram adbibuerit , cum po[jet fé exfoloeres 1 " j ;. equum e[L, pofleriorem moram wvenditori nóceve. fl vtun 15'5'", ] 17. ff- Argto l, 4« C. de Peric, & commed, fiqui- dem uzicuid, fua tmora nocez,. $, 2. 1. i73. ff de R. i "] f * . dummodó morá non fa&à res apud emp: ^ H u |torem eque ! non perijflee ,. quod tamer in- j i d ! $03 etibo d dubio non przfümendum. . A4zgto $. 3. 2 3s, my ff-. t Rei vind.S.6. l. 47. f. deLeg.1. ideo enim quii morá adhibità periculum venditorem refpi« (; cit,. quia culpátuáillud damnum emptori in» di'2 fert ; quodur ille patiatur,iniquum eft, corn f.! fequenter, quando culpá fuá nullum dam; jond num , quemadmodüm hic contingit, emps qu tori infert, hic quzrinon poteft.. Vel vendi- t tor aliquid affirmavit , quo emptor rem diu. od . ,tiüsduraturam , & in eádem bonitate perfe- xf : CU veraturam fibi Jure perfuafit. :4, ss. ff, de Peri- cul, cà commod.velresex vitio pracedence pe- m rijt, quiahoc cafu folutionem pretrj empter vec. i Pæric 76 recu[at .Fin.l. 6, C, de Pericul. ebj» commed. vel j ([Cfin venditor periculum mercis fpeciali pacto fuf- ] ,prim cepit. /. 1. 10. ff, de Pericul. &i* commod, nam,fi Wi hujufmodi ju/fa comventio intervenerit , aclio- - qu nesex empto e? vendito non manebunt,. Fin, $. tX 2. L $. ff. de R. V. enim veró, fifolam cuftodiam ^Yer /og promiferit,. non.cafüm fortuitum, fed obli- ü gationem cuftodiam exactiffimam praftandi ixt in fe recepiffe intelligitur; periculum vendi- ("' a torem refpicit. 4.4. zex.zex. o |ve .. . II Emptionis Venditionisimperfedz effe&us eft ,. quódinterimusque cum perfici- ïnu Z tur, periculum tocalis interitüs mercis vendi- I ztrab, W« rorem refpiciat. $. s, '6. 7 I 55- ff- de Co enpt. 4 h 3535 o dicb 803 j l " empt. l1 L8. ff a: Cod. de Pericul, b commod.. " quia , vel ubi res plané non extat , cum nihil R ljl: fit, quod retrotrahi poffit, — fidtio hzc juxta ** dicta iz di ff.3.locumnon haber.. 4rero. /.15. & F. ad l. Aquil. vel hoc ipfo defectu exiftentiz Q r ! conditionis contractusretro nullüseft: modó quo minus conditio impleatur , aut res exi- ftat , per emptoremnon ftet, alioquin acfi "! conditio impleta, & restradita fuiffec, fictio- ; ne Juris habetur. 4rgtolL.167. . de R.J. & pe-- '/ riculum emptorem refpicit. : /. . 12. ef 14. ff " dePericul. &* commod. & emptor fpeciali pacto " periculum non receperit;aliàs ob totalémin- " " tericum rei emptio venditio quoad effectum - TM ! primarium quidem non fubfiftit , attamen- | ;; venditori ad obrtinendum promiffum contra /, emptoremactio venditicormpeti. Quódex ,| rationecontrarià mercis deterioratio emptori 1 n t , periculofic; non cantüm quando ipfa fub con- - ; ditione fufpenfivà vendita fuit; faze enim ff - ;| extet res , licet deterior effeifa ; potefl dici effe 25 damnum emptaris. Fin.L.8.0f.de Pericul. && com- 320d. verüm etiam, fieadem füb conditione | veladmenfurationis, veladpenfionis, velad- numerationis przcisé vendicafit ; quia, fivi- num pofitivé utnon deguftetur, venijt, om- mptorem pertinet, fi non nec Pcriculum ade Eee a 1ita 804 [7 ira venijt ; nedue dies deguftationi adjectus eít ; .quoad deguftaverit emptor periculum / acoris vel mucoris ad venditorem pertinet. (f qü $1 44 ff eod. fideguftavit Gcapprobavit, fi- ve deguftando malé probavit, fivenon quoad Iu (« mucorem , velacorem emptoris periculum cft; ergo,cumdeguítandi alia, alia metien- f fi di cau(à fit, cum guítus ad hoc, ur improba. 0i re liceat, proficiat, menfura.non o , ut aut plus,autminusveneat , fed utquantum ema- o tur , apparcat , proficiac. $. $.. 34- ff. de Con- ü zrab.empt, fivinum deguftatum & approba- tumad menfüram emptum eft ,. priufquam d admetiatur; periculum acoris , vel mucoris, fcu dereriorationisad emptorem pertinet;ec- cur deterioratio rerum ; qua velad pondus , vel nümerum ,. vel menfuram absqdue omni ï conditione faltem imbibitá futurz explora- tionis emuntur , antequam ipfz vel adpen- dantur, veladnumerentur, vel admetian- tur ad emptorem pariter non pertineret? . Quód, fi condirio absdue eo, quód per alcerutriim , quo minusimpleatur, feu exiítat, fleterit. 47gto L.167. ff- de . 3. defecerit, emp- tioretro nulla eft, exdeféctu confensüs, quo2 Jf extiterit , Proculus & Ocfavenus emptoris efe 7/0üs. | Pgricul!?m ajunt , ia'm; ?0??2?0?21.((4 librouonop 4f. ete o db 304 lxþ Q'r i bat. med.d. 1. 8. ff de Pericul. C commed.quid- ? pendente conditione emptor , vel venditor de- u f ce[ferit conflat , fi extiterit conditio , baredes ( 'Q quaque obligatos effe , quafi jam contractá emp- t(m tione in prateritum.eod. quia , eftó pendente hi h * conditione obligatio principalis non exiftat, "" negotium tamen ita pendet, ut, qui promi- ,L'M fit , & contraxit , quo minus ex contractu il [ obligetur , quandocunque poftea conditio T-um exiliet , . effugere nonpoffit. A4rgfe$. 1. &2- Vil l. 9.ff. qui potior; in pie: confequenter obliga- N tionis tam a&ivz, quàm paffive efle, & hujus f atqué illius exiftentiz fpes ad haeredes trans- HT mittitur.. Fiz.8. 4. In[l. de V. 0. && l. 42. ff.de w " 0 & A. adeo,ut, ewm femel conditio exiflit , " erinde babeatur , ac fiillo tempore, quo emptio M venditiopofrta ff , fine conditione fattaefjet. Fin. G. 1. 4 x 1. ff. qui potior in pigu.quod fi pendente j ceuditione ves tradita frt,emptar non poteriteam ufacapere pro emptore. — Princ. l. . ff- pro empt. [ quia, cum venditio conditionalis , quamdiu A conditio pendet , venditio perfe&ta non fit , n juftam poffidendi caufam tribuere non po- 9 ceft: quad enim pmdat ; 4084 "7 prove-a, thä Ff. jl $.un.l.169. ff.de R. J. & quad pretvy'falutum eff (ni paQtio obfítet) repezezur. fiquidem indebi- "] cum eft ,. quodnon nifi fub.conditione debi- £un T Ecc 3 $06 535 o db cum eft. Et quod frucius medij temporis ven- )toris frmr. Fin. med.d.1.8.ff. de Pevicul. tf coim- 9od. cumijdera emptori nec ratione periculi juxta fuperius dicta , necrationefoli & domi- ql nij , ut quod nondum ad ipfum fpectat, nec in rationebonz fidei, utpote quam absdue titu- lo nonhabet, competant. e « Nec obftac l, Suo Domino res perit, |.9. C. de Pign, Ad, Atqui argto, $. AX.Inff de A. R, D. fn, $. 3. Infl. de Empt. e& Vend. 1.20.C, de Pac?.ergo. Dift. enim Maj.resfuo Domino pe- l rit, fi idem debitor certz fpecicinon fir, ne- 4 f ue alteromne plané emolumentum ex eá- , f d € m percipiat, Cdtur; fi idem debitorcerte E fpeciei fit, atque omne commodum, quod ": rci debitz. contingit, ad alterum pertineat , —À —Á - Ngtur Maj.. &c. neduefi Inftes.. Pecunia; quam emptor vendi- — — — tori tanquàm pretium rei venditz folvere des- tinavit, quamvis & hujus utilitas, fiquidem emptorob moram exrcipsácommiflàm , eo- quódipfere emptráfruatur, attamen pretium folvere. intermittat, ad praítandas ufuras — DÀ Pt y OT aE CH diftringitur.$.20, £. 13. ff- L 5. C.de Fericul. c Commod, Ad venditorem fpectet , emptori peri; ergo. quia, quemadmodüm vendi- tor, ita & emptor debitor cerce folummodó Ípeciei non cft. Ne- Go $07 HM H , " Nequé l. Fis.1, 9. ff. deSolus. Quia ex Ihy eodem nil nifibona deduci poffunt. dv uN Nequeé II /. zr. f de Cond, cauf- dat, cc. quiaítante pacto permutationis & contractu innominato ex uná parteimpleto omne com- modum, coníequenter &incommodum fi. l'a.. cuti in emptione venditione ad em ad hunc non pertinet. - ptorþnï , T iequéIV. L,12. 13. 14.f-. de Pericul. e* | (UA& VY Commod.Altpote in quibusquemadmodümil- ( las tanquàm neceflariam connexionem inter íc habentes accuratiüs ponderanti elucefcet, N fequens facti fpecies deprehenditur: Ledtos m ad numerum emptos, cum in vià publicá pofitieffenc , /Edilis concidit, quaritur, cu- h »-wl jus periculo g. JJCti vel illi jam defignati & numerati erant , quod pertraditionem fit , il- M lorum veró Dominium in emptorem non- ü düm( quia de pretio fides non habita, nequé alio modo venditori fatisfactum erat. ArGto, I)' $, 4T. Inff. de A. R.D.) translatumfuerat: quo- 9] t modó quzso alioquin cerzé cum venditere ex- T. empto agendum e[fet, ut. i5 actiones fuas , quas cum Z dile babuiffet,ei empcorifcilicetpraffaret 1 Jfn.d.L.13.? velper emptorem, quóminus de- fignarentur, & numerarentur, ítabat, & quia cmptio venditio perfecta eft, ezotv ru peri» * Kce 4 [4 * $08 ebibo s. | eulum éffe placet, fín. d.- L: Y2. vel traditi: id eft j fl defignati &cadnumeratinon eránt, zeque ésap- W i A i | " " gorán morá, qub mimis traderentur , erat , ütpo- ! g Ü té emptone adhuc' imperfectà , vesdirori T fadt j 1 periculum e[l. fín.d.L. 1. . , jdi nus x d Cht1 ue V. .Sz'« -:bändiderä Multomi q 1 lgl : ? ,Mihifündü"f; z/qtfä P.ïiü.fi,j quäm vacttai $rades * Aepi vetur , publicatus fuerit , tencaras ex empto,duod fpr o bactenus verum erit , ut pretium reffutwas :. Nom jon ut etiam d prafles , fj quid pluris. mell intezfity qpe eum vacuum mihitradi-med l. 33.ff. locat. exgo. panslal fiquidem aliud periculum facti; aliud' Juris tubit eít. Periculum facti; five damnumfatale, aut üja extorfio injufta in. emptorem redundat, a- deoque, fi res vendita-aut cafu, peremipta , aut vi ablatafuerit; damnum ad emptorem; qui infortunio. non obftante pretium. inte- grum folvereteneturjpertinet.42,// fupra peri- culum Juris venditorem.onerat,; idcircó, fi l res legitime evicta fuerit. , in venditorem damnumr refluit, cum hác differentiá tamen, g Y quod nudá refufione pretij quandoque libe- retur.argf04ned.S.ult. l. m. ff-de AGLesnpt.e vend. ut puta: Sires auctoritate publicà forte, quód " | rcípectu utilitatis publica urbis v. g. munien- da gratià Princeps fundum publicaverit: Id J oriti UI* r p eít: Publicum fecerit. dï/' : 3 3-f (ocat. Siq cm s etüb o d5 $09 bm:-[n NI dem , eoquód five emptor hujufmodi rem LE nactuseffet, fivevendicor eandem rem non &^ vcndidiflït ; atcamen juxta dictazz $. sulr. difp. "4 evi &a fuiffec, in hujufmodi Hy- "* . Eadem us habere licere venditorem pro- ,,, pechefi illi .* mifile, ve j | emptorem & hoc periculum "! fafcepiffe , verifimi lenon eft. Aliquando in- ii " "h fper & intercíle fo lverecogatur , videlicet, ,V() *l Giresauctoritate privatàà vero nempe Domi- !!5/ o evi&ta fueritj quia rei habere licere fe J/^8 éranslatürum venditor expreffe promific.Nec "AE eurbar 4. m. ff. de Evif. Quiáibidera pra- 771 dia jamtradita prefupponuntur.- du n i, :ï;n;:qxr, &.XIV. 7 Quid denid;, cujus, &ad quid ;5 effe&tus remotus Emptionis y o "Nenditionis eft ? d ------ o jbC' . í Cdo empti actio perfonalis, quia hi ; L ex obligatione fluit , Civilis, quia fb Á excontra£tu Jure Civili recepto gmun'ïüt ävaiï: l oritur, rei perfe cutoria, quia eádem , quod imonio noflro abeít, perfequitur, Qs ^ gl?ï €x pau F — 810 $5 ocdbéb bonzfidei,quia»$.38.1»/f-de 4ct-enumeratus,. $ r perpecua, quia Civilis rei perfecutoria eft; .ä PCI qui emptor ad rem venditam precisé tradcni. 2 dam, ad damna dolo vel culpállatá &levinon | j f etiam leviffimà venditoris illata refarcienda. [ . G. ulz. Infl.de Commad.$«a.L. $.138. ff commod. $. 12. 4 168.ff. de Leg, ^. Slquldcm evidens z« quiras. efflagitat, ut , quemadmodüm ven- ; dicor omne commodum.non fentit, & non. omnedamnumi folus, fed pro ratione. divifi commodi & damnum przítet, acad omne id, quod przftari &quüum eft, preftandumo argto. $.ult. Inff, de Obl ex , confens. Adverfus venditorem agit, po(ï: folutum aut debiré oblatum Pretlum $.8./.13. f de Adt. emgt C : vend. emptóti , & liéredibus;ejus contra; venditorem;, . & c)us h,æredues ad recitata prarftanda eompetit. . : ACio venditi: a&xo eadcmm navicum actioneempti,eo quód correlativa finoprater- quam, quód venditori adversüis émptorem ad pretium folvendum,&'omne idquód prafta. —— m E næquumcft,præ&andum,quodvcndxton,qul rem tradidit;aut cradere paratus e(t. «47g72.4. J 58s€ j mb o d $11 Wt 6.8, 4 13. & haredibus ejus , contfa empto" 4 rem & ejus haredes ad. ca praftanda com- , petat, eft. Hac mea veró actio, cujus (ri- ify deant & Zoili) a&i labores jucundi, cujuf- due dulce eft meminiffe laborum , fit ad d proximi falutem , & ad majorem Gloriam H illius, cujus nec eft initium , ncc b M FlX1$ EL T "K Jj E n zf AT. N ('1 Cvl N SPSS v»— f l»lct æy (1i [// AAN T 'i 1 Z f n Wt * m n - u g'lä r ^ ]l ? B ) — 4 7 i m Hj ä, — Á À MÓ« — —— . — 95 j - r — — — A - $— ia —— - —— m " domass. E & äläw s ; x* h E us - É í ———À— u v P. " j " [ » d pio "$. 14 UE /^ ï : r * / tg LU i j e 1 vaxt T 41 ^ j , : » r 3 : 1j i i TET ü 1 4 » UM OU MT E t uf U* Z H2 "i $ ? g RUERT iU P jubs ] r K h 19 3 pe4 y T Ll " j TETSS * /7; S /1 J 6Z n 7 s » WA " fj , / D Q » : j Wt j ^ 5, f " Ls H ! u ^ 3. ? "MH E Xf g i J/j /í j :; 2 L tl 6d K i " H M " T 4Y /'!r ; j — . o d A Vjl n o $- B RUA ) ib Fs x L á LA W. £ ? i /^ " [ ? .: £ " AME ; A ul n jj^ ä? / 7 ./41 í "n / Wl ') 7/ / 71 - hs / M j 7 E» [ v Jj d u ï;;ï 5 " / [ L Ü 1 UE f W ; J /7 p /d 1414 Mu v 7 j AV u - '/ " P n ä » M V d a rzc "L^ /» l p * 21 [214 " 7 ?i » FA 5 ] u , & Pl p r É dv o " f n PU P W x x j f/ U z. J , T 7 7 / d k 27 7 gï / n Ü " J 2/ 2 9À 9 I F2 EC " 77/7/ 7^j JH l T t VP A D P L ^ a p P. T 4 » 7 1 ;.( 7 r vt a * 7 A P /: MUA 7 , i u / D L À rP b L ;;: p " $ K A .? p 1 i t 777 2 M j5 :Eï / 7 "- d j i. - » ^ . g »», bt i , 4 zi 7 , l ) * 6^ , Sli V i. A ^ ^h é NI A ï, y // 7 uU J 7 j " ä 2 M " ä £ /j $* [^ 2 fj | A T q* ,l r LX - 19742 & 1 T d , 7 ^s " 5 P ä » fs $ " p f:: Q a E d " m K * 6s -('?,.» D " s [5 ! r í r V CU * i 7) " il S ^ f i Pa 4 i, "X ï 34 E * M RY :' J b t z » " /; RA P p i & RA $ Yi 9£ :j f V lä x,; - d » . « . "ls x l20 em ä Hgumprru u u p n 9 hd e E: VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset p st ET. z EMPTIO VENDI&E ä PUBLICA zr PRIVATA, SA C— ia Xxr PROFANA; ** Tam —— m E E. Ad chcm DEI, quàm Humanamfc— ? st ....... Forod; interno Confcientig, & exc— 12 14 facro , ac profano aptata VAM Ad Ma3jorem DEI-HOMINIS 11 IH'IIHIW bis criginta Ànc ENTEISs vendid GÍE- 12 inEjus Dolorofe VIR GINIS MAE-— E PATRONORUM TurELA R1UM, &R e— 11 CoeLEsris HiERARGHI4E Honor Annuente Nobiliffimo & Ampliffimo Celeberr Eoo-Francicz julio-Ducalis Hertbipolenfium U v 10 Juris» Confultotum Senatu ———æ PRAZESIDE LE Nobili , Clariffimo£8$ Confultiffimo Viro D.JOANNE OACH! 8 I Hlll'l I SCHULL, ;u.Dodt, D:pe& — m fore Publico & Ordinar: Judlcxj ProgE— lis Cefareo-Franconici Confülert— - 6 Tribus pravviis, ädgþznä:s Examinibus more M-—— »ità exaniatis —— PRO SUPREMA IN U. J LAUREA ADIPISCENDA— E Pnbitea Dijputattoni ( aperto Examzm fm'n NICOLAUS ANTONIUS LUE — 0 Herbipol:AA. LL. & Philofoph. Mae: J U. Qwachofus, Auchol &Refpond — QNSILEZ ä*k | 2 l y —— ] llHlHHïllllllillllllllllll' lillHlIIIIHIHHIIIHHIIIIH Ill HIHIIIWIIHI d .^ Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com T 1 ——