Hc241-1 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Praeponvntvr Artis Interpretandi Praecepta, 1 T " ^s "- p I od x ao x d- *s * VY i s :j 2 D d As ii p 3 "a x P UM :: " E $ x A. A E * d Es p ". É i A [ r* pow P* * N L. E E : Aj g* « E " $ i p x E E p/ 4 " L $ yi d * * f, "1 & $& * ;ï 3: w x $ TT * g , g» & L d ^ s & P r i* A & v af É l x x H äi ': :3 Z - ; & ;* H g F. L ? "m r F E j b.s $f LE: " E F E F Es /WM L2 : * ? EM & L f*' »* d. 3 E E * u * $ : t s Ls f 3j f P * AA ls - : & E ; T fà 9 LY vl i & - — * uj;. v* l & » "1 g 4 " $ (* :? $t E » * ä S F& U ] , $ » Eu af x&ï& j s [ "d um M. - E ) je E Ó L * * & t 3 " & - - rl ones 4 w * d $ 9 » " & i LE M i * E Á* H 4*'*42&3 . * $ d f 6 * 2 R ul d E » : [- * - : T al E w)t *A* )g . i t E s L sb b "x 1 * " X eax z d 3 ; » E " L AR Eïl ï : * - 4 - P * '?P i .7 - s E 1 a m "w L - d " 3l s s w ia R. * E j Id ii — $ a E E » d El a - g 1 v * E w ^. s m -* p* E * d o x - 1.; k. m * cxgmr m E * gt d wj * L. " v« d » " hi T j ub E 5 * * PA eo hm " * p E & Md u - w- LES « ". - E E " 4 * d m La " " . " X "*s " w w x r —— sst g d "- 9 d d *» V sf E h & * — -- * F * AE E Mj o " M r - d J "À - - 5* apbtn LR - n A. d gT u d & . A»;fw' n - w i: E * a - * d :;. s ?: u & "- i " P " a i o -- T i g " & » " —— r d gf * P x 2 3 a La " ii Á gl i V ii u » -j E P — i * d« : — P w "s d A* É r * a - EM f.ï $ r É " P $s i ! E - À " At a* . E ha, u- ar m E * " A " »* 34 - a dÉ r o » 1 m s &e F. A ?1 E E * r - - € » wess F iF b * E äïg*& EEE 4 - Á » d R Paf ä * s. hi * E vt " * "w . &os P * t " M Pl r d a m a p ij r d " a * " & " ; ams d Y t a "- g E r D. » " P w »i Eo- z P^ - ' d Á. * 4 ï': iot. äx* W * s " 3 V a " Áct ;. " * " * uD T d "ET d sh A a 3e. À. E , * " i — : » s -- x* W. j - ts ïg C Y ii d * * - *ip-d, o * k.wi w w d 3 w s ïw,. p » 4 ï * P $ od z P 4, - * F LE " E P " A d * 'ï: - i - * Es P r i í O m ? - LE ub T. A d & * " m i » w A N T w d p" 2 H m *l X iv d [3 ? - * * E LP ET s i A :lï; * P l " &^ - * us n **a-:-sg& d s * » m — Fa » gv E d a P * a a w L " g r " * * ? 3 Cs " m1 uÀ LOT i zi hs ros * * j t * n * Ed w " - R * * — - * » 1. dl j P & E F ä " T. P. ï* A "t É - [ f w & L. d ï — " d & w e a * 2 s : * E * - " * * p F. apc d P ue a ol d. *ïä * x " -« - m at i ,;; w * 5 - d * x [ Ms u- " *s E L * » L. d s LE Sadi, . La 4 4v Ed E* 1 4 W a, d M t & " * * J af - [ Q * w ;-;fq,.g d Z,,æ»;m $ * ge E » ; Á ? iï " r Ea ?ä w " L - * * E " & ^ vt — " E ^ H * » * ^ " W d« 5 E g * aF » * » À r € r ; d i É " :L 1 * * z -.IHJ Atyp -— "T CERPUS z - T EM - - * — 58 5 — E - * s 5 38 *s E Ls JOH. LVDOVICI CONRADI IVR. D. ET IN ACAD. MARBVRG PROI* P. 0 [] OBSERVATEON ES IVRIS CIVILIS Vor. I PRAEPONVNTVR ARTISINTERPRETANDI PRAECEPTA d t a M /(" Y ;;'- / f ,. RAT . ;Ad u F E I**ä m 't,ä ..: u Qu AE ) E 7 v & 7 WE TURSET CSHNUNDITNG A MARBVRGI APVYD louH, BAYyRHOFFER 1782. ld v V— pO MO "- [ uml [ u e LEX PU [ [ m | [ AVI RÁ [* ACX Pskess d —— —— -! MMeermeee —— p a ILLEVSTRISSIM ATOVE EXCELLENTISSIMO VIRO jOHANNI PHILIPPO FRANCISCO àÀà FLECKENBVHL pnicro BVRGEL SERENISSIMI AC POTENTISSIMI HASSIAE LANDGRAVII IN SANCTIORI REIPVBLICAE AEGENDAE CONSILIO ADMINISTRO SVPREMI APPELLATION. TRIBVNALIS PRAESIDI ACADEMIARVM HASSIACARVM CVRATORI AVREI CATTORVM LEONIS ORDINIS EQVITI VIM Quam( Culum í habenda vt ad Quidem l MQ, Q UE quatur : tantaqUe ts TY fPCFanüa W id p dlütius ! numemo ..... VIR ILLVSTRISSIME! uamqüam per femeflre hoc curri- culum fcholae et publice et priuatim habendae adeo me teneant occupatum, vt ad fcribendum aliquid, dignum quidem iudicio, quod de me feciíti, tanto, dignum item grati animi prae- conio, temporis admodum nihil relin- quatur: tanta tamen TVA humanitas tantaque erga me beneuolentia, vix, nifi a TVI fimilium quodam, aliquando fperanda, fic me adfecit , fic mouit, vt ad pietatem , quando fe ea contineri diutius non pateretur, prodendam mo- numento,z'xtliquo, omnibus omiffis rebus . con- Ü f ülf contendendifque otmnibus 1ngenir neruis feftinarem qlaïï in quo tamen. illud mihi üfe 2 n perc»ppomme accidit, quod TV, VIR ILLVS TRISSIM E ficut in bene- - epo cIti j f$ ( ficiis huiufmodi mbueadæ vnam Aca- m enii bari f demiarum fpedas tutelae TVAE com- fic in. animo in- hi fum endatarum falutem Áerem terpretando beneficiorum. memore aefti- habitarem mandoque eiufdem. falutis et retinendae Quoqt et augendae probas voluntatem vnice. tàt€ COQU Quo fit., vt nunquam immemorem be- TVAE neüciorum quemquam, fed fatis gratuim Nunc ob effe iudices queim quamcunque eius lm partem tuendam habeat, ad eam videas vt *]lü rC'AO d incumbere. Ego vero cum antea fOAbL 4 Ccn de ea, cuius pars qualifcunque fum, aï 4€, eQit bene vel docendo, vel fcriptis quxbuf S1A18; dam edendxs mererer, laborafíem : tum maximum beneficio '1 VO hoc recentt TYO s ad eam voluntatem acceffiffe. cumulum Que, f fentio Facit enim 11berahtas TVA N hOl fingularts vt plus enam ad gloriam DMITUM CIUS tut ftctuis eius fuftinendam Valeai:n, quam vel ipfe lud mihi quantum in me fenferim, vel alii for- V, VIÀ taffe a me exfpecarent, Cumque ius ^ in bent ego ciulle a. maximis olim tra&atum nam Ac- ingeniis excultumque , nunc vero bar- AE con- baria faeculi quadam fere negle&um 2nimo 1f mihi fumferim , illorum quod veftigiis colerem perfequendis, et in quo veluti Qor æ[t;" retinendae habitarem : verfabor in eodem deinceps quoque argumento, et rei ipfius vtili- em Vnice, tate commotus praeftantiaque, et huius norem De- N] ^ TVAE beneuolentiae fpe ac fiducia. D J gïatum nque eius Nunc obferuationes ex eo genere quaf- dam,;in chartas per otium , quod non m vide nifi raro atque exiguum contingere mihi auei, V folet, ccnie&as, quas deinde fequentur gue füm , i aliae, edidi. Quas TV, VIR ILLV- $ q u jbul- STRISSIME, fi non modo dignas jem ; tum T VO exifüimaueris ftudio cognitione- recenti C que , fed*'wegiam obferuantiae, tametfi uml pietas hoc teftimonio non contenta mea TVÀ ((5 eft, tamen eius teftes gratiae cauffa effe j giorim VO- ejus -^ 1 volueris: id mihi pro eximiarum vir- l tutum TVARVM admiratione nunc obtigiffe arbitrabor , quod in rebus humanis omnium maxime exoptandum effe d;ccræi. ! ( WITIOTICS (0fi IT ILLVSTRISSIMO ATQVE li. Jj EXCELLENTISSIMO CU d CUm hr "NOMINI '?VQ ! liarigr, ] lit dtie parte i Ttperilin ! PALCHIR /.. IU INTI li lat TMUE g m RTT Qd ) i BLT. C addi&iffimus cliens Feujir C() JonaNNzs Lvpovicvs CO.NRA;m COg j Áonm prümüg um vit- atl i Ohe nuno i rebus PROOEMIVM Qptundum : sz feunnge adhuc ad Digejici obfez;-..-,. ugationes exire iulh, eas mom mifi iuris TQVE continere ciuils inferpretationes intel [M( ligo. Verum inde hic ipfe redundauit cum. interpretandi praeceptis , id g, cum hermeneutica iuris, vfus et fami- Uaritas. Kaque, cum illud olim. Jenen- Jis Academiae. decus EckHARDVM n hac qarte in primis verfatum, effe egregie veperifem : (cuiug quafé vejiigia. legit Warcuivs guper , au&tor et ipfe bonus, qui locupletarit illius inuenta ornamen- £s haud contemmendis) ege quidquid huius generis il peperiffent, id coepi in vtilitaiem . conuertere meam ; ita quidem, vi cum, illorum opera. patuerit jatius, pertineatque. ad. omne, quod in Germania obtinet, iuris genus, ego de regulis contrahendis in. breuius fpatium cogitarem eaque nuhnc, ceteris ex hac | (oyADi difputatione — circumfcriptis omnmibus , & em D iO jepaneVEgn sa&aremque, quae ad ius Romanum. fpe&larent proprie, ederem- ue per otium , quod; ab occupationibus Academicis concederetur , fimul cum obferuationibus illis, atque adeo eis prae- onerem. Produnt ergo nunc interpre- tandi praecepta vpa cum. obferuationum uodam cinno , partim ad praeceptorum declarationem. eorum explicationem- HEA ue pertinentium , partim ad ordinem Quem . eundem. deinceps Digeflorum. L) ordinem i n edendis reliquis fequi con- ]) itui, Ceterum et hoc, quamuis intel- ligatur fponte fua, tamen «onere hoc loco non alienum. fit, Fzpitomen noftram copiis illufrari ez EcknagDI e WArcum Juculenter poje. Quamquam. ab illorum. me vefligiis deflexife haud raro attenti reperient: quod factum cum in exemplis effe, tum in ipfis eriam p raeceptis ho- üdem, seb me rumque confirmatione , zacente , facile amimaduertent. SCT' Z'" bebam in Academia Marburgenfi X1x Qalsn;l, Deæmb d .,C V.. cro10CCLXXXT: HER- 6 00 Wj , CUT xv[þonzhl ï CLi] liil 12. t f, WV äa ifterpr fj U Qf L'CLUOI ll Iïïr dibtidlil« 0l J ln Wil ; ) j HERMENEV TICAE ;!;l ( ï ! i bt CU- ..... uuir intd- IVRIS CIVILIS onere oO p oj PRAECEPTA Warant L 7('8 z;,;i.O]'Zï ii J r atianti ' TE ceptis 4g m St- : L?l!! ,&I t N[Q*VL WE j (; ^A j d NÀ $ INTER 'inif//zgz't Cum fmg1 eidem, q düdiendou Ürttio. hm qyr (Que ii Totm , A. -s . 54-5 at /, * h g*ü '"'Kl J ) A Dh -u ;x & $ x l ) s m! WW äx;f,l VOTA ,ütï &w AUR RI u—ü.:æ' DE INTERPRETA TIONIS GENERE : I Intelligit Jeriptorem, qui verbis illius cum fingulis tum inter fe coniunüis :eafdem, quas is ipfe, fubiicit in lggcndæ audiendoue notiones, II Oratio dicitur feries rerum apud ani- mum cogitatarum, eaq ue verbis ;oquen- , dique forfgis expreffa, III Forma orationis fiue f/]us in ftru&ura Verborum cenfiftit et compofitione. , 'IIIE 14 1 IQIII Jiguendi fcripto d Qui Pfd let- ingehiorünï et rerum di- uerfütate ipfe quoque adparet diuerfus Qucit pet tatmen int m*uïtamquex recipit varmvtatem; tra fine n V que pofl Qüaecunque autem QüïFQüe fi:fïpferiï? ; vt reGe intelligamus, ad confilium refe- senda ipfius funt flatumque , nec non (fuid? ad opiniones , quibus eum imbulmnz (Apit 1 Ye erüendo té ?qnüet .fuiiïe;' VI matica tr . In oratione inïefpfetaïdda animaduer- Tntérpreta tenda quae antecedunt funt, quaeque T perd fequuntur, expendendaque prius, quam ligi, quat äpfam interpretationem 'adgrcdiarea 4 VII : fed C umque mens non rnódo þricr*, Sed präw potior etiam oratione fit: au&oris cuiuf- pxets off que fententia non folum ex verbis, fed Ifltévtitate WITUptelis etiami multo magis ex confilio declare»ï tur loquendi neceffe eít. àC Wrürify CODtt bne VIII H ite fole .. Quod cum znterpretari fit: interpre- Cï'iïlb[l(? Q Atem. tatio ea quidem , quam vocant g/a- verborum fententiam ex víu -matica Ó , 10-« I$ loquendi inuefti gat ; dialeftica vero ex térum die Ícripto id, quod non fcriptum cít, in- et diuerfüs ducit per ratiocinationem 5 at vtriufque tamen inter fe ea coólligatio eft, vt neu- ira fine neutràá perfede tractari gbfolutcf» que poffit; " ID i l filium refe- VIIII , D& n | imbutunn Quid? quod orinis legitimá ihïrium/ capit a verborum fenfü ex loquendi vfu eruendó tétendoque. Quem cum Gram- matica tradat, ea viam íóla ad verae snimaduete interpretatiónis laudém murit; vt ope- t, quaeqie ram perdat, qui verba ex rebus intel- yits, quan ligi ,,&'Aquam Is ex verbis inuenire- malit, (iare X f pior, fed Sed praeterea aliud grammatici inter- Roris clti- preus officium eft, quod in orationis reris, Y antegritate vindicanda fiue a librariorum - jio decire corruptelis, fiue a criticorüm lubidine 4c pruritu, et fi quaedam f(unt aliae contradae temporis diuturnitate ac vetu- ftate fordes, cernitur. cuius officii azis criticae exercit Ó pfe 2 ; la tatem. atione naneifoämur facul- 1)'(Lrl ; CA v i þ,x DE X6 , DE RETATIONE — Vade g IVRIS | ölïïILi*S, INTERP H imelligitut Becefitis: ! Sed ïft , Quae modo dixiihüs , ea nune altera docepa ad noftrum ius tranfferamus: gramma- ( critid cium quodn tica legis interpretatio verborum pro- prietatem et omnino fententiam inuefli- gialefl. n iny D Á L] gat, dialé&ica in ratione legiflatoris ac mente verfatür eruenda; Tlle GR ibur 1, 30 de veb. cr&a gritate : ], 29 et 30 de le - dit. 1. 6. $. x. Dig. de V.S. Vtramque qui lab QviNcriLiANvs snfHt. orat. lib. XII. Veti ; pote&a C. 2, Verbis comprehendit his: quaeftió eurt í iuvif omnis aut verborum proprietate; aut aequi difputatione , aut voluntatis Qendo ! conie&iura continetur. hi lg Que et II flodens confiti xRatz'o Zegis"di'citur id, vnde, cur lata hm vi fit, intelligi poffit. Quod vero ex legis quám . verbis re&e, hoc eft, adtendenda illa luiffe v ratione, inuenitur, id 77ems eius audit ( len H Jententiaque. fine vi ]. 17. 1, 29 et 30. Dig. de legibus , 1.$. C. eod. 1. 32. $. 16. de donat. inter vir. et vxor, l. 47. foluto matrim. 1.24. S.vit. Àt pin ad leg. Jul. de aduiter. l. 14. $. 4. Dig . fttia item de cuftodia veov, 1 Ut teTopor 12 1 TATIONÉ ! Vnde grammaticae- idterpr&tatiohis .' intelligirur cum dialectica coniungendae Weceffitas; fed tamen alteram cum ab , & hüfi altera docendi cauffa placeat diftingui : £ prammae age, critici fiue etiam grammatici offi- Orum p« cium quodnam fit, et quodnam item tam inüeltt- diale&ici interpretis, paucis conlidere—' i atoris aC Inus. 1 * llle Grammatitur, de verborum inte- 0 de rb ae. gritate aut cognofcenda àut reftituenda ) Viramque qui laborat ; difcernit ab adulterinis at, li M. vera, diferetorum vim declarat ac his: quxjià poteftatem. ltaque totius orationis proprietote, curat firücdturáàm , vel lucem adfun- dendó obícuris, vel tollendo ambigua z st polundati hit legis rationem ipfrus fententiam- que et tanquam mentem inueftigare fludens , quid legiflatori ea fuerit confttuenda propofitum , aut quae- . (l f ld (fl nam vtilitatis fit communis ea pars,; t0 X leg iJ quam compledi lege fancireque vo- " luiffe videatur , quaerit, omninoque iUv qda il eius à 4l li de legis fiue bonitate iu J dicium feyrt:v fiue vitio, Ill JLbHJ ] m j ; .Ul 2 ,(4 Àc primum conftat, vt pleraque 71 , omnia item iüris effe volumina valde " i ,Dig 1pa ïä ;fmg temporgm, fiue hominum cu d?»* | L^ 48 ldeprauatz/i, variaque in dö(cribendo, " a foloecilm quibus autographa immunia effent, con- geperintur iniole 1udi traxifle vitia, Quidquid vero ab aliena manu profetdum legum eft verbis affu- quiilque Vi tum, fi explicationis ergo additum eft, 8 1 gloffema , a) fin aliam ob caüffam accet- J fit, fpurium habetur atque adulterinum, lf Haud infrequentes quoque funt znférpo- BOC : bere lationes, cum TRiBoNiANVs fuo faepe indulferit ingenio , vel potius iure fit pI'äGC jacri vfus fuo, e conceffa fibi collegifque fiue de el laboris fociis ab Imperatore in veterum $u libris fcriptis legibufue mutandi ,- fup- WAKC plendi, omittendi poteftate ( conflit. Deo N au&ore S.7. de conceptione Digeft.) tub Cum fobii perfona vel imperatoris, b) vel veteris alicuius, iurifconíulti c) latens, . quod Vide: elüs genus emblema d) vocant: quibus ne i0AN decipiatur interpres, et noffe eum lati- nitatem au&dorum iuris 3 Quo. nec Oportet in confulendis diligenter ícriptoribus fini o iis, qui cuiufque legis auctorum fuerint Qlca aequales, operae taedere; complura item funt vitia e male intelle&tis veterum nozis &X,. UT fiue /iglif orta. e) . Quantumuis autem finer veteres illi iurifconfulti verborum ftu- indi diofi proprietatis fuerint f) non tamen [ et Ro iidem immunes a graecifmis , g) neque 4 Ms Y 19 Ctibedo ;1 ^ foloecifmis archaifmifque I et i. g. a. cllent, con. reperiuntur. Ergo , et vt ferri de ftili 10 2 alieng injole iudicium habiruque poffit, qua Verbs affi quitque vixerit, habenda aetatis ratio dditüm ef , æü ; ijb üffm accef: a) Equidem VI..PIJAWNI'Verbä $.3. ;duiterinum. ' i $. Dig. de impenfirim vem dotal, unt inferpo: Hoc EsST PoTEM pro egloffemate ha- bere non poffum : declarant enim illa $ füo faepe düs lure fit praecedentia, vemque meliorem vkoris fecerit. . Idemque iudicium nobis eft tgiique fiue de eiufdem V L PtrANi1 verbis in 7, 2. 1f VetCTumm $. r2 Dig. vi bonor. vaptov.: vr oMN1A andi, fup- '"HAEC CONTINEANTVR , certe ab homi- " eonfit. Duo nis dicendi non abhorrent genere, Digef.) fb cum et alias declarationis foleat cauffa Ve] Veterts fubiicere , quae repetitionem fapere R, QuOd videantur. Malim tamen ih poftremis eius loci verbis, et fi qui, cum- Ha- quïbus ne » eum lat LOANDRO legere, ET ts qui coaGus eft. Quo minus porro vocabulum patreni- eC 0pO! tet familiar in $. 2. l. 195.. Dig. de V. S. fcriptoribus irrepfiffe arbitrer, vt nihil de aliis um fuerint dicam, vel principio impedior 7. 196 yolura 1tem eod. , vbi familiae vocabulo et ipfe terüt i princepr familiae eiufdem dicitur con- tineri, Sed fiqua alia, certe vncinulis muis autem inclufa verba ]. 21. Dig. de optione vel borum 1* elc£. , ET CVM IN FAMILIA NVPSERIT, nor t1melt pnegr pr? 'glqiïemgte"/eþ. ipfe agnouerim, d A b Ne- 20 b) Neque enim in mentem venit iltfqt in no "Tusoposio , finem, h. e. limitare iter, longiffimo tempori cedere, quod ta- enus adüiti men conftituiffe dicitur J vit. G finium und. . ï]eï IUJ d tem 1. 14. C. de contrah, emt. exe- Eckg unti verba, nif? lex fpecialiter quafdam qui | perfonas hoc facere prohibuerit , adiecit emble de fuo 'TRr1BONIANVS, fet, Ài c) Verficulus vltimus 1 68. Dig. NM de vei vindicatione, HAEC SENTENTIA fiue p GENERALIS EST cef. , cum nimium Nouel arbitrio tribuat iudicis, emblematicaé que f manus fi u ectus. nomin v Neque V zrrauvs 1. 1. Dig.de legat.I. fitepr, pro fua aetate dicere videtur potuiffe, m legata fideico mmiffis PER OMNIA fui[fe idem exaequata. àdeo i Verba porro. Arnicauz 7, z. de his eontil quae poenae cau[Ja, YLLICITE VEL PR 3 iufit, BROSE, ius redolent nouum. !] AIm ( Addere volebam et omi/fionis exem- fenten lum ex $. 8.1. 39. Dig. de poenis, vbi, finito 'vt aliis in locis, fic in hoc expunctum etiam N cognitorir nomen eft. conf. AVLLI Tux fent. vecept. V, 25 , 7. Sed occurrit dterbi EcknARDvs , omiffionem in interpo- lationum cenfüm referri non debere praet qu, ftatuens. Dicendum igitur paucis de tüte interpolatione eiufque formis erit. Sic func igitur illam licebit definire, vt veteris atores Opere fit iuris per qutiþi;aneoscompil mfreq il!iuf- * p21 Dénlem venit . lititire iter illiufque operis fanquam. archite&os in nouam formam mutatio. Cuius t6, quyd t Ze' vll G fnium genus triplex eft, cum fiat vel per additionem , vel per omiffionem , vel per fubfitutionem, Primam rationem Yal enf, eye Ecknuannvs vult interpolationem effe, alitr qua(dom quae proprie dicatur , quam eandem Ducrit,adiecit emblema Tl'arBoNiAN: habendum cen- fet. At yero noui alicuius iuris, Ivsrr- s 1 6& Dig. NiANI fiue poft priorem Codicem , X SENTENTIA fiue poft Digefta etiam , modo ante Cum mumium Nouellas fübítitutio , in locum veteris emblematicae quae facta fit, cur non indicari eodem nomine poffit, equidem me nefcire Jig delegatI fateor, Interpolationem et ipfe dixit: letor potuille, nihil agtem , quo minus emblema oxNA fuff idem effe dicamus , impedit. Idque adeo in ipfis, quas e veterum iurif- xt 1 r de hu confultorum componi libris Imperator '"ITE VEL PRO- iuffit, obferuari licebit inflitutionibus, DUUUS Cum enim, vt hoc vtar, ex VrPIANE iffiomir exem- fententia in $. 4et « l. 15. Dig. de vfufr. , finito vfufrudu veftimentorum haec ) pænif, QUl c expunttüm etiam domino reddi vel detrita poflint, yn, FAVLLI "TarBoNrANVS $. 2. Inf?. eod. huiufmodi $d occurrit acerbitati atque rigori ijus fubftituit » in interpo- praetulitque humanius | induxitque ; quo, vt vel quantitas; vel quod tan- ; non debert " tuf pEU'CiS tundem effet, praeftaretur. Nihil vt rmis ert. It nunc dicam de Digeftis, in quorum je, Vt veteris opere funt eiufmodi fubftitutiones haud compilatores rpre- ;nfrequentes, quas ng doctis inte 3 tibus il?iu . ia — — 0)5 tibus notam fubmde memini, neque. if qu Ij tamen eo ego retulefim ' aut princi- C Tu ium 7. 68. Dig. ad SC, Trebell., con- j e m/f (ü rendum quippe potius cum J. 45. terum « eiufd. tit., quam confundendum cum (honem pr. l.6. C. ad SC, Trebell , vbi 'Tnz- UWJ i SELLIANVM SC. pro. recentiori PzGa- w"M" SIANO pofitum reperitur ; vel l.6. Dig. vroaa' | de diuort, , diuipaffe enim plane 'TRr2B0- AïC NIANVM oporteret, qui. loco illi IVLIANI ius infereret triennio, quadriennio aut. $0 €Ad Ve eo amplius poft, nouella fcilicet 22. c. 7. in conf a [vsriNIANO conüxtutum Qum cau- &0, t tos nos effe oportet in eiufmodi fen- tentiis TRIBONIANO adtribuendis, né Ifü dec ïl 1d r ad ius nouum multo poft Digefta Codi- cemue nouellis conültutum illas ada "tcl ut ff commodatas cito credamus. Rede i in« &t tel terim exemplum ex 1. 3. $. 2. 1. 4. e£ $. Dig. de tutel. , vbi curatorig nomen tos. dl dicend pro futore praetorio pofitum , videre. eft. confer $, 5. Inff. de tuteli;. Age fum, BONTA) vero, quid omiffionem dicam ? illane pro mïerpolatlone habenda eft? Sic firlaty il r videtur, quamuis emblema id non adpellauerim, Ifti compilatores anti- Tllq quum ius füpplere potuerunt , refe- ffuiï care aliquid: multo magis etiam omit- m tere id, quod aetati füae fententiaeue eonm minus confentaneum Vlderetur, Lon« dIS h gum foret pïurxbus exemplis rem in Vide plum vulegus notam apenfeq d) 5iec x 23 zi j nequg d) Sie v. g . pr, 1. g. ng qui et a l Q prind- quibus e figla male intellecta F. C. Ptl con. C. TnurBONrANvs exículpfit fideicom- S Qun ] 4r a cau[Ja, cum fraudandorum credi- torum cau[fa legendum fit ,-quam le- dendum com V.. VOl TRE &mnem Bafilica comprobant his ; 83& entiori Peca- UTO rugecrw du 'ngcg W&Ql')ga(þm' TÓV dayei mv eAeuSast, et in 'ræ xacd y vel L6. ng L l JneTRIBO vroäæ; fic: & zæ; aipgtriéc TiC tx« d'a- yogT&6, d € eic "eprryga i « qsTaYy d'Ura.- co ii hum Tdriennio aüf— qai eAgUeQOC OH . i thf 20 07 Vetuerat IvsTINIANVS nofis üg ifue in confignandis iuris libris vti, víque m, Üin caü ey(modi fen eo,' vt inutilis eum codicis, qui eiuf- modx aeniemata haberet , dominum wcpd i5, n& declararet l 2. $. 22. C. de veteri iure Digelt Codt- enucl Sed librarios eius huic volun- tom illas ad- tati minus obtemperaffe EckmagDvs us, Rete t« ait teftes citans tum libros manu:(crxp.- U tos alios, tüm ipfum, de quo infra ioryj. nomen dicendi locus erit , Codlcem Florenti- üm, videre *WI l Age num, S5ed tamen quaeri poteft, 'T'ni. 3BONIANVS eiuíque focii niim notarum, diam ! Y ane j e? i üglarum biglarumue , quorum effent iffi iuris. hbn pleni; tam fuerint pe- lemi 1d DOTl riti, quam iipfi Veteres fuerunt ; et ilitores ant fi fuiffe videantur, num tam adtenu erunt , 16* iidem fuerint diligentefque , nihil vt sel am 0mi eorum plane in libris iftis COnfhtuen- dis fugeret induftriam ? Sane vitii JeIEtUT 0 videtur coarguere quod adtuli exem. mphS m in plum alterutrius eos imperitiae an 4 neah- Sic » w- 24 negligentiae fiue nämiac praeprope- J eam, raeque in praeftantiffimo opere feftina- tionis, . INeque vero audiendi ii funt, iuris - longe qui prae fuo quodam emendandi pru; xitu culpam hanc conferre im libra- fatis, xios velint IvsriN1ANO Vel aequales " genen' vel fuppares. Quo enim illa Impera- fili g toris Ícribendi compendia omnino quam prohibentis auctoritas ? Quin, fi im.- Wero . funilis pune poftea adhiberi coepta funt , quin librarii illis vti pro arbitrio et quoqa ipfi potuerint, cauffa nulla eft. Quae. sperte cum animaduertiffet EcknaRDvs: Cuitag cautionem aliquam commendandam iis feript putauit, qui figlarüm ope reflituere aliofm locos deprauatos vellent, Primum acutac enim figlas requirit vfitatas olim . et. in i follemnes , nec eas à litteris initialibus quam feripturae receptae difcrepantes , eas. Vtuntt denique, quas negligere illi Iuftinia- l; , nei iuris fine piaculo architedi potuif- locp ; fent. Verum hic Rhodus, hic faita, fcripti Quam diffcilis enim obícuraque dif. Comm ceptatio haec eft, defipuerintne ifti a figlarum interpretes , an gratam , irrepü quam dicunt, admiferint negligen- tiam ? Et quotufquifque eft ; qui non Qi i Tiéque culpa in librarios tranfferenda fuo Vit0g indulgeat ingenio . in emendatione fettm quamuis inepta intrudenda ? Exempla Terum huius generis infra in obferu proferentur. gtionibius Tedol. ET d) Nihil d l" Driéprope. ury Nihil vt nunc de LASEONE di- ODere fefing. eam , qui hoc fübfidio plurimos dicitur diendi ii ft, iuris laqueos enodaffe ,. multi aetatis Dentandi pru. longe inferioris , verborum proprie- TIe 1n [ibrs. t * atis, cum effent formulis dicendique tel tquiles , generibus antiquis adíueti, laudem t illa Impere- fibi' peperere haud exiguam. Tan- Düi omnino quam VrPrANvs, qui Alexandro Se. (uin, f im- uero floruit imperànte , femper fui Coeptà lunt d- fimilis reperitur adeo, vt ex dicendi ro arbitrio et quoque genere hominem poffis plano illa efl. Üuie apertoque agnofcere, Neque perfpi- CKBHARDVS:; cuitas coniuncta cum breuitate, quae ventandam ii Ícriptorum virtus valde rara eft, eum pe relituere aliofque plures ornat fola, fed neque n Primum acutae fententiae, neque figurae adeo tatas olum. et H in illorum defunt oratione ; nonnun- ris itiitiallDus quam etiam particulis iidem eleganter 'epantes , ed vtuntur, quod demonftrare longum » il Juftitia- eft ; conferri tamen. confulique hoc hitedi potui£- loco. ii merentur , qui de vitis ac üs, hic laltà Ícriptis iurifconfultorum Romarorum lroraque i: commentati libris fingularibus fünt. £) Graecifmos in orationem illorum yaerintoe iil lgn gr&tam J irrepfiffe ;; nemo facile . mirabitur , qui illius aetatis rationem habuerit; T negligem i, qui non neque ega cum HoroMaNo fümmos viros exagitauerim propterea ; prae- (ferenda fü) emendatione fertim cum plerique haud obftent rerum intellectui ; partim prifcam ? [xenplà !lbruau'onibus redoleant elegantiam, (€f, ScrPioNis GENT:&L;S' parerga. i Nihil J f) Iam P rcnten, d 26 h) fam quod ad archaifmos ; nom fed i pauci faepe ab interpretibus. profe- Vellen runtur,. Veluti cum . 19. de compen- qu lU fation, FINt. PEcVLIE DDARI dicitur vationi COMPENSATIO , itemque 1. r. $.3. de atf pignor. et hypoth. FINY LEGITIMAE bus m VSVRAE COMPENSARI, pro ad. modum. il T peculii vfuraeque legitimae. Non minus ac n illud archaiimum redolet, quod 1. 69. tim 4 $. 1. de legat. I| gxrER heres. dicitug. frel r ro extrario , alieno, voluntarioue ; et L.ar. 6.8. Dig. de tranfation, spg- u cIENDA, pro fpe&anda ,. vt alia nunc t taceam.- Üccurrunt item in his fcriptis dimerl obíoletae verborum flexiones conius üm gationefque , cuiufmodi funt tolliJe, et ipl adpulferit , abftentus pupillus , (non etiam, vt EckHanpo vifum eff, prae- qude Tünt flauit) mec minus noua veteribuíque fcimi auctoribus incognita vocabula , tan- quam fzeflator, legatarius et alia eiuf- dem modi , quae vertere nec aufi Graeci funt , condonanda illa potius fon | Velut cetero hominum rebus maxime inten- torum bene merendi ftudio, quam Ài EE vituperanda atque fugillanda. Placet igitur Pegrnr Pasnr eruditiff mi ho- minis iudicium pr, cap. 16. lib. II Semeftr. , iurifconfuüliorum neminem WL $ay vefponfa expofiturum penitufue cogni- AVO turum,; nifi qui non quidem Ciceronis rit, ho : aut Ifq;ratis MUQQ&ün:ov confumfe fed ! 27 . fed qu&mcunque Iïanmtatem : fed enbus profe ,( emwmi Hellenifmum quoque , omnem deni- que mrlfconfultls familiarem loquendi DIRI dicitur e IVSTINIANI Pandedis lIQ"de yationem ,. alifque variatum litterarum audtori- LEGITIMAE "Q ad modum, bus inaceratis atque conco&xs hauie— ; pérbiberit, in fuccum- denique . Non minus ac fanoumem conüerterit; neque fe j h quiLg fam male dehcatum effe, vt illorum herer dic tüt vel: wegiwvo-y:æt; ; vel etiam Bavco- ioluntarione , Aoyt üCtot, pE e'-.- &' adfpernetur fafüdlatque. vt alia nunc ! his fcriptis g' Latinitas : hbrorum juris pm dluerfä auctorum h, e' tum Princi- Q0ReS COIIUe , tum Iumfconfhltorum aetate funt tolife, et 1pfa variat,- Ac 1urxfconfultorum puA , (Don m eft, prüe« quidem, quorum relata in pandecten - fünt frägmenta , hos Velun ordines veferibulque facxmus vt' gbula, &t 'alii rempuälzcam fvzdermt Zzbemmg ; et alia eit quorum re net dul non nifi pauca fragnientà exüant ; illg potuus À velut P. etQ. Mverr, SxRVI SVLPICIIa axumne inten ArnrENt Vanr, in 'his ipfis quaedam gdio, quum 'ab aliis fcriptoribus excerpta; alii d. Placef* - fub Imperatoribus prwïzbm fa- n rTi:le mam fuerint nominir confeculi , »l6l vt.Lanko, PRocvrvs, Casstvs; SABINVS, NERATIVS, ÀRISTOs, "'[u(be C'NO! IAVOLENVS, et horüm quoque. multa non integra, fed excerpta ab aliis; alii coniuïïeft julz. Hadrzcmo demque, vt LEL- SVS a8 t 07'diïl svs filius, MARCELLVS , IvLIANvs eíe, alii deinceps ; Crammati v e ia ZAntoninir, w t AfarcAst. $ CanviDivs ScAkvoLA , Carvs , Max- CIANVS , PowPowivs, ParpiNiANVS, zerpzmäiq n ManriaNvs, TnyPHoNINVS, Car- mmäiï YXiSTRATVS, PavLLvs etc, alii . fub Alexandro Seuero, vel paullo epuli/ la i qpoft, vt VxPraNvs ,. Macen ; a p MopssriNvs etc. alii denique . faeculo exeunte ab V..C, XL jjo& lum if tione vuerint, vt HERMOGENIANVS , NV lvrrvs Agvina , Ancapivs Cuani- j SIVS etc. illud quied Quamquam autem eorum partim Qbíert cadente jam linguae Latinae vixerint flore, terfiores tamen eos aliis effe D) gequalibus fcriptoribus, atque et ora- tionis grauitate et antiquitatis quodam qum colore commendabiles, non modo ii, in qui qui eorum Latinitatem defenfum iue- Gifque runt, lAcogvs CaPErLtvs, Dvckknvs icon( aliique praedicant, fed nec ipfe cen- QUe n tem i for LavRENTIVS VALLA megape of nuit, Qui tat C ill V efïet) : itente Oritur autemé. obfcuritas T multis ex m ( eauffis variifque; eft enim vel ex verbis quiiq obfoletis , mouis, abruptis, perplexis, dpud erbo- "d -.æe".eg"'"if » 8) ,,Vel ex Pefätuïkato""v Yi efüs ( 3 uÀ od 29 m[m ori?ine et zun&um praeceptis VLIANIS . Grammaticorum 2on refpondente , b Amcms, vel e librariorum. incuria, c) prauaué AmS, Maz- P.xmxms, jnterpunttione, IN$, Cu. 3) Difficultátem habet vocábulüm . alii Aundinarum, quo ViPiANVS víus pro ?, ul pl epulis eft l; 69. Dig. pro focio , cuiüs loci interpretatio ipfius etiam Cvia- , Mi I n W cii paene vieit induftriam; |Vocabu- ( ^ XL jga' lum iftud ex Véterum mercandi ra- tione obfícuriore declarandum Cel, IOGENTANUS , pms CHAM- SAMMETI, ainici veteris, curas eft ilud quidem expertum, íed et ipíe yrum partim. quaedam fíuper eo mon i ebo infra. iü inge vixetint obfer us s dlis &t itque et 0fd- b) Offendit hongulios PavLLI, quam dicunt; flribligo nimiaque illa tatis quocam in quaeftionibus agitándis explican- yon modo il efenfüm 10e- difque fubtilitas; Sed alii quoque iu- rifconfulti orationisihiulcae abruptae- , Dvoszans que nomine audiunt male, Quis au- ec igfs oD tem vitio illis vertit allum Azxevio uóy ? negare u qui tamen , verbis vt PerR1 Fasni, cui illorum gaXxvAoyía ad palatum effet, vtar, oculorum faepe quamuis intentorum aciem fallit. Itaque cauen- multis x dum dilieenter eff, ne vt veterum u ertj quifque iurifconfultorum . ea , quae (5, apud animum cogitarit, breuiter elo- V In eius j gt cutus eft, ita üa.t;m perturbatu r'b [ NGI- a verborum: ordmem clamemus. Vclutg jitetg fineuli 1.52 Dig. qui et a quib. male non- neminem habuit verborum. ordo hic: tranjp Enimi $i Titius nihil ampliur in bonis , quam. Stichum . et Pamphilum , habeat , eof- Dert ( que ftipulanti Maeuio ita prothüiferit ; prome S—TICHVM Avr PAMPHILUM DARE Nin SPONDES ?. qüoniam fcilicet verba ifta lu non prornittentis; fed ftipulantis ef- l fent; quare locum fanatdum traie- L &ione effe: Maxvio 1TA, SrICHvM k AvT PAMPHILVM DARÍ SPONDES, PRO- | ün MISERIT. Eqmdem mifári íatis nori [ oiï'um cuf. non mutatxone potlus üt vniüs htterulae fin o loco, huic fuc- p currendum cenfuermt, vt leoereturg, Buceft DAR! SPONDEO. lta enir verba pró- &iotef mxttentxs erunt. ^Verum miferet meé H tarditatis homiinum ; cum vel obiter locum infpicienti Trrivw ita plane; p li vt ftipulatus Marvivs etat , prorm:- fiffe appareat; Sed exempla in promtu j CUI Ver funt alia, quae obferüationibus ferua- fino N bimus, VnUm commemoraffe fufficiat; Pemin fcilicet $. 3. L 1o. Dig. de edendo, Vm Carvs docet, fed obícure admodum, Tépeten Cottett l argentarium compelli illum quidem ad rationem 'edendam ; fed ad prae- , Whus fe ftandum id , (o quod interfit agentis . non nifi in fubfid:um teneri, f ü c) Poterunt hoc lgco notari' artifi- €ia, quibus lectioni vitiofae mederi h i« a ) a - I Yemus, Veloi interpretes /foieäht : , mile noty. Velut litterarum lingularum ac verborumi | geminati i ordo hic: 95 tranfpofitio , permutatio et i a, n bo;zif) quam lubat, aj Enimuero illa perperam faepe. adhi- i^ " beri conftat; Tuuabit exemplum de- là proirjeri) j HILVM DARI promere e ]. r. Dig. de calumniat, Nam cuüm principio illius capitis cet verba iffà VrPiaNvs edidum .propofuiffet tale: flipulantis ef- 1andgm 1/t. In eizm, qui, vt calumniae cauffa negotium fáceret , vel non faceret , 4, STICEVM pecuniam accepiffe dicetur: intra 'PONDES, 230« [t annwm in quadruplum eiur pecu- rári jdt i$ fior niae, quam accepiffe dicetur? poft atone poliu$ annum funpli in loco hic füc: fa&tum a&io coni« petit. x vt legeretur j . &ius eft interpreta tionem fequenti d verba pró- adgreffus hunc in modüum : 5- Iö* n iniferet iné Hoc autem iudicium non folum 1N »m vel obitef blica c pecuniavis cauffi, fed et Ap. pu- v it pant; j etal , Pmmi: Jcribit, rimina perïineïe Pomponius pla i promrta Cui verborum ordini tánquam parum jonilus ferut- fano RvckEnvs obferu. c. 3. p. 99. per rfe fofhciat, - geminationem ' medicinam — quaefiuit jr edondo, vbl repetendo vlitimum edidi verbum fe Hdmüdum7 competit , ita , vt ab eodem paragra- Vlorm quä jett phus fequens incipiat, tali modo : fed dd pre Competit hoc autem iudicium nois terfit agenïis? " Jolum in pecuniavüs cauffir, fed fener. et ad publica crimina pevtinere ; sptari at Pomponius cribit. ol 7 .Fruüg*a' * m RORRT F l;uüra fiquid iudicare poffum. Nami » eadermi pláne loquendi formia VrPrA- üi t Nvs vtitur $. 2. 1. 6. Dig. ad $C; Tve- lc P bell; cum ait : Sed. et AD filiuni , qui | in poteftate an! pOTH eft ,. hoc SC. xocvM HABET , ef 1N ceteri; neceffarüis, vt à Prae- ceto tore compellantur; (011] Quoq, rurfus loco. RvckERVS, non ad- [ Toec, qu tendens iurifconfultam more fuo per ellipfin locutum effe; obf emifd; librà qui prior ceffores c, 2. alio quodam víus artificio eft ; quo verba ; fed. et ad filium, qui if fünm h& luit nom poteftate eft ; $. praecedenti eiuíd. cap. 6. adtexeret. Sed in lectoruni gratiami particula vtriufque $. verba; primum vt in Di- fts quo 'eftorum editionibus plerifque ex« fequenri, dtam, el flant, deinde fecundum tecenfionem ilam Ruckerianam adícribemus. hereditat $ r Memini[fe autem oportebit ; jropra, de herede inftituto Senatum loqui modo tr ideoque tra&atum eft apud [ulia- Àt inept num , an inteftato locum habeat. flate fit. thmo j fed eft vevius, eoque sure vtimur ; vt hoc SC. ad inteflator quoque lmdum 3 ferr int pertineat: fiue legitimi fjue hono- zarii fint. fuccefforer. Qmnn, dU $.2. Sed et ad filium , ui i5 (uo qoteftate eft , hoc SC. locum habet ; et in ceteris neceffariir, vt a Prae- Tear W tore compellantur mifcere fe herc- Tudicii, | ditati etc. LA Vocabul Rv- 33 ufom, Nami RVCKERVS autem kd.iüinguit ita: Otfria Vþpm,, SC, $. . Meminiffe etc. vt hoc . ul C Tre. ad inteflator quoque pertineat: fiue legitimi, fiue honovarii fint fuccef- iL in potofte Joref, SED. ET AD FILIVM; QVI IN 2 ! HABET , d POTESTATE EST. &. 3. Hoc SC. locum habet e T 5 it à Droe ceteris nece[faviir, vt a Praetore U5, non ads compellantur mifceve fe hereditati, nore fuo pef Haec, quaáefo, num oratio VrPraANz1 eft? Q j, eijd. hbri qui priori $. le 2 itimos quofcunque fuc- ceffores diftinxerit ab- honorariis , fi artitcio elt ; ilium, qui il fuum heredem partitioni adiicere vo- Yi eiutd. cap luit nominatim, cur non is eádem vífus particula fiue eft? Ouin hoc illum ad Jrurmi gratiaqx im vt in Ut fuos quoque heredes SC. protuliffe $. erifque exe fequenti, quod et initialia verba, fed gecenfionem etiam, et quae fequuntur, mifceve fe ribemus. heveditati, füis heredibus illa quidem propria, ad honorarios autem nullo a óprtet mahum gt : modo trahenda, fatis, opinor, arguunt. At inepte dici, ad filium, qui in pote- ? ün yJ [ulia" ftate fit, .SC, locum habere, inquies. hum hbt jura otimUf ; Immo fübiatellige tu modo, compel- lendum, quod per ellipfin omiffum fiotor quofe ferri inter cetera, quae VrP1ANI fünt; * " omnino poterit. Quodfi lectio tamen vitiofa quae- ,i'l'um j 9"i. n dam excitanda fit, equidem .haud ve- docim hs rear in rem meam vti ]. 47. Dig. de jr, 10 b* iudiciirf, quo quidem extremo in loco jf Vr j ità vocabulum *reperitu'r tranfaciioni L V Col- À 34 atum f calmcamm, vt quonam iltud referen- deceljel dum fit, ipfe PEravs FAsER, quan- tumuis in €o reftituendo curiofus, íe heredi nefcire fateatur. Semeflr. l r, c. 19, ytet nwï Werba VrPrANI in Codlce FronkN- SBL jl li TINO fic habent: Erj( 'Tam ex contrattibur , quam ex de- T*zf Id 'Ll licir,, in jïlzumfamzlzaf competit fj TM dtho : fed mortuo filio poft. litis OPD' j contejiatzonem , tranffertur 1udi- Verbà | cium in patrem, duntaxat de pe- fton Joh culio, et quod in rem eius verfum REE IVD eft. Certe f& quafi procurator ali- fiecm cuius filiuffamilias iudicium acce- conden pevit, mortuo eo; in eum, quem de- Qcui0s fenderit , TRANSAC I'lO VEL IVDI- diratee CATI DATVR. (&at e AC PrirRvs ille FABER. f'alarum ope RED I 'vocabulum traníaélionis xeuuxt legit- COIJ'** Qque TRANSFERTVR ACTIO. Quac emen- Ó datio mihi quidem non probátur eo, (he füb quod poft litis conteftationem non dici- ' tur a&io, fed iuditium tranJferri; nibil- effe Qu elt a que 0.)Har quo minus vulgatam hoc Iu CHO( locoFLon EN TINAE praeferamus, Inilla u enim haec pnzi; ita legitür: TRANSLA- i Ti10 (udicii ) vel i1vpicATI ( a&io) «WL ) DATVR. Atque hanc equidem lectio- floruy nem veram effe ftatuo, praefertim cum D eodem dicendi genere, aliis fit duobus peruer locis V,P1aNvs vfüs. Vt ], 29. D:g.de praeter operis libert, fi operaruim , ait , iudicio actum "Implis X —3'*9 n 1llod refered-* acum | fuerit cum libäfta, ei patronus VMEF.; Quan. n decefferit : . conuenit. TRANSLATIONEM uc Cüriolis, (à heredi extranea NON ESSE DANDAM;j r) l' [c C» 12, odice Frongy itemque 1. 17. $. 14. Dig. de iniurii: Sed. fi patev.lite conteftata coeperit ab- effe, vel etiam negligere exfecutionem. , quam ex de. pater vilir: dicendum eft , caufJa cogni- ia coupetit iü! TRANSLATIONEM Jjili0 compelere. Jilo poft litis Opportune quoque i mentem veniunt anjfartur judi- verba l. t4. C. de fententiis et interloc.: duntaxat de pe non folum iudicem DE ABSOLVTIONE 'en eur verum REI IVDICATAE , fed et pfum a&orem , procurator ali ff € contrario obnoxiul fuerit inueutusj füdicium ücte« condemnare, Vbi vitium fcripturae in 1 a, quem des oculos incurrit, de abfolutione rei-iu- ATIQ VEL IVDI dicatae: cum fic potius nemo non vi- deat effe legendum, DE ABSOLVTIONE, ; figlarüm ope REI IVDICARE, Reum enim abfoluii lecuit, Jegit conftat non rem 1udicatam. ] äifi*ï ii , Qme emen- d) Cum orationi perperam y ftobitur e0; &ae fübueniendum Ífit remedio: illud. onem non dic- effe quadruplex perhibetur: primumu apfjri; nihil- eft corrigendae intevpuntionis j. cof- vulvdtam hoc iuntlionir alterum feparationifue litte- tramis Inilla vürums tertium fententiarum in vno nr: TRANSLA- capite diuerforum iuris auctorum di- xeym (à60) flinttionir, quartum denique paragra- m ledlio- qui v phorum inter fe fecernendorum legitime, ertim Culm Enimuero his artis crificae remediis );:3:'1 i fit 00 peruerfe nonnunquam interpretes ac i o DEU 1 praeter neceffitatem vti, oftendere ex- i jcio eft, Sic male habuit le;rïplis procliue adum z , muï-» — 36 Nam o ,xlätll.fbs, quod V'me;avs L 14. $. 3. Dig. i U cunau de aliment. et cib. ius hauriendi peco- moit 0 riique adpulfum. feruitutes períonae dixerit, quas praedii effe tirones vel contemn ciofam fcirent, vel difcere facile e L. 1. $. f. nem inf ,etlao. Dig. de feruitut. poffent. Qua- ob ff ze DoNELLVvs comment.iur. ciu. lib. XI, rientem cap, 7. verba Vr.PraN1 haec,nam et hiau- flus aquae , vt pecorir ad aquam ad- animadi * t nec f pulfus, eft sERVITVS PERSONAE, tamen A cilternas ei, qui vicinus non eft , inutiliter relin- fed emo . quitur, fic interpungenda eft ratus erit effe corrigendaque ; nam et hauftus aquae; vt pecorir ad aquam adpulfus eft jerui- firusq fu;: PERSONAE TAMEN EIVS, OVI ctc. Aegypt At nofler W ALcnivs p. 85. hermeneut, dem g jurif Eckhardianae legit , PERSONAE que ità que Lr. TAMEN EI , QVI etc. Àt neque huius loci interpunttio vitiofa eft , neque effe vid fniut v vlla is indiget emendatione. Neque retxzr, [ enim abhorret, ius praedii etiam . re- - linqui perfonae, fiue illam teftator de- eter| I$ 4j monflrauerit é4oaixG; , tanquam cui . foli ab herede feruitus cedenda fit, fiue fionis ( liberalitatem eius ex genere quodam demdo ; . perfonarum, fanguinis, neceffitudinis helere atque amicitiae habira ratione, intelli- elle &t | huum gamus. Vide l 4 de feruit. praed. ruft, f et l. pen. Dig. de feruitute legata. Plus tetam autem difficultatis habere videturillud, Ui quod auctor fubiicit, tamen ei, qui vi- ügfïlia tuv, cinu;rnon g/f, dnutiliter. relinqui am -x'ïivbun TE - 37 '4»ng : Nam obiedionem fupenore orahone aüriendi peco occupawera*t quafi Jerustute. praedii, Dfes perionue non poffeffori vicinae poffejEonis relitta, (le tirones vel contemnendam illam quide:r, fed fpe- lixdllx»[ cioíam, Verum illam quoqve ratio- | po vn (ug« nem mfuper hauuït eam vel maxime V, Llw liX ob cauffam , (quod nefcio an aliis in a»c, nam et hag mentem venerit, DoNELLvs Ccerte non di Lq ü ad- animaduertit) quod in cauffa propofi- SONAE, LONUh) ta nec üaexnammlttcnn praedium h: e. yeutiliter relite c1Pemas adtribuerat , quae feruirent, onda ef ratus fed emolümentum fidezcommlfïï pofu- erat effe hoc, vt, quanti fideicom mif- haufur aquaty vulfur f feru- farius aquam in ea regione Africae vel Vs, 0V1 lG. Aew*ypn compgrarurus effet, tantun- dem ei pecuniae praeffaretur; cum- qó. hermeneut xï PERSONAE que ita lïegam alimentorum ipfi quo- AR 713 t neque hüits que L r. enuj m tituli etiam aqua in- effe videretur, fententiam fuam his n que ]OPH chue &niuit verbis, 2 aquam, de qua quaere- retur, perfonae reliciam Ceterum PoMronir verba illa a, quae eflator d in:$.. 3. L. 2;. Dig. .de 0 origine iuris ec di- porqoam Qu tionis Gotl "Wcz edianae exfítant: Exa&is dendi fit fte deinde. regi bur, lege Tribunicia omnefs enere qUO am hae leger e*rmeuerunt mmale mmrpunda g(*cm Udm anore ifi Cm effe et ipfe fateor, - N leque enim voca- bulum exoleuerunt hanc declarat fen- tentiam, vt,lezes regiae quadam Tri- fg leüdmr U bunicia abrooatae vzdeantur fed hoc udcturlllü 7 fignificat ponus, eas fublato per legem qpn dl 1 ïribuzïxcxaïn regio imperio pauliatrm - elmqu Ilf fen-* 3 38 fenfimque euanuiffe, Legem autem ampliu.r | tra CoR 'Tribuniciam Cvracrvs intelligit eam , it ciull quam L. Brutus tribunus Celerum de eliciendis regibus tulerit ante, quam nus, Vl abiret tribunatu, Nifi forte cum Pa- magis f PILLONIO quis velit omiffum aliquid telliitu Nun c fufpicari, vt legendum ita fit:. Exa&tir olfe d deinde regibur, rATA lege Tribunicia, omne: legef hae exoleuerunt etc. nam a-cquah's jure dit triginta fere annis poft lata lex 'TE- feneri! RENTILLA de aequo inter ciues red- dendo iure fuit, quae non párum va- & prü p luit ad minuendam patrum patricio- feqoatur rumue legibus bis illiün E intxodugam r»egii'sxau-: G&oritatem. gus, f Coniundlionis. adhiberi artificium dupler. ratus eff Ci. Warcnivs poffe in 1.'18. llerot f Dig. dé V, O., vbi in vulgatis exem- Cm ex DC f plaribus haec PowPowtrr leg m untux;. verba:. s Üuodf ovt bis idem promiitit, 1s eo iure fititem fatis | v ' ampliury quam femel, non tenetur. At verba if eo quomodo coniungi itd Cls relin poffint, vt efficiatur ideo, equidem in- N cenue me fateor nefcire, lam ex Co- Miti v dice. FLoRENTINO Üviacivs pro ir eo, ] eu| quod in plerifque editionibus habetur, nulh f ideo cenfuit legendum: at haec non In ] coniundiio, fed litterarum mutatio eft, hi n qua quidem haud incommoda verbo- h*'mx( rum conflituitur fententia: ideo quod füdm q iure illum. Cümpa( quir bis idem. | pïon;iferit ; / Q- 39 Li*ïem dutem amplius , quam femel, non tenevi.. Con- tra ConRasivs verbis eo iure. ius inteili- iï;.cüigit &m, u5 Celernm de git.ciuile. Quid vero obftat, quomi- ante v ; quim mus, vt et ipfe aliquid addam, quod tt Qu ]i « magis fortaffe fit conueniens, iftis in- li üm aliquid telligatur verbis /Hpulationir 1uy ? il h 'Emc"ri: Nam cum eo ftipulationis iure folu£ v il IT - il ; ^poffe dixerit Carvs', ille PoMPoNrx & nm aequalis, quid eft , quod non eodem : t2 lex T- iure dicere hic potuerit pronifforeu ter ciues red« teneri? nulla certe cogit ratio, vt iliud fY Arum vd- 2 Q0r] r eo pro particula ideo, idcirco, cum non fequatur quod , accipiamus. Ceterum trum parricio- jom repiis at bis illam eandem rem , h. e. idem cor- pus, fingimus promififfe, quem , licet C 1 um efi Sïfh [ duplex intercefferit ftipulatio, nifi po- J ! -14 " Te 1n 1 18 i: fterior fatta nouandi animo fit, dupilt- [ u atis exem. cem exactionem pati nec iuri ciuili, nec rerum confentaneum., vt leganfür naturae , Quodfi idem eandem promiferit quan- titatem eidem, uacftio orietur volun- ifit, 1s t 1UJt tenttur, tatis ( vide 7. 2$. Dig. de V. O. ) iudi- ! n 9 0 H ] ' uugä itd - €is relinquenda notioni. "Redctius vero in &. 33. /. r. Dig. de- ; equidem in: ]om exte: pofiti! vtemur feparatione , vbi,. nifi ictvs p " H j & pro eiufdem legas eiur dem , fententia mulla. fit, / ;mbusl habefüfy Ia 848. D de 4 - F « at haec non haud . mihi quidem adeo pugnare cum yn mitatio & nmoc 1 verbo IvLiaNo VL PrANVS videtur, ,vt fta- tuam diuerfas in eumdem locum effe "n u compactas iurifconíultorum fententias, 1 j o i con- n C 4 4O0 confundique ab interpretibus folere jum, C iffa relatiua , quae vocant , cum decifiuis verbis. Quaerit nempe. V LP1ANVS, rette t (£0; T quid praeftare eum , qui- formula Aa- bere . licefe vem ahquam vendideiit , flantia declar oportuat de qua quidem promiffione ipie vberius expofuit L 38. Dig. de Tott llert V. O. Ac dií fputat ille ex Ivr1aso, vtpote a quo in h. $. totus pendet, DXIMI* confal fiue quis per fe heredemue fuum ron fore promiferit, vt res bona fide a fe fet, h vendita euincatur, fiue nominatim fibi oCpauu: in venditionis lege cauerit, nihil eui- Der €&tonis nomine praefhtum iri, re ab jum d alio euzcta, non ad vtilitatem quxdem üm ( ilium h. e. ad id , quod interfit adtoris, lum rem fibi habere non licere, fed ad pretium tamen pro ea refolutum, quod ipfe vel heres eius tanquam rem alie- nam habeat , teneri praeüandum. Ve- Fit dent runtamen ex eodem hamn ubiicit Iv- verba ve] LIANO excepnonem ni forte emtor fm.)j coguentionem permde receperit , ac fi putes i vel futurum ia&um retis a pifcatore, Yi 1 ipía 0r. vel a venatore expofitis plagis inda- ginem , vel pantheram denique ab au- Vitio quod ^ cupe emere voluiflet: qua in cauffa d ) prenum emtorem aut non receptu- quxd | -- rum, aut, fi nondum folmü'et, ab eius &hum fore praefïahone liberatum. fed ex fingu emto tamen teneri eum,. qui fcieny gni rem alienam Vendldlffet ; propter do- uüd - "unp, lum, qx A - pretibus folere juem- in negotio bonae Bdei ad. ium ; q Cüm decifinis | mififfe videretur. Atque haec fubito; E LPIM'VS, * recte tamen, nifi mihi valde ipfe pla- ]u ormh fa. | ceo; meretur enim locus propter prae- m vendiderit, ftantiam infra maiori cum : a*Epara;p em promiffone declarari. L 89. Dis. de N Egregie interim 1. 20. Dig. dei fideic. . exlyuasoy, libert. decepit biographum BrnTRAN- totus pendet, DVM, qui cum verba confultoris iurif- mue füum non confülto de iure refpondenti adfignaf* bona fide 2 (61- íet, hunc ftatueret ad annum aetatis gominatim fib] octauum et feptuagefimum perueniffe, erit, nihil eui. De paragraphis non turbandis nihil mm i, re ] iam addam; qui nondum me college- itatem quióem rim fatis a taedio illo, quod exem- ynterfit adoris Plum paullo ante allatum creauerat, licere , fed ad - Vi : foltum, qupd quam rem dllt: sfandom. Ve- Fit denique ambigua oratio, cum. ac bt T- verba vel plures fignificare res fimul pof- diorte emtor fint,a) vel ad plures eiufdem orationis receperit, 1021 artes. referri diuerfeque coniungi, b) js a pilcitoe, vel ipfa oratio interpun&ionis quodam € f»ïggis iod- jenique 1b àU- vitio, quod paullo ante dixi, laboret. a) Ouaeritur in oratione obfcura, qua in UA pon recpu .j quid dictum, in ambigua, vtrum di- éum fit. Eft autem ambiguitas vel iifet, b yom. K fingulorum verboruin, vel collocatorum. je Á Significant qutem verba aliud proprie, qui fi ropler o i aliud : imprqgrie- fiue. xera xcgns nae. ï)JP Jurm, . 42 Sequimur autem in iure qmdæm fieni- co'lfUO ficationem eorum propriam, nifi àlud quáe | tuf. audtorem fcripti fenfiffe adpareat fig- nis non dubiis. Quamobrem quae in tudine Tigori legze proponenda praecedunt, quaeque eam fequuntur , conüderanda diligen- hs [üm. V ter füunt expendendaque. Scitum enim fantur eft, quod iurifconfultus 7. 17. Dig. de legibus inciuile ait'effe, non tota lege - ptt ü (uram perípedta:de particula legis quadam 1udicare, Quodü neque ex anteceden- qué Gramn tibus neque ex fequentibus verbis via. fi0nes ad interpretationem monürcmr* id, quod vitio careat, inueftigandum erlt, ueitiga benda, alioquin 'inutilis foret lex. Exemplum. elegans fuppedltar DONELLVS con- pou ment,. jupy CUBIL- Db a. co15. ex d. 6. $ Vt wnte pen. Dig. de itin. acuque; vbi itineris frirpo feruitus tribuitur ei, qui annos tof pi dv per fundum vicini iter fecerit. Vtrum. bet, f vero mte!hcremus eumne , qu1 itev qum | illud complanamt deprejferzt exagge- fefiam muewt muniueritue , quibus modis olloco iter facere reficere ahquxs dicitur 1. 3. quife ] $. vit. Dig. eiufd. tit,, an eum , qui- Torem iuerit? Acrece VrPiANvs hunc dici-. flium tur intellexiffe propterea, quod non EU quaerebatur de loco ipío, verum de piver vfu feruitutis in illo conftitutae. Ouid l autem? fi vtraque verbi vis recipi fine vitio defendique in cauffa dubia poffit ?. Cun l Tum vero erit aut ad leges priores a0;(// 71; con- 435 : quidem (pvi confügiendum, av;x't ad confuetudine*zh, l um, nil áliud quae legis interpres vel optima habe- ï .A ipirat fig. tur. Nulla denique lege alia confue- m quae in tudineue, ea, quae benignioóra funt, üunt quaeque am Á rigori iuris rede praeferuntur. z qnda di ngcna b) Sunt autem praecepta haec etiam : vS-cirum enm tum vtilia, cum verbi fienificatio vna ET Dag de tantum certaque eft, fed parum , pro- , non tota lege ter totius orationis perplexam flru- legis quidam éturam , ad quas illa perfonas ad quod- e anteceden- que tempus pertineat, liquet. Ac nifi ibus verbis via Grammatica nos hinc expediuerit, ra- tiones erunt iuris progreffionefue in- ofretur: id, fhieandum erit; ueftigandae, alia item remedia adhi- x, Bxemplum benda, de quibus nos deinceps. Sae- pe autem numero accidere videmus, )NELLVS (0l- as l6 vt interpretes nodum, vt dicitur, in jp, Vbi itineris fÍcirpo quaerentes contentionem fcri- pti ac voluntatis, vbi nulla locum ha- x annos fel Vt grit, Vr bet, temere vel ipfi fufcipiant. lgïlncv qm " cum lmperatores J. 1r7. C. de inoffic. , E teftam. parum; concinna fua verborum ('L';H:,' migt* , U U II mï (lis collocatione ambiguum dicuntur reli- j &ciur 13 quiffe hoc, vtrumne Florae filius ío- rorem fuam, an contra foror Florae | an eum , ?' - ï filium heredem inflituiffet , mihi qui- xrs hunc (ici dem omnia plana atque aperta reícri- ra, i od nof pti verbavidentur. Suntautem haec: de Iurr. CaARINVS ET INVMERIANVS iv Ul nflitutá. A. À. FroRaE M H- NC' pl iine fit? Cum filium tuum, te praeterita , fo- h quol p in- ore YOYETIL heredemïinjiituij]"e proponas: - j es f cofl 0 p " mmditem L Qfïczofi quevelam. apud Prag/ädem pro- uinciae per[fequi gJotef tiie feruatu Ex his verbis nonne patet fihum, lacet taffle pxaefsmta matre, fororem fuam here- ium, vt ftu dem inftituendo contra officium pie- Ceteros, COTU tatis feciffe 1ta, vt inofficiofi querela locum habeat? At peruerfe verba de pm expenai matertera , quae fororis fuae fium in- n percgrina ftituiffet , acciperentur , praeferïlm (it eodicum cum legitima portio matri. potius, pum etiam for quam mrou debeatur. Ac ne debe- fentos, VC Qu tur quidem huic ex iure poftea con- effe edittoritbu füituto, nifi turpis ei perfona praelata fit 199 C. de inofic. teflam. RE- Tugentibu crivs huc adtcrmr l.2. C, de tranfa&. , 2 ) De vbi verba, ex qua caïJUaþffco fohüf- genler e Jes, vepeteve.non poffer , et, f& non fol- Echho zll9 ef $ tamen iuve CO??UGTZZF:?TZJ', ame. £orütm 9 b:"ua funt, ne dicam , obfcura, in qui- plex ac bus decl arandis CVIACIVS HOTOMA, dim qor NVQ DoNuzsrLvs inter fe dxüldem ve- felt, Qu he;*mentc,r, vt operae pretlum fit, a eüt qw(' nobis quoque hanc in rem adferri dam luni aliquid iníra. Tüm ver| bn öe VII m ANBI Faciunt ad veram alicuius loci le&tia- QU& Cod -nem - mmfngandam conftituendamque Iniripfi l'epew .Codices manu fcripti, cuiufcunque illi mndem bibliothecae PdI'S finta) Quan- b)A Tisroy, quam 45 W Praef:iem . quam autem Digeftorum is , qui Floren- tiae feruatur, longe fit antiquiffimus b): Ye pafet fxlium, placet tamen Cvracir fümmi viri confi- rem Um here. - 1 ofcinm pie. lium, vt ftudiofus iuris conquirat etiam ceteros, eorumque certo iudicio fcriptu- offciofi querel rüerle verba de ram expendat examinetque. Cum vero s fue filum j« non peregrinandi facultas data omnibus r, preelertir fit codicum infpiciendorum cauffa ; ho- mátri. potius, rum etiam fortaffe latent bona pars, con- Àc ne debe jre poftea con. tentos, vt nunc eft, oportet plerofque effe editioriibus iis, bonae notae quae ab vrion: praelata jc. tefom a M intelligentibus habeantur, c) (. de trinfol 4) De codicibus manu fcriptis dili- u genter egit Cr. Warcuivs. hermeneut, et, f f il :fjölziif- non [o]. J0 J Eckhard. pag.96 — 103. Cumque fit niyer, &t eorum $genus non vnum,.fed multi- 1, I QU Jl plex ac.varium, antiquitatis quorun- :H':*y Horon4- dam non argumentum duci inde po- fe dilfident ve- teíft, quod careant eloffis: fiquidem yetium 1 à eae quidem et vetuftioribus quibuf- - dam fünt adícriptae. Quin et Graeco- ; rem alermi rum verborum verfio MOoDESTINI v. 9. hbri de excu(ationibus, et diuifio in Digeftum vetus, infortiatum ac nonum InNERI: fuperat aetatem. . Sunt deni- que codices, in quibus defint legum s o l- infcriptiones partefue minus diflinctae z timendamque reperiantur. s tufcunque i b) Authenticum h. e, non àb ipfo ae cum in,à) Quan- IvsrxNIANf) profectum , et not quam nume- 46 finae fte| ,humeroruih ,tum verborum , et Iibra- riorum merda vel hoc de l. 1. $. 32. magis 1p tibus, 1f Dig. de legat. 11 , vbi ita exftat, quem facile. di dominum cwus PVTA STICHVM,non effet, defledter cum adpareat fic potius legendum, quem fobftitue dominum eius PVTASTI, cum non e[Jet ; fse 1nJoc et lacunae denique in tit; de boniz dam- jmil, -| natorum ac de intevdi&k.et velegat ía- tribuend tis, opinor, loquuntur,. De eius anti- Marfe ! quitate nunc non difputu; fed tamen et lacuna fabulam, qua a Loruani0 PisaNis in matoru expeditione Amalphitana donatum eum effe fingunt, cum lIacoso Mas- füpplere covio, cuius olim mei Lipfiae prae- fonte? ( € 1 pcmn" * ceptoris eiufdemque. fautoris ftudio- x rum rerumique mearum fummi ofla, collatan. teuio de recor, molliter cubent, eiiciendam arbitror. . Quid vero?- idem Codex ab poto dub hominibus Graeculis, vt videtur , de- Quinque ttlo feil fcriptus, et e Conftantinopoli a Bur- üntigui 1 eundione fortaífle Pifam translatus numne.pro párente codicum omnium, tionis, ( formare qui quidem ad nos peruenere, haben- dus eft? Eckguanpvs quidem quaefiio- quam, nem in medio relinquendam cenfet aptquit- $.74., cum tantidem ei ponderis ar- fa&li Q0r seumenta eorum , qui id negarent, tiquio quanti, qui defenderent, viderentur. Xh» vel At Warcutvs quaeftiónem eandem Certo, cum moulffet denuo, non contemnen- 110n t dum id effe ftatuit, negantes quod ad- müus, orens ferrent, vulgatam lectionem Fl tatüm Í tinae z 7 " pl 47 borum, ef librz.- tinae faepe pra*eferendam videri, licet X deli. . y. magis ipfe adfirmantium faueret par- lia exfht, guem tibus. in defcribendis enim codicibus 'ICRY AY M,Tton eot ) facile ait ofle euenire, librarii vt slesendum,ouem deflecterent fortuito ab exemplari, fubftituerentque veram lectionem fal- ly tim non efet hf de bonit dam- fae in locuüm etiam imprudentes atque g.d rdegat ( inuiti, In quo caíui tabtum equidem . De eiiis anti- tribuendum exiftimem,; íuo vt ipfi utu: fed tamen Marte. reftituerent locos corruptos, . AO Pisaxys in et lacunas v. g. in titulis de bonis dam- l &j dontum natorum et de interditlif ac relegatis m [acoeo Mas- fupplerent, neque ex alieno faperent Lipfüe prae- fonte? Quin aregumentum illud ductum ytoris ftudit- a perturbato ordine titulorum de dotis w fummi ofi, collatione , de ventre in poffeffionem mit- -pt, eiiciendam tendo deque coniungendis cum emanci. pato liberir éiur , atque a traiectione idem Codex ab yi videtur, de- quinque vltimarum paginarum in ti- tioowol: 1 Dur- tulo fcilicet de diuerfir regulir iuris antiqui membranarumque conglutina- ifam ttanslatus tionis, quae omnes vitia codices de- diepm ommium, enere, haber- formarent reliquos, argumentum, in- a L':v*m( i useftio- quam, id, quod. tantopere mentem m À - ceniet agitauit GRvPENII, cum quaeftionem ynenaat fati contineat, (quotufquifque enim ei ponderis r ; jd negaret antiquiores codices omnes vel infpe- Xit, vel inter f* contulit, vt hoc pro ; t, viderentur certo, pro valido venditare auderet?) lo gem eandem non fanti eft, vt vadimonium defera- 00ni cont empe mus. Quid, quod olim quoque cer- gantes quoo * orct I jonem Fl tatum fuit ) i'nïter litlerakm cogxmune ] h, tinde 48 X effent , 1 h. e. Pirgx gloffatoris, et illam PiäA- NAM, Vtra vtram antiquifate füpera- Norimbc ret? Omnino conftat hoc fere inter broBow ecu Bo omnes lectionem vulgatam FronENTI. NAE multis in locis effe praeferendam., adm"nm aliis, itit ! . Nequid nunc dicam de negationibus Cis, nec 4 ámportune omifíis, neue repetam, quod fupra de vocabulo tranju&tionis fuique PI'O translationir inepte pofito monui: tis fiepit obabit illud , fà Tuvagu] -ecquifnam fandem pr . vitem ex fundo meo in tuum DEPRE- f0 M | Codite V HENDERIS pr. ]. 22. Dig. quod vi aut clam? quin protinus 70 DEPRESSERIS publici j arripiat, quod in vulgatis exftat libris, filinmilli accommodatum illud ad res hortenfes, Quidam , cüi rei praetér VIRGILIVM poetam rei Daexes quoque ruflicae auctores argumento de ]'u ' funt. Contolit Itaque iam olim videmus dif- putatum effe, vtra praeftantior effet GE littera,communi(ne an PisANA? cum- Ortiaten Tis quili que, vti dixi, per illam codicem in- tellimerent PrnEr: haud fere minoris D0n 1t aeflimaffe RAVENNATEM ; Vt- tàceam GENBER| alios feruatos ex aliquo tanquam nau- UT fragio, in bibliothecifque latentes, üuï. Cï I': quorum nec infpiciendorum copiam fünt pn uifquam nec inter fe conferendorum PX'X,VQKH' h otium nactus füerit iuris interpres. PACH, i c) Editionum Digeftorum tres in MoNmsd primis celebrantur, vvLGATA, Nonmr- Viro nj CA, FLORENTINA, ifa dicitur, in lehs ; bus quam, quae vulgo olim in mani eí- errorib 49 ; & illm Prss. gf?efit, plures COnH'aren.tur': 'aïferam iquitate (ünerg Norimbergae HaLcANDER edidit, li- D0C feré inter bro BoroaNiNranimaduerfionibus À x« m Froapyrr, GrLI PoririaNi ex Codice Florentino i : praeferendam, adornato cajuque a fe reperto, cum ]e npationibus alis, iiídemque, vt ipfe ait, nec pau- neu repetam ) cis, nec peffimae notae collato, refti- lo tranjadtionis a tutifque fuomet Marte locis depraua. v pofito moni: tis faepiffime; tertia denique Lazur obabit illud., fi « ff DEPRE- TavnaELLI curae per decem ipfos an- nos in de(cribendo |comparandoque . h'g, .;:md T Codiee Mediceo adhibitae, quamquam ') DEPRESSERIS publici iuris dvmum'pw FRANCISCV M- tis exfiat libris filtumillius factae; accepta refertur illa ] res hortendes, quidem , at multo emendatior poft j poeon r BRENCMANNI curas, qui et ipíe eun- yres argumento dem librum iafpexit, cumque aliis » videmus dif- contulit, prodiit ftudio eximii viri ufantiox ellet GeBavERI GrEonaraE Avovsrax nuper Dysxa curte ornamenti magni Vol, r. corporis it«, m coticem in- ris ciuilis, alterum expectamus auide À £, l e i re minoris non ita multo poft ab illuftri SpAN- GENBERGIG, : x; vt ficeam (juam fiaü- Commemorandae denique (unt to- þwyck latenies , tius corporis iuris editiones, fiquae- dorum copiüm funt praeftantiores, vt-CoNT11:, vt onnferendorum RvssanDpi, vt CHaRoNDAE, vt Ivrir Pacir, vt Diosvsri GorgornEDI , Sr- s interpres — B ftorü q tres It MoNiIs denique vaN LgusvgN. Neque "A vero notàs animaduerfionefque iia füb- ledas ture aliquis improbauerit, vfut ;; dicitor; 1 erroribus non careant: certe hi tole- jm ip m uï A x f2. ^ um $o L j 1)6 rabiliores fünt multis recentiorum cri- ticorum. emendationibus ineptis con- faccinda bus int: tortifue interpretationibus, quas ob- trudere, cum eos faftidiffet Diov. Go- nm va THOFREDVS aliique, voluerunt. Cete- ()nae H rum in quo idem ille Diow. Goruo- arteim ; FREDVS arguitur in pandecdtis faepius eruditor figna TAvRELLIORVM confundere, qui- IOXENI bus illi Codici Florentino vel quae a alterius librariis addita, vel fufpedta fibi vide- fünt aíq rentur incertaque, vel denique de fuo thef. 0 Veteres : ipfi addiderint, indicaffent, id leue perquam eft, condonandumque potius ra hic Dux.G cetero eius bene merendi ftudio, quam exagitandum atque .perfequendum 5 Cimm cum ifliufmodi confufione harum re- GALTII rum intelligentes fe haud decipi ne- Nequet x,que/aþdüci. a vero patiantur., ", & neli Inpera VIII donis y fint q D Quod ad Verborum! explicandorunï ; eiídem ad le&tionis item confirmandae fubfidia: Cüiuldar re*pcriet interpres partim in veterum 0NST Grammaticorum ícriptis, gloffariis no- jomty micisa), do&dorum hominum commen- tationibus ad z. Dig. de l/. S. b); par- b) tim in verfionibus librorum Graecis, 'iis I hac duntaxat, quae Latinum fontem . vel afun ( UMET xdca 7roda , vel xaïd Mi Taiäzü reddi- N inïemr , derint c) ; Confiln a) l ji Ej ,recentiorum Crj- a) Glofï'arufïi nömiää intei!igi-mtzs DUS ineptis Cof- fuccin&tas notas notulafüe, Graeci qui- "ibus, - quis ol bus interpretes íententiam difficilio- idifet Dios, Go ] Olüerunt, eie. rum verborum iüris explicatum irent, Quae latent in bibliorhecis mágtiam ? Diox, Gorgo- partem ; fed, quae.iam in, manibus undecds fepius eruditorüm verfantur CvRrLLI, Pui- confünderé, qui LOXENI atque aliorum vnius itemque Iino vel quie d) N alterius , editae à Canoro LassAEO i[peda fibi vide- funt atque adeo teceptae in: vol, £ir. [ denique de füg thef. OrroNrANi, — Praeter has gloffas ffent, id leug Veteres recentiotà quoque iuris eloffa- ij ndumque potiusal ria hic cómimemorari poffunt, vt ndi tudio, quam] DiowN. GorHorRED: nomenclator Grae- $ períequendum; carum iuris dictionum , gloffarium Rr. fione harum 16 GALTII REkizrique "ukoPHILINUM, haod decipt 16 Neque compendia denique iuris Grae- Vantur, ci neglige: da funt, fiue ila ab ipfis Imperatoribus edita,' vt Bafilii, Mace- donis promtuariuin iuris, fiue confecta oplicimdorum ,T fint a priuátis, vt MichAkLIS PskrLt, eiuídemque praenominis A TTALIATAE n(d;fe (abfidia: cuiuídam o vowxoy, nec minus j in Veterutm CoNsTAN TINI HARMENOPVLI iüris vloffatis n0* promtuatium. vim Gormete b) Neminem «ïalfere arbitror, quid [ $. p* in hac parte praeftiterint BngcHAEVS q Grieci, 18 atque GogppaEvs. Neque poenitue- fonem. V rit, vt opinor, quemquam, in iuris interpreratione verfantem ,, epregium confuluiffe Bnrssowir opus de V. S. i) D 23 : edi- d 52 fie Tv edituiïg' &ura HzaiNECCI - j locupleta- us aQ tum qt(m. hic oper componi c) IvsTINIANVS ïmperaïof, cum * dn'puto liberum quidemm omnibus effe voluif- an prim fet (conftit. tanta de confirm. Dig. habueri 6. 21.) opus legum in linguam Grae- NEI QUi cam conucrtere; quam communem di- p5 QU cit, quod ea tum plurimi mortales Io- tuor,-q querentur, ("ou.7. c. T. ) cum Lati- primum nam coníra vel curialem, vel palati- Quo Ver nam appellet: ( mou. 66. c, 1. ) quo duntur E: minus autem id nifi xaraz 776« fieret, in arci h. e. ordine eodem, eademue, vt ait; etim ( confecutione, qua in archetypo Ro- qdeo n mano leges pofitae effent, prohibuif- [ fet: accidit illud, quod ita euenturum tenti | ile' prouiderat , complures vt cum ditür, ipfiusaetate, quam paullo poft, in ver- tentia fionibus Graecis conficiendis operam Md u collocarent, fed praecepti illius atque memores - effent. verba | cautrionis pasrum Nam SrEPHANvs quidem Dizefta in- QU& a quartu terpretatus eft l; zrAaToc; CYRILLVS Verbis autem eorundem confecit epitomam ; itemque indicem DonorHEvs; porro matum I at Codicem vertit xard uéony vaP», ne- ex hi quid deTnarLELAEi, IukoponiH ER M0o- POLITAE ÀNaToL1Ique interpretis Co- Conig textu dicis fine dubio longe omnium optimi conatu dicam ; Inflitutionum denique ledlio LVS; modo parqphraün coxïfcripüt TuxopHi fiue 53 fiue IvsrrNiAN: is tantum fuerit ali. *CIE Ircuple quis aequalis, fine idem ille, cuius hic opera víus in libro Infï'tunonum : tor , Cum componendo fit; qua de re nunc non Qu$ effe voluif difputo pmpfeve? quod et dubitatur, (.OTQA[ D L ] an priores 1lli , quos nomiinaui , locum habuerint fuum inter iuris IvsTINIA- LFI)H m Glaei | tommunen di- NEI quafi architedos atque compilato- m1 mortalas lo res. Ount autem genera vertendi qua- tuor,-quibus illi vfi interpretes funt: r/cumh h, Vel t primum eft, quod dicitur dg z2a«oc, /6tl | quà quo verba quafi per latitudinem red- duntur, h. e. admixtis multis, quae " TO0u herct, mmue. t Mt, in archetypo non habeantur, adífumtis achetypo Re- etiam exemphs fimilitudinibus atque adeo integris expofitionibus: alterum ent, proï juf. ]it euenturum xocT tzirOU, quo cuiufque loci fen- tentia angufle et quafi contracte red- pi yes vt qum ditur, omiffis, omitti quae falua fen- llo p,f* in Vete omnibus: tertium tentaa poterant ; "lel 1: Upmam xacd uiGu va- appellatur, quod ita pti JIIUS atgue verba preífe amplectitur, nihil vt ne- m x'fL) efen —,n] Dnïefia ln' que addat , nec detrahat fententia quartum dmuque 3aeTd 7.0J«, q*md « Cramus verbis mifíere inhaeret *anquam alli- epitomdm , eatum néc fequendo. genium linguae ragvs; porro nec aurium iudicio feruiendo, Aä' ue J r'ï*h, ne ex his verfionibus m libros ffazi^ndv rnDOPlHEF M0 coniecta non pauca í inf, quorum cum mt €1W fis ^0 textu Latino comparanone vera eiug mml m op! timi lectio vel inueniatur, vel confirinetur, 3modo illa nec latiora fuermt, nec rur- 1 :FGPHIUSi Dz fus j4 auae n0f fus coarctata nimis, fed, vti dixi, vel habenda generis fertii, vel quarti, quamuis tom 1 hoc verborum nimium tenax ab au- eraud: Ctoris ruzdat fententia plus fatis. 7 denique d) ET Bafilicis conftat non modo la- fic plan 0uvi ] cunam in titulis 41 hg de interdidlir et de rel leg, itemque de bonir damnato- fiits 0 - E haber yuin expk etam, fed conffitutiones quo- IPHJ que Principum non paucas, nec eas in- ^^ utiles hodie e, à Cviacro fuiffe CowTro- jí ; Hiq Infienem vero illa ül( uli que redinteeratas. nerie vtilitatem prae&ant in le&ione locorum aeque e juyis vel confirmanda , vt fi confuluif- nïl il fet illa Nooprivs ante, quam ad emen- dandum progrederetur, certe neque debere at pro vt legiffet in $. 1. L 13.. Dig. NUM et de pignerat, a&, , neque eieciffet ver- d ba, Jed more ciuitatir; in l. 42 Dig. * (en I'; de V. S,, vel etiam reffituenda, vt fru- Divuo ftra elaborarint FonwEn:ivs, LvxkE- (07, Q nvs aliique in defendenda le/ hond Co- tum ii fte dicis FLORENTINI in $. 4. i 24. D:g. de iureiur., vbi haec Vr.eraNo adtri- 3« qu buuntür verba: qui iufiurandum. de- lor Ufrnm [8! ul nmn fert , prior de calutimia debet iurare, f hoc exigatur: deinde fic ei iurabitur. uq Ln K Hoc iufiurandum de calumnia NEQVE ('m* patrono, NEQVE parentibur REMITTI- [2 .M TVR; minime illa quidem adcommo- !n ' i danda ad fragmentum PavLL: in L. I4. ta ]5 gl eiufdem tit., cum xuimrandum calum- CI$ Cor 1 mae 5 j Vl dixi, v niae non fit de re, vérum de per fona, arli , quamuls habenduique 15 honor períonis paren- ! feDax 3b y tum fit patronorumue; ut íÍu pmo* 1S plus fatis eierandae onere liberentur ; ; iynopfis denique Bafil. lib. X Xll. tit, 5. c. 36 t non modo a fic plane praeferat ó evzwywv 7: gayroc le interdidit d OuYucI rrov T spi crwoæfwmaa, e:.w a u- 07 üamnato- vnOU, 0v sx OuyUsi eacdQ P TruTQOY. Et labem qmdem FronENTIN: Codicis fitutiones qu. (23, fIEC C25 ifl ipfe agnouit Cvracivs obferuat, V 11IE, foiffe Coxrio 37, neque tamen emendare locum fu- zmem Vero illa ftinuit,- Verum HALOANDER, verfio- v&hone letorum ne Graeca nixus, duplex illud neque in vt fi confüloif- aeque et atque mutando , vt fententia apqm ad emer eflet, iufiurandum id aevue parrono ", Qerfe Deque debere atque parenti remlth VLPIA- L. 1 Dig. NvVM et ipfum fibi, collaía Rmcet cum 84 L '2.:? excitatae alia eiufdem fen- ECIllcu Vet. tentia 1n 357. Dig. de iureiurando, et pD ituanda, xtfru Pavrto in ] g. $. 5. Dig. qui fatifd. cog. ommmqne iuris rationi concilia- :V5 LME- tum 1uit. Vt porro Bafilica fententias d lediond Co- f/.gDïg faepe iuris auctorum illuftrant, ita vim ac UOTLüdfeln rdf*iOfoï* di.h!"ilüüï Ver- uN ädm burmn Sic idem HALOA;.DER cuius Jü d modo laudaui correctionem, tementa- wet 6, tis arguitur non iumn "fr—'NE ANS L to, quod di- tl z'l þtliïc Qionem PaprNrzANO famnmrrm infu- Ex fTI per haberein L 43. dé veligiof. et l. 17. rmm A Dig. de his, gquae vi indign. interpre- jem adwmmo tatus efl praetereg aliquid habere, Grae- payuut A cis contra rede, Vertenübus vraéo(2v, sandom cilm lt quod , n Dd ;ó sum de quod eff necligere, omittere; alia nunc fateatür teal vt taceam dicendi genera, quae LevN- cLaAVIvs, PrerRvs FagER, laconvs fnt LU CvnTIvs, 5crPTo GENTIL(s, et in lo« TOJL alend eni cupletiffima obfíeruationum penu Cv IACIVs e verfionibus juris Graecis in- D) $ tellig-htibus adprobarunt, Quid? quod V X üfdem variarum legum origines atque D cauffae "antiquitatefque « ïec!arantur, iur rituum denique veterum follemnium- at ] & que conferuatur memoria, curue eruait [ * VII LEP Qf mempxa e quibus legum. rationes dx L » j ducantur , praeter vniuerfam naturam u bu: fidetu reruma) et ferendarum cauffae funt, b) et reipublicae ftatus vtilitaíque, cï et Conier 91 mores cuiufque ciuitatis, d) et rationum numr denique ciuilium momenta. e) — Vnde fetui non íolum amtiquitatis fcientiae , fed euam hifloriae. cum ciuilis, tum Vel in nec flere primnis Zuris intelligitur facile vtilitas. difcef a) Rectiffinam hanc rationem e ve- feruil teribus etiam fecuti et AoviLivs Gar- dotiur Lvs funt, et, qui primus dialedicam Ws px ad ius componendum adhibuit, SER- Vïvs SVLPICIVS; fed illi tamen maxi- e, qui fub. Imperatonbus florentes iuris celebrantur. auctores , vt quos d fhd xpfe iibx commOleimas mnaturae re- 1 lmetl« T* yum ru 4 $? u '*7; tlla mne rum declarandae commonftraffe vias 14, quae Ligyy. fateatur GRor1vs. Exempla peti pof- iBER, [ACOBVS - fint e l. z. de rebus credit. 1. 31.. de- ILq et m lg. qofiti et.1 ; 4. Dig. de agnq;"cend vel m peng v . alend. UrTs ïr(.L xn b) Sunt autem eae Vel hiftoricae , l u H qUOd vt $C. MAcEDONIANI, CLAVDIANI, 1 Crigines atqne PraNciANI, vel politicae, vt legls Iv- € dechrantur, LIAE PAPIAEQVF. m iollemhufii Là €) Quem optime. defcnptum vni- cuique hiftoriae iuris parti praemifit eruditiffimus homo, 1demque prae- ceptor olim meus Bacurvs. epurm vattoncas d) Sic v. g. moribus ab officiis ci- rlam faturan uilibus feminae arcebantur. Neque vffze funt, b) fideiuffores pro - dote accxpl nfdem i, a confentaneum. tique, v v [ e) Rede huc retuleris et fhpulatlo, et ratiorufml «e. Vrde num robur, fidemque contractuum , et Ciem /Lze f feruitutum " cauffas perpetuas , vnde nec in faciendo illae dicuntur. confi- tüm vel lt ftere, a quo tamen poflea rigore ipfi e VELUDUS diíceffiffe RoMaNr vel e 1. . Die. de yittonem € Ye feruit. pzfaed ruftic. mtelhauntur, et wums A: dotium i ius, ef feminarum mtercefäo- us dial ] p&mm ms prthbltlonem, et 1. g a. meü X yibus forente Ad modum qmd adtinet interpretan- r , V qUOS d1 , ille triplex eít. AÀut enim obfcura il D d le- 2 N 58 4 ariter Cont legis ambiguaqt 1£ äeclardntur perba : VrslaNvs v. g. . 2. Dig. de iudic. du- annis; Iege vae de tel bitationem illam oriri ex lege lvLi1A de iudiciis quae poffet, num etiam ma- 1l infïfümä iftratus fcientia , alienos fe fuae iurif- X di&ioni fubiicere, requiratur, ea fubla- D5 OF tum ràrione iuit, vt confenfum fufficere fationi partium dicat: aut duriora mitigantur, inueni fum ]. velüti cum, quandoquidem omnis cauf- non f fa. quami ex. verbis Sc. IVVE&TIANI'he.: crepir reditaus poff-fflor praeftat, cafum quo- potet que, vt intéricum animalium compledi- aliud tur, iuriconfulti aequitatis du&a ratione fiüm duürum eiufmódi ius de praedone dunta- xat accipiunt 4 40. Dig. de hered. pe- /it.; aut denique ztila dilatantur : vt, " 1 s . Dor « quod lege X1l. morbus fideiufforem re in iudicio fiftendi excufare dicitur a poe- penes quem fuetudine v niáque contumaciae liberare, id pulcher- rimo edi&o £it, Dig. fiquis caution. et feq. pretatto et- praetor ad alias aeque iuftas cauffas, tan- lu rele d $V quam violentiae fluminis, temp:ftatis , funeris domeflici, feriarum incidentium, k'&rfljïï ' non editae a&tionis, pa&ti remiflorii, tranf- eum quids a&ionifue tranífert; idem facilitate fua, lex cum LaETORI1A minoribus non nifi jonti i dolo circumuentis confultum cuperet, re- captis publi fïirutionem integri ex cauffa aetati» Warel [ pari- 59 ' perbg arïter gonceiïit edidio de minor. xxv GE tOIC, du annis; legem'denique CORNELIAM cam, iepe |vLIA quae de teflamentis lata falfis erat, atd m £ttam m H alia inflrumenta translatam conffat. *) - le | d 1 murif Ur, flbla *y Declaratiuam , quam ECKHAR- Dvs omifit, eqmd—m in hac interpre- iom jufcere tationis partxtxone locum et ipfam reor ï*ö TT 1nuen1re Nam cum íecundum Cel. .omnis cauc fum l 17. Dig. de legib. fcire leges NTIANI D non fit verba, quibus confignatae, fed vim. earum ac tenere cm q crepare , poteftatem : illud ipfum quid; uaefo, m compledt : enten- Iu tattofie aliud eft, nifi interpretari, fiue fiam cuxufque legis apenre2 odone Guf de Dorec pe AET, Taml Vi Torem rel Porro cum legem declaret vel is, penes quem imperium eft, vel ex con- HOELUL 3P0€ Ui&.her fuetudine vfuque .fori maglüratus inter- A Uv pretatio et ipfa in auzhenzicam. et vfua- .uxwx*l '*» 2 (an lem re&e diuiditur. *) Va *) Interpretatio varia eft pro di- JP LuLb, "utu ntil U, uerfitate non tracdandi modo, fed etiam tractantium Apud Romanos J( [1] trafi li d e lul quidem ab initio leges interpretati pontifices iidemque iurifcontulti funt. n nO'] lll Poft introducam praeturam etfi boni IL r,;l» pIV. publici cauffa ius ciuile praetor adiu- 1 t Dt uaret, corrigeret, íuppleret, h. e. Pa[l z in- 6Q d d. j interpfetar&:fur denique:. non idcirco ronuiT tamen iurifconfulti ab interpretandi muntiati de diu munere, in quo illi populo per diu- türnum iam tempus probati effent, oecatio! beat ff recefferunt, | Nam vt ex PEp:0 Vr- PIANVS commonet 7. 15. Dig. de legib.; qubuum . quotiefeunque ,cauffa verbis legum dicem . haud comprehenía inciderit, ius$ fup- rem le lendum aut znterpretatione eft, aut teit, qTurifdidione, Neque vero alia rerum fiem; ( xàtio, pofleaquam HapngiANvs Impe- cum ah . gator, inflituto auditorio, regnum prae- m fen toris euertit, ex quo tempore Impe- dudex : ratores in praetorum funt exiftimandi tentiae fucceffiffe iurifdidionem. Cum enim üris illi in confilio haberent iuriíconfultos; funt ii .quos adeo amicos fuos vocant Divi f id FnarREs l. 17. Dig. de iure pairon. : ^ero, mirum videri non debet, cur edidi j,30, d perpetui conditor, IvraNvs, quem L floruiffe fub HapRriANoO conftat, eorun- 2b ho dem aut inlerpretatione, aut optimz Qequif Principir conftitutione ius füuppleri di- tionis "—— xerit certiufque reddi ] ri. D:g. de legibus ; licet hoc fibi illi nequaqam peratu fumerent, vt legem ícriptam, quae iplum ionit clara atque perípicua , quamquam fEMen paullo durior effet, emollirent inter- ET pretando: qua in re Principis aucto- xitatem interceffliffe vel ex collatione d&niq ]. 12. $. 1. Dig. qui manum, noa poff. fis Q ultev. Tatur cum 4 ;2. fo ad Zeggm lul. de ad pro- Dene 61 &: non idcirtg pronum ad inteliigenddm eft. pro- - interpretandi nuntiatum quidem Pavrrr , 37. Dig. opulo per diu. de diuerf.,vreg. iuy. , rapiendam eile probat efent, oX fE i*ï cccafionem , quae benignius prae. LIO ïïjL' beat refponfum , pertinere ad rem dubiam arbitror.. INeque etiam iu- Verbis lum dicem , quippe quem nec feuerio- derit, iut up. rem legibus, nec mitiorem effe opor- tione eft, aut teat, illarum par eft emollire dauri- -9- alia rerumi tiem; quamquam fi lex tota obícurior, AANVS Impe- cum aliud. verba praeferant, aliud co- , regnum praee gat fententia, ifti verborum rigori vel mpore [mpe- iudex recte praeferat aequitatem fen- at exiflimandi tentiae. Ac benignior haec dicitur Y Com enim iuris interpretatio , cuius exempla jorifconfltos, funt in L 4o. de hered. petit., l. vit. « vocant D ": $. r.et 2. de religiof. 1. 20. de in vem jure puirn : verfo, l. 3. de his quae in teflam. del., ',et, el Gll l. 30. de adminiflv. tut. 1 45 de fidewjf. [Axv5, quem 1.,76. Dig. ad SC. Trebellian, Neque conflat, eorun- ab hoc loco alienum erit, quid fit AX n aequitas , definire. Eft iilla rectae ra- ; fippleri d- tionis did'amen, quo rigor iuris tem- I. ïi, D!g» de aequi boni, peratur ex principiis Vi nequaqit ipfum vero ius fuppletur Nam et tm, qué fi : infinita eff, cum-'ius fit finitum , et nJquuam fententiam legis aucupatur, cum illud ollirent U infcf' fit verborum tenax, et hypothefin guüo- rigcipis denique ampledtiitur, cum ex iure the- g ol f;tiofe fis quaedam ponatur. Eft ergo illa , 108 P^ naturae ius. Poteft igitur is, quem m le- u T pw- penes impexium eft, vel obícura gem 62 qutem 9 gerri declarare, vel fledere duram ad aequitatem , vel vtilem amplificare jur qer tom eff, dilatareque. v. l. 1. C. de legibu;s. Cu- ' jus etiam tacito faepe confenfu fit, vt quam V ex vífu fori rerumue 1udicatarum au- cüm mi Pus .éoritate fententia legis accipiatur. v. 1. 47. et 58. Dig. de legibusr. Ceterum ex aliit fione , Y 'ab hac vífüali, quám vocant, interpre- ^tatione differt obferuantia , quae non fique j tentia q tam ipfum ius, quam iuris quaedam . follemnia ftilumque curiae ampledens jita, vt Coale[ce in iis quoque rebus locum habet, de Prim : quibus ferri leges non folitae funt. legiflat J ille id, x11 pofüera Ventum Quai*um'.heutra tamen , nifi artis her- ineneuticae fuerit rationibusa ) accom- parte: derib, modata , interpretationis- fungitur mu- ES pecun nére proprio, fed vel legem nouam , b) eandem vel inducit confuetudinem. c) fat cre 3) De intérpretationis declaratiuae decerni yatione lic mihi videor fatis fuperiori- Teat p bus $$. expofuiffe, Supereft, vt legem tim, Q aliquam normawmue , ad quam et refiri- alteris iua, etextenfiua, quam vocant, in- tanqm[ terpretatio dirigatur, quandoquidem Wrümy artis de . hermeneuticae yationibus ültuti agendum hic eft, fubiungamus, 5' 3- ï. Vtraque igitur ponit legis fenten- dhte jn tiam a verbis diferepare. Dupliciter lu autem 63 autem purrnat 1lla quatenus vel angu- -m Wu mre Jfi1or verbis eft, vel latior. Angufüior &] lesibur, ( tum eft, cum leglflator plus fcnpüt, . COnieniu Dt, vt quam Voluxt intelliei l5 latior autem , —— qfüIm aU. cum minus in Verbïs eft. ! — £&2» CODIAQUf, . V Plus porro fcripfifle mtelhgltur vel U. Ceterm ex aliis legir partibus, vel ex eiur ra- Cnt, 1nt (rpre- tione , vel ex aequitate, vel ex aliir de- lia , quae non nique legzbu.r cum e3, cuius de fen- iuris quaedam tentia quaeritur, collatis coniundtifque 'ide ample&ens ita, vt confplrare inter fe ac veluti æp coalefcere videantur, habet, de rolitae unt Prima cauffa duplex eft. Aut enim leciflator vel iuris IvsriN1ANE: auctor ile id, quod antea difputandi cauífa pofuerat, poftea cum ad rem ipíam artts her ventum eft , vel plane neeat, vel ex e4 ü aCcorm parte tanquam lvi1aNvs 1. 20. Dig. de reb. cred. in cauffa huiutmodi, fiquis UH hr mu. pecuniam cuipiam ita donaffet, vt fibi m nouam, b) eandem crederet, quaerens, an pecunia ) fiat credita, primo neque donatam effe decermt jFCLU/Jï We quod nón ea mente, vt ma- neat penes accipientem, neque credi- 4*. , urerlon' g egen tam, quia foluendi magis cauffa, quam demde n"m Ef Q?W' altcrmq oblieandi , data (it: q Y OL3R[ m tanquam reiecta fübtilitate verborum guandoq IL em vtrumque negotium benigniore iuris ombUS aitratione valiturum; conferatur etiam 19 h $. 3. . 10. Dig. de edendo: aut, quod [udmus ante in Vmuermm pronumlauerar re* [ Iog;& fen en. ; Dyice hqua oratione mitigat temperatque, U Y qutam vt 64 cafüs 10* vt in SC. de hereditátis petitïone (Iv. VENTIANVM fiue HapRtANEVM iritel- linquert de ben ligo, quod illuftris MEiEnvs reipl. excitaui Bremenfis nunc Senator idemque ami- cus meus docte differtatione illuftrauit) de conil bonae fidei poffeffor hereditatis a fe diiþufan (4, (res venditae pretium, quod ad eum perue- nerit, altera claufula reftituere, aitera mendan um d. non nifi id, quo factus fit locupletior, iu- liec ef betur. v. $.6. 1. 20. Dig.de hered. petit. Alteram momentum confiflit in fe- hur, at gis ratione, h. e. in eo, quod quis bo- gequitat d lgib ni confequi iure conflituendo voluit. Nam fi ea anguftior verbis fuerit, tem- um Cot lere; t eramentum horum aliquod reperiun- dum eft, Vt qui vendidit equum cui- au, v piam claudum aut elufcatum, licet de reur i huiufmodi vitio nihil dixerit, redhi- queait r bitoria acfione non tenetur L :. $. 6. bexdam, Dig. de uedil, editto, Cum enim ratio Quirt edicti aediliurn curulium baec fit , ne eüw Cül emtores decipiantur :. fententia ilhus dpatur, ad hanc cauffam non pertinet, vbi vi- Centiori| tium rei patet atque in prómtu eft. declarar 'Tertio loco venit dequitos , quae 27' xq- 1 iubeat id, quod de vniuerfo genere Quidem aliquo fcriptum fit, aliquando h. e. in p eiufdem quidem generis cauffis qui- gis nai bufdam temperari. Exemplum fupra jriors adtuli e , 4o. Dig. de hered. petit. , vbi tentia, hoc inculcatur diligenter vrgeturque, fanquay nemo vt propter metuim Prae&andi tiori [« hd €a- 65 petïf!cne (Ty. - eafus ius füum co'gamr iridefen—fum r&- AIANEVM . jnite]. linquere; nec non plures ibidem locos ELERVS reipl, de benigniore iuris interpretatione r idemque dmi« excitaui ; quibus addi poteft L. 10. Dig. tiene illulrauif) de condit. et demonfiv.. Enimuero, vt Dereditatis 2 fe difputationis gratia adiiciam nunc pau- dadenm perae. €a, tres in primis iuris regulae com- eltitücre, qitera mendandae funt, vt e titulo Disefto- tlocupletiot;iu- . rum de diuerf. regul. iur. antiqui vna Aeherel ytit haec eft (95) in omnibur quidem ve. | ^nn U 1 fffit in le- busr, at.in iure maxime fpectandam quod quis bo- aequitatem effe: altera e ]. 18. Dig. toendo voluit, .. de legibus, benignius leger, quo illa- ts frerit, tem- yum conferuetur voluntar, accipi de- ( 22 rfperizm- beve; tertia denique e 1. &. C. de iudi- jdit equm cui« ciif, vbi ipfe Iimperator in omnibus tom, licet de . Webus iuflitiae potiorem effe aequitati[- dixerit, tedhi« .. que ait rationem, quam ftridi iuris ha- &U ) mr ] l; U beudam. n :Mm 1m10 - Quarto et *pofïremo loco tenendum ]n;g i lidv c ht , 063 eft, cum de interpretatione legum agatur, non folum antiquiores e re- atentia iJiUS centioribus,, fed etiam ex illis has et rtiogd ïb? "" ràóqm TUJ[ declarari et mitieari debere, V. 1. 26, ul quae 27. 28. Dig. de legib. Ac de.prioribus xetiete quidem nulla dubitatio effe propterea an e, n poteft, quod pofterioris cuiufque le- qui gü ^ gis maior femper eft auctoritas, quam U prioris fiue verba fpecentur fiue fen- -:xmf;ï'fim]l Á Ü Wt . VOL ] tentia.. At pofleriorine deroget prior ;,fþl;rägï1,:z'qi!€ j tanquam mutata? Sed nempe pofte- "xiori legiflgtioni' prior tanquam non us p ïäfg; Qmie. modo f omnino contraria, et exceptionem da- bit et moderamen. . Quis enim v. g. interuii vel praeteritionem filii a matre, vel vt und l atris a filio non habeat pro exhere- flst ex datione ftatuatque querelam inofficiofi ]ta coni etiam poft nou. 115 in his -cauffis lo- Wur cum habituram ? Nullae éhim vnquam fentanti. $. 5. et vlt. Inft, de exhered. libev. et figitur 1 l.14. Dig. de inoffic. teflam. a Ivsr1- Tüïi'), ( NIANO funt. correctae. Idemque de hrarttt, cauffa querelae a fratribus, quibus tur- Àc d pis perfona praelata fit, infüitutae, fidit, v quae fcilicet totum. refcindat teftamen- lepeue tum , (v. nou. 22. c. 47.) ftatuendum lat, iür eft propterea, quod lvsriNrANvs ra- [ni& men tione liberorum tantum parentumque g'ö'sïïï't' ius.correxit vetus now. £15. c. 3. et 4.5 adddil quaelibet autem corredio accipienda üiHIU[L?m firictius eft per 1. 32. C. de appellation. Inudferii Quid? cum fecundum nou. 118 eman- (l eo ir cipati liberi aeque ac fui ad fucceffio- tio. cauí nem admittantur, non idcirco tamen hibueri noua edidi claufula de coniungendis ifatem eum emancipato liberis videtur fublata: b'mns J excluderet enim emancipatus filius , füs, ] nepotem in aui poteftate retentum. Nec abrogata denique eft 7. vit. C. vnde Vémque DWiAN: liberi, vbi filius, praefertim emancipa- famy l tus, qui poft annum patris inteftati fe minugd heredem effe neget, patrimonium aui paterni adipifci non poteft, nifi bene- Qd ; P'Jfäri 1 Leges ficio. banoxum pofíeffionis. CThoru mod«o' ! 67 XCoDfionem d. Iüis enim y, p. modo fiue locorum; fiue tempor'üm L à mire, vel interuailo difiunctae coniungantur ita, vt una tanquam Jex fiat, fed quae con- if pro exhere. 'elum inoffciof ftet ex capitibus pluribus: certe ex ita coniuncto iure regula fümetur, - his -cauffis lg. Ruríus in verbis minus, quam in : Chim vnquam fententia legis effe, ex quatuor intel- hered, liber, t ligitur rebus: quarum prima eft Jegir tfian, a Tveri- vatio, deinde eiur parter; tum ex con- ldemque de trariis, ex confequentibut denique. us, quibus far. t, anflitutie, Àc de legis quidem ratione, quae facit, vt fcriptum quod erat pro iure indat te(famen- legeue etiam in cauffis fimilibus va- .) flatuendum leat, iam füpra exempla fuppeditare ISTINIANVS f2 me memini $. IT., cumque nihil hoc » parentumque genere fit frequentius , pauca modo add:diffe fat erit: vt, quod SC. con- lo accipienta ftitutum, de: praedone eft, qui .bona deoppdlation inuaferit hereditaria , non . minus id 00, 118 £Imit de eo intelligendum ,. qui licet ab ini- qi ad füccello- tio cauffam adipiicendae poff-ffionis idcirco famen habuerit aliquam , poftea tamen here. ; roniüngondit ditatem ad fe non pertinere haud du- idetor fnblata: birans in ea praedonis fit; more vería-- xcipatus. flus tus, l. 25. $. s. Dig. de hered. petit., *-gtä tetenLum, itemque illud: licet verbis SC. Macg- & 1 o C t DON IAN1 filii tatum appellentur, idem : tim emancip? famen in perfona feruari nepotis non qis intellti e minus debere ]. 1 * 7. Dlg. a'd SC. Ma[- trimoniom du cedon 2 nec nifi exempli faltim gratia bene :eü, mü putari a PRocvro fcriptum debet, hi- gnis I;:äe: bernqrum' acftinorumque faltuum nos. 2 pof- . 68 relidam poffemonez'h folo animo þretirnä,r/e, cum tam Il de omnibus valeat praediis; modo non ea inde mente receífferimus, vt nt, qi fechatui - poffeffionem dereliquiffe . videremur Tert a. & 2;. Dig. de vi et de vi: ecquis (uotics enim, vt cum DvanENo loquar, con- de t& ( charum ceparumue inftar rebus per- tana C etuo incumbet fuis? 'raiitei' id nn Alterum genus eft iuris gene cum lex in vna legis parte confüituti, mox in pet, in altera ad certas res perfonafue adftri- i2 &i, vel etiam exemplorum ante iuris Cu- NVS 1101 — definitionem commemoratorum. jus rei elegans e ]. 9. $.. vJt. Dig. de quum q n pr iurif et fatti ignor. fuggeffit exemplum ás, qui fubtiliter de his cauffi$ differu- fitil, men - iffe videtur DoxxrLvs comment. iur. / fed vet ciuil. 1,2, Cum enim refcripti Aw- TONINORVM ibidem a. PAvrLO com- aliqua j memorati et initium generale fit, quod tentum forte n ex cauffa fideicommiffi non per erro- yem faci folutum fit indebitum, id Tit fem repeti non poffe, et illa quoque eiut- hA Q dem pars, legata integra ex Jgnoran- tia iuris foluentem nihil FALcIDIAE luntatis que fer nomine repetiturum : iurifconfultus quadruplicem — eius : refcripti ftatuit outi fende —tranflationem ita, vt fententia eius et alias perfonas , quam municipes, et NDIl aliud quodcunque opus, quam aquae- feö qu dud&us, et pecuniam non folum ad faci- Derum vfum B qu endqm, fed et ad alium quemlibet xeli— 69 ) ftinere, cum pl'h zelidam, et hanc, fiquidem foluta fit, n V ul 8; modo tam refiduam apud eum, qui accepe- ecefferimus, vt rit, quam ab eo coniumtam COf* deremir lectatur. 'lertia cauffa eít- contrariorum. t de u ecquis Quoties enim le nominatim aliquid No loquir, con« it rebus pere de re quapiam conftituit,'in re con- traria contrarium velle , verba licet üris 6eneral id non fignificent , videtur,. - Velut t fl mox 1f cum lex in praeteritum ahquxd indul- ríonafüe adítri- get ; in fíturum id omnino vetat, vc. [VSTINIA- yrum anfe iuri l. 22. Dig. de legibus. v onmm, Qu NVs now. 12. vetat mceüum ; quam- A ng de quam autem populis quibufdam eum in praeteritum indulgeat ac concedat lt aemy lum s cauffis dilert« nou. 139. C. 4. et nou. :«,'4, non idcirco eomument, u tamen in futurum etiam permittit, fed vetat potius. Contra quod lex ; releripti ÀN PAviLo com aliqua in futurum vetat, idem in prae- teritum non poteft non mdulüere, nifi gerale fit, quo j non per erm forte nominatim;de praeterito caue- rit tempore negotiifue pendentibus, yndebitufi, j h uquB eui l.. 7. C. de legibur. Quartum denique argumenftum vo- luntatis fcripto vberioris ampliorif- hwl F&LCIDME unfconful fus que fenténtiae ineft in iis, quae con- fequuntur, Legé enim vetitum cen- O(Cn 1 na ul ententi eius € feri debet, non folum quod fanctione expreffum fit fcriptumqüe diferte, monicipes» * fed.quodcunque; per quod ad illud ; qum aquae perueniatur; violatque adeo legem et » lm d f i5 qux contra verba illius. facxt, et uemhbetv " 3 * d« qm R od 19 rem, dl qui verba amplexus fententiam eiuf- dem facto íuo peruertit. Idque in ferat, Vi fraudem. fieri legiy dicitur 1. 29 et 30. übere « Dig..Ll . .C. de legibus. Janquam füra vid filiofamilias fiquis non pecuniam qui- vforpitü vit m dem dederit mutuam, fed res, quas venderet , prctiumque venditarum e nüme NIANVS mutuum haberet. 1.3. $. 3. Dig. de SC. Macedon. vide quoque 1. 43. $. vit. duflri:í eundem de vulg. et pupill, 1. 64. $. 1. Dig. de C. et D. et GokbppAEvM ad 1. 6. $.. x. Opp()fïüï í Dig. de V. S. poterat | - bj Propo fita interpretatibnis tum mentum reftridtiuae, tum extenfiuae, quam vo- CIDIAE cant, lege, iam opinor haud erit dif- füt, L ficile, quid de nouella x$9 fit ftatuen- [is, fedi dum, iudicare, in qua lvsriNiANVS Videren ipfe Imp. fatetur, fe non iudicis aut fedem | interpretis,. fed legiflatoris munere 96 FAt functum. Nam cum fubftitutionem lir, a per fideicommiffum iure ciuili in per- hoc po etuum fciret probari, v. J. 88. $. 15. lepto de legat. IL: ipfe cit. nou. in cauffa in uf quadam prohibitae. extra familiam flatoris quae fieret alienationis gradu illam quarta quarto coercendam effe decreuit. Eft igitur haec nouella noua lex; nec illa nig. üi (em fe temere tamen ad alias cauffastrahenda, Dum v cum claufülam habeat adiuncdam ex- lum. ol tranei per medium impuberem heredir. li, Hoc clarum eft, ambiguam vltro Im- t VXO- & nf pe/ratori; elffe fententia'm, cum e If Q * ! 7 enfenfiam if rem, et*fpokriyfam iterh ad familiam re-- ferat, vt mater per abnepotem in im- itur ] 29 : f pubere aetate decedentem iure fuccef- n anguam fura videatur. neque abhorret, quod pecuniam qui. vfürpatum ab HanMENorvro proba- . fed r&s, quis uit füummus Cvracivs, hanc nouellam je Venditarm e numero effe earum, quas "Iniso- | i Dig. de NIANVS pecunia forte corruptus de in- Z $. olf, duftria fic compofuerit. Sed cum in * 2(. L Dio. d T eündem cenfüm veniant II et CV I, b l& $.T. opportune occurrit I pars altera. Non poterat olim fatis cauere is, qui tefta- retationis -tum mentum faceret, ne quod in id Far- i, quam vo- CIDIAE iuris effet. ], 5s. Dig. de le- * haud erit df gat, I.; exceptis tamen cauffis nonnul- r fit fatuene lis, fed.quae iuris habere regulam non 3- [ysrINIANVS viderentur. Neque ftipulatione he- n judicis aut redem teftatore viuo alligari fas erat, latoris munere ne FarctDrA is vteretur, ] Yj. $. T. - sbitononem Dig. ad legem Falcid., licet caueri ee ciuili i pere hoc poffet, ne ex vno itemque altero | Vl l' 88' SJ' Ig' lerato quartam heres deduceret, qua. -nou, n cania in cauffa ceteris legatariis voluntas te- xpi familiam ftatoris oneri effe poteft, quo plena j gmdu illam quarta retineatur. 1. x3. l 21. $. r. gecrenit Dig. ad legem Falcid. Poft vero mor- tem teflatoris huiufmodi conuentio 4 lex; nec Ia num valida eft? Difputatum ea de re siffastraheno a adiontam & iam olim effe vel ex J. vlt. C. ad legem Falcid. intelligitir. Quamquam autem jerem hr 10 1f ea in fententia VrPrawvs fuerit 1, 46. VX LO ] um d 4;5 de MARCEL rem Dig. aþl leg. Pftälci 4 * ta- * 72 ( 612 tamen fubdubitat CvrAcivs ad mov. r., ob inficetam legis FALcIDIAE cum quo tatum PapiA patmmquc, cum herede extra- confult neo quolibet comparationem: an forte TRniBoNIANVs verba illius ad /Zegem volt 1Uc tum &l vit. C, ad legem Falcid. biennio poft a Ivs*rmmwo emiffam accommodauit? ürtud Quidquid huius fit, iftius iam nouel- que at facere- Jlae iure in víu effe coepit vt FaArcri- piaE teflatore.tum viuo tum mortuo sum , i pacto renunciaretur ; idque tanto ma- plis, q flatue: gis, quod et ipfi teftatori in fraudem heredis - licitum effet. detractionem quidem quartae FaLcipiAE prohibere tefta- Neque induce mento, conf l 46. Dig. de padis. gem d -^Quae prohlbmo cum ex.mente Ivsri- NIANI nominatim fiefi debeat non que W M VN ( requiritur FALéciDiAE commemoratio, fed vel iubere teftator legata integra fut cu prae.tan poteft, erta ] .€) Etfi vfualis interpretationis no- Tena men et ipfüm ius complectitur hono- 91 itu rarium h. e.'a magiítratibus quod fit eli qll(l in primifque a praetoribus introdu- fiatis &um, quandoquidem edida illorum pror leger annuae dicerentur, quae non ho ern vim perpetuo, fed víu tantum obti- fione ] nerent: mtex partes tamen iuris ciul- dicy lis a CircERoNE (in Topic. ) refertur puiri ea, quae in rerum 1udicatarum confi- fetin ftat iurifconfültorumque | atloritate.- lendus Duin proprie iu£ ciule PoMPoxio lis (de $. A A -— n 73 CUEWTEM i id, $ $1. 9. Dig. ää' orig. iur. äieitur NLCIDEAE cn quod difputatione conítet fori exco- n -Derede extr. eitatumque' a prudentibus fiue iurif- 0nem; qn forfe confultis fit. Quid autem rerum fibi tllius. ad legem .vult iudicatarum auctoritas? /Àc cer- 1. Diennio yoft tum eít iudicum fententias coníeníu dccommodauit? partium comprobatas , repetitas quo- [Lins jom nouel- que faepe in fimilibus cauffis, ius non epit, vt Fance facere vbique et víquequaque valitu- ) um mortüg rum, fed haberi tantum pro exem- dque tanfo ma- plis, quae mouere forte iudicem in on in fraudem ftatuendo de cauffa quapiam,. cauffam t detralhonem quidem ipfam definire non poflnt, rchibere teffa- Neque- enim-is aut legem ferre, aut inducere morem, fíed fecundum le- Diy, d& podir, y mente Lusrt- gem debet moremue. iudicare. 1ta- | debeat, non que nolim huc trahi locum OvrwTr- commermoratio LIANI de inflit. orat. V, 2, vbi aduer- 1 l i2 tà integra fus confulta Senatur, inquit , et de- creta. Principum vel. MAGISTRATVVM vemcdium nullum eft, nifi aut. inuenta -prehifiotis no- vle&titur hono- quantulacunque cauffae differentia, aut eliqua vel eorundem , vel eiufdem pote- atibos quod 1 flatis. hominum . conflitutio ,. quae fit xibus introdl edida illorum priori contraria : quae fi deerunt, lis non erit, Neque enim de interpreta- v f : pae n0n tione loquitur iudicum , verum de rei ; tanturt 0 j men IU 16 CIU- n iudicatae vi, contra quam fiquis ex- periri aufüs non adtulerit caulffae dif- 'cpif. / ) refertüt ferentiam. quantulamcunque ,. repel- ge andoritee lendus vulgari illa exceptione fit, ue am j Poypon? bis dg eadem re aeatur 5-'tum eti $ N " 4 74 de öenatuf'confultorum decretorum- introduca ener que mutatione quae fieri vel ab 1phs lhrge QU poffit - aucboribu$ , vel ab aliis, qui s |nt&r eandem habeant aut parem . potefta- t tem Quid ergo? nempe audoritas libro À xerum xudlcatarum alia nulla eft, nifi füerit. & quae ius certum conftituat ; 1dque fit N t jnualuer dupliciter, vel cum iudices, quod in tentia 110 legibus obfcurum eft amblguumue, 1d mterpretantur eamque deinceps in- te, qui cum a & ferpretationem in fimilibus fequuntur cauffis omnibus, v. /. 38. Dig. de legi- Jocum n 1nuentari bur, vel etlam in iudicando a legis fententm recedunt fiue quod 1Ilam dum et facaltas per peram intellig ant fiue quod ratio- nem eius nunc 1ublatam mmufue in« Cocck tereüe relpubhcae arbxtrentur cui fi endtit, 1 inhaereant pux lil mterprctanom quamuls peruerfae temporis proceffu alii, ipía Vil lex videbitur fepulta effe atque fola dominari confuetudo Ac Ííane vt decretorum füper vna atque eadem cauffa varietas Hawmofa puaendaque (uodfi ]e eft , praefertim cum non oamnium, j ; nulla vi quae a maioribus tradita tenemus, ufäcm dec reddi ratio poffit, V. 1. 37. de legibur, & at du l. 4. de offic.. proconf. , l. 17. $. 1. Dig. Q0Uae ntel] ad leg. Aquil. l. 2. 2 de furtis: ita res iudicatae longo quae atque víü 1] perenm tanquam in mores tranfie- $ 6, a rint, pro legibus rite valent tamdiu, ID verl dum aliud quod aequius fit. meliufue ehtent ine — 25 Im decrelom Ofüm. introducatur. Ceterum — pofterioris l CT Y )Iig db 4l &l ab Il generis proferre exempla omitto, [7] lis ü large cum íuppeditent meliores iu- n pOItüa ris mterpretes, peculiari praeterea empe adoritas libo ANToN1vs FaABER expo- i nulh et, nif fuerit de erroribus pragmaticorum. L UOE maw üt Notari tamen vel verbo illaj ficubi - JG'L 65 qdod inualuerit, meretur opinio, ex fens . amb Ipümne, tentia nov. I, etiam detractionem quar- e G»H*CGPS lil tae, quam vocant, TREBELLIANAE, tibUs equuatut cum a teftatore prohiberi poffit, tum Jocum non habere omiffa ab herede D ]jig d jlcan00 1 16915 inuentarii confimenäl cura. Interea, dum et nobis ea de re detur dicendi ih quwi !am Qu quod ritiQ« facultas , age excitabimus HeNRiIcVM m mmume W COCCFIVM de vtriufque quartae diffe- trentur, cui f ventiir,nec non DesipERiv M HsRar- pvw. lib. II 6 5 de rer. iudic. aucto- cant quamuxs efi alii, p wmtea f u fl Ab jne Vt XIII À qtoue E'Adem Quodfl Iex aliqua aut dubia fuerit 1 puaendeque ità , nulla vt hermneumes ei fubhdla gon omiuft , lt fenemus fufficiant declarandae ,aj aut clara qui- dem, n- aJ eg þu!, at dura nimium: b) vtique tum ngtg nouae intelligitur locus effe legiflationi. fu; ITH : If [! a) De orationis ambiguitate iam 1ge 2(]119 " $. 6. definitum eft. . Cumque illa non wreg tm J e' in verbis folum, verum etiam in legum jlent t2m ll fententia deprehendatur: poteft fieri, ; fit melioe in- IG Ó 76 - La C /mterüretes vt rationibus non pugnent modo fed plane inter fefe digladien- dicat lu tur:,qua quidem re nihil prope magis TTR ius dubium reddit incertumque. F rufira modum enim huiufmodi fententiis concilian- nes pat dis inter fe adhiberetur hermeneu. reftitut tica, licet hercifcundum aliquis agere dtatis h. e, mediam viam fequi velit ; ne- theretur que aut iudicis aut cuiufcunque pri- Mifedla uati erit diffidium tollere, fcd, vti dixi, Quod ( eius penes quem imperium fuerit. Vt diximus dem, cum iat multa iuris RoMaANtr capita ambwmtatem fludio Sectarum contra- quo v xüï"ent non folum lmperatores Iv- pet, Y STINIANO prlorcs dlcunïur nwentem in (cha hanc opinionum fyluam refcrlptorum u i fecuribus recidiffe, fed ipfe quoque Neque L ilis decifionibus (tot enim etant fed ex tum, conflitutionem cum de. emen. (uin dando codice füo ederet, plures au- , Vi tem poftea accefferunt) contronerfi nar"mc juris eos , qui fupereffent , articulos jure ( definire laborauit. Fugiffe nihilomi- quppe nus eius fiue compilatorum potius dili- fi$1n gentiam Sedae placitum aliquod me- du moràbile vol opufcul IlI. capite eo , f vt quod inferiptum eft, quifque fuor pa- Contm timur manef, oftendi , vbi et. hercif- cundi. fiue : mifcellionis . alicuius- iudi- Viqua dlig e cium ex collatione ]. 54. $. 4. et 1. 124. de leg. IIL, itemque 1. xz. Dig. de Iis NI tamen duabm Yeij exftat Idem Imperator L j Quenti 1. ..5 mn pJO*pan ^1, 3. .C. de ind. vid, fufruhffe fe prae- ftie dipladien. dicat legis Iuliae Mifcellae ambiguita- l P IA' HW tes; Íed fortaffe. alio fenfu, quemad- u'*nwc frmïm inodum et captiofas fuftulit ftipulatio- Qfiis concilian. nes partis et pro parte interponi in ür n»llnïned 'reftitutione ex SC. PEgasraNo here- m a.hius q0 e ditatis folitas. obiter conferri Bacui Lf"l Ve n , ln. meretur elegantifüima de lege lulia up Cnnqne pf' Mifcella differt. $. 10. et Y1. Ceterum 2 de yMidir uuf quod de' mterpretatxone exercenda V d1x1mus, ad ius commune illud qui- 'H'»H&p " dem, h. e. de toto rerum genere ali- farum contra- v: raf, tOfes IV- quo "vniuerfe conflitui folitum perti- r»u net. . Vnde mirari fubit EckHARDVM intur veentem in fcholio ad. $. 32. rei declarandae 11 TCC pmrum ,cauffa et priuilegii duxifle rationem. d ipfe quxque Neque enim id resulam habet iuris, W emm etant - fed extra ius conredltur irrogaturue, "um de emell Qum ipfa iura, quae vocant, fineula- ! Utes al L -ria, vt refhtutloms mmorum, femi- rwerfi E narumque im probatae interceffionis ,.a [ rhcilos iure communi exermta funt, fingulari ; Oml' J; ffe nj quippeatque certa quadam rationecer- tis in cauffis perfomlue conftituta intro- [u p !'13 dlh p aliquod me dudaue. Ac licet iniquum non fuerit, I[ Il capite & fed vtile aequumue, eiufmodi aliquid Yil ! ;UUJ' T,a contra tenorem iuris conüantlamque tïl Cï he u ahquando vel conftitui, vel recipi vfu; l« liis od r alias enim eiufmodi.éxceptio ne iu- oï] . " ris quidem mereretur nomen; nec i Eg . D. i tamen trahi idem debet ad conífe- (0 an 1mperi quentias, i, e. ad alias cauífas perfo- 4 N N n -- Po 19 o gominatiq nafüc; , quam -'quarum habita ratione inteliguntu conftitutum fit 'yEI 'inïtmdu&ufn ius. jl ' b) Duritiei lägum temperandae ex- dunddo emplum dedi füpra $. 12. vide quoque l. 9. C. de legibus, | Plura, fi opus etfet, GnorI $U 'e Romanarum legum hiftoria, itém- fienty que e Principum conftitutionibus fu- mi poffent, fed e. g. vnam h. l. com- dicent hei memorare PogrELiAM legem iuuabit, tes di quae rigidam acerbamque illam e XII de fe&tione debitorum quamwis, vt cre- fcilice Gixi, dibile eft, víu haud vnquam obferua- tam, mitigarit, Quid praetores, quid ferpre item . iuriiconfulti tacito confeníu po- joo d i 1 puli hac in re praeftiterint, longum foret hoc loco vel re petere, vel vbe- duplic 1fius declararco ' 1t0r, diflind Á AXTIIT l probar fuent Säeþe etiam legis dubiae pofüit inter- qui j pretatio ex analogia iuris reped. . Tranf- flabili greffio huiufmodi ad fimilia. aut paralle- tüm?- üfmus eft, a) quo loci alicuius fenfus X et difficilioris, ex comparatione cum aliis, mihi j hco Y in quibus res tra&tatur eadem , fed pla- nius ac perfpicuitate maiore, declaratur, diiuj Dj aut analogia, quae proprie dicirur, b) qua ex generali iuris ratione do&rinarum- 149, | ig. que nexu quae nondum fatis Cefinita ÀBR nomi— 79 hibilt ratíone nominatimquc cönü-itutaffunt, 'tgnentur Utütn jus, intelligunturque. n perandae ey. .&) Locos fimiles fïue"palr*ïalleios con- l.ïidequoque iunélos origine et loco effe dicit Hvao à opis lt Gnorivs de ?ure belli et pacis II; 16, illoria, item- 7. Cum vero locorum inter fe conue- tutionibus fü. nientium fimilitudo vel in verbis infit m h. ] com- dicendique genere, vel in rebus ipfis, Z erem itabit, h. e. in fententia: duplicem interpre- e illam eXII tes. diuidunt parallelitmum . verborum ntjis, Vt cre- Ícilicet atque rverum. Quodque $. f. uam obfertit- dixi, grammaticae cum dialedtica in- terpretatione tantam intercedere con- tstores, quid confenlü po« iuncdionem, vt neutrá fine neutra tra- &ari recte intelligique poffit, idem de rint, longum , V vbe- duplici hoc valere parallelifmo arbi-. tror. 'ametfi enim, vt EcknaRDvs diftindionem illam parallelifmi et ipfe probans fatetur, in verbis fimilitudo fuerit aliqua, in re tamen ipía nulla: ofít ter- qui *poteris ex vno loco pro alterius »eïï. Tran(- ftabilienda fententia ducere argumen- tum? Parallelifmi vero exemplum et j parade ^ us fentus re, et verbis perfedi equidem videor mihi in fcholio c. ad $. f. adtuliffé e loco VrPriANr quodam in J. 57. Dig. l, (( pla- de iudiciis, eiufque lectionem vulgatam declarituf e binis aliis eiuflem Vr.PrANI locis diCiIW ! l. 29. de operis. libert. et 1. 17. $. 14. Dig. de iniur. adueríus P ET RVM ofirinamum- qs deinllà FABRvM, ipfo hominis errore ad- normi , iutus,- 80 iutus, defendiffe, Idem vero recte b) ( ftitutio Semeflr. lib. IL. c. 16. defendit Fro- eitord RENTINAM in l. $. Dig. de V. O., at 1v ; Oblzgatzonem ad. tempu.r commilti, pa« rallelifrmo vífus h. e. compendiis ora- tionis fimilibus, vt codicillorum ad. te- [ li Jftamentum. fa&orum ; iudicir dati ad exhibendim , datae in teftamento liber- ^l [ tatir ad annum alnfque, quibus e7..4, li Dig. de feruit. addiderim, feruitutem pfo iure non conftitui ad condztzonem. fi ? Parallelifmi denique ad interpretan- " dum commoditatem vel notae animad. || itemqu uerfionefque Drow. GorHorFREDI frag- li, qt menfis veterum oftendunt iubxe&ae, deeon quamuis eas naufeent critici recentio- res. Neque poenituerit ea de re adiffe f/ LasgirrvM $n vfu indicir pande&arum e collisentem certe exempla haud con- qh temnenda. Ac facilius enim erit de j loco cuiufdam iurifconfulti iudicium, t conferendis aliis eius locis, a T'Ri80- 0 NIANO difperfis, nofcendoque dicendi, lt uae vel maxi- uo vfus eft, genere. yil me res doähmmum HOMMEL!VM fau- Quibus . forem olim meum, VUV €y d*yloic, mo- quim librum Wücor ult, vt palzngenej&am ederet; juris ciuilis ftudiofis vnh(ï'mum , ac- Ten commodatumque et ad Lasrrriindi- terpæ cem et ad WiELiNGII zury"prudentzam quali -rz;/htutam. WS, | CUer b) 8t h Vero. fede b) Oppmtnne fuacurrunts 9. con- L iMl Lpdl FLO. ftitutionis T'anta de confirmatione Di- ]i de J j. 0 geftorum, fub cuius fim.m Imperator C0mit ?» l) pa ait IvsTiNIANVS: ndiis ort. jr Sed et'Divvs Hapn IANVS in com- u Wn ad te. pofitione Edi&i, et SC. , quod eam fin L/h M ad Jecutum 'eff , hoc apertiffime. defi- flamenió liber- miuit: vt jägubr' in- Edicto pofitum quibus e7. 4 non inuenitur, hoc ad eiur Tegu- u j;;w lt laf, eiufque conie(lurar et imita- '''' ondifionen, tumef po,[,zt noua mjlmere au&o- ],-rp n.l etan Vitaf. "animad. itemque $. t&. confli itutionis Dedzt n0- WEDEI dU« bir, quam Latinam fecit Cow T1vs, ï IU Ic 1e, de eommkm confirmatione: Ioc ipfum ecentig. quoque ait HapRiANvs: vt, fiquid 4 (le re arlilfe praetey id, quod iam ordinatum natdedarutm eft , emehewf' conuenteny eft eof , 2 haud coti qui in. iagiftratu. funt, ilud co- w de nari decidere, et remedium inmpo- nere fecundum eovum , «t fudicium, quae iam Is A To1B0- ordinata funt, canfcquentmm (imi- que dicendi, tationem . fiue poïlus Jimilitudi- nem ): g Xgl [n2X quxbus quidem . binis. locis eandem; 'iEDll M. du LU mó quam nos defimmmus, analogiam fig- nificari ; quin videat, effe putem ne- öf lhh minem. Neque illam .difficile ab in- mulri Q* dlfnm uere. extenfiua :'F ln ndl' terpretatione - qualibet fuerit: quaæ de fingulis legi- p,udem uf bus, cum illa fit de-iure legibus vnius gencns conflituto accipiendà. quam- uis D) 82 f) uis ih argumento ; S'qüod ita ducitur in quam Iu gh iguli legibus, caute procedendum, tutiffi- e ii mumgque fit a maiori ad minus argu- mentari, v. g. quod in cauffa locati i) dere, vfüm rei ex fua cuique indigentia re- uocare liceat, id multo magis in com- quum tatior. modato. licere per 7, 3. C. de locato, neque idcirco tamen legem dilatari. totis pà felligat Cumque iudicium etiam pra&icum ana- doris if logia dicatur: multa et iurifconfulto- rum -r'efponfa- et refcripta imperato- quider rum ex hoc manaíle fonte in cauffis operam dubii iuris:. videntur. -Exempla in Atq Nec aliunde vicariam noua 1 promtu funt. nl ilaam fucceffionem e fepulchro paren- tis iur quod dicitur .repraefentationis pum : illis X haufit IvsrIN1ANVs: neque enim menti iuris ciuilis illud repugnare vel T5 nX ex $. 2. L. x. de fuir et legit. heved. et efferit m l. 220. Dig. de V. S. intelligitur. Ex- digeni empla ad ius Romanum pertinentia ànm dabimus in obferuat.; cumi alii, qui fontilx hac de re commentati fint ; tanquam if loc KvrPisrvs, ex aliis et iam iuribus hod a fpppeditarint. : moti « tuiffe, XV Cde te & nn Cumque IvsriN IANEVM ius ex iuri- bus fit tum antiquis conflatum, tum no- illï&yp» füitul uis: temporum erunt varietate obferuata c tan- lfo,. nqtandac diljgcntfl:rp mum;iones a 4 quam debe/nl ; 83 1 dücitur jg quam progr e[ onés iuris et vmuerji, ) tdom, tutif et 7n fongulis partibus. b) 1 mmus u | cffa loca a) Interpretis cum hoc fit offen- indi irentia re dere, quas conftituto iure nouo- anti- gI$10 Com quum vel accéffiones nactum , vel mu- V. de lxafo, tationes Íit, vtraeque autem vel ex eem dilatiri totis partibus, vel e (ingulis cauffis in- pracicum aaa telhgantur facile eum patet oportere Türifconful iuris imbutum hiftoria effe, et ordine pï& 1mpera quidem chronologico ftudio eiufdem nte in cauffis operam dare. Exempli in Atque acceffio ad ius antxquum eft )de vicariam noua iuris conflitutio de re, . qua de nihil adhuc omnino cautum, Lon- Chro puren yraejentattortit gum eft commemorare leges, quae neque enim ilis XII tanquam primis vniuerfi iu- repugnare vel ris rudimentis ac fonti paullatlm ac- cefferint: (tot enim funt, vt in titulos zii, h hered, & 'lmtur I " digeri et ipíae poiïint) neque vero n ertmenm animus eft de reliquis iuris ciuilis cam alii qm fontibus, vtpote in vulgus notis hoc iü loco, differere : tamen , opinor , 1am umbus haud abs re fuerit, in medium huiuf modi dcceffionum exempla pauca pro- tuliffe, Ígitur.iam liberae reipubli- cae tcmpoubus conftrat et praetores, et iurifconfultos ius ciuile fuppletum us ex füfl interpretardo iffe. . Nam' vt 1llis re- m, tum no" Jiitutioner integri, exceptionerex aequi- e Obffl'ua tate, bonorum item poffeffioner, ita his j a t debentur auctoribus leaztzma patrono- [5] P d vumn. quam 84 valfun vum tutela , querela inofficiofi , füorum- que heredum-in teflamento infHtutio formus enajTat nece[faria. exheredatioues vtrique vero generi innumerae fam ovtiler, quam ptoque totis à n fa&hum. a&iionej. Quid? quod ipfi Princjpes non modo iurifconfültorum, PrAqu quorum confiliis vterentur, fententias aibulg in conftitutionibus fuis adprobarunt ; fequid vide l. 3. de hi; quae in teflamento del. tht l. 17: Dig. de, iure patron. ; fed euerfo py üff etiam Praetorum regno tamen poft Qug de horum inuenta dilatarunt pa&i; v. o 9. ]u$ RG breuai quibufdam ciuile robur, quo' et ad a&Honem illa prodeffent , addendo et me 2b ihe W reftitutionem integri bonorumque po[- feffionem. concedendo extra* ordinem. V, ] Porro cum SC. TegTvLLIANO atque HIO à OnrnHrriANO mutua quaedam matris mation atque liberorum fucceffio fuiffet intro- Sed duécta, conftitutione item À NAsTAS1I pett el fratribus emancipati ius datum fucce- 1nt, q dendi ac inteftato: : IveriN1ANvs hoc TT ofterius et propagauit ad eorum li- heredi eros ]. 15.. C. de legit. hev. et colla- Qum f teralibus liberalius etiam profpexit XlLv nou. 118. c. 3, et ipía ea nouella, vbi Cicrn ius. cognaticum agnatico exaequatum *S;'&S | eft, fucceffionem füperuacuam. reddi- ! d ; dit ex iftis ipfis 5C. Tütlis ' Mutationem fubiit ius antiquum in IBi fingulis quidem' cauffis fingularum le- prief gum vel abrogatione, vel derogatione; hd ïel, 85 Lzoj h()il vel furrogatione , vel obrogatzone, quas 10 h 0 inffrtutio formas recenfui progr. inícripto, ratio Iqu VerQ enayrandae hifloriae 1uvis Rom. deícri- l l Wf Quam ptoque typis inferto J/ol. r. opufc.; in mJ qLOd xpfl totis autem partibus Jege Ivr1A Pa- LLUH JlïOfum, PrAque, perpetuo EKdi&o, confütutio- itur, fententiqs nibufque Principum multis. Denique adproburon nequid dicam de VALENTINIANI III eflatento de conjhtutzm»e, quam illorum facile tem- . fed euero porum excufare pofïït barbaries, ne- 0 fumen pof qug de ipforum conatibus barbarorum - nt padir V. 9. ius RoMmAwvM ad fiatum- publicum t quo' et al breuiariir f(üis adcommodandi , mini- addendo e me ab hoc loco alienae funt ingentes orugue p9 iflae iuris omnis , quae füb IvsriNrA- xtra: ordimet. N0, DasrL10 MacEnowsz eiufque LLIANO dque filio ac nepote fa&ae funt tranftor- madam Inattis maüones 0n TC 1nt Sed chronologici ftudii exempla AsasTASII peti etiam ex illa iuris dodtrina of- fücce- ; datum fint, quae eft dc feruitutibur v. g., de TINIANVS hoC iure adcrefcendi, de beneficiir denique d eorum [i- heredis in fauorem. conceffir. Velut her. et collt cum feruitus res incorporalis e lege m roper XII vfücapi non póffet , 1ur1fcon£ulü. , nouell, vl CicERONiS aequales fi&am quandám eius poffeffionem introduxerant ad ius o exieqpatt xycpam. 1001 illud adquirendum fed .iillis obicem rurfus pofuit lex S-&1BoNrA , - lata fub s antiquum ! - TrisERIO0; deinceps autem Praetor (maularum z praefcriptionem eiufdem iuris adqvi- M()(fa Onei . rendi admifit extraordinariam, qua 2 e 3 ERE 96 dem V de amtl 1ro. Dig. fi feruit. vind. , quo iura d vfi 1ure RoMawvi1 funt , donec ordma- fobuen riam eandem faceret praefgrlptwnem tio O IvsriNiANVS praeter longi temporis rentur. lapfum et titulum et, hoc deficiente, longiffimum tempus exigendo. Cum quam 1 1i jus porro adcreífcendi ohm noh nifi vtiliud in legato vindicattonis locum habuif- fet, e lege vero PariA pars deficien- progi dul d tis, h, e. eius, qui adqulrere partem RARDI fuam vel. nollet, vel non poffet, fieret iürs C caduca : reftituit illud quidem Ivsri- NrANVs fuüblata lege caducaria, ita ta- fïluu Ms men, vt inter verbis coniunttos idem ceffare videretur. Cum denique is, $ a^ logito qui teftamentum feciffet, propter ad- Chron eundae hereditatis periculum heredi C. dierum fpatium concedere ad deh- turi/ti Itudio berandum confueuiffet , itaque, nifi creuiffet, exheredare: huius exemplo cretionis ius Praetor introduxit deli- berandz - Quodfi praegreffa: delibera- tione adiffet hereditatem, etfi minus lc leres TUn, non foluendo ea effet, ad Onma fubeunda fua voluntate obf'trläus reftitui non fu. eorum» poterat nifi ex cauffa aetatis, in inte- düt p ofo grum. HADRIANVSs tamen Imperator Tum, D) f cuipiam ob erande aes alienum poftea wnc) It demum emerocns reftitutionem hanc indulfiffe fcr:bxtu Inulas rur: Quod prlmle- rlbus olim gium deinceps i in beneficmm iuris mi- litare conuertit Go RDIANVS. "TA 1tutum, Y dem D 87 / dem vero vas»'rl N'IANVS l. vit. C de il titd, quy Onec ording. iuve delib. omnibus omnino heredibus fuübuenit ita, vt confedto illi inuenta- elriptionem Ingi femporis rio non vltra vires hereditatis tene- ( deüciente, rentur. Conferri meretur amoena;, pendo. Cum quam Hrwnicvs BRENcMaNvs de le- olim noa nifi gum infcript. $. 27. vocat, adionum locum habuif* vtilium filiofamilias dari folitarum pars deficien- progreffio. Itaque perill. 4 RAMpoHR Yirere partem diff. de limitum praefcr. nec non EvE- RARDI OrroNuis progrefliones cuiufque polet, feret uidem Iysrr- iuris diligenter notantis comment. ad Inftitutioner. Exítat denique GEona1r qcariay 1f2 fd« nondos dem MrzizsrEnR: JC. Goettingenfis Cel. vüy | denique 15, &t deyloi; progr. de fludio surir chrono- logico, cui et HAuNrr oratio de víu . propter ad- cufum heredi chronologiae ad calcem WiErLiNGIt dere 2d deli- jurifpr. vefHitutae fubieda iuferuire itaque, nil ftudio pofïït yius exempip 2 roduxit dell XVI : eff delibera- | Ac leges funt, quas dicunt Digefto- , etft minus rum,. non proprie, fed iurifconfulto- x (übennda veffitoi n0n rum, eorumque fiue fe&ae alicui 2u715,) aut philofophiae adeo SroicAE addido- tafis 1n infe- rum, b) fiue mifcellionum. aut. eclectico- jenum pofïea rum c) fententiae commentationefque ad gionem fmt fingulas iuris partes, d) quae non nifi mo- d p* ribus olim receptae (AvGVsTrI. enim in- jprm juri mlfï re refpondentium fen- 1 Qitqtum, vtï de iu. ten- ( EaA -- [ 88 ie'htiae pro lyläg.:i-bäs eü"enf, fub TrsERIO i mgi BEONEI demum, nec vlta HADRIANI tempora viguit e ;iague |VSTINIANEAE taien legifla- g tioni adrogatae in vim iuris tranfie- vtriai runt; f) idemque de Praetorum edi&is dlicat Y dicendum ante, quam HADRIANVS ea uii, 1 in legum * d M quoddam redigi corpus iuf- fieret. fiflet. ) .. ) Sedam dici conftat a feqrzfænclo*,; Bw quod. ei addicti qui funt ,. vnius. fere Jungi íolent magiftrri placita fequi atque ad- futin ! dnngl. uerfus alios defendere, Originem au- tem S5ecdae inter iurifconfültos Roma- Tuptae nos PowroNivs a duobus illis fümmae quem fub Avavsro audoritatis viris repetit ïac'xaq AwTisSTi0 LagEONE atque ATk10 Ca- UE PITONE $. 47..4. 2. Dig. de orig. iur. ( a De cauffis huius diffidii non conuenit d Ti inter eruditos. v. Dacuir hiflor. iuyr. Ten T Ill, 1, 7. et HowwELi diff, de prin. ufhun cipali cauffa diffenfion. inter Labeonem bur ] et Capitonem. Nec vna tamen cauffa ingem fuit, fed varia ac multiplex, vt recte n exiftimat BAcuivs, inter homines vt- praet pote diffimiles ingenio, ftudiis, mori- bus, praeterea aemulatione quadam: mgn ; ff ljx, [ ) diflradtos atque odio. Neque enim t de iure tantam, fed etiam de repu- blica inter fe diflederunt. — Nam at foet quod ad. ius. Powrouivs ícribit Arx- a & d 1VM CAPITON EMT— zj';vz'vhi.:cj, quae ei tradit lten l g n $9 U Trornm, ü magdhu fmjfent ; perfeueraffe , LA« & Dorq BEONEM contra ingenii bonitate fidu- Q Jegrf| ciaque do&rinae innouare plurima coe- ts ['L.mf]n qiffe : quod ad rempublicam , idem TU ecdis vtriufque contrarium ftudium his in: dicat verbis: ex hir ArE1vs Conful DRANVS &2 fuit, Lango noluit, cum. offerretur ei VOTDUS fUl ab Avavsro confulatus, guo fuffectus fieret (ingeniofe, at tamen perperam t a fequen, BVNKERSHOFKIVS in praetermi[f. . ad , Vnits fere Pompon. fubftituit' fufpe&us ) .honorem Qul afque ad ufcipere; apertius autem T'Ac1Tvs L Wnem que "Annal, 11 I, 7;. LABEONEM ait incor- fültos Aoma- vuptae libertatir virum fuiffe (fed, lts fommae quem, vt GELLII quoque verba. mea viris repebit faciam ((e libri XIIL. No& vittic, t. irgio CA I2. ) Zzberta.r quaedam nimia atque ve- i£ 0T g uT, cor; agitaret vfque eo, vt D. Augujio non conuenit iam rempublicam obtinente, vratum ta- p fufor, tf anen nihil penfumque haberet , nifi quod àf d j iuftum | fant&tumque effe in antzquztatz- lolane bus Romanis legiffet; ). AÀrEix contra famen Cá ingenium dominautibus magis proba- ex, vt rede tum : hinc Labeoni ex iniuria , quod homifes Y praeturam intra. fletiffet , commendatio- js, fmord nem , huic quod confulatum adeptus quadam effet, odium ex inuidia ortum e[fe. At- 'VJL enim que ex his quaü eminibus redte iudi- cat laudatus Dácnrvs diffenfionum tot X jm de repu- Nm foetus taritarumque . exftitiffe;: nam ufif (cibit ÀT et dzfczpult vtriufque diffenfioner , vt idem ait Pow PoNivs, auxerunt; ita "II j qul- * 1 as go FREDO qui;d;am(," vt diuerfarum quoque fami- cuille, liarum - nominibus diftinguerentur. D pofuit Sed in his quidem nominibus vnice íequor PoMPouivM. 4Nam etfi Ba- cuivs, haud improbabili ratione Sagi- Ms C NIANORVM nomen a Miassvnio illo, ( dit ífummae audoritatis homine, (cuius quippe etiam rübricas PERsrvs cum legibus compararit, ad quas adeo com- mentati non pauci fint) profecum Masyntvs ftatuit aut renouatum fuüb Corkrro S4- Sub CA BINO: ea famen ratio non me cogit, eam vt fententiam deferam, quam in Casstvs ] excurfu ad Gelliun II1I. memini me i qu ( roponere. Hoc,enim teneo, fi a Assvmio0 CaprroNrs difcipulo Sedta Cognivs - fuum traxiffet nomen , fuiffet procul dubio et a NEenva, LasEoNirs fuccef- à quoas fore, qui plurimum poffet apud T1- NY BERIVM , pars altera nominata, Ac planiffima profedo funt Pow PoNwir Puiseys Da LBVRNVS verba , quibus reer totum confici poffe negotium , fucceffiffe INgnvaE Pno- Twci cVLvM eodem tempore, quo Mas- Ia svnrio CassrvM LoNGiNvM. Zf- u a que horum, inquit PoM row1vs, Se- fynty &ariü appelati funt PmocvwzrANI et Nerit CassraNr, quae prior appellatio eft. polst Sequuta eft altera PEGAstiANORVM et do & SaniNIANORVM a Prcaso Pnocvr:, AC et Cozti10 SAB1NO, Casstr fuccef- piteft fore. Quod idem Iacoso Goruo- NE d FRE- v 9r oque fami FREDO m man. Z'IM*'U , 23. video pla- l lerentur, cuiffe, qui et feriem Se&drmrum pro- IDIDUS vnice pofult hulufmodx . f f B Sub Avavs*ro tatioDe 34 BI ATEIVS CapiTo — ANTiSTIVS LABEO 19&30Mm DIne, Ug Orini difcipulus. difcipulus TnEBATI (et ipfius quoque ERSIVS Cüm / OF!LII) $ 060 COm- '016(' tum Sub TIBERID )C 0El ULL 10 SA MasvRIVS SABINVS — Nrnva pater. n fe C(mt .Sub Caro 1temque CLAVDIO et NERONE m, quam m Gracagued PRocvrLvs Cassivs LoxaiNvs, memm tme .a quo Cass1AN1I vnde PaocvrrANI (eneo, a Sub VESPASIANIS [cipul lo O Corrivs SABINVS yumese "INERVA fihus ff procul a quo SABINIANI et PEcAsvs, vnde mls füccef- PEGAS1ANI ^E apud Tr C Sub T RAIANO, HADRIANO, ANTONINO Pm miaud 1. ?OVP'WH Pniscvs lavoLeNvs — CkrLsvs pater ALBVRNVS VALENS. —— - Czzsvs filius confti poffe p Pmscvs INERATIVS þRhE RO 'IvscrANvS Ivr: ANVS. QuO i AS llw,*v! A' Cur autem CaEct L 1vs ifte fiue per QXIVSy fyncopen CarLrvs aucoritate pol. goruaNt d luerit tanta, Sectae vt nomen dare poftet , nemo admirabitur, qui mo- n)JHa Ü el S[ANORT v t do fidem PowPoNio PrurwNio et 'Taciro habere velit ahquam ; ,CÓ- 0 PROCW) ssl f"C*e gitetque et eius confulatui ab Or&o- NE de(hnam ne victorem quidem Vi- FRE TEL- &- )'1 / TELLIVM interceffife, et maximum I]0 r eundem rerüum fub V EgsPASIANIS hos be momentum £fuilfe, conf. Mascovivs terp«€1 Qi$, Q de fettir Sabinian. et Procul, II, 3. 1. rerum Atque haec de Sectarum et origine et nominibus: iam de i 1p£a plaatnwm iuícun ho d difcrepantia agendum - videndumque eft, poflitue illa in fummam aliquam Atque ftormn aut àd pauca (altim certaque capita xedigi? Ac Bacnrvs: 'quidem diffen- Àtau fionum fummam hanc ait fuiffe, vt.et ] 20 e libr Lango etab eo profecti omnes aequi- tatem naturae fequerentur, cum con- DP tra fcriptum fummumque ius fppdta- perhi rent defenderentque CaPiTo cum hb'! Sedaris, quo etiam fa&dum effe, vt hv vel aliarum. fcholdrum vel eius tem- Teltni poris, quo Setae ftudium refrixiffet , [ omn aucores in notis ad illos fuis excepno- nes ex aequitata, ex fententia, eX VO- merat luntate denique reperirent. pmfer- EORV! rentque. . Sed ipfe a fe hac in re dif- NON fentientem excitet HowmMELiIvM de Quae. s cauffa principali diffenf. inter Labeon. et Capit., nec me, quamquam illius quoi hominis quae fünt, ea faciam plurimi, mit in hac cauffa habc:t fibi affentientem. ïonu EckHARpvs vero quatuor diffenfio- lr nurm inter iurifconfultos fumma velut of capita conftituit. PRocvLIANORVM ait altp plerümque nouas effe fententias, af NIA SABINIANIS fere antxqua probatas : illos Oen por- - 93 tm d ^ ximum þofro J'Verbcirum fübtilitati irnihaerere, ESPASLAN 18 f hos benigniorem rigori praezerre in- L ïASCOVIy terpretationem ; illos opinionem ma- ïüii 4 Il ij .)'u gis, quam fubftantiam , hos naturam um et urigine rerum intueri; illos denique iuris cu- JJ 'phcäïcrum iufcunque rationem inueftigare folere, ViGenqu j nna xki-'.w hos de rationibus laboráre parum. m dliqum Atque haec fingula capita locis Dige- Ttique cipità florum fibi poffe vifüs eft confirmare. üdem diflen At cum pofcremo,arg'umämo excitarit E foiff, vt et l 2o0. Dig. de legibur, promta quae omfies degi- e libro 55. Digeftorum lvr:awi eft, ir, um gf quippe quem SABINTANVM fuiífe je ips fpett- erhibent, "non omnium, quae a maio- APLTO CHf Vibur tradita fint, veddi rationem pof- u av'v n ele, vt fe, valde miratus füm , 'cur eum non vel ers fetm- retinuerit etiam locus proxime fequens n refrixilet, l.21. eiufd. tit., vbi N ERAT1vS, qui (s exceptit- omüium confenfu PaocvriAN :5 adnu- enfía, eX V0 meratur , et ideo , inquit, RATIONES p pror EORVM, quae confHtuuntur, 1NQV1RI :.X nm LJ(' NON OQPORTET: alioqui multa ex hir, i ; LIVM de quae certa funt , fubuertüntur. Nonne is IVLIANVM potius illufirat, quam yiey Lahtof. iquam 113&11)5 quod contrarium effet e Seda pro- áam plürit mit fua? Quamobrem huius vnius fortuna loci alacrem reddidit me ce- vfenfientem. " difenfio- terorum quoque, quos excitauit, cur- iofius inueftigandorum. PRocvrraNos (ommod Veh'l.f ait placuiffe fibi nouis fententiis, SAnr- D 3'0!2.'; Mdl of fe iv nüiS; NIANOSin antiquisfubftififfe. Primum 1g. gxemplum adfert e 1. 27. $. 2ar. D ;:obaïaa ! 0? j a 1 " 94 a, montiu ad —legem Aquil;.h, vbi ih cau&ï'a, fi'quisx pec fai nummos v. g. de manu alicui excutfe- perfona rit VLPIANVS commemorat SABI- NVM damni iniuriae actionéem tum ad- nem, | tantum mittere, cum nummi ifa periffent, ne ad alium peruenirent; ím peruenif. 4 die: qui fc fent, furti ope confilioue facti agen- dum; (fcilicet, vt curatius ipfe ]. 52. otteri ceftie $. 13. Dig. de furtis, fi ideo exculfe- rit, vt alius tolleret, ifqué re vera qhtatis fuftuliffet , alias enim in factum effe adquis actionem) :dque et antiquir placuiffe. Vtrüm et. & ÀAt quinam ifti antiqui fiue veteres ? Procul dubio SkRv1vs, Orrrtvs, occidil fardat 'TnEBAT1vS aliique , Sedas qui aetate antecederent, quorum in fententiis E vel d vel comparandis , vel componeridis, punita vel felizendis non folum fectarii ela- cile de borarent, fed et iuniores iurifconfulti, Num forte Lanrxo in alia iuit omnia? lere t Hoc quidem non prodit VrPrANVSs. fatis | Alterum exemplum exftat e 7. sr. fiam, Dig. ad legem 4quil, vbi Ivria- fionen mun : N vs refpondet, qui vulnus feruo leti- ferum inflixiffet, eum lege AQvi- tem d LIiA non minus feneri, quam qui ex Q interuallo percuffiffet , vt maturius non ( ille vita difcederet, h. e, ictu fuo eum « P conféciffet : confentaneum id autem Cvf effe auctoritati veterum, feruo a duo- ABE bus vulnerato ita, vt non adpareret, qui cuius is ictu periffet, vtrumque exifti- a ï[- Iman- " 95 ) gauiïa, fiqtis mantium teneri damni iniuria dati; lCU excoffe. nec tamen damni huius in vtriüíque Wemorat Sapt. perfona eatüdem fa&tum iri aeftimatio- 100éti füm ad- nem, fed eum, qui prior vulneraffet, à perifent, ne tantum quanti homo diebus 365 inde n percenif. a die vulneris repetitis plurimi fuerit, qui pofterior, quanti venire plurimi Jué madi ipen- tits ipfe ]. 52 potuerit anno proximo; quo vità de- - jdeo excuffe. ceffiflet, fimul etiam pretium here- ifque te ver ditatis, quàm dominus per feruum in fater effe adquirere . potuiffet , praefüturum ; quit placupe, vtrumque enim et diuerío tempore, flue veteres ? et ex cauífa diuerfa illum intelligi occidiffe. quam fententiam fiquis ab- NU JITUER - l us Qu ietate furdam diceret, multo; inquit; dici in fententiis tur abfürdius, vel neutrum eorum, vel alterutrum teneri, cum nec im- componendis, n fedharii ela- punita debeant effe maleficia, nec fa- cile definiri poffit, vter illorum potius ; jurilconfülti ? iuit omria: lege teneatur. , Àtque his ita difpu- tatis. pulcherrimam | fübiicit . fenten- UE oxfut & 4 L. tiam, multa iure ciuili e[fe contra va- vbi Iv1tt tionem difputandi pro vtilitate com- qmuni recepta, plane. vt poeta vtita- us feruo lat Ket e AQVI' tem dixerit ;u/?7 prope matrem effe et aequi; plurimiíque id, fi opus effet, gm qui e vt mátürius non fectariorum, fed hercifcundorum idu fuo eum et Principum quoque pronunciatis confirmari poffit. Quid autem hic EU fonyo à O0* LaBro? quid PnRocvrtvs Praasvsue? Equidem nolim cum Warcnro e $. 2. p d p t t l jr. illis vindicare id, quod exem- frdte pl ^ ag U 9ó L - oA D pli tantum ca.üiTä IvriaANvS, in con- J GQ trarium fanquam xac' & g! [ J Qoróv difpu- 3 ferüm taturus adtulit , cum . plures trábem quis & bet i alienam, quàáim finguli ferre non pof- 3$ fent, füflülerint, neminem eorum penter vifum farti teneri eo, quod neiminem verüm fit eam fuftuliffe: liquet enim teneri A filim. omnes; nec LaABEONEM credibile eft eiujien fere;- ne per fomnium quidem íécus cogi- táffe. Tértium petitum iuit e 1. 6. Dig. 'porcïl* de condi&, ob turp., vbi Sagixvs per- QVL | petuo dicitur probaffe veterura fen- li d tentiam, quod ex iniufla cauffa apud Joriit, aliquem fit, id ei condici po[ffe. .Obi- éiffe di ter hie monéo, diferte hoc loco mert- vaide 4 ] tionem fieri conditlionir ob. iniuftam VU Lctti tauffam, quam HErNEccivs aliique male cum illa ob turpem cauffam con- fentent fundunt. Ceterum cum CErLsvs quo- ümiqui que, PRocvLraNenvM in fcholam qui qud i adícriptus eifet, fententiam illam ad- fnam j - probarit: ecquodnam fingulare inde iHC Fn ac SABINIANIs effingi propriumn po- - pitQu teff? Neque aliter iudicandum de timim quarto exemplo cenífeo, cum Cassrirx odf veterümque opinio ex L 31. Dig. ad 151 leg. Falcid. profertur in medium talis, ürihfhþ quam nec PouPonivs atque is quidem [ km ) fententias diuidere ífolitus in dubium N vocet. Eiufdlem modi quintum eft tion, promtum- illud e 1. 3, $. 18.. Dig. de eellior placuit femm adq. vel amitt. -ïïoJ[T. etenim PAvr- » " E 97 H inv Qn. d - PAviio fententio-Sanrwr; Cadsii ve: 779 Cifou. & terumque ante, quàm depofitum ali- ,..fo $5 (rioem quis contrectet, licet animum eius ha. ii Don pf beat inficiandi, non definere depo- T MIDém] eorum nentem poffidere. Quid ParriNiANO villi 1-.'&:1*9 V mverüm — vifum ea de re fit, NERvAM quoque L enim teneri —— d filiüm in partes fuas trahenti pr. 1. ,7. 1 Credibue e h eiufdem tit., non eft huius loci anqui- i m 1 lécus cogi- rere: certe PRocviiANVs is non fuit: w' el£. lig. poteít etiam Nznva filius, ficüt Pno- | QABINVS w cvLvs ]. 6o. de adquir, vel omitt. heved, 7afar! v iV im fef- l. 1. de cond. couffa data l. 24. Dig. de f apid Jeruit. praediov, uj ; L L ic., a LagkoNx fe- J. ( bi- Ciffe diuortium, Nec fextum denique 9(. ] X0 met- vaide àd rem videtur pertinere, quod r 0. inifran e l. 12. Dig. de au&orit. tutor, (umfit cervs aliique Ec&kHaRbvs, ipfe vbi MARCELLVS g cau[am cor- " fenteotiam IvriaNr probatam eandem. | Cersys que. antiquioribus ormnibus confirmat, id 1 iL 4 ho lum qui quod iudicio fümmi Cviacrir veriffi- am illom ad- inam ilam effe argumento. eft, cum 1 lire inde ille plerumque ab ÍIvrrawo diffideat, Ong propriom po« fivatque aculeum , vbi vel paruam licndom d rimam offendat praeteritam; | Quin et cum CAsSIH dodiffimus SEGERvs, quem.egotnet ef g. Dip. « LirsrAEg amicum habui, et inde di- medim al flractus noii. minus füim expertus fide- lem, ManRcErLvM hunc in PRocvriA- yge is quide U in dl]bium NORVM numerum refert, licet nec ra- uinum * tiones defuerint Cl. T'ypEMANo;- mif- cellionibus eundem adfcribenti, prae- i Dig & a fertim cum AwroNiNi Pir, qua is im placwt Qs DA v — d Em 28 - floruit aetate, Se&arummüüdiufm fere Neque ! deferbuiffet. mue dix lam vt progre diarkad id, quod do de&e Nobis Eckuánpvs diffenfionum caput ponit Ífecundum , PnocvLiANos verborum contulto fubtilitati ftuduiffe, ius humanius am- Quem ! ' plexos SasiNiANos effe: de $. 2. 1. $2. et fidi Dig. ad leg. Zquil; quam ille huc felligo € aot Cod tranífert, equidem expofui paullo an- te; itemque de ]. 20. Dig. de reb. pïnbus. .cred. füpra definitum eft. $, 11. Ne- phicus. que illum iuuat ], 13. Dig. de liber. et affeqi . poflum., lvi1aNvs vbi hereditarium dem hà affem ratione plane Evcurpga in qii d . . feptem diuifit partes; (qua de re ve- Cujum / lim. conferas , quod capite 4 vitae Ya volt ScAEVOLAE dixi pag. 57 et 58. Vol. 1. us elez opufcul.); etin toto loco tantum abeft, Oi pa vt SABINIANVM egerit, vt CErso po- li, qu tius PRocvrraNo detulerit teftimo- l, a nium, Reftat J. 91. $.3. Dig. deV. O., debaat, r 'vbi eundem CxrsvM in partes vocat prudent PavrLvs, in quaeflionibus de aequo et TILIAM bono dicentem /faepe fub au&oritate que pro iurit fcientiae perniciofe errari; cum- l rec que in eadem fententia fuiffe perhi- locm ) beat IvL1IANVM , quodnam eo loco Wi et diffidium EckHanpvs fibi videre vifus COtra fit iurifconfultorum, aut quantumcun- defï, f que Se&ae argumentum , equidem fa- üm ) -teor me neícire. v. Cv1aActvM ad /. 1. [/75 m ( l Qe itemque ad 7 8. Dig. de tranfattio qud, N 99 n frudium fere Neque vero WALCHIVS ,*'quod inge. x nue dixerim , in EckHaRpo illuflran- i id, qu] do dcefendendoue fatiffecerit nobis, m Cipuf ponit X0$ verborüm Nobis autem? immo , quicquid iurif- coníultorum haud naris obeíae eft, Durianits m« : d 1n, Quem locum velit effe 7. 22. de iuris et fatli ignorantia, equidem non in- m ille huc tellgo eum ; neque aut Digeftorum ofai paullo an- aut Codicis ille titulus tot conftet ca- . Dig. de rdl ?ft gl ].Io Ne' pitibus, ^ Eft ergo forte error typogra- phicus. Sed ne diuinando quidem li, de lr t hereditarium affequi poffüm , quid fibi velint eiuf- dem haec, PRacvriaANos omne id, NCLIDEA D quod. effet incertum , a-iure ciuili ex- (qui üe 16 ve- clufum voluiffe. Fortaffe NEgRATIVM pite 4 Uitat ita voluit intelligi ]. 2. eiufd. tit., cu- 7 et 58. VO] L ius elegantiffima fane eft fententia: zm y tantum abelt omni parte errorem in iure non eodent vt Cguso po- loco, quo fa&i ignorantiam haberi de- yerit teflumo- bere, cum ius finitum et poffit effe, et Dis à). V, debeat , fa&i interpretatio plerumque et . partes Vocat prudentiffimor fallat. Plane vt Qvix- y: d aequo d TILIANVS' patere, ait, ius, et vnicui- j au&oritate que propofitum, at fadtorum rationem errari; u- effe reconditam. Sed vt w« ev 7raoód fuife perli- locum NrnaT1: declarem : ignorantia jnam &0 1000 fadi et prodeft, et damno liberat: ; videre vilus contra iuris error non folum non pro- vantumcut deft, fed nocet quoque. Etenim fa- d« ! equidem L Qum ignorans et iuftam et manife- M * ftam excufationem habet propterea quod , vt ait NrnaTIVs, fadi inter- , n-anfaf*g;'; P pre- ioo pretatio pk'arum/que et prtïd&ütifïi&xum yIANIS üünus quemque fallit,, Etenim fi 1s, qui fcit, princip quid fadum fit, quidue praecefferit, terum 'coniedione interpretationeque faepe - fua affequi non poteft, quo animo id Iw'ï;m factum, qvuid ihde fecutum, fecutu- fum, 1 tale fl rumue poftea fit: multó magis ipfum fadum qui ignorat, cum diuinare (elére, fimen - illud non poffit, quantumcunque pol- .Contra Qie, P leat prudentia, decipietur. iuris ignorantia nullam meretur ex- fra n conting cufationem , propterea quod fcire le- ges iuübentur omnes, quippe quae fatem 1 ideo pofitae omnibus funt, vt eis par- fanquat Cüülis - eant, faciuntque contra legem ipía fua ignorantia, in primis peritiorum, Wur; i felür fi eorum copia fit, vt apud RomaNos, quibus et gratis dari refponía fole- fode m bant , neeligendo confultationem. oftende Fada praeterea varia fuünt et innu- Quem « mera , infinita: ius contra certum fini- prorfus tumque, h. e. prudentioribus quidem pertine cognitum atque perfpeftum effe de- cenfüm bet. /Ac licet Sectae ius ciuile valde tfury, a incertum reddiderint: tamen mederi n l dfhuic vitio HApnrANvs voluit. conden- didum do Edido, quod perpetua quaedam güue iurifdictionis effet formula. Quodfi m r VU M NEeRATIVS cum maioribus fuis, vt d ba Warcnuivs exiftimat, ius ciuile cer- tü i tum effe voluit: minime hoc illorum | « Cæ confilium reprehendi meretur. SABr- l Veerp NIAO 4 L t raaaRi IOX ,ruden tifimum NIANIS Vero ius mcertum placuiffe eo 11 1$, Qui iCIt minus probabile eft, quo ftenacius . "'aw'*cvlt principes illius famx!ne fententiis ve- nn ue þnpe terum receptis inhaererent. Quodfi Quo animo id NxnarTI0 finitum idem eft, qvnoai cer- Mhmv &wt TCCLL ls xuS tum , ficut prüfc&o eft : ) magis ipfom tale Ratuit in ciuitate wnfätïumm ef] Um Gl debere, neque pugpat cum aliis: nec : tamen argumentum inde dUCäïUI re- ümcunque pol etuf, Contra &e, PROCVL[ANOS PEGASIANos,que in- ] merefur exe tra anguftos iuris conflituti fines fefe quod Ícire continuiffe,ita vt minus curarentaequi. tatem natmae, infinita quae eft, et quppe quie BH Y b PZI" tanquam immenfus campus.ad iuris lerem lpfa ciuilis velut quendam angulum refer- tur; immo contrarium, fi opus vide- I5 P ritorum, fetur efle , pud RoMANOS, nec BACHIO fententiae re.ponfa fole fuae ratio conüxflnet exemplis facile uitationem, oftenderem. L D 26 Dza de legat. 1I, t et innüe uem excitat praetereo ; cum mhxl prorfus in. fe habeat , j certum Dini« ad rem quod- pertinere videatur. Tandem in hunc Of DL;C qu dem fnm Q"e e cenfum .venire cenfet 1. 39. Dig. de s quile valde vfurp. et vfuc., vbi LABzOo furtum, (nón fur, quod obiter) .cum a ferendo amen medet didum :üt oluit conoen non nifi earum, rerum quae auferm et de vno loco in álte- atui ( daegarn rum moueri poflint, fieri decernat, mulá, (uodi Sed locum eualuens valde eum -mira- 2 ribus fuis, V tus fum excitari , cumxnan LasBEoNIS, Ü ciu i Íed Carr fit, qui ipfe ibi abolitam dicit e hoc ilorum veterum h. e, Masvni SABINI eum- du 9F 1à que * 102 ] 1 mam d que fequehtium fententiam , furtum etiam fundi fieri lociue poffe Neque fique pei*iton enim LasgBEo, vt SERvivs, furtum a ferendo, auferendo, (, dz9 «& qQspar (lione € tionum Graecorum, fed a furuo deriuat , id eft, nigro, quia clam et in obícuro cuam r plerümque etiam node fiat, 1 :. Dig. fj de furt. $. 2. Inftit. de obligat. quae ex gllO'» VU p d | del. Magis etiam illüd miratus fuüm, indidem conftlare WarcuivM putare , lu | LaBEONEM cum fuis verborum fuiffe fanquam originibus | exquirendis delectatos : Tum. [ pellens: cum tamen ipie Saziwvs fecundum cit.. 1. 1, Dig. de furt, a fraude fortum vatione idum exiftimauerit. ^ Quid | ergo ? diume EU Equidem licet id haud cuncaanter lar- giar, LamgoN: cum SEnVrO in eo defaiti minatit conueniffe, vt furtum rei non fit nifi mobilis, cum deiiciamur de poffeffione Mi rerum foli, contra res mobilis eripi NOS ple alieui dicatur per raptum , vnde ra- fionis, ptorem non minus proprie furem im- fionem probum Ivv1ANvs appel'at propter au- fiime D! daciam fcilicet:, neque tamen Laszo- TUBNIN NEM, hominem eruditiffimum, in ver« Mij ! ho borum proprietate feruanda fuiffe am- Q6 & bitiofum: quo idem modo commemo- N rel ratus GxLL1i0 eft plerofque iuris la- RVL queos foluiffe, No&. Zttic. .X. 3. con- Yel g ftat denique iurifconfultos plerofque ]retiug omnes, etiam a partium ftudio plane maxi- Celdi. T a'ligepos? ve,;botum yropgictatis mam N i - 103 fium, fortum mam duXiiï*c; rationein.' Nlecjiþfe,dc- ple : Neqüe nique IvsriNtzANvs Imp. curam iurif- Vs, fürtum 1 peritorum etiam in fyllabarum diftinz étione coniunctionumque .ac raepofi- am & (igin t derivat, id tionum proprietate tanquam fuperua- et in obfcuro: cuam relicit 7 4. C. de Verb. et rer. fat, 1. Dig. fignif., fed iubet exemplo interdidi Bligat, quae x quod vi aut. clam coniundionem aut miratüs fum, pro et in legatis ita accipi, vt copu« 'RIVN putare, latiua fit. magifque. zagad iaC su£uc , rborum fulfe fanquam , vt ait, primam perfona. ; delechtos: rum inducens, fecundam non re- vis fecundum, pellens; idque perfonarum habita ratione , non etiam rerum alicui f.mude fortum uid. ergo? difjundiue relidirum contra&cuumue ita initorum-; in his enim veterum condpnter lat gRvIO n & definitiones feruari. decifione ifta, no- minatim | cquét. — Quod autem ex vj gon ft nif MsznrzrLro adfert idem, Pnocvria- .de pofifione mobilís eripl Nos plerumque arithmeticae propor- fionis, geometricae SABINIANOS rfde tionem habuiffe,' id mihi quidem mi- nime probatur. OQuo enim nobis SA- T ïgptöf dU« TVRNINI ille locus, 1. 16. Dig. de poe- amcn 4380 &mum, in Vef': nif, hominis et incertae actatis, ne- que ex hoc fragmento inter SagiNIA- d foife a Nos referendi ? Sed fac, vel' ipfum do Comm.emO': PRocvrvM, vel e difcipulis aliquem ofque juris 4 vel in cauffa definienda contractus ii .5 0 jos perolte pretium v. g. cum merce, vel etiam delicti, criminifue, fadium cum poena ] RUdiO Plan-c ï. diligenktiffimev exa equaffe: quid tum? )riemis x 4 Cum Y p " od ( ^ 104 um offcio ille fuo. fondüs hac parte juc d VciNy fit, num fummum idcirco ius tribuit, pïo ]æl quod pro iniuria habeatur? Non pu- tem, nifi commutatiuam , quam vo- gatuml quüd i cant, iuflitiam , pro iure flridto fiue rigore. atque acerbitate accipias. . Ce- cum or turum, terum quam lubrica, ne dicam , fri- uola, inepta eiufmodi fint argumenta, mentat ,vel ex collatione 1. 3. et 4, Dzegeftorum füpr ( mandati pateat. Cauffa eff haec: raan- tütet 1 dau Y i tibi, vt C rem aliquam émeres, NIVM Selae fed emifti CXX: etiamfi paratus effes XX remittere, tamen ex SABINIANO- monftr AvM fententia non habebis aduerfus Ànu .me adionem. . Vtebantur autem illi CHNNS . haciuris ratione, quam fatis grauem uqcefa iudicat CvrAcrvs obferuat, lib. XII. Jiz. €. 34, quia iniquum fit, non effe mihi enute| cum illo actionem, fi nolit XX illa re- Conten mittere, eundem vero, fi velit, me- redum cum agendi habere facultatem. Quid Puo autem PRocvrvs, ille fcilicet rigorem fria iuris aequitati praeferre folitus ? recte pom me ait, vt rem ab illo emtam reci- Thüm piam, víque ad ftatutum pretium alicui acturum efle, quam quidem fententiam ér g benigniorem. eíle ipfe fatetur Vu.P1A- Quére Nvs l.4. excit. De geometrica pro. ümm portione praeter illum. SarvnNiIN1 lo- fum, cum excitat ], 17, Dig. de duob. reir, Quoi vbi Pavrrvs ait, fiue a certir perfo- mem nis heredum mominatim legatwm fit, M D 106 ds hi parte fuä ab omäibu; e:ïxcepto; aliquo , ATI— ïiükius tribuit t 1 r LICINVM, SABINVMQqUe et Cassiv M N on pu. - pro- hereditariis pavtibus totum eor le- n, quam V0. gatum debituros exiftimare propterea , 1e. ftrido (ue quod hereditas eor obliget ,' idemque , iCcipits, s. cum onnej fint heredes nominati vali- € dicam, fri. Sed vberius ea de re com- turum. i argumenta ) mentatus. 2ol, opufc. L. c. quifque fuoz, 4 Diguforum füpra excitato füum; neque dum poe- l haec: man- nitet illorum , quae aduerfuüs Gonno- ]uam emeres NIVM ibidem difputaui. Num vero paratus effe Sedae . veftigium aliquod ifle locus t SABINTANO- monfílret , praeíertim cum mentio ebis adueríts ATiLiCciNi fiaat, quem et ipfe War- tur autem i cuivs Pnocvurauirs adícripfit, nifi ad- fitis grazem uocetur alius, qui eft NERATII /. 124. "0. T. XT. Dig. de legat. I, quo is perfonarum pon effe miai enuwmevationem hunc effedum habere it XX illa - contendit, vt in legato praeftando he- f velit, ae- redum fors aequalis fit; Ceterum nec utem, Qud PnRocvrraNos a proportione geome- ilicet rgore trica abhorruiffe credibile eft, fi cam- f h | itos? -ede iUl pum iufitiae difiributiuae ampliffi- emtam red mum confideres, qua quod commune m pretum alicuius reipublicae ciuibus, id ita in- ter eofdem diftribuitur, iuffa vt con- m fententiat etur Vo2IA- querendi cauffa relinquatur nemini, xnetria pro Communia autem non onera íolumi funt, fed munera, praemia, honores, ATVRNINL U* je dunl, & Ouod denique nofler de regulis com- | qrtir p memorat, a quibus non recefílerint tif- legatum j P ROCVLIANI, þoc)!xninqs mihi ía Bs 1 1 E j " de ! 106 nem facxt hcet HoMMELivM exmtef pro- [a pterea quod faepe ipíos inter fe[e dif- üta Ti fentire deprehendi. Qüod ad tertium diffenfionum ca- inte] put , binos de illo iuris locos excitat e perdtic [ tltulo ADig. de adquir, rer. domin. 1, 7. jri CUT $. 7. et l. 1 1. .Àc $. illequidem 7. often- b ill dit in cauffa fpecificationis SABINIA- h.a No'eum, cuius fuiffet materia, Pno- Verun illo lo CVL[ANOS hunc, qui formam addidif- fct, rei dominum exiftimaffe ; . fuiffe NI$, quoque fententiam quandam me- quubuc diam, fi fpecies ad materiam reuerti pofïefï poiï'et, illos, fin minus;.hos fequen- xit, h tium. Enimuero piget dx(ïidxo immo- Qu rari exufmodx fecundum naturam re- P rum cum haci in cauffa neuter üt neutro tenti potior, fed communio inter eos locum Quam habeat pro indiuifo, e qua facile-fit T5 TC difceffurus, qui rei " funa o oibilis alteri fione pretium foluerit. I[demque de dominio tuum picturae reliquifque acceffionis, quam obhge vocant, induftrialis dicendum forrmis (ite, arbitror. Minus vero ad rem pertinet pertir ], x1. , VyP1ANVS vbi fententiam pro- ficu | bat SABINIANORVM, pupillum tutore COIPO non auctore nullam rem poffe alienare, (I$ no ita quidem , vt ne poffeüïonem quidem. Wt j naturalem tranfferat in alium. Quodfi enen conferatur pr. À, 9. de au&orit, tutor. tür ) cum cit. ]. 11., argumenmm ab inualida Wror l dum alienatione poterit ad obligatio- linen nem * OVA UT * I07 M'excitet, pro nem: efenim Carvs lbl pupillu'ni ne- Inter fefe dif eat credendo fibi quempiam , obligare, üia nec alienatio eiufdem valeat, nifi Tenfionum z. interpofita tutoris auctoritate, Ac ge- l0c08 excitat e neratim quidem conftat in creditum , dumin, | 7, a jri cum pupillo non poffe , quia nummi lidem 7. o Ietl- ab illo dati non fiant accipientis. $. 2. )ni$ SABINLA- Inft. quib. alien. 1. 14. Dig. de folution. naterit, Puo- Verum. nec fpecie, quemadmodum 'màm addidit- illo loco dicitur vifüm effe SABiNIA- imalle; fuife Nis, vt commodato, depofitoue, in andam me. quibus nec dominium tranífertur, nec mam reuerti N poffeffio ciuilis , fed naturalis dunta- - "As fequeri- xat, h. e. nuda detentio atque cufto- !ffidio imm- dia. Quae cum ita fint, nec tamen ? naturam rC« PRocvLiANORVM referatur vfpiam fen- yter fit nentro tentià: cur non potius arripuit eam, ter eos locom quam et Mascovrvs inter quaeftio- ona facile ht nes refert vtriufque difciplinae conten- vibilis alteti tione agitatas, num ipfe pupillus mu- ; de dominià tuum v. g. accipiendo natura faltim fion, quim obligetur? Illa quidem Mascovto. iu- dice, ad caput, quo de agimus, tertium um forqus rem pertie pertinet, Nam SaB:NrANI quidem, tentiam pro ficut puberem aliquem effe ex habitu corporis intelligerent,etfi annum aeta- illum tutore offealienate, tis nondum decimum et quartum age- idem. nem Q1 ret, fic rati quoque funt eum natura uodft teneri, modo negotium , quod agere- um Q (ori, tf tur, intellexiffet, v.1. 42. Dig. de iure- jurando: contra ea PRocvri1ANos intel- "m inualiod m adeo 3d Objjgatïo- nem. ïligentiae ürmigatäm atque ipfa " N pubyera 108 udX elpuitel). puberta*cem anuis x1v aeftimantes , tjs itef re1; ( lis minorem nec negotium intelligere, necex eo natura teneri patet arbitrátos üocepe e 1. 41. de condi&l, indeb. et 1. 59. Dig. Vero 1 de Q. et .A. ls De caplte quarfo iam. fupra dixi hiloio MY non mihi id placere; quare verbum non addo. oed vt, quae iupex tota riefet illa re iam diíputaui, ea paucis com- phomr ple&ar ampliücemque: primum ani- fnihl mo infixum. haeret id, quod iuuenis fionne fentiur admodum , 5caeuolam edens, fueram mpc.mtus, ab interpretibus in me- fcholae dium proferri complura, quae de fin- tecot, gulorum ingenio, non quae de vniner- f'dt fis Sectae focus pofï"mt praedicari. Iam j etfi quod de fectarum origine mutua- i 65 tus ex Bacuro fum . id repetere no- 0. de hm . non minus tamen arridet mihi quid i Mascovr fententia, LaABEoNEM exi- fll/ lii flimantis ingenii elatum viribus do- fedari &rmac.que maomtudme liberius vete- miícel rum opinionum fines tranfiliiffe ita; bin vt Sedae findium vnius fere omne &omm tribuendum hominis amibitioni vide- retur. lengo, Neque enim potuiffe fedato- Verfi ! res deefle ei, quem praeter fummam Clp iuris Ícientiam. etiam Avevsrr ob. puar 1nu1&am libertatem. odium . acerbum qua commendaret populo; fed inuidià r effum eundem CariroNrS fuiffe, vt 1pfiq lum Ps rincipis fauore füftentati, fic floren- 7i us ÀB] j Io9 | aefzimantes, tis i'tæmx populari beneuotentia *prwo:pte- m intelliyere , rea ; quod quae a maioribus tradita itetarDitrátos acceperat, ea firmiter teneret. Ouod vero idem de vtriufque adfert diíci- pulis, LaBEoNis quidem fat multa ex n füpn dixi philofophia iuri «admiícuiffe ciuili, n W r verbum CariToNis vero preflius difputaffe Q6 1 TT üper t praeferendo ciuitatis moreim philofo- paucis com. phorum fübtilitati; dé. hoc nondum ff]ïill?üm df« mihi liquere fateor. Quid . enim? quod quuenis nonne ab ipfis illis magiftris faepe dif- ens, füeum fentiunt, ftantque adeo cum diuerfae bus 1n me Ícholae auctoribus? vid. 7. 1o. €. 1. de .quie de fin» negot. geft. 1. 3. de v[ufr. ear. ver. 1. 3. 2e de yninet- $. 7. de condi&. cauJfa data, 1. 32. de- edicari. lum pof. 1. 29. de eui&ion. l, 1. ver. omotar, 'igäne mutit« l. 65. $. 3. .de legat; III. 1. 19. $. 4. et etere 20. &e inftr. vel inftrum. 1. 9. $. 29. ne- : ht m"ä gz & quid in loco publ, l. 25. pr. Digeft. de 'EONEM exi- furtis. Quid? quod ipfe Mascovivs e vibus ? fectariorum grege fatetur c.8. $.2. li5 af vtu mifcelliones exítitiffe, id ipfum pro- l'Fe lïä; bante Perilluflri viro SkLcaovi1o i" [ ofane comp. hifl. iuy. Rom. $. 6r. Hoc ego of ï Vi teneo, e placitis auctorum diuerfis di- ï Ü hi jetidt (* nería fluxiffe iuris interpretandi prin- i ï ummarm. cipia, quae per cuiufque auctoris pro- ï Ui veTi 0 pagarentur diícipulos, quamlibet fe- m ao quente vno et fi forte altero. füuum ipfiufmet iudicium ;. diffenfum vero d inuidid I$ foiffe, J iluum in republica, fopitum vna cum ' uod | fic floret- LaAsEONE fgblatumque fuiffe. Q i vel ilIO vterentt i:;äi inde "fity'prïobabiïe, qudd ipfe NrRvA LasEonuis fucceffor laAciro continui citique A. IV, 58. et V1, 26. 'T'iBER10 conti- du5 culq nuur, itemque familiariffimur. dicitur PoMroNzo cit. ]. 2. $. 49: cum contra quidem ile CariroNis Masvnivs adulatione paudi,- fua, quaà facultatem de iure refpon- gu,ofque dendi in beneficii loco a Caefáre im- fent; at inde 1e petraffet, tàm male rebus fuis conful- gni alia tum iuerit, vt eodem PowroNio tefte, jarifdid tanquam homo a fortuna derelictus, pis pro plurimum ab auditoribus fuis fuften- taretur. Quod autem Eck&nanDvs fu D fpicatus eft, Imperatores fedas fo- vocat ) ui d e firmandae dominationis ergo; qeo: f quo contrariis iurifconfultorum re- Íponfis ciuium. diftraherentur animi, dfurae. illud minime is quidem mihi perfua- det, qui perinde id accipiam, ac fi- Nim NIANOS quis, vt Ill. KrvaxrsT1 Senatoris Brem. mihi amiciffimi^ verbis. vtar (diff. de regul. iuris Rom. male ad com- 0b ], 61[ qnun. bonor. accommod. ) de natüra fa- . | ered, j &orum difputet, quippe quae pro fuo [ quifque ingenio ita vel aliter contigif- 1) Dropter fe putet. . Quae enim, quaeío, haec imperii confirmandi ratio? quaeue iu- ? herg D n füitiae adminiftratio illa, in iuris in- certitudine tanta, ipfis eius interpre- vet At ql tibus perpetuo fibi repugnantibus? Atqui conftat horum prudentia atque Tilone mali confiliis cum Principes etiam € Qond yte- III * Qu ipf vterentur, populum eos in officio lo Tacrmo continuiffe ; neque vitia ipforum fla- 'BERIO tonti gitiaque ciues offendiffe hactenus, quod Jj dicitur ius cuique fuum impertiretur. Erant 4 Cum contr qmdem fateor , iuris articuli . haud $ adulatione pauci, quos dubios illi fectarii ambi- lure TC pote euofque altercátionibus fuis reddidif- a Cae(ire im- Íent: at incommodo in rempublicam $ futs contul inde redundaturc vel medebatur ma- wposio teffe, eni alicuius viri-auctoritas, vel etiam na derelidus, iurifdictio, vel ipfius demque Prmcx— s Íuis fuüflen pis prouxdentla. &HARDUS Irts xEX.hD 1.0' De fedariis , quos fecundi ordinir attonis GDO, vocat Mascovivs, exponere fuperfe- «bib jltn rüm fe deo: fiquidem ipíe eos ambiguo con- etfür dDm iecturae putat alterutri fectae accenferi, mihi perita Nimirum inter CASSIANOS dC SABI- m, 4 d Senatoris NIANOS referunt erDis - Vaf 1) MiNvrivM NATALEM lead con ob /. 6t. de vei vindic. 1. 22. de ïebuf e tatur? f* cred.. 1. 6. $. 4. de a&tion. emti qe p fu 2) TERENTIVM CLEMENTEM iter Contigil- propter J 6. de vulg. et' pupill. l. 72. ;vae 0, haec de hered. inflit. l. $3. pr. de legat 1I. 1 quaeut ill l. 63. $. x. et 2, 1. 64. de C, et D 124 in joris f et 31. qui et a quibus p $ m Ufpre 3) ArRiCANVM W'ïg-nanflbug ratione du&a e ]. 23. de veb. cred. 1. 38. rïgnfla aïqüe siup m2 de cond. mdeb alüíque locis, vbi ex- vt » - citat II2 T citat IVLIA*WM Vi CVIACII recztat ad hl fwcanum H (atas attinedt 4) Voivsrvu MAECIANVM argumcnto l96 de & eb T2f So. $5 fri 0f el'PrClt ad legem Falcid. l. x. $. 8. et 1/65. $ 1. CEIVS, ad SC, Trebel'zanum. :/ Dusst $) VINDWN "VEgRVM. CRIVS ( Obl 32. $. d ad legem Falcid. CVPOLLQ dem ] PROCVLIANIS vero et PI:,GASIANIS aäim 1bunt otriujg H 1) ÁTiniciNVM| tentiam propter 7. 27. pr. de pattir. L.21Y. $, 29. Tüe fe Üe YeCeDE 17 S. V T. de feruitut. L 17. de pa&ir dotal, Àtq Qifte ,2) VRSEIVM FrEROocEM. [oh d dudo. argumenïo eil.o7..$ 1. ad legen f& d& (l 4lquil, 1. 6.: $; r ad..SC. Vell-—:z hd. nN de iure dotium. 1. 11. $. 2..de .aq. et aq. A IS?R pluu. tentram 3) ÀÁRiSTONEM NOD ex his locis: ..58. de patlir l. 7. $. 3. agn() Q de vfufr. 1. X9. S. z. locati 3. prv. mifcell quae vey pign. 1. 29 $. L. de ftatulib. paulo 4) VLP(VM demque MARCELLVM Tif cum ob aotar ilius in Iv LIANVM; plv tum ob 1. »5, $. 1. devfufr. 1. " . vit. e!'mas de R. C. 1. 11. $. 3. de donat. inter. vir, APIA l. 12. $. 45. Dig. de inftr. vel infivum. dU Ohec et ]. pen. C.de cond mdeb- nt P Re- eDt 113 ACIL Ticjlof, d In | Re&at , vt '—prae.cipuas Seclarioru agitatas fludio controuerfias paucis AECIANUM attinram: nam et Mascovivs pecu- 'etD.l"cg- liari opera, (c..9.) et L decifionum in« terpretes Énw. MER1LLIVS; Io.STRAv- ; 8' et i;öSl s- II cHivs, FaR.LiwGrors, Dowiuwicvs VEROL Bassr.et L. B. A& HaaEN, et War- cHivs quoque ad $. 159; hermeneut,' M expofuerunt. Duplex autem hic qui- et Preisrivms dem illarum flatuit genus; vt aliis vtriufque fcholae auGorer, aliis- alteru- M trius inter fefe adícitis etiam ad fen- tentiam fuam confirmandam contra- d 21 290 jeruiti | riae fecdae .auctoribus pugnauerint, Atqui ita defendi poflit et. tertium diffenfionum genus, fectariorum inter EROCEM Jefe diffentientium, nec tamen aduerfae & ad lg fe&ae denunciando teflimonium : v. g, 2 xlel l l ü. Lb cum NeRva filius patris aut LABEO» » dt' Hy, d dq' NiS PRocvrLiue im tentiam, pug.n'et-aliquam Íene M - :Nos veto vnum tà vpj*ummodd genus ADU 3. 84 agnofcimus ,. quod - proprie: dicatur, ,W [l ) ph/ mifcellionibus. inter ipfos fectarios iü tl deJ paulo ante commemoratis. - Prima igitur controuerfia de termino R eELLIM [v1 NT pubertatis fait,:. in maribus quidems feminas enim ipía iamr dex IvLrA et ifr ls? IH for, Ut Partra, cum annum compleuiffent mat. ! r, 0 "EL duodecimum , viripotentes declaraue- . j 3 v cuius verba haec reprae- J. D fgnta't Bacnivs: M H Spon- ERESSEMUNEONUEED SISINMRGRINUEXDDAGY 114 Y Spyanfarfn poft H AL. DÉCENNI | MI- $E ori NOREM memo habeto ; defponfam intya biennium domum ducito. fn Tander Sed marem puberem CassiaNr qui- dem dicebant eum effe, ex habitu qui aulla 5 faciendi corporis talis perfpiceretur, vt gene- rare poffet; PRocvrrawr autem ex alia Qu . qiat HiprocRaTIS Stoicorumque fententia (v. quoque GErrivM Ill,3. et Ma- termint cROBIVM Saturn. VII, 7)) eum, qui ftituit annos bis feptem fiue quatuordecim CU10 d impleuiffet. Exflitit vero, Se&arum Alt ftudio etiam tum feruente, P R 1scvs petüt V quidam, fiue ille fuerit NERAT1VS, gf üit 4od fiue lavonrENvs, puberem qui & e quatuordecim annorum numero, et ex fiolente In cauffa tüat doi habitu corporis aeftimaret. tamen teftamenti PRocvrr opinionem fe irmi fiomue retinuerunt Carvs ?nflit, IH , 5. item- que PavrLvs fentent. vecept. III, 4. Quippe pr., nec non VrriaNuvs 1. s. Dic. qui tontedi teftament. fac. et ipfi denique Impp. ter fuif DrocrETiANvs et MaxiMiANvS 7. 4. C. hibui, qui teflam. fac,, cuiu z s. Verþa tranfcribi hat (o; merentur : Si. frater patruelis tuus ante de- tnini Q I6 T cimum quartum. aetatir fuae an- IHE n mum deceffit, cum. faceve non po- Befferit tuit teflamentum , . nihil vedle ex CO f6r eius. poflremo. iudicio: poftulatur. impend Nam fi hanc aetatem. egreffus , vx- (Cet [ CET VIGORIS' NONDVM. EMERSIS- SENT &cifior - I1g L. DECENI SEN'F -VE*sTrGrþA , fuum . follemniter £t 5 defponfam ordinauit iudicium :^ hoc. eu ! m duiito, * ellera fruftra. conaris. ASSIANI qui. 'Tandem IvsriNiANvs in vniuerfum y ex habitu qui nulla nec nuptiarum , nec teffamenti Tefür, vt gene. faciendi, nec tutelae finiendae, nec ANI aufem ex alia quacunque cauífa nominata 1, vit, mque fententi C. quando tutorer vel cuvat, éffe def. lll s e M terminum pubertátis in maribus con- * ) eun, qui ftituit eundem , qui termin [ us PRo- : quatoordecim cvro duüdum placuiffet, rero, dedrum - Zlterum 'contentionis exemplum nte, Puiscus petiit Warcutvs e L, vit. C. dé: negot. t NgeATI $, ge/t., vbi inter magnos IvsriNIANVS rem qui d e ait aucores fuiffe dubitatum,' fiquis | Dumero, eLex nolente: ét.fpecialiter prohibente re- r In uf rum domino adminiftrationi earum fe. VL opinionem fe immifcuiffet, vtrumne expenfarum t, If5 item- nominé.agere neeotii eefti poffet, aliis apt Ill 4 quippe attionem dive&üm; aliir vtilem | «. Dig, at concedentibus , aliir denique, quos in- lenigne /mpp ter fuiffst Ivrraxvs, etramque eripien- ts . 4 v tibur. : Atque huius IvrrANr ipfe pro- tba fránícril bat fententiam haftenus, vt poft do- mini quidem denunciationem ,. nolle guir onte d* fe negotium füuüm geri, voluntarius li ille procurator, quamuis rem bene yii; J g 09 ? geflerit, ne vtilem quidem habeat acionem ; quod autem 'ante vtiliter nihi pde o au W. lal impendiffet idem; id ei a domino vin- dicet foluique velit, Cum veroin hac TE l]uy) Lf y EX2 Ju decifione non nifi IvrraANvM nóminas gT [j 2 ue- 116 qeram : uerit:. Digeftorum. pfaeferea arähite- cti.quod decifum eflet;-in eius tan- iitar, debetr. quam controuerfi iuris abolendis adeo laborauerint vefligiis: vereor vt con- ficiat, naturata trariae opinionis auctorem inueftigan- tibus idoneus ex Digeftis illis locus et pall fententi occurrat, Etenim Mascovivs etfi in &. 1. 1. 17. Dig. de inflit. a&ione PRo- liceat : CVLVM fe ratus eft deprehendiffe, vix fum o tamen hunc. agnofco , quandoquidem fpexilie locus.de inflitoria potius vtili debet, Cuerat , quam de vtili fumtuum adione acci- teríus p i, Neque Pavnrvs l 4o. Dig. man- non nif dati diffentientes nom fanerati E ï"?? fed vni- uerfe ait,- cenus [ j ehtev evt : vätanie jïde- tontrari f pro-te praef: iufferim ,. néc. snandati. aGionem , tore. Omitfen nec. negotiorum. 'geflorum effe, OVOsDAM famen vtilem dandam 1 euder exiftimare ; " 1 Mase quibus ipfum non a fl en.tïr.i.. | Iiübitatio- Qum dj nem deinde meam IvsriNiANI confir- gefli ad mat illud, quibufdam. pollicentibur di- fit m yé&am. a&tionem , vel'vtilem: quae om- fetotium nino verba fíententiam duplicem 'fa- peculion ciunt contrariam. 'Trahere huc de. Mmd P] nique. voluit Mascovivs $. 13. ]. 14. T Ecisa Dig. de veligiof.; quippe in quo Vr- NANIS PIANVS eius in cauffa, qui prohibente Lt herede teftatoris funus extuliffet, ex ifbr T fententia IvrrANr illa, veluti ex qua- IUO lp f dam regula; iudz';em diceret iuftum non Rongibi The- i II7 aete;ea archite. 410 ems tan. meram *negotiomm : gq/iorum *;"*a&ionäm Wnitari, fed folutius:fequi aequitatem abolendis adeg debeve. Ad idem Vxriaxvs cum fub- Vereot Y£ con- iiciat, hoc ipfum induleere actionis tem inueüigan- naturam, funeraviae [cilicet de qua effis illis Jocus et paullo ante exhibuerat LagkoNrs kscoviys etfi in fententiam : tametfi fufpicari ex illis 1. auone Pao. liceat: n«on meram megotiorum geflo- rehendiffe, vix vum a&ionem e[Je iudici imitandam , xe- quandoquidem fpexiffe; eum '1id, quod Ivrrawo pla- ius vtili. debet, cuerat, fnegotii quidem gefli agi ad- ? adione acc« uerfus prohibertem non poffe , tamen 4p. Dig, mat- non nifi contorta ratione Lasro, de ii , (ed vti- funeraria quippe agens, neque ha- &enus pugnans cum VrPrANO, pro contrariae illius. fententiae habeatur at vefante fid- vdati. afonem, auctore. " Quidquid huius rei fit, non gefunm. omittendum Warcurio erat diffidium lm donian in eadem de negotiis geftis doctrina , a Mascovio quoque commemoratum, Ifl, BW)WK'O- —— num direda, quam vocant, negotii XxDAt conir- gefli acdio danda aduerífus hominem alicentidur d fit manu iam miffüm, qui in feruitute em; quie on- negotium 'gefferit, quique habuerit duplicem £2 peculium, |.De qua quidem quaeftione 1here huc oe- aliud PRocvLiANiIs placuiffe atque n r PEGasiANIS, aliud Cassrawzs. Sanr- NIANISQue, ex iis intelligitür, quae ül ]'Ohlbente l. 18. et 19. Dig. de negot. ceft. fcripta diferte reperiuntur. Sed quoniam de extalifit, & veluti x Q9* hoc ipfo argumento in ScaEvora c. 6. tanti n "01? no/nnihil difputaui ; neque res 3 138 [AvOLE! eft, praefertim h'Odie,/ïzt Valaiquid adden ipfius ( dum iis fit, prqgred;or lam ad cetera, eundem -- Ac tertviuAmqüidäþm T .quod ex Vr- epte M. PIANI loco in 1. 3. Dig. de vfufr. ear. LL hanc ff verum.adtulit, explicatumque ftudiofe habitati dedit Warcnrvs , id pro Sectae alicu- ius vefligio equidem non habuerim locus il nibus & eo, quod diuerfum ibi dicitur NERVA fenfifíe a PRocvro et Cassro, (at quam ]verii diffimile par?) hac duntaxat in cauffa Parset confpirantibus in vnum.. pro feri ( Q Controuerfiam qudrtamiidem räpetiï» hoc QU e difcrimine intev vfumfru&um ac ha- LIANQS bitationem ; addiderim . ego domus. eflet, r quaeftio enim, vt ex 1. 13. C. de vfu- ttque 6 fr. patet, de domus vfufrudu fuit ha- eas loca bitandi cauffa qui relictus effet, Cum hic de- illam rem fatis perfpicue propofuiffet ineffi Miascovivs, eleganterque obferuaffet , hitstio ( ipfíam, controuerfiam iurifconfultorum fuiffe confenfu fopitam, mediamque et Cont Pnisci IavorENt , et NgngaTI: Pnisci ltrio fi fententiam, folam habitationem videri quoniam relidam , decernentium , iam dudum quoque hercifcundis placuiffe ante, quam earm Nnnihi lvsrrN1ANVvs s. s. Infl. de vfu et ha- bitat. ample&eeretur ( v. 1. xo. Dig. de ;Ceïeb vfu et habit) Warcnivs contra vtrum- V. que PniscvM fecit PRocvriaNvM, li- ISCVM Ofdinej cet ex hifïoria iuris conftat P Iavo- WU emf II9 j 3ïiquid tde- T lavoLENVM. SAiämxAmS adldi»&um Et T lt aQ ceten, ipfius quoque Sarvir Ivrrawr fuiffe eundem praeceptorem. Neque in- h quid ex V. epte MAscovrvs coniedura duda e Wv de vjufr, a. l. 32. Dig. de vfufr. SaBINIANORVM ï. ümqpe frodiofe hanc ftatuit fuiffe fententiam, vt in 0 Sedae alicu- habitatione ineffet vfus, fiquidem et non babuerim locus ille depromtus e commentatio- dicitur NERYA nibus.ad SagiNvM Powrowi: fit, et Asslo, (at quam lvsriNiANvs, pofteaquam e duorüm ntaxat in cauff ParsconvM fententia habitationem m pro feruitute inter vfum vfumque fru- c&um quadam media ipfe agnouiffet, a idem repetil hoc quoque, quod Mancrrro Pnocv- Yfridum at lit- LIANOS Vf plurimum fequenti vifum n ep d. effet, probauerit, vt fructuarii iure Li C duj atque exemplo aedium . habitator aliis afrodu foit hee eas locare et ipfe poffet. Sed plura hs effet, um hac de re in obíeruationibus, vbi et Jje mpal"uifïet inueftipandum curiofius. quatenus ha- w obferodfft , bitatio dicatur in fa&,o conüftere. xrifcanfaltotum Controuerfiam quinta/m de mandaï medhamque & (ERATII Pmscg tario fines mandati. egrediente. mitto, quoniam. et paullo ante, et excuríu ationem videt quoque ad GErz 1r1vM XIII, de illa l, jom OUcnm eoi nte, quim nonnihil diqi a nobis memini. ho f.degu t ( ;'. lu IO' zg' ,Celcberïimam autem omniüm Mas- covivs hanc vocat, quae Warcuio contra VU xvLAN " ordine fexta eft, de pretio in contra- jcvM &u emtionis vendit m jgllat ps —ionis, relatam illa I 4 4 pr. 120 þ*r. Injï kiet l. x. Digeft. de-C-IE» V. g5 nc Sed quoniam et Howzn1 binos locos, ropter $9e dg OINIZONTO cet. itemque iter ( dammo evl durs. VAduxe Kooríd wc cet, fruftra cerel : ad pártes vocarunt SagiNIANI, neque enim de emtione ibi, verum de per- Paoti mutatione agitur; et Pavrrvs quam- piti Í aetate uis et ipfe alium eiufdem poetae locum 7rQlaTO XTédTesgGiy 6071 erit) € / conftitu cit. l.. excitaffet , qui üg;niücet*emij]'e perfeca quempiam. poffeffionibus. fuis, impro- LIANO prie tamen, iudice Mascovro, nihil- (ore a ominus quod idem vifum NERvAE Tudiciu PRocvroque fuerat, dixit, rectius vti- feilicet que. ad emtionem pretium . aliquod quyi f eminens h, e, in pecunia quod confi- fioff, Y ; fteret numerata requiri ( v. quoque 7, übtem | pen. C. de rev. permut. ); et multa de- ao nique hanc in rem congefferunt Sar- fentien Masivs, ViNwivs Bnawcuivsque ex- mantyi aminanda diligentius : maiorem vi- deo, quam pro huius loci anguftiis, ve&igü difputandi campum aperiri. Itaque Üuo verbo fuübfcribendum nunc iis cenfeo, CRIVS . quae Nznvis, PRocvris Peaasirsque j WIrüm placu;eri.!?te, füm , COntfot 'Septima fuit illa non, vt W.ALCHI,VS Qud i ait, de furto ab uxore admi[fo, verum de rebus amotir, i, e. marito ab vxore Iün f CUffin fubtractis, . Nam cum NzRva et'Cas- SIVS eum q I2t l'?' de Cl E. V. srv$ ne furtum quidgm ád 3d'ifc;i oiï"e 11 binos locos propterea, quod ardiffima quae effet ) & llemque inter 'coniuges focieta$ vxorem 'quo- 2X (t, frofln dammodo dominam' rerum. mariti fa- BINIANL, neque ceret, arbitrarentur: SABINvs atque Verum de per- PnRocvrvs furtum eiufmodi, quod filia PivcutS quam. patri faceret, (neque enim illorum I poetae locum aetate conuentio in manum fubláta H 0rmy erat) exiftimarunt illi quidem, at ex conftituto tamen iure furti non dari figniicetenif perfecutionem ; inualuitque poftea Iv- fui, impro- LIANO praefertim illis accedente au- axovio, vitil- &ore. approbatoreque fingulare. illud (um NERVAE iudicium rerum amofarum , inuento yit, reduus vf fcilicet in honorem matrimonii rei 'tiom dliqual quod triftitiam mitigaret vocabulo le- i quod nf nioti. v. 1 o; Dig, ver. amotar. Ecquis | (v, quoque autem has dicere diuerfae difciplinae j; et multa de- iurifconfültorum cum inter fefe con- seffernt 9L fentientium , tum etiam'cum fuis pug- ycg1ysgne nantium Íententias Sedcae r »e—,dolerc eniorem Vi ve&igium a,udea,t- 43 H Joci angdftis, n u . Quod . o&tauo 'Iocowprotuli'tx" WaAr- pnc iis cenfen cHivs de obligatione pupilli naturae y: Peeasisqte verum. confentanea nec me fit difputa- tum , id ipfe fatetur'in fecariorum controuerfiis non effe ponendum , fed, P quod idem M ascovro placuit, ipfo- jjnifoy verom rum forté opinionem aliquam huic arito ) W0T cauffam dediffe diffidio. Enimuero Vgaya iav cum de hac ipfa r -e-' iam ,fupra diffe- 8l $ fue. I22 $ xuerim , repetere quae inde ;poü'eritg ropoi hic nolo. datum « At.nonum re ? &e repetit e l : I4. Di- pterea, refl. de iure codicill, quo quidem loco nem Q $ ScAEVOLA quaeflionem inter fedarios non df agitatam e VrvrANO commemorat flituto , huiufmodi ,. legata an pofít mortem fit, n« inftituti. heredis vel. data- codicillis , Qu5 jat vel ademta, fübftitutus tanquam debita ademtu ex teftamento foluere teneatur? cum tum ef SangiNvs quidem Cassrvsque adfirma- ne a f ret eo, quod codicilli velut teftamenti ab inft aliqua pars obferuationem . Jezemque nis hat iuris inde traditam feruarent; PRocv- mecum Lvs negaret, cuius fe audere (iurif. PTIMI confultorum :vero modeftia . veterum 15j ! quanta eft, praedicatam illam ab ipío Comme Mascovto olim meo oratione?) verifs tionem fimam-dicere fententiam, . Quanam ET vero ratione? Per inductionem primo Dlg cit argumentatur, fi nullius fit momenti Tateor) legzatum, datum ei, qui tempore co. fitli c. dicillorum inter homines non effet, olim qi licet teftamenti fuäi*it, (ipfe enim fübffit IvrraNvs, SaBINtfANIS adícriptus qui db gj effet, eiufmodi legatum pro non fcri- Tpetit to cenfuerat. effe habendum 1. 2. $..1. Ácriytó 3 g. de iure codicill.) exiftere enim lucrfo e debere, cui legatum detur, deinde Toytif quaeri, an datum maneat; nec ante períy, iuris rationem , quam perfonam effe Iám inftat in. cauffa aliund qu.aerendamf lem q pro- : .. 123 : dnde pofít, pföpofita ; quod p*ofï mortem heredis datum ademtumue fit non valere pro- etite] t4. Di. ptereà, quod ad quem teftator fermo- 00 quidem loco nem conferat, is in rebus humanis inter (echrios non fit, h. e. nec datum déberi a füb- Commemorat ftituto , quoniam ab eo relidum non poft mortem fit, nec ab inftituto, quippe qui mor- ia codicillis, tuus iam fuerit dationis tempore; et anquam debitz ademtum deberi quafi ab inteftato da- eneatur^ cum tum et a fuübftituto repetitim, cum isque adfirmas nec a fübftituto ademtum effet, neque lat feffamenti ab inflituto, vtpote tempore ademtio- em Jeemque nis haud fuperftite, — Enimuero haec arent; Pnocy- mecum repufanfi ecce occurrit SE- audere (iuxf- PTIMIF SEVERI quaedam conftitutio eflis- veterum l.74. Dig. de legat. . ab VypP1ANO Y v illam ab ipho commemaorata. Atque etiam dubita- ifione?) veril : tionem auxit illam Goznppazr dottif- m, Ounam fimi acutiffimique viri, cuius ad tit. dionem Qrito Dig. de.V.S. nunquam fine früctu me ; a monen fateorleciffe lucubrationes, ad eiufdem j (mpore &t« tituli c. So. egregia plane obferuatio: s D eudl, olim quidem ab inftituto relicta legata Apfe enim fubftitutum foluere non debuiffe, nifi xl fcriptus qi ab eo vel noiinatim, vel vniuerfe «o non tl« repetita fuiffent: fed ex SEvERr re- x dnm .2 $ Ícriptó AwToNiNique filii excitato exiftere enim tacite etiam a fubftituto intelligi legata efür , dem e repetita , atque deberi, nifi vel rei perfonaeue conditio, vel momentum ,; 10 Ut eronm & aliquod mutatam teftatoris volunta- j ial i tem argueret, Euolui, qlegi perlegi- PIO que Qu I24 que. eapita iuris huc- quae. pertinere Watc poflent omnia, tanquam 4. $0. $. r. de Dis pl legak, 1. 1..61, 1.77. , 15« 0:82. $. X. differta tellexit l,g 1269 D . de legat. II: fed in 1. de- nique 4. ( Ó $ ad SC. Trebell; nimid dentem verba illa, qnum inci- Vs qu etiamfi priufquam. hever pro here- fe, Don de fe. gerevet , vrebus fit humanis ipfüe j wexemta , tamen ex confitutione leratut ANTONINI DEBERI ETIAM A placuit qc Dno SVBST!TVTi1S EIDEICOMMISSVM CONTEMPLATIONE IVD:CIt TE- Venire, STATORIS OVASI TACITE AB HIS $2 D REPETITVM,; i niorum 'plane perturbarunt ita, vt 5CAEVOLAE enim. | PRocvLo affentientis partes paene de- intellip fererem, certe eum fufpicarer viuere birím) ante refcriptum |illud. defiüiffe. Sed fi, d quae ad illum.defendendum hàbeo pa- flaudi rata , reiicienda in aliud tempus funt. déquit? detrim Decþ:imfävm fecit WArLcuivs de legato funt fj partiario. ..At quale vocabulum? Le- accedit gatum partitionis noui, de quo ipfe tf a 7 poft Iac. VoonpaE curas diflertatio- nem conícripfi.aliquam , cuius curis Cont fecundis edendae nondum, abieci con- M ASCO| filium; fuccurrit etiam mihi, fiducia- Int rium heredem ex Pxaasrawo qui re- fui fütueret SC., inflar legatarü fuiffe Ü artiari; fed legatum partiarium ne- àn uem ício, Neque lac. RAEVARQI; q AL- M $] 125 qUie: perfinere W ALCHIVs.de hoc legaïb partiario, fi nd W. j, L. de Dis placet, excitat, aliqua füccurrit I;'* '- 820 Qb I differtatio; VooRnDAM illum forte in- [; fedin 1. de. tellexit .fphalmate typographico non tellanun in. animaduerfo, . Redius vero M Asco- vivs quaefitum inter fectarios ait fuit- herez pio ha 1e, bonorum parte alicui legata, vtrum r f humanis ipfae parter, an earum aeftimatio de- t tonfatutione beretur ? CasstaNis ac SABIN1ANIS ERI- ETIAM 4 placuit aeftimationem, contra NERVAE EICOMM ISSVM ac PmocVro partes ipfas in legatum IVD;CIf. TE- venire,: .Sed quemadmodum e 1, 26. YMITE ÀB HI$ $. 2. Dig. de legat. L. intelligitur, iu- niorum iurifconfultorum (antiquis vt Scagvoag enim fedariorum quoque principes ts piene de- intelligi poft Cviacivw et ipfe pro- jicarer ViUere barim). media fuit quaedam fenten- "*ïlhy Sed tia, vt heredi daretuy vtrumuis prae- um hibeopt- flaudi. optío. Quae. fententia cum fempuslint. aequitatis plena fit, quando.res fine detrimento non ita diuidi facile pof- us d legato funt faepenumero, tum ScAEVOLAE i accedit auctoritas J, hülum? Le- de q i vfu et vfufr. leg. 32. 5,» 8 ?ig, de : s. dillertatio niios cori CDQtentionem vhdecimam: eiufd,em n dbjeci CUl* Miascovir1 verbis repraefentabo: inter veteres dubitatum tradidit nihi, fidncit- jvo qi r fuiffe ipfe IvsriNIANvS , vtrum ?O'Hmrii fuie donatio mortis cauffa donationis, arfiarium D an legati inftar habenda effet 7, 4. ARDI; quem - . de donat, cauffa mort, v, quoque W M $. 1. Inft. de donation, B- [ eodd 126 Cetera iuris capita , quáe. Mascovio indebi dd. 1. huc vifa funt pertinere, vt J. I4. $. vit. tit, d 1.o9. 1/36. de donat. 1. Y7. 1. 93. 1. 38. Dig. de M;'C. D. et l, 11 C. de donat, praef?a cau[fa mort. nunc quidem conferre in- de cur (vnbi tergfe—fe perpendereqqe :þaud vacat. Ia nen de aurt De jþäcificatione dohzinioque picu- rae, quae apad WaicutrvM XII et ferit. XIIL. numerantur, iam diximus; de Dig. dl quaeftione autem XITII, vtrum do- venditi minus facto: procuratoris ; :coloni, in- TET A quilini; ferui, poffidere ipfe definat, m cuius argumenti cauffa cf. J; $1. de dolo Qugnor malo et.1.31. Dig. de adquir. vel auitt. l46 poff. , dicere mittimus, cum et ipfe ni- lrl hil dixerit de momentis aliis a Mas- pro em covro relatis v. g, de eadem poffeffionis doctrina, quod e loco PAvrr1 £. 3. $. 5. $C Digeft. eiufd. tit. de areaé legato, cui &tVs (c ante, quam adiretur hereditas, inae- in pa dificatum fit; (cf. ]. 39. de legat. ll.et porticg l. 79. $. 2. Dig. de legat. HL )*de pu- dejnde pillri fubftitutione ,. teftamentum Tif r vnum, an duplex fit; vid. $. 2. et s. $ Tl [ Inft. de qupill. fubft.: l. 8. $. s. de in- Qüenda offic. teftam. 1.2. s. 4« 1. 20. pr..de he- € phil red. vend. l. 4. et 20. Dig. de vulg. et pupill. de vfüfrudu etiam . heredi re- Cïlp[ls Oa « lido, vid. 1. 14. C. de vfufru&u 1. 4. Tum Rl l. 6. de vfufr..1. 36. $. x. ft vfufr. 1. 66; one fitint D lumb & vit. D:ig.';«;de xlggat.;II , Tde condidti in- N 127 qae Mascorno L g ihdebiti ;rvd 'pem C. de mndiä. in- ï4 N deb. l. 26. $. 13. 1. 32; pr. Dig. eiufd. $ I-l;n ) ^s Jl t 6. de doriat, tit. de cafu ab hereditatis poffeffore praeftando, ]. 40. Dig. de hered. petit. n conferre in- - haud vacit, de cura ob dilucida fuüróris interualla (vmbram etiam dici memini quietis ) manente rédintegrandaue , cf. 1, 6. C. miniaque pidu- de curat, fur. l. 37, pr. de adminiftv. et "uv XIE et peric, tut, 1.3..$. 9. de fufp. tut. 1. 1. n diximus; de Dig. de curat. de bona fide in emtione []; vtrom do- venditione, v. L. 7. $. vlt, de Public. 18, 'Coloni, 10 in vem a&. l. 1o. de vfurp., et vfuc. 1. 2. e jple defintt L. 7. $. 4. Digeft. pro emt. de furrepti f Lar.de il pignoris vfuücapione , -quo pertinent jouir. tel anit. L. 4. $. 6. et 21. 1. 49. de vfuvp. et v[uc. cum et ipfe n l $. Dig. pro em .tq.? ;xl.' 16.' C. de vfuc:. is dliis 2 Mas- p?*o efmtqïef jem pofffonis C'- dul 5 5 b) äCum inculcäffet'-»aþliquando CvtA- ag lgato, C civs (obf. XI, 37.) veterum , quorum erelias, /nie- in pandeden relata fragmenta fint, ; jigs. d porticum fiue Stoam redolere: plures deinde poft Epnw. Mgni£rivM (no- [l ) de p cftmentum mina recenfuit EckHARDvs fchol. ad .ïkqu $. 117, eifque Warénuivs Belgam e & ) 1 quendam addidit H. vaN HoocwzRr) 20 hi de (e de philofophia illorum- Stoica' libris 11 ilz, & )l" ( UM Ícriptis fuerunt commentati, ^ Ante m f ledl U omnia autem inueftigandum eft, quo- u Iu l nam Romani tempore ftudium ado- ,Lz,ul | pfarint philofophiae inque:coeperint Vf recte je od incp—-t?be«re- Pog eq'ge-: Vero ; Ino- [ I28 eolam monet ECKHARDVS«, au&qrill'ius Co- | lendae exftitit Romanis HgnMoponvs iter V omnit E»nrsivs, quippe qui non nifi fen- tentiam Decemuiris exponeret legum erit Dà Qus 5 in ciuitate ferendarum ; rede item WarcHIVS notat SCHAVMBVRGIVM elt, vt Romanos . exiftimantem . cum ipfis tranífel Graecorum legibus etiam . philofo- QOVv hiam- eorundem accepiffe: fed belli fem of b CERO. unici IL.. demum temporibus gu- ftum illius aliquem cepit populus fe- feponer omnibu rox armiíque tractandis afluetus, cum Athenienfium legati CaRNEADES; pretati CRiTOLAVS DiocENEÉsque . Stoicus , Ciorum cum non.ita ftatim eis effet Senatus 2C Gu datus, per otium difputando inultos ere- - phue r étioris animi iuuenes ad. ftudium illud triumui excitaffent, licet, patriae inftitutorum dicontu tenaciores nonnulli commoti etiam eo; LivSqu 3uod CanNEADES iuflitiam eífe.et non funt? ; effe defeundere fuflinuiffet , rem eo fitiff: perducerent, philofophos vt a. V. C. ni e $ pLxxxxir Senatufconfultum vrbe ex- Vét0 n effe iuberet, idque aliquot,annis poft té, cuiu ad rhetores, quorum illi nomen interea eirs ol adíciuiffent ,a. Cenforibus fuit prola- W .XuS 4 tum ;'at.iuuenes tamen ,. .qui legatos buift ( illos docentes audiffent ,. cupiditate ö.ifcipuf ftudii tanta fuerunt incenfi, vt, cum Tütenig ad fummos in republica honores afcen- 0910 diffent, clariores eius aetatis. philofo- fque Onrfy phos Romam . deducexent ,. ii füntom V Pa- 129 Wdor illiis p alam i. e. domi militiaeque familia- Tieawonosys nter Vterentur. Cum. vero. primus non nifi fen omnium phxloiophxam ibidem docu- oneret iegüm erit PANAETIVS is, qui familiae addi. h; rede item &us Stoicorum eflet , ita flatim factum HAVMBVAGIVM eft, vt in ius ciuile philofophia illa m um 1pus tranfferretur? Viguiffe. iam ait Mas- am . philofo covivs aliquot faeculis leges XII, fon- pille: fed belli tem omnis iuris, quem qmdem Ci- mpor ibus gt cERO bibliothecis philofóphorum an- t popalus [* teponendum effe dixerit de Or. libr. , : afletus, cürm omnibus, itemque prudentum inter- Ü ARNEADES, pretationem formularumque: ac iudi- Qu Aoicus , ciorum vfum , magiftratuum denique ; e'ïet Senitis ac ciuium iura ante, quam philofo- ado tnultosere- phme nomen in vrbe audiretur, Sed 1 (hudiom ilü triumuiri illi, ius ciuile qui fundaffe ye inflitütorum dïcuntur, P. Mvcrvs, BRnvrvs MaNr- ymoti ettam 60 Livsque, Stoicorumne vfi praeceptis 2 ello et non funt? aut Q. ille Mvcivs, quem con- um flituiffe ius tradidit PoMPoNivs ; non x.'x.) uha , nifi e Stoa dicendus eft fapuiffe? Hoc vero non fatis conftat, Dialectica cer- nul m vrbe ex- m of mnlS poi te, cuius ftudio mirifice fibi placerent pum»ï*- mterea ems Sectae principes, primi omnium. ad ius componendum dicuntur adhi- büs ræ pww buiffe Q. AELivs TvsERO, PANSAE .tate difcipulus, et SERv1vs SvLPICIVS , qui ! wpld Cöüfh il ( iuuenis profe&us RHopvM, audlult ibi PosipnoNivM, et, vt erat litterarum hónore gaCB 10 omuifque elegantiae copiis inftructus, jetat js P ZUUP nf tantum etiam dialedticae fludio prae- ft 139 tio exi ftitit, vt eum inprit;'xis illa 1uris ciuilis morüm dotaffe difciplinam praedicet CickRo. Neque vero pigeat diuini hominis WMJ [ verba adícribere e libro de clar. orat. philof c. À. Sic enim, inquit, Brute, exi- Ciuili f barant, flimo , iurir ciuilir magnum vfum et apud.Scaeuolam, et apud multor fui[- ex fen qui &X fes artem. ( h. e. accuratam iuris fcien- tiam) in hoc vno : quod nunquam effe- fhulifet mninum. ciffet ipfiur iuris fcientia, nif eam prae- terea didiciffet artem, quae doceret vem lat 1 vniuer(am tribuere in partes , obfcuram ET explicave interpretando ; ambigua pri- TP quum, videre , deinde diflinguere , po- àc tter fivenio habere' vegulam , qua wera et fquz t falfa iudicárentur, et quae quibus pofi- Weyfae v tis effent , quaeque mon effent confequen- tia. Hic enim adtulit hanc artem om- Cany: miuwm artium maximam , quafi lucem ad fhiottem ea, quae confufe ab aliis aut refponde- elt, y bantur aut agebantur, — Debeat igitur de rec SxRvivs hanc Stoicae difciplinae lau- bi Wi dem ; debeant etiam difcipuli eiuí- puueeft dem: quid? quod titulus Digeftorüm busim de iuftit. et iure oftendit nec iuniores fme r eos, quorum fint in pandedlen conie- gutifi &ta fragmenta , fuiffe ab hoc ftudio i. at alienos; concedo ptraeterea iuriícon- WLAN fultos omnes curiofius verborum ety- c. Cot ma fignificationefque et fyllabarum hd adeo Stoicorum more folitos aucupari, ldque | n:i- :(iquidem idac *irata iuris ciuilis cog t10 lhefgr i d —— Ijl illt iuris Clüills tio EXigere videretur ; fäd ! quöd ad iédicet Crcgno, morum docrinam , Stoicorum illae iuin hominis vrapdd'oLo) Í. Üscsig ,. vt ab aliorum 9 de dar, ortf, philofophorum fententiis, fic ab víu ciuili remotae paucis tantum fe adpro- agnum yjum d barunt. . Quid enim? Orrzrivs cum id multor fuif. ex fententia. Stoicorüm : defenderet, tam juris fcien- qui ex aceruo frumenti modium ab- ] numquam efe- ftuliffet, eum totius effe acerui furem: yftifi eam prat- minime id quidem placuit VLPrANO uae doceret rem l. 2.1. Dig. de furt, .. Neque is dvroxu- wfer, olturam glav adprobauit tanquam Stoicus /. 6. ; ambigua gri- $. 7. Digeft. de bon, eor. qui fibi man., finguere , po- ac memoratu digna funt verba illius: , qui v e fiquir taedio vitae vel valetudinis ad- uue quibur pf uevfae impatientia , vel 3ACTATYONIS, lfent confequet- VT 0VIDAM PHILOSOPHI (ZENO, hont artem oti- CanvsiPPvs Stoicorum principes) mortem fibi coníciuerit, in ea cauffa quji hicm a r uf roponde- effe, vt eius valeat teftamentum. qua Debeat ieitür de re conf, Perill, CaARoLr GorHóorRE- Wicipline u- ni.Wiuk&tER( Lipf Lurifc, ordini qui praeeít, quem meis nuper virum re- diíciguh ein- ;s Digellorum hus impeni'e"&udüifre, nuncquoque non ; n&c inniore fine grata memoria recordor, diff. ele- ndetlen coni- gantiffimam de mortir voluntaviae pro- ib hoc f hib. ac poenir. Quid? quod ipfe Scaz- VoLAM in libello de vita et fcr. huius fered jurilcoft« verbOfum ety. IC. contra 'Stoicorum. opinionem de- fendiffe foetum oftendi vfucapi poffe; et f'llabaïum lios a0c1p4» idque. Cel. Warcuio idem placuiffe laetór, Qui idem egregie obferuat in s qiilis cug" 2 fch. 132 enim el fch. ad. $. 140. l;evmen-.—E. iurifconful; tos, licet damna quaedam dixerint fa- pig. d talia ]. $. $, 4. commodati ac 1. 2. $. r. fentenli Dig. de commodo et peric. Yei vend, a effént, mortis tamen cum fatali forte . necef- Qui exif fitateque . comparatione — abftinuiffe, ptun J Enimuero, vt iurifconfultos multa e o ml Socraticae, Academicaeue philofophiae Contrüge ' haufifs fontibus, vel etiam atbitror eliam: | plane nullam Sectam fecutos effe, ec- 9gv P auditori ledicorum more: ita hoc quidem loco de veftigiis difciplinae Stoicae in iure interpre noftro , tanquam de zurifiurandi ab- atque ( ufu, de odio vfurarum , de flipulatione porto $ vi metuque extorta, de 1. 76. Digeft. de tent a) iudic.'nec non de phyficir rationibus , Wwe m de iuvrir denique praeceptir dicere fu- omnibus perfedeo , fiquid de his vberius no- (Vl tandum venerit, id obferuationibus Q .;-referuar;e cum animus fit, Lt 2 lültorüm c) Editto perp:etuo condito etfi Vd forg haud cum RAEvAnDo (comment, de VOrletato vegul, iur, p. 311.) ftüdium omnino AN interiffe puteuerim fedarum , fplen- | "N dor tamen illarum, Mascovir vt ver- Wowa f bis vtar, deletus fuit dignitafque. Ne- ?Wï ) pl( que quicquam abhorret [vtiraNVM , in Tür(ront defendendis maiorum placitis licet ]'à decre aullo remiffiorem, eorum tamen ha- 15 folito L uiffe, illud. edidium cum compone- ANotabilis l 25 Dg; zef, aliquam rationem. bailyr ; enim 133 E. futifconf. enim eft CALLISTRAT; Iþcus l. I &H m Qixerint fj Dig. de iure fifci, Langowis contra E HDN, TIc, T gend, q fententiam bona, quae foluendo non effent, ipfo iure ad fifcum pertinere li forte : necef: qui exiftimaffet , edifto perpetuo fcri- l abflnuife, Vültos multi e ptum fuiffe, lllud firmiffinum iudi- co, multas fuftuliffe edi&tum eiufmodi Bephilofophiae controuerfias; nec dubito, quin plures etiam atbitror etiam . pofteaquam euerfo praetoris xutos efe, ec- regno Princeps confilio amicorum in Yc quidem loco auditorio fibi adfidentium. ius dubium Stoicze in iure interpretari ipfe planumque efficere rfturandi ol* atque certum. coepiffet ,. iurifconfultis d figulatione porro ftudiorum qui fiduciam habe- & Digof. yent ab HanpRiaNo libera fuiffet de cir rationius , iure refpondendi. facultas | conceffa ptir dicere ft- omnibus, vel decifae refcriptis fuerint j Vberits n0- ( V. 1. x1. de iurifdi&, l; 4. pr. de lege bferuationibus commilf. 1..12.. $. 17 de tutor. et curat. í, L74. Dig. de legat. L. ) vel iurecon- fultorum confenfu fopitae, id quod vondito etfi Vel formulae arguunt , pof? magnas (romment, de varietates obtinuit, l.. vlt. Digeft. pro diom omnin) legato , fuit quaefhtonir et obtinuit, arum ; fpleü- l. 24. de adquir. vel omittenda hered, , coir vt Ver- magna fuit dubitatio, fed ^hoc iure vti- nitai Ne muy , placuit et i. g. a. Quid?-quod [yuait, m iurifconfultos fuiffe Principum refcri- ts li pta decretaue proferre ad fimiles cauf- um tamen Y fas folitos vel e 1. 17. de iure patron. ym compon l. 22.. Dig.ad SC. Trebell. 1..12. C. de ] Noïabilis is colligatur. Quid- efiffl legitur aliifque lgc 3 qgid GEEECRCHEPMEIPSUUAU GIAHRMIBEULOUNUMULNE 134 et $4BI ciuid diffenfionuu: fupereffet, id deni- que IvsriNrANvs fublatum decifioni- in l.' Ig' Procu. bus fuis iuit; qui tamen nec ipfe, vt fupra monere me memini, illas fun- [ ditus exftirpare valuit; cum Digefto- Qui n yum compilatoribus ipfis, quantumuis ne fententiae pugnantes ab Impera- práefer tore decifaé infererentur operi cauen- &ion, et Que eb tibus exciderint nonulla putari quae uit lf fe&arum veftigia poffent, . Atque de his quidem fatis dictum effe videatur, MaRCE idem i vt item de iurifconfultorum genere agamius eo reftat, cui hercifcundorum Vuny fiue mijcellionum nomen interpretes gul, i o « indiderunt; quod illi aliorum tanquam diuidendi fententias ftudio, vel media quaeft ipfi via inceffiffent, vel ex vtriufque 9 red, fÍcholae gt pa lacitis id delibatum , quod fibi aequius meliufüe videretur, con- locos ec flaffent. Tales fuerunt ii plerique Cipibus fliitn e) omnes, qui poft edidum perpetuum fub Divis FRaTRi2Vs ceterifque AN- c II ToNINIS atque füb AL EXANDRO etiam SgvERO nominis fama üoyeren.ta y lit eni nominafim loco] 1 À 1) va"ä/. ? 1 u cum propter ]. 7. 6.7. de A. R. D, et 1. 4. à MgIN Digeft. mandati, de quibus locis fupra 3€qumn nos difputauimus ,:tum ob . 15. de fife noxal, a&ion. 1. 14. depofiti et l. 35. . $. telhgi Q Digeft. de C, E. V. in quibus qulpü 135 Teffet, d denj. et SABINVPM fequehs' et CASSWMB eum atum decifioni. | in 7 x9. Di 1 me ipfe, vt | g. de vfurü fo;.u,m excitet Pnocux.vm*-. mini, illas fon- | . ; um Dipefte- 2) SExi*vs PoMþomvs qui non folum PRocvLr fententiam fis, quantomis | t&& db Imperz- | práeferat SABiNO in J, 16. $. 2. de eui- ür operi catene - &ion, et 1.98. Dig. de.A, R. D., vtrum- Il putiri quie que eorum tamen idem fentire obfer- m, Atque de uat ], 14. Dig. de C. et-D., (adde et ? effe videatur, | MancELLvM 1.23. eiufd. tit, et, qui Jtorum genere idem iure ciuili receptum pronuntiat, - hercifnimdorum VrrrawvM ], 16s. Dig. de diuerf. ve- gul iur.; fed palam quoque pécn en inferpre(es horum fanguam ód'óv cíuvi 1. 26. $. 2. de legat, L in s jjio, vel metit quaeftione ea, quam paullo ante vefti- «ia redolere fe 4 Q arum diximus, de le- o ex vtritque ibatum , QuX gato partir bonorum, vt tranfeam nunc locos eos, vtriufque vbi fcholae prin- üderetur, core t ij eriq cipibus tanquam denunciet teflimo- nium excitatos illos iam a Ma à SCQVIO c, VHI, $. 4. ceterifque 2V 1 ÀLEXANDRO 3) CERvmivs S&AEVOLA. fama floreret Hic enim et ex fupra a nobis expofi- loco 1. 14. Dig. de iure codicill; , et ex 1. quoque 95. Dig. de folutionibur, vbi a SagiNo aduerfus PRocvrvM ftat, A RD d 14 aequum fe inter utramque fectam gef- ibps lcis i fife atque velut e ; o Lf giü'g grbitrI;m in- [ni etl. j M teüi gi;grb qülbüS qu I 4 4) - 136 w faiffe 4 AEM ILIVS . PaPINTANVS fcripfl SCAEV*OLAB difcipulus, Is vero quan- ta iudicii libertate ius inter fectarios illius o [et, 0 controuerfüm | magiftri exemplo tra- ctauerit, & multis locxs aMascovra henfior flratior excitatis conftat. Praeterea l 66. pr. 4l $d Dig. de legat. H. . Sagiwr ita retinuit fententiam adhibita. diflinttione qua- LIAN z!5 elld dam, vt nec aduerfam PEcast plane ïeuceret oplmonema Üum de g ) DOMITIVS VLPIANVSo cenfüe Hulus pulcherrlma fententias aliorum locs . diuidendi exempla occurrunt in 7. 15. NIS, € $. 32. de damno inf, et.l. 12. $. 6. Dig. quibus de vfu, et.habit. priore. loco LankoNis yieh cum fententiam propofuiffet, ita fub- $9d licit: nec offendetur. illa Sabini. fenten- at fen tia ; (forte id ad (ales VrPrANI refe- tufit rendum, quafi dixerit, quando nul- Masi lus mortuorum fenfus eft, nec illa Sa- htYi BINI fententia ei dxfphcxtura eft) po- dlUNQ 1 fteriore autem damni 1ationem haben- ilem dam LaskEo;inquit, putat ex quo decre- tudi; tüm,-SABINVS ex quo. tempore ven- l44 tum in poffeffionem fit ; deinde, qmd fibi videatur: ego puto, cauffa cognita modo ha,nc, 4odo illam. fententiam. pro- Notis bandam. -Neutiquam autem. mihi htrci( probatur quod Mascovivs ait, ex W s notis, quas ad SagiNvM fcmpïiffï'et2 Qut 3ntelhg1 eum pofle infenfum huic fuLf d i 37 - IPINTANVS ^ fuiffe, : Neque enim notas VrPIANVS sven Qu Ícripfit ad SagiNvM , fed ad rubricas Inter fefhariog illius commentatus ePt et , .fi fcripfif- : eïemplo fa. fet, notae 1ur1fconfulmrum non repre- i Maseovr - henfiones tantum continent, fed illu- teret ] 65 nr, ftrationes quoque v. g. TRYPHONINEI LUNT 12 tetinuit .ad Sca&voraM, et huius ipfius in Iv- tInctl0ne qui LIANVM et MARCELELVM, Quod erro- i Pecast plane zis.etiam.in aliis cauendl cauffa moneo, Quamquam enim VrPiANVS J. 17 EEE de praefcr.. verbit ; haud remplendam LPIANVS, -ceníuerit SamiN1 fententiam,, aliifque tenhas alotum -locis.idem aperte fauéeat PRacvrrA- gt in Z 15 .wrs, exftant tamen loci non . pauci, y. n.$ 6 D qu:bus id SABINO quod vifum effet,; loco LAgEoNS ipfe hono n ifice comprobet, . Vt L 71 jta füb .$. 9.-de A. vel. Q. H, fequendam eius ahini f ait fententiam, et 1. 9, $. x. de hered. VipiaNt relee inftit. expedltlfïimam Ipfe demque r nando lll) Aascovivs formulas. humfmodx exci- E nec il 94 tat VrbiaNEAs, re(le SaBINVM refpon- at el) PO diffe, 1.4,.$, 2. de edendo; item quod ille puta[fet-ad. verius effe. 1. 10. $. 1. de "ionem habet- [ex quOüECI'C ;pa&u, atque eleganter eundem fcribere 4 $ 5 ng de in. diem addi&, demde, qu 6) Ivmvs PAVLLVS (.au a ngn/a . dNotas is Ícripfit ad IvriANvM. adque [ntgprim 2"0 hercifcundos ScagvoraM -et quem, vt aptem. mil avwsü ex' in reprehendendo erat acerbior, ini- "TRU ïPH ltl ' quitatis adeo argueret 1. 6o. $. 4. Dig.. .de R. N., PAPIN IANVM; neque ta-' fenfom üc men, 5 138 ilis k men/.',, Mascovro vt vifus eft, ad vtri- . ufque Ícholae principes, licet LApro- fíis € NiIS 7rudavav libris in epitomam ab eo fuperi( mutaté conieclis, Masvnrir item rubricis illu- ftratis. commentario. Hunc Masv- hicve RIVM ficuti. PRocvrvM fecutus faepe huntas eft; hercifcundum denique plane vi- iftim:! detur eziffe cum in nobili controuer- bus & fia de pretio (1. r. Dig. de C. E. V. ) fihll, tum in illa inprimis, quae de cafu a poffeffore rei alienae eflet agitata, vbi Ver et fententias adeo diuideret fectario- cunt, rum (1.40. Digeft. de. hered. petit. ) praete Praeterea vt medietatem iuris aucto- te rum laudat ]. 3. Dig. fi pars hered. , Y V AL ita 1. 7. Digeff. vt legat. vel fideic. me- p lius ait cauffam dirimi per mediocri- Kv N N i jun fatem. : * Effne iam fatis d e diffehüonibuä pofter quie dictum iurifconfultorum ? nondum Qutem etiam. "Vtenim antiquiores illi mul- pnor tum inter fe difcreparunt: ita nec iu- lpfe ) niores femper, h. e. florentes 5eda- m temer rum ftudio vel deferuefcente, vel pe- tentia nitus fublato, confpirarunt in vnum. Dotof Sic pugnant v, g. aequales iidemque Vl n hercifcundi ambo PavrLvs et VrPria- pailo NVs: quorum ille repetundarum dam- ratiom natum teftem vel in iudicio, vel in teftamento adhiberi poffe negat 7. 17. gunse Dlg, i Dig. de teftibur; hic eundem in tefta- Dn mento admitti vult propterea , quod talis Xv 139 SCH, ad thi? y licet Liggo tális lége -«]ivaA' in iudicio tantum !fe- ftis efle prohibeatur. . Itemque 1lle ilomam 4b en | rübricis illg- fuperior lanae legatum hac in veftem mutata ademtum /. 88. pr. de: legat. III, Hune Masv. hic veftem eam, nifi alia teffatoris vo- T T $s fecutus ficpe que. pline vi. luntas adprobaretur, : praeftandam ex- iftimat 1. 44. 6.2. Dig. de legat. I. Qui- Ill Controter- bus equidem locis videor mihi videre iGI.) me decaft à nihil, nifi duplex dyriopáa, fratuatur, t aritatà, vbl Verum nec vetraQationer, quas vo- eret fedano- cant, vaviationefque Iurifconfultorum hured, tetit) praetermittendae fünt; qua quidem y luris audo- arte EckHnanDvM rede füppletum parr herd., W Warcnurivs iuit fchol. ad $. 161:. y fl me: P. 312- 1g. Nam ficubi variauerit er mediocri iurifconfultus aliquis, féntentia eius pofterior priori praeferatur; quando- tilfenfionibos quidem in legibus idem valeat? Ac 2 mondum putem ; nifi forfitan compilatoribus res W 0l prior vel placuerit inagis, vel auctor : jf nec d ipfe; quod tamen de tantis viris haud entes oetd temere fufpicandum, in mutanda fen- :Dïe, Vel pe tentia male fua fubduxerit rátiones, Poteft etiam iuris religiofior eiíusdem ss fidemque vel ratione aliqua- vrgente id; quod « et Virtt- paullo liberalius humanitatis .habita darum cm ratione indulferat, temperaffe. Ele- idi0, u gans eius rei exemplum peti e 7. 6. $. x. | negat LP Dig. de feru. export. poffit, qui locus depromtus eft ex PaPiN1ANT: libro ndo ierd ; qtï' | XXVIIL quaeffionum , «bi is aliqua ait d l I4Oo d n ait fibi Placque , puta. quae/ïïonum dgyïiü : lib. X., cuius fragmentum exftat fe- ho e' 'u quenti 7,.7, Dig. emfdem tit., propter interfi fs , Il poenam homini fecundum legem di- &am contradui haud jirrogatam ex riore k vendito quidem (ex flipulatu enim iebum licehat) agi non poffe, quia virum q'uzuï j bonum in. hoc bonae fidei iudicio mi- mult? nime deceret faeuitiae velle . fatisfa- legit T &um, fed. in contravium nunc fefe vo- legio) care. SABINI . fententiam ,. venditorem tir m idcirco vtiliter acurum exiftimantis , NIANU quod feruandae illius legis cauffa ho- Tvsry minem is minoris vendidiffe videatur, potteri Ac.variafle PapriNiANvM. fruftraque priori his locis dari operam conciliandis iam Tentén! dudum vidit Cvracivs obferu, YT, 37 : Dir.à compilatores autem . Digeftorum quo- UANI modo excufentur, quod vtrumque Pa- UE PINIANI locum in duo haec iuris capita de(erar L. 6. et7. Dig. de feru. export. ita retu- dem, lerinf, vt iurifconfulti fententia pofte- SeigYC rior priorem praecurrat? Sed vt ge- Quibus minationis cuiufcunque .. illis. gratiam, f a facimus,. ac libentes quidem , cum Quid 1 nulla non.doctrinae inferviat elegan- ln is gantiae: ita his quidem locis. nullam eH',fH eorum culpam arbitramur negligenti- deC.e amue teneri,. Praeterquam enim quod fuait : prior iurifconfulti fententia rationem in fe habeat aequitatis, quam et Graeci T0j fug LURT d t. his verbis exprefferunt [y,noï?f-wzï- ! - Oe- Nj *s X4I d quaef'iomm 89&487?0*7!21?9*&)012; gx ïkelxäk*)acpe'gov ; um exfht fs. h. e. irae fatisfactio non habet, quod 1 l, propter interfit: cauffam illa-quoque affectio- m lerem d. iis ,. ne poena homini irrogetur, pofte- itrogifam ey iiore loco haud commemoratam , fub- üpiltu crim iedtum item ab auctore dictumi aliquod y Quia virum quafi rotundius , Ccuiufmodi bene i indicio mi inulta ex- omnibus iuris partibus col. velle -atish. legit IAcoBvs GorHornREDvs in flori- Hunc fefe oe- legio) hominem adfici beneficio ; homi- , Venditorem nis inteveffe. Ceterum et alibi Papr- exiligants, NIANVM variaffe ipíé profeffus eft 15 canl ho- IvsriNtANVS ].vit. $. 3. C. de furtis, jife videztur, pofterioremque adeo definitionem et - frufiraye priori eiufdem et aliorum praetulit vciliandis um fehtentjis. Excitatur porro e l. 17. j l, 97 Dig. de iure patron. exemplum Max. eflorum qu* CIANI in auditorio Principis cauffa tramque P« cum aliiscuriofius tractata fententiam viris capità deferentis et íuam et. PRocvrLt1 ean- , ila re(U- dem. Neque defunt vitio qui dent Keuha polie- ScAEVOLAE huiufmodi variationem , ! Ced VE D quibus quidem nos refpondebimus ob- Jeru. ad l, 3. et 14. Dig. de tranfa&. (fig gratiam iem, cum Quid autem VrPrawo faciemus? Pa- lam is quidem profeffus variationem yiat elegat- locis nuliagn eft. fi verba eius fpecttes in 7. 92. Dig. r poglieno- de C. et D. $i cui, inquit, Jegatum fuerit velittum, ifque vogatur fit libe- nenimq d rationem *of fuor emancipare: om cogi debeat manumitlere ? Lv RETINEO-ME Dr- m atb XISSk, defici eo: a petitione fideicom * f nüz)/; :5» ;1*- [ mif- s 142 mifii neque enum praetof fideicommi- | fiit, ffd farius eos ad, libertatem tuetur , vt fer- foat f uor; (quod quidem erat BvN &xxs- rut, d HOEKIO Obferuandum liberos cum oporte' feruis promifcue accipienti ) PAriNI- habdt , NIANVM quoque libro nono vefponforum fratfïni fcribere. REFEREBAM; . món e[fe cogen- hoc pr. dum emancipare liberos. fuos, . Anni- &m, 1 TROR TAMEN, extra ordinem, debere bro L2 confhitui, cet. Num vero idem varia- conflet. uit . 16. Dig. de ve iudicata, vbi be- fabeffe neficium id, quod donatori, quidem Ht dem plenius i. e, dedudo aere alieno, nium di CH d aliis vero períonis reftrictius concet- füm , ne vltra quam poflint ; condem- du j nentur, commemorans ait: Sunt qui 6d n& in id , quod. facere poffunt , conueniun- PIANVM nto: tur, id efl, non dedu&o aere alieno. Et quidem funt hi fere. . Qui pro focio fratern conueniuntuüyr: SociVM AVTEM OMNI- la t VM BONORVM ACCIPIENDVM EST, cet. bonorg iNon moueor verborum conftructione, quandar focium. accipiendum . & j/1, vt cum Ha- LOANDRO emendan dum, /ociur ac- d quin teferri cipiendus, eff, putem : eadem enim Con(enf vfus dictione VrPraxvs eft, cum /, vit. Ti D $. 1. Dig.de fenatoribur diceret: 5e- Clehfe natorer accipiendum eft.eor, qui cet. &f [e qu; fed pr.1. 63. Dig. pro focio rationes mag*j fqu turbat, vbi idem iurifconfultus, ve- 1'8Iïm'e rum. ef , inquit , quod Sabino videtur, *etiqmji non vniuerforum. bonorum focit Áint, v Jint, - 143 * ür jdeifommif fint, fed vnius vei , attamen in id , quod iefir , vt for t YNRERS facere poffunt, quodue dolo molo fece- vint, quo qminus po[fint, condemuari D liberos cum oportere : hoc enim fummam vationem enti) Parryr. habet , cum focietas ius quodammodo t ftfponforum fraternitatis in fe habeat, Cumque tón of copen hoc pr. e libro XXXI illius ad Edi- : Juur, . Nant- &um , locum aàutem in 7. 16. excit, e li- yrdinem. delere bro LXIIL ad Edidum depromtum ro idem varit- conftet: .nonne, vti dixi, retractatio licata, vbi be- fubeffe videbitur? Nolim. enim, pace itorí, quidem HreNNiNaGit BoEHMERI TE vré»v ma- Q aete dlleno, nium dixerim, totam illam o , fo- rifius eancet- cium. autem omnium bonorum accipien- fint; conder- dum eft pro gloffemate profcribere. üt: Sunt qui Sed nec variafle hoc quidem loco Vr.- i, toltemiut- PIANVM Vt credam , adícripta facit i aere alien. ratio : cum, focietar ius quodammodo Qi g fraternitatir in fe contineat. Nam cum (UTEM. 0MNT- ila fraternitas ex omnium focietate yx ESr, G. bonorum maxime intelligatur, thefin eonfiradíone ; quandam 17.16. e iure conflituto pofuit, t cum d ad quam et hypothefis illa pr. 1. 63. referri poflit, fiquidem non fortuito EUA edem enim confenfu, fed fratrüm planeanimo vnius , cum ) ! rei negotiiue duo plurefüe inierint fo- diceret: 9 cietatem. Idemque eumdem de foci- Qj s qlü i etate quaeftuoria tanquam frequentiore fnci rationes magifque rationem illam recipiente N]'.le»ga [ ftatuiffe- arbitror. . Ceterum retracta- ll tiones quorumcunque. illae demum m hotior "1 Ífint, vitio verterim memini, fed op- il taue. i44 TTE j j tauerim potius cum Cviatro; vt, qui zis fof! noftra aetate ius interpretari aggredi- folo t antur, quae vel falfo-aliquando vel vdl al inepte et Kenferint; et fcripferint, ea PariNIAN r exemplo retractare ne ve- Qlum; tütiofit recundentur; potius, quam vt quae «miuéri falfa effe ipfi maturiore aetate iudicio- erint; ue intelle&erint; 1is pertinaciter de- fendendis ludibrium debéant. peritis. 15 Y epitom Nam of d'evrégas Qgovríd z. &'0poreot. digelts eurae fecundae funt fagign.äiqres. h& 0 d) ï.-ü&üi)rationgs iurifconfultorum fingula fiue v veterum , e quibus IvsriN1ANVs com- ponifua fecit concínnarique . Digefta , gumen bros ( et Iac, GornornEnvs vtiliffimo libel- fnorato lo, quem nomine ad rem plane ac- Corno commodato infcripfit zurir manuale confült (p. a9. ) et poft eum Warcnurivs (ad $. IGs, hermeneut. ) redigere àd certa At quaedam genera ftuduerunt. Ac dif- li ficile quidem eft, fateor, ex aliquo- zuüm paruis fragmentis particulifque fp argumentum velle vniuerfum defini- re; neque enim infcriptione vfque- pU quaque confidere licet; fed quoniam 79 tentare aliquid ifto de genere concef- fum habetur, noscum Warcuro eof- le dem in exegeticor partiamur atque in dogmaticor, Atque ad fuperius qui- w dem genus refert eos, quibus iurif- el Iv- fi confulti vel leges duoglef:im, M LIAM L um & I;*ï IACIQ , lii qm LIAM PAPïAMque vtpote alterür iu- ris fontem, fub fmperatmnbus etiarri !s üm aogredl anqaando vel folo : !egum nomine fignificari folitas ; vel alias quoque, vel SC., vel Edi- hY Icripfetint, eg f L Tohre ne ve. Gum; vel principum demque confti« tutiones, ad hoc autem um it quie ; quibus vel detate iudicio- Vmuerfam ii iurifprudentiam tradi- t ertingciter de- dermt, fiue via quadam compendia: ria,'vt: inflitutionibus; enchiridiis; iDéant periti epitomis , fiué latius atque vberius, vt J & 0007 tQ 'entifes, digeftis pande&dque, vel iuris partes; h. e. aut vnum argumentum, qui libri "ifconorum fingulares, aut plura, qui mifeellanei fiue varii dicantur mulnphclfque ars I'*«XN!& COfti- 1? D]U'E&Q) gumentu Verum huius generis li- bros complures apud illum comme- mtho iibel. moratos legenti in mentem m1h1 venit rem pline « urii monuae GoTHOFREDIANAE partitionis, iurif- confultos veteres fcripfiffe 'ategrvs Ul 1) Vel Üeeenrixoe , vt inftitutios 38[» äd cer nef, enchiridia , vegulaz ; deþ'm- unt, UC di tionef, differ entias ; ex du 2) velzayparixdc, velut réz articulque fponfa , digefla , quaeftiones , d;f " am defini pu!atwne! j U( qu ,) vel etiam verfatos in vrojus fed GUOP jm 'I'EU,btmf"l fiue in z oay yeAudoi d natc COW e. in officiir magzþ*mmum defcri- ALCEO « u bendir (quod genus a Warcuio ul atqu em praetcrmlffum eft) " Uv us ( 4) vel in commientando den:que ibus 1071 fiue ad leges. xunfque omnis fon- blmJ «e lv teæ? yAM 146 tes, fiue ad d aüctores, inque tefeta $;) ad hos notando: differunt enim tellieu notae, vt füpra dixi, a commenta- tt0nem yiij: 6um illae quidem hoc mo- - hemqi do: PavLLvs ScakvoLaque notat, Vel vel fimpliciter ad fcriptorum. eius lum t tanquam torpu£; vel apud eum;. infer ( hi vero infcriptione huiufmodi: Qminu PavrL:ss vel VreiaNvs, vel Pou- - li qui poNivs ad Sabinum; itemque Iv- Duire LrANVS ex Minicio , lavoLENvsex MV 1 . Caffio foleant ügmücarl lus N Quid vero? fi iurifconfultorum com- pretan mentationibus et €X€0LthOS eorum li- tores ( bros, quos vocat WaLcHivs , intelli- mitigz gamus? haud dubitem , quin, vt a me idm quidem propofita GorBoFREDI partitio tetur. eft, füfficere illa omnino poffit, fi modo . Lete 6) et librorum fingularium genus ho- Mi rumque aeque ac ad plures iuris par- enten tes ícriptorum inícriptiones a War- Pendur cH10 noflro declaratae fuerint ad- tnodo iunctae, re1pon( loto in e) Morum nomine , hcet populi . fécutus allcums, vt RoMANr, effe dicantur, VN ius etiam interpretatione prudentum foriue introductum difputatione veni- quemq àdiuif re, hofpes his in rebus fit, qui igno- NI Vgl ret. Quid vero? cum ea quoque, de Qu quibus fatis cautum ipfis legibus anti- ^ pen quiffimis effet , monbus tamen accepta refe- NEC m 147 tdores mque féferantur ? tuin fieri id maxime in- axFemn tenim tellxoxmus propter earum interpreta- l d COmmentu. tionem aeque antiquam obfervatio« Idem hoc mg. nemque.- vid. 7 47. Digeff. de legibus. VOLAQU 0 t t Velunt RouvLvM éuüm legem ad popu- ( ['LOU lum tuliffe de patria poteüate conftet iel.apid eumn; inter omnes : hoc poteftatis ius nihil- ne hoiufmodi ominus VrrrAwNvs pr. L8,. igeft, de ivvs, vel Dox - hir qui fui xeceptum ait effe inovibus, ; itemque I Quare autem moribus? quia illám Ro- [voLENVSéH MVLI legcem fatis duram et fücceffoe CaF eius NVMA, ét jurifcohifulti in inter« jtonwm Com pretando iure decemuirali, et imperà: «s eorum T tores denique conftitutionibus fuüis ità giys , vll mitigarant emolliuerantque , fere vf an Wamv aàd naturam rerum. congruere vides RD partiti retur: poft f modo Ceterum de Avcvsri quod füprà v" Uen þO inférui inftituto, iureconfultorum quó nres 1uris par* fententiae pro legibus effént, intelli« ones 3WAL gendum id quidem eft de fenteütiis fnerint d2 modo eorum, qui facültatem de iute refpondeudi a Principe in beneficii Joco 1mpetrau1£fent At PowPoNivM fecutus ego negaui ante MasyRivM cet popil effe dicinfur SABINVM qui floreret füb "I'rggRio ; le I'Uden üm quemquaám ea dé re Principem fuüm ütatl [006 Veni- adiuifle, Neque vero moror Posro- fit, qu1 WnO N11 verba illa; vt maior iurir, (quippe quod pubhce nunc interpretarentu£ ieamus ant periti ). effet au&terltar, quibus Hxts NECCIVS aliique obferuant praetexuit: nmen aCCeP íg 2 148 reher i'e illum /miqüid , cumi verà inflituti effent, ratio fuiffet haec, iurifconfültorum vt ille opera ad infledendas ad nouum r p Qnodi ftlatum leges enertendumque praetoris trarsje fegnum vteretur. Certe praetextus htitia is, quem excogitaffe dicitur Avav- CEROM StVs, effe&tu caruit; nec vero pruden- tia fali opus fuit, fi et temporis ratio propte Contim ducatuí, et PomwroNio fides habea- 1ur. cf. Bachrvs in fcholio ad $. 4. lorit h Iua fe&. 6. c. 2. libro IL. hifl. iur. Rom, /£) Cüm refponfía illa prudentum tum q perpet non nifi lorngó vfu et tritura quafi fo- renfiolim, vti dixi; iuris vim obti- retulid nerent, faepe etiam libera republica luerua Yudice àb oratoribus euerterentür: quidguid ex illis retinuit IvsriN1ANVsS, fi mo- füs, f& dolegis habedt naturam, nec ab ipío petui fuerit miutatum ,. pro lege et ipfum of Prou erit ; atque hactenus rede eos iuris videbitur auttores legumque adpeïlaüe fift i g) Neque en im edida praetorum iuris ciuilis vel adzuuandi, vel fup- , plendi, vel corrigendi ergo propofita , Neruee h. e. eiufdem interpretationer vel de- Wnt ICgUm ; claratiuae, velextenfiuae , vel roftri- euitie, p &iuae denique, leges erant nifi an- Rrinatong nuae, quippe et honorati alicuius viri, vt confülis, vt praetoris ( Ccuius nomi- TDI Candre ne latius accepto et proconfules - et mlmS; C m praeüdes prouinciarum quiüis com- AUA r ]31'8» 149 Yera infh prehenduntur) vt aedilium curulium Ontültorum vt effent, et eiuídem valerent in hono- &5 4d nom rem per officii tempus i. e. annnum., IQ Draetoris Quodfi ea, vt fit, ex albo in album [ prae.e« üs transferrentur , propfereaque ea tra- idur Avai latitia vocarentur, tanquam apud Ci- Vero prüden cERONEM in epifl. ad D. l, IlI, tum fmporis ratio propter. vetuftatem hanc vfumque fides habei conrmuum pro parte iurif, non etiam tolio dd $. 4 le gu habebantur Poftea vero quam j ur, em, IvriANvs vfiliffima quaeque ex iis, quae pr.Jden um tum quidem viderentur, in edicdtum perpetuum HapnriaNo lmp. iubente w q&aü f tis v obti- retuliffet, ea demum pro legxbus va- ]uerunt 1ta ; vt nec ab iis recedere xra repütlica lr: q-ndümü iudices poffent, nec prouocatio aduer- fus,fententiam fecundum edicti per- , D& ab lp petui tenorem latam concederetur, éve l lp fnm Conferendl funt MASCOVIVS de Sed. o Procul. et Sabin c, 9. $. 6. et BACHIVS alle ts iuris U dQL 12116 h:g/i* zuï. lzb L c. $$ 18 , [aeïOL Um XVII: di, 18 ) hr 00 Pmþf'i l) Neque eonflitutiones Principum vim funt legum ante HApRIANI tempora con- tpner Vel ( di- ï, . '/)[(h" fequutae, Priores enim Imperatores, do- t nifi at minationis inuidiam vt declinarent, non lJlN—* QUs W 1pü fancire leges voluerunt, nifiin co- n)w mm mltlIS cuiufmodi funt leges IvLIAE, neoniuies d AELIA SENTIA FvsiA CANINIA PAPIA ",Uub Cou [ K5 Pop- PXQ a Ezi w Porrpara, VISELLIA ïVNIA NORBANA et fiquae ahae Occurrünt, in 1is 1pforum Qutmqa Iummum licet - ícifcendis valeret arbi- NIANVS QU irium ac hbldo. fed imitati vel echcen— (uaquam do magiftratus, vel decernendo iudices, deden € .vel refmbendo denique - iurifconfultos vel ex edidi fuerunt. Quid? quod Senatu legiflato- Cem deniqu riae fu. e pote&atls inftrumento TIBERIVM pun. conftat eiufque, in imperio fucceffores lepilIatione víos funiïe. Quare ab illo inde tem- Ore ïOt SC non, "vt Ohm de rebus Wmque N Yel contrarii ; elii ac pacis unphiïimz ordmps curae Obtiteren demandatis, verum de iure Apfo fa&a phunti ftm commemorantur, vt LIBONIANVM PER— .SICIANVM, MACEDONIANVM CLAVDIANA. f . plur, TREBELLIANVM VmLLEIANVM dqüe Vüuenti aliaque de quibus cf. BACHIVS hzjï jur. frirm Z»zb AH c. 1. . feth. 3. àdhibi a) Cemltla TIBEqus e campo *tranfïulerat in curiám, vt *enatus vice !0137 d(ds opuli- confultus jura ad orationem Ceteros Principis libellümue conftitueret; cal- lido qutdem confilio et, firmandae do- Qu il ininationis caufï'a ; etenim Senatorxbuq pto lo reclàmare non audentibus, cum per acclamationem adeo $C. factum Dm, t a] ! tomy veferat Cassivs, ipfe re vera potefta- tem vxdetur ad fe tranüuhffe omnem. 5)( æï H [l XVII Á 4 I$t l XORBW 1 XVIII li 1pfon Quamquam autem haec omnia Ivsri- Valeret arbi- ne- Yel edicen NIANVvs quodammodo fua fecziïet quaquam tamen, quidquid vel in pan- 10 10dicg urifconfultos deden e 1ur1fu0nfu1törum fcriptis, a) vel ex edi&is praetorum, b) vel in COdl* tü leviflito cem denique ex confhtutlombus Princi- 0 TrBERIVM ucceffores pum c) retuliffet , id hac ipfius tanquam legiflatione mutauerat vim füam natu- 0 inde tef n. qe rebus ramque. Neque efficere idem valuit, vt Vel contraria eodem tempore vim legum tGl COTaC obtinerent, 'vel cum natura rerum pu- it pr o hd gnantla firma iura effent. d) ANIM, pER wamm a) QUIS enim quaefo vel j'uajrione.rj /gLLEIANVM adque legum tempexanc.am duritiem inuentas cautiones, vel fententiar in IV») h Ia fragmentis veterum iurifconfultorum adhlbxtas, vel regulas iuvir ac defini- [05 canpo loner, cum duobus poftremis confi- Nanafus Y ICB ?natas Digeftorum titulis, tum per ceteros difperfas, vel partitiones iurvis d gyn IOFBm interpretationefue, velhifloriae deni- que ilufivationifue cauífa intertexta nnnwdæ e q SenatoribUs pro legibus habuerit? v, l 4. $. 1. de :Wn Cum Pvr de alien. iud, mut. l. x. $. 4. de peric, 10 et comm. l. 45. Dig. ad SC. Trebellian. acïum ( Verd PO teia -« b) Obferuauerat Cvraciv£ mouam ylfe onnen editli claufulam de comungendxs cum emano gl 4 142 emancipato liberis eius zou, CXVIII sepic dem non fuitfe abrog atæm, nec alia fenten- ofter tia nobis eft de l, sli..C. vade liberi, ferudi aliifque cauffis, vbi bonorum pofleffio 4dhuc hodie vnhmtem habet. Quid emmï) il ex edz&a v:zde viv ef vxor intra C. dies nonne et hodie petenda Doflremo eft? cum STRVVIVS in commento praefcrxptxoms nonagenarlae negle&a ioripino iuris honoram ratione. annos PI'O dxe- tibus prae bus meritg) aronatur habmffe. Neque Jeriptiom vt refhtunoms in mtefrrum fic etiam Artentiot redhibitoriae aclionis quantme mirio« vt cum C ris vtile tempus in continuum hodie firando r mutatum, cenferi dc.bet cum huluf- hu eximi del nufquam mutauo fa&a adpareat i €) Sane non äü cur decurïata fae- Q pé refcxipta , adque prluatos in cauf- fiünc titune fis fingularibus data , interpretationes item ac reültunoncs integri, nec non Dis.: decreta ad (uggeftionem magx&ratuum hu lata interlocutionefüe'/ pro iure nouo confi habeamus atque vniuerfis conftituto. d | Cf Noonprivs in D:oclet ci Maximian. Sunt C. 3. et ScHvLTING pro rcfcnpt Imn- Tum, perat fulto ( d) Vt cüm Diü eftis mfexwt fenten- ác del tias vel eiufdem . aetatxs xuufcanfulto- jreta rum contrarlas, quae proprie dicitur dyriopia, vel aetatis diuerfae,. quo- qu0q1 vOmP. rum alter 1us Proponelet nouum, alter Tedhr fe- 155 101, CXVI]] g-efpxceret antxquum Ác pmorxs qm— Lam lenten- dem . generis exempla iam adtuh, (. mfelbm, poüerions non praetermxttam in ob- feruatxon orum po] -ftg anbtr OU' le r et x XVIIIï Qdie petenda Q Commento Poüremo nec illud praetermittendum irüe negleda - etinfcriptiones fingulis Digeftorum capi- fittS pro (ié- - tibus praetextas, a) ct 2nferiptiones fub- af Mque Jeriptionefue confitutionum, b) et iurif- im, fic etiam prudentiae Anteiuftinianeae relzquzas c) a. mmuno vna cum Codice "T'heodofiano d) in illu- tinmum Jotie P[rando iure I V STINIANE 0 vtlhtatem cum huiut- 0 adpareal haud exiguam parere. aj) Numne SaLvivs IVLIANVS edi- decortata fe &um.in partes diftribuerit quafdam à gatos um Ctu nunc quidem inuefligare .non. vacat; (erpretutones titulis diftindum fuiífe vel e ]. 195. m nec non Dig. de V. S. patet.- De mfcmptwm- bus.capitum, quae ex vetérum iurif- gazl?ra tuuf ENOEU confultorum libris coniecta in pande- dten fint, paucxs, age, videamus. is cmfh u Sunt autem tanquam .indices libro- rum, e quibus quae cuique iurifcon- e fcnp ln fulto debeatur fententia, partitio iuris gnit lat àc definitio, cautio etiam atque inter- pretatio, quicquid denique ab vno. garifconito- roprit d CItUt. quoque eorum fit ad hoc fyftema iuris 1uet ae) qu compgnendum adornandumque pro- Eas vero Iv- tnouud al fedum, mtelhämus. STI- Ri * 154 dando STINIANI 1lhs tanquam legxbus prae» müffas fuiffe ipfe profeffus eiít confH- bis é fis Iu tut. LIT. $. 10. de confirm. Digeft., ho- nori fefe: 1ur1fconfu1ærum hoc dedlfïe fpe&m N anthmtanfque reuerentiae,; ne mo- numenta ifta obhumm facxle mmda- torum 1enïur quid- $, $ d2 C. de, veteri j at sze enucl. audcdor idem eü fe non no. ticulas deden mina faltim lurlfconfultcrum 1ed hæ ofitac brorum etiam titulos numerofque in- tegris perfcribi litteris iuffiffe. - Num, ] y STIA vero infcriptiones eae, vt ANTowvs obrep quidem: AvevsriNvs |Jib, L. eweüdat. qui in cenfet , in Codice ad nos Floxentmo cheer peruenermt, quaefho efl, quam hoc praeit enmo uidem loco definire fuperfedemus: ^ am vt vtlhtatem hai*um o&endamus tuerit infcriptionum , etfi non ab Eckrranpo tulos | ftamus de collatxone iuris librorum gertn ne(cxo qmd certe WALCHIO noüro Quas non probatum, ab ipfo permiffa Iv- & 11 STINIANO mculcante, quandoqmdem MANV] hic confüit. III. $. 10 diferte pronun- de poc ciat, nomina quidem fefe vetevibus fer- luD ua[fe, weritatem autem fuam feczjfe* V p quidquid demum his in cimeliis mu- Que ]o tare compilatores illi inftituerint, üd g minus ad nos omnia iftorum peruenþ Deind rent integra: epregium tamen atque in Til ey arcani cuiufdam loco reponendum ex t'i*oxe eiufmodi infcriptione capitum 1iuris )ld Vel declarandorum , vel etiam emen- änte . an- 145 leoil 5 lbuï f& dandorum fubüdzum cemparatum no- us e[f con ifi- bis effe, nemo, qui, quae legislatio- Digf, h- nis Iuftinianeae fuerit ratio , fatis per- mmm& fpeäum habeat, credo, dubxïauerxt Id6,. ne mo Nam primum nonne libri iurifconful- f manda torum, quos haberent integros com- 1. U. de teleri püatores ab iis ii multas diffedi par- IL , i& D101 0s ticulas, laciniaeque hae rurfus per pan- rüm, fedl decen difperfae , faepe etiam traní- merofque i2 ofitae peruerío ordine funt? ipfe cum ile . Num : V STINIANVS imbecillitatis humanae ANTONIVS obrepere aliquid potuiffe fateatur iis, [ euexdi qui in occupatione fümma opus pul- v Fhorentin cherrimum ,. cui perficiundo - totum qua hoc praefimtum decenmum fuiffet, id tri- r(edetws ennio abfolmfïent : Vt fieri facxle po- y offendama tuerit, capita iuris quaedam vt in ti- b EcunRDo tulos longe ahos, quam ad quos ill [$ librorom pertinerent, referrentur ; vnde leaes) ao noltro quas vocant, fugidiuae fiue erraticae i, e. a fedibus fws aberrantes. v. BRENC- ) LQH id 5» MANVM de Zegum mfcr.g 6, vbi 1. 1g. , nU k&wiem rte l Jtonune de poenir excitat, -qui multo rectius CPWU J l. 1. Dig. quod. quifque iuv, in. alt. füb. iici potuiffet, quandoquidem vtriuf- ll JH /Te lmenls mu que loci infriptio e 1. IIT. VxprANT ad edi&ium depromtós eós oftendat mf j q m eruem Deinde vero cum id interpretandi ge- nus ex optimis fit, ex ipfo quod au- qenatqu in &ore, quod alieubi locutus obfcurius yendum &X fit id clarius alio rürfüs loco enun- i 1U705 exante , petatur facmus coue&ls om- nam enen nlbus 156 dechr nibus einfdem audloris reliquiis inter fefeque . comparatis- fumma . quaedam penan Operis quafi informari animo, in qua- que verfatus tractanda auctor fit quae- flione , ea tanquam fübiict oculis pof- fit;^ mfcrlptmms denique ope caput ä rerum ratione fic faepe propofitum ; pottulante ; re&rmget intra fententiam (to Íefe conunendo. Sed infcriptionis cum torum artificium quo&wm effe demenüraue» fiqqid xim; ciufdem quinam modus fit, expo- nere atque. BRENCMANO praeeunte aller q vel fi lubet: exeimplis illuftrare.. Infcriptio- nis'isitur ope iurifconfültorum intez ter h fe Iom quo alter lucem.ex altero in- terpretatxoms capxat, conferendl f».nt Con dam öunt autem Theren ^. L heye Vel vmu: eiufdem- vel plurium di- fot j que wmfwnfum 4i uerforumgue ditate anqma Atque exufdem quidem. 1unfcon4'um, p ler locos ipfos ex fefe mterpretamur lüdm Wre n mmtuta vel vtrx- vel conüderata dem C connexzone veiut ufque, collatzone j tür n cum . 1dem l$ ; cum duo emfdem mmfconfuln cen- jetitoy quod.in vno quo- Qe hg dam loco .obícu- tones, qui olim cohaeflii'e vzde- riug tradxdemt , (5 e- an. euu(de: Gpzsati u Gu as ALE EKL UI AUE OUNA, VNBGEC n teliguiis infer declaraiï'e:alic')reg ,fäfitür'*', inter fe Imi. quaedam ruürfus coniun- Berigtlur, : 1imy, in qui- 1 1 H .. gantur. üdor i li quac- äueifwuvb B dem Di- fiue latiusa iC eculls pof geftorurh .titulo fe fuerint U& ope caput m riljone fie fomprehendamtur, — fepast r1 fententim Tiptionis cum .. Quodü d*i"u'e*rïfo'rüm fint ïiuri'fcornfül; torui m ; demonftraue- ! locij citæ;ia??? Pþæm illuürari, fiquidem. ts f expe- 'Ü praeeunte gl'ter alterum. Vei etiain libri naïm'er-; ]olzrgtio- vel fiinplici- numerumque adeo litoriv infer ter laudarit; ex alfero - adícri piþzit. nfeunc';ï fuaf, C'onfefii iïgifvu'»f,v'.Vt*' 'ei.kxez/*nïpïak qüae;. dam in medium proferam, inter fefe merentur 7, x3. $. v/f. et 1, 42. Dig. de — É hered. petit., qui loci cum V LP1ANI fint; priore is quidem ftatuit, here- MT purium d- " Lm v ditatem etiam. a debitore. hereditario tanquam iuris poífeffore peti poffe; ; iuriz"mïukä pofteriore autem mentem ita declarat ;.-aüm'jl' fuam , vt debitor ille; fiauidem fol- Á a uere nolit ideo; quod ipíe íe here- COzh(lidergm dem contendat effe , petitione tenea- TEU 1j D. ï,fjmï tur, non aeque, fi vel dubitet de iure dno eiulem petitoris hereditario, vel diftride ne. onfalti t* get hered 4 gtatem ad.iilurþ ]pertinere. yaile vde Cohacfiffe autem videntur cum bini [ : ;i.ufdem VLPIANI loci e libro XX VII ad z 4 158 àd Sabin;ïïä relati .qui- funt in 9. et 11. Dig. de contrah, emt. vend. ita ] ji vt interledus locus Pávri: in l IO. ( eiufd. tit, iorum minuere videatur T elegantiàm ; id quod vel eoründem locorum oftendet repraefentatio: fü Tfi6 l. g. inde a $. 2; verba funt haec: tum et » Inde quaeritur , fi $n ipfo corpo- ve non erratur , fed n fubftantia feparat ervor fit, vtputa fi acetum pro vi- Tax no veneat, aes pro auvo, vel plum- bum pro argento, vel quid aliud iw*e u argento fimile, an emtio et vendi- a $i tio fit? Mancerrvs fcripfit lib. 6, Digeftrorum, emtionem e[fe et ven- j " ditionem , quiá im corpus cónfens fum eft, etfi in matevia fit. erra- tum. Ego in vino quidem coufens demqt tio, quia eadem qprope seía, id pauper, eft , fub/iantia er sf qmiodo vinum, Wi acuit: ceterum fi vinum non acutt ; 10 fed *ab initio acetum fuit, vt em- J bamma, id. eft , intinétus, aliud pro [ alio veniffe videtuv : in ceteris au- pe tem nullam effe venditionem puto; ju U guotiem- 4n materia ervatur. Dd nof ,PkVLi;I'l-OC.;üS in"l. 16. fic hábet: Vg e Zliter, atque fi aurum quidem fue- a i vit, deteriur autem. quam' emtov l exi/iimaret: tu)gzc enim emtio valet. l ün " at i ] g Pergif VrprANVS À II diio- &nt, ven], it quin quid. dicemus , fi Ccoecu. -emtor VLLT jn [; I6 fuit, vel fi in materia erratuv? gete videatür vel in minus perito difcernenda- iel ewündem vum moteriarum ?. In corpus eor (elentatio: confenfiffe dicemur ? .Et quemad- tba fünt hiec: modum confenfit , qui non vidit? — Lin ipocorpe- tum etia r m difpeþä* alii latiufque a fe - in-Jubfrantia feparati: acetm pro u- jmo, te] plum- /Tan*'qu'äm l.. de ïml*äwo'gaiion.*in 7 yuid aliud iï:tï mtio et tetdi- ait .e VLPIANVS libro XV III.. ad Edi&. Jfrrpjt l. & Siquir in iure intefzifogaiuf, an m efoea quadruper, quae pauperiem fecit, jrpur ciftte eius fit, rgfponde;ri't: tenetur, ia fit d uidem cu ! r 'e(z'e Idemque 1. r. $. 14. Digeft, f quadr.v pe drio, 1 pauper, eodem ad. Edidt. libro, fj odb tittm interdüm, inquit, domünur in hoc m non al non conuenietuv , vt noxae dedat, &j 0 m Jed. etiam: in folidum: vtputa fi in ày, aliud 10 iure interrogatus, an fua quadru.- in ceterir at pes effet, refponderit , - mon e[fe jtionem puits fuam: nam fi conftiterit e fje eius , erratf. in folidum condemnabitur e 560 non $.3. L.4. Dig. de minoribus, yo fb quae ex eiufdem ViPrANi libro XI. g quidum jUe ad Edicum his verbis expreffa eft; enior g que 7;;":7/!! T — Minorem autem*viginti quinqueï etiam anni: nam., videndum; an Pet; : dienm ET l 160 fcripto Hiem natalis füi['—adhub 'dz'cz'fïfzü.r, ante horam; qua matu; efl, vt, fi tabul. - cvaptus fit, veftituatur. ét, cum nondum compleuerit , ita erit di- t K cendum , vt a momento in iomen- -ium tempus fpeGetur..— Proinde et u ofü biffexto .natus eft, fiue priore, n l fiue. pofteriore die , Celfur. [cripfit Mi . nihil veferre. nam id biduum pro. vno die habetur, et poflerior dies Car Calendarum intercalatuv. NIANV| (huc e iungï cerrixii&äe pof&fï l. 6. Digej?. de À copiof m vfurp. et vfuc. ex eode | libro xad r Edi&;w depmmta: LIS Ín vfucapïonibu.r qon à mqm'ehta ü . ad' momentum, fed totum pcg/ïrïfe-, ! ii nwnm dier computamzm . É£xcitauit p'orro fäepius a nobis lau- LE datus VrPraNvs h. e., in partes vo- cauit PaPIN1IANVM fimpliciter non ad- fcripto eius aliquo libro 7. 7. $. 5. Dig; Nen de pa&is, videlicet vt pa&ta contractui q f bonae fidei in . continenti adieda ei- gat Q dem probaret ineffe, actionemqué htud n formare: PapPiNiANr locus conie- 0 a é&tus cum éffet a compilatoribus in pr. y C ; 1 75. Digefl. de contrah. emt. vendit. ïï )P')( Sed elegantius VrLPriANI eundem : & ) PAPINIANVM etiam coimemorato Ícri- hen d 4 l 16t 7 dndf d!m*m; fcrxpto excitantis awumentum in 7, g. du d. ufæ $. 7. Dig. de bonor. poffeffione contra i. d. um tabul reperitur huiufmodi: L eri d Siquir emancipatum filium exhe- d 1 TOTTOC redauerit, eumque poflea adroga- - Proinde ; uevit PAPINIANVS libro X1I ) f-.ll prire, quaefHonwm ait , 1ura naturalia in Celfur Jcripfit zdcm'o exh ereda- eo praeualere ; d b iuum nn. tionem nocere. soterir dier Cur autem noceat? ratmnem Parr- atur NIANVS 7.23. Dig. de liberiset poftumir (huc enim tranílatus ipfius locus fuit) ngoü (é copxofius his verbis reddit: em Vhro ad Filio, quem pater poft emancipatio- nem a fe fatiam iterum adrogauit, exheredationem. ante fcwptam n0- y a mone cere dixt. Nam in omni feve iuve hum of fic obfer uari conuenit, vt veri pa- hls trir adoptiuus filzuf nunguam in- ïe.u,g'amr. Ae zmagme naturae ve- ; 2 Dois dl vitay adumbvretuy. videlicet quod. n msïes yo non tranflatur , fed redditus vide- ; Wr Qon ad- vYefuv, / b H $ L;g Neque enim teüamentum illud, in arfo- 33 (0 nra&m quo filius exheres (criptus eft, ga tione n adieda é- i.e. imagine quadam. ac fimi- aïlommque litadine naturae, tanquam fui heredis Uvub conie agnatione- ruptum videri poteft, fed va!et illud quidem . iure praetorxo, (n f WW quippe quo filii , natura talesqui funt, vel heredes inftitui debent, vel ex- heredari. mme moraro Cumque arrogationis re- fcti- mee D 162 . ( medio filius ille. redditus familiae BES fuae, non tranílatus ex aliena in po- florum teflatem patris naturalis irtelligatur: v commento eiufmodi ciuili, quo non cun f "RU offunditur veritas, quam et CicEnRo dixit liberorum füfcipiendorum (pro heredi domo) ius fui heredis ademtum fibi füte CO exheredatione non nifi contrario pa- onibu tris iudicio h. e. inflitutione recupe- ve rabit. vid. . 21. Digeft. de liber. et po- ig. d ftum. Contra a alienus per adoptio- tronutt nem familiae cuipiam adfcriptus, at- ticrat que a patre adoptiuo exheredatus, Mopts — poflea emancipatus idem — arrogatuf- ewus | ue denuo teftámentum rumpït, non eiu/d quod exheredatio ipfa, vt vult Cvra- fs ( civs ad 7. 25. Dig. de liber. et poftum. , Q nulla fuerit, quid enim, quaefo, ve- er ()HJ tat, uo minus et adoptiuus hic fcribi CIANVS exheres poffit? (de alumno vel fufce- & lu to non loquor v. 7. 132 o Dig; de V. 0011 111 0.) fed ideo plane, quod nullo inter- dum j cedente iure fanguinis, ciuile vincu- IOLX lum vt folutum, eft, ita rurfus adftrin- Vaut gi licet, v. $. 8. . g. excitatae. F'ilium eo(t 1" tamen naturale queri de inofficiofo pin.i poffe, fiquidem fuerit iniufte exhere- denig datus. haud negauerim: arrogatüs ve- jeft rO vtextraneus non indi ] cet talx reme- i D; dio propterea, quod agnatwne illius Catto rumpitur teftamentuim, Tüm COU Cete- 163 ls fomilise Ceterum infcriptione con;ïa't Dige- C alieng in n florum capita non folum illuftrari, 1. ]s irtelliatur: v. g. 7. qui teflam. fac. poff. depromta Aill, quo non cum fit ex ÀEMiLI:I Macnr libro eixo- n et Cregno c9v fiue ad legem Tuliam de vicefima ndorum (pro hereditatum, teftlamentifactio furdo mu- idemtom (ibi toue concedi folita fifci intellieitur ra. Contrario pa- tionibus conueniffe: fed etiam declara- Ifione recupe- vi, veluti cum VzriaNvs ]. xy. f. s. de libr. d po- Dig. de fufpe&. tut. accufari iure pa- $ per adoptio- tronum admififfet; quid eft,quod fub. d(criptus, at- iiciat, parcendum illi effe, nifi id ex exherehitus, MopksriNt libro fingulari évonuamixàv, m twropatüf cuius fragmentum relatum eft in 7 9. : yumpil, n eiufd. tit. declaretur, fuadentis ei po- vt vult Crra- tius curatorem adiungi, quam vt.cum g d n l/ offitt, , notata fide exiftimationeue dimittatur; . quaefo, Ve. et vefivingi denique, vt quod Man- imus hic ferii craNvs ait J. s. f. r. Dig. de pignor, »no vel füfte- et hypoth. , pignur- atque hypothecam ; Jj . non mf nominir fono differre , tribuen- d nallo 1j/et- dum id effe formulae hypothecariae, "" »mife. NYIQU« m et loci monftrat infcriptio , et obfer- arios adhri- uauit ARNorLDvs ÍkrNivs meus vir ao Filom confultiffimus diff. de pupill. ac minor, ( inoffcioo pign. in bon. tut. f. 2. p. 16. Infignem 1 À iv nf e exhert- denique artificium noftrum vtilitatem arrogatus Ve- praeftat cum in explicandis capitibus zet til reme tit. Dig. penult. de verborum fignifi- V catione, tum in conftituendis regula- Tafioné illius rum luris in vltznum tit. relatarum 6 t caufíüs; nihil nunc vt dicam, quam ( —L/ $ et us 164 etcrifi idem inferuiat exercendae ; ftu- füm et d dio item antiquitatum hiftoriaeque iu- ris, atque interpolationes etiam pate- Tog, ( faciat £. 105 RIBONIANI, qua de re inter- pretes mul " [mpe litteris. tfa egregie prodiderunt det ll b) [dem etiam arcanum in Codice coníea cum fructu adhibeatur. Vt u Habent qui- dem leges Codicis praeter infcriptio- L 160 1i] nem, quae auctoris quarumque «con- flitutionum nomen praeferat, etiam, caotfa tede : quae quo quaeque tempore prodierit, indicio fit, Jfubfcriptionem. Verum jcript. cum non paucis, praefertim antiqui- gere | oribus (v. WixriNarmn iurifpr, reftit. firidi p. pofler. p. 12.) v. g. l. g, de procu- oppof vator. l. 4. et $. famil. hercifc. 1. 5. 6 Jdex 7. 8. C; de non numer. pec. , neque fümm: dies neque conful adfcriptus fit, qua- (s Q rundam etiam haud integra reperia- 1010 tur, v. g. in fübícriptione 4, z. C. pro iungen donato nomen deeft confülis: erit, de confti harum 'vt aetate conflare poflit, ad in du infcriptionem confugiendum. Eadem nece[f, porro vniufcuiufque aperit genus, re- Vel m Ícriptumpe illa contineat, an decre- u) tum interlecutionemüe, an edicdum fcr'xpth denique, tametfi ex ipfis faepe verbis, Cj vt L. 20. C. de adminiflv. tut. fubno- tanqua tationem liceat vel adnotationem agno- hm, Íci. Ecquis vero id , quod in cauífa Ào Qecreu Mend fingulari vel fub vel adnotatum É tum- 16$ r endae, f. tumue fit, praefertim ch.mf et !ibevlli, ilmiaeque Il* et ada defint, nec tam facile fit, vti $ em pate. lon. quidem MkRcEntvs in conciliat, 1 de r inter- p. 10$. opinatus eft , cauflam e verbis prodiderunt Imperatorum conflituere , vel exten- det latius, vel a contrario iifue,; quae üm in Codice ? - confequuntur, ducet ^ argumentum Tibent qui Vt cum Imp. ÁrrxawpER Srvrnvs ter inftriptig ]. 4. ( de exceptionibus defenfiones rüumque eon. reo integras efle ait, quamdiu iudex ferat, efiam, cauffam nondum fententia definiuiffet: ore prodierit rece mihi videtur RE1sorpvs ( de in- ey, Veum feript. legum $. 14.) iudicium intelli- rüm antíqui- gere bonae fidei propterea, quod in firidi iuris éxceptionem in iure non urifer, rjit, .0, de procu oppofitam. neque formulae infertam 'Bhiff. l: 5:6 iudex haud curare deberet. Cumque pit , fieque fumma fuiffet TarBoN1ANO facul- jus ft, quie tas eiufque íociis conffit. Y. $. 9. de 10uo Codice fac. data .fecandi, con- ij reperit e] L G n iungendi, mutandi , fupplendi denique jf ertt de ^ conftitutiones , diftracta : earum aliqua d in duas pluresue partes, nonne factam om, Dadem neceffario eft, vt fententia partium vel ambigua redderetur, vel'obícu- ït genUS, 1e t n Ore *a? Quodfi diuulfas has partes in. fcriptionis copula rurfus inter fefe n edi&uim coniunxeris: tum vero lux legi hac fiepe verti tyi, f0D00- tanquam integratione accendetur quae- dam,. Sic v, g. reícriptum 'SEVERI et rionem 400 ANTONINI gi in Gu uod exftat in À / $. C,; de conte- atum decre edendo párs ];vn, C.'eft de litis. [»] tf 3 - ftat. '» 166 Lïfl. flat. , quas fi contuleris , et difcrimen com À quod. inter editionem aclionis fit li- ferà tifque conteftationem. fimul et muta- CefP re emendareue libellum quamdiu li- quo &6 ceat, patebit. Plüra exempla confti- 1norcs tunoms ifto modo diftractae dat War- h cnivs in fchol. ad . f. o20.. hermeneut. qu HU Ipfe EckBanDvs, hac in re quem fup- letum ille iuit, mennonem cuiuídam Q facit conflitutionis Imp. Ancani et tiftmur Howonitr ad Pafiphilum emiffae (de 'H i. siomenti Ícilicet benefició celerique ve- formatzone cuius et veftigium repe- MirR ritur in t Dig. de liber. exhib.Y quae 9) t in tres partes ita diffedta, vt Augufto. NUNE rum fingulis nomen praetexexetur, lfaque suhs ! relata in l 8. fit vudevi, l. penült. de accufation. et l. vn, C. deabigeir. Quod- $ vf I fiT RIBONIANO elufque fuerlt 1ocus ]i« berum , eorum ego licentiam paene ftora, diffolutam 'dixerim , quae e diuerfis quipp Yel ali plane.confüitutionibus 7, 1. et 3. C. Theodof. de inoffic. teflam. effecerit Àtq vnam CON?STANTINI M uae exüat in ftrom. A l. 27. C. IvsriNtANR: eiufd. tit. , vnde J monftrum illud Jeuir motae maculae, à C0m aCCOm; fanquam e !egltlmorum natalium de- fedu, genere vitae fordido improba- vium taque rehglone oriundae feparatumque fat eqt ab infamia fiue iuris, fiue fadii 1gno- :ubea miniae genus enatum. videtur v. HEla hts d NECCH differt, de leuir notae macula, ICotn n & 167 $ & diferimen ïnfanptm porro Codxc:s legum ifta, f0n;f cum Auguftorum nomina femper prae- 'THI etm ferat, nos videtur veluti commonefa- 1 Quamdin cere , ftatum vt publicum eiufque, témpla conft quo edita vnaquaeque fuerit, temporis d dat Var mores confideremus expenden!es ifta 0. hermeneut, iuffa fatifne cum flatu mor:bufque eius H Te quem i Up qua nos V1u1mus, aetatis conueniant. L x.m CUIU;( am ) Ancinit e c) Edidit ScHVLTINGIVS hbrum vti- ? emiffae (de lifilum . ( monachi enim cuiufdam . fummar a PgrRo Arcrpro et Cel. ) Celerigu v ii sepe MzznMaNo editas nunc quidem omit- erfid. ] quae to) quo iurifprüdentiae AwTEiverI- Mowfto NIANEAETeliquias complecteretur. E re mflü'&" Urur; itaque videtàr fore, partes fi illius fin-. eulas h. l. .ndxcaremus de illarum Es IWI H ü? Ir v/jc (uxt- cis vtilitate praecipientes.. S$unt autem, vt ex iuris conflat hi- AJ»HI 0(1 h ] froma, duphms illae generis feruatae ,nm;m pwne ue e mems quippe vel ex Preuiario AvARICIANO, vel aliunde. 'c"f d - Atque ad prius genus referenda il- m dfeærlt larum maxima pars eft : fanquam quie oxfütin N Y) Cain inflitutionum libri IV , TE mi a compllatore breutarii contraöh ln duo dia macu W ) jlinm ( accommodanque ad temporis illius víüm ; ita vt de numero eorum integri- fido impro»a tateque vana mutlhfque fit difputatio; eparatumque fubeatque HoToMANvM mirari, cur ye fiti 18 hos demum libros propter penüriam getur V elegantiae, quam, vt erat ille nimium wvtae mllcl a, 4 de- i 168 "u jenti delicatus, ceteris omnibus iuris libris fer€ deeffe idém queftus eft, pro fuppofi- titiis habuerit atque adulterinis THO cf, Warcnuivs ad f. 265. H. E. 9) Pavrrut fententiavum . vecepta- vrum ad filium libri V , non confundendi illi cum Jibrir fa&o- vuum fiue imperialum fenientiorum in cognitionibus prolotarum , et minus in- tegri : nam et compilator Gothicus multa omi&t, neque quae is retinuit A( omnia ad nos peruenere; quaeque ex jis luperfünt ea vàrie interpolata. .8) tituli ex corpore VrpiaN1 fiue regularum XXVIHTI. aT Verum de his fitulis Cel. Ton. Caw- WA NEGIETER dubitat, an eos benefi. D cio ANraN: fiue GoARi1cI potius Co. mitis , qui jubente AraRico Vifigo- thorum rege breuiarium.dicitur illud collegiffe , debeamus, Neque con- temnendum id eius argumentam eft, quod e ] vn. C. Theodof. de vefponf. prudent. iuit petitum , nulla quod ibi inter colledtas breuiarii partes iftarum fada regularum mentio fuerit, De orationis autem caftitate atque elegan- tia, quae omnibus illis deeffet libris, in manus quae incidiffent compilato- ü&q ris hafque reeulas ab iifdem diftingue- de xet fatis, facile equidem concefferim, jra nifi barbara plane aeuumque redo-. &RI] len- Y69 J5 türis fibris - lentia (v. 9. adfizzatz ecclefiae) occur- rerent vocabula. 'cf; interim Tac, Gou pro mpwfl ye »JH rr.]ls ( THOFREDVS ad excit; l vm. 4) Codicis cum GnEcon1ANI tum TU fttep j , HrRMOGENIAm priuatorum ope- rae, et, quxbus ilae continua- Ü l/bHJ n]äo rentur, ;.:Cl ïn»;mll [ui! 5) publice editi Codicis THEO- et minusin DOSIANI, cui et noucellae. quae- o Gothicus dam accefferint, : Á - qe I$ retinuit qüaeque ex Ad pofterius pertment polata 1) incerti cuiufdam audboris Jegurm X Lc A (ue quazcarum et Romanarum collatio ! ex puris illa quidem integrifüe Parr- lon, Óx NIANI, PavrLi:, VLPIANI ahorumque xn -n(' enef- iuris auctorum locxs inftituta, 1,0 (iUS C04 2) fragmentum veteris cuiufdam ARICO vlf'OG mrlfconfultl de iurir fpeciebur et ] uLT tür 1 HUG manuniffi onibus e Dosrrukrgram- Neque CO inatici exercitationibus cum cu- mentam eft, ra editum a MATTHIA RoEvERo . f d re[pon]. Lugd. Batau. 1739. 8. 3) Ve?erxs cuiufdam 1ur1fconfultt ulla quod ibi artes iftarum confultatio G . faerit, 4) PartaNr liber refponforum iu- MGLB EIeaan bente GvNpEBALDO Burgundio- num rege compofitus editufque , de quo vide CoNRAbvM nt COUPM parerg. L $ em dlfhngue de Pfeudopap. Burgund. eiufdemque praefat. nouám parerg p. 27. et Ba- eO cn Dhift, iuy, lib. HE. & 4, $. 16. ynqu I jen 5 8 Eu I7O $) DQSMHEI maoxfm fraomenta, ti0RI natc quae prmnbus non funf comparanda, cum non nifi Imp. HanpniaNr epifto- hat las ac fenïentias ad llluüratmnem U praeceptorum rhetorices contineant, tum Quid wrlturQ Horum de vtil mïe fl (f cum hbrox nm ouaeratur nonne de genn jis, qui po&euorxs funt ; aenerls, per gratL fe patet, curm illi tanquam dvroygdqo: f ] ad interpolationes 'R1BONIANI profint copn odorandas?. Àt prioris-nonne et ipfia BoNI Gothico eorundem compilatore vel pedn epitomati copntradiue, vel interpolati Dir fuerunt?. De Codxclbus GREGORIANO qu et HERMOGENIAI&O, de 1nihtut10mbus CH Cair PavnLique fententiis. receptis difertis verbis ait compilator, fe ex k s ilis, quae neceffaria cauffis praefen- fi(fpc tmm temporum viderentür, deleeiffe , *atu. v. excit. l.un. C. Theod.de refporf pru- dent, Emmuero ex hxs frao mentis non que dem interpolationes tantum muefhgan ; ( fed illuftrari quoque ac declarari capi- mb ta iuris IvsTINIANEI pofTunt quid ? n d quod mterpolaterum quoque Vfus effe fran potefl. Cuius rei exempla , age, quae- tioni dam nos adferamus. Vt inter Hzgn- T]à) MOGENIANI Codicis reliquias conftitu- fia ] tio Driocueriaw1 et. MaxrMIASNI 17 N quae eft eadem in C. IvsTINIANEO tit. de nupt., et plenius et rectius reprae- dti di fentatur. Porro in Carr exftat inflitu- t10- Uqu 17t l irdomenta, gi'on'ibus locus qüidam«de legato dafh« JOmpranda, nationis, quem in iure IvsrINIANEO, UANI epifm. haüd reperias, ex quo tamen Ivsri- loftrationem Contineant: NIANVS poenam inficiationis ad lega- de v h ZT idi tum piae cauffae reftrinxit. v. conful- tiffimi IxrNir mei, cuius nuper in. Doni ..... i de genium laudatum a me meritoeft inep. JeDeris, per eratul. derelegato debito diff. f.s. p. 18. j ivrc;gm fq. Ex Pavziai fententiis fupra oftendi IANI profïnt nne et 1pll 4 cognitorum nomen fuppreffum a'T'ar- I BONIANO fuiffe; poffum et alia fup- jletore vel peditare , fed interpolationem /. 14. in!c*rpüiati Dig. de ftatu hominum nondum , quid- JREGORIANO hi quid hanc in rem contenderit WaAr- ltit utiomys cuivs ex Pavrrt fentent, IIII, tit.'9. lg receptis ff. 3 et 4. agnofco, qui e 1. 38. et 135. àtory. fe ex Dig. de V..S. vt ex aliis quoque ipfe (fis praefen- faepe cum VrPiaNo pugnare intelli- r, delepile eatur. Verba l. 3 C. communia vtriuf- ] ;.'.I,*Irjil,. l?'r l que iudic,: maioribus etiam per. frau- Tmentis non dem vel dolum vel perperam fine iudi- muefigari ; cio fa&ir diuifionibur folet fubueniri carari Cap- ambiguitatem pariunt, quod ex iis :"J":zt , qu! hr quaedam 'T'üiBoNraNvs omifit; fed e at ALH Gue fragmento C, GREGoRIANr a confuülta- ama que tionis veteris auctore feruato Drocre- J ter ! ER TIANI MaxiMiANIQue poteft fenten: oni jtt tia intelligi , vti praeter NoopTIvM IM Xz ia ScuvrrTiNGiVMque docuit GEBAVERVS INIANE (l de her&o cito in melius veformando Ti* 0']136 diff. elegantiffima doctiffimaque. Ser- li Til YU IX. uauit nobis deniqueVLPmN vstit, X E ve- J 172 Tegular. ävuxünmem rerum mancrpz cuius loci argumento. idem (IEBAV— Envs víus retde inter alia e& adüer- fus Bvx&rRspOEKIVM rebus mapcipi perperam liberos accenfentem.' d) In hoc Codice, quo de locus in hifïorla iuris dicendi eft, G othlcum compilatorem nonillum quldem inter- Ob olaffe, fed omififfe potius plurima ; in- terpmtatlombus item ad mifcuiffe quae- dam, nec L vn. C. "TTheod. de refponf. j gwudent eius inter libros mterp()latos factam mentionem effe, recte mihi vi- detur WALCHWS ex1&:mare Qaam Vero zdem luris. IVSTINMNEI infer- niat infe TPTGLQUODI, nemo , vt meà quidem fert opinio, qui vel Iacosr IN GoTHoFREDI in eum quae merita fint teneat, vel ceterorum elegantiorum iuris interpretum perpender*f ftu- dium, vel pretium denique lucubra. tlombus flatuerit iuftum hac. nofira quae aetate emiffae hanc in rem fxmt vt HANNESEN 11 de reuocatione teftau. minus follemni ad 1. o/7. C. Iysrtx. de teflam., quae lucem demum e 1. 6. C. '«Iukon. de teflam. et codic. capit, vt RanpontI de limitum praefcriptione , jua dliferïatlonel vlt. C. IvsrtzNra- NEI fin. regund e 'THEODOSIANI, Cà- pmbus diiudicatur, poteft ignorare. W&aïw O B- 1 T mrancipj , * GE;AV- d g d üe b ? Incipi eDfem, 0 de lo in l, Gothirm er n J lütet ' :uiü plurima; in- . OBSERVATIONES ifcoiffe quae- j de 1'€.'þo;g[ J Inferpolatos I VRIS CïV,ILKXIS". dle mihi Vi ure, Qurm (ANET inlit- 0 1 Vt fü£d vel [scop EST » merita fint -INSCRIPTA QVAE Lj Jexanfiorum nüot .l 7É WfäTa* Qu Dra in j m n rém i li MM i ïl TI^ 2616 l. 1M Léapiti Vi 91 H(/ïe) |veTI Nà srM a : ignaraze. 0P D ?v D Ctmh*ita q ürmumenta ; 177 L i conpe 18 Darfar, 8f gt qujbdam gje fn: i quoL; ' Atj lii NANIS ln Jnition late p j TIé Gf L d E LE * C ontrita quzdem fatemf ol;feïuatzonum videri argumenta poffint quaf hic quatuov modo Jfubiunxi Enimuero quoniam re- illar vulga- tiy in compendiis vel male tra&atas vidiffem , vel barbare elatas verbir; operae mihi vifum efl pretium fore, fi. iifdem de vebus . meliora quaedam elegamzamque in medium protulif- fem: in quo me iurir maxime frudioforum con- citauit vtilitar. quae eadem ver, vt quae CON- NANVvs olim DoxErrvsque fuper. iuris de- Jinitione late atque eruditiffime difputauiffent, ea hoc in loco ne negligerem, fecit. Quod fi qhe adfequutum efe: i, e, fi lm in fchedu in- [4] v« 176 effe; quae. vulgarem ntelligentiam. fuperent, A iudicauerint do&i atque periti homine;, fatir id mihi et ad. vlzlztatem fru&uojum , et in- figne ad. laudem fuiffe decreuero. Ceterum DE IVRE: duae erant ver, quae pleniorem huiufmodi ob- al pr. 1 feruationibus libellum exire prohiberent: vna: quod. diftridus valde negotiir evam fcholifque Ium Vocab prope continuis; altera ; quod. Hermeneutices in hoe Dige praecepta cum exemplir ampliur iam quam pro fieandam ler: qea opinione excreuiffent. fed tamen alterius ue aequi erüm quae d voluminis, modo Deu; optimus Maximus vires ( ex quaque et ingenii et coyporir conce[ferit, piomme teea. vbi ] t edmdz jidem znterpono meam. €0 0. m firemo flue titis nomine, NE fümus mi firidi ioris fupplementu P ooeto E jUs hoc natür fione Confed Wum, Nequ Qul Pavy, ipüm us ( qu&'anqu I(lej W6 g E gl haud | CI' Ptgr 14 contt Ongs Y n jüpe;-gm) //'. tütinur, foti l p jum, q n 0 V Crterum, DE IVRIS GENERE NONN VLLA | huiufmodi dh. J ad pr. l.x. et 1. 11. Dig. de iuffitia iberent: om: et iuve L u frholifque Dermeneuticet I*þ;»-'i*ä,lüo.cxabuium fi quod. aliud odv in hac Digeftorum doctrina primo ad- figni- t um ficandam legem adhibetur. morem item at- Wyen oerit que aequitatem ,. compagem deinde legum earum quae generis fint eiufdem, tum agen- Jaximyr vffer di ex quaque lege facultatem, locum prae- rit, protun. terea vbi lege agitur, denique id, quod in eo loco.a magiftratu decernitur, artem po- firemo fiue iurifprudentiam. Nolim aequi- tatis nomine,fquod nos quidem ex CicERO- NE fumus mutuati, turbari quempiam, cum ftridi.iuris non laxamentum modo, fed 25 fupplementum eadem fit. Ac per me licet VLLIO rdà- jus hoc naturae dicas, an cum tione. confedum aequitatemque non defini- taim. Neque ab hac eft ratione, alienum, quod PavrLLvs iuris genere et vocabulo ipfum ius comprehendit honorarium , id quandoquidem. et moris comprobatur vetu- flate, et aequitatis vocabulo. ipfum intelli- gitur haud difficulter, Poterat idem, vt ícriptor HapR:iaNi imperio pofterior; non- EE conítitutiones Prinvcipu.m', quarum ipfe lnlul— 178 wodo V. £ nullas ediderät " iuris homihlcwcompreheaï dere, commemorare denique illa, quae in que praeian quftdun, d jure confiflunt, vt héreditatem, vt doótem, vt peculium , vt poffeffionem natur? quae ; öbiigationem pergue hoc omnium etiam þ'fgruitütefque; us fxbï qui d [ conftitrile ; TI " mirc exitim DE PARTITIONE IVRÍS IN NATV- turür gent. é RAE GENTIVM ET CIVILE d Lx-—5$ etg. | ; D Ius«,, pro legib.uä eiüfdem generis : fuwum diuiditur in zaturae íur, quod-fcilicet auctor Deus rectae per víum rationis conflituit patefecitque hominibus, et in pofitivum , E 'Sed qui i quod voluntatis arbitrio fiue Dei, fapientif- rum debet fimo illo quidem, .fiue horninis ciuium- füo- l, vt in n rum quoquo modo profpicientis faluti, con- für fibers, ftitutum eft promulgatumque. Romani vero Vim qui inf veteres, Stoicos fecuti auctores, prima natu- Vgtür pad vae ab eiufdem diftinguere confequentibus fo- quimuis iur lebant; illis tanquam ad hominis conferua- &ligid vel n tionem pertinentibus, vt procreatione fobo- qUé. enim | lis atque educatione corporis praeterea tu- amplifiar, fela: fiquidem is nulla focietate implicatus für, d t paullum admodum . differens a brutis nec uolia capff recta ratione vteretur, nec inftindum tem- Pitt, df peraret àc regeret, itaque naturae ipfis vti flltiio s iure videbatur: haec vero, quoniam eundem $ CiUilium n ( in focietate conftitutum perficerent adftrin- Vell, Qüonia gen- N À — : 179, ,'Cümprehen; gendo v. g. ad pa&a f?i;ua:ääa obfeq ulum- li, quie in que praeftandum imperio, ius vel ratione N doïem, confetlum dixerunt, vel gentium, vel etiam, Qbl stionem Rurfus ab natura quae effet, aequitatem., hoc omnium communi iure id, quod popu- Jus fibi quifque boni publici cauffa proprium — confiituiffet , iuris difcernendum ciuilis no- mine exiftimarunt, v. $. Y. Infl. de iure na- turae. gent. et ciu, 4 IVILE a OVOMODO FIAT eris Junfum IVS CIVILE fcilicet andot ad pr.. L 6. js conhtuit a pyfitunm, H Sed quöä in cinitatibus conftituitur iüs, re- rum debet et ipfüm naturae confentaneum , fzpientif- : ciniom o effe, vt in iure connato, quo pater alere iube- tur liberos, vifque permittitur aduerfus eum s faluti, cot- o n vim qui infert, et in adquifito , quo fides vrgetur pactorum furtumque . prohibetur; p'rinm ftüfll- uamuis iuryi adquirendo denique legiflator suentibur f0« pis conferute aliquid vel addere poflit, vel detrahere. Ne- que enim legem is naturae vel addendo 'atione 000 raeterea fl amplificare, vel infirmare detrahendo vide- tur, fed eam, vt poftea videbimus, boni te jmplictts j brutis n« publici cauffa yel munit, confirmat, vel de- clarat, definit aliqua adiungenda fandione, tindum fe- g ipfs V Principio igitur quid nunc, i, e. hac rerum ciuilium natura et conditione , naturae lex aiatm eunte ues nifi docerentur ad- -??l..it; quoniam id ci M u e mo- gen -- * 150 1 esiffa al monerenturue fcituri haud facile( *ipfi effent, declarat aperitque, Quo fit, vt fit tanquam trahato *P ( lemniä; u interpres naturae , naturaque cum ciuibus non nifi legiflatoris loqui voce videatur; traliit iden jtri, ed, deinde vero, pro qua pollet in ciuitate po- teítate , quod mnatura rerum confideranda ferfum db nurc recdum effe intellexit, id fancit poe- do, ae d& nam proponens e falutis publicae rationibus. de tepubi Ergo is naturae legem. quodammodo iuuat , fione, nel auctore cof ftabilit et.confirmat Quod neceffarium effe intelligitur non propter naturae legem ipfam, minor inin vtpote quae perpetua eft atque immutabilis, nique Iuf fed propter ciuium non modo ignorantiam, petio, qu fed etiam cupiditates a redi falutifque pu- fetdi , Nt blicae ratione aberrantes faepiffime. Cogit nem , vel ergo eos naturae rerum obedire. Quare ius tefto, n ciuile vel vniuerfale eft, ex ipfa natura hau- Tondii ho ftum atque expreffum, vel particulare, quod Ciüitale ex in hominum cernitur additionibus quibufque detradionibusue, Quid autem ViPiaNvs excit. pr. 1..6.? iu; ciuile fcilicet ait mom im totum à communi vecedere ,. nec per ommia IVNIS i eidem, feruire, ^ Quae verba caue cum aliis Etenim bene multis ne accipias perperam. legiflator homo naturae legem neque tollere; neque mutare vnquam valet: cum illam di- C&titans recda ratio eadem femper fibique con- Duae E ftans fit perpetuaque, licet eius fit obiedum r e. them mutabile ac varium. Videndum igitur Vr- fhefici ih PIANVM interpretantibus, ciuile ius qua fiat Inpalorun tatione arbitrarium. Atque is fieri id ele- Pf(fr i Q ganter docet, legiflator cum boni publici ?flbüs, qu cauf- i 181 : pf effent cauffa aliquid naturaé iuri «ve! addat., 'vgl-dïg,; ft fuüquam trahat. .ddere autem is ritus dicitur ac fol- cüm Quibüs Jemnia, formam contradiuum, poenas. & videnur; tvahit idem neque connato, neque adquifito ciutite po- iuri, fed, vti dixi, adquirendo, cum vel con- confideranda fenfum definit, vt in contradiibus profpicien- fincit poe- do, ne depofitum reddatur latroni maleue e rationibus, de republica merito, ne mulier ex interee(- modo iotat, fione, neue pupillus e negotio tutore non effarium effe auctore contracto teneatur, et vt xxvannis eyem iplam, minor in integrum reftituatur, vt pecuniae de« immutabilis, nique lufu. perditae non fit exactio, fed. re- suorantiim, petitio, quae detur vidto, vel modum. adqui» lotii p yendi, vt permittendo. vel teftamentifadiioe üme Cogt nem , vel introducendo fucceffionem .ab in- , Quire it teflato , ne tanquam res nullius cedant de- natura hut- funci bona occupanti, caue ip H fa re'k turbae in culare, qUOd ciuitate -—qxciteptuga* s uibuïque Vipia ss t ait n m TIIH ;pr nnia .,4,IVRIS CIVILIS QVAE D ICANTVR- , com li POSITIONES. s Hem eque IOHCT?, ad j.2. L r m jlom OP fibique ( Düae aufem funt iuris cjuilis poütïoneä, h. e. themata , de quibus agitur; iuriíque äü[obkaum f igü yr Vb thetici thefes, ftatus publicus, et vtilitas r fat fingulorum priuata. Religionem omifi pro- u$ ( pterea, quod ius religionum fub Imperato- feri 1 j de blict zibus, qui pontificatum maxi«mu*m OCccu pa- boni Puc qU ; ue- C0 183 uerant, äum i'ulfef coeptum e-ft,pfubüco "con-—, p5 d : iungi; vnde VriPraNvs f. 2. excit. iug epportüne nt j n , publicum in magiftratibus ait facris atque alicums locum confiflere facerdotibus. Ergo ius aut publi. VOD ADVE cum eft, quod de ftatu eft compofitum rei- CW,WM ei t Nque i publicae , eumque ordinat, aut priuatum, uod id, meum et tuum quod e£, h. e. ci- titolo fingola in valoste i vium fíingulorum priuatfam refpicit v&lita- VERSVE £Vl tem amplediturque. Quod collectum e prae- Diy, de itint ceptis dicitur tum iuris naturae, quod genus häec VLPIM alimenta fünt, quemadmodum dixi, iure quis n docm (htgant dii, fanguinis debita, tum cgentium, quo e Stoi- VIPIANL idio ca àpud iurifconfultos Romanos ratione per- NON NOGVY tinet padorum fides, tum ciuilibus denique, 9. $. ] A PORTA jll; quibus tutelarum genera, forma item con. tracdtuum , füipulationumque introducdtum ro- 481 Tion Mi d bur. Sed publicum quod fuit Romanorum, d EV i cum neque ad prima naturae, neque ad illius que cum /, * referri confequentia poffit, ius dici pro- üfator, ; d vl rium debet tan quam non ad regulam com- lo 56. Dig. (l N pofitae ciuitatis,. *tfl. collatum n FWWL 1/l, 10 li M » 2 lu | lS I x 5 W. b 191 -l»n P-lg/ l bl P P1451 Niïf Lt CORRIGENDA- AD"DE-ND'A— blico con. p. 48 .ad -AVCrba', de negationibus importune öä:];':, - &Xil, ing epportune nünc füccurrit. /, 156, $. 2. Dig. de diuerf. icris ique feg. iuy. , quae in Florentina ita legitur ? Cuwm quis in alicuius locum . fuccefferit : nom eff aequum , ei nocere hoe, - qtt pulli- VOD ADVERSVS EVM NOCVIT , in cuius locum . fuc- oftum rei- éeffit. Quaenam iftorum , quaefo; fententia verborum priugtum cfi? Neque enim locum de malae fidei poffeffore, cui "u titulo fingulari fuccefferit aliquis, intelligi licet, Immo cit. vülitte in vulgata hegatio rectius videtur additat QVOD AD- VERSVS EVM NON NOCVIT, vt locum e $. 2. ]; 3. um e prae- Dig. de itinere actuqué priu, eméndemus ; vbi eiufdem L » Quod gents haec VLPIANI vetba leguntur cum. enim . fuceefferis ]i , iUf quis in locum eorum , aequum mon eff, nos moceri hoc (legunt alii, nobis nocere hoc. fíed fufpicstus effe ex jto e Stdi VLPIANI idiotifinis retinui) QVOD ADVERSVS EVM vione pete NON NOCVIT, in cujas lecum Jucceffimus, js denique, v.49. Editionibus addi ceteris pofüt HVGONIS ttem (f A PORTA illa pofterior, Lugduni quae prodiit 1442. qudom t0- p. 80. l. 20, exempla haud conteimnenda, Cui hie omaporum, non illico iü mentem venerit coniungere. cum 4. 6r, de C. E. V. 1. 31. et pr: 1. 98.. Dig. de V. O. item- I ad illius que cum J, 5. de popul, acion; l. 42. pv Dig. de. pro- - did pro curator. ; denique cüm 4 I2« $. 4. de folutionibus 1, 56. Dig. de iudiciis, Tulam oon p.94. l, 10, exemplis adde gr. 1. y, de in integr. reff. collatum cum 1. 183. Dig, de reg. iur. g. 107. 1 t, lege: obligationem conftituendam, lin, 160, — Sabinianis vifum dicitur e(fe, 4,18. Maícouius refert inter etc, l, 22, iudice Mafcouio etc, l, 29, modo quod ageretur intellexiffet niegotiu/&rm. ( p. x18. L vir. conftet p. 135. l. 23 expofito — i, 27. del. qo geffs. J g.137 L I8. leg. 1, 9 TO C MM p. 140. Z, 26. legendum: clegantiae P. 142. L 13.. del, dem P. 143. 1, 28. leg. quaeftuaria g À, vit, — nemini h! N [/ Xy.x144;lfkla.leg. a .L 13. — exempla vt g.157 t l 14. -— inter fefe poffint m d. d$. — loci, qui - d 16, — priere is qui derh hereditatem etiam : Bo ftatuit a debitore hereditario peti tanquam iuris quodam. poffeffore poffe, pofteriore au- tem imentem ita declarat fuam , vt fi debitor ille foluere nolit, propterea, quod ipfe fe he- redem contendat eífe , teneatur petitione , 1.5 $.5 de nonu aeque teneatur, fi vel de iure petito- fis dubitet hereditario, vel fimpliciter here- -6f ditatem neget ad illum pertinere, 3;i58. l. $. leg. id quod vel | eorum oftendet hïaec:: m repraefentatio: looetor. d iam difperfi alii longiufque g. 159. L. 8. leg, tum et x i diftra&i a. fefe g. 160. 1. 18, leg. iam nóbis laudatus Vlpianus ; i, pl g deh e. in partes Ü sl u el. leg. L 7. $ 5. Dig. Je pac., quo pacta 110 .5 d bonae fidei contractui cet. * — 1.25. leg. Papiniani locus cum ; effet a com- i -- TLf5 pilatoribus coniectus in pr. adioi queet ], pen. leg. Sed elegantior Vlpiani | griz4 eundem Papinianum etiam illius commemo- -—-1, decalt foril rato fcripto excitantis in /, 8. cet, ani, Cf, Mo.; p.170. l. 97. pro Hermog. leg. Gregori A. dedol faic. et Roman. leg. collat, tit. VI, 4. — , pen, ad verba: er pleuius er rectius. Etenim Hg'g'go d.e ril " Tribonianus , licet plura in , 17. C. Juffim. de muptiis omififfet, verbis tamen , . edi&i : -^. dei fororis filia et ex ea nepte adiecit haec; prat- terea frarris tui filia ei ex ea nepte. -- l4 deino 71 de he '—4201 5, 6.6: 155 M4'2t — — *æ..68. deïei 185 EXEMPLORVM INDEX Atem etrm H peti tanquam TTE vt 11 debitor E DIGESTIS pfe fe] petitigne , [ ECU 9 X32. 5 4. de orig. iur, d 15 $ 4ets de vfufr. citer here: pag 37 " pag- 2X qe—À E — qeememen À II9 oftendet haet -——88 -—3 de vfufr, ear. l.20 et 1. delegl- rer. 1I8 lii longiíque bus 3 — YO. de vfü et ha- bit, ibid. ; Vounus; 1, pr.1.8. de his qui. fui iur. 147 1.1. S.15. fi quadru- 48,, 0 0?5&8 l. Io. $.5. de eden- pes paup. 159 do efiet 8 COR 30 «—27 $.21. et l. $l- —-II,S 9.de trant- ad leg. Aquil. 94 actionibus 26 uml de interro- Vlpitni 175 —]. decalumnia- gationibus 159 s comfnermo toribus M — 14. $. 13. de re- ni Cf Ua — 931.dedolo malo 126 hgloüs II7 ] $.3. de mino- m u qeEM) jius. m ribus xf"' 159 AEXO: de reb credit.63 me , elidi : —57. de iudiciis .. 33 — 14. et1. 34. $. 4. de *et o iureiurando $4. nl ec; F)'lf — I14. deinofficiofo 66 107 — 1I2.de hered --»13 $. 1. de pigne- etit I57 rat. ad. $4 —20.6.6.et l. 40... 64 — I7 ad SC. Ma- cedon. —425.6.5..— — 67 67 — 9. de compen- —69. derei vindic, 20 fatxombus 26 l.. 186 ; de t 1 n 5 33 depofiti i 15. de hber et pos. 3 Doüum - pag. 98 —3 et 4. mandati 104 duroiacct p 16I - - de —/140. Á —— Á 116 lib »-—-«2 5 I.etl 14 de —— 68. pro focio X42 C jure codicill. 4322 IN Qu — 000 t P — t. de legat. x. 2O 1 qmbw —J. de contrah. —26. $. 2. rl 125 - um emt. :r2Q " &rLetl rb —44. $. 2, — I39 et II I55 --*74: C 123 i — I I. $. 18. de action 10$ $18 emti 39 u d- g 32 dele- gat, IT quir.ve —-—-6gIeH7de a 46 polz - 'feru. export. 139 --69 $. I. 26 eo- — I $.5 dé pignor. —88. pr. de le- --6 de ví 26 et hypcth —— gat. II I39 s 163 — 21. de opt vel —-38 -— — 1. 5 6 de aedil, ele& 19 *""16 dC It ed. 71 TO. de his quae. 20 »«17 de teftibus 138 poenae —42, dé iur. et —— 14. $. . de ali- facti ignor, 99 ment. 36 Conff, domi ——9. $. vlt d 08 — 17.de.his quae. ——6, de diuortiis 22 firm, ]) vtindign. $$ 1. de — $.$.3.de impenf. —02. de condit. enuc| -- in res dot. 19 eï demonflr. I4I »—S ^^ - -e—29, Yerum amo- l13vS. E.l 2T, | Confit dà far. 121 81146 ad bïrf!ä "Is ,de audorit, legem Faämd 7I &i(d. t tut 97 -—31, eiufd, tit. 96 —16. $.2. ad. SC, - »].S.de e( -eIr$setl9de. us Vlfe de ] fufped. tut. 16'* 'Trebell 32 $3. $0941 4etsde .(-« Pal « tutelae et rat. "-— ,68 M - d dn d* nuþ 117 W p x 187 Det, et L 17. de. iure patron l ln 5 25' de vi'et vi NT pag.14t arm. pag. 68 — — lÓ ,...zo, de fideic. —6.5. pen. de itin,. Li4de / hbertat 4.[ aduque 42 codicill, 105 .,....-g $,2. quxet —292. pr. quod vi K tUL aut clam a qulbus man. 30 (orogr Q — I'ïï e-s. o-——-azg "'—8deV0 [ —-—75 1. etl. rz. de 238 ?.. -- 55 ARD 106 d x 53 98 "r N —8. 5 I9. de ad- TT 1'7 .de duob,reis 104 ^ de le quir. vel amitt, —OQr. de furt. í3t vaf, II ió as poff — —— À 96 -—-2 $. 12. vi bo- 1í p r. 126 nor. rapt. 9 t C k -—-—-6 de Vfurp et. —-I6. de poenis 103 160 Ls 9d ll m Viuc. —58. 8. &. J t.vel st dÀl IOI -—A,Z de.V, S $4 ac ü D — I65. $.2; depercuse »-—16 de re. mdlc. 142. 19 ] ud ; ;Fä 2 '.EX CODICE (e li ï' fit ) Con& fanta de con- l. vn. de. ht;s conteftat. - firm. ng LT his qüäö $. 18. de veteriiure ! XFd'OV —I7. de. mofä..l i "Fu enucl pag.5tr tefta m. 43 rnf?f Iiï """"*'5 Q r d — 7 ganernea acmoeÀ 166 AHU* Conftit. dedi& no- q]I — 15.de vfufructu 11$ .JJ il birf18.918. — 95.commun. vtr, eiufd, tit. *-*8! judic. I7t mEaod 71 jt h j —-1.3. de edendo 1685 — vlt. fin, regund. 20 "T — Vlt. de negof, — JI4. de contr. 1 m emt, Vend dbid aha Uv ! gc.nï II d dm tranfaction. 44 — 5 de locato: - $3 T - vlt. A L 188 l. vit. quando tutores l. vlt ad leg. Faimd : II5 '--vlt Vüde llberl 66 pag. 7X — I4. de fentent. et.1 et interl, 5$ —2. d,e indica vid. 77 — 4.de exception;16s —4 ad SC. Tre-. — 4 de donat. bell. 124 MC 125 E NOVELLIS iNou. f pag.75 | Nou. 118 pag. 66 [ TMUE TUMS It') —— 20——199. 0. d'et- —— II5. C. 3et4 154 69 66 | ——4149. — — 70 PRAETERMISSA Ü p *a*ff o* 10 leg. pr odeunt [ , P ld — Arridet mihi nunc Culacu fen- ii i tentia (ad nou.22. c, 7.) quam in Obferu. exponam. d E EEE EEIRISLA b Fitid, D0g, "] ent, terl N lon.tós i, m s x t M g. 66 T T 0) u [ ] 3 fen- üam if s La - ^U - x T Es v m - s M&m E & s 2 a - x m r dika e M T oO Em d — o 2 21 m tafx.s.w. M M x l T * j 1 p Va E As s : E s LE f a * £ 4 & s. v* "g * * a M; L. x $s Méererg « *fe * E E * 2 $ s X s ** * * g P d -; P — * p m A & - &e E s. a . * * E Á o "E - uïï o * v pf aL ; w* a 9 ÉÉ L äv.æ( t x $x W * ».Kwaf» d ii r : du hs ag n $* A.wm. & M s $3 4 $ 2 & " x* * L I $ « M * w t Y * LII d £ M $ $r * s "n s i w d R d » ais * * X * W L "- É* W - * b W P. 5 WE N w : d zMu hg - & i . i $w s :* — A. x h x & & " a5 " Á x & ag m 6b E i " E * w x * J.yex» [ f i 4 s :j ": »U " t m-— - E Se £^s * * * L E E * - E & &. A * E E " d At P H »* a E "n é "a s F. & P d $ * d N k E - LA M * ^ a $* P E P. db & — " * - dk * ^ * ia La ^ *s, ; * a. a — w * "- - " " L: i* W b E W E d &W d a s r* t d u W " E A 5 P t " A A » " ^ L & * * "d d * w " [ - M. : H "s Ls s ts L: MM T v " 4 , L X * * s d fs " h. E E * M n J * t * * Z M * ^ * r L: & hus a - u L F as É " "* $. P al w * Á. &F * ^ d E * E - E " ". * s * r . * * F «m * D ab P * * * * " " - * — E ^ * p * a ase ". - g a r * V. o L £ L - g V. - * us $ & w * »»,m L9 * - E ** — W E F * - - * E g d t P A Be & : :8 9 : — - i. - * $* "] " qer - E. ..sf , * ET ii "tl &^ i * * * E L " r f e "d ": $ " " w * d « E d E 5 E * * a x & d E » F * d g* " E " p * " " WW» ais M i L " j* E 5 L: s E E A . i ** " & Y E $ p F * i* p " "m P s ? & x L3 ^ vixes PUOUUs TMb tsl n mIRGOUeE uf al E. OAUESSARSUX ss OEU Tuna t et sl n a EE A Ed um Ó L - L E D EE hr at atl r ALE Zs2 & 9 JOH. LVDOVICI CONRADI TVB. D. ET IN ACAD. MARBVRG £o VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset PROF. P. O L E ä 16 OBSERVATIONES | ä 15 ä IVRIS CIVILIS 14 X-or, I 13 12 PRAEPONVNfVR —?- 11 ARTIS INTERPRETANDI ï PRAECEPTA 10 vt 8 .m/// L ; $ ( r *:j - s ïxh o 7 P i 1 I,,) A * * he 7 V xd t k ï ie 35 / CL " t ] U^ n ?/— ['o 6 ( r Ls s t AL (« - & n MOR üä && : 22 5 Ht — 7 4 MARBVRGI 3 APVD Llou, DAYRHOFFER 1782. 2 d ^ Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com